Leerwerkboek. 2/3 u. Gerda Jacobs Hilde Driesen. Kevin Breyne Chris De Commer Elke Stasseyns Marloes Van Damme Ann Vandemaele

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Leerwerkboek. 2/3 u. Gerda Jacobs Hilde Driesen. Kevin Breyne Chris De Commer Elke Stasseyns Marloes Van Damme Ann Vandemaele"

Transcriptie

1 Leerwerkboek 2/3 u Gerda Jacobs Hilde Driesen Kevin Breyne Chris De Commer Elke Stasseyns Marloes Van Damme Ann Vandemaele inclusief onlinelesmateriaal 6 a Sanoma company

2

3 Inhoud Netwerk TaalCentraal 6T (2/3 uur) Blz. Les Taalonderdeel Wat leer je? Wat oefen je? BLOK Goed geïnformeerd is veel geleerd? Zakelijk lezen Kernboodschap formuleren Metaforisch taalgebruik analyseren Intensief lezen Kritisch lezen Creatief schrijven Gedicht schrijven rond een metafoor Taalbeschouwing Spreekwoorden over taal en communicatie Woordenschat i.v.m. communicatie 24 2 De waarheid en niets dan de waarheid? Schrijfvaardigheid Relevante informatie uit een radio-interview halen Commentaartekst Kijken/luisteren Relevante informatie uit een media-onderzoek halen Onderzoekscompetenties Reflecteren over de rol van de media Creatief schrijven Een verzonnen interview uitschrijven Spreekvaardigheid Stand-upcomedy 30 3 GIP Onderzoekscompetenties Aspecten van het onderzoeksproces herhalen Schrijfvaardigheid Logboek 37 4 Stuur me maar een mail Zakelijk lezen Kritisch oordeel over als communicatiemiddel etiquette Schrijfvaardigheid Zakelijke klacht 44 5 Modaliteit Taalbeschouwing Definitie modaliteit Soorten modaliteit Modaliteit in enquêtes, brieven, mails Modaliteit in de pers Schrijfvaardigheid Zakelijke verontschuldiging 51 6 De egel verhaalanalyse Literair lezen Kortverhaal lezen en interpreteren Anticiperen op het verhaalverloop Literatuurstudie Herhaling verhaaltheorie: plot, tijd, ruimte, verhaalbegin en -einde, personages, vertelstandpunt, stijl 62 Woordenbad 1 Taalbeschouwing Woordenschat: betekenis toekennen, inoefenen en controleren + strategieën

4 66 Denotatie en connotatie van woorden herkennen Gegevens uit tabellen en grafieken correct interpreteren Taaltelefoon 1 Taalbeschouwing Spelling: klinkers en medeklinkers, werkwoorden 69 Vind ik leuk 1 Literatuurstudie Dramatiek: opvoeringsanalyse Kijken/luisteren Stand-upcomedy Aspecten van humor beoordelen BLOK 2 7 Heb ik gelijk of heb ik gelijk? Taalbeschouwing Feiten, meningen en veronderstellingen onderscheiden Argumentatieleer Zakelijk lezen Argumenten uit een tekst halen en benoemen 8 Omdat ik het zeg Kijken/luisteren Reflecteren over de rol van de sociale media Zakelijk lezen Argumenten uit teksten halen en benoemen Onderzoekscompetenties Argumenten beoordelen Spreekvaardigheid Debat voeren Debat beoordelen 9 Omdat ik het schrijf Kijken/luisteren Argumenten beoordelen Schrijfvaardigheid Betogende Argumentatiestructuur 10 Taal en taaltjes Taalbeschouwing Taalvariëteiten herkennen en in de juiste context plaatsen Registerfouten opsporen en verbeteren Spreekvaardigheid Het juiste taalregister hanteren 11 Tabellen en grafieken Zakelijk lezen Soorten tabellen en grafieken herkennen en benoemen Taalbeschouwing Woordenschat i.v.m. tabellen en grafieken Schrijfvaardigheid Grafiekbespreking Woordenbad 2 Taalbeschouwing Woordenschat: betekenis toekennen, inoefenen en controleren + strategieën Taaltelefoon 2 Taalbeschouwing Spelling: aaneenschrijven, werkwoorden Vind ik leuk 2 Kijken/luisteren Opvoeringsanalyse Stand-upcomedy Taalbeschouwing Taalregisters herkennen Spreekvaardigheid Conversatie met malapropismen en contaminaties

5 BLOK 3 12 GIP verslaggeving Zakelijk schrijven Woord vooraf Inleiding Besluit Stageverslag Bronvermelding 13 Stijloefeningen Taalbeschouwing Beknopte bijzin Samentrekking Congruentie Opsomming Verbindingswoorden 14 Fictie Literair lezen Column Woordenbad 3 Taalbeschouwing Woordenschat: betekenis toekennen, inoefenen en controleren + strategieën Taaltelefoon 3 Taalbeschouwing Spelling: tussenletters, werkwoorden Vind ik leuk 3 BLOK 4 15 Solliciteren: ken jezelf Kijken Cartoons interpreteren Onderzoekscompetenties Kritisch zelfonderzoek Taalbeschouwing Woordenschat i.v.m. karaktereigenschappen Zakelijk lezen Boekrecensie: evaluatiestructuur Onderzoeksstructuur Zakelijk schrijven Zelfonderzoek: evaluatiestructuur 16 Solliciteren: personeelsadvertenties Zakelijk lezen Analyse van personeelsadvertenties: - functieomschrijving - profiel van de sollicitant - aanbod van het bedrijf - sollicitatieprocedure Kritisch lezen Taalbeschouwing Woordenschat: Engelse versus Nederlandse functienamen

6 Woordenbad 4 Taalbeschouwing Woordenschat: betekenis toekennen, inoefenen en controleren + strategieën Taaltelefoon 4 Taalbeschouwing Spelling: hoofdletters, werkwoorden Vind ik leuk 4 Kijken/luisteren Stand-upcomedy Aspecten van humor BLOK 5 19 Vergaderen Kijken/luisteren Fragment uit Het eiland: vergadering beoordelen Spreekvaardigheid Vergadertechnieken Soorten vergaderingen Rollen in een vergadering Evaluatie van een vergadering Zakelijk lezen Vergadertips Schrijfvaardigheid Vergaderverslag (zelf)evaluatie 20 Verder studeren 17 Solliciteren: van schrijven tot praten 18 Fictie Poëzie Zakelijk schrijven Sollicitatiebrief Curriculum vitae Sollicitatieformulier Kijken/luisteren Sollicitatiegesprekken analyseren Spreekvaardigheid Sollicitatiegesprek 21 Een eigen auto Zakelijk lezen Folder: zoekend lezen Statistieken en tabellen interpreteren Facturen analyseren Kijken en luisteren Instructies opvolgen Argumenten analyseren Spreken Instructies geven Een ongeval beschrijven Taalbeschouwing Woordenschat i.v.m. autotechniek Schrijfvaardigheid Aanrijdingsformulier 22 Een eigen stek

7 23 Filmanalyse Woordenbad 5 Taalbeschouwing Woordenschat: betekenis toekennen, inoefenen en controleren + strategieën Taaltelefoon 5 Taalbeschouwing Spelling: homoniemen, werkwoorden Vind ik leuk 5 Kommil Foo COMPENDIUM 1 Citeren en bronvermelding 2 Tekststructuren 3 Verhaalaspecten 4 Aspecten van humor 5 Spellinggids

8

9 LES 1 Goed geïnformeerd is veel geleerd? 1 Infobesitas 2 Informatiedragers Opdracht Infobesitas Lees de volgende artikels en beantwoord daarna de vragen. INFOBESITAS De Nederlandse internetpionier Jim Stolze zegt dat te veel informatie ongelukkig maakt. Hij heeft er zelfs een naam voor gevonden: infobesitas. De toevloed van informatie is namelijk sinds de komst van het internet enorm toegenomen en overal ter wereld bereikbaar, bijvoorbeeld via gsm en . Stolze vraagt zich echter af of dat wel goed is voor het welzijn van de mens. De voormalige hoofdredacteur van Startpagina.nl, en zodoende een van de pioniers van het internet in Nederland, denkt dat het internet niet goed is voor het welzijn van de mens en wil de bevolking waarschuwen voor de gevaren van te veel informatie ofwel infobesitas, wat neerkomt op een ziekelijke overdaad aan informatie. Mensen checken hun als ze s ochtends opstaan, zegt Stolze. En dat nog voor ze hun tanden poetsen of koffie drinken. Ook kijken ze vaak op hun mobiele telefoon tijdens een gesprek. Als er ergens geen bereik is, worden ze onrustig. Het bevredigen van die informatiehonger wordt uiteindelijk een obsessie. Stolze beweert dat infobesitas voor iedereen een reëel gevaar vormt. Hij waarschuwt voor information overload. Mensen voelen stress als ze te veel informatie te verwerken krijgen, meent hij. Naar: MULTITASKER PIJNIGT ZIJN HERSENS De bedrading van het brein verandert door voortdurende blootstelling aan de informatiestromen. Toen een van de belangrijkste berichten van zijn leven enkele jaren geleden in zijn inbox belandde, zag Kord Campbell het bericht over het hoofd. Niet voor een dag of twee, maar twaalf dagen lang. Uiteindelijk merkte hij het op, toen hij door oude mails zat te bladeren. Strekking: een groot concern wilde zijn jong internet bedrijfje kopen. Ik stond op van mijn bureau en kon alleen maar uit brengen: mijn God, mijn God, zegt Campbell. Het is vrij lastig om zo n over het hoofd te zien, maar mij is het gelukt. De was hem ontgaan doordat Campbell stond bloot gesteld aan een elektronische tsunami van berichten: hij gebruikte twee beeld - schermen waarop s en chat berich ten verschenen, en ook webpagina s en de code van het computerprogramma waaraan hij werkte. Het lukte hem om de deal van 1,3 miljoen dollar alsnog af te ronden, maar Kord Campbell blijft worstelen met de gevolgen van de stortvloed van data die hij dagelijks over zich uitgestort krijgt. Hij vergeet eetafspraken en heeft moeite om aandacht te besteden aan zijn familie. Zijn vrouw Brenda klaagt: Het lijkt wel of hij niet meer in het nu kan leven. Woordverklaring multitasken = het uitvoeren van meerdere handelingen of processen tegelijkertijd. Oorspronkelijke betekenis: door de computer meerdere opdrachten tegelijk laten verrichten. strekking = kerninhoud tsunami = (letterlijk) vloedgolf ontstaan bij aardbeving in zee irrelevant = onbelangrijk neuroloog = zenuwarts Hoewel veel mensen zeggen dat multitasking hen product iever maakt, bewijst onderzoek het tegendeel. Weten schap pers zeggen dat intensieve multitaskers moeite hebben ir re lev ante informatie uit te sluiten. Bovendien ervaren ze meer stress. We vragen ons brein dingen te doen waar het niet per se voor uitgerust is. En we weten dat dat gevolgen heeft, zegt Adam Gazzaley, een neuroloog aan de universiteit van Californië. Naar: Matt Richtel, Volkskrant Les 1 - Goed geïnformeerd is veel geleerd? 9

