Radiologie in de (tandarts) praktijk

Transcriptie

1 Radiologie in de (tandarts) praktijk Niels van der Werf 10 oktober LinkedIn:

2 GoedeVraag.nl Patiënt krijgt loodschort bij eigen tandarts Maar bij endodontoloog tot 2x foto s zonder! Verhaaltje over hoeveelheid straling tijdens vliegen Maar nu gebombardeerd in fractie van seconde

3 even voorstellen Niels van der Werf Bachelor Technische Natuurkunde Master Biomedical engineering Coördinerend stralingsdeskundige (niveau 3) Klinisch fysicus i.o. Promotieonderzoek CT

4 Inhoud De basis van beeldvorming: röntgenstraling Stralingsbelasting Dosis Gevaren patiënt? Gevaren werknemers? Wetgeving Quiz!

5 Beeldvorming Röntgenbuis Patiënt* (*volgens natuurkundige) Röntgenfoto

6 Radioactieve straling

7 Ioniserende straling

8 Ioniserende straling

9 Röntgenstraling

10 Intensiteit kv Filter? Verhoging kv? Verhoging ma?

11 Effect gebruik filter?

12 Effect verandering in kv?

13 Effect verandering in ma?

14 Inhoud De basis van beeldvorming: röntgenstraling Stralingsbelasting Dosis Gevaren patiënt? Gevaren werknemers? Wetgeving Quiz / Wijn!

15 Stralingsbelasting

16 De appel analogie Straling = appel Gray = Hoe hard is de klap? Sievert = Hier groot is de blauwe plek?

17 Biologie effecten straling DNA schade: enkel- of dubbelstrengs 2 soorten effecten: Deterministisch* of Stochastisch *komt niet voor bij tandarts

18 Kans op kanker bij tandarts? Achtergrondstraling: 2.6 msv per jaar

19 Kans op kanker bij tandarts?

20 Kans op kanker bij tandarts?

21

22 Kans op kanker bij tandarts? Bitewing OPT CBCT Retour Tokyo NY % Jaardosis Effectieve dosis # bitewings

23 Kans op kanker bij tandarts? % Jaardosis Effectieve dosis # bitewings Bitewing 0.04% msv 1 OPT CBCT Retour Tokyo NY

24 Kans op kanker bij tandarts? % Jaardosis Effectieve dosis # bitewings Bitewing 0.04% msv 1 OPT 0.17% msv 4 CBCT Retour Tokyo NY

25 Kans op kanker bij tandarts? % Jaardosis Effectieve dosis # bitewings Bitewing 0.04% msv 1 OPT 0.17% msv 4 CBCT 5% 0.12 msv 120 Retour Tokyo NY

26 Kans op kanker bij tandarts? % Jaardosis Effectieve dosis # bitewings Bitewing 0.04% msv 1 OPT 0.17% msv 4 CBCT 5% 0.12 msv 120 Retour Tokyo NY 8% 0.19 msv 190

27 even rekenen 20% kans op kanker OPT geeft msv 4.5% extra kans bij 1 Sv Geeft: extra kans door OPT = % Dus: 20% wordt %

28 Risico s vergelijken 1 miljoenste extra kans op sterven: 1 thorax CT 1600 km vliegen (kans op ongeluk) 42 km fietsen (geen elektrische fiets) 1 jaar water drinken in Miami 40 eetlepels pindakaas eten (aflatoxin B)

29 AAPM Statement PP-25b Onder 100 msv zijn persoonlijke risicoberekeningen waardeloos en kunnen leiden tot: Sensationele pers Weigering patiënten Vermijd toegevoegde kans op kanker in patiënt voorlichting

30 Risico perceptie:

31 Risico? Risico = kans x impact Risico = geld x beheersbaarheid x politiek Risico = onzekerheid x angst / beheersbaarheid

32 Risico

33 Risico?

34 Hoe breng je een risico over? Niet: Trust me, I m a doctor Vergelijking met andere risico s (bijv. pindakaas) Kwaliteitsbenadering

35 Hoe breng je een risico over? Wel: Groep 8 niveau, geen jargon Gebruik eenvoudige nummers / plaatjes

36 Gevaren straling medewerkers

37 Gevaren straling medewerkers 1 2 Straling verstrooid in patiënt Moet je er bij staan, waar dan?

38 Inhoud De basis van beeldvorming: röntgenstraling Stralingsbelasting Dosis Gevaren patiënt? Gevaren werknemers? Wetgeving Quiz / Wijn!

39 Wetgeving Kernenergiewet: niets mag, behalve Ministeriële regelingen: uitwerking KNMT richtlijn

40 KNMT richtlijn Vastgesteld in kernpunten

41 KNMT richtlijn punt 1 Basisprincipes moeten bekend zijn Rechtvaardiging Verplichte stralingsreductie Iedereen is zelf verantwoordelijk in een groepspraktijk

42 KNMT richtlijn punt 2 Dossier en informatieplicht Indicatie en interpretatie in dossier Patiënt moet geïnformeerd worden

43 KNMT richtlijn punt 3 Elke tandarts dient bekwaam te zijn (oude situatie: niveau 5A) Bijhouden kennis verplicht

44 KNMT richtlijn punt 4 Opdracht aan andere zorgverleners (assistenten) Opdrachtnemer dient bekwaam te zijn Indicatie en interpretatie voorbehouden aan tandarts

45 KNMT richtlijn punt 5 Zwangerschap, mag er een foto gemaakt worden? Bij rechtvaardiging geen bezwaar Om psychologie redenen uitstellen mogelijk, maar liever niet Geen loodschort gebruiken!*

46 KNMT richtlijn punt 6 Onderhoud apparatuur Acceptatie test verplicht -> o.a. lekstraling Onderhoud in ieder geval elke 3 jaar -> o.a. resolutie / contrast Risicoanalyse verplicht

47 Intermezzo kwaliteitscontrole OPT Aanleiding:

48 Intermezzo kwaliteitscontrole OPT

49 Intermezzo kwaliteitscontrole OPT Fantoomscan

50 Intermezzo kwaliteitscontrole OPT Fantoomscan

51 Intermezzo kwaliteitscontrole OPT

52 Intermezzo kwaliteitscontrole OPT Terug naar het echte verhaal

53 KNMT richtlijn punt 7 CBCT 1 jaarlijkse controle verplicht Extra opleiding noodzakelijk voor tandarts Klinisch fysicus moet bereikbaar zijn

54 Nieuwe wetgeving Per 6 februari 2018: Besluit basisveiligheidsnormen Stralingsveiligheid Bbs

55 Bbs Er komen nieuwe, taak-specifieke, opleidingen Diagnostisch referentie niveau (DRN) voor CBCT Tandarts wordt veelal uitzondering

56 Take home Effecten van filter / kv / ma op beeldvorming Risico van straling voor tandheelkundige patiënt is verwaarloosbaar Maar linear no-threshold model, dus hoe minder hoe beter Denk goed na over perceptie van stralingsrisico s

57 Bedankt voor de aandacht Vragen? Wetenschapslunch 24/1/17 Niels van der Werf

58 Quiz!