Vergelijk de alternatieven

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Vergelijk de alternatieven"

Transcriptie

1 Radio-automatiseringssystemen Open source / closed source Lucas Vroemen

2 Inhoudsopgave: Pag Inleiding Pag. 4. De Radiosystemen Pag. 5. Waarom Open Source? Pag. 7 Management samenvatting Pag Functionaliteiten vergelijk Pag. 14 Toekomstwensen L1 Radio Pag. 16.Workflows L1 Pag. 32.Uitkomsten onderzoek Pag Datadictionary Pag. 35.Bronvermelding 2

3 Inleiding: Sinds 1992 is het uitzendproces van L1 Radio al (gedeeltelijk) gedigitaliseerd. In eerste instantie werd het Australische systeem D-Card voor het uitzenden van radiocommercials gebruikt, in 1997 schakelde L1 voor de automatisering van het totale (radio)uitzendproces over op Dalet. Dalet is inmiddels marktleider in Nederland. Het product Dalet 5.1 is in gebruik bij bijna alle publieke regionale omroepen, waaronder L1. De livecycle van Dalet 5.1 zal waarschijnlijk binnen afzienbare tijd ten einde komen. De opvolger is de nieuwe Dalet applicatie: Radiosuite, onderdeel van Dalet Plus. Dalet zegt met Dalet plus een systeem te bieden waarmee de totale, multimediale workflow kan worden ondersteund in een mediabedrijf, beeld en geluid. Dalet 5.1 E heeft een prominente plek binnen het uitzendproces van L1 Radio. Het is echter geen radio-totaalsysteem. Belangrijke zaken als RDS bijvoorbeeld, maken geen onderdeel uit van het Dalet systeem. De Nederlandse leverancier van Dalet, M&I Broadcast Service maakt ook software en vult vaak handig de gaten in het Dalet systeem. Zo is hun RDS software geïntegreerd in het Dalet systeem, leveren zij ondermeer de audiologgingsoftware en zorgen ze voor importmodules voor loglijsten e.d. Dalet 5.1 L1 is zich aan het oriënteren over de vervanging van Dalet 5.1 op termijn en kijkt daarbij, behalve naar closed source applicaties zoals Daletplus, ook uitdrukkelijk naar open source alternatieven. De reden hiervoor is ondermeer de mogelijkheid tot het maken van klantgerichte oplossingen. De Hoge School Zuyd in Heerlen (NL) is gevraagd om een onderzoek te doen waarin een functioneel vergelijk wordt gemaakt tussen de closed source systemen, Dalet 5.1 en RadioLaunch, en enkele open source alternatieven. Het Nederlandse bedrijf Finalist, gespecialiseerd in open source applicaties, heeft een professionele programmeur beschikbaar gesteld gedurende de onderzoeksperiode om de studenten te begeleiden. Hoge School Zuyd De volgende opdracht hebben de studenten gekregen: Inventariseer de functionaliteit van Dalet 5.1 E Inventariseer de add-ons, meestal van M&I Broadcast Services, die deel uitmaken van het L1 radio-automatiseringssysteem. Inventariseer de functionaliteit van een ander systeem: RadioLaunch Wat is de huidige functionaliteit van OS Systemen. inventariseer de toekomstige wensen en functionaliteiten doormiddel van interviews met medewerkers van L1 Radio-TV en RTVNH. Matchen van verschillende functionaliteiten; Verschillen en overeenkomsten vastleggen; Dit onderzoek is een onderdeel van dit rapport, met dank aan de studenten: Pascal Gerads, Ronald Huveneers en Kars Michielsen voor het onderzoekswerk, daarbij ondersteund door Bjorn Tyla van Finalist IT Group. Ook dank aan Ron Bakker van RTVNH voor zijn medewerking aan de totstandkoming van dit rapport. 3

4 De onderzochte radiosystemen De keuze voor de onderzochte systemen is bepaald door de aanwezigheid op de markt (Dalet) de potentie (RadioLaunch) en, het van horen zeggen en veelvuldig bezoeken van internetfora over open source radioautomatiseringssystemen. Zowel Campcaster als Rivendell worden vaak genoemd als potentiële vervangers voor closed source systemen. Dalet : Dalet werd opgericht in 1990 en is op dit moment een van de grotere spelers op de markt. Dalet is een multinational met vestigingen in Europa, de US en Azië. Het Franse bedrijf heeft in meer dan 50 landen inmiddels ruim 700 klanten waaronder: ABC, ARD (Tagesschau, BR, DW, NDR, SR, SWR, WDR), BBC, CBC-Radio Canada, en DR. Radiolaunch Radiolaunch is een product van Triple-P en kent een veel kleinere install base dan Dalet. Het product is ondermeer in gebruik bij: Sky Radio, VPRO 3voor12 en de NOS (DAB). Radiolaunch is een Nederlands product en is nog altijd in ontwikkeling. Zo wordt er momenteel gewerkt aan een surround versie waarin het EBU protocol RF64 zal worden geïntegreerd. Campcaster Campware is een initiatief van het Media Development Loan Fund's Center for Advanced Media-Prague en is een open source system. Het MDLF is een non-profit organisatie die media in jonge, fragiele democratieën helpt, ook in facilitaire zin. Vandaar de ontwikkeling van dit radioautomatiseringssysteem. Rivendell Rivendell, ook een open source systeem, is een Amerikaans systeem en wordt gemaakt onder de hoede van Salem Radio Labs, een Amerikaanse Christelijke broadcast organisatie. Salem heeft een kleine 300 radiostations door heel Amerika. Het bedrijf is genoteerd aan de Nasdaq en heeft een jaarlijkse omzet van meer dan 200 miljoen dollar en daarom genoeg resources om een open source product te ontwikkelen en te onderhouden. Rivendell is ondermeer in gebruik bij Radio Free Asia, een grote (non-profit) organisatie met meer dan 300 medewerkers en 50 radiostudio s, met als basis Washington DC. 4

5 Waarom Open Source? Open Source Software (OSS) en Open Standaarden worden vaak in een adem genoemd. OSS is software waarvan de broncode, de source code, vrijgegeven is en vaak door meerdere, leverancieronafhankelijke, programmeurs wordt gemaakt. Een bekend voorbeeld van open source Software (OSS) is Linux, van closed source, is software van Microsoft. Een open standaard is een formaat, door iedereen te gebruiken en daarmee volstrekt uitwisselbaar, zoals bijvoorbeeld HTML en XML. Niche markt De omroepen opereren in een sterk veranderende niche markt. Multiplatform zal gaan zorgen voor nieuwe mediamodellen waarbij redactionele keuzes ondermeer beïnvloed zullen gaan worden door het type kanaal waarop gepubliceerd zal gaan worden en de specifieke groep mensen die naar dit kanaal kijkt of luistert. Multimediaproducenten zoals omroepen zijn redactionele bedrijven maar, als het gaat om de publicatie van hun redactionele producten, sterk afhankelijk van technologie en daarom steeds meer technology-driven. Ze zullen in toenemende mate innovatieve initiatieven moeten nemen om een antwoord te hebben op de komende distributieveranderingen en daarom de interne workflow optimaliseren. Meer productiviteit en pluriformiteit zal gevraagd worden, dat vergt een innovatieve benadering. In deze markt zijn, net als in niet-niche markten, monopolistische bedrijven actief die met alle macht proberen om hun klanten liefst alleen met hún totaalsystemen te laten werken. Avid, leverancier van non-lineaire montagesystemen voor video, is een goed voorbeeld. Monopolie, en de daarmee gepaard gaande gesloten systemen, is onwerkbaar in de omroeppraktijk. De omroepen zoeken uit het woud van applicaties, apparaten en technieken de beste elementen en proberen die met behulp van open standaarden te koppelen tot een systeem, toegespitst op de eigen, specifieke workflow. Een nieuwsstation als de regionale zender L1 Radio-TV uit Nederland heeft heel andere wensen dan een muziekstation. Dat kun je niet vangen in één generiek applicatiemodel zonder op veel fronten concessies te doen. OSS en het gebruik van open standaarden zouden een oplossing kunnen bieden bij innovatieve ontwikkelingen en daarmee het ultieme systeem. Innovatie Innovatie komt zelden voort uit een massale wens of gedachte. Het zijn vaak kleinschalige initiatieven van creatievelingen die kunnen uitgroeien tot succesvolle producten, kijk maar naar Linux. Iedere programmeur die bekend is met een open source pakket kan op basis van de vrijgegeven source code nieuwe programmatuur ontwikkelen en vervolgens vrijgegeven voor algemeen gebruik. Innovatie wordt gestimuleerd door het gebruik van OSS. Grote open source ontwikkelingen zijn decentrale processen uitgevoerd door talloze ontwikkelaars in de hele wereld. Aan Open Solaris bijvoorbeeld, werken ongeveer programmeurs waarvan er maar 1000 in dienst zijn bij Sun. Bedrijven die proprietary software leveren, zullen pas iets op de markt brengen als er grote, potentiële, vraag naar is, tenzij er binnen korte termijn direct commercieel gewin is. Dat is natuurlijk een normale gang van zaken in de handel en ook niet erg als de software voldoet aan de wensen en verwachtingen van de gebruiker. Goed voorbeeld hiervan is Microsoft s Outlook, naar mijn mening een prima mailprogramma. Ik zou niet weten welke functionaliteit ik meer nodig zou hebben. Heel anders is dat bij niche markten zoals omroepen. Die hebben veel baat bij een flexibele open ICT structuur waarbij uitwisselbaarheid en comptabiliteit vanwege convergentie en synergie onontbeerlijk is. Gelukkig maken open standaarden als XML het vaak mogelijk om interfaces te maken veelal op het metadata vlak. Maar op het moment dat video of audio en de bijbehorende EDL data uitgewisseld moet worden in de huidige gesloten systemen, worden de barrières zichtbaar. Het ene systeem praat niet met het andere, onder het mom van stabiliteit, waardoor allerlei ingewikkelde koppelingen met een kaartenhuisconstructie bedacht moeten worden die diezelfde stabiliteit weer in gevaar brengt. Open Standaarden Open standaarden worden al vaker gebruikt in de omroepwereld. Voorbeelden daarvan zijn RSS, in gebruik voor het publiceren van newsheadlines op websites en bij podcasten, XML en het door de EBU vastgestelde uniforme geluids (header) formaat BWF. Met de definitie van het Broadcast Wave File is er eindelijk een open standaard voor geluidsbestanden in de professionele omroepindustrie voor de uitwisseling van audiobestanden en additionele metadata. Professionalisering Over het algemeen wordt OSS als iets vaags gezien met een hoog cult-gehalte. 5