10 1 Wat is de kernboodschap van deze korte artikels? 2 Ben jij het eens met de stelling dat overinformatie ook tot gezondheidsproblemen kan leiden? Motiveer je antwoord met voorbeelden uit je eigen ervaring. 3 De auteurs van deze artikels verwoorden de kernboodschap niet rechtstreeks, maar kiezen voor beeldend taalgebruik. - Welk beeld gebruikt de auteur in tekst 1? - Aan welk bekender woord doet dat beeld je denken? - Naar analogie met obesitas gebruikt de Nederlandse internetpionier Jim Stolze dus de term infobesitas. Wat bedoelt hij daarmee? - Heeft die benaming een positieve of een negatieve gevoelswaarde? - Welk beeld gebruikt de auteur in tekst 2? - Wat is de oorspronkelijke betekenis van dat woord? - Heeft die benaming een positieve of een negatieve gevoelswaarde? - Hoe noemen we de stijlfiguur die in beide teksten gebruikt wordt? 10 Les 1 - Goed geïnformeerd is veel geleerd? Woordverklaring naar analogie met = op basis van overeenkomsten pionier = voortrekker, iemand die nieuwe mogelijkheden onderzoekt gevoelswaarde = emotie die je ergens aan koppelt

11 - In tekst 2 gebruikt de auteur nog twee andere metaforen. Welke zijn dat? 4 Welk beeld zou je zelf gebruiken om het overaanbod van informatie te verwoorden? Motiveer ook je keuze. Vorig schooljaar leerde je dat metaforen vooral thuishoren in literaire teksten, en dan vooral in gedichten. Zou jij over een banaal onderwerp als informatie een gedicht kunnen schrijven? Vertrek vanuit het beeld dat je net gekozen hebt. Misschien kunnen deze voorbeelden je inspireren. Mensenzee Beeldenberg Woordenwolk Klankenkoor Zoveel talen, zoveel kleuren, zoveel leven! Ik kan niet mee. (GJ) Ik kijk niet op een lettertje meer. Eerder op een lettertje minder. Ik ben zuinig met letters, gierig haast. En toch, toch hoop ik dat ik u niet te kort doe. Uit: Geert De Kockere, Het is hier goddelijk! Les 1 - Goed geïnformeerd is veel geleerd? 11

12 5 Taal is altijd het belangrijkste middel geweest om informatie te verspreiden. Daarom bestaan er veel spreekwoorden die met taal en communicatie te maken hebben. Ken je de volgende voorbeelden? Wat zouden ze betekenen? 1 Als de koekoek zwijgt, hoort men de leeuwerik. a Als je geen slechte dingen zegt, krijg je ook geen ruzie. 2 De prins gesproken hebben b Pas als de dwaze zijn zeg heeft gedaan, komt de verstandige aan het woord. 3 Het woord gaat verder dan de man. c Iets suggereren 4 Holle vaten klinken het hardst. d Voorzichtig formuleren 5 Iemand de mond snoeren e Domme mensen voeren vaak het hoogste woord. 6 Iets met een half woord zeggen f Helemaal niets zeggen 7 In alle talen zwijgen g Niets van zich laten horen 8 Met zwijgen kruist men de duivel. h Een slechte naam raakt bekend bij iedereen, zelfs bij mensen die de man nog niet kennen. 9 Taal noch teken geven i Dronken zijn 10 Van horen zeggen liegt men het meest. j Je staat aan de kant van de persoon die voor je zorgt. 11 Wiens brood men eet, diens woord men spreekt. k Iemand het zwijgen opleggen 12 Zijn woorden op een goudschaaltje wegen l Verhalen die van mond tot mond gaan, veranderen en worden uiteindelijk leugens en onwaarheden Les 1 - Goed geïnformeerd is veel geleerd?

13 Opdracht 2 In 2011 overleed Steve Jobs, medeoprichter en topman van Apple Inc. Hij werd beschouwd als het boegbeeld van de moderne elektronische media en zijn dood bleef dus niet onbesproken. Lees over hem de volgende twee teksten en beantwoord de bijbehorende vragen. Nummer: 2 Informatiedragers Tekst Wie herinnert zich de Canadese communicatie wetenschapper Marshall McLuhan nog? Hij overleed in 1980 en publiceerde zijn belangrijkste werk in de jaren zestig van de vorige eeuw. Zoals dat vaker gaat met ooit invloedrijke denkers, is McLuhans werk ondertussen gereduceerd tot enkele slogans: the medium is the message en de wereld wordt een global village. De dood van Steve Jobs is een prima gelegenheid om McLuhan te herlezen. Uit de reacties op Jobs overlijden komt de grote eens gezindheid naar voren dat hij de wereld veranderde. De Macintosh, de Next-computer, de imac, de ipod, de iphone en de ipad: ze maken McLuhans visionaire mondiale dorp steeds realistischer. In 1967 schreef McLuhan het volgende: Op merkwaardige wijze is de mens van jager-verzamelaar getransformeerd tot informatie-verzamelaar. In die rol is de elektronische mens evengoed een nomade als zijn prehistorische voorloper. McLuhans bedenking is juist. Steve Jobs is een van de mensen die het mogelijk maakten dat we overal en op elk moment toegang hebben tot een virtueel oneindige hoeveelheid informatie. Dat is zijn betekenis, zijn grote historische rol. Jobs stelde zich geen vragen bij de informatie op zich. Het ging hem niet om de kwaliteit van de informatie, maar om de kwaliteit van de dragers, verwerkers en zenders ervan: steeds sneller, compacter, eenvoudiger, meer gebruiksvriendelijk, en met een esthetische flair. Het visionaire van Jobs was veeleer Naam: 5 De inzichten van Steve Jobs waren visionair, maar ook na hem is er nog ruim marge voor vernieuwing, schrijft Johan Braeckman, hoogleraar filosofie aan de Universiteit Gent psychologisch dan technisch: hij begreep dat hij van mensen informatiejunks kon maken. We hebben aan Jobs geen revolutionaire theoretische kennis te danken. De basisinzichten waarop hij zich baseerde waren er al. Sommige ervan, zoals de ontwikkeling van de formele logica, gaan terug tot de Griekse filosoof Aristoteles en de negentiende-eeuwse logicus George Boole. Andere aspecten danken we aan zeventiende-eeuwse genieën zoals Blaise Pascal, die een rekenmachine uitvond, en aan Gottfried Wilhelm Leibniz, die inzag dat we een code kunnen ontwikkelen die universele communicatie mogelijk maakt. Charles Babbage ontwierp al in de negentiende eeuw een computer die in principe kon werken. John von Neumann en Alan Turing werkten in de twintigste eeuw de wiskundige details ervan uit, en Claude Shannon en Norbert Wiener zorgden voor wetenschappelijke exactheid in de studie van informatie. Zonder dat alles geen computers, en dus ook geen Steve Jobs. Het is intrigerend dat enkele korte artikelen, in het bijzonder van Shannon, von Neumann Les 1 - Goed geïnformeerd is veel geleerd? Datum: 1 Klas: De opvolger van Steve Jobs is een neurochirurg 13

14 en Turing, vrijwel onbegrijpelijk voor leken, aan de grondslag liggen van de hele computerrevolutie. Dat doet geen afbreuk aan de rol van Steve Jobs in dit verhaal, maar het laat toe om hem in een breder perspectief te plaatsen. Jobs hielp mee om van de informatiestroom een zondvloed te maken. Aan het begin van die stroom ligt de bron: het menselijk vermogen om woorden, zinnen en hele verhalen te scheppen en die over te brengen naar andere mensen. Enkele anonieme voorlopers van Steve Jobs begrepen al duizenden jaren geleden dat we natuurlijke taal in symbolen kunnen omzetten, waaruit het schrift zich ontwikkelde. Alles vloeit daaruit voort. Het is een invalshoek om de menselijke geschiedenis te begrijpen: de verbetering en verfijning van methodes om informatie vast te leggen, te kopiëren, te vermenigvuldigen en over te brengen. In die zin is het niet meer dan logisch dat Jobs in de jaren zeventig zijn mosterd haalde bij Xerox, een bedrijf dat gespecialiseerd was in het maken van kopieën. Opnieuw, Jobs vernuft zat in het psychologische: hij zag in een flits dat Xerox de middelen had om mensen massaal te bekeren tot de computer. Mooi is ook dat Jobs, nadat hij zijn studies opgaf, nutteloze lessen in kalligrafie volgde, die jaren later van pas kwamen. Van de ontwikkeling van het schoonschrift naar de graphics van Apple en Pixar, het is maar een kleine stap. Uit: Johan Braeckman, De Morgen Bijlage Gutenberg In de middeleeuwen moest men naar kloosters en universiteiten reizen om boeken te lezen, die soms letterlijk waren vastgeketend. De drukpers, ontwikkeld in de vijftiende eeuw, betekende een dijkbreuk. De letterdruktechniek, aanwezig rond 1450, maakte een snelle productie van boeken mogelijk. Overal in Europa ontstonden drukkerijen. Aan het eind van de vijftiende eeuw hadden meer dan duizend drukkers al tussen acht en tien miljoen exemplaren gedrukt van meer dan veertigduizend boeken. De historicus Thomas Carlyle schreef in 1836: Hij die voor het eerst het werk van kopiisten bekortte door middel van losse drukletters, ontbond huurlegers en dankte de meeste koningen en senaten af en schiep een geheel nieuwe democratische wereld. Johannes Gutenberg of Steve Jobs: wie is het meest invloedrijk? Het is nog te vroeg om te antwoorden, en overigens, waarom zouden we kiezen? Beiden hielpen ze om van een beekje een stroom te maken, en van een stroom een vloed, die de wereld overspoelt. Wat is de volgende stap, en wie zal hem zetten? Ik zie maar één mogelijkheid. Net zoals de kleitabletten, papyrusrollen en boeken is de computer nog steeds een externe drager van informatie, ook al bevindt hij zich in mijn eigen huis en vlak voor mijn neus. De ultieme grens moeten we nog doorbreken: informatie rechtstreeks intern binnenbrengen. De opvolger van Steve Jobs is een neurochirurg die weet hoe hij chips in mijn brein kan integreren. Hieronder vind je een korte toelichting bij de namen van de wetenschappers en hun verwezenlijkingen waarvan sprake is in tekst 1. Aristoteles: (Grieks: Aριστοτέλης, Aristotélēs) (Stageira, 384 v.chr. - Chalkis, 322 v.chr.) was een Grieks filosoof en wordt met Socrates en Plato beschouwd als een van de invloedrijkste klassieke filosofen in de westerse traditie. Aristoteles hanteerde een analytische, inductieve manier van denken: het destilleren van een algemeen geldende waarheid uit het doen en laten van het individu en de waarneembare werkelijkheid. Hij zocht naar algemeen geldende principes, gebaseerd op ware en waarneembare feiten of aannames, die hij vervolgens toetste aan afzonderlijke gevallen. George Boole: (Lincoln, 2 november Ballintemple, 8 december 1864) was een Brits wiskundige en logicus. Vanaf 1849 was hij hoogleraar in de wiskunde in de Ierse stad Cork. Als uitvinder van de booleaanse logica, de basis van de moderne digitale computerlogica, wordt Boole achteraf beschouwd als een van de grondleggers van de computerwetenschap. Zijn zogenaamde booleaanse algebra s, een vorm van symbolische logica, worden op diverse plaatsen in de wiskunde gebruikt en vinden 14 Les 1 - Goed geïnformeerd is veel geleerd?

15 toepassing bij het ontwerpen van computerschakelingen. De booleaanse operatoren, en / and, niet / not, of / or, waar onder andere zoekmachines gebruik van maken voor het specificeren van zoekopdrachten, zijn naar George Boole genoemd. Blaise Pascale: (Clermont-Ferrand, 19 juni 1623 Parijs, 19 augustus 1662) was een buitengewoon begaafd Frans wis- en natuurkundige, christelijk filosoof, theoloog en apologeet. Hij bouwde een van de eerste mechanische rekenmachines (optelling en aftrekking) (1642), de pascaline. Uit Pascals uitvinding van die eerste mechanische rekenmachine bleek zijn vermogen om nieuwe oplossingen te bedenken voor oude problemen. Hij begon erover na te denken vanwege het vele rekenwerk dat zijn vader beroepsmatig moest doen en ontdekte dat het meest energieverslindend bij de eindeloze optel- en aftreksommen het overdrachtsgetal is. Blaise ontwikkelde een houten kistje, waarin eerst zes en later acht tandradertjes naast elkaar geconstrueerd waren, die als in een horloge in elkaar grepen. Elke Franse muntsoort had zijn eigen tandwieltje en deed, wanneer het werd rondgedraaid, de wieltjes ernaast al naargelang de waarde ten opzichte van elkaar verspringen: het effect van de overdracht. Die vinding wordt vaak als de voorloper van de computer beschouwd en was voor die tijd revolutionair. Maar hoewel de uitvinding tijd- en energiewinst voor de gebruiker betekende, waren de fabricagekosten hoog. Uiteindelijk verkochten ze er vijftig. WiIlhelm Leibniz: (Leipzig, 1 juli 1646 Hannover, 14 november 1716) was een veelzijdig Duits wiskundige, filosoof, logicus, natuurkundige, historicus, rechtsgeleerde en diplomaat en wordt beschouwd als een van de grootste denkers van de 17e eeuw. Hij ontwikkelde min of meer gelijktijdig met (maar onafhankelijk van) Isaac Newton een tak van de wiskunde die bekendstaat als de analyse (differentiaal- en integraalrekening). Leibniz ontwikkelde ook het binaire getalstelsel met de cijfers 0 en 1, dat voor de moderne informatietechnologie van fundamentele betekenis is. Charles Babbage: (26 december oktober 1871) was een Brits wiskundige, filosoof, uitvinder en werktuigbouwkundige die bekend werd als de ontwerper van de eerste geautomatiseerde, programmeerbare, mechanische rekenmachine, de voorloper van de elektronische computer. John von Neumann: Hongaars: Neumann János (Boedapest, 28 december 1903 Washington D.C., 8 februari 1957) was een Hongaars-Amerikaans wiskundige, die behalve op vele deelgebieden van de wiskunde, ook in de natuurkunde, computerwetenschappen, informatica en economie zeer belangrijke bijdragen leverde. Hij was onder andere actief in de verzamelingenleer, de functionaalanalyse, de kwantummechanica, de operatorentheorie, de ergodische theorie, de continue meetkunde, economie en speltheorie, informatica, numerieke analyse, hydrodynamica (van explosies) en statistiek. Alan Turing: (Londen, 23 juni 1912 Wilmslow, 7 juni 1954) was een Brits wiskundige en informaticus avant la lettre. Alan Turing heeft tijdens zijn leven veel belangrijk werk verricht. Het belangrijkst zijn zonder twijfel zijn theoretische vorderingen op het gebied van de berekenbaarheid geweest, en de Turingmachine, een mechanisch model van berekening en berekenbaarheid en daarmee een model voor een computer. Het bekendst bij het grote publiek is de Turingtest, en zijn betrokkenheid bij het kraken van de Enigmacode (waardoor de Britten tijdens de Tweede Wereldoorlog op de hoogte zijn geweest van de locaties van de onderzeeërs van de Duitsers). Claude Shannon: (Petoskey, Michigan, 30 april 1916 Medford, Massachusetts, 24 februari 2001) was een Amerikaans wiskundige en elektrotechnicus en wordt de vader van de informatietheorie genoemd. Shannon werd geboren in Petoskey als zoon van de zakenman Claude Sr. ( ) en Mabel Les 1 - Goed geïnformeerd is veel geleerd? 15

16 Wolf Shannon ( ), dochter van Duitse immigranten. Hij was een ver familielid van Thomas Edison. In zijn jeugd werkte hij als boodschapper voor Western Union. Hij begon aan de studies elektronica en wiskunde aan de universiteit van Michigan in 1932, en behaalde zijn bachelorsgraad in Hij studeerde daarna aan het MIT, waar hij werkte aan de differential analyser van Vannevar Bush, een analoge computer. Door dat werk zag hij in dat de booleaanse algebra heel goed kon worden toegepast op de schakelingen die daarvoor nodig waren en zijn doctoraalscriptie uit 1937 aan het MIT, A Symbolic Analysis of Relay and Switching Circuits, legde de basis voor de wetenschap van het ontwerpen van digitale schakelingen. Norbert Wiener: (Columbia, Missouri, 26 november Stockholm, 18 maart 1964) was een Joods-Amerikaans wiskundige die bekend is geworden als grondlegger van de cybernetica. Wiener was verder een expert in stochastische processen en ruis, en heeft belangrijke bijdragen geleverd op het gebied van elektrotechniek, telecommunicatie en meet- en regeltechniek. Uit: Woordenschat 1 Leid de betekenis van de volgende woorden af uit de context van de tekst. Wellicht kan je kennis van het Frans en/of het Engels je daarbij helpen. - Visionair (r. 1): - Reduceren (r. 10): - Transformeren (r. 20): - Een nomade (r. 22): - Virtueel (r. 26): - Esthetisch (r. 33): - Flair (r. 33): - Intrigerend (r. 52): - Een leek (r. 54): - Vernuft (r. 74): - Ultiem (r. 106): - Integreren (r. 109): 2 Leg de volgende vaktermen grondig uit. Gebruik daarvoor ook de toelichting op blz Communicatiewetenschapper (r. 5): - Formele logica (r. 38): 16 Les 1 - Goed geïnformeerd is veel geleerd?

17 - Kalligrafie (r. 78): - Graphics (r. 79): - Neurochirurg (r. 108): Analyse tekst 1 1 Wie was Marshall McLuhan? 2 Wat bedoelde Marshall McLuhan met the medium is the message en global village? 3 Hoe heeft Steve Jobs meegewerkt aan de global village? Les 1 - Goed geïnformeerd is veel geleerd? 17

18 4 Leg uit: Het ging hem (Steve Jobs) niet om de kwaliteit van de informatie, maar om de kwaliteit van de dragers, verwerkers en zenders ervan (r ). 5 Alles vloeit daaruit voort. (r. 66) Waarnaar verwijzen de vetgedrukte woorden? 6 Waarom werden boeken in de middeleeuwen soms letterlijk vastgeketend, denk je? 7 a Welke metafoor wordt in de hele tekst gebruikt om informatieoverdracht uit te beelden? b Citeer drie zinnen uit de tekst waarin deze metafoor gebruikt wordt. 8 Wat is volgens de auteur de ultieme grens voor informatieoverdracht? 9 Welke redenering bouwt hij op om tot die conclusie te komen? 10 Kun je in maximaal vier zinnen uitleggen welke rol Steve Jobs volgens Johan Braeckman gespeeld heeft voor de informatieverwerving? 18 Les 1 - Goed geïnformeerd is veel geleerd?

19 Tekst 2 EVEN SITUEREN Big Brother In zijn in 1948 geschreven roman 1984 schetst George Orwell een onmenselijke, dictatoriale eenpartijstaat die in alle opzichten volledig beheerst wordt door de Partij. De alom aanwezige leider van de Partij en het land wordt Big Brother genoemd. Iedere bewoner van het land wordt continu in de gaten gehouden via camera s die zelfs in de huizen zijn geïnstalleerd. Dat gebeurt onder de slogan Big Brother is watching you ( Grote Broer houdt je in de gaten ). Via de link op kun je een commercial bekijken die je meteen in de sfeer van deze roman brengt, de dictatuur die Apple beweerde te bestrijden In Manila schrijft een man een boodschap op een bord in een eerbetuiging aan Steve Jobs. Foto Reuters / Romeo Ranoco Jobs werd zelf de Big Brother die hij bestreed In het dwingen van klanten overtreft Apple concurrent Microsoft, vindt journalist en schrijver Jan Kuitenbrouwer. Steve Jobs werd de Big Brother die hij zei te bestrijden. Mijn eerste computer was een Apple, de Apple III heette hij. Ik kocht hem in Het eerste Nederlandstalige boek over de personal computer werd erop geschreven. Met een onderbreking van enkele jaren ben ik sindsdien een Apple-gebruiker gebleven. In oktober 2011 overleed een van de twee oprichters van Apple, Steve Jobs. Jobs wordt geëerd en herdacht als ziener, als innovator, als een tweede Edison, maar niet voor wat hij bij uitstek was: een verkoper. Jobs grootste talent, zijn Midas touch, was marketing. De pc, de muis, desktopiconen, de mp3-speler, de touchscreentelefoon, de tabletcomputer: ze werden allemaal door anderen bedacht en ontwikkeld, maar Jobs zag de markt waarop ze verkocht konden worden. Die analyse is niet bedoeld om afbreuk te doen aan Jobs genie zijn grootsheid spreekt uit wat hij tot stand gebracht heeft, en iedereen die weleens heeft rondgelopen op Infinite Loop 1 in Cupertino, Californië, kan daar alleen maar een diep ontzag voor opbrengen. Maar het aanwijzen van Jobs ware talent is van belang om te beseffen wat hij heeft gecreëerd, wat elke marketeer creëert: een lucratieve mythe. Met z n slogan Think different, een regenbooglogo en Jobs informele klederdracht kennen we Apple als erflater van de Californische hippiecultuur: kleurrijk, alternatief, individualistisch, tegendraads. Apple was anders. Het beste werd die mindset uitgedrukt in de fameuze, op Orwells 1984 en Fritz Langs Metropolis geïnspireerde reclamecampagne waarmee de Macintosh gelanceerd werd: als een verlossing uit de tirannie van Big Brother, die mensen reduceert tot naamloze systeemslaven. Woordverklaring Edison = Amerikaans uitvinder uit de 19e eeuw. Zijn bekendste uitvindingen zijn de gloeilamp en de fonograaf. midas touch = (uit de Griekse mythologie) alles wat koning Midas aanraakte veranderde in goud. erflater = persoon die een erfenis nalaat mindset = denkwijze reduceren = beperken Les 1 - Goed geïnformeerd is veel geleerd? 19

20 En dat terwijl Apple ook op dat moment nog alles op alles zette om de zakelijke pc-markt te veroveren. Met die III van mij, en met de Lisa, maar ze waren kansloos tegen de verpletterende tandem van IBM/Microsoft. IBM met een ontzagwekkend netwerk voor sales en service in corporate Amerika, Microsoft met precies de juiste, veelzijdige, degelijke, praktische (en saaie) software. Hooguit vijf jaar na de introductie van de IBM-pc waren de kaarten geschud. Gelukkig groeide de markt nog even door ook academici, de media en de kunstwereld gingen computers gebruiken, en daarvoor werd Apple de preferred supplier, evenals voor de top van de thuismarkt. Apple bleef zo hardnekkig en vergeefs achter de businessmarkt aanjagen dat de nichegebruikers begin jaren negentig begonnen af te haken en het bedrijf er bijna aan onderdoor ging. Pas toen de pc-markt de schaal had bereikt waarop ook nichespelers een boterham kunnen verdienen, werd dat streven definitief opgegeven. Vervolgens kwam de imac, en voor de derde keer was het een typische thuiscomputer die Apples bestaansrecht bevestigde. En zoals een goede verkoper dat doet, modelleerde Jobs zijn verhaal naar de omstandigheden: Ik zei het toch, wij zijn anders. De antikartelprocessen die Microsoft rond die tijd aan zijn broek kreeg, bevestigden het: zoveel macht, dat was gevaarlijk. Goed dat Apple er was. En terwijl Bill Gates geschrokken zijn boeken en deuren opende, het grootste liefdadigheidsfonds uit de geschiedenis oprichtte en transparantie in Redmond, Washington het nieuwe zoemwoord werd, gingen in Cupertino, Californië de luiken juist dicht. Apple is geobsedeerd door geheimhouding, stelde The New York Times vast. Een spreekverbod met de pers is standaard voor al het personeel, medewerkers die met gevoelige informatie omgaan worden rond de klok vastgelegd op CCTV, leveranciers van buiten krijgen bij het geringste vermoeden van indiscretie hun congé. Broncode wordt alleen vrijgegeven als het echt niet anders kan en developers worden juridisch zwaarder gekneveld dan waar ook in de industrie. Dat Apple zowel hardware als software verkoopt, werd lange tijd als een zwakte gezien: je moet kiezen. Maar het biedt ook een mogelijkheid die de anderen niet hebben. Vendor lockin heet het in marketingtermen: alleen Nespresso verkoopt Nespressocapsules voor in een Nespressoapparaat. Dat is wat Apple de afgelopen twintig jaar gedaan heeft: de klant opsluiten. Muziek van itunes werkte jarenlang alleen op een Mac of een ipod, het verwijderen van de DRMblokkade (digital rights management) moest via de rechter worden afgedwongen. DRM-vrije muziek was bij itunes aanvankelijk duurder dan afgeschermde en ook vandaag nog rekent itunes een bedrag aan voor het deblokkeren van eerder aangeschafte muziek, terwijl die blokkade dus onwettig was. Toen kwamen de iphone en de ipad: die applicatiesoftware is uitsluitend verkrijgbaar via Apples AppStore, iets anders installeren is technisch onmogelijk. Als Hilton vijf procent van elke zakentransactie die op hun hotelkamers wordt afgesloten in rekening zou brengen, zou je vreemd opkijken, maar dat is wat Apple met krantenuitgevers doet: wie op een idevice deze krant wil lezen betaalt én de krantenuitgever én Apple. Elke app moet door Apple worden goedgekeurd voor hij de Store in mag. Informatie die Apple, om wat voor reden dan ook, niet bevalt, wordt afgekeurd. Seks en politiek: taboe. 20 Les 1 - Goed geïnformeerd is veel geleerd? Woordverklaring preferred supplier = bevoorrechte leverancier vergeefs = zonder resultaat nichegebruikers = een kleine gespecialiseerde doelgroep kartel = overeenkomst van ondernemers om de concurrentie te verkleinen CCTV = closed circuit television, interne televisiebewaking zijn congé krijgen = ontslagen worden developer = programmaontwikkelaar knevelen = vastbinden

Syntheseproef kerst 2013 Theoretische richtingen

Syntheseproef kerst 2013 Theoretische richtingen Syntheseproef kerst 2013 Theoretische richtingen Vooraf De syntheseproef bestaat uit een aantal onderdelen. 1. Schriftelijke taalvaardigheid Het verslag dat je maakte van de aidsgetuigenis van Kristof

Nadere informatie

Latijn en Grieks in de 21ste eeuw

Latijn en Grieks in de 21ste eeuw Latijn en Grieks in de 21ste eeuw Kiezen voor Latijn en/of Grieks? Als leerling in het laatste jaar van de basisschool sta jij voor een belangrijke keuze. Welke studierichting moet je gaan volgen in het

Nadere informatie

Ontdek de Bibliotheek. Ontdek de Bibliotheek. Ontdek de Bibliotheek

Ontdek de Bibliotheek. Ontdek de Bibliotheek. Ontdek de Bibliotheek Ontdek de Bibliotheek Ontdek de Bibliotheek Ontdek de Bibliotheek Welkom in de bibliotheek. Je gaat op ontdekking in de bibliotheek. Hierbij doe je een onderzoek naar verschillende soorten media; zoals

Nadere informatie

Reality Reeks Verwerkingsopdrachten. Mooi meisje Verliefd op een loverboy

Reality Reeks Verwerkingsopdrachten. Mooi meisje Verliefd op een loverboy Reality Reeks Verwerkingsopdrachten Mooi meisje Verliefd op een loverboy Lees blz. 3. Woont Laura in de stad of op het platteland? Hoe weet je dat? Lees blz. 5 en 7. Woont Laura s oma al lang op de boerderij?

Nadere informatie

BIJBELSTUDIES VOOR JONGE GELOVIGEN LES 1. Les 1 - De oorsprong van de Bijbel. In deze bijbelstudies wordt gebruik gemaakt van de NBG-vertaling

BIJBELSTUDIES VOOR JONGE GELOVIGEN LES 1. Les 1 - De oorsprong van de Bijbel. In deze bijbelstudies wordt gebruik gemaakt van de NBG-vertaling BIJBELSTUDIES VOOR JONGE GELOVIGEN LES 1 Les 1 - De oorsprong van de Bijbel In deze bijbelstudies wordt gebruik gemaakt van de NBG-vertaling Deze bijbelstudies zijn vooral bedoeld voor jongeren van 11

Nadere informatie

OPDRACHT PERSBERICHT SCHRIJVEN

OPDRACHT PERSBERICHT SCHRIJVEN OPDRACHT PERSBERICHT SCHRIJVEN Persbericht Een persbericht is een prachtige vorm van free publicity. Het gericht sturen van persberichten kan een flinke publicitaire waarde hebben. Daarbij kan dit soort

Nadere informatie

KINDEREN EN INTERNET 9-10 jaar

KINDEREN EN INTERNET 9-10 jaar CASENUMMER: SAMPLE POINT NUMMER INTERVIEW ER NAAM ADRES: POSTCODE EN PLAATS TELEFOONNUMMER KINDEREN EN INTERNET 9-10 jaar HOE VUL JE DIT DEEL VAN DE VRAGENLIJST IN Hieronder wat eenvoudige instructies

Nadere informatie

Nederlands CSE GL en TL. Beantwoord alle vragen en maak alle opdrachten in de uitwerkbijlage.

Nederlands CSE GL en TL. Beantwoord alle vragen en maak alle opdrachten in de uitwerkbijlage. Examen VMBO-GL en TL 2016 tijdvak 1 dinsdag 17 mei 13.30-15.30 uur Nederlands CSE GL en TL Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Beantwoord alle vragen en maak alle opdrachten in de uitwerkbijlage.

Nadere informatie

Nederlands CSE GL en TL

Nederlands CSE GL en TL Examen VMBO-GL en TL 2009 tijdvak 1 dinsdag 19 mei 9.00-11.00 uur Nederlands CSE GL en TL Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Beantwoord alle vragen en maak alle opdrachten in de uitwerkbijlage.

Nadere informatie

hoe we onszelf zien, hoe we dingen doen, hoe we tegen de toekomst aankijken. Mijn vader en moeder luisteren nooit naar wat ik te zeggen heb

hoe we onszelf zien, hoe we dingen doen, hoe we tegen de toekomst aankijken. Mijn vader en moeder luisteren nooit naar wat ik te zeggen heb hoofdstuk 8 Kernovertuigingen Kernovertuigingen zijn vaste gedachten en ideeën die we over onszelf hebben. Ze helpen ons te voorspellen wat er gaat gebeuren en te begrijpen hoe de wereld in elkaar zit.

Nadere informatie

SECTORWERKSTUK 2013-2014

SECTORWERKSTUK 2013-2014 SECTORWERKSTUK 2013-2014 1 HET SECTORWERKSTUK Het sectorwerkstuk is een verplicht onderdeel voor alle leerlingen uit het Mavo. Het maken van een sectorwerkstuk is een manier waarop je, als eindexamenkandidaat,

Nadere informatie

lesmateriaal Taalkrant

lesmateriaal Taalkrant lesmateriaal Taalkrant Toelichting Navolgend vindt u een plan van aanpak en 12 werkbladen voor het maken van de Taalkrant in de klas, behorende bij het project Taalplezier van Stichting Wereldleren. De

Nadere informatie

SAGAAM IN DE KLAS. Een praktische handleiding voor leerkrachten in het PO & VO

SAGAAM IN DE KLAS. Een praktische handleiding voor leerkrachten in het PO & VO SAGAAM IN DE KLAS Een praktische handleiding voor leerkrachten in het PO & VO 1 Hoe meer mensen worden aangezet tot schrijven hoe meer ze gaan lezen Adriaan van Dis Colofon Auteur: Tom Blok Huisstijl:

Nadere informatie

Beroepenwerkstuk 3 MAVO

Beroepenwerkstuk 3 MAVO Beroepenwerkstuk 3 MAVO 2015 2016 1 INLEIDING Het beroepenwerkstuk: Een van de onderdelen van het programma beroepenoriëntatie in 3 mavo is het maken van een beroepenwerkstuk en het presenteren hiervan

Nadere informatie

Zijn deze stellingen feiten of meningen? Zet een kruisje in de gepaste kolom. Dat was een fantastisch boek, de personages waren levensecht.

Zijn deze stellingen feiten of meningen? Zet een kruisje in de gepaste kolom. Dat was een fantastisch boek, de personages waren levensecht. Vraag 34 Geef je me één goede reden? Over de argumentatiestructuur In vraag 15 en vraag 22 maakte je al kennis met enkele tekststructuren en de gepaste verbindingswoorden: de chronologische, de opsommende,

Nadere informatie

Thema: kom er maar eens achter. Moeilijkheid : **** Tijdsduur : *** Juf Yvonne. Natuurkunde en techniek Licht en geluid Geluid&communicatie

Thema: kom er maar eens achter. Moeilijkheid : **** Tijdsduur : *** Juf Yvonne. Natuurkunde en techniek Licht en geluid Geluid&communicatie Thema: kom er maar eens achter Natuurkunde en techniek Licht en geluid Geluid&communicatie Moeilijkheid : **** Tijdsduur : *** Juf Yvonne Doel: Na deze opdracht weet je hoe de ontwikkeling van tele-communicatie

Nadere informatie

Uitleg boekverslag en boekbespreking

Uitleg boekverslag en boekbespreking Uitleg boekverslag en boekbespreking groep 7 schooljaar 2014-2015 Inhoudsopgave: Blz. 3 Blz. 3 Blz. 3 Blz. 4 Blz. 6 Blz. 7 Blz. 7 Stap 1: Het lezen van je boek Stap 2: Titelpagina Stap 3: Inhoudsopgave

Nadere informatie

Praktijkwerkboek AKA. Kopieën maken... 8 In deze opdracht maak je kopieën van documenten.

Praktijkwerkboek AKA. Kopieën maken... 8 In deze opdracht maak je kopieën van documenten. Praktijkwerkboek AKA Secretariaat 1 Inhoud In het onderdeel Secretariaat leer je uitgaande brieven en e-mails verzorgen en verschillende soorten kopieën maken. Je doet de opdrachten die hieronder vetgedrukt

Nadere informatie

De Jefferson Bijbel. Thomas Jefferson

De Jefferson Bijbel. Thomas Jefferson De Jefferson Bijbel Thomas Jefferson Vertaald en ingeleid door: Sadije Bunjaku & Thomas Heij Inhoud Inleiding 1. De geheime Bijbel van Thomas Jefferson 2. De filosofische president Het leven van Thomas

Nadere informatie

Een voorlopige balans (Periode 1)

Een voorlopige balans (Periode 1) Een voorlopige balans (Periode 1) Omschrijving van deze periode We hebben tijdens dit schooljaar al heel wat gediscussieerd, besproken, nagedacht, Je hebt in deze gesprekken, maar ook in de logboekopdrachten

Nadere informatie

Georges Dockx JUISTE MARKETING. Voor kmo s en zelfstandigen die meer resultaat willen met minder budget

Georges Dockx JUISTE MARKETING. Voor kmo s en zelfstandigen die meer resultaat willen met minder budget Georges Dockx DE JUISTE MARKETING Voor kmo s en zelfstandigen die meer resultaat willen met minder budget Uitgegeven door Georges Dockx in samenwerking met BOEK MAKERIJ.be D/2015/Georges Dockx, auteur-uitgever

Nadere informatie

Bepaal eerst de probleemstelling of hoofdvraag

Bepaal eerst de probleemstelling of hoofdvraag Bepaal eerst de probleemstelling of hoofdvraag De probleemstelling is eigenlijk het centrum waar het werkstuk om draait. Het is een precieze formulering van het onderwerp dat je onderzoekt. Omdat de probleemstelling

Nadere informatie

Jan Bransen Het Schrijven van een Filosofisch Essay

Jan Bransen Het Schrijven van een Filosofisch Essay Jan Bransen Het Schrijven van een Filosofisch Essay Onderstaande tekst schreef ik jaren geleden om studenten wat richtlijnen te geven bij het ontwikkelen van een voor filosofen cruciale vaardigheid: het

Nadere informatie

Kan ik het wel of kan ik het niet?

Kan ik het wel of kan ik het niet? 1 Kan ik het wel of kan ik het niet? Hieronder staan een aantal zogenaamde kan ik het wel, kan ik het niet-schalen. Deze hebben betrekking op uw taalvaardigheid in zowel het Nederlands als het Engels.

Nadere informatie

Verslaglegging. P. Broekhuizen F. Sijsling G. Zandvliet Docenten Nederlands

Verslaglegging. P. Broekhuizen F. Sijsling G. Zandvliet Docenten Nederlands Verslaglegging P. Broekhuizen F. Sijsling G. Zandvliet Docenten Nederlands Leeuwarden, 13 september 2011 Verslaglegging Door : P. Broekhuizen, F. Sijsling en G. Zandvliet Docenten Nederlands Klas : LBLV.2

Nadere informatie

Zin in schrijven! Workshop vrij en creatief schrijven voor jonge anderstaligen door Fros van der Maden - auteur Op Schrift -

Zin in schrijven! Workshop vrij en creatief schrijven voor jonge anderstaligen door Fros van der Maden - auteur Op Schrift - Zin in schrijven! Workshop vrij en creatief schrijven voor jonge anderstaligen door Fros van der Maden - auteur Op Schrift - I Oefenen met observeren 1. Het woordenschilderij A Kijk 60 seconden heel goed

Nadere informatie

(Vak)teksten lezen in vmbo - mbo - Handleiding

(Vak)teksten lezen in vmbo - mbo - Handleiding (Vak)teksten lezen in vmbo - mbo - Handleiding Aan de slag met lezen in beroepsgerichte vakken Voor de verbetering van leesvaardigheid is het belangrijk dat leerlingen regelmatig en veel lezen. Hoe krijg

Nadere informatie

32 Kwaliteitsbevordering

32 Kwaliteitsbevordering DC 32 Kwaliteitsbevordering 1 Inleiding In dit thema gaan we in op de begrippen kwaliteit, kwaliteitszorg en kwaliteitsbeleid. Het zijn onderwerpen die niet meer weg te denken zijn uit het Nederland van

Nadere informatie

Dia 1 Introductie max. 2 minuten!

Dia 1 Introductie max. 2 minuten! 1 Dia 1 Introductie max. 2 minuten! Vertel: Deze les gaat vooral over het gebruik van sociale media. Maar: wat weten jullie eigenlijk zelf al over sociale media? Laat de leerlingen in maximaal een minuut

Nadere informatie

Nederlands. complete methode. Lesstof overzicht. vmbo. Mondelinge taalvaardigheid

Nederlands. complete methode. Lesstof overzicht. vmbo. Mondelinge taalvaardigheid Lesstof overzicht complete methode Nederlands vmbo STATION Mondelinge taalvaardigheid Nederlands vmbo KGT 1 Beter gebekt Uitgeverij: Eisma Edumedia bv Postbus 459 8901 BG Leeuwarden T (088) 294 48 80 F

Nadere informatie

Het profielwerkstuk. 2. Eisen en voorwaarden Het profielwerkstuk moet aan een aantal eisen en voorwaarden voldoen:

Het profielwerkstuk. 2. Eisen en voorwaarden Het profielwerkstuk moet aan een aantal eisen en voorwaarden voldoen: -1- Het profielwerkstuk 1. Inleiding Hier staat hoe u te werk gaat bij het maken van het profielwerkstuk. Ook de eisen waaraan het moet voldoen zijn opgesomd. Verder geeft het u een voorbeeld van een plan

Nadere informatie

LEZEN FICTIE BK 1 LEKKER LEZEN PERRON 1

LEZEN FICTIE BK 1 LEKKER LEZEN PERRON 1 LEZEN FICTIE BK LEKKER LEZEN PERRON Lekker lezen Daar lag de molen. Donker en dreigend lag hij daar in de sneeuw, als een sterk, gevaarlijk dier dat loert op zijn prooi. Ik hoef er helemaal niet heen,

Nadere informatie

Apple Fanboy. Leerling: Jippe Joosten Opleiding: Game Development Klas: G&I1C. De intro. De opdracht. Proces

Apple Fanboy. Leerling: Jippe Joosten Opleiding: Game Development Klas: G&I1C. De intro. De opdracht. Proces Apple Fanboy Leerling: Jippe Joosten Opleiding: Game Development Klas: G&I1C De intro Welkom in het verslag van de Apple fanboy, ik ben Jippe Joosten en ik ben enorm fan van Apple. Ik ben nu 21 jaar oud

Nadere informatie

CONCEPT. Domein A 1: Lezen van zakelijke teksten. Tussendoelen Nederlands onderbouw vo havo/vwo

CONCEPT. Domein A 1: Lezen van zakelijke teksten. Tussendoelen Nederlands onderbouw vo havo/vwo Tussendoelen Nederlands onderbouw vo havo/vwo Domein A 1: Lezen van zakelijke teksten Subdomein A 1.1: Woordenschat 1.1 h/v de betekenis van onbekende woorden afleiden uit de context; 1.2 h/v de betekenis

Nadere informatie

SAGAAM IN DE KLAS. Een praktische handleiding voor leerkrachten in het PO & VO

SAGAAM IN DE KLAS. Een praktische handleiding voor leerkrachten in het PO & VO SAGAAM IN DE KLAS Een praktische handleiding voor leerkrachten in het PO & VO 1 Hoe meer mensen worden aangezet tot schrijven hoe meer ze gaan lezen Adriaan van Dis Colofon Auteur: Tom Blok Huisstijl:

Nadere informatie

PROFIELWERKSTUK VWO 2015-2016

PROFIELWERKSTUK VWO 2015-2016 PROFIELWERKSTUK VWO 2015-2016 Beste 5 VWO-er, Onderdeel van je eindexamen is het maken van een profielwerkstuk (kortweg PWS). Het PWS vormt de afsluiting van een kennis- en vaardigheidsproces dat je gedurende

Nadere informatie

Doel van Bijbelstudie

Doel van Bijbelstudie Bijbelstudie Hebreeën 4:12 Want het woord Gods is levend en krachtig en scherper dan enig tweesnijdend zwaard en het dringt door, zó diep, dat het vaneen scheidt ziel en geest, gewrichten en merg, en het

Nadere informatie

Perspectief 3e editie 2 vmbo Anders dan anderen krant. 1. Voorpagina

Perspectief 3e editie 2 vmbo Anders dan anderen krant. 1. Voorpagina Perspectief 3e editie 2 vmbo Anders dan anderen krant 1. Voorpagina Geen mens is hetzelfde, want iedereen is weer anders. Elk mens heeft iets unieks. Dat maakt het soms lastig om elkaar te begrijpen. Of

Nadere informatie

VMBO praktische leerweg VMBO theoretische leerweg HAVO VWO

VMBO praktische leerweg VMBO theoretische leerweg HAVO VWO Page of 7 Enquête voortgezet onderwijs Deze vragenlijst bestaat uit vijf delen, A t/m E. Er zijn in totaal 9 vragen. A. Over jezelf Dit onderdeel bestaat uit zeven vragen. Hoe oud ben je? In welke klas

Nadere informatie

RESEARCH & DESIGN. keuzeonderzoeken. Verwondering: het begin van wetenschap. klas 1 havo/atheneum 2013-2014, periodeboek 1A:

RESEARCH & DESIGN. keuzeonderzoeken. Verwondering: het begin van wetenschap. klas 1 havo/atheneum 2013-2014, periodeboek 1A: RESEARCH & DESIGN klas 1 havo/atheneum 2013-2014, periodeboek 1A: Verwondering: het begin van wetenschap keuzeonderzoeken locatie Mariënburg, Leeuwarden Research & Design Project: Verwondering: het begin

Nadere informatie

ONDERZOEK VOOR JE PROFIELWERKSTUK HOE DOE JE DAT?

ONDERZOEK VOOR JE PROFIELWERKSTUK HOE DOE JE DAT? ONDERZOEK VOOR JE PROFIELWERKSTUK HOE DOE JE DAT? Wim Biemans Rijksuniversiteit Groningen, Faculteit Economie & Bedrijfswetenschappen 4 juni, 2014 2 Het doen van wetenschappelijk onderzoek Verschillende

Nadere informatie

Inhoud. 1 Wil je wel leren? 2 Kun je wel leren? 3 Gebruik je hersenen! 4 Maak een plan! 5 Gebruik trucjes! 6 Maak fouten en stel vragen!

Inhoud. 1 Wil je wel leren? 2 Kun je wel leren? 3 Gebruik je hersenen! 4 Maak een plan! 5 Gebruik trucjes! 6 Maak fouten en stel vragen! 1 Wil je wel leren? Opdracht 1a Wat heb jij vanzelf geleerd? 7 Opdracht 1b Van externe naar interne motivatie 7 Opdracht 1c Wat willen jullie graag leren? 8 2 Kun je wel leren? Opdracht 2a Op wie lijk

Nadere informatie

10. Gebarentaal [1/3]

10. Gebarentaal [1/3] 10. Gebarentaal [1/3] 1 Gebarentalen Stel, je kunt niets horen. Je bent doof. Hoe praat je dan met andere mensen? Je kunt liplezen, maar dat is moeilijk en je mist dan toch nog veel van het gesprek. Bovendien

Nadere informatie

8a. Wat en hoe? Het stappenplan, tips en ideeën

8a. Wat en hoe? Het stappenplan, tips en ideeën 8a. Wat en hoe? Het stappenplan, tips en ideeën Ga je een sectorwerkstuk maken? Dan is orgaan- en weefseldonatie een goed onderwerp! Hier vind je allerlei tips, bronnen en ideeën om een sectorwerkstuk

Nadere informatie

kunstbv beeldende vorming Afsluiting kunstbv 5 Havo / 6VWO afsluiting Naam:... Klas...

kunstbv beeldende vorming Afsluiting kunstbv 5 Havo / 6VWO afsluiting Naam:... Klas... Naam:... Klas... Afsluiting 5 Havo / 6VWO In periode 2, 3 en 4 gaan jullie werken aan een eigen thema om het vak af te sluiten. De volgende onderdelen zullen aan bod komen: - eigen werk rond thema + logboek

Nadere informatie

Uitleg boekverslag en boekreclame

Uitleg boekverslag en boekreclame Uitleg boekverslag en boekreclame groep 7 schooljaar 2015-2016 Inhoudsopgave: Blz. 3 Blz. 3 Blz. 3 Blz. 4 Blz. 6 Stap 1: Het lezen van je boek Stap 2: Titelpagina Stap 3: Inhoudsopgave Stap 4: Inhoud boekverslag

Nadere informatie

Mondelinge taalvaardigheid - 2

Mondelinge taalvaardigheid - 2 Mondelinge taalvaardigheid - 2 Deze module gaat voor een groot deel over je stage. Je houdt een presentatie over je stage en verder oefen je allerlei zaken die je op je stage tegenkomt. Sommige opdrachten

Nadere informatie

- Een docent controleert of jij je huiswerk op hebt geschreven. - Je hebt aanmoediging nodig om je huiswerk te noteren.

- Een docent controleert of jij je huiswerk op hebt geschreven. - Je hebt aanmoediging nodig om je huiswerk te noteren. Schoolse competenties Competentie 1: Agendagebruik - Je schrijft je huiswerk in je agenda als dit wordt opgegeven. - Je agenda ziet er verzorgd uit. - Een docent controleert of jij je huiswerk op hebt

Nadere informatie

De Kleine WordPress Handleiding

De Kleine WordPress Handleiding Introductie Dit is geen uitgebreide handleiding om een WordPress website of blog mee te bouwen. Het is ook geen overzicht van alle aspecten die een WordPress website zo bijzonder maken en geen verhandeling

Nadere informatie

VOORBEELDMATERIAAL HOEKENBOX LEERJAAR 4 TAAL

VOORBEELDMATERIAAL HOEKENBOX LEERJAAR 4 TAAL VOORBEELDMATERIAAL HOEKENBOX LEERJAAR 4 TAAL P. 02-03 Luisteroefeningen ZOEK DE VERSCHILLEN De leerlingen zoeken op twee prenten de verschillen, zonder elkaars prent te zien P. 04-05 Leesoefeningen JIJ

Nadere informatie

1 Les 1: Algemene inleiding

1 Les 1: Algemene inleiding 1 Les 1: Algemene inleiding Tijdsverantwoording, lesverloop, werkvormen 10 30 10 Introductie Kort aan de leerlingen uitleggen dat wordt gestart met het project Met je kop in de krant. De eerste les wordt

Nadere informatie

OOGGETUIGE. Johannes 20:30-31

OOGGETUIGE. Johannes 20:30-31 1 januari OOGGETUIGE Johannes 20:30-31 Een nieuw jaar ligt voor ons. Wat er gaat komen, weten we niet. Al heb je waarschijnlijk mooie plannen gemaakt. Misschien heb je goede voornemens. Om elke dag uit

Nadere informatie

Hoe help jij jouw doelgroep om de keuze te maken voor jou?

Hoe help jij jouw doelgroep om de keuze te maken voor jou? Hoe help jij jouw doelgroep om de keuze te maken voor jou? INHOUD! Introductie! Begrijp je doelgroep! Onderscheiden ten opzichte van de concurrentie! Jouw verhaal INTRODUCTIE Storen of helpen? INTRODUCTIE

Nadere informatie

Profielwerkstuk: stappenplan, tips en ideeën

Profielwerkstuk: stappenplan, tips en ideeën Pagina 1 Profielwerkstuk: stappenplan, tips en ideeën Je gaat een profielwerkstuk maken. Dan is euthanasie een goed onderwerp. Het is misschien niet iets waar je dagelijks over praat of aan denkt, maar

Nadere informatie

;k;lk. Les 2 Journalistieke regels

;k;lk. Les 2 Journalistieke regels Les 2 Journalistieke regels Organisatie Dit heeft u nodig: Digibord (hyperlink Nieuwsmediaportal) Pennen NieuwsMakers Toolkit Werkblad Journalistieke regels Landelijke- en regionale dagbladen via de Nieuwsservice

Nadere informatie

DE NATIONALE WETENSCHAPSAGENDA VOOR SCHOLIEREN - DEEL 1 HAVO

DE NATIONALE WETENSCHAPSAGENDA VOOR SCHOLIEREN - DEEL 1 HAVO DEEL 1 DE NATIONALE WETENSCHAPSAGENDA VOOR SCHOLIEREN - DEEL 1 In Nederland wordt veel wetenschappelijk onderzoek gedaan. Maar wie bepaalt wat er onderzocht wordt? In het voorjaar van 2015 hebben Nederlanders

Nadere informatie

13 Jij en pesten. Ervaring

13 Jij en pesten. Ervaring 82 13 Jij en pesten Wat doe ik hier vandaag? P Ik word me ervan bewust hoe erg het is om iemand te pesten en gepest te worden. P Ik leer dat ik met anderen steeds weer respectvol moet omgaan. P Ik ken

Nadere informatie

Studentenhandleiding. Apple

Studentenhandleiding. Apple Studentenhandleiding Apple Albert Chermanne maart 2011 1. Inleiding! 3 2. Opdrachten! 4 2.1 Thema 1 - introductie! 4 2.2 Thema 2 - imago! 4 2.3 Thema 3 - Gadgets! 5 2.4 Thema 4 - ipod revolutie en itunes!

Nadere informatie

O&O cyclus. Onderzoeken en ontwerpen

O&O cyclus. Onderzoeken en ontwerpen O&O cyclus Onderzoeken en ontwerpen O&O cyclus Waslijn O&O Deze platen kun je aan de muur hangen bij een onderzoeksopdracht of ontwerpopdracht. Tijdens het onderzoeken of ontwerpen staat het leerproces

Nadere informatie

Voorstel van de Taakgroep Vernieuwing Basisvorming voor nieuwe kerndoelen onderbouw VO

Voorstel van de Taakgroep Vernieuwing Basisvorming voor nieuwe kerndoelen onderbouw VO Voorstel van de Taakgroep Vernieuwing Basisvorming voor nieuwe kerndoelen onderbouw VO Voorstel van de Taakgroep Vernieuwing Basisvorming voor nieuwe kerndoelen onderbouw VO Onderdeel van de eindrapportage

Nadere informatie

Medewerker interne dienst. Persoonlijke effectiviteit: 2. Accuratesse

Medewerker interne dienst. Persoonlijke effectiviteit: 2. Accuratesse Persoonlijke effectiviteit: 2. Accuratesse Werkt gedurende langere periode nauwkeurig en zorgvuldig, met oog voor detail, gericht op het voorkómen van fouten en slordigheden, zowel in eigen als andermans

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE 5 DEEL I KENNIS... 6 DEEL II WETENSCHAP... 76

INHOUDSOPGAVE 5 DEEL I KENNIS... 6 DEEL II WETENSCHAP... 76 INHOUDSOPGAVE 5 DEEL I KENNIS... 6 DEEL II WETENSCHAP... 76 Vergeten... 7 Filosofie... 9 Een goed begin... 11 Hoofdbreker... 13 Zintuigen... 15 De hersenen... 17 Zien... 19 Geloof... 21 Empirie... 23 Ervaring...

Nadere informatie

Richtlijnen schrijven voor werkenbijmmc.nl

Richtlijnen schrijven voor werkenbijmmc.nl Richtlijnen schrijven voor werkenbijmmc.nl Myxt Web Solutions Ron Schöningh Helftheuvelweg 11 511 AV s-hertogenbosch Tel. 073 850 51 85 mail: ron@myxt.nl Inhoudsopgave 1. Schrijven voor het web 3 1.1 Lezen

Nadere informatie

Examen VMBO-KB. Nederlands CSE KB. tijdvak 1 dinsdag 19 mei 9.00-11.00 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage.

Examen VMBO-KB. Nederlands CSE KB. tijdvak 1 dinsdag 19 mei 9.00-11.00 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Examen VMBO-KB 2009 tijdvak 1 dinsdag 19 mei 9.00-11.00 uur Nederlands CSE KB Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Beantwoord alle vragen en maak alle opdrachten in de uitwerkbijlage.

Nadere informatie

CURRICULUM VITAE. Ken jezelf! Inhoud. Doelgroep. Vakgebied. Materialen. Doelen STERKE SCHAKELS

CURRICULUM VITAE. Ken jezelf! Inhoud. Doelgroep. Vakgebied. Materialen. Doelen STERKE SCHAKELS CURRICULUM VITAE In dit lespakket maken jongeren hun cv. Vermits sommige jongeren al van bij het begin van het schooljaar op zoek gaan naar een job of stageplaats, maken ze zeer snel een eerste exemplaar

Nadere informatie

Wat ik er van wil leren. Hoofdstuk 1 de inhoud

Wat ik er van wil leren. Hoofdstuk 1 de inhoud Een werkstuk van Jasper van Laarhoven September 2002 1 Wat ik er van wil leren Ik zou graag een heleboel over computers willen leren omdat ik het zo leuk vind om met computers te spelen. Wat ik zou willen

Nadere informatie

Intuïtief Website Stappen Plan voor een Doorlopende Stroom Klanten

Intuïtief Website Stappen Plan voor een Doorlopende Stroom Klanten Intuïtief Website Stappen Plan voor een Doorlopende Stroom Klanten 2015 Annie Massop Hart en Ziel Marketing - Alle rechten voorbehouden - 1 Inleiding Dit stappenplan sluit aan op de workshop Hoe je intuïtief

Nadere informatie

Handleiding profielwerkstuk 5-VWO (examen 2016)

Handleiding profielwerkstuk 5-VWO (examen 2016) Handleiding profielwerkstuk 5-VW (examen 2016) 1. INLEIDING Een van de onderdelen van het schoolexamen (SE) is het profielwerkstuk (PWS). Het PWS kun je beschouwen als een uitgebreide praktische opdracht

Nadere informatie

1. Met andere ogen. Wetenschap en levensbeschouwing. De wereld achter de feiten

1. Met andere ogen. Wetenschap en levensbeschouwing. De wereld achter de feiten 1. Met andere ogen Wetenschap en levensbeschouwing De wereld achter de feiten Dit boek gaat over economie. Dat is de wetenschap die mensen bestudeert in hun streven naar welvaart. Het lijkt wel of economie

Nadere informatie

Inhoudsoverzicht NN5 Tweede Fase

Inhoudsoverzicht NN5 Tweede Fase Inhoudsoverzicht NN5 Tweede Fase Cursus Hoofdstuk havo 4/5 vwo 4 vwo 5/6 1 Leesvaardigheid 2 Schrijfvaardigheid 1 Inleiding leesvaardigheid 1 Leesstrategieën 2 Schrijfdoelen 3 Tekstsoorten 4 Tekst en publiek

Nadere informatie

Lees Zoek op Om over na te denken

Lees Zoek op Om over na te denken Welkom bij de Online Bijbelcursus van Praise De bijbelcursus is wat voor jou als je: 1. Als je wilt weten wat christenen geloven. 2. Als je meer wilt begrijpen van de bijbel. 3. Als je wilt groeien in

Nadere informatie

Nieuwe romantiek? 3.1

Nieuwe romantiek? 3.1 Nieuwe romantiek? 3.1 Leven we vandaag in een romantische tijd? Wat betekent dit dan? Je krijgt 2 teksten over dit thema. ORIËNTEREN Bij elke tekst krijg je enkele vragen. Die los je op per twee. Dit betekent:

Nadere informatie

Teksverklaringen!!!!! Samenvattingen!! - Meerkeuzevragen! - Open! !!!! Nederlands! 1. Spellen! 2. Samenvatting schrijven

Teksverklaringen!!!!! Samenvattingen!! - Meerkeuzevragen! - Open! !!!! Nederlands! 1. Spellen! 2. Samenvatting schrijven NEDERLANDS Nederlands Teksverklaringen Samenvattingen 1. Hoofdgedachte 2. Meerkeuzevragen 3. Tekstverbanden 4. Open vragen 5. Argumentatie 6. Mening en doel van de schrijver 1. Spellen 2. Samenvatting

Nadere informatie

Pakket 5: auteursrechten

Pakket 5: auteursrechten Pakket 5: auteursrechten Inhoud 5. PAKKET 5: AUTEURSRECHTEN ENZ. 5.1 Eindtermen voor het lager onderwijs 3 5.2 Eindtermen voor het secundair onderwijs 4 5.3 Doelen 5 5.4 Links 6 5.5 Tip voor de leerkracht

Nadere informatie

onthouden. Schrijfdoelen Schrijfdoel Inhoud schrijfdoel Voorbeeld vermaakt door een leuk, spannen, aangrijpend of interessante tekst.

onthouden. Schrijfdoelen Schrijfdoel Inhoud schrijfdoel Voorbeeld vermaakt door een leuk, spannen, aangrijpend of interessante tekst. Nederlands Leesvaardigheid Leesstrategieën Oriënterend lezen Globaal lezen Intensief lezen Zoekend lezen Kritisch lezen Studerend lezen Om het onderwerp vast te stellen en te bepalen of de tekst bruikbaar

Nadere informatie

Uitprobeerpakket. Toetsboek 4 groep 4 blok 6

Uitprobeerpakket. Toetsboek 4 groep 4 blok 6 Uitprobeerpakket Toetsboek 4 groep 4 blok 6 Behoudens de in of krachtens de Auteurswet van 1912 gestelde uitzonderingen mag niets uit deze uitgave worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd

Nadere informatie

Je creëert en produceert zelfstandig en in opdracht. Je stelt doelen, neemt de verantwoordelijkheid en streeft naar het beste resultaat

Je creëert en produceert zelfstandig en in opdracht. Je stelt doelen, neemt de verantwoordelijkheid en streeft naar het beste resultaat 08720 Artiest muziek 10-04-2008 08:37 Pagina 1 werkproces 1 1 2 3 4 5 6 Werken als muzikant Artiest Muziek Wat laat je zien? Je creëert en produceert zelfstandig en in opdracht Je zet ideeën om in concepten

Nadere informatie

3. Principes ophalen en groeperen: wat is voor de groep dus effectief samenwerken?

3. Principes ophalen en groeperen: wat is voor de groep dus effectief samenwerken? FCE / Stichting Opleidingskunde 2007 Een groep interviewen met de waarderende methode Bijvoorbeeld over samenwerken... 1. Thema scherp (het gaat in dit voorbeeld over effectief samenwerken ) 2. In kleine

Nadere informatie

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te kijken...4 De mensenmenigte opende zich in het midden...5 Toen

Nadere informatie

Het verslag Het verslag.

Het verslag Het verslag. Het verslag Het verslag. Inhoudsopgave. 1 De punten van het Verslag... 1 1.1 Gegevens... 1 1.2 Titel... 1 1.3 Inleiding... 1 1.4 De Onderzoeksvraag... 1 1.5 De Hypothese... 1 1.6 Theorie... 1 1.7 Werkwijze...

Nadere informatie

Oplossingsgerichte vragen (Het Spel van Oplossingen IKB & TS)

Oplossingsgerichte vragen (Het Spel van Oplossingen IKB & TS) Oplossingsgerichte vragen (Het Spel van Oplossingen IKB & TS) Stel dat dat (te grote wonder) gebeurt, ik betwijfel of dat zal gebeuren, maar stel je voor dat, wat zou je dan doen dat je nu niet doet? (p36)

Nadere informatie

IK BEN GEEN DOELGROEP

IK BEN GEEN DOELGROEP Het Artikel IK BEN GEEN DOELGROEP Doelgroepen en individualisering Door: Jan Heij 481248 29 november 2012 Voor: Arthur Bennis en Job Vogel Hogeschool Arnhem en Nijmegen DMEC ODC-DT Inleiding De presentatie

Nadere informatie

Les 4 ... E-mail, de elektronische brief. Deze iconen tonen aan voor wie het document is

Les 4 ... E-mail, de elektronische brief. Deze iconen tonen aan voor wie het document is Les 4... E-mail, de elektronische brief Deze iconen tonen aan voor wie het document is WebExperts Senioren Leerlingen Achtergrondinformatie Achtergrondinformatie voor de leerkracht Waarom? Hoewel de opkomst

Nadere informatie

Gemotiveerd Leren. Drie plezierige leerervaringen

Gemotiveerd Leren. Drie plezierige leerervaringen Gemotiveerd Leren Drie plezierige leerervaringen In deze stap krijg je inzicht in hoe jij gemotiveerd leert. Dit is belangrijk om te weten, want dan kan je dat gebruiken om zo gemotiveerd mogelijk je vakken

Nadere informatie

Voor deze enquête bevragen jullie minstens 25 personen

Voor deze enquête bevragen jullie minstens 25 personen TIPS VOOR ENQUÊTES 1. Opstellen van de enquête 1.1 Bepalen van het doel van de enquête Voor je een enquête opstelt denk je eerst na over wat je wil weten en waarom. Vermijd een te ruime omschrijving van

Nadere informatie

Handleiding voor de leerling

Handleiding voor de leerling Handleiding voor de leerling Inhoudopgave Inleiding blz. 3 Hoe pak je het aan? blz. 4 Taken blz. 5 t/m 9 Invulblad taak 1 blz. 10 Invulblad hoofd- en deelvragen blz. 11 Plan van aanpak blz. 12 Logboek

Nadere informatie

Vakonderdeel: TAALBESCHOUWING: NADENKEN OVER TEKSTEN

Vakonderdeel: TAALBESCHOUWING: NADENKEN OVER TEKSTEN Vakonderdeel: TAALBESCHOUWING: NADENKEN OVER TEKSTEN Doelen De termen lay-out, cursief en vetjes correct gebruiken De bedoeling van een lay-out inzien De bedoeling van cursieve en vetgedrukte woorden inzien.

Nadere informatie

Didactisch partnerschap

Didactisch partnerschap Didactisch partnerschap Vijf routekaarten om lastige situaties in het samenwerken met ouders te hanteren Het klinkt zo mooi: didactisch partnerschap. Zie daar als leraar maar eens een goede invulling aan

Nadere informatie

D.O.E.N. Oefening. 1. De eerste stap is een doel stellen.

D.O.E.N. Oefening. 1. De eerste stap is een doel stellen. D.O.E.N. Oefening D.O.E.N. is de afkorting voor Doelen Opstellen en Effectief bereiken via je Netwerk. Met deze oefening ga je het fundament leggen van je LinkedIn strategieën. Ze vraagt maar 10 minuten

Nadere informatie

Bijlage interview meisje

Bijlage interview meisje Bijlage interview meisje Wat moet er aan de leerlingen gezegd worden voor het interview begint: Ik ben een student van de Universiteit van Gent. Ik wil met jou praten over schrijven en taken waarbij je

Nadere informatie

» Oefening. Een voorbeeld van een idee: Ik ben soms graag alleen

» Oefening. Een voorbeeld van een idee: Ik ben soms graag alleen Als eerste moet je goed weten waarover je song gaat. Dit lijkt overduidelijk, maar dat is het niet altijd. Probeer in één woord vast te leggen waarover je song gaat. Het is uiteraard bepalend voor de tekst

Nadere informatie

Deel 12/12. Ontdek die ene aanpak waarmee je al je problemen oplost

Deel 12/12. Ontdek die ene aanpak waarmee je al je problemen oplost Beantwoord eerst de volgende vragen: 1. Welke inzichten heb je gekregen n.a.v. het vorige deel en de oefeningen die je hebt gedaan? 2. Wat heb je er in de praktijk mee gedaan? 3. Wat was het effect op

Nadere informatie

Bloggen met blogdirect

Bloggen met blogdirect Bloggen met blogdirect H1 Aanmelden en inloggen H1.1 Aanmelden Ga naar www.blogdirect.nl Klik op registeren. Onderstaand scherm verschijnt: Vul de gegevens in en klik op verzenden. Verzin een gebruikersnaam:

Nadere informatie

Eindtermen Nederlands algemeen secundair onderwijs (derde graad)

Eindtermen Nederlands algemeen secundair onderwijs (derde graad) Eindtermen Nederlands algemeen secundair onderwijs (derde graad) Bron: www.ond.vlaanderen.be/dvo 1 Luisteren 1 De leerlingen kunnen op structurerend niveau luisteren naar uiteenzettingen en probleemstellingen

Nadere informatie

Vakonderdeel: MONDELING TAALGEBRUIK: SPREKEN EN LUISTEREN

Vakonderdeel: MONDELING TAALGEBRUIK: SPREKEN EN LUISTEREN Vakonderdeel: MONDELING TAALGEBRUIK: SPREKEN EN LUISTEREN Doelen Oordelen of een woord al of niet klankzuiver is. Taalhandelingen ontwikkelen: reageren in gesprekken met eenvoudige, maar relevante vragen

Nadere informatie

Deze handreiking is van:

Deze handreiking is van: 9 lessen over het volgen van Jezus Deze handreiking is van: Deze cursus is geschreven Beryl Voorhoeve en opgemaakt door Judith Maarsen. Ten behoeve van de kinderstudiegroepen voor de bovenbouw Gebruikte

Nadere informatie

Ideeën presenteren aan sceptische mensen. Inleiding. Enkele begrippen vooraf

Ideeën presenteren aan sceptische mensen. Inleiding. Enkele begrippen vooraf Ideeën presenteren aan sceptische mensen Inleiding Iedereen heeft wel eens meegemaakt dat het moeilijk kan zijn om gehoor te vinden voor informatie of een voorstel. Sommige mensen lijken er uisluitend

Nadere informatie

Gaan stemmen of niet gaan stemmen? (Uit: Kompas)

Gaan stemmen of niet gaan stemmen? (Uit: Kompas) Gaan stemmen of niet gaan stemmen? (Uit: Kompas) Bij deze activiteit wordt een enquête gehouden bij mensen in de omgeving in verband met: het gaan stemmen bij verkiezingen, de deelname van burgers aan

Nadere informatie