34 i. Jaarverslag Sanquin

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "34 i. Jaarverslag Sanquin"

Transcriptie

1 Jaarverslag Sanquin Algemeen Jaarverslag Sanquin

2 2 34 i

3 Tien jaar Sanquin In 1998 besloten het Centraal Laboratorium van de Bloedtransfusiedienst van het Nederlandse Rode Kruis (CLB) en tweeëntwintig zelfstandige bloedbanken de krachten te bundelen. Samen verder te gaan als één bloedvoorzieningsorganisatie. Een goede keus. De afgelopen tien jaar is Sanquin erin geslaagd zichzelf neer te zetten als organisatie midden in de maatschappij. Als zorgbedrijf tussen donor en ontvanger van bloed of bloedproducten. Als toonaangevend instituut op het gebied van onderzoek en ontwikkeling. Met trots presenteren wij u ons jaarverslag over Met trots omdat de tien testimonials eenzelfde beeld uitstralen. Een beeld van vertrouwen. Vertrouwen in de huidige organisatie. Vertrouwen in de toekomst. Tien jaar Sanquin. We zijn nu al nieuwsgierig naar Twintig jaar een veilige en betrouwbare bloedvoorziening. Daar zetten wij ons graag voor in. Algemeen Jaarverslag Sanquin

4 Inhoud Samenstelling Raad van Toezicht en Raad van Bestuur 8 Kerncijfers 9 Verslag van de Raad van Toezicht 12 Verslag van de Raad van Bestuur 16 Algemeen 16 Donorzaken 16 Vervaardiging en levering van bloedproducten 19 Het gebruik van bloedproducten 19 Kwaliteit, arbo, milieu en veiligheid 21 Onderzoek en ontwikkeling 25 Personeel en organisatie 29 Bouwkundige en technische voorzieningen/automatisering 29 Externe contacten 30 4 Inhoud

5 Financieel jaarverslag 33 Financiële positie 34 Bespreking van de resultaten 35 Verslag van de Raad van Bestuur 38 Jaarrekening Geconsolideerde balans per 31 december Geconsolideerde winst- en verliesrekening Geconsolideerd kasstroomoverzicht 47 Waarderingsgrondslagen geconsolideerd 48 Toelichting op de geconsolideerde balans 50 Toelichting op de geconsolideerde winst- en verliesrekening 55 Balans per 31 december 2007 van Sanquin Nederland 58 Winst- en verliesrekening 2007 van Sanquin Nederland 62 Waarderingsgrondslagen Sanquin Nederland 63 Toelichting op de balans van Sanquin Nederland 64 Overige gegevens 65 Bestemming van het resultaat 65 Accountantsverklaring 66 Bijlagen 67 Summary of Annual Report 68 Organogrammen Sanquin 74 Adviesraden en overleggroepen 80 Nevenfuncties leden Raad van Toezicht en Raad van Bestuur 81 Adresgegevens 86 Colofon 88 Algemeen Jaarverslag Sanquin

6 6 34 i

7 Tien jaar donor Jan van Leeuwen is langer dan tien jaar donor en voorzitter van de Landelijke Donorraad Als donor heb ik de afgelopen tien jaar ervaren dat Sanquin meer regelmaat heeft gebracht in de oproep van haar donors. Daarnaast zijn de gezondheidseisen die aan donors worden gesteld strenger geworden. Al met al kent het doneren van bloed en plasma een steeds professioneler aanpak. Gebleven is de gemoedelijkheid. Met name de plasmadonor die eens per zes weken wordt opgeroepen heeft vaak met hetzelfde personeel van doen. Ook vanuit de Landelijke Donorraad heb ik zaken positief zien veranderen. Sanquin gaat zeer serieus om met de door de raad uitgebrachte adviezen. Een voorbeeld op het gebied van locatiebeleid is de rijdende afnamelocatie. Die is mede op ons advies ingesteld om het afnemen voor de donors gemakkelijker te maken, tot vlak bij huis. 7

8 Samenstelling Raad van Toezicht en Raad van Bestuur Raad van Toezicht De Raad van Toezicht bestond op 31 december 2007 uit: mr. J.H. Schraven (voorzitter) mw. prof. dr. L.J. Gunning-Schepers prof. dr. B. Löwenberg drs. J.C.M. Schönfeld vacature In november 2007 trad mw. drs. A.C. van Es, die in 2006 was toegetreden, af in verband met haar benoeming tot directeur-generaal Bestuur en Koninkrijkrelaties bij het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties. Raad van Bestuur De Raad van Bestuur bestond op 31 december 2007 uit: dr. ir. T.J.F. Buunen (voorzitter) drs. H.J.C. de Wit (vicevoorzitter) prof. dr. E. Briët Secretaris: mw. mr. H.M.H. de Bruijn-van Beek 8 Samenstelling Raad van Toezicht en Raad van Bestuur