6 Als OSS niet een professionaliseringsslag gaat maken, blijft het vaag en zolderkamerachtig. OSSimplementaties moeten worden uitgevoerd met een professionele, zakelijke ondersteuning. Gedegen afspraken over SLA en QS moeten gemeengoed worden wil open source voet aan wal krijgen in de bedrijfswereld. De overstap naar OSS moet weloverwogen en bewust genomen worden zonder vage verwachtingen en mét commitment op het hoogste niveau. Open source initiatieven die worden gestuurd door goede organisaties hebben de voorkeur, zoals MMBASE.ORG, de organisatie rond het open source CMS MMBASE. Closed source bedrijven zijn open source nu ook aan het ontdekken, sommigen noemen het zelfs : the next big thing. Cisco, IBM en Oracle kopen open source bedrijven vanwege de kennis die ze daarmee binnenhalen en profiteren van de grote install base die ze er mee verwerven. GPL licentie Een aandachtpunt zijn de licenties. Veel OS applicaties vallen onder de zogenaamde GPL, General Public License, waaronder ook Campcaster en Rivendell. Richard Stallman is de bedenker van deze (copyleft) licentievorm voor open source software. In de GPL regels is ondermeer vastgelegd dat je de software weliswaar kunt aanpassen en zelfs verkopen, maar dat je vervolgens de rechten doorgeeft aan anderen en de bronauteurs vermeldt. Dat betekent dat je, zelfs als je de software wil verkopen, daar altijd de broncode vrij moet geven. De software is vrij, niet te verwarren met gratis, of zoals op de site van GNU, de organisatie achter de GPL licentie, te lezen valt: To understand the concept, you should think of free as in free speech, not as in free beer. Aandachtpunten zijn de vaak onderbelichte juridische consequenties. Licentiestructuren worden op verschillende manieren geïnterpreteerd en met name de bijgeschreven onderdelen kunnen nogal eens gevolgen hebben voor het open karakter van de software. Voor alle informatie over de GPL licentie: 6

7 Management Samenvatting en conclusie In opdracht van L1 Radio is door studenten van de Hoge School Zuyd een onderzoek verricht naar de verschillen en overeenkomsten van diverse radioautomatiseringssystemen. Behalve het inventariseren van diverse merken is ook uitdrukkelijk gekeken naar de open source alternatieven voor de gangbare closed source systemen. De closed source systemen waarna gekeken is zijn: Dalet 5.1 E en RadioLaunch, de open source systemen: Campcaster en Rivendell. Dalet Met behulp van inventarisaties, bestudering van de handleidingen, live demonstraties en interviews met gebruikers van verschillende omroepen is het onderzoek uitgevoerd. De onderzoeksresultaten zijn verwerkt in dit rapport. Uit dit onderzoek blijkt dat Dalet 5.1 E, verrijkt met de door M&I Broadcast Services geschreven applicaties, verreweg de meeste functionaliteit kent. Ook is het systeem zondermeer stabiel te noemen en, met name in Nederland, een hoge marktpenetratie kent en daarmee een grote gebruikersgroep. Er zijn, voor zover bekend, geen fora waar de kennis en/of opmerkingen van de diverse gebruikers gedeeld of uitgewisseld kan worden. Het enige resterende voordeel van een grote gebruikersgroep is dan nog de eventuele input van de groep bij nieuwe Dalet-ontwikkelingen. Helaas heeft L1 moeten constateren dat die input niet of nauwelijks gehoor vindt bij de Dalet ontwikkelaars. L1 ervaart Dalet als een bedrijf dat niet aan customising doet en nauwelijks oor voor de locale klanten heeft. Dat geldt overigens niet voor de Nederlandse reseller M&I Broadcast Services. Het nadeel van het gecombineerde Dalet/M&I systeem, is de gesegmenteerde omgeving die daardoor ontstaat. Één systeem van één leverancier zal nooit voor de volle 100% L1 s behoefte aan technologische aanpassingen kunnen bevredigen, maar segmentatie in het primaire productieproces, bijvoorbeeld playout, is niet wenselijk omdat er een ondoorzichtige structuur ontstaat. Radiolaunch Radiolaunch is ook een closed source systeem, net als Dalet, maar heeft minder functionaliteit. Het bedrijf achter Radiolaunch, het Nederlandse Triple-P, is, in tegenstelling tot Dalet, wel bereid om verregaande aanpassingen te doen aan de applicatie. Dat heeft natuurlijk ook te maken met huidige grootte van de install base. Daarmee kan het een goed alternatief zijn voor Dalet. Het systeem is nog altijd in ontwikkeling, voorbeeld daarvan is de verwachte implementatie van het EBU RF64 protocol (surround radio). Campcaster Campcaster is het open source alternatief. Campcaster is, ten opzicht van Dalet en Radiolaunch, veel beperkter. Het systeem zou danig uitgebreid moeten worden om zodoende aan de West-Europese en Noord-Amerkiaanse standaarden te kunnen voldoen. Het voordeel van dit systeem is wel de mogelijkheid van uitbreiding. Door de grote knowledge-base en de eventuele professionele hulp van broadcasters en open-source ontwikkelbedrijven zit er absoluut potentie in dit pakket. Ook kan de applicatie aangepast worden aan de wensen van de klant. Rivendell Rivendell is een Amerikaans open source applicatie en te vergelijken met Campcaster en wordt gefaciliteerd door Salem Labs, een christelijke radio-organisatie. Ook voor Rivendell gelden natuurlijk de regels van individuele aanpassingen en brede kenniskring. Het pakket is wat uitgebreider dan Campcaster. Functionaliteiten De huidige functionaliteit is natuurlijk een belangrijk uitgangspunt. Belangrijker is de mogelijkheid om de applicatie aan te passen aan de toekomstige gewenste workflow (zie pagina 14). Dalet komt natuurlijk als meest complete systeem uit de bus, maar dat komt natuurlijk ook deels door het aanpassen van de gebruiker aan Dalet s workflow. L1 is niet anders gewend dan te volgen wat de leverancier voorschrijft. Dat is op zich geen ramp, maar niet meer wenselijk bij de nieuwe beweeglijke markt omdat dat gemiste kansen kan opleveren. De nieuwe multimediale manier van werken vergt namelijk verregaande aanpassingen. Nieuwe playoutmodellen komen om de hoek kijken waarbij tegelijkertijd, vanuit verschillende tijdslijnen, multimediale content wordt gepubliceerd met behulp van een playlist. Tot nu toe is D.A.V.I.D., naar mijn weten, het enige merk dat voorzichtige stappen naar een multimediaal playout systeem heeft gezet. Op de AES beurs in Parijs was, in een hoekje 7

8 weggestopt, een systeem te zien waar ook video en images kunnen worden opgenomen in een playoutlist. Recycling van content De huidige manier van radio-uitzendingen zal niet verdwijnen, maar zal verrijkt worden met andere vormen waarbij recycling en thematisering van content een prominente plaats zal krijgen. Een radiostation met één uitspeelkanaal met content gericht op een breed publiek zal in de toekomst steeds minder beluisterd worden. Het publiek wil gericht aangesproken worden, eerst Nana Moskouri, gevolgd door een nummer van Rage Against the Machine kan echt niet meer. Die thematisering kan afgewisseld worden met general content, zoals bijvoorbeeld nieuwsbulletins, geschikt voor uitzending op meerdere kanalen. Ook wordt het fenomeen KijkRadio, (of is het luister TV?) steeds meer in een multimediale vorm toegepast. L1 Radio heeft een programma, De Bende van Pollux, in de middaguren dat gericht is op publiek in de leeftijdscategorie van 20 tot 35 jaar. Dit programma is de eerste 2 uur te zien op TV waarbij de kijkvorm ondergeschikt is aan de luistervorm. Het publiek kan participeren met behulp van SMS, telefoon, MSN en het insturen van video (naar YouTube model). Muziek waar ook beeldmateriaal van is (clips) worden handmatig ingestart. Dit programma vraagt om een multimediaal uitspeelmodel en is een voorbeeld van moderne radio, inclusief publieksparticipatie. (Radio 2.0) Daarom ook dat de mogelijkheden voor uitbreidingen veel zwaarder zullen wegen dan enkel en alleen de huidige functionaliteit. Uiteraard zal die functionaliteit benaderd moeten worden om aan de huidige vraag te kunnen voldoen. Maar bovenstaand voorbeeld van modern radio maken maakt duidelijk dat de markt achter loopt op de ontwikkelingen. Dat vraagt om een innovatieve benadering. Open source en het gebruik van open standaarden kan daar een belangrijke rol bij spelen, mits professioneel ondersteund. Multi-user Een van de aandachtspunten is verder de multi-user omgeving van L1. Veel open source systemen zijn gemaakt voor DJ-achtige settings waar vaak de radiostudio bestaat uit één uitzendstudio. Bij L1 radio-tv werken ongeveer 120 mensen, het bedrijf heeft meerdere uitzendstudio s, en het systeem zal door meerdere gebruikers en gebruikersgroepen worden bedient. Zo is er een afdeling die zich alleen bezig houdt met de muziekkeuze en daarom muzieklijsten uit Powergold, het muziekuitzoek systeem van L1, importeert in het radioautomatiseringssysteem, en zorgt de salesafdeling voor de import van commerciallijsten via het boekingssysteem MediaPro. Deze applicatie genereert een uitzendlijst die vervolgens in een separate reclameplayer wordt geladen en op een verplichte tijd gestart en gestopt wordt. Segregatie Verder moet het systeem in een netwerk omgeving draaien met een centraal storage systeem. (SAN) L1 kiest bewust voor segregatie van de productieketen. Zo is er in de workflow onderscheid gemaakt op applicatieniveau, maar ook op hardware gebied, tussen de ingest, montage en playout. Dat heeft ondermeer te maken met licentiestructuren, redundantie en bedieningsgemak. Koppelingen, veelal met gebruik van open standaarden zoals XML, zorgen voor de samenvoeging tot één systeem. User Generated Support Een ander aandachtspunt is het service level niveau. Open source initiatieven vinden vaak plaats binnen een community. De kracht van die community is, zoals hier boven beschreven, de uitgebreide knowledge base, maar vergt ook, óf voldoende kennis in eigen huis, óf een professionele begeleiding doormiddel van outsourcing. Bellen naar een supportdesk is er meestal niet bij, wel kan 24 uur per dag (vanwege mondiaal gebruik) een probleem gedropt worden in een mailinglist. Ik heb dit soort mailinglists een tijdje gemonitord en moet zeggen dat ik verbaasd was door de snelheid en de bereidheid waarmee andere gebruikers ingingen probleemstellingen. Veelal werd binnen enkele minuten, in het traagste geval uren, gereageerd door andere applicatiegebruikers in de trant van: probeer dit eens, of dat probleem heb ik ook al eens gehad, dit kun je zo-en-zo oplossen. Deze mailinglists worden ook door bedrijven gebruikt die actief zijn met open source applicaties. Ook wordt gebruik gemaakt van community-wikis waar kennis opgebouwd en gedeeld wordt door gebruikers. Deze vorm van User Generated Support wordt al mondjesmaat overgenomen door IT-bedrijven. Ik ken een bedrijf, Object Matrix, dat een combinatie gaat aanbieden van user generated support en company support. Klanten kunnen hun eigen supportlevel vaststellen en dito prijs. Het bedrijf faciliteert 8

