GEDRAGSCODE INVASIEVE PLANTEN

Transcriptie

1 GEDRAGSCODE INVASIEVE PLANTEN Resultaten & eerste lessen Dorien Van Wesemael AlterIAS-team Proefcentrum voor Sierteelt (PCS) Slotsymposium LIFE AlterIAS Gembloux, 25/09/2013

2 BOS & HOUT ENERGIE CHEMIE VISSERIJ

3 ... GEDRAGSCODE MILIEUCHARTER VRIJWILLIGE INITIATIEVEN VRIJWILLIGE AKKOORDEN CONVENANTEN...

4 Een vrijwillig instrument, dat is...een vrijwillig engagement van een economische sector met als doel acties te voeren die leiden tot een verbetering van de leefomgeving. Börkey et al., 2000 Centre de l Economie Industrielle (France)

5

6 St.-Louis Code of conduct Verenigde Staten (2002) Convenant waterplanten Nederland (2010) Code of practice Verenigd Koninkrijk (2012)

7 Gedragscode België (2011)

8 Gedragscode invasieve planten in België Charter dat pleit voor het toepassen van goede praktijken om de introductie van invasieve planten in parken, tuinen en kwekerijen te verminderen. Ontwikkeld in het kader van het AlterIAS-project Geldig in heel België Vrijwillig engagement: iedereen is vrij om te ondertekenen DOELSTELLINGEN: Vrijwillige introducties verminderen De professionele groensector en de particulieren sensibiliseren

9 Ex : Gedragscode for nursery meninvasieve planten in België Wie kan de Gedragscode ondertekenen? Professionele groensector Plantenkwekers en -verkopers Consumenten Tuinliefhebbers Openbare groendiensten Landschapsarchitecten Tuinaannemers Botanische tuinen en arboreta Tuinbouwscholen En organisaties!

10 Gedragscode invasieve planten Hoe kwam deze code tot stand? - Overleg met de sierteeltsector (10 rondetafelgesprekken) - Onderhandeling over de maatregelen - Goedkeuring door de beroepsorganisaties

11 Gedragscode invasieve planten Soms moeilijke discussies... Er bestaat een waardenconflict tussen zij die de voordelen van exotische planten waarderen en zij die bezorgd zijn om de schade die deze planten kunnen veroorzaken. Dr. Sarah Hayden Reichard, 2004 Center for Urban Horticulture (University of Washington)

12 Gedragscode invasieve planten... maar uiteindelijk was het overlegproces een succes!

13 Gedragscode voor de PROFESSIONELE GROENSECTOR Vijf eenvoudig toe te passen maatregelen Ken de lijst van invasieve tuin- en waterplanten in België Stopzetten van de verkoop/aanplant van invasieve planten van de consensuslijst Informeer klanten/inwoners over invasieve planten Communicatie en promotie van niet-invasieve alternatieve planten Deelname aan het vroegtijdige detectiesysteem voor nieuwe invasieven

14 Consensuslijst (bijlage I) Landplanten Hemelboom (Ailanthus altissima) Struikaster (Baccharis halimifolia) Japanse duizendknoop (Fallopia japonica) Sachalinense duizendknoop (Fallopia sachalinensis) Bastaardduizendknoop (Fallopia x bohemica) Reuzenberenklauw (Heracleum mantegazzianum) Reuzenbalsemien (Impatiens glandulifera) Amerikaanse vogelkers (Prunus serotina ) Canadese guldenroede (Solidago canadensis) Late guldenroede (Solidago gigantea) Zwart tandzaad (Bidens frondosa) Bleek cypergras (Cyperus eragrostis) Schijnaardbei (Duchesnea indica) Spaanse hyacint (Hyacinthoides hispanica) Klein springzaad (Impatiens parviflora) Gele maskerbloem (Mimulus guttatus) Afghaanse duizendknoop (Persicaria wallichii) Bezemkruiskruid (Senecio inaequidens) Waterplanten Watercrassula (Crassula helmsii) Egeria (Egeria densa) Grote waternavel (H. ranunculoides) Verspreidbladige waterpest (Lagarosiphon major) Waterteunisbloem (Ludwigia grandiflora) Kleine waterteunisbloem (L. peploides) Parelvederkruid (Myriophyllum aquaticum) Ongelijkbladig vederkruid (M. heterophyllum) 28 plantensoorten (alle cultivars en variëteiten inbegrepen)

15 En de andere soorten (bijlage II)? Geen gebruiksbeperkingen, maar communicatie en aanbevelingen betreffende de aanplant.