9 Kerncijfers van de Nederlandse bloedvoorziening (situatie eind 2007) Donorbestand Totaal aantal ingeschreven donors Aantal vol bloeddonors Donatiefrequentie vol bloeddonors per jaar 1,59 1,49 Aantal plasmaferesedonors (inclusief specifiek aferesedonors en quarantaineplasmadonors, excl. cytaferesedonors) Donatiefrequentie plasmaferesedonors per jaar 5,17 5,13 Aantal donors per inwoners Aantal donaties Totaal aantal donaties Aantal vol bloeddonaties Aantal afereses Gebruik Aantal rode bloedcelconcentraten inclusief vol bloed Aantal bloedplaatjes (in donoreenheden) Aantal eenheden vers bevroren plasma geleverd aan ziekenhuizen (à 100 en 300 ml) Liters plasma totaal (inclusief aferese) geleverd aan divisie Plasmaproducten Personeel Aantal werknemers waarvan mannen vrouwen Aantal fte s Onderzoek Aantal proefschriften 12 8 Aantal publicaties (peer reviewed) Aantal overige publicaties Financiële gegevens (x 1.000) Leveringen kort houdbare bloedproducten in Nederland Leveringen plasmaproducten vanuit Nederland Leveringen plasmaproducten vanuit België Solvabiliteit (in %) Balanstotaal Algemeen Jaarverslag Sanquin

10 Donors Noordoost Zuidoost Zuidwest Noordwest Totaal Vol bloed Normaal plasma LD-Q plasma Specifiek plasma Subtotaal Cytaferesedonors Totaal Waarvan nieuwe donors Donors (exclusief cytaferesedonors) Man in % Vrouw in % Totaal Noordoost % % Zuidoost % % Zuidwest % % Noordwest % % Totaal % % Vol bloeddonors per bloedgroep Bloedgroep Noordoost Zuidoost * Zuidwest Noordwest Totaal Totaal in % 0 positief ,24% 0 negatief ,52% A positief ,32% A negatief ,82% B positief ,00% B negatief ,74% AB positief ,65% AB negatief ,71% Totaal ,00% * Aantal donors bij wie nog geen bloedgroep is vastgesteld: Kerncijfers

11 Donaties Aantal donaties Noordoost Zuidoost Zuidwest Noordwest Totaal Vol bloed Aferese normaal plasma Aferese specifiek plasma Cytaferese (inclusief therapeutische) LD-Q plasma Autologe donaties Totaal Leveranties aan divisie Plasmaproducten in liters Noordoost Zuidoost Zuidwest Noordwest Totaal Vers bevroren plasma Aferese plasma Specifiek plasma Totaal Leveranties aan ziekenhuizen (in eenheden product) Noordoost Zuidoost Zuidwest Noordwest Totaal Rode bloedcellen inclusief vol bloed Bloedplaatjes LD-Q plasma (à 100 en 300 ml) Algemeen Jaarverslag Sanquin

12 Verslag van de Raad van Toezicht De raad houdt toezicht op het beleid van de Raad van Bestuur en op de algemene gang van zaken bij Sanquin. In dit jaarverslag legt hij verantwoording af over zijn werkzaamheden in De door de raad gehanteerde Sanquin Corporate Governancecode omvat spelregels en omgangsvormen voor goed bestuur, effectief toezicht en een heldere verantwoording. De raad vergaderde in 2007 vijf keer. Het beleidsplan, de begroting voor 2008 en het Middellange Termijn Plan kwamen aan de orde. Ook werden de financiële rapportages, het jaarverslag, de jaarrekening en het verslag van de accountant besproken. De raad nam kennis van de maatregelen van Sanquin om de veiligheid van de bloedvoorziening te garanderen. De raad liet zich informeren over het verloop van de inspecties door het Staatstoezicht en de kwaliteitscertificeringsprocedures. De raad nam kennis van het besluit van de Raad van Bestuur om de laboratoria waar alle donaties worden getest, te concentreren om de doelmatigheid te verbeteren. Deze laboratoria zullen in 2008 op één plek in het land (Amsterdam) zijn samengevoegd. De raad liet zich voorlichten over het Researchprogramma van Sanquin. De raad nam met waardering kennis van het feit dat VWS akkoord ging met de extra activiteiten van de organisatie op het gebied van product- en procesontwikkeling van cellulaire producten. Een publiek systeem voor de bloedvoorziening kan niet zonder state-of-the-art -technologie. De raad sprak frequent met de Raad van Bestuur over mogelijkheden tot samenwerking met de Franse organisatie voor de bereiding van plasmaproducten, LFB en de Centrale Afdeling voor Fractionering van het Belgische Rode Kruis (CAF) om de noodzakelijke schaalvergroting van de activiteiten en productharmonisatie te verkrijgen. Daardoor kunnen ook in de toekomst patiënten worden voorzien van geneesmiddelen uit bloedplasma. De samenwerking kreeg begin 2008 haar beslag. Behalve bovengenoemd structureel overleg vond regelmatig tussentijds overleg plaats tussen de voorzitters van de Raad van Toezicht en van de Raad van Bestuur. 12 Verslag van de Raad van Toezicht

