Breda Biogasleiding Haagse Beemden

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Breda Biogasleiding Haagse Beemden"

Transcriptie

1 Erfgoedrapport Breda 155 Breda Biogasleiding Haagse Beemden Archeologische Begeleiding en Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven Lina de Jonge MA Gemeente Breda

2 Breda Biogasleiding Haagse Beemden Archeologische Begeleiding & Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven

3 COLOFON Titel: Breda Biogasleiding Haagse Beemden Erfgoedrapport Breda 155 Auteurs: L. de Jonge MA Kaarten: L. de Jonge MA Eindredactie en autorisatie: drs. F.J.C. Peters Veldwerk en uitwerking: L. de Jonge MA, A. Schut, J.S. Harmanus, A. Huijsmans, A. Peemen Senior archeoloog: drs. F.J.C. Peters ISSN: Gemeente Breda, 2015 Directie Ontwikkeling Afdeling Ruimte Postbus RH Breda Gemeente Breda

4 Breda Biogasleiding Haagse Beemden Archeologische Begeleiding & Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven Lina de Jonge MA

5

6 Samenvatting In opdracht van het Waterschap Brabantse Delta heeft de Afdeling Ruimte van de gemeente Breda een Archeologische Begeleiding en een Inventariserend Veldonderzoek door middel van proefsleuven uitgevoerd in de Haagse Beemden te Breda. Deze onderzoeken zijn uitgevoerd in oktober en november van Aanleiding voor het onderzoek is de aanleg van een biogasleiding waarbij bodemverstorende werkzaamheden plaatsvinden. De werkzaamheden kunnen de eventuele aanwezige archeologische resten beschadigen of vernietigen. Tijdens de Archeologische Begeleiding is er geen archeologische vindplaats aangetroffen. Een groot deel van het waargenomen ontgraven tracé was reeds verstoord, in de overige delen was het dekzandniveau nog intact, maar waren er geen sporen aanwezig. Het Inventariserend Veldonderzoek door middel van proefsleuven heeft vondsten en sporen opgeleverd uit de late middeleeuwen. Het lichtgele dekzand was aanwezig op een niveau tussen 1,60 en 2,00 m +NAP. De bovengrond was door landbouwactiviteiten verstoord en in sommige profielen was ook de top van dekzand verploegd. In enkele profielen was nog een podzolbodem te herkennen, maar ook deze was sterk verploegd. Er zijn greppels, kuilen, paalkuilen en een waterput aangetroffen die vermoedelijk tot eenzelfde vindplaats behoren. Uit de greppels is aardewerk verzameld dat dateert uit de veertiende en vijftiende eeuw, de late middeleeuwen B. Wat betreft de vulling en ligging van de overige sporen lijken deze uit dezelfde periode te dateren. Deze laat middeleeuwse vindplaats ligt net ten zuiden van de huizengroep Muizenberg, rond de hoeve Muizenberg. De allervroegste fase van Hoeve Muizenberg dateert uit de veertiende eeuw. Vermoedelijk staan de aangetroffen sporen en vondsten in relatie tot de bewoning rond deze hoeve. De aanwezigheid van een waterput geeft aan dat er bewoning in de nabije omgeving van de vindplaats moet hebben gelegen. Er zijn twee andere laat middeleeuwse vindplaatsen in de omgeving van de huidige vindplaats gedocumenteerd: Kesteren en Haagse Beemden Noordwesthoek, die zijn aangetroffen tijdens het archeologisch onderzoek in het tracé van de HSL.

7

8 Inhoudsopgave 1 inleiding ligging en aard van het terrein landschappelijke gegevens en historische context archeologische achtergronden doelstelling werkwijze resultaten conclusie waardering en aanbeveling literatuur- 35 Bijlage 1: onderzoeksthema s en vraagstellingen- 37 Bijlage 2: sporenlijst- 40 Bijlage 3: vondstenlijst- 41 Bijlage 4 aardewerkdeterminatietabel- 43 Bijlage 5: allesporenkaart werkput 1 west- 44 Bijlage 6: allesporenkaart werkput 1 oost- 45 INHOUDSOPGAVE 9

9 10

10 1 INLEIDING In opdracht van het Waterschap Brabantse Delta heeft de Afdeling Ruimte van de gemeente Breda een Archeologische Begeleiding en een Inventariserend Veldonderzoek door middel van proefsleuven uitgevoerd in de Haagse Beemden te Breda. Deze onderzoeken zijn uitgevoerd in oktober en november van Aanleiding voor het onderzoek is de aanleg van een biogasleiding waarbij bodemverstorende werkzaamheden plaatsvinden. De werkzaamheden kunnen de eventuele aanwezige archeologische resten beschadigen of vernietigen. Het doel van het onderzoek is op een snelle en betrouwbare wijze inzicht te verschaffen in de aanwezigheid van archeologische resten in het plangebied. Daarbij dient voldoende inzicht te worden gegeven in de inhoudelijke en fysieke kwaliteit van de mogelijk aanwezige bewoningssporen op de betreffende locatie (aard, ouderdom, omvang, gaafheid, conservering) teneinde tot een waardestelling te kunnen komen. Belangrijk is dat op basis van het inventariserende veldonderzoek een beslissing kan worden genomen of verder (voor)onderzoek op het terrein noodzakelijk en verantwoord is. Het veldwerk is uitgevoerd conform de richtlijnen van het Programma van Eisen (PvE) nummer , opgesteld door F.J.C. Peters, senior KNA-archeoloog en M.L. Craane, medewerker archeologie bij de afdeling Ruimte. 1 Administratieve gegevens Provincie Noord Brabant Gemeente Breda Plaats Breda Toponiem Westerhagelaan, Bredestraat, Grintweg en Biezenstraat Objectcode BR Coördinaten / , / / , / , / Kaartblad 44 C Onderzoeksmeldingsnummer Opdrachtgever Waterschap Brabantse Delta t.a.v. Frank van Zijl Bevoegd gezag Gemeente Breda Uitvoerder Gemeente Breda, Afdeling Ruimte Sr. Archeoloog drs. Erik Peters Veldarcheoloog Lina de Jonge MA Veldmedewerker John Harmanus, Alex Schut, Anne Huijsmans (stagiair) INLEIDING 11

11 INLEIDING 12

12 2 LIGGING EN AARD VAN HET TERREIN Het plangebied ligt ten noordwesten van het centrum van de Gemeente Breda. Het tracé loopt vanaf de rioolwaterzuivering aan de Biezenstraat richting het zuiden langs het HSL-traject, via de Bredestraat naar de Westerhagelaan. Het tracé doorkruist diverse percelen over wegen, bermen, gras- en akkerlanden. Het totale oppervlakte van het plangebied is 5600 m2. Het tracé heeft een totale lengte van circa 2800 meter. Binnen het plangebied is 220 m2 onderzocht door middel van een proefsleuf over een lengte van circa 140 meter in het tracé (dat is 4 % van het plangebied en 5 % van de totale lengte van het tracé). Afb. 1. Plangebied Biogasleiding Haagse Beemden op topografische ondergrond LIGGING EN AARD VAN HET TERREIN 13

13 Afb. 2. Plangebied IVO-p Biogasleiding Haagse Beemden (rood kader) op topografische ondergrond LIGGING EN AARD VAN HET TERREIN 14

14 3 LANDSCHAPPELIJKE GEGEVENS EN HISTORISCHE CONTEXT Op de geomorfologische kaart in Archis2 doorkruist het tracé een dekzandlandschap. Er is namelijk sprake van een dekzandvlakte (2M14) en dekzandruggen (3K14, 3L5). Leenders (2006) heeft dit kaartbeeld gespecificeerd en situeert het grootste gedeelte van het tracé op de grote lage dekzandrug van Overveld en de hoge dekzandkoppen Ronde akker van de Biekenshoeve, Akker van de Hoge Put, en aan de Brede Straat. In het noorden is er ook sprake van de beemden Rooskensdonk en Werft en de dekzandvlakte Westrand van Overveld. In het zuiden eindigt het tracé midden in de Moeren van de Moskes. Dit beeld komt overeen met de natuurlijke NAP-hoogtes binnen het plangebied, die hogere waardes in het midden van het tracé laten zien en lagere waardes in het noorden en zuiden. Het landschap direct langs het HSL-tracé zal echter zijn afgevlakt. Op de bodemkaart in Archis2 is er binnen het plangebied sprake van hoge zwarte enkeerdgronden bestaande uit leemarm en zwak lemig, fijn zand (zez21) of bestaande uit lemig, fijn zand (zez23). Daarnaast is er sprake van laarpodzolgronden bestaande uit leemarm en zwak lemig, fijn zand (chn21), of bestaande uit lemig, fijn zand (chn23). De lemige gronden bevinden zich in het noordelijk deel van het plangebied en de leemarme en zwak lemige gronden bevinden zich in de zuidelijke helft. Het meest zuidelijk gedeelte van het plangebied in echter gelegen in een zone waar broekeerdgronden voorkomen met een zandondergrond zonder duidelijke podzol-b (vwz). De grondwatertrappen ter hoogte van het plangebied laten ook een hoger en lager gelegen gedeelte zien. In het centrum komt grondwatertrap VI voor en in het noorden en zuiden grondwatertrap III. Deze geven respectievelijk een gemiddeld hoogste grondwaterstand van en <40 centimeter onder maaiveld, en een gemiddeld laagste grondwaterstand van >120 en centimeter onder maaiveld. Het tracé doorkruist op verschillende plekken, vooral in het centrale hoger gelegen deel, oude akker complexen. Het tracé loopt direct langs de gehuchten Muizenberg en Klein Overveld. De eerste betrof een huizengroep rond de hoeve Muizenberg. De bijbehorende akkers bevonden zich op de Muizenberg en op de hoge rug langs de Brede Straat. Het tweede gehucht betrof verspreide bewoning langs een straat. Deze losse nederzetting ligt rondom de voormalige gemene heide van Klein Overveld. De bijbehorende akkers liggen aan de buitenkant van dit gehucht achter de hoeven. LANDSCHAPPELIJKE GEGEVENS EN HISTORISCHE CONTEXT 15

15 Het tracé doorkruist de Gemeynte van Overveld, een verzameling van heide complexen die grotendeels in de periode is ontgonnen. Het centrale gedeelte van het tracé loopt direct langs het huidige tracé van de HSL, de spoorlijn en de rijksweg A16. De spoorlijn naar de Moerdijk was gereed in 1863, terwijl de HSL in 2002 gereed kwam. Daarnaast doorkruist het tracé van noord naar zuid achtereenvolgens de weg Liesbos Beek- Nieuwe Veer, de vijfde dreef op Overveld, Grintweg, de Bredestraat en loopt deels parallel aan de kerkweg van Burgst. Afb. 3. Rechter pagina Fysisch landschap, oude akkercomplexen en gehuchten volgens Leenders (2006) in de omgeving van het plangebied. Het tracé wordt niet aangelegd ter hoogte van nog bestaande bebouwing. Het raakt op een aantal locaties echter wel aan het erf van enkele cultuurhistorisch waardevolle boerderijcomplexen waarvan enkele op onderdelen een status als gemeentelijk of rijksmonumenten hebben. LANDSCHAPPELIJKE GEGEVENS EN HISTORISCHE CONTEXT 16