9 mailinglists, met behulp van hun site, om user generated support te stimuleren en daarmee ook bijtijds signalen uit de markt te kunnen krijgen over het wel en wee van hun applicaties. Klanten kunnen ook kiezen voor full-support, hetgeen betekent dat ze, na betaling van vele duizenden euro s per jaar, binnen een aantal uren een engineer op de stoep hebben staan bij grote storingen. It s up to you, daar waar het thuis hoort. Conclusie: Open source applicaties hebben absoluut potentie en verdienen het om verder onderzoek te plegen naar ondermeer de bereidheid van de open source communities om de applicaties verder te ontwikkelen en geschikt te maken voor grootschalige omroepen. Daarbij is het de vraag of het totale productiesysteem met behulp van open source applicaties kan worden ondersteund. Misschien kunnen onderdelen, zoals enkel de playout, worden ontwikkeld en met behulp van open standaarden worden gekoppeld aan closed source applicaties. Het functionaliteitenvergelijk, checkbox IT zoals sommige het noemen, laat zien dat er nog veel verschillen zijn tussen de onderzochte applicaties. De huidige functionaliteit is echter absoluut niet leidend bij de keuze van de toekomstige systemen. Natuurlijk moet de huidige workflow ondersteund worden, maar, wat veel belangrijker is, is de uitbreidbaarheid en de mogelijkheid om multimediale, multichannel stations te gaan ondersteunen en daarmee omroepen de mogelijkheid te bieden om nieuwe publicatiekanalen te ontwikkelen. Die bereidheid lijkt bij de closed source varianten nog niet erg aanwezig te zijn. Onderhoud, professioneel support en stabiliteit zijn meestal de wapens waarmee de closedsource bedrijven hun monopolistische en protectionistische beleid mee verantwoorden. Ik ben er van overtuigd dat deze manier van het bedrijven van business geen lang leven meer beschoren is. De mening en ervaringen van de klanten zou op nummer één moeten staan en bedrijven die software aanbieden moeten gaan luisteren naar de klant in plaats van op kantoor bedachte workflows te dicteren. Vroeger kwam de klant met de vraag: ik had graag die doos gehad, en nam de beperkingen en het daarmee gepaard gaande rendement van soms maar 60% op de koop toe. Tegenwoordig luidt de vraag: ik heb dit-en-dit probleem, help mij het probleem op te lossen. Dit vergt servicegericht denken in plaats van productgericht denken. Die switch hebben nog niet alle IT bedrijven gemaakt. Web 2.0 maakt het mogelijk om directe communicatie tussen en met klanten te realiseren. Door de klantparticipatie te stimuleren zal onderhoud en support een eigen leven kunnen gaan leiden en grotere klantenbinding en community-vorming tot gevolg hebben. Door een podium te bieden voor deze vorm van communicatie zal de softwareleverancier niet alleen sympathiek overkomen, hij weet ook precies wat er leeft onder de klanten en kan daarom anticiperen op komende wensen en eisen van de klant als de oplosser van de problemen. De volgende stap in het oriënteringsproces zal dan ook in de eerste plaats het selecteren van de juiste community zijn en het IT bedrijf dat dit proces op de juiste wijze professioneel kan ondersteunen. 9

10 Functionaliteiten In dit hoofdstuk wordt een vergelijk gemaakt tussen de onderzochte applicaties: Dalet, Campcaster RadioLaunch en Rivendell. Het vergelijk is puur gebaseerd op de inzichten en gewenste functionaliteiten van L1 Radio-TV. Het kan dus zijn dat sommige functies niet benoemd zijn omdat ze niet interessant voor L1 zijn. Dat geldt ook voor de weging. Voor wat betreft de importantie van de verschillende functies is ook uitgegaan van L1 s inzicht en wensen. Wegingsfactor 5 is de hoogste importantie, 1 de laagste.de functionaliteiten zijn uitgesplitst per deelgebied. Helaas hebben niet alle organisaties hun medewerking verleend aan de totstandkoming van deze lijst. Daarom zijn veel functionaliteiten vergeleken op basis van de handleidingen en andere informatiebronnen. Onvolkomenheden kunnen daarom niet uitgesloten worden. A Login Weight Dalet Campcaster RadioLaunch Rivendell A.1 Link with active directory / Ldap A.2 Multiple userlevels besides administrator A.3 Usergroups A.4 User GUI according to login A.5 Multilingual A.6 Work space adjustment Score A.1 Active directory/ldap can connect the system to the corporate network login system. That prevents multiple login procedures. A.6 Getting a workspace, a set of predefined tools on screen, based on login account. B Audio import Weight Dalet Campcaster RadioLaunch Rivendell Audio format B.1 WAV uncompressed B.2 MP B.3 MP B.4 MP B.5 OGG B.6 AIFF B.7 BWF (RF 64) B.8 BWF Rest B.9 File / audio record B.10 Batch import B.11 CD ripping B.12 Normalising during ingest B.13 Dynamic processing during ingest (C/L) B.14 Convert audioformat B.15 SRC B.16 Attenuating B.17 Auto trim B.18 Auto import B.19 Audio logging Score B.7 BWF RF 64 is the EBU s standard surround format L1 Uses applications M&I Broadcast Services) like Dalet for CD ripping - Auto trim - Audio logging - Directory polling Format conversion-src. 10

11 C Audio editing Weight Dalet Campcaster RadioLaunch Rivendell C.1 Single track C.2 Multi track C.3 Volume line adjust C.4 Fades C.5 Cue points C.6 Cut, Copy, Paste C.8 Trim C.9 Time stretching C.10 Editing while recording C.11 Merge C.12 Save selections C.13 Save as project C.14 Move audioselection C.15 Overall gain adjustment C.16 Normalising Score Campcaster and Rivendell both use Audacity for audio-editing D Playlist / Logs Weight Dalet Campcaster RadioLaunch Rivendell D.1 Create, open, edit, maintain D.2 Create / use templates D.3 Blocks groups Cuts D.4 Import blocks D.5 Events: Audio commands - Macro's D.6 Chain events items D.7 Fades In/Out of audio-items D.8 Voicetracking D.9 Pre-listen audio-items D.10 Mix tracks (segue) D.11 Print playlist D.12 Duplicate playlist D.13 Playlist protection D.14 Lock playlist D.15 Mandatory start/end times items D.16 Duration stretching / compressing blocks D.17 Autofill blocks D.18 Multiple logs for multiple players D.19 Webversion of playlist editor D.20 Importing 3th party logfiles Score D.2 Templates are partially predefined playlistmodels D.3 These are little play lists within the play list. F.e. commercial play lists in a 24 hr. scheduled play list. Groups are linked items within an master item. Cuts are parts of an audio-item. D.13 Prevent others than the playlist owner to enter and modify the playlist D.14 Lock the playlist while on-air D.17 Stretch or compress a block with items out of an certain category to get a fixed duration D.17 Auto fill a block to the desired length with random items out of a certain category D.18 Create multiple logs for different radio stations and air them trough different players 11

12 E Dbase Weight Dalet Campcaster Radiolaunch Rivendell E.1 Explore via networdk or local WS E.2 Explore via intranetbrowser E.3 Print items E.4 Categories E.5 Dbase types E.6 Metadatasearch E.7 Directory polling E.9 Personal categories (login) E.10 Lifecycle indication of items E.11 Pre-listen audio items E.12 Edit - Maintain metadata E.13 Categorie-specific metadata E.14 Keyword listing E.15 Intro-timing E.16 Default segue parameters E.17 Associate Txt/image RDS/DAB E.18 Broadcast history E.19 Log history E.20 Custom search criteria E.21 Save searches E.22 Import placeholders E.23 Connect lost sound Score E.5 Dbase types: audio, macro's, play lists, text or a combination of these items E.7 Poll a certain directory and place items automatically in the library E.18 Show the broadcast history of an item in the database E.19 Show the log history of an item in the database E.22 Place holders are database items without audio attached E.23 Connect lost sound to empty database items F Reporting Weight Dalet Campcaster RadioLaunch Rivendell F.1 Report editor F.2 Custom reports F.3 Rapport BUMA/STEMRA (rights) F.4 Broadcast Reports (Aired items) F.5 Auto-FTP distribution Score F.3 BUMA/STEMRA is the Dutch music rights organisation G Streaming Weight Dalet Campcaster RadioLaunch Rivendell G.1 Windows Media Audio G.2 Real Media G.3 SHOUTcast G.4 Darkice G.5 Icecast Score H Macro Weight Dalet Campcaster RadioLaunch Rivendell H.1 Macro insert in playlist H.7 Control app. functions H.8 Ttrigger contact closures H.9 Playlist management Score

13 J RDS Weight Dalet Campcaster RadioLaunch Rivendell Text J.1 Active RDS J.2 Day schedule J.3 Hour / minute schedule J.4 Holidays schedule J.5 Sent track information J.6 Manual text adjustment J.7 XML/HTML input J.8 TA-bit Send Text J.8 To COM port J.9 Export to file Score L1 Uses applications(m&i Broadcast Services) from the Dutch reseller of Dalet for RDS Broadcasting. K PlayOut Weight Dalet Campcaster RadioLaunch Rivendell Automation K.1 Multiple stations K.2 Pre-listening K.3 Automatic load clocks K.4 Show txt items K.5 Play carts K.6 Duck sound K.7 Markers K.8 Stop-end K.9 Force stop-start K.10 GPIO Live Assist K.11 Record while broadcast K.12 Multiple players K.13 Auto-pilot K.14 Faderstart (GPIO) Score K.5 Cart, is a quickly accessible audio-item, mostly opened in a separate applications K.13 Auto-Pilot: chain events, autoplay all items in playlist I Playlist schedule Weight Dalet Campcaster RadioLaunch Rivendell I.1 Day I.2 Week I.3 Month I.4 Hour / half hour / minute I.5 Last minute change Score