16 Resultaten na twee jaar 958 partners 472 professionelen uit de groensector 437 tuinliefhebbers 49 organisaties

17 Sleutelrol van de partnerorganisaties In communicatie werkt niets beter dan het hebben van een partner die de boodschap in uw plaats verspreidt. Gellis Communication, 2007

18 Resultaten na twee jaar - Plantenkwekers en -verkopers - Landschapsarchitecten - Tuinaannemers - Steden, gemeenten, provincies - Botanische tuinen - Tuinliefhebbers

19 Gemeenten & provincies Provincies 90% (9/10) Gemeenten 24% (136/570) dit vraagt tijd

20 Plantenkwekers & tuincentra Plantenkwekers en verkopers (41) Tuincentra (25) Categorie Indirecte indicator Bedrijf Aantal Tuincentra Groothandelaars Aantal verkooppunten Aantal professionele klanten Oh!Green AVEVE Intratuin Tournesol Aquaproduction Willaert Weymeersch TOTAAL: ~ 3270

21 Professionelen geëngageerd in de Gedragscode Doelpubliek Organisaties Aantal leden RESULTAAT Aantal bedrijven % Aantal filialen Plantenkwekers en plantenverkopers FWH, AVBS, BTV 602* 57** Openbare groenvoorzieners UVCW, VVOG Provinces Tuinaannemers FBEP-BFG Landschapsarchitecten ABAJP-BVTL * : producenten, verkopers én groothandelaars van sierplanten ** : één handtekening = één firma

22 Professionelen geëngageerd in de Gedragscode Doelpubliek Organisaties Aantal leden RESULTAAT Aantal bedrijven % Enquête Plantenkwekers en plantenverkopers FWH, AVBS, BTV 602* 57** 9 29% Openbare groenvoorzieners UVCW, VVOG Provinces %. Tuinaannemers FBEP-BFG % Landschapsarchitecten ABAJP-BVTL * : producenten, verkopers én groothandelaars van sierplanten ** : één handtekening = één firma

23 Evolutie in de tijd Nb part tners Organisaties Organizations Tuinliefhebbers Gardeners Horticulture Professionelen professionals uit de groensector

24 Opvolging van de Gedragscode: resultaten van de enquête Heeft u de Gedragscode invasieve planten in België ondertekend? Indien JA, waarom? Aantal % Bescherming van het milieu Positief voor een groen imago Ondersteund door federaties/verenigingen Eenvoudig toe te passen/weinig hinderlijk Om striktere reglementering te verhinderen Onder druk van klanten/inwoners 3 3

25 Opvolging van de Gedragscode: resultaten van de enquête Heeft u de Gedragscode invasieve planten in België ondertekend? Indien NEEN, waarom? Aantal % Niet geïnformeerd over het bestaan van de Code Geen tijd Het is niet relevant De Code is te hinderlijk Uit gebrek aan interesse/niet belangrijk Er zijn te weinig siertelers geëngageerd (free-riders) De Code is negatief voor het bedrijf/het beroep/de sector

26 Opvolging van de Gedragscode: resultaten van de enquête Kunt u mij een voorbeeld geven van een maatregel uit de Gedragscode? Plantenkwekers en - verkopers Openbare groenvoorzieners Private groenvoorzieners Ken de lijst Stop de verkoop/aanplant Verspreid informatie Bied alternatieven aan Vroegtijdige detectie 6 % 81 % 25 % 25 % 0 % 22 % 60 % 51 % 24 % 24 % 15 % 46 % 31 % 54 % 0 % In de Verenigde Staten hebben de plantenkwekers gemiddeld 2,4 van de 7 maatregelen toegepast (Burt et al., 2007).

27 Opvolging van de Gedragscode: resultaten van de enquête Hoe communiceert u over invasieve planten naar uw klanten/inwoners? Plantenkwekers en - verkopers Openbare groenvoorzieners Private groenvoorzieners Folders uitdelen Poster uithangen Gebruik van het logo Vermelding op de website Communicatie over bijlage II 69 % 63 % 19 % 25 % 50 % 86 % 49 % 14 % 17 % 40 % 82 % 27 % 9 % 9 % 82 %

28 Promotie van de Gedragscode Directe communicatie Situatie Resultaat (n=426) Aantal % Gedragscode ondertekend Gunstig antwoord, maar nog niet getekend Geen antwoord/geen tijd gehad/tijd nodig alvorens te tekenen Gedragscode afgewezen Slaagpercentage van de directe communicatie = 23%

29 Een Gedragscode, werkt dat? Doelstellingen: 1) Vrijwillige introducties verminderen 2) Bewustmaking vergroten Doelstelling 1: - ja, enkel voor sommige soorten - gebruiksbeperking = meest onthouden maatregel - enkel doeltreffend wanneer aantal geëngageerden voldoende groot is (verder te zetten inspanning) Doelstelling 2: De communicatie heeft toegelaten: - de Gedragscode te leren kennen - het kennisniveau v/d professionele groensector te verhogen - de bewustwording van de milieubelangen te vergroten

30 Vooruitzichten voor de toekomst After LIFE [ ] - De Gedragscode is nog altijd operationeel eens het project is afgelopen - Procedure voor ondertekening kan enkel nog via de website ( - Akkoord met de beroepsorganisaties om (1) als contactpunt te fungeren en (2) de Code te blijven promoten (doelstellingen nog te definiëren) - De overheden nemen de herzieningsprocedure op zich

31 Besluit Het overlegproces was een succes Positieve dynamiek in de ondertekening v/d Gedragscode - ~ 10 à 30% van de plantenkwekers - ~ 25 à 35% van de gemeenten maar een noodzaak omde sector nogmeerteovertuigen = doelstellingen nog te definiëren (After Life) Promotie van de Gedragscode is noodzakelijk zonder communicatie weinig engagement

32 U neemt toch ook deel, niet?

33 Merci de votre attention! Bedankt voor uw aandacht!