13 In de zomer van 2007 lieten donors zich kritisch uit over de reiskostenregeling voor donors, het salaris van de Raad van Bestuur en de wijze waarop donors via donorraden kunnen meepraten over het beleid van Sanquin. De voorzitter van de Raad van Toezicht nam deel aan het in augustus door Sanquin georganiseerde rondetafelgesprek met vertegenwoordigers van donors, klachtencommissie, de consumentenorganisatie PEACE en het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. De voorzitter van de Raad van Toezicht gaf aan dat bezoldiging van de leden van de Raad van Bestuur wordt afgestemd op die van de bestuurders van de academische ziekenhuizen en grote algemene ziekenhuizen. Daarbij is rekening gehouden met de bijzondere positie van Sanquin, die naast haar publieke taken bij de inzameling van bloed en de levering van kort houdbare bloedproducten in Nederland, ook een internationale marktconforme activiteit uitoefent in de farmaceutische bereiding en de levering van geneesmiddelen uit plasma. Deze activiteiten stellen specifieke eisen aan het besturen van de organisatie, die bij zorginstellingen minder voor de hand liggen. De voorzitter gaf aan de politieke discussie over de bestuurderssalarissen in de zorg nauwkeurig te volgen. Er werd een vervolgafspraak gemaakt voor een gesprek tussen de voorzitter van de Raad van Toezicht en de voorzitter van de Landelijke Donorraad. Dit gesprek vond plaats in februari Er werd gesproken over het honoreringsbeleid en de organisatie van de donorinbreng. Kwaliteit, veiligheid en beschikbaarheid van bloedproducten werden in 2007 mogelijk gemaakt dankzij de grote betrokkenheid en inzet van donors. De Raad van Toezicht is hen en alle medewerkers van Sanquin buitengewoon erkentelijk voor de wijze waarop zij de doelstellingen van Sanquin samen hebben gerealiseerd. Amsterdam, 29 mei 2008 Raad van Toezicht De Raad van Toezicht dient deskundigheid en ervaring te hebben op juridisch, financieel-economisch en geneeskundig gebied. Zoals moge blijken uit de overzichten elders in dit jaarverslag, was de samenstelling van de raad zo, dat aan deze statutaire eisen ruimschoots werd voldaan. De Raad van Toezicht evalueert zowel zijn eigen functioneren als dat van de Raad van Bestuur en constateert dat zijn leden voldoende onafhankelijk zijn. De besluitvormingsprocedure in de Raad van Toezicht is zo vormgegeven dat belangenverstrengeling wordt vermeden. Op 31 mei 2007 sprak de voorzitter van de Raad van Toezicht met de ondernemingsraad over de algemene gang van zaken in de organisatie en de strategie voor de divisies. Algemeen Jaarverslag Sanquin

14 14 34 i

15 Tien jaar Sanquin Theo Buunen is voorzitter van de Raad van Bestuur Bij de fusie in 1998 bestonden cultuurverschillen tussen het CLB en de bloedbanken. Het CLB was een sterk gecentraliseerde organisatie in Amsterdam die primair geneesmiddelen uit bloed maakte. De tweeëntwintig bloedbanken waren stichtingen die ieder in een deel van Nederland bloed inzamelden en dat weer verstrekten aan ziekenhuizen binnen de eigen regio. Ook onderling kenden de tweeëntwintig bloedbanken cultuurverschillen. Verschillen in de manier van werken, in omgangsvormen en in aanpak van problemen. De afgelopen tien jaar zijn die verschillen steeds kleiner geworden. Maar ze zijn nog niet helemaal verdwenen. Daaraan blijven we de komende jaren doelgericht werken door medewerkers intensiever te laten kennismaken met het werk van hun collega s in andere divisies. Hierin passen initiatieven zoals Gluren bij de buren. Als onze medewerkers zich deel voelen van één Sanquin, kunnen we ons met één gezicht naar buiten presenteren. Algemeen Jaarverslag Sanquin

16 Verslag van de Raad van Bestuur Algemeen De Wet inzake bloedvoorziening beoogt de kwaliteit, veiligheid en beschikbaarheid van bloed en bloedproducten in Nederland zeker te stellen. Deze doelstelling heeft Sanquin overgenomen. Het mission statement van Sanquin luidt: De Stichting verzorgt op non-profitbasis de bloedvoorziening en bevordert transfusiegeneeskunde zodanig dat wordt voldaan aan de hoogste eisen van kwaliteit, veiligheid en doelmatigheid. Zij levert producten en diensten, verricht wetenschappelijk onderzoek en verzorgt onderwijs, opleidingen, bij- en nascholing. Behalve de volgens de wettelijke voorschriften opgestelde jaarrekening van Sanquin zijn in dit verslag ook de financiële resultaten van de CAF-cvba te Brussel en Sanquin Oy te Helsinki geconsolideerd. De CAF is de Belgische plasmafractioneerinrichting waarvan Sanquin sinds % van de stemmen bezit. De overige 33% is in handen van het Belgische Rode Kruis. Sanquin Oy is een kleine Finse dochteronderneming die de Finse (en daarvan afgeleide internationale) registratiedossiers beheert en de contacten met de Finse afnemers onderhoudt. Donorzaken In de wet is verankerd dat Nederland zelfvoorzienend dient te zijn voor bloedproducten, op basis van het vrijwillig en om niet afstaan van bloed. Ook in 2007 heeft Sanquin de bloedvoorziening op niveau gehouden. Donoraantallen en donormanagement De donor is de eerste schakel in de keten van de bloedvoorziening. Trouwe donors zijn essentieel voor de continuïteit en veiligheid van de voorziening. Door het administratief opschonen van de bestanden is het aantal geregistreerde donors in 2007 gedaald met ruim 8%. In 2007 is het Donorserviceconcept verder uitgewerkt. Uitgangspunt is donorbehoud en donorwerving waar dit bijvoorbeeld voor specifieke bloedgroepen nodig is. Verbeterpunten uit eerder gehouden donoronderzoek zijn in 2007 opgepakt. Zo werden maatregelen genomen om de wachttijden voor donors te verkorten en de afhandeling van donorklachten te verbeteren. Ook is een onderzoek gestart naar het behoud van 16 Verslag van de Raad van Bestuur

17 nieuwe donors. Donors hebben behoefte aan het gevoel nodig te zijn. Doordat Sanquin donors oproept op basis van de behoefte van ziekenhuizen kan het zijn dat Sanquin in kleine afnamecentra donors met minder gevraagde bloedgroepen langere tijd niet oproept. Soms stoppen donors met bloed doneren omdat ze het gevoel hadden wel gemist te kunnen worden. De kans dat een donor stopt, neemt af naarmate hij of zij langer donor is. Er is een werkprocedure ontwikkeld om meer individuele aandacht aan de donor te geven. In deze pilot worden nieuwe donors vanaf de aanmelding tot en met de vijfde donatie gevolgd. Om meer inzicht te krijgen in donorprofiel en donormotivatie, is een sociaal- en gedragswetenschappelijk onderzoeksprogramma gestart. Dit programma, waarin Regio Zuidoost een leidende rol speelt, kent twee onderzoekslijnen. De eerste lijn richt zich op psychosociale aspecten van werving, oproepen en behoud van donors en tevens op geefgedrag van de algemene bevolking. De tweede onderzoekslijn, gestart in 2007, is epidemiologisch georiënteerd en richt zich op de lijn van donor tot bloedproduct. Het grootschalige onderzoek Donor InZicht brengt de karakteristieken van de donor in kaart. Meer dan donors hebben een vragenlijst ingevuld en data worden momenteel geanalyseerd. Wereld Bloeddonordag Jaarlijks wordt op 14 juni de Wereld Bloeddonordag gehouden. In 2007 was het thema Bloedgroepen. Sanquin greep deze dag aan om het belang van vrijwillig en onbaatzuchtig bloeddonorschap te benadrukken, en om haar donors te bedanken voor hun inzet. Donors die op 14 juni bloed kwamen geven, werden feestelijk onthaald en konden via een webshop een gratis T-shirt met daarop hun bloedgroep bestellen. Voorlichtingscampagne bloedgroepen In 2007 werd de succesvolle voorlichtingscampagne over bloedgroepen Ik ben bloedmooi voortgezet. In deze campagne staat iedere maand een bloedgroep (AB0) centraal. Iedere donor in de afnamelocatie ontvangt een folder met informatie over zijn/ haar doelgroep. Met dit thema wil