14 Total score Weight Dalet Campcaster RadioLaunch Rivendell A Login B Import Audio C Editing D Logs E Dbase F Reports G Streaming H Macro I PL schedule J RDS K Playout Total score

15 Toekomstwensen L1 radio Multimediaal playout L1 streeft naar een multimediale omgeving waarbij geluid leading zal zijn, in de meeste gevallen, maar aangevuld wordt met andere vormen van media zoals video en images. In een modern playout systeem zouden meer functionaliteiten geïntegreerd moeten zijn zoals RDS, Music scheduling en uitgebreide reports. Bij deze een uitleg van de meest in het oog springende toekomstwensen. 5.1 Surround Geluid L1 heeft de mogelijkheid om concerten, veelal klassiek, op te nemen en af te werken in 5.1. Met de komst van kanalen via het internet of via digitale kabelkanalen is het ook mogelijk surround te gaan uitzenden. Uitzenden over de ether (FM) zal in stereo signaal blijven, het surround geluid kan additioneel aan het stereo FM signaal worden uitgezonden voor distributie via andere kanalen. MultiTrack planning Multitrack planning is met de komst van digitale distributiemogelijkheden een uitkomst voor het (goedkoop) opzetten van meerdere kanalen waarbij gebruik gemaakt wordt van centraal opgeslagen content. Op die manier kunnen meerdere stations worden bediend vanuit één medialibrary, met behulp van een playlist, met gezamenlijke momenten zoals het nieuwsbulletin op het hele uur. Een van de wensen van L1 is het kunnen faciliteren van meerdere doelgroepstations. Zo kunnen zenders voor oudere mensen, muziekstations en actualiteitenzenders worden opgezet terwijl op gezette momenten in de dag op alle kanalen een gezamenlijke nieuwsuitzending wordt uitgezonden, of gezamenlijke commercialblokken. Allemaal vanuit één playlist. Dat ziet er schematisch gezien als volgt uit: Verschillende radiostations in verschillende formats, met gezamenlijke commercial blokken en nieuwsuitzendingen in een multitrack-tijdlijn. MultiMedia Trackplanning Een andere mogelijkheid is het gelijktijdig publiceren van andere, additionele, mediabestanden, op andere kanalen, synchroon aan de audio-items. Die andere kanalen kunnen bijvoorbeeld video kanalen zijn (Kijkradio), maar ook internetkanalen zoals streaming audio kanalen waar afbeeldingen uit de MP3 headers worden getoond op bepaalde momenten in de player of waar een surround player zorgt voor een 5.1 variant van de stereo audio. RDS zou een onderdeel van de playlist moeten zijn om zodoende de RDS informatie op een simpele manier te kunnen synchroniseren aan de andere items in de playlist. Nu wordt veelal op basis van tijd gepland, en niet op basis van de content. De enige uitzondering daarbij is het gebruik van trackinformatie uit de medialibrary. Uiteraard zullen verder macro s, in de playlist, altijd nodig zijn om externe apparatuur te schakelen of andere opdrachten uit te laten voeren. 15

16 Voorbeeld van een multimediale uitzending. Uitgangspunt is audio en voice (DJ) al dan niet aangevuld met video (muziekclip bijvoorbeeld), images (bv hoesfoto s), RF64 als additioneel surround kanaal, RDS informatie en macro s. Uiteraard is een combinatie van de twee playoutmodellen, MultiTrack en MultiMedia Track, ook wenselijk. Export en Import in generiek formaat Verder wensen zijn het gebruik maken van uniforme im- en export formaten, waarbij nadrukkelijk de voorkeur gaat naar XML en het werken met een open database, om op die manier uitwisseling tussen systemen eenvoudig te kunnen bewerkstellingen. 16

17 Workflows L1 In onderstaand overzicht zijn de workflows zowel tekstueel als grafisch uitgewerkt. Ook wordt een totaal overzicht weergegeven. In dit totaaloverzicht zijn de nummers weergegeven die overeenkomen met de detailoverzichten, met uitzondering van de Dalet Database. Die komt namelijk vrijwel in iedere workflow voor. Tekstuele weergaven workflows 1. Schedulen van commercial blokken Binnen MediaPro worden op basis van orders, commercialblokken samengesteld. Deze blokken worden in de vorm van een ASCII bestand geëxporteerd. In Duplexx wordt dit bestand ingelezen, waarna begin-, tussen- en eind pingels toegevoegd worden. Wanneer de inhoud van het commercialblok compleet is wordt het commercialblok toegevoegd aan de Dalet database. Met Outline worden Macro s aan een uur toegewezen. De inhoud van de lijst kan binnen Dalet LogEdit gewijzigd worden, zolang de lijst nog niet is ingeladen binnen AutoPlay. Binnen AutoPlay kan de lijst ook nog worden aangepast. Bij wijzigingen wordt de AutoEnd opnieuw berekent. 2. Importeren AudioCommercials Een komt binnen met als attachment de audiocommercial. Commercial wordt via audioconversie geconverteerd naar het Dalet formaat. De commercial wordt lokaal opgeslagen op de harde schijf. De commercial wordt ingevoerd in MediaPro en er wordt hierbij een CB nummer gekoppeld. De commercial wordt geïmporteerd in Dalet. 3. Verplaatsen muziekbestanden van Dalet naar Newsroom Na het openen van Burli kan een interne browser geopend worden. In deze browser wordt audioweb geopend. Binnen audioweb is een mappenstructuur terug te vinden met daarin de verschillende muziekitems zoals deze in Dalet gebruikt worden. Door een muziekitem te selecteren en te slepen naar de werkmap van Burli wordt de file vanuit de Dalet Database opgehaald en via audioweb in Burli ingeladen. NB. Op deze wijze kunnen ook items uit de audiopool van andere omroepen binnen het ROOS verband geladen worden en MP3 bestanden van externe websites. (WWW) 4. Verplaatsen muziekbestanden van Newsroom naar Dalet Audio bestand wordt opgenomen of gedownload binnen Burli. Audio bestand wordt verzonden naar uitwisselmap vanuit Burli. AudioWeb polt deze uitwisselmap om de paar seconden. Wanneer er een nieuw bestand wordt gevonden wordt deze door AudioWeb naar de Conversie module gezonden. Conversie module zet dit bestand in Dalet formaat en plaats dit nummer in de Dalet Database. 5. Muzieklijsten importeren van Powergold naar Dalet Planner stelt de muzieklijsten per uur met behulp van Powergold samen. 17

18 Muziek in Powergold bevat een referentienummer dat gelijk is aan het item nummer binnen Dalet. Na het plannen wordt de afspeellijst geëxporteerd naar een ASCII file. De ASCII file bevat het itemnummer, de naam van het nummer en de lengte van de afspeellijst tot en met het nummer. De lijst wordt in Duplexx ingeladen. Na het selecteren van een dag wordt de lijst weggeschreven naar de Dalet Database. In Dalet wordt door middel van een icoontje aangegeven of een muziekitem wel of niet in Dalet bestaat. Zoniet, dan moet het nummer in Dalet geladen worden. 6. Uitzenden Commercialblokken voor het hele / halve uur Bij het inladen van de commerciallijst in de autoplayer wordt de tijd tot het hele/halve uur berekend. Op de het hele/halve uur minus de lengte van het de commerciallijst wordt een zogenaamde autoend geplaatst. Bij het bereiken van het tijdstip waarop het autoend geplaatst is zal de spelende playlist uitgefade worden en de commerciallijst gestart worden. Wanneer de commerciallijst afgespeeld is zal de volgende lijst in de autoplayer geladen worden. 6. Uitzenden Commercialblokken na het hele / halve uur Bij het aflopen van het nieuws wordt de autoplayer met de commerciallijst handmatig gestart door de technicus. Wanneer de commerciallijst afgespeeld is zal de nieuwe lijst automatisch in de autoplayer ingeladen worden en de technicus het lopende programma handmatig hervatten. 7. Conversie van bestanden via audioweb voor internet Vanuit Dalet word een audiofragment naar de conversiemodule gestuurd. Hierbij wordt het Dalet formaat omgezet naar een lagere kwaliteit. De internet redactie plaatst dit bestand op de site. 8. RDS Publicatie Vaste publicatie Indien weergave Artiest-Titel ingeschakeld is wordt het afspelende item uit Dalet opgehaald. Vervolgens wordt er bekeken of er uitgezonden gaat worden uit de normale programmering of uit een aangepaste programmering (voor bijzondere dagen, in de normale programmering staan de gebruikelijke programma s per weekdag aangegeven). Afhankelijk welke keuze voor programmering er gevallen is worden de lijsten opgehaald en uitgezonden al dan niet in combinatie met Artiest-Titel van het spelende muziekitem. 9. RDS Publicatie Traffic Announcement Ontvangen signaal dat aangeeft dat TA signaal ingeschakeld moet worden. TA wordt vervolgens ingeschakeld. Wanneer TA stop-signaal binnenkomt of 3 minuten verstreken zijn zal de TA uitgeschakeld worden. 18

19 10. Rapportage BUMA Een muzieknummer begint met spelen en wordt direct toegevoegd aan de BCR lijst met als bestandsnaam de huidige datum. Één minuut na het hele uur wordt door MusiBase de BCR ingelezen en wordt er Metadata gekoppeld aan de BUMA lijst. Bij aanvraag van BUMA worden de lijsten verstuurd naar de BUMA. 11. Publiceren muzieklijsten op internet Het afspelende Dalet werkstation registreert ieder afgespeeld nummer in een ASCII file. MusiBase haalt deze lijst op en zet het Dalet itemnummer om naar het referentienummer met titelgegevens uit MusiBase. Zo ontstaat een nieuwe lijst binnen MusiBase. Op de lijst wordt een filter losgelaten die jingles, commercialspots en andere items uit de lijst verwijderd, deze items hoeven niet op internet gepubliceerd te worden. Iedere minuut na het hele uur wordt de uiteindelijke lijst geconverteerd naar XML en opgeslagen. Door middel van een FTP verbinding wordt de XML file op de website geplaatst. 12. Archivering via Backman Binnen backman worden de audio categorieën geselecteerd welke in de back-up moeten terugkomen. Binnen backman worden tijden ingevoerd waarbij het Dalet systeem weinig wordt belast. Backman maakt een kopie van de afspeellijsten en de geselecteerde audio categorieën, bron hiervoor is de Dalet database. Grafische weergaven workflows Legenda Actie Document / File Applicatie data Dalet Database Afspeellijst Muziekitem Audio Entry In deze afbeelding is te zien welke symbolen voorkomen in onderstaande workflows. De linker kolom zijn afbeeldingen die een bepaalde actie of object beschrijven. De rechter afbeelding duidt de database aan. Hierin staan afspeellijsten met verschillende muziekitems die al dan niet gekoppeld zijn aan een afspeellijst. De audio bestanden staan fysiek opgeslagen en kunnen gevonden worden door de entry in de database. De database bevat meer gegevens dan alleen de hoofditems zoals in het symbool beschreven, maar dit zijn de meest gebruikte items. Besluit 19

20 Totaaloverzicht

Bron afbeeldingen: http://web.uvic.ca/hcmc/clipart/

Bron afbeeldingen: http://web.uvic.ca/hcmc/clipart/ Digitale audiobestanden Inleiding In deze handleiding leert u de basisbegrippen rond audiobestanden: wat voor soorten bestanden ("formaten") zijn er, wat zijn de meest gebruikte players, hoe kunt u audiobestanden

Nadere informatie

Handleiding RotsRadio Airtime

Handleiding RotsRadio Airtime Handleiding RotsRadio Airtime RotsRadio maakt gebruik van Airtime, een systeem waarmee een groep gebruikers een radiostation kan onderhouden. Met je eigen inloggegevens kan je inhoud toevoegen aan RotsRadio.

Nadere informatie

Standard Parts Installatie Solid Edge ST3

Standard Parts Installatie Solid Edge ST3 Hamersveldseweg 65-1b 3833 GL LEUSDEN 033-457 33 22 033-457 33 25 info@caap.nl www.caap.nl Bank (Rabo): 10.54.52.173 KvK Utrecht: 32075127 BTW: 8081.46.543.B.01 Standard Parts Installatie Solid Edge ST3

Nadere informatie

Icoon/Icon Betekenis Description. Change scheduling Online. Gaat offline op (datum/tijd) Online. Going offline on (date/time)

Icoon/Icon Betekenis Description. Change scheduling Online. Gaat offline op (datum/tijd) Online. Going offline on (date/time) Algemeen/General Gepubliceerd maar gewijzigd Published but changed Meer acties op geselecteerde content More actions on selected content Gepubliceerd en niet gewijzigd Published and not changed Terugdraaien

Nadere informatie

1. Wat is de OLON MediaHub - Functie/Mogelijkheden - Voordelen. 2. Ontwikkelingen OLON MediaHub - Planning

1. Wat is de OLON MediaHub - Functie/Mogelijkheden - Voordelen. 2. Ontwikkelingen OLON MediaHub - Planning AGENDA 1. Wat is de OLON MediaHub - Functie/Mogelijkheden - Voordelen 2. Ontwikkelingen OLON MediaHub - Planning 3. Centrale distributie OLON MediaHub (lineair) 4. Workshops OLON Mediahub* - Workshop 1:

Nadere informatie

HTML. Media. Hans Roeyen V 3.0

HTML. Media. Hans Roeyen V 3.0 Media Hans Roeyen V 3.0 12 maart 2015 Inhoud 1. (Multi)Media op websites... 3 2. Flash en Websites... 4 3. Video op je website... 4 3.1. YouTube insluiten op de pagina... 4 3.2. Video zonder YouTube...

Nadere informatie

7. Muziek-cd s branden met Windows Media Player 10

7. Muziek-cd s branden met Windows Media Player 10 205 7. Muziek-cd s branden met Windows Media Player 10 De laatste jaren wordt de computer steeds vaker gebruikt voor het verzamelen van geluidsbestanden. Ook het downloaden van muziekbestanden vanaf internet

Nadere informatie

Belangrijke Informatie

Belangrijke Informatie Belangrijke Informatie Geachte relatie, Deze Dahua NVR beschikt over de nieuwste generatie firmware. Deze firmware beschikt over vele nieuwe mogelijkheden. Veel van deze nieuwe functionaliteiten worden

Nadere informatie

SPTOOLS SHAREPOINT CONNECTOR -

SPTOOLS SHAREPOINT CONNECTOR - SPTOOLS SHAREPOINT CONNECTOR - 1/6 Inhoudsopgave 1. SPTOOLS... 3 WAT KAN HET?... 3 Document Browser...3 Document Bundels...3 Consistente Data Quality...3 SharePoint workflows en document goedkeuring...3

Nadere informatie

Client-Server systeem

Client-Server systeem 6 Even introduceren... 6 Express is de de ideale oplossing voor het radiostation dat niet over een groot budget beschikt, maar wel uitgebreide wensen stelt ten aanzien van de functionaliteit en betrouwbaarheid

Nadere informatie

We geven hier weer waar u wat vindt op de CD, voor het gebruik thuis.

We geven hier weer waar u wat vindt op de CD, voor het gebruik thuis. PC-Radio Express thuis Bij veel PC-Radio gebruikers bestaat de wens om ook thuis met het systeem aan de slag te gaan. Het is prettig als de databank eens geraadpleegd kan worden, bijvoorbeeld om te controleren

Nadere informatie

Inhoud. Endnote X7 Handleiding Mediacentrum maart 2015 Page 2

Inhoud. Endnote X7 Handleiding Mediacentrum maart 2015 Page 2 Inhoud Over Endnote... 3 Endnote installeren... 4 Een library aanmaken... 5 Voordat je begint!... 6 Tussenvoegsels in namen... 6 Referenties invoegen in een Worddocument/Cite while you write... 7 Handmatig

Nadere informatie

Globale kennismaking

Globale kennismaking Globale kennismaking Kennismaking Tesla CMS 1. Dashboard 2. pagina beheer - pagina aanmaken - pagina aanpassen - pagina verwijderen - pagina seo opties - zichtbaarheid pagina 3. subpagina beheer - subpagina

Nadere informatie

Ceyenne Concentrator

Ceyenne Concentrator Ceyenne Concentrator Product Information Management, Publication Management, Order Management, Price Management, Content Interface, EDI, Web2Print, Marketing Campaign, Callcenter CRM Diract IT Opgericht

Nadere informatie

Introduction to IBM Cognos Express = BA 4 ALL

Introduction to IBM Cognos Express = BA 4 ALL Introduction to IBM Cognos Express = BA 4 ALL Wilma Fokker, IBM account manager BA Ton Rijkers, Business Project Manager EMI Music IBM Cognos Express Think big. Smart small. Easy to install pre-configured

Nadere informatie

HANDLEIDING Content Management Systeem de Fertilizer 4

HANDLEIDING Content Management Systeem de Fertilizer 4 HANDLEIDING Content Management Systeem de Fertilizer 4 1 INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING 3 2. BEHEER 5 2.1 Site structuur 6 2.2 Afdelingen 7 2.3 Beheerders 8 2.3.1 Rechten 9 2.3.1.1 Rechten Beheer 9 3. INSTELLINGEN

Nadere informatie

Ceyenne Concentrator

Ceyenne Concentrator Ceyenne Concentrator Product Information Management, Publication Management, Order Management, Price Management, Content Interface, EDI, Web2Print, Marketing Campaign, Callcenter CRM Diract IT Opgericht

Nadere informatie

Handleiding Glashart Media ipad applicatie

Handleiding Glashart Media ipad applicatie Handleiding Glashart Media ipad applicatie V 2.0 Alle mogelijkheden van de Glashart Media app:* - Een persoonlijk overzicht: het 'dashboard' - Meerdere Set-Top boxen kunnen gekoppeld worden (woonkamer,

Nadere informatie

Free Technology Academy

Free Technology Academy Free Technology Academy Symposium 21 november 2009 Wat is vrije software? Begrip geïntroduceerd door Richard Stallman in 1985 Niet verwarren met gratis software (freeware) 'Free as in free speech, not

Nadere informatie

15 July 2014. Betaalopdrachten web applicatie gebruikers handleiding

15 July 2014. Betaalopdrachten web applicatie gebruikers handleiding Betaalopdrachten web applicatie gebruikers handleiding 1 Overzicht Steeds vaker komen we de term web applicatie tegen bij software ontwikkeling. Een web applicatie is een programma dat online op een webserver

Nadere informatie

Ceyenne Concentrator

Ceyenne Concentrator Ceyenne Concentrator Product Information Management, Publication Management, Order Management, Price Management, Content Interface, EDI, Web2Print, Marketing Campaign, Callcenter CRM Diract IT Opgericht

Nadere informatie

Project Professional 2010 of Project Web App (PWA) 2010?

Project Professional 2010 of Project Web App (PWA) 2010? of? De mogelijkheden van webgebaseerd projectmanagement Project biedt keuze en flexibiliteit met projectmanagement oplossingen op maat, voor individuen, teams en enterprises. In deze tabel ziet u een vergelijking

Nadere informatie

1. Presentatie OLON MediaHub - Huidige mogelijkheden - Binnenkort beschikbaar - In ontwikkeling. 2. Live distributie via OLON MediaHub

1. Presentatie OLON MediaHub - Huidige mogelijkheden - Binnenkort beschikbaar - In ontwikkeling. 2. Live distributie via OLON MediaHub AGENDA 1. Presentatie OLON MediaHub - Huidige mogelijkheden - Binnenkort beschikbaar - In ontwikkeling 2. Live distributie via OLON MediaHub 3. Demo OLON MediaHub 4. Mediahub in de praktijk (hands-on training)*

Nadere informatie

DAM. Het uploaden van bestanden via de DAM.

DAM. Het uploaden van bestanden via de DAM. DAM De dam is een afkorting van digital asset management. Dit betekent dat u de mogelijkheid heeft om metadata toe te kennnen aan allerlei documenten en dat u deze documenten kan indexeren zodat het beheren,

Nadere informatie

Gebruiksaanwijzing Samsung PV 210 Tablet PC. Inhoudsopgave

Gebruiksaanwijzing Samsung PV 210 Tablet PC. Inhoudsopgave Gebruiksaanwijzing Samsung PV 210 Tablet PC Inhoudsopgave 1 Introductie van uw TABLET...2 2 Accu...2 4 Interface en applicaties...4 5 HDMI & Host...5 6 Taal & keyboard...6 7 Beheren van Applicaties...7

Nadere informatie

Handleiding Versie 2.0.01-27-01-2014

Handleiding Versie 2.0.01-27-01-2014 Versie 2.0.01-27-01-2014 The information provided in this document contains proprietary and confidential information that is the property of M&I Broadcast Services B.V. Distribution of any information

Nadere informatie

De ins en outs van OpenERP! OpenERP wanneer en hoe toepasbaar en welke aandachtspunten bij invoering

De ins en outs van OpenERP! OpenERP wanneer en hoe toepasbaar en welke aandachtspunten bij invoering De ins en outs van OpenERP! OpenERP wanneer en hoe toepasbaar en welke aandachtspunten bij invoering OpenERP Inhoud Ervaringen vanuit de gebruiker DEMO Open source filosofie OpenERP Voor welke bedrijven

Nadere informatie

Thuis het beste beeld en geluid?

Thuis het beste beeld en geluid? www.hcc.nl/home-entertainment Syllabus home entertainment Thuis het beste beeld en geluid? Deze syllabus geeft achtergrondinformatie over de lezing home entertainment. De onderwerpen die aan bod komen

Nadere informatie

Gebruikers handleiding. Lizard Configuration Manager ToolTip. Installatie. Instellen. Initieel instellen

Gebruikers handleiding. Lizard Configuration Manager ToolTip. Installatie. Instellen. Initieel instellen Gebruikers handleiding Lizard Configuration Manager ToolTip Installatie Installeer eerst het volgende: Installeer python 2.5.2; zie de map Breda\Tooltip\lcm\install\python-2.5.2.msi Ga naar dos (run/uitvoeren

Nadere informatie

Webonderdelen (Web Parts)

Webonderdelen (Web Parts) Webonderdelen (Web Parts) Een SharePoint pagina is opgedeeld in een aantal zones op het scherm. In elke zone kunnen Webonderdelen, veelal Web Parts genoemd, geplaatst worden. Deze Web Parts zijn kleine

Nadere informatie

Handleiding VTRec 1.3

Handleiding VTRec 1.3 Handleiding VTRec 1.3 Dit document beschrijft de werking van het programma VTRec op een Windows 7 SP1 en Windows 8.1 update 1 machine. Windows 8 (zonder.1) wordt niet ondersteund. Windows 7 moet worden

Nadere informatie

Access. Accomplish. Share. Tips voor het gebruik van Office 365: tools voor email, web, en samenwerking

Access. Accomplish. Share. Tips voor het gebruik van Office 365: tools voor email, web, en samenwerking Access. Accomplish. Share. Tips voor het gebruik van Office 365: tools voor email, web, en samenwerking Werk samen, beter Stel uw team in op succes 2 Zie wie online is Communiceer snel met uw team Team

Nadere informatie

Werken zonder zorgen met uw ICT bij u op locatie

Werken zonder zorgen met uw ICT bij u op locatie Werken zonder zorgen met uw ICT bij u op locatie Naast de mogelijkheden om uw programmatuur en gegevens bij Drie-O via Evy 2.0 in de cloud te hosten hebt u ook de mogelijkheid om uw ICT omgeving bij u

Nadere informatie

HANDLEIDING. Terug zoeken en archiveren met de Mobotix Control Center 2.2

HANDLEIDING. Terug zoeken en archiveren met de Mobotix Control Center 2.2 HANDLEIDING Terug zoeken en archiveren met de Mobotix Control Center 2.2 De event player: Selecteer een camera door het desbetreffende beeld 1 keer aan te klikken met de muis. Rondom het live beeld verschijnt

Nadere informatie

Midi PDF Bladmuziek lezer

Midi PDF Bladmuziek lezer Inleiding. Ruim 20 ordners aan bladmuziek, meeste daarvan uitgeprint van een PDF. Even snel een nummer opzoeken wil dan ook niet, terwijl ik alles wel op alfabetische volgorde heb. Dat was het niet helemaal

Nadere informatie

Handleiding voor snelle aansluiting en bediening

Handleiding voor snelle aansluiting en bediening 2-890-158-41(1) Handleiding voor snelle aansluiting en bediening HDD Network Audio System NAS-50HDE In deze handleiding worden de algemene aansluitingen en handelingen beschreven waarmee u muziek kunt

Nadere informatie

Algemene inrichting van import acties binnen Vision.

Algemene inrichting van import acties binnen Vision. Algemene inrichting van import acties binnen Vision. Deze beschrijving is bedoeld als ondersteuning van de importeer functie om externe gegevens op diverse plaatsen in Vision te importeren. Specifieke

Nadere informatie

1. Voor het installeren wordt geadviseerd een backup te maken van uw database en bestanden.

1. Voor het installeren wordt geadviseerd een backup te maken van uw database en bestanden. NL: KiyOh.nl gebruikers kunnen met deze plug in automatisch klantbeoordelingen verzamelen, publiceren en delen in social media. Wanneer een klant een bestelling heeft gemaakt in uw Magento Shop, wordt

Nadere informatie

Handleiding Geluidsopname maken

Handleiding Geluidsopname maken Handleiding Geluidsopname maken Document: Handleiding Geluidsopname maken Datum: 6 juli 2015 Versie: 2.0 Auteur: Ingrid de Bont Inhoudsopgave 1 Introductie... 3 2 Benodigdheden... 3 3 Audacity software

Nadere informatie

ARCHIEFBEHEER. Basis gebruikersgids. > RS-Web

ARCHIEFBEHEER. Basis gebruikersgids. > RS-Web Basis gebruikersgids > RS-Web >> Januari 2011 > Inhoud Toegang tot RS-Web 1. Home 1a. Intro 1b. My Preferences 1c. Change Password 1d. User Admin 2. Meest gebruikte functies 2a. Doos laten ophalen ter

Nadere informatie

Y.S. Lubbers en W. Witvoet

Y.S. Lubbers en W. Witvoet WEBDESIGN Eigen Site Evaluatie door: Y.S. Lubbers en W. Witvoet 1 Summary Summary Prefix 1. Content en structuur gescheiden houden 2. Grammaticaal correcte en beschrijvende markup 3. Kopregels 4. Client-

Nadere informatie

EnGenius/Senao ECB/SCB-8610S HANDLEIDING Firmware 1.9.8.02

EnGenius/Senao ECB/SCB-8610S HANDLEIDING Firmware 1.9.8.02 EnGenius/Senao ECB/SCB-8610S HANDLEIDING Firmware 1.9.8.02 1 Inhoudsopgave: Stap 1.1: IP-adres veranderen met Windows Vista 3 Stap 1.2: IP-adres veranderen met Windows XP 6 Stap 2: De EnGenius ECB/SCB-8610S

Nadere informatie

Handleiding voor snelle aansluiting en bediening HDD Network Audio Component NAC-HD1E

Handleiding voor snelle aansluiting en bediening HDD Network Audio Component NAC-HD1E 3-213-272-41(1) Handleiding voor snelle aansluiting en bediening HDD Network Audio Component NAC-HD1E In deze handleiding worden de algemene aansluitingen en handelingen beschreven waarmee u muziek kunt

Nadere informatie

Handleiding uitwisseling Tekla Structures RFEM versie: Dlubal RFEM 5.02 - Tekla Structures 19.1

Handleiding uitwisseling Tekla Structures RFEM versie: Dlubal RFEM 5.02 - Tekla Structures 19.1 Handleiding uitwisseling Tekla Structures RFEM versie: Dlubal RFEM 5.02 - Tekla Structures 19.1 1 Inhoudsopgave: 1 Rekenmodel maken... 3 2 Import in RFEM... 10 3 Export naar Tekla Structures... 15 2 Rekenmodel

Nadere informatie

Handleiding VBus. 1. Ga naar www.vbus.net

Handleiding VBus. 1. Ga naar www.vbus.net Handleiding VBus Deze handleiding beschrijft het instellen van een DL2 datalogger via VBus.net, welke is aangesloten op de VBus aansluiting van de regelaar. De DL2 dient ook aangesloten te zijn op een

Nadere informatie

Handleiding VPNL Instore Communicatie

Handleiding VPNL Instore Communicatie Handleiding VPNL Instore Communicatie Inhoudsopgave. Gebruikersomgeving. Dia s maken. Presentaties maken 9 4. Uitzending bekijken VersPlatform Nederland Handleiding VPNL Instore Communicatie . Gebruikersomgeving

Nadere informatie

Dienstbeschrijving Call Recording VOIP Connect 1 Platform

Dienstbeschrijving Call Recording VOIP Connect 1 Platform CBG Connect B.V. Tel: +31228 56 60 70 Fax: +31228 56 60 79 Verkoop@cbgconnect.nl Dienstbeschrijving Call Recording VOIP Connect 1 Platform Versie: 1 Maand: november 2015 Versie: 1.0 Maand: april 2010 Inhoudsopgave

Nadere informatie

OLON TV enquête. Stefan de Konink stefan@konink.de. 18 februari 2010

OLON TV enquête. Stefan de Konink stefan@konink.de. 18 februari 2010 OLON TV enquête Stefan de Konink stefan@konink.de 18 februari 2010 1 Introductie De OLON TV software enquête had als primaire doelstelling het bij elkaar brengen van omroepen op het gebied van aanschaf,

Nadere informatie

Bitrix Site Manager gebruikershandleiding BureauZuid

Bitrix Site Manager gebruikershandleiding BureauZuid Bitrix Site Manager gebruikershandleiding BureauZuid Introductie Deze gebruikershandleiding geeft gedetailleerde basisinformatie over hoe te werken met Bitrix Site Manager. Deze handleiding is bedoeld

Nadere informatie

Koppel Joomla met andere systemen

Koppel Joomla met andere systemen Koppel Joomla met andere systemen Txt Ronald Pijpers Joomladagen 2013 zaterdag 20 april /23 Joomla koppelen aan 2 /23 Joomla koppelen aan 3 /23 Joomla koppelen aan 4 /23 Joomla koppelen aan 5 /23 Joomla

Nadere informatie

PRESTATIESITE WEBPAKKET

PRESTATIESITE WEBPAKKET PRESTATIESITE WEBPAKKET PRESTATIESITE Wij hebben al onze ervaring gebruikt om een gestandaardiseerd webpakket te ontwikkelen met een lay-out welke de focus heeft op leads en new business. Op deze wijze

Nadere informatie

DVD s maken met Adobe Premiere Encore

DVD s maken met Adobe Premiere Encore DVD s maken met Adobe Premiere Encore In dit hoofdstukje bekijken we hoe je snel een DVD maakt van een film die is gemonteerd in Adobe Premiere Pro. Voor het aanmaken van het menu gebruiken we even Adobe

Nadere informatie

FAQ. Responsive Design. Auteur Tim Ariesen Serviceteam Fulfilment Allrounder Datum 20-03-2014 Versie 1.0

FAQ. Responsive Design. Auteur Tim Ariesen Serviceteam Fulfilment Allrounder Datum 20-03-2014 Versie 1.0 FAQ Responsive Design Auteur Tim Ariesen Serviceteam Fulfilment Allrounder Datum 20-03-2014 Versie 1.0 Inhoudsopgave Pagina 1. Wat is responsive design? 3 2. Wat is er toegevoegd aan onze mono werkomgeving?

Nadere informatie

ExpressionEngine CMS. Content Management Systeem/Publicatieplatform NOAH DESIGN CREATIE & WEBDEVELOPMENT

ExpressionEngine CMS. Content Management Systeem/Publicatieplatform NOAH DESIGN CREATIE & WEBDEVELOPMENT ExpressionEngine CMS Content Management Systeem/Publicatieplatform NOAH DESIGN CREATIE & WEBDEVELOPMENT ExpressionEngine is een ijzersterk Content Management Systeem gebouwd op CodeIgniter, één van de

Nadere informatie

Intelligente oplossingen

Intelligente oplossingen In het voortdurend veranderende zakelijke klimaat van vandaag de dag is het van cruciaal belang om met medewerkers, klanten en investeerders te kunnen communiceren, waar zij zich ook bevinden. Mshow webconferencing

Nadere informatie

icafe Project Joeri Verdeyen Stefaan De Spiegeleer Ben Naim Tanfous

icafe Project Joeri Verdeyen Stefaan De Spiegeleer Ben Naim Tanfous icafe Project Joeri Verdeyen Stefaan De Spiegeleer Ben Naim Tanfous 2006-2007 Inhoudsopgave 1 2 1.1 Programmeertaal PHP5..................... 2 1.2 MySQL database......................... 3 1.3 Adobe Flash...........................

Nadere informatie

Portals & Open Source

Portals & Open Source Portals & Open Source OGh Jaarcongres 2003 Zeist, 7 october R.V.L.P. Schaaf Agenda Introductie Begrippenkader en standaards Open Source portals Onder de loep: Imbrium Praktijk case Open Source in uw organisatie?

Nadere informatie

MA!N Rapportages en Analyses

MA!N Rapportages en Analyses MA!N Rapportages en Analyses Auteur Versie CE-iT 1.2 Inhoud 1 Inleiding... 3 2 Microsoft Excel Pivot analyses... 4 2.1 Verbinding met database... 4 2.2 Data analyseren... 5 2.3 Analyses verversen... 6

Nadere informatie

Ondersteuning van zorg gerelateerde processen en activiteiten voor patiënt en zorgverstrekkers

Ondersteuning van zorg gerelateerde processen en activiteiten voor patiënt en zorgverstrekkers Ondersteuning van zorg gerelateerde processen en activiteiten voor patiënt en zorgverstrekkers Contact persoon: Thera Splinter: 020 6445160 team@webfysio.nl Contact persoon: Joost Nagelmaeker: 0642115336

Nadere informatie

Online videobewerking: 1. Offline vs. Online

Online videobewerking: 1. Offline vs. Online Online videobewerking: 1. Offline vs. Online... 1 2. WeVideo... 2 2.1. Inloggen... 2 2.2. Een nieuw project starten... 3 2.3. Media Importeren... 5 2.4. OPDRACHT... 7 2.5. Publiceren... 8 BIJLAGE: Videobestanden

Nadere informatie

adobe Premiére Pro CC?

adobe Premiére Pro CC? Hoe maak je een stopmotion in adobe Premiére Pro CC? MULTIMEDIATECHNOLOGIE OPDRACHT TECHNIEK Academiejaar 2013-2014 Studente: Stefanie Rondelez, 1 GMB Lector: Mevr. Ann Audenaert INHOUDSTAFEL --> Stap

Nadere informatie

ReporterMate. quick reference guide. 1 Opnemen. softwareversie 1.03, 19 oktober 2000

ReporterMate. quick reference guide. 1 Opnemen. softwareversie 1.03, 19 oktober 2000 ReporterMate 1 Opnemen quick reference guide stwareversie 1.03, 19 oktober 2000 PCMCIA geheugenkaart in slot 1 steken. Sluit de microon aan op MIC/LINE 1 en de hodtelefoon op PHONES. Zet de regelaars MIC/LINE

Nadere informatie

De convergentie naar gemak. Hans Bos, Microsoft @hansbos, hans.bos@microsoft.com

De convergentie naar gemak. Hans Bos, Microsoft @hansbos, hans.bos@microsoft.com De convergentie naar gemak Hans Bos, Microsoft @hansbos, hans.bos@microsoft.com ge mak (het; o) 1. kalmte, bedaardheid: iem. op zijn gemak stellen kalm laten worden 2. het vermogen iets zonder moeite te

Nadere informatie

SugarCRM Commercial open source CRM software

SugarCRM Commercial open source CRM software SugarCRM Commercial open source CRM software Tom Symoens Wat is CRM? CRM is een bedrijfsstrategie met als doel het identificeren, werven en behouden van klanten. CRM vertrekt van de relatie met uw klanten,

Nadere informatie

V 2.0. Handleiding Glashart Media Android applicatie

V 2.0. Handleiding Glashart Media Android applicatie V 2.0 Handleiding Glashart Media Android applicatie Alle mogelijkheden van de Glashart Media app:* - Een persoonlijk overzicht: het 'dashboard' - Meerdere Set-Top boxen kunnen gekoppeld worden (woonkamer,

Nadere informatie

Handleiding. Online Order Entry Website. Door: Datum: Versie:

Handleiding. Online Order Entry Website. Door: Datum: Versie: Handleiding Online Order Entry Website Door: Datum: Versie: 2 Handleiding Online Order Entry Website Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 Inleiding... 3 De OOE... 4 Functionaliteiten... 5 Online Order Entry...

Nadere informatie

Maak een nieuwe site collectie aan met de waarden die beschreven staan in de volgende tabel.

Maak een nieuwe site collectie aan met de waarden die beschreven staan in de volgende tabel. 1 Oefeningen In dit document staan een hele reeks opdrachten die je moet voltooien. Eenmaal rond heb je een werkende SharePoint team site met blog, wiki, discussiefora, agenda, documentbibliotheken, etc.

Nadere informatie

Handleiding IPlan 1.3

Handleiding IPlan 1.3 Handleiding IPlan 1.3 Dit document beschrijft de werking van het programma IPlan op een Windows 7 SP1 en Windows 8.1 update 1 machine. Windows 8 (zonder.1) wordt niet ondersteund. Windows 7 moet worden

Nadere informatie

Zicht - Content Management Systeem een algemene beschrijving

Zicht - Content Management Systeem een algemene beschrijving Zicht - Content Management Systeem een algemene beschrijving Versie april/2008 Zicht nieuwe media ontwerpers 2008 1 Inleiding Een Content Management Systeem (CMS) is een webapplicatie waarmee je zonder

Nadere informatie

TELECOM UTILITIES & MEDIA SOFTWARE SOLUTIONS. Geïntegreerde Operations Support oplossingen

TELECOM UTILITIES & MEDIA SOFTWARE SOLUTIONS. Geïntegreerde Operations Support oplossingen TELECOM UTILITIES & MEDIA SOFTWARE SOLUTIONS Geïntegreerde Operations Support oplossingen Geïntegreerde Operations Support voor Telecom, Utilities & Media Als branchespecialist ondersteunt Atos Origin

Nadere informatie

Instructie Roosterwebsite (ical/ics-bestand) Last updated: 07 Februari 2011

Instructie Roosterwebsite (ical/ics-bestand) Last updated: 07 Februari 2011 Instructie Roosterwebsite (ical/ics-bestand) Last updated: 07 Februari 2011 Deze instructie is bedoeld voor studenten en docenten die hun rooster op willen nemen in HvA Webcalendar,Outlook 2007/2010, Windows

Nadere informatie

Praktijkcase Migratie van Livelink naar Sharepoint. Copyright Open Docs bv

Praktijkcase Migratie van Livelink naar Sharepoint. Copyright Open Docs bv Praktijkcase Migratie van Livelink naar Sharepoint Copyright Open Docs bv Agenda Introductie FrieslandCampina Toelichting FrieslandCampina Intranet Migratie Open Docs 2 Klantcase Migratie Livelink bij

Nadere informatie

Handleiding Migratie. Bronboek Professional

Handleiding Migratie. Bronboek Professional Handleiding Migratie Bronboek Professional Laatste wijziging: 25/02/2015 Inhoudsopgave Controles en acties vooraf pag. 1 Installatie en configuratie Microsoft SQL met de Bronboek Helpdesk Tool pag. 3 Migratie

Nadere informatie

RADIO AUTO- MATISERING

RADIO AUTO- MATISERING OVERZICHT RADIO AUTO- MATISERING Om het werk in radiostudio s eenvoudiger te maken én (bijvoorbeeld) de geluidskwaliteit te vergroten, zijn nogal wat (softwarematige) oplossingen voor handen. AV & Entertainment

Nadere informatie

Uw bankrekeningnummers omzetten naar IBAN/BIC met de UNIT4 Multivers IBAN Converter

Uw bankrekeningnummers omzetten naar IBAN/BIC met de UNIT4 Multivers IBAN Converter Uw bankrekeningnummers omzetten naar IBAN/BIC met de UNIT4 Multivers IBAN Converter Inhoud 1 Wat doet de UNIT4 Multivers IBAN-Converter?... 1 1.1 Stappen bij de invoering... 1 2 Het uitvoeren van de wizard...

Nadere informatie

Veel gestelde vragen nieuwe webloginpagina

Veel gestelde vragen nieuwe webloginpagina Veel gestelde vragen nieuwe webloginpagina Op deze pagina treft u een aantal veel gestelde vragen aan over het opstarten van de nieuwe webloginpagina http://weblogin.tudelft.nl: 1. Ik krijg de melding

Nadere informatie

Workflows voor SharePoint met forms en data K2 VOOR SHAREPOINT

Workflows voor SharePoint met forms en data K2 VOOR SHAREPOINT Slimmer samenwerken met SharePoint Workflows voor SharePoint met forms en data K2 VOOR SHAREPOINT Workflows, forms, reports en data WAAROM KIEZEN VOOR K2? Of u nu workflows moet maken voor items in SharePoint

Nadere informatie

Acrobat PDF Software. Installeren van Acrobat. Adobe PDF driver Voorkeuren 1. Voorkeuren 2. Adobe PDF driver. Voorkeuren 3.

Acrobat PDF Software. Installeren van Acrobat. Adobe PDF driver Voorkeuren 1. Voorkeuren 2. Adobe PDF driver. Voorkeuren 3. Acrobat PDF Software PDF Workshop Toledo PDF Acrobat software 1 2 3 4 Erik van Eynde LUDIT KULeuven Adobe driver Aanmaken van PDF - 1 ppt Erik van Eynde, March 17, 2005 Workshop PDF Toledo - p. 1/?? Erik

Nadere informatie

Inhoud van de handleiding

Inhoud van de handleiding BeoSound 3000 Guide BeoSound 3000 Reference book Inhoud van de handleiding 3 U hebt de beschikking over twee boekjes die u helpen zich vertrouwd te maken met uw Bang & Olufsen-product. De Het bedie- referentiehandboeningshandleiding

Nadere informatie

Cisco Cloud. Collaboration. Ronald Zondervan David Betlem September, 2011. Presentation_ID 2010 Cisco Systems, Inc. All rights reserved.

Cisco Cloud. Collaboration. Ronald Zondervan David Betlem September, 2011. Presentation_ID 2010 Cisco Systems, Inc. All rights reserved. Cisco Cloud Collaboration Ronald Zondervan David Betlem September, 2011 1 E Open architectuur Uitgangspunten Gebaseerd op Open Standaarden telefonie, video, desktop integratie, beschikbaarheidsstatus (presence)

Nadere informatie

output management www.advanced-forms.com

output management www.advanced-forms.com output management www.advanced-forms.com Advanced-Forms Advanced-Forms is een state-of-the-art, gebruiksvriendelijke- en flexibele outputmanagementoplossing voor bedrijven van elke grootte. Met Advanced-Forms

Nadere informatie

Les 3: Het diagram voor gevorderden

Les 3: Het diagram voor gevorderden Les 3: Het diagram voor gevorderden Aangezien het diagram en het tekstscherm met elkaar zijn verbonden zult u zien dat het diagram is veranderd na uw werk in het tekstscherm. In deze les maakt u uw diagram

Nadere informatie

Electronisch Aanleveren Radiocommercials. Handleiding. Versie 1.2.1 WWW.EAR.NU. 2007 - M&I Broadcast Services B.V.

Electronisch Aanleveren Radiocommercials. Handleiding. Versie 1.2.1 WWW.EAR.NU. 2007 - M&I Broadcast Services B.V. Electronisch Aanleveren Radiocommercials Handleiding Versie 1.2.1 WWW..NU M&I Inhoud I...2 Algemeen 1...3 - Electronisch Aanleveren Radiocommercials II...4 Functies III...5 Inloggen 1...5 Uploaden 2...6

Nadere informatie

SOCIALREADY. Gebruikershandleiding. SOCIALREADY is een product van Reclameplanner.nl

SOCIALREADY. Gebruikershandleiding. SOCIALREADY is een product van Reclameplanner.nl SOCIALREADY Gebruikershandleiding SOCIALREADY is een product van Reclameplanner.nl Inhoudsopgave Message Box My Contacts My Groups My Reports 3 10 11 12 Dit is uw home-screen. Als SocialReady wordt opgestart

Nadere informatie

Handleiding omgevingsbeheer

Handleiding omgevingsbeheer Handleiding omgevingsbeheer Embrace Release 1.11 In iedere Embrace release kunnen nieuwe functionaliteiten beschikbaar komen in omgevingsbeheer. Deze handleiding beschrijft de mogelijkheden van de Embrace

Nadere informatie

Hoe met Windows 8 te verbinden met NDI Remote Office (NDIRO) How to connect With Windows 8 to NDI Remote Office (NDIRO

Hoe met Windows 8 te verbinden met NDI Remote Office (NDIRO) How to connect With Windows 8 to NDI Remote Office (NDIRO Handleiding/Manual Hoe met Windows 8 te verbinden met NDI Remote Office (NDIRO) How to connect With Windows 8 to NDI Remote Office (NDIRO Inhoudsopgave / Table of Contents 1 Verbinden met het gebruik van

Nadere informatie

De ontwikkelaar heeft het recht om af te zien van verdere ontwikkeling en/of ondersteuning van dit pakket.

De ontwikkelaar heeft het recht om af te zien van verdere ontwikkeling en/of ondersteuning van dit pakket. 1. Licentieovereenkomst BELANGRIJK! LEES DEZE OVEREENKOMST ALVORENS DE SOFTWARE TE INSTALLEREN! Het aanvaarden van deze overeenkomst geeft u het recht tot gebruik van deze software, de software blijft

Nadere informatie

Projectdocument Airport Suite. The Wright Company: Zehna van den Berg Steven Both Reinier Maas Adolfo Ochagavía Bas Ouwerkerk Thijs van der Zaan

Projectdocument Airport Suite. The Wright Company: Zehna van den Berg Steven Both Reinier Maas Adolfo Ochagavía Bas Ouwerkerk Thijs van der Zaan Projectdocument Airport Suite The Wright Company: Zehna van den Berg Steven Both Reinier Maas Adolfo Ochagavía Bas Ouwerkerk Thijs van der Zaan December 2013 Contents 1. Overzicht... 4 2. Planning... 5

Nadere informatie

Hands-on TS adapter IE advanced

Hands-on TS adapter IE advanced Hands-on TS adapter IE advanced Tijdens deze hands-on opdracht wordt een Teleservice verbinding opgebouwd naar de S700 en KTP700 Basic PN. De basis instelling zoals het toekennen van een IP-adres en het

Nadere informatie

AAN DE SLAG MET DJCONTROL INSTINCT EN DJUCED

AAN DE SLAG MET DJCONTROL INSTINCT EN DJUCED AAN DE SLAG MET DJCONTROL INSTINCT EN DJUCED INSTALLATIE Plaats de cd. Voer het installatieprogramma uit. Volg de instructies. 1 6 2 7 3 4 5 1- alans van kanaal 1-2 (mixuitgang) 2- Volume op kanaal 1

Nadere informatie

Handleiding installatie Hexagon Geospatial Software

Handleiding installatie Hexagon Geospatial Software Handleiding installatie Hexagon Geospatial Software Laatste update: 10-1-2014 1 Contents Stap 1: Software verkrijgen... 3 Stap 2: licentie verkrijgen... 4 Stap 3: Licentie inlezen... 6 Meer hulp nodig?...

Nadere informatie

Open Source Software. Bart van Dijk (b.van.dijk@hccnet.nl)

Open Source Software. Bart van Dijk (b.van.dijk@hccnet.nl) Open Source Software Bart van Dijk (b.van.dijk@hccnet.nl) Open Source Software (OSS) Wat is het Waarom willen we het wel (of niet) OSS voorbeelden Geschiedenis Licenties Ontwikkeling en ondersteuning Wat

Nadere informatie

Nummers en andere geluidsbestanden afspelen

Nummers en andere geluidsbestanden afspelen Muziek op de ipad Muziek en audiobestanden toevoegen U kunt op de volgende manieren muziek en audiobestanden op de ipad zetten: U kunt via de i Tunes Store op de ipad materiaal kopen en downloaden. Tik

Nadere informatie

2 Invoeren project. 2.1 Procedure. 2.2 Instellingen

2 Invoeren project. 2.1 Procedure. 2.2 Instellingen 2 Invoeren project In dit hoofdstuk komen de werkwijzen en technieken aan de orde hoe een project ingevoerd kan worden. Mogelijkheden zijn: Vanaf detailniveau, bijvoorbeeld door subprojecten te laten vervaardigen

Nadere informatie

De maker van deze pagina aanvaard geen enkele aansprakelijkheid voor de inhoud ervan, wel is deze met de grootste zorg samengesteld

De maker van deze pagina aanvaard geen enkele aansprakelijkheid voor de inhoud ervan, wel is deze met de grootste zorg samengesteld custom maps gebruiken in mapsource De maker van deze pagina aanvaard geen enkele aansprakelijkheid voor de inhoud ervan, wel is deze met de grootste zorg samengesteld Bij deze handleiding ga ik er vanuit

Nadere informatie

HANDLEIDING SPORTLINK CLUB DEELNEMERSLIJSTEN

HANDLEIDING SPORTLINK CLUB DEELNEMERSLIJSTEN HANDLEIDING SPORTLINK CLUB DEELNEMERSLIJSTEN Sportlink Services 28-3-2013 INHOUDSOPGAVE 1 INLEIDING... 2 1.1 De handleiding... 2 1.2 Onvolkomenheden... 2 2. AAN DE SLAG MET DE FUNCTIONALITEIT DEELNEMERSLIJSTEN...

Nadere informatie

Korte uitleg gebruik Jira als bevindingregistratie systeem

Korte uitleg gebruik Jira als bevindingregistratie systeem MEMO Korte uitleg gebruik Jira als bevindingregistratie systeem Aan : Jira gebruikers Datum : 26 juli 2010 Van : Sogeti Jira beheer Versie : 1.1 INLEIDING Deze verkorte uitleg van het gebruik van Jira

Nadere informatie

SQL Plan Management in Oracle11g Harald van Breederode

SQL Plan Management in Oracle11g Harald van Breederode SQL Plan Management in Oracle11g Harald van Breederode Sinds de introductie van de Cost Based Optimizer (CBO) in Oracle7 hebben zowel database beheerders als database ontwikkelaars de wens om deze optimizer

Nadere informatie

Gratis software op het Internet. Karel Nijs 2009/03

Gratis software op het Internet. Karel Nijs 2009/03 Gratis software op het Internet Karel Nijs 2009/03 Leswijze Eerst kort wat theorie Daarna demonstratie van software Korte pauze rond 20u Presentatie gebaseerd op de cursus van Ruben America (2007-09-11)

Nadere informatie