16 LANDSCHAPPELIJKE GEGEVENS EN HISTORISCHE CONTEXT 17

17 LANDSCHAPPELIJKE GEGEVENS EN HISTORISCHE CONTEXT 18

18 4 ARCHEOLOGISCHE ACHTERGRONDEN In het kader van de aanleg van de HSL zijn er onderzoeken uitgevoerd binnen en nabij het plangebied (onderzoeksmeldingen 5753, 5755, 9106, 10018, 10314, 10337). Tijdens deze onderzoeken zijn voornamelijk vondsten (aardewerk) en sporen (greppels en kuilen) uit de middeleeuwen en de nieuwe tijd aangetroffen. Op circa 200 meter ten oosten van het plangebied is een bureauonderzoek, veldverkenning en booronderzoek uitgevoerd in het kader van de uitbreiding van de Haagse Beemden (onderzoeksmelding 11351). Hierbij zijn voornamelijk middeleeuwse fragmenten aardewerk aangetroffen, alsmede vuurstenen artefacten. Aan de westzijde van de HSL is een bureauonderzoek uitgevoerd in het kader van het vervaardigen van de archeologische verwachtingskaart Noordrandmidden (onderzoeksmelding 23728). Op circa 250 meter ten westen van de zuidelijkste punt van het tracé is proefsleuven onderzoek uitgevoerd aan de Zinkstraat 51 (onderzoeksmelding 53897) waarbij geen behoudenswaardige archeologische sporen zijn aangetroffen. Op circa 500 meter ten oosten van het plangebied is bij een booronderzoek een intacte bodemopbouw aangetroffen alsmede een middeleeuwse scherf, maar er was ook sprake van een verstoorde bodemopbouw. ARCHEOLOGISCHE ACHTERGRONDEN 19

19 Afb. 4. Onderzoeksmeldingen, waarnemingen en vondstmeldingen in de omgeving van het plangebied zoals vermeld in Archis2. ARCHEOLOGISCHE ACHTERGRONDEN 20

20 5 DOELSTELLING 5.1 Doelstelling Het inventariserende veldonderzoek door middel van proefsleuven en de archeologische begeleiding hebben tot doel op een snelle, maar betrouwbare wijze inzicht te verschaffen in de aanwezigheid van archeologische relicten in het plangebied. Daarbij dient voldoende inzicht te worden gegeven in de inhoudelijke en fysieke kwaliteit van de mogelijk aanwezige bewoningssporen op de betreffende locatie (aard, ouderdom, omvang, gaafheid, conservering) teneinde tot een waardestelling te kunnen komen. 5.2 Vraagstelling In de omgeving van Breda kunnen archeologische sporen en vondsten worden aangetroffen uit het paleolithicum tot en met het neolithicum, maar deze worden niet op grote schaal aangetroffen. Archeologisch onderzoek in de nabije omgeving heeft uitgewezen dat het dekzandlandschap van Breda-West vanaf de bronstijd (circa 2000 v.chr.) vrij intensief bewoond is geweest. Hierbij is tevens een nieuw beeld ontstaan van de bewoning in de ijzertijd (500 v. Chr. tot begin van de jaartelling), Romeinse tijd (begin van de jaartelling tot circa 400 na Chr.) en vroege middeleeuwen ( na Chr.). Achterliggend doel van het onderzoek is het zo compleet mogelijk onderzoeken van enkele dekzandruggen in het landschap waardoor een duidelijk beeld gevormd kan worden van de bewoningsgeschiedenis, de ontwikkeling van de bewoning in de regio en het gebruik van de ruimte in al zijn aspecten op deze landschappelijke eenheden. In de late middeleeuwen en nieuwe tijd neemt de hoeveelheid activiteiten en de archeologische overblijfselen daarvan toe. Voor de gemeente Breda zijn naast de sporen uit de bronstijd tot en met de vroege middeleeuwen ook de sporen uit de late middeleeuwen (de periode van stadsontwikkeling), de sporen verbonden aan de Nassaus en de sporen uit de Tachtigjarige oorlog van groot belang. Ook onderwerpen uit meer recente perioden kunnen voor de geschiedenis en voor het verhaal van de stad Breda aanleiding zijn een archeologisch (voor)onderzoek te laten uitvoeren. In het noorden en noordwesten van Breda bevindt zich een lager gelegen en nat gebied. Het betreft een paleolandschap waar overstromingen en veengroei (afzettingen van Duinkerken, Walcheren laagpakket) een belangrijke rol spelen. DOELSTELLING 21

21 Het landschap waarin de mensen gedurende de bewoningsperiode woonden is op diverse wijzen ingericht en gebruikt. De nalatenschap van deze inrichting en het gebruik daarvan geeft ons weer de mogelijkheid inzicht te krijgen in het leef- en denkpatroon van de bewoners gedurende de late prehistorie en de middeleeuwen. De vraagstellingen bij dit thema beslaan een breed geheel, van nederzetting tot begravingen. Het doel is een beeld te creëren van het leven in de regio Breda. De aandacht bij het onderzoek naar het natuurlijke landschap is met name gericht op de niet door de mens beïnvloede omgeving c.q. die aspecten van de natuur die uiteindelijk het menselijk handelen hebben beïnvloed. Bij dit onderzoeksthema staat de ontstaanswijze van het gebied centraal. Er kan namelijk naast de landschappelijke ligging van de vindplaatsen ook een beeld verkregen worden van de ruimere regio. In het PvE zijn de volgende gebiedsspecifieke onderzoeksvragen geformuleerd, die aan de hand van de resultaten van het inventariserend veldonderzoek beantwoord zouden moeten kunnen worden. Hoe is de bodemopbouw in het gebied (tevens eventueel door middel van boringen in kaart te brengen)? Zijn er sporen uit het paleolithicum of mesolithicum aanwezig? Zijn er sporen uit het neolithicum, de bronstijd, ijzertijd of Romeinse tijd aanwezig? Zijn er sporen van ontginning aanwezig? Is er sprake van een esdek en wat is de ontwikkeling en datering hiervan? Zijn er sporen die wijzen op middeleeuwse oorsprong van de bewoning? Zijn er sporen van oudere infrastructuur aanwezig? Is er bebouwing aanwezig? Zijn er aanwijzingen voor activiteiten uit de Spaanse tijd? Zijn er sporen van een legerkamp, of omwalling? Zijn er nog andere (bewonings)sporen? Wat is de aard, omvang (begrenzing vaststellen), datering, context, gaafheid, kwaliteit van de aangetroffen sporen? Wat is de waarde van de aangetroffen sporen? Naast deze onderzoeksvragen worden er in het PvE ook nog een aantal onderzoeksthema s en vraagstellingen vermeld die vanuit het totale archeologisch onderzoek in Breda-West zijn vertaald. In dit rapport staan deze weergegeven in bijlage 1. Indien deze relevant zijn voor de resultaten van dit onderzoek zal op deze vragen worden ingegaan in paragraaf 8.1. DOELSTELLING 22

22 6 WERKWIJZE Het archeologisch onderzoek in het tracé van de aan te leggen biogasleiding heeft zich gericht op het deel dat in het gebied met hoge archeologische verwachting is gelegen, en daar waar de bodem wordt verstoord door de aanleg van een leiding sleuf. Het resterende tracé is gelegen in een gebied met een lage archeologische verwachting, of was al verstoord/onderzocht in het kader van de aanleg van de HSL. Bovendien wordt in een deel van het tracé de gasleiding geboord, waardoor archeologisch onderzoek hier niet mogelijk is. De Archeologische Begeleiding heeft plaatsgevonden in november van Medewerkers van de Afdeling Ruimte gemeente Breda hebben de graafwerkzaamheden voor de aan te leggen biogasleiding regelmatig begeleid. Dit hield in dat de ontgraven delen zijn onderzocht op eventueel aanwezige archeologische sporen en/of vondsten en de vlakken zijn gefotografeerd. Het Inventariserend Veldonderzoek door middel van een proefsleuf is uitgevoerd in oktober In totaal is er een oppervlakte van 220 m2 archeologisch onderzocht. Bij de aanleg van de werkput is de bovengrond afgegraven tot op het niveau waar de grondsporen goed leesbaar waren. Het vlak is aangelegd met behulp van een graafmachine met gladde bak. Het vlak is gefotografeerd en vervolgens ingemeten met de robotic total station. De vlakhoogtes en maaiveldhoogtes zijn om de vijf meter gemeten. Alle sporen zijn gecoupeerd, en de archeologisch relevante sporen zijn afgewerkt. Om de tien meter zijn profielen met een breedte van één meter gedocumenteerd en wanneer dit relevant was zijn de profielen over een grotere breedte afgestoken en gedocumenteerd. Het meetsysteem is via hoofdmeetpunten binnen het plangebied nauwkeurig gekoppeld aan het Rijksdriehoeksnet. De hoofdmeetpunten werden ingemeten door landmeters van de gemeente Breda. Tijdens het onderzoek is gewerkt conform KNA 3.2 en het Programma van Eisen WERKWIJZE 23

23 Afb. 5. Plangebied Biogasleiding Haagse Beemden met de locatie van de werkput op de huidige kadastrale kaart. WERKWIJZE 24

24 7 RESULTATEN 7.1 Archeologische Begeleiding Tijdens de Archeologische Begeleiding is er geen archeologische vindplaats aangetroffen. Een groot deel van het waargenomen ontgraven tracé was reeds verstoord, in de overige delen was het dekzandniveau nog intact, maar waren er geen sporen aanwezig. Afb. 6. Ontgraven tracé voor de biogasleiding. Links is de bodem reeds geroerd, rechts is het dekzandniveau nog intact. 7.2 Inventariserend veldonderzoek: proefsleuven Ondergrond en stratigrafie In werkput 1 zijn er 14 profielen gedocumenteerd om de bodemopbouw in het plangebied in kaart te brengen. Het lichtgele dekzand (S 950) was aanwezig op een niveau tussen 1,60 en 2,00 m +NAP. De bovengrond (S 990, 991, 992) was door landbouwactiviteiten verstoord en in sommige profielen was ook de top van dekzand verploegd. In enkele profielen was nog een podzolbodem (S 993) te herkennen, maar ook deze was sterk verploegd. bouwvoor verploegde podzol Afb. 7. In profiel 6 is een verploegde podzolbodem te herkennen. dekzand RESULTATEN 25

25 Sporen en structuren Er zijn tijdens het Inventariserend Veldonderzoek 51 spoornummers uitgedeeld, waarvan er vijf aan lagen in de profielen zijn gegeven en spoornummer 999 aan diverse verstoringen in het vlak. De overige 45 spoornummers omvatten negen greppels, twee sporen van grondverbetering, drie kuilen, vijftien paalkuilen, en een waterput. Elf sporen bleken natuurlijk van aard en vier sporen bleken onderdeel te zijn van een ander spoor en zijn komen te vervallen. Laat middeleeuwse vindplaats De waterput, greppels, kuilen en een deel van de paalkuilen behoren vermoedelijk tot eenzelfde vindplaats. Uit de greppels is aardewerk verzameld dat dateert uit de veertiende en vijftiende eeuw, de late middeleeuwen B. Wat betreft de vulling en ligging van de overige sporen lijken deze uit dezelfde periode te dateren. Op afbeelding 11 staan deze sporen weergegeven. De greppels (S 009, 015, 017, 022, 024, 026, 028, 032 en 037) hebben een (noord)oost-(zuid)west of noordwest-zuidoost oriëntatie, en hebben ofwel een homogeen donkergrijze humeuze vulling, of een meer gebrokte vulling. De diepte van de greppels varieert van 6 tot 40 centimeter. De greppels bleken zeer vondstrijk, waar bijvoorbeeld uit S vondsten (aardewerk en metaal) zijn verzameld en uit S vondsten (aardewerk, bouwmateriaal en dierlijk bot). Afb. 8. Doorsneden van enkele greppels Elf paalkuilen vormen een structuur tussen de greppels S 028 en 032. Wat de functie van deze palenstructuur is geweest blijft onduidelijk vanwege de beperkte oppervlakte van de proefsleuf, maar vermoedelijk betreft het een afrastering. De paalkuilen hadden een diepte van 10 tot 20 centimeter. Er zijn geen vondsten in de paalkuilen aangetroffen. De kuilen S 014, 016 en 033 varieren sterk in afmeting: respectievelijk 60 x 20, 100 x 45 en 55 x 15 centimeter. De kuilen hebben een sterk gebrokte vulling. Er is in S 016 een fragment laat middeleeuws aardewerk aangetroffen. RESULTATEN 26

26 Afb. 9. Boven: de palenstructuur tussen greppels S 028 en 032. Onder: Links kuil S 016, rechts de doorsnede door de waterput S 020 Tot slot is er een waterput gedocumenteerd. Tijdens het onderzoek was het slechts mogelijk een kwart van de waterput te documenteren, dus het spoor is niet over de volledige breedte gecoupeerd. In het vlak had de put inclusief insteek een breedte van 140 centimeter. In de coupe werd duidelijk dat de kuil voor de waterput getrapt is gegraven. De put had een totale diepte van één meter (0,73 m + NAP). Het is niet duidelijk hoe de waterput zelf is opgebouwd met betrekking tot een fundament of structuur (bv. ton, plaggen, karrenwiel). Er zijn geen vondsten in de waterput aangetroffen. Er zijn twee andere laat middeleeuwse vindplaatsen in de omgeving van de huidige vindplaats gedocumenteerd: Kesteren en Haagse Beemden Noordwesthoek, die zijn aangetroffen tijdens het archeologisch onderzoek in het tracé van de HSL. Op deze locaties zijn kuilen, greppels en vondstmateriaal uit de late middeleeuwen aangetroffen. 2 De sporen en vondsten binnen de vindplaats Kesteren wijzen op een landbouwfunctie van de locatie. Er zijn geen aanwijzingen voor een nederzetting. Ook de aangetroffen sporen en vondsten bij de vindplaats Haagse Beemden Noordwesthoek zouden samenhangen met agrarisch gebruik van de locatie. Een mogelijke standgreppel en bijbehorende erfgreppel vormen hierop een uitzondering, en zouden kunnen wijzen op een voorganger van de hedendaagse bebouwing langs de Grintweg. De huidige vindplaats ligt net ten zuiden van de huizengroep Muizenberg, rond de hoeve Muizenberg. De allervroegste fase van Hoeve Muizenberg dateert uit de 14de eeuw. 3 De hoeve en de huizengroep staan nog weergegeven op de kadastrale kaart van De akkers behorend bij de Muizenberg waren gesitueerd op de hoge dekzandruggen de Muizenberg en Aan de Brede Straat. 4 RESULTATEN 27

27 Afb. 10. Boven de laat middeleeuwse sporen in werkput 1 Rechts de laat middeleeuwse vindplaatsen op de topografische kaart Vermoedelijk staan de aangetroffen sporen en vondsten in relatie tot de bewoning rond de hoeve Muizenberg. De aanwezigheid van een waterput geeft aan dat bewoning in de nabije omgeving van de vindplaats moet hebben gelegen. Overige sporen De overige sporen betreffen sporen van grondverbetering (S 001 en 002) en de paalkuilen S 007, 012, 013 en 045. De sporen van grondverbetering zullen uit de nieuwe tijd dateren. De paalkuilen kunnen niet gedateerd worden of aan een structuur worden gekoppeld. RESULTATEN 28

28 7.3 Vondsten Tijdens de Archeologische Begeleiding zijn er geen vondsten verzameld. Tijdens het inventariserend veldonderzoek zijn er in totaal dertien vondstnummers uitgedeeld aan 224 fragmenten (3473,3 gram) aardewerk, bouwmateriaal, dierlijk botmateriaal, metaal en natuursteen. Met uitzondering van de kuil S 016 is al het vondstmateriaal afkomstig uit greppels. Het aardewerk omvat 192 fragmenten (3162,4 gram) grijsbakkend en roodbakkend aardewerk en Siegburg steengoed. Het betreft fragmenten van melkteilen, waterkannen en kommen. Er is één archeologisch complete kan van grijsbakkend aardewerk gereconstrueerd van de fragmenten aangetroffen in greppels S 026 (afbeelding 12). Afb. 11. De archeologisch complete kan van grijsbakkend aardewerk (AW4457) Het overige vondstmateriaal betreft onder andere kiesfragmenten van rund en varken, een fragment baksteen, steenkool. De metaalvondsten bleken allen roest of ijzeren nagels, en zijn afgestoten. RESULTATEN 29

29 RESULTATEN 30

30 8 CONCLUSIE Tijdens de Archeologische Begeleiding is er geen archeologische vindplaats aangetroffen. Een groot deel van het waargenomen ontgraven tracé was reeds verstoord, in de overige delen was het dekzandniveau nog intact, maar waren er geen sporen aanwezig. Het Inventariserend Veldonderzoek door middel van proefsleuven heeft vondsten en sporen opgeleverd uit de late middeleeuwen. Het lichtgele dekzand was aanwezig op een niveau tussen 1,60 en 2,00 m +NAP. De bovengrond was door landbouwactiviteiten verstoord en in sommige profielen was ook de top van dekzand verploegd. In enkele profielen was nog een podzolbodem te herkennen, maar ook deze was sterk verploegd. Er zijn greppels, kuilen, paalkuilen en een waterput aangetroffen die vermoedelijk tot eenzelfde vindplaats behoren. Uit de greppels is aardewerk verzameld dat dateert uit de veertiende en vijftiende eeuw, de late middeleeuwen B. Wat betreft de vulling en ligging van de overige sporen lijken deze uit dezelfde periode te dateren. Deze laat middeleeuwse vindplaats ligt net ten zuiden van de huizengroep Muizenberg, rond de hoeve Muizenberg. De allervroegste fase van Hoeve Muizenberg dateert uit de veertiende eeuw. Vermoedelijk staan de aangetroffen sporen en vondsten in relatie tot de bewoning rond deze hoeve. De aanwezigheid van een waterput geeft aan dat er bewoning in de nabije omgeving van de vindplaats moet hebben gelegen. Er zijn twee andere laat middeleeuwse vindplaatsen in de omgeving van de huidige vindplaats gedocumenteerd: Kesteren en Haagse Beemden Noordwesthoek, die zijn aangetroffen tijdens het archeologisch onderzoek in het tracé van de HSL. 8.1 Beantwoording onderzoeksvragen In deze paragraaf zullen de gebiedsspecifieke onderzoeksvragen worden beantwoord. De aanwezige archeologische dataset kon helaas geen vragen uit de algemene onderzoeksvragen uit het PvE beantwoorden. Hoe is de bodemopbouw in het gebied (tevens eventueel door middel van boringen in kaart te brengen)? Het lichtgele dekzand was aanwezig op een niveau tussen 1,60 en 2,00 m +NAP. De bovengrond was door landbouwactiviteiten verstoord en in sommige profielen was ook de top van dekzand verploegd. In enkele profielen was nog een podzolbodem te herkennen, maar ook deze was sterk verploegd. CONCLUSIE 31

31 Zijn er sporen uit het paleolithicum of mesolithicum aanwezig? Er zijn geen sporen uit deze perioden aangetroffen. Zijn er sporen uit het neolithicum, de bronstijd, ijzertijd of Romeinse tijd aanwezig? Er zijn geen sporen uit deze perioden aangetroffen. Zijn er sporen van ontginning aanwezig? Er zijn greppels daterend uit de late middeleeuwen aangetroffen, die duiden op de ontginning van het gebied. Bovendien was het bodemprofiel verstoord door landbouwactiviteiten. Is er sprake van een esdek en wat is de ontwikkeling en datering hiervan? In de bodemprofielen was geen esdek aanwezig. Zijn er sporen die wijzen op middeleeuwse oorsprong van de bewoning? Er is een laat middeleeuwse vindplaats aangetroffen. De aanwezigheid van een waterput doet vermoeden dat er in de nabijheid van de vindplaats bewoning in deze periode heeft plaatsgevonden. Zijn er sporen van oudere infrastructuur aanwezig? Er zijn geen sporen van oudere infrastructuur aangetroffen. Is er bebouwing aanwezig? Er zijn geen sporen van bebouwing aangetroffen. Zijn er aanwijzingen voor activiteiten uit de Spaanse tijd? Zijn er sporen van een legerkamp, of omwalling? Er zijn geen sporen aangetroffen die wijzen op activiteiten tijdens de Tachtigjarige Oorlog. Zijn er nog andere (bewonings)sporen? Er zijn nog twee sporen van grondverbetering en enkele losse paalkuilen gedocumenteerd. Wat is de aard, omvang (begrenzing vaststellen), datering, context, gaafheid, kwaliteit van de aangetroffen sporen? Tijdens het Inventariserend Veldonderzoek is een laat middeleeuwse vindplaats aangetroffen. Er zijn greppels, kuilen, paalkuilen en een waterput gedocumenteerd. Uit de greppels is een grote hoeveelheid aardewerkfragmenten aangetroffen, die deze sporen in de veertiende - vijftiende eeuw dateren. Wat is de waarde van de aangetroffen sporen? De informatiewaarde van de aangetroffen vindplaats is middelhoog. De waardering van de vindplaats wordt nader toegelicht in hoofdstuk 9. CONCLUSIE 32

32 9 WAARDERING EN AANBEVELING Er is een vindplaats aangetroffen, deze wordt gewaardeerd conform de Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie 3.2 (KNA 3.2). Dit waarderingsproces vindt plaats in een aantal stappen: 1. Waardering op basis van belevingsaspecten, waardering op basis van schoonheid en herinneringswaarde. 2. Waardering op basis van fysieke criteria, waardering op basis van gaafheid en conservering. 3. Waardering op basis van inhoudelijke criteria, waardering op basis van zeldzaamheid, informatie waarde, ensemblewaarde en representativiteit. Tabel 1 Scoretabel waardestelling uit de KNA 3.2 waarbij 1 de laagste waarde en 3 de hoogste waarde is waarden criteria scores beleving schoonheid n.v.t. herinneringswaarde n.v.t. fysieke kwaliteit gaafheid 2 conservering 2 inhoudelijke kwaliteit zeldzaamheid 2 informatie waarde 2 ensemblewaarde n.v.t. representativiteit n.v.t. 1. De criteria schoonheid en herinneringswaarde zijn alleen van toepassing op archeologische vindplaatsen die nog zichtbaar zijn in het landschap. Hier is dat niet het geval daarom is de belevingswaarde niet van toepassing op het onderzochte terrein. 2. De criteria gaafheid en conservering krijgen een middelhoge score. De sporen die tijdens het proefsleuvenonderzoek zijn aangetroffen waren goed geconserveerd maar tijdens de begeleiding zijn geen sporen aangetroffen. 3. De criteria zeldzaamheid en informatiewaarde krijgen een middelhoge score. Het grote aantal sporen met een laat middeleeuwse datering kan mogelijk veel informatie verschaffen over de bewoningsgeschiedenis van dit deel van Breda, vanwege de geringe breedte van de proefsleuf is het echter moeilijk om deze vindplaats in context te plaatsen. Het inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven en de archeologische begeleiding hebben plaatsgevonden in het tracé van de biogasleiding. Er is geen sprake van een behoudenswaardige vindplaats. Vervolgonderzoek op deze locatie wordt daarom niet geadviseerd. WAARDERING EN AANBEVELING 33

33 De directe omgeving van het plangebied kent onverminderd een hoge of middelhoge archeologische verwachting en dient bij voorgenomen bodemingrepen archeologisch onderzocht te worden. Tot slot merken we op dat dit archeologisch onderzoek geen 100% garantie geeft dat er geen archeologische vindplaatsen aanwezig zijn. Wanneer er bij het ontgraven van het terrein toch nog archeologische sporen aan het licht komen, dienen deze volgens de Monumentenwet 1988 binnen drie dagen te worden gemeld bij het Bureau Cultureel Erfgoed van de gemeente Breda. WAARDERING EN AANBEVELING 34

34 10 LITERATUUR Centraal College van Deskundigen, Kwaliteitsnorm nederlandse Archeologie, versie 3.2, Gouda. Bles, B.J. en R. Visschers, Bodemkaart van Nederland schaal 1 : Toelichting bij de herziene uitgave van blad 50 West Tilburg, Stiboka, Wageningen. Buiks, Chr., in voorbereiding. Veldnamen in de voormalige gemeente Princenhage. Demey, D., E. Jacobs en K. Haakmeester, Breda Project Leidingsleuf HSL / A16, Archeologische Begeleiding, Amsterdam. Dolne, E.M., De bouw- en bewoningsgeschiedenis van Bredestraat 6, hoeve De Muizenberg. In: Enderman, M. en E. Orsel. Grote Muizenberg, Bredestraat 6 te Breda (Archeologie en Bouwhistorie Interne Rapport deel 40), Breda. Leenders, K.A.H.W., Cultuurhistorische landschapsinventarisatie gemeente Breda, Breda. Peters, F.J.C. en M.L. Craane, Programma van Eisen Breda. Biogasleiding Haagse Beemden (2013/09), Breda. Peters, F.J.C. en M.L. Craane, Selectiebesluit archeologie Biogasleiding Haagse Beemden, (2013/43), Breda. Websites Noten 1. Craane en Peters Demey et al Buiks in voorbereiding; Dolne Leenders LITERATUUR 35

35 LITERATUUR 36

36 Bijlage 1: Onderzoeksthema s en vraagstellingen Zoals in paragraaf 5.2 staat vermeld dient er naast de gebiedsgerichte onderzoeksvragen ook aandacht te worden besteed aan onderstaande onderzoeksthema s en vraagstellingen die vanuit het totale archeologisch onderzoek in Breda-West zijn vertaald. Landschap Hoe zag de paleogeografie er uit? Wat is de geomorfologische achtergrond van het huidige landschap? Wat is de hydrologische ontwikkeling in het gebied? Welke ontwikkelingen van het landschap en het milieu vonden gedurende deze periode plaats en welke invloeden hadden deze op het leefmilieu van de mens? Bodem Tot op heden bestaat nog geen compleet beeld van de bodemopbouw in het centrum van Breda. Dit is onder andere het gevolg van het feit dat in de loop van de late middeleeuwen de mens op grote schaal het natuurlijk landschap heeft aangepast door middel van ophogingen. Enerzijds lijkt het landschap een belangrijke rol gespeeld te hebben bij het uitkiezen van de oudste nederzettingskern van Breda, anderzijds heeft men aan het eind van de 13e eeuw en het begin van de 14e eeuw op grote schaal de natuurlijke loop van de Mark teruggedrongen ten behoeve van uitbreiding en verdichting van de middeleeuwse kern. Ook bij de aanleg van de stadsverdediging lijkt het reliëf en landschap een belangrijke rol gespeeld te hebben. Informatie over de exacte wisselwerking tussen het natuurlijk landschap en de ontwikkeling en inrichting ligt op veel plaatsen in het bodemarchief opgeslagen. Archeologisch onderzoek naar het gebruik en de functie van beekdalen in het verleden heeft tot nu toe op kleine schaal plaats gevonden. Om beter inzicht te verkrijgen in de relatie en interactie tussen mens en beekdalen is het van belang de bodemopbouw en processen van bodemvorming in beekdalen beter in kaart te brengen. De hoger gelegen dekzandruggen zijn van oudsher geliefde plaatsen voor de mens om zich te vestigen. De ontwikkeling van cultuurlagen en esdekken is een belangrijk onderdeel van het archeologisch onderzoek. Op basis van deze ontwikkelingen kan een beter inzicht worden verkregen in het gebruik, de functie en betekenis van het landschap voor de mens. In Breda komen niet alleen pleistocene zandgronden voor die worden aangeduid als het Hoge, in het noordelijke deel van Breda komen holocene afzettingen voor, het Lage. In dit deel van Breda komen moeren (veengebieden), BIJLAGEN 37

37 dalletjes, dijken, beemden en donken voor. Vooral de beemden zijn een kenmerkend onderdeel van het Lage en werden als grasland werden in het verleden extensief gebruikt als hooilanden en voor het weiden van vee. De functie van en de relatie tussen het Lage en de mens is nog niet intensief onderzocht. Flora/fauna Wat was de aard van de begroeiing van het landschap gedurende de periode late prehistorie tot en met de middeleeuwen en welke invloeden had deze op de leefwijze van de mens? Welke wilde dieren kwamen in de vrije natuur in de omgeving van de nederzetting en de nederzetting zelf voor, zowel op het land als in het water en welke invloed hadden deze op de leefwijze van de mens? Welke gedomesticeerde dieren kwamen in de omgeving van de nederzetting en in de nederzetting zelf voor, zowel op het land als in het water en welke invloed hadden deze op de leefwijze van de mens? Het verkrijgen van informatie over de lange termijnontwikkeling van de vegetatie in de regio; de verhouding tussen de gebruikte en niet-gebruikte ruimte; de agrarische economie; de voedseleconomie; het gebruik van ruimte in huizen en op erven. Bewoning / Nederzetting Zijn er nederzettingssporen op het terrein aanwezig en welke datering hebben zij? Geef, indien mogelijk, een fasering binnen de nederzetting. Hoe is de bewoning gestructureerd losse erven of geconcentreerde bewoning? Is het mogelijk complete erven op dit terrein uit enige periode te onderzoeken? Wat is de verklaring voor de locatiekeuze ten opzichte van het natuurlijke landschap en indien mogelijk het cultuurlandschap? Welke relatie is er te leggen tussen eventueel in tijd opvolgende elementen in het landschap (bv nederzettingssporen en begravingen uit uiteenlopende perioden)? Is er een koppeling mogelijk tussen de archeologische en de historische gegevens en archieven en welke relevantie of betekenis heeft dit? Verkaveling Zijn er sporen van verkaveling in het terrein, en zo ja wat is de aard en de wijze van aanleg van de verkaveling (sloten, greppels, afrastering, etc.)? Wat is de vorm van de verkaveling en omvang van de omgrensde percelen, zowel binnen als buiten een eventuele nederzetting? Welke relatie is er te leggen tussen de perceelgrenzen en de vroegste kadasterkaarten? Waarvoor zijn de kavels gebruikt? Infrastructuur Komen er in het gebied sporen van paden, wegen en voorden voor en welke relatie hebben deze tot het onderzoeksgebied? BIJLAGEN 38

38 Komen er in het gebied waterbeheerstructuren voor zoals dijken, gemalen, stuwen en (afwatering)sloten en welke relatie hebben deze tot het onderzoeksgebied? Wat is de relatie tussen de gebouwen en de diverse elementen van de infrastructuur? Wat is de relatie tussen de vormen van infrastructuur en de historische gegevens over paden en wegen? Vestingbouw Zijn in het onderzoeksgebied sporen van vestingbouw of linies (onverstoord) aanwezig? Welke fasen uit de vestingbouw zijn op het terrein aanwezig? Zijn de sporen van vestingbouw te koppelen aan de vestingkaarten (uitgave gemeente Breda 2008)? Complextype/Ensemble Hoe kan de locatie beschreven worden in termen van ensembles van sporentypen en -clusters? Het gaat erom ensembles te typeren opgebouwd vanuit de meest enkelvoudige vorm tot de meest samengestelde vorm. Deze getypeerde (representatieve of juist uitzonderlijke) ensembles hebben de functie van bouwsteen in de beschrijving van de aard van het gehele complextype. Het verkrijgen van inzicht in de lange termijnontwikkeling van de bewoning in de regio en daaraan gerelateerd het gebruik van de ruimte. Inzicht krijgen in de begrenzing en het karakter van de bewoningssporen; inzicht krijgen in de ruimtelijke en chronologische relatie tussen bewoningssporen uit verschillende perioden; vraagstukken omtrent continuïteit en discontinuïteit in bewoning beantwoorden; inzicht krijgen in de functie en het gebruik van zones in het landschap, bijvoorbeeld de situering van site en off-site, nederzetting en grafvelden, dekzandrug en beekdal. BIJLAGEN 39

39 Bijlage 2: sporenlijst Put Spoor Spooraard Begin Eind Begin Eind Nap Nap Spoordiepte Opmerking dat dat per per onder boven GVB GVB NAT NAT NAT NAT PK NAT GR LMEB LMEB NAT NAT PK PK KL GR LMEB LMEB KL LMEB LMEB GR VERV 1.82 hoort bij S NAT WA NAT GR LMEB LMEB NAT GR LMEB LMEB NAT GR LMEB LMEB VERV 1.65 hoort bij S GR LMEB LMEB PK PK PK SL LMEB LMEB KL PK PK PK GR VERV 1.6 hoort bij S PK PK PK PK PK BIJLAGEN 40

40 Put Spoor Spooraard Begin Eind Begin Eind Nap Nap Spoordiepte Opmerking dat dat per per onder boven VERV 1.55 hoort bij S PK C A LG LG LG verrommelde podzol VERST Bijlage 3: vondstenlijst Barcode Put Vlak Spoor Spooraard Vulling Categorie Aantal Gewicht Opmerking Begin per Eind per Begin per Eind per BR GR 1 CER 1 136,7 lobvoet LMEB LMEB CER BR GR 1 CER 1 6, LMEB LMEB CER BR CER GR 1 CER 1 37, LMEB LMEB BR CER BR CER BR STN BR STN BR CER BR CER BR CER BR CER- AW4457 BR MTL BR MTL GR 1 CER 2 151,5 past aan elkaar, geknepen standring, geglazuurd LMEB LMEB KL 1 CER 1 46, LMEB LMEB KL 1 STN 1 1,3 steenkool GR 1 STN 1 2, GR 1 CER 1 11,2 worstoorfragment LMEB LMEB GR 1 CER 1 65, LMEB LMEB GR 2 CER ,0 groot aantal LMEB LMEB scherven passend, min 2 potten GR 2 CER ,0 grijsbakkende waterkan LMEB LMEB GR 2 MTL 5 226,9 zie subnrs GR 2 MTL 1 206,2 ijzer, NTC NTC AFGESTOTEN BIJLAGEN 41

41 Barcode Put Vlak Spoor Spooraard Vulling Categorie Aantal Gewicht Opmerking Begin per Eind per Begin per Eind per BR MTL GR 2 MTL 1 8,9 roest, AFGESTOTEN BR MTL GR 2 MTL 1 3,9 roest, AFGESTOTEN BR MTL GR 2 MTL 1 6,5 ijzer, fragment nagel, AFGESTOTEN BR MTL GR 2 MTL 1 1,4 roest, AFGESTOTEN BR GR 1 CER 2 7, LMEB LMEB CER BR BWM GR 1 BWM 1 50,5 fragm rode baskteen BR GR 1 CER , LMEB LMEB CER BR FAU GR 1 FAU 2 2,2 twee kiezen, passend aan elkaar BR FAU GR 1 FAU 22 27,5 passend, in totaal 3 kiezen rund, plus 2 kiezen anders dierlijk. BR CER GR 1 CER 4 247, LMEB LMEB BIJLAGEN 42

42 Bijlage 4: aardewerkinventarisatielijst Vondst Put Spoor Spoor- Vul- Date- Per Per Baksel Aan- Ge- Wand Rand Bodem Opmerking aard ling ring begin eind tal wicht BR greppel LMEB LMEB Grijsbakkend fragm schaal met standvin CER 1350 AW BR greppel 1 13B- LMEB LMEB Roodbakkend geen loodglazuur CER 15 AW BR greppel 1 13B- LMEB LMEB Roodbakkend fragm grape met pootje inendig loodglazuur en CER 15 AW uitwendig spaarzaam loodglazuur CER plus engobe en zoutglazuur BR greppel 1 15 LMEB LMEB Steengoed fragm bodem kan met uitgenkepen standring, BR kuil 1 13B- LMEB LMEB Grijsbakkend randfragm melkteil? CER 15 AW BR greppel 1 13B- LMEB LMEB Grijsbakkend fragm worstoor CER 15 AW BR greppel 1 13B- LMEB LMEB Grijsbakkend fragm melkteil met verticale ran en schenklip CER 15 AW BR greppel 1 13B- LMEB LMEB Grijsbakkend kleine fragm van o.a. kan, enkele fragmenten CER 15 AW van gedraaide ribben op de hals mae 2 BR greppel LMEB LMEB Grijsbakkend waterkan archeologisch compleet met draairib CER1 AW ben op de buik en standvinnen (g-kan) BR greppel 1 13B- LMEB LMEB Grijsbakkend CER 15 AW BR greppel 1 13B- LMEB LMEB Grijsbakkend o.a. frgamenten van melkteilen, waterkannen CER 15 AW en kommen CER AW golfrand CER min CER AW snippers BR greppel LMEB LMEB Roodbakkend mae 4, vooral fragmenten van kommen, 1 x met BR greppel 1 14A LMEB LMEB Steengoed fragm siegburg steengoed BR greppel LMEB LMEB Roodbakkend x fragm verticaal worstoor en loodglazuur BR greppel 1 13B- LMEB LMEB Grijsbakkend x fragm dik worstoor CER 15 AW BIJLAGEN 43

43 Bijlage 5: allesporenkaart werkput 1 west BIJLAGEN 44

44 Bijlage 6: allesporenkaart werkput 1 oost BIJLAGEN 45

45 BIJLAGEN 46

46

Ulvenhout Pennendijk 32 Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven

Ulvenhout Pennendijk 32 Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven Erfgoedrapport Breda 194 Ulvenhout Pennendijk 32 Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven L. de Jonge MA Gemeente Breda Ulvenhout Pennendijk 32 - Inventariserend veldonderzoek door middel

Nadere informatie

Breda Galderseweg 45, Zwart-Wit

Breda Galderseweg 45, Zwart-Wit Breda Galderseweg 45, Zwart-Wit Archeologische Begeleiding Drs. T.H.L. Hos L. de Jonge MA Erfgoedrapport Breda 87 ISSN: 2210-9552 Inhoud 1 Inleiding... 3 2 Ligging en aard van het terrein... 4 3 Landschappelijke

Nadere informatie

Breda Leistraat Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven. Erfgoedrapport Breda 145 OM-nummer ISSN:

Breda Leistraat Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven. Erfgoedrapport Breda 145 OM-nummer ISSN: Breda Leistraat 4-12 Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven Elisabeth de Nes MA Erfgoedrapport Breda 145 OM-nummer 59973 ISSN: 2210-9552 Inhoud 1 Inleiding... 3 2 Ligging en aard van

Nadere informatie

Breda Rijsbergsebaan 9

Breda Rijsbergsebaan 9 Breda Rijsbergsebaan 9 Inventariserend veldonderzoek door middel van boringen L. de Jonge MA Erfgoedrapport Breda 85 ISSN: 2210-9552 1 Inhoud 1 Inleiding... 3 2 Ligging en aard van het terrein... 4 3 Landschappelijke

Nadere informatie

Erfgoedrapport Breda 84. Breda Franse Akker 11. Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven. Lina de Jonge MA drs.

Erfgoedrapport Breda 84. Breda Franse Akker 11. Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven. Lina de Jonge MA drs. Erfgoedrapport Breda 84 Breda Franse Akker 11 Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven Lina de Jonge MA drs. Tom Hos Breda Franse Akker 11 - Inventariserend veldonderzoek door middel

Nadere informatie

Breda Mgr. van Genkstraat 6-8

Breda Mgr. van Genkstraat 6-8 Erfgoedrapport Breda 83 Breda Mgr. van Genkstraat 6-8 Inventariserend onderzoek door middel van proefsleuven drs. T.H.L. Hos L. de Jonge MA Mgr. Van Genkstraat 6-8 - Inventariserend veldonderzoek door

Nadere informatie

Breda Laan van Mecklenburg 30

Breda Laan van Mecklenburg 30 Breda Laan van Mecklenburg 30 Archeologische begeleiding Elisabeth de Nes MA Erfgoedrapport Breda 123 OM-nummer 58775 ISSN: 2210-9552 Inhoud 1 Inleiding... 3 2 Ligging en aard van het terrein... 4 3 Landschappelijke

Nadere informatie

Breda Weimersedreef 25 (P)

Breda Weimersedreef 25 (P) Erfgoedrapport Breda 99 Breda Weimersedreef 25 (P) Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven drs. Joeske Nollen Lina de Jonge MA Breda Weimersedreef 25 (P) - Inventariserend veldonderzoek

Nadere informatie

Erfgoedrapport Breda 113. Breda Burgstsedreef 8. Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven. drs. Joeske Nollen Lina de Jonge MA

Erfgoedrapport Breda 113. Breda Burgstsedreef 8. Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven. drs. Joeske Nollen Lina de Jonge MA Erfgoedrapport Breda 113 Breda Burgstsedreef 8 Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven Gemeente Breda drs. Joeske Nollen Lina de Jonge MA Breda Burgstsedreef 8 - Inventariserend veldonderzoek

Nadere informatie

Breda Heilaarstraat 134

Breda Heilaarstraat 134 Breda Heilaarstraat 134 Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven Lina de Jonge MA Erfgoedrapport Breda 178 ISSN: 2210-9552 COLOFON Titel: Heilaarstraat 134 Erfgoedrapport Breda 178 Auteurs:

Nadere informatie

Selectiebesluit archeologie Breda, Molengracht JEKA

Selectiebesluit archeologie Breda, Molengracht JEKA Gemeente Breda Bureau Cultureel Erfgoed ErfgoedBesluit 2009-30 Selectiebesluit archeologie Breda, Molengracht JEKA Controle BCE Johan Hendriks Bureau Cultureel Erfgoed, Naam Afdeling/bedrijf Datum Paraaf

Nadere informatie

Breda Valkenierslaan 43-47

Breda Valkenierslaan 43-47 Erfgoedrapport Breda 114 Breda Valkenierslaan 43-47 Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven Gemeente Breda drs. Joeske Nollen Lina de Jonge MA Breda Valkenierslaan 43-47 - Inventariserend

Nadere informatie

Breda Korte Boschstraat

Breda Korte Boschstraat Breda Korte Boschstraat Archeologische begeleiding L. de Jonge MA A.A.M. Huijsmans BA Erfgoedrapport Breda 111 ISSN: 2210-9552 Inhoud 1 Inleiding... 3 2 Ligging en aard van het terrein... 4 3 Landschappelijke

Nadere informatie

Breda Frankenthalerstraat naast 15

Breda Frankenthalerstraat naast 15 Erfgoedrapport Breda 105 Breda Frankenthalerstraat naast 15 Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven Gemeente Breda drs. Joeske Nollen Lina de Jonge MA Breda Frankenthalerstraat naast

Nadere informatie

Prinsenbeek Heikantsestraat Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven

Prinsenbeek Heikantsestraat Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven Erfgoedrapport Breda 160 Prinsenbeek Heikantsestraat Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven drs. J.H. Nollen Gemeente Breda Prinsenbeek Heikantsestraat- Inventariserend veldonderzoek

Nadere informatie

Breda Postillonstraat 45

Breda Postillonstraat 45 Erfgoedrapport Breda 100 Breda Postillonstraat 45 Archeologische begeleiding drs. Joeske Nollen Lina de Jonge MA Breda Postillonstraat 45 - Archeologische begeleiding COLOFON Titel: Postillonstraat 45

Nadere informatie

Breda Hazeldonk Douane - Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven

Breda Hazeldonk Douane - Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven Breda Hazeldonk Douane - Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven COLOFON Titel: Hazeldonk Douane Erfgoedrapport Breda 103 Auteurs: drs. J.H. Nollen en L. de Jonge MA Kaarten: L. de Jonge

Nadere informatie

Breda Dr. Batenburglaan 171

Breda Dr. Batenburglaan 171 Erfgoedrapport Breda 118 Breda Dr. Batenburglaan 171 Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven Gemeente Breda drs. Joeske Nollen Lina de Jonge MA COLOFON Titel: Dr. Batenburglaan 171 Erfgoedrapport

Nadere informatie

Breda Overakkerstraat Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven

Breda Overakkerstraat Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven Breda Overakkerstraat 111 - Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven COLOFON Titel: Overakkerstraat 111 Erfgoedrapport Breda 129 Auteurs: drs. J.H. Nollen Kaarten: J.H. Nollen Eindredactie

Nadere informatie

Breda Loevesteinstraat - Zorgvlietstraat

Breda Loevesteinstraat - Zorgvlietstraat Erfgoedrapport Breda 133 Breda Loevesteinstraat - Zorgvlietstraat Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven Lina de Jonge MA Gemeente Breda Breda Loevesteinstraat Zorgvlietstraat - Inventariserend

Nadere informatie

Breda Hazeldonk windmolen

Breda Hazeldonk windmolen Erfgoedrapport Breda 96 Breda Hazeldonk windmolen Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven drs. Joeske Nollen Lina de Jonge Breda Hazeldonk windmolen - Inventariserend veldonderzoek

Nadere informatie

Breda Zandberglaan. Archeologische begeleiding (AB) protocol proefsleuven. Erfgoedrapport Breda 189 ISSN: Drs. J.H.

Breda Zandberglaan. Archeologische begeleiding (AB) protocol proefsleuven. Erfgoedrapport Breda 189 ISSN: Drs. J.H. Breda Zandberglaan Archeologische begeleiding (AB) protocol proefsleuven Drs. J.H. Nollen Erfgoedrapport Breda 189 ISSN: 2210-9552 COLOFON Titel: Breda Zandberglaan Erfgoedrapport Breda 189 Auteur: drs.

Nadere informatie

Selectiebesluit archeologie Liesboslaan 30-32

Selectiebesluit archeologie Liesboslaan 30-32 Gemeente Breda Directie Ontwikkeling Afdeling Ruimte ErfgoedBesluit 2016-20 Bijlage 13 bij besluit 2016/0567-V1 V&V Selectiebesluit archeologie Liesboslaan 30-32 Controle BCE Erik Peters Afdeling Ruimte,

Nadere informatie

Erfgoedrapport Breda 50. Breda Weerdstraat 36. Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven. drs. J. Nollen drs. K.

Erfgoedrapport Breda 50. Breda Weerdstraat 36. Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven. drs. J. Nollen drs. K. Erfgoedrapport Breda 50 Breda Weerdstraat 36 Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven drs. J. Nollen drs. K. Van Campenhout breda weerdstraat 36 Inventariserend veldonderzoek door middel

Nadere informatie

Breda De la Reijweg - Trip van Zoudtlandtkazerne Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven

Breda De la Reijweg - Trip van Zoudtlandtkazerne Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven Erfgoedrapport Breda 197 Breda De la Reijweg - Trip van Zoudtlandtkazerne Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven L. de Jonge MA Gemeente Breda Breda De la Reijweg TvZ kazerne- Inventariserend

Nadere informatie

V&L. Selectiebesluit archeologie Breda, Klokkenberg. Bijlage 5 bij besluit 2017/2000-V1

V&L. Selectiebesluit archeologie Breda, Klokkenberg. Bijlage 5 bij besluit 2017/2000-V1 Gemeente Breda Ruimtelijke Ontwikkeling Bureau Cultureel Erfgoed Erfgoedbesluit 2009-22 V&L Bijlage 5 bij besluit 2017/2000-V1 Selectiebesluit archeologie Breda, Klokkenberg Ruimtelijke Ontwikkeling Controle

Nadere informatie

Erfgoedrapport Breda 22. Breda Galderse Meren. Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven. drs. Joeske Nollen, Lina de Jonge MA

Erfgoedrapport Breda 22. Breda Galderse Meren. Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven. drs. Joeske Nollen, Lina de Jonge MA Erfgoedrapport Breda 22 Breda Galderse Meren Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven drs. Joeske Nollen, Lina de Jonge MA Breda Galderse Meren Inventariserend veldonderzoek door middel

Nadere informatie

Breda Hondsdonk 60 Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven

Breda Hondsdonk 60 Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven Erfgoedrapport Breda 185 Breda Hondsdonk 60 Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven L. de Jonge MA Gemeente Breda Breda Hondsdonk 60 - Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven

Nadere informatie

Breda HOV langs het spoor. Inventariserend veldonderzoek in de vorm van proefsleuven. drs. Joeske Nollen Lina de Jonge MA

Breda HOV langs het spoor. Inventariserend veldonderzoek in de vorm van proefsleuven. drs. Joeske Nollen Lina de Jonge MA Erfgoedrapport Breda 126 Breda HOV langs het spoor Inventariserend veldonderzoek in de vorm van proefsleuven Gemeente Breda drs. Joeske Nollen Lina de Jonge MA Breda HOV langs het spoor - Inventariserend

Nadere informatie

Breda Roosbergseweg Noord

Breda Roosbergseweg Noord Erfgoedrapport Breda 101 Breda Roosbergseweg Noord Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven drs. Joeske Nollen Lina de Jonge MA drs. Tom Hos Breda Roosbergseweg Noord - Inventariserend

Nadere informatie

Selectiebesluit archeologie Hoeveneind tussen 7 en 21 Teteringen

Selectiebesluit archeologie Hoeveneind tussen 7 en 21 Teteringen Gemeente Breda Directie Ontwikkeling Afdeling Ruimte ErfgoedBesluit 2013-29 Selectiebesluit archeologie Hoeveneind tussen 7 en 21 Teteringen Aanvrager Naam Afdeling/bedrijf Datum Paraaf Gemeente Breda

Nadere informatie

Archeologisch veldonderzoek Hoogheemraadschap van Delfland

Archeologisch veldonderzoek Hoogheemraadschap van Delfland Delftse Archeologische Notitie 101 Archeologisch veldonderzoek Hoogheemraadschap van Delfland Proefsleuvenonderzoek aan de Phoenixstraat 32 te delft Jorrit van Horssen Delftse Archeologische Notitie 101

Nadere informatie

Erfgoedrapport Breda 109. Breda Langelaar 31 (T) Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven. drs. Joeske Nollen Lina de Jonge MA

Erfgoedrapport Breda 109. Breda Langelaar 31 (T) Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven. drs. Joeske Nollen Lina de Jonge MA Erfgoedrapport Breda 109 Breda Langelaar 31 (T) Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven Gemeente Breda drs. Joeske Nollen Lina de Jonge MA Breda Langelaar 31 (T) - Inventariserend veldonderzoek

Nadere informatie

Erfgoedrapport Breda 122. Breda Heerbaan Push. Archeologisch Noodonderzoek. Lina de Jonge MA

Erfgoedrapport Breda 122. Breda Heerbaan Push. Archeologisch Noodonderzoek. Lina de Jonge MA Erfgoedrapport Breda 122 Breda Heerbaan Push Archeologisch Noodonderzoek Lina de Jonge MA Gemeente Breda COLOFON Titel: Heerbaan Push Erfgoedrapport Breda 122 Auteurs: L. de Jonge MA Kaarten: L. de Jonge

Nadere informatie

Breda Ettensebaan Bagven Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven

Breda Ettensebaan Bagven Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven Erfgoedrapport Breda 192 Breda Ettensebaan Bagven Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven L. de Jonge MA Gemeente Breda Breda Ettensebaan Bagven - Inventariserend veldonderzoek door

Nadere informatie

no-hoek: / zw-hoek: / zo-hoek: /

no-hoek: / zw-hoek: / zo-hoek: / Archeologisch Inventariserend Veldonderzoek middels proefsleuven (IVO-P) Plangebied Laan naar Emiclaer dd. 01-09-2015 Onderzoeksgegevens Onderzoek: Amersfoort Laan naar Emiclaer 2 Meldingnummer: 2683574100

Nadere informatie

Quick scan archeologie Vaartstraat Loonsevaert (perceel 2954), Kaatsheuvel gemeente Loon op Zand

Quick scan archeologie Vaartstraat Loonsevaert (perceel 2954), Kaatsheuvel gemeente Loon op Zand Quick scan archeologie Vaartstraat Loonsevaert (perceel 2954), Kaatsheuvel gemeente Loon op Zand 12 augustus 2010 Inleiding Het plangebied ligt in het noorden van de bebouwde kom van Kaatsheuvel in de

Nadere informatie

Erfgoedrapport Breda 29. Breda Markdal Ulvenhout. Archeologische begeleiding. drs. Joeske Nollen, Lina de Jonge MA

Erfgoedrapport Breda 29. Breda Markdal Ulvenhout. Archeologische begeleiding. drs. Joeske Nollen, Lina de Jonge MA Erfgoedrapport Breda 29 Breda Markdal Ulvenhout Archeologische begeleiding drs. Joeske Nollen, Lina de Jonge MA Breda MARKDAL ULVENHOUT Archeologische Begeleiding colofon Titel: Markdal Ulvenhout ErfgoedRapport

Nadere informatie

Erfgoedrapport Breda 39. Breda Cadettenkamp. Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven. drs. Joeske Nollen, Lina de Jonge MA

Erfgoedrapport Breda 39. Breda Cadettenkamp. Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven. drs. Joeske Nollen, Lina de Jonge MA Erfgoedrapport Breda 39 Breda Cadettenkamp Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven drs. Joeske Nollen, Lina de Jonge MA Breda CADETTENKAMP Inventariserend veldonderzoek door middel van

Nadere informatie

Breda Werftseweg Vierde bergboezem

Breda Werftseweg Vierde bergboezem Erfgoedrapport Breda 72 Breda Werftseweg Vierde bergboezem Archeologische begeleiding drs. J. Nollen Breda, Werftseweg Vierde bergboezem Archeologische Begeleiding colofon Titel: Breda, Werftseweg Vierde

Nadere informatie

Teteringen Hoeveneind tussen 7 en 21

Teteringen Hoeveneind tussen 7 en 21 Erfgoedrapport Breda 124 Teteringen Hoeveneind tussen 7 en 21 Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven E. de Nes MA Gemeente Breda Teteringen Hoeveneind tussen 7 en 21 - Inventariserend

Nadere informatie

Breda Pennendijk 44 Ulvenhout

Breda Pennendijk 44 Ulvenhout Erfgoedrapport Breda 30 Breda Pennendijk 44 Ulvenhout Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven drs. Joeske Nollen, Lina de Jonge MA Breda pennendijk 44 Ulvenhout inventariserend veldonderzoek

Nadere informatie

Erfgoedrapport Breda 200. Breda Emerweg 29 Markenhage. Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven. Elisabeth de Nes MA

Erfgoedrapport Breda 200. Breda Emerweg 29 Markenhage. Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven. Elisabeth de Nes MA Erfgoedrapport Breda 200 Breda Emerweg 29 Markenhage Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven Elisabeth de Nes MA Gemeente Breda Breda Emerweg 29 - Inventariserend veldonderzoek door

Nadere informatie

Bavel Thoornseweg Nieuw Wolfslaar Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven

Bavel Thoornseweg Nieuw Wolfslaar Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven Erfgoedrapport Breda 165 Bavel Thoornseweg Nieuw Wolfslaar Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven Drs. J.H. Nollen Gemeente Breda COLOFON Titel: Bavel Thoornseweg Nieuw Wolfslaar Erfgoedrapport

Nadere informatie

Breda Effen Mastdreef

Breda Effen Mastdreef Erfgoedrapport Breda 24 Breda Effen Mastdreef Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven drs. Joeske Nollen, Lina de Jonge MA Effen mastdreef Inventariserend veldonderzoek door middel van

Nadere informatie

Verkennend archeologisch onderzoek IVO Vorstenbosch-Bergakkers fase 2. R. Jansen, L.G.L. van Hoof

Verkennend archeologisch onderzoek IVO Vorstenbosch-Bergakkers fase 2. R. Jansen, L.G.L. van Hoof Verkennend archeologisch onderzoek IVO Vorstenbosch-Bergakkers fase 2 R. Jansen, L.G.L. van Hoof Colofon Archol Rapport nummer 41 Verkennend archeologisch onderzoek Vorstenbosch-Bergakkers fase 2 Uitvoering:

Nadere informatie

Breda Ginnekenweg Noord

Breda Ginnekenweg Noord Erfgoedrapport Breda 40 Breda Ginnekenweg Noord Archeologische begeleiding drs. Joeske Nollen, Lina de Jonge MA Breda Ginnekenweg Noord Archeologische Begeleiding colofon Titel: Ginnekenweg Noord ErfgoedRapport

Nadere informatie

Quick scan archeologie De Horst Kaatsheuvel, gemeente Loon op Zand

Quick scan archeologie De Horst Kaatsheuvel, gemeente Loon op Zand Quick scan archeologie De Horst Kaatsheuvel, gemeente Loon op Zand 18 november 2010 Inleiding Het plangebied ligt ten westen van de bebouwde kom van Kaatsheuvel in de gemeente Loon op Zand (afb. 1). De

Nadere informatie

Breda Zanddreef. Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven. Erfgoedrapport Breda ##

Breda Zanddreef. Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven. Erfgoedrapport Breda ## Breda Zanddreef Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven drs. Joeske Nollen, Lina de Jonge (MA) Bureau Cultureel Erfgoed februari 2010 Erfgoedrapport Breda ## Inhoud 1 Inleiding... 3

Nadere informatie

Adviesdocument 768. Oranjerie landgoed Mattemburgh, gemeente Woensdrecht. Project: Projectcode: HOOM2. Opdrachtgever: Brabants Landschap

Adviesdocument 768. Oranjerie landgoed Mattemburgh, gemeente Woensdrecht. Project: Projectcode: HOOM2. Opdrachtgever: Brabants Landschap Adviesdocument 768 Project: Oranjerie landgoed Mattemburgh, gemeente Woensdrecht Projectcode: HOOM2 Opdrachtgever: Brabants Landschap Datum: 12 juni 2015 1 ARCHEOLOGIE & DE ORANJERIE MATTEMBURGH Inleiding

Nadere informatie

Breda Bavelselaan Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven

Breda Bavelselaan Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven Erfgoedrapport Breda 248 Breda Bavelselaan 141-143 Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven J.H. Nollen Breda Bavelselaan 141-143 - Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven

Nadere informatie

Erfgoedrapport Breda 42. Breda Amphia Hertzogstraat. Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven. drs. Joeske Nollen, Lina de Jonge MA

Erfgoedrapport Breda 42. Breda Amphia Hertzogstraat. Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven. drs. Joeske Nollen, Lina de Jonge MA Erfgoedrapport Breda 42 Breda Amphia Hertzogstraat Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven drs. Joeske Nollen, Lina de Jonge MA Breda amphia hertzogstraat Inventariserend veldonderzoek

Nadere informatie

Breda Speelhuislaan 173

Breda Speelhuislaan 173 Breda Speelhuislaan 173 Inventariserend veldonderzoek door middel van boringen Elisabeth de Nes MA & Lina de Jonge MA Erfgoedrapport Breda 117 Colofon Titel: Breda, Speelhuislaan 173 Erfgoedrapport Breda

Nadere informatie

Breda Rithsestraat Roskam

Breda Rithsestraat Roskam Erfgoedrapport Breda 26 Breda Rithsestraat Roskam Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven drs. Joeske Nollen, Lina de Jonge MA Breda rithsestraat roskam Inventariserend veldonderzoek

Nadere informatie

Breda Talmastraat Vermeulen

Breda Talmastraat Vermeulen Erfgoedrapport Breda 102 Breda Talmastraat Vermeulen Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven Gemeente Breda drs. Joeske Nollen Lina de Jonge MA Breda Talmastraat Vermeulen - Inventariserend

Nadere informatie

Breda Hekven-Mijkenbroek

Breda Hekven-Mijkenbroek Erfgoedrapport Breda 92 Breda Hekven-Mijkenbroek Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven drs. Joeske Nollen Lina de Jonge MA Breda Hekven-Mijkenbroek - Inventariserend veldonderzoek

Nadere informatie

Erfgoedrapport Breda 179. Breda J.F. Kennedylaan. Archeologische Begeleiding 2014 en L. de Jonge MA

Erfgoedrapport Breda 179. Breda J.F. Kennedylaan. Archeologische Begeleiding 2014 en L. de Jonge MA Erfgoedrapport Breda 179 Breda J.F. Kennedylaan Archeologische Begeleiding 2014 en 2015 L. de Jonge MA Gemeente Breda Breda J.F. Kennedylaan - Archeologische Begeleiding COLOFON Titel: J.F. Kennedylaan

Nadere informatie

Programma van Eisen. 3880 AK PUTTEN T (0341) 359 732 E mstruijs@putten.nl. Naam, adres, telefoon, e-mail datum paraaf. Regio Noord-Veluwe

Programma van Eisen. 3880 AK PUTTEN T (0341) 359 732 E mstruijs@putten.nl. Naam, adres, telefoon, e-mail datum paraaf. Regio Noord-Veluwe Programma van Eisen Locatie Putten, Hoge Einderweg 19 Projectnaam Hoge Einderweg 19 Plaats binnen archeologisch proces 0 Archeologische begeleiding (AB) onder het protocol opgraven Opsteller Naam, adres,

Nadere informatie

Breda Verlengde Stationslaan, Liniestraat - Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven

Breda Verlengde Stationslaan, Liniestraat - Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven Breda Verlengde Stationslaan, Liniestraat - Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven COLOFON Titel: Verlengde Stationslaan, Liniestraat Erfgoedrapport Breda 98 Auteurs: drs. J.H. Nollen

Nadere informatie

Breda Heilaarstraat nabij 235

Breda Heilaarstraat nabij 235 Erfgoedrapport Breda 43 Breda Heilaarstraat nabij 235 Archeologische opgraving Drs. F.J.C. Peters, M.L. Craane MA Breda Heilaarstraat nabij 235 Archeologische Opgraving colofon Titel: Heilaarstraat nabij

Nadere informatie

Rotterdamseweg 202 in Delft

Rotterdamseweg 202 in Delft Delftse Archeologische Notitie 117 Rotterdamseweg 202 in Delft Een archeologische begeleiding en waarneming Bas Penning Delftse Archeologische Notitie 117 Rotterdamseweg 202 in Delft Een archeologische

Nadere informatie

ADVIES ARCHEOLOGIE 16 dec 2013

ADVIES ARCHEOLOGIE 16 dec 2013 NAW plan: Plan: Opp plangebied: RO-procedure: Opsteller: Aanvrager: Inrichting openbare ruimte plangebied Pantarhei aanleg ontsluitingsweg, parkeergelegenheid, openbaar groen ca. 5000 m² (locatie Pantarhei);

Nadere informatie

Breda Moleneind 14 Teteringen

Breda Moleneind 14 Teteringen Erfgoedrapport Breda 19 Breda Moleneind 14 Teteringen Inventariserend veldonderzoek drs. Joeske Nollen, Lina de Jonge MA Breda moleneind 14 teteringen inventariserend veldonderzoek colofon Titel: Breda

Nadere informatie

QUICKSCAN N69 BRAAMBOSCHROTONDE, GEMEENTE BERGEIJK Arcadis Archeologisch Rapport 75 5 JANUARI 2016

QUICKSCAN N69 BRAAMBOSCHROTONDE, GEMEENTE BERGEIJK Arcadis Archeologisch Rapport 75 5 JANUARI 2016 QUICKSCAN N69 BRAAMBOSCHROTONDE, GEMEENTE Arcadis Archeologisch Rapport 75 5 JANUARI 2016 Arcadis Nederland B.V. Postbus 1018 5200 BA 's-hertogenbosch Nederland +31 (0)88 4261 261 www.arcadis.com 2 Contactpersonen

Nadere informatie

Breda Heuvel Oost fase 1 rioolvervanging en rioolvervanging Weerijssingel e.o.

Breda Heuvel Oost fase 1 rioolvervanging en rioolvervanging Weerijssingel e.o. Erfgoedrapport Breda 20 Breda Heuvel Oost fase 1 rioolvervanging en rioolvervanging Weerijssingel e.o. drs. Joeske Nollen, Lina de Jonge MA Breda Heuvel oost, fase 1 rioolvervanging & rioolvervanging Weerijssingel

Nadere informatie

Breda Dr. Jan Ingenhouszplein

Breda Dr. Jan Ingenhouszplein Erfgoedrapport Breda 135 Breda Dr. Jan Ingenhouszplein Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven drs. Joeske Nollen Gemeente Breda Breda Dr. Jan Ingenhouszplein - Inventariserend veldonderzoek

Nadere informatie

Locatie Zandoerleseweg, perceel 845 Datum onderzoek 21 Juni 2010 Datum evaluatieverslag 21 juni 2010 Opstelier evaluatieverslag

Locatie Zandoerleseweg, perceel 845 Datum onderzoek 21 Juni 2010 Datum evaluatieverslag 21 juni 2010 Opstelier evaluatieverslag Locatie Zandoerleseweg, perceel 845 Datum onderzoek 21 Juni 2010 Datum evaluatieverslag 21 juni 2010 Opstelier evaluatieverslag Mirjam Brouwer Goedkeuring evaluatieverslag Jos van der Weerden Locatie.

Nadere informatie

4 Archeologisch onderzoek

4 Archeologisch onderzoek 4 Archeologisch onderzoek 99044462 Inhoudsopgave ARCHEOLOGISCH ONDERZOEK 1 Inleiding... 2 1.1 Algemeen... 2 1.2 Aanleiding en doelstelling... 2 2 Bureauonderzoek... 3 2.1 Werkwijze... 3 2.2 Resultaten

Nadere informatie

Archeologie en cultuurhistorie Strijpsche Kampen

Archeologie en cultuurhistorie Strijpsche Kampen Archeologie en cultuurhistorie Strijpsche Kampen Bijlage 3 bij Nota van Uitgangspunten Strijpsche Kampen Definitief Gemeente Oirschot Grontmij Nederland bv Eindhoven, 11 mei 2007 Verantwoording Titel :

Nadere informatie

Inventariserend veldonderzoek proefsleuven Vaareindseweg BadL3

Inventariserend veldonderzoek proefsleuven Vaareindseweg BadL3 Colofon Titel: Vaareindseweg BadL3 Erfgoedrapport Breda XX Auteurs: drs. J. Nollen, M. Craane MA Kaarten: H. de Kievith Objectfoto s: A. Schut Redactie: drs. F.J.C. Peters Eindredactie en autorisatie:

Nadere informatie

Beulakerweg 127 te Giethoorn, gem. Steenwijkerland (Ov.)

Beulakerweg 127 te Giethoorn, gem. Steenwijkerland (Ov.) Laagland Archeologie Rapport 11 Inventariserend veldonderzoek karterende fase Beulakerweg 127 te Giethoorn, gem. Steenwijkerland (Ov.) Opdrachtgever: gemeente Steenwijkerland april 2016 Versie 1 Inventariserend

Nadere informatie

Breda Hoeveneind 70 (T)

Breda Hoeveneind 70 (T) Erfgoedrapport Breda 107 Breda Hoeveneind 70 (T) Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven en definitieve opgraving Gemeente Breda drs. J.H. Nollen L. de Jonge MA drs. T.H.L. Hos Breda

Nadere informatie

Heesch - Beellandstraat

Heesch - Beellandstraat Archeologische Quickscan Heesch - Beellandstraat Gemeente Bernheze 1 Steller Drs. A.A. Kerkhoven Versie Concept 1.0 Projectcode 12110023 Datum 22-11-2012 Opdrachtgever LWM Ewislaan 12 1852 GN Heiloo Uitvoerder

Nadere informatie

Archeologisch onderzoek te Prinsenbeek Mr. Bierensweg

Archeologisch onderzoek te Prinsenbeek Mr. Bierensweg Archeologisch onderzoek te Prinsenbeek Mr. Bierensweg A. Porreij Colofon Archol rapportnummer: 143 Archeologisch onderzoek te Prinsenbeek Mr. Bierensweg Uitvoering: Auteur: Beeldmateriaal: Projectleiding/Autorisatie:

Nadere informatie

INFORMATIERAPPORT EN SELECTIEADVIES

INFORMATIERAPPORT EN SELECTIEADVIES INFORMATIERAPPORT EN ELECTIEADVIE Proefsleuvenonderzoek Bedrijventerrein fase 2 (Homoetsestraat), Maurik, gemeente Buren Archis onderzoekmeldingsnummer 4120 Inleiding Tussen 14 en 23 februari 2011 is door

Nadere informatie

Breda Dorstseweg Bavel Evenementenzone

Breda Dorstseweg Bavel Evenementenzone Erfgoedrapport Breda 138 Breda Dorstseweg Bavel Evenementenzone Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven Lina de Jonge MA Gemeente Breda Breda Dorstseweg Bavel Evenementenzone - Inventariserend

Nadere informatie

Erfgoedrapport Breda 32. Breda Neelstraat. Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven. drs. Joeske Nollen, Lina de Jonge MA

Erfgoedrapport Breda 32. Breda Neelstraat. Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven. drs. Joeske Nollen, Lina de Jonge MA Erfgoedrapport Breda 32 Breda Neelstraat Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven drs. Joeske Nollen, Lina de Jonge MA Breda neelstraat Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven

Nadere informatie

ARCHEOLOGISCHE BEGELEIDING VAN DE SANERING VAN ZINKASSEN HEIJERSTRAAT 26 TE WESTERHOVEN GEMEENTE BERGEIJK

ARCHEOLOGISCHE BEGELEIDING VAN DE SANERING VAN ZINKASSEN HEIJERSTRAAT 26 TE WESTERHOVEN GEMEENTE BERGEIJK ARCHEOLOGISCHE BEGELEIDING VAN DE SANERING VAN ZINKASSEN HEIJERSTRAAT 26 TE WESTERHOVEN GEMEENTE BERGEIJK Archeologische begeleiding van de sanering van zinkassen Heijerstraat 26 te Westerhoven in de gemeente

Nadere informatie

Breda Sprundelsebaan Buitenwonen aan de Linten 1

Breda Sprundelsebaan Buitenwonen aan de Linten 1 Erfgoedrapport Breda 45 Breda Sprundelsebaan Buitenwonen aan de Linten 1 Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven drs. J. Nollen drs. K. Van Campenhout M. Craane MA Breda Sprundelsebaan,

Nadere informatie

Antea Group Archeologie 2015/124 Adviesdocument bestemmingsplan Wateringse Veld vijf restlocaties, gemeente Den Haag.

Antea Group Archeologie 2015/124 Adviesdocument bestemmingsplan Wateringse Veld vijf restlocaties, gemeente Den Haag. Antea Group Archeologie 2015/124 Adviesdocument bestemmingsplan Wateringse Veld vijf restlocaties, gemeente Den Haag. projectnr. 405215.01 revisie 01 15 oktober 2015 auteur M. Arkema Opdrachtgever BDP

Nadere informatie

Erfgoedrapport Breda 28. Breda Asterdsesluis. Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven. drs. Joeske Nollen, Lina de Jonge MA

Erfgoedrapport Breda 28. Breda Asterdsesluis. Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven. drs. Joeske Nollen, Lina de Jonge MA Erfgoedrapport Breda 28 Breda Asterdsesluis Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven drs. Joeske Nollen, Lina de Jonge MA Breda asterdsesluis Inventariserend veldonderzoek door middel

Nadere informatie

Heenvliet, Steenhoeck-Welleweg Gem. Bernisse (ZH.) Een Inventariserend Archeologisch Veldonderzoek. Steekproefrapport /11Z

Heenvliet, Steenhoeck-Welleweg Gem. Bernisse (ZH.) Een Inventariserend Archeologisch Veldonderzoek. Steekproefrapport /11Z Heenvliet, Steenhoeck-Welleweg Gem. Bernisse (ZH.) Een Inventariserend Archeologisch Veldonderzoek Steekproefrapport 2013-05/11Z Heenvliet, Steenhoeck-Welleweg Gem. Bernisse (ZH.) Een Inventariserend Archeologisch

Nadere informatie

Archeologie Deventer Briefrapport 27. November Controleboringen Cellarius - De Hullu (project 494)

Archeologie Deventer Briefrapport 27. November Controleboringen Cellarius - De Hullu (project 494) Archeologie Deventer Briefrapport 27 November 2013 Controleboringen Cellarius - De Hullu (project 494) Briefrapport Controleboringen Cellarius / De Hullu, Colmschate (project 494) Behorende bij bureaustudie

Nadere informatie

Archeologisch onderzoek begeleiding Kevelderstraat Groenlo GRONTMIJ ARCHEOLOGISCHE RAPPORTEN 68

Archeologisch onderzoek begeleiding Kevelderstraat Groenlo GRONTMIJ ARCHEOLOGISCHE RAPPORTEN 68 Archeologisch onderzoek begeleiding Kevelderstraat Groenlo GRONTMIJ ARCHEOLOGISCHE RAPPORTEN 68 Archeologische begeleiding Kevelderstraat Groenlo GRONTMIJ ARCHEOLOGISCHE RAPPORTEN 68 Definitief ISSN 1573-5710

Nadere informatie

Opgraving Hengelo Winkelskamp Grafveld

Opgraving Hengelo Winkelskamp Grafveld 2015 Archeologisch Onderzoek Leiden (Archol) Postbus 9515 2300 RA Leiden (071) 527 33 13 www.archol.nl Opgraving Hengelo Winkelskamp Grafveld Voorlopig evaluatierapport, Archol BV Opgraving Hengelo Winkelskamp

Nadere informatie

Breda Hekven-Mijkenbroek

Breda Hekven-Mijkenbroek Erfgoedrapport Breda 175 Breda Hekven-Mijkenbroek Archeologische begeleiding drs. Joeske Nollen Breda Hekven-Mijkenbroek - Archeologische begeleiding COLOFON Titel: Hekven-Mijkenbroek, Archeologische begeleiding

Nadere informatie

Averboodse Baan (N165), Laakdal

Averboodse Baan (N165), Laakdal Programma van Maatregelen Auteur: A. Schoups (veldwerkleider) Autorisatie: J.A.G. van Rooij (OE/ERK/Archeoloog/2017/00169) 1 Inleiding In opdracht heeft Vlaams Erfgoed Centrum in juni 2017 een archeologienota

Nadere informatie

Hoofdweg 39 te Slochteren (gemeente Slochteren) Een Archeologisch Bureauonderzoek

Hoofdweg 39 te Slochteren (gemeente Slochteren) Een Archeologisch Bureauonderzoek Hoofdweg 39 te Slochteren (gemeente Slochteren) Een Archeologisch Bureauonderzoek Administratieve gegevens provincie: gemeente: plaats: Groningen Slochteren Slochteren toponiem: Hoofdweg 39 bevoegd gezag:

Nadere informatie

Breda Rat Verleghstraat naast 3 Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven

Breda Rat Verleghstraat naast 3 Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven Erfgoedrapport Breda 147 Breda Rat Verleghstraat naast 3 Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven Lina de Jonge MA Gemeente Breda Breda Rat Verleghstraat naast 3 - Inventariserend veldonderzoek

Nadere informatie

Plangebied Best Hoofdstraat 28 - Sint Odulphusstraat. Archeologische begeleiding conform protocol proefsleuvenonderzoek. M.E. Hemminga. Archol.

Plangebied Best Hoofdstraat 28 - Sint Odulphusstraat. Archeologische begeleiding conform protocol proefsleuvenonderzoek. M.E. Hemminga. Archol. Plangebied Best Hoofdstraat 28 - Sint Odulphusstraat Archeologische begeleiding conform protocol proefsleuvenonderzoek M.E. Hemminga Archol 409 Archol Plangebied Best Hoofdstraat 28 - Sint Odulphusstraat

Nadere informatie

Quick scan archeologie, gemeente Loon op Zand, Kaatsheuvel Van Heeswijkstraat / Horst

Quick scan archeologie, gemeente Loon op Zand, Kaatsheuvel Van Heeswijkstraat / Horst Quick scan archeologie, gemeente Loon op Zand, Kaatsheuvel Van Heeswijkstraat / Horst Opsteller: B. van Sprew Opdrachtgever: H. de Jongh (H. de Jongh Advies) Datum: 22-8-2012 Aanleiding en doelstelling

Nadere informatie

Papendrecht, Westeind 25, gemeente Papendrecht (ZH). Archeologisch en cultuurhistorisch bureauonderzoek. Transect-rapport 528 (concept 1.

Papendrecht, Westeind 25, gemeente Papendrecht (ZH). Archeologisch en cultuurhistorisch bureauonderzoek. Transect-rapport 528 (concept 1. 1. ALGEMENE GEGEVENS Titel Auteur(s) Autorisatie Gemeente Papendrecht, Westeind 25, gemeente Papendrecht (ZH). Archeologisch en cultuurhistorisch bureauonderzoek. Transect-rapport 528 (concept 1.0) H.

Nadere informatie

Antea Group Archeologie 2015/124 Adviesdocument bestemmingsplan Wateringse Veld vijf restlocaties, gemeente Den Haag.

Antea Group Archeologie 2015/124 Adviesdocument bestemmingsplan Wateringse Veld vijf restlocaties, gemeente Den Haag. Antea Group Archeologie 2015/124 Adviesdocument bestemmingsplan Wateringse Veld vijf restlocaties, gemeente Den Haag. projectnr. 405215.01 revisie 03 25 februari 2016 auteur M. Arkema Opdrachtgever BDP

Nadere informatie

Erfgoedrapport Breda 38. Breda Kasteelplein Opgraving Urilift. drs. G.J.A. Sophie

Erfgoedrapport Breda 38. Breda Kasteelplein Opgraving Urilift. drs. G.J.A. Sophie Erfgoedrapport Breda 38 Breda Kasteelplein Opgraving Urilift drs. G.J.A. Sophie Breda kasteelplein, opgraving urilift colofon Titel: Breda Kasteelplein, opgraving urilift ErfgoedRapport Breda 38 Auteurs:

Nadere informatie

Archeologische MonumentenZorg

Archeologische MonumentenZorg Provincie NoordBrabant Archeologische MonumentenZorg 1. EINDOORDEEL ADVIES Onderwerp Waalwijk, Sprang, Plangebied Aansluiting Bevrijdingsweg, N261 locatie B te Sprang, N261 archeologisch onderzoek. Aan

Nadere informatie

Archeologisch onderzoek te Macharen Kerkstraat

Archeologisch onderzoek te Macharen Kerkstraat Archeologisch onderzoek te Macharen Kerkstraat T.D. Hamburg Archol briefrapport 15 Inleiding In opdracht van de gemeente Oss heeft Archeologische Onderzoek Leiden (Archol bv) op maandag 26 augustus een

Nadere informatie

Erfgoedrapport Breda 70. Breda Rietdijk Oost. Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven. drs. J. Nollen, L.

Erfgoedrapport Breda 70. Breda Rietdijk Oost. Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven. drs. J. Nollen, L. Erfgoedrapport Breda 70 Breda Rietdijk Oost Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven drs. J. Nollen, L. de Jonge MA Breda, Rietdijk Oost Inventariserend veldonderzoek door middel van

Nadere informatie

GEMEENTE WIERDEN ARCHEOLOGISCHE INVENTARISATIE EN VERWACHTINGSKAART

GEMEENTE WIERDEN ARCHEOLOGISCHE INVENTARISATIE EN VERWACHTINGSKAART BAAC rapport GEMEENTE WIERDEN ARCHEOLOGISCHE INVENTARISATIE EN VERWACHTINGSKAART BAAC rapport V-09.0172 januari 2010 Status definitief Auteur(s) drs. A. Buesink drs. M.A. Tolboom H.M.M. Geerts ARCHEOLOGIE

Nadere informatie

8 QUICKSCAN 2017 ARCHEOLOGIE KLAVER Gemeente Horst aan de Maas

8 QUICKSCAN 2017 ARCHEOLOGIE KLAVER Gemeente Horst aan de Maas QUICKSCAN ARCHEOLOGIE KLAVER 8 QUICKSCAN 2017 ARCHEOLOGIE KLAVER Gemeente 8 2017 Horst aan de Maas Gemeente Horst aan de Maas 20 APRIL 2017 20 APRIL 2017 Contactpersonen KOOS MOL Arcadis Nederland B.V.

Nadere informatie

Ommen Oost (fase 1) Otmansweg Noord Een archeologisch Inventariserend Veldonderzoek (IVO) door middel van een oppervlaktekartering

Ommen Oost (fase 1) Otmansweg Noord Een archeologisch Inventariserend Veldonderzoek (IVO) door middel van een oppervlaktekartering Transect-rapport 416 Ommen Oost (fase 1) Otmansweg Noord Een archeologisch Inventariserend Veldonderzoek (IVO) door middel van een oppervlaktekartering Auteur Drs. A.A. Kerkhoven Versie Concept 1.0 Projectcode

Nadere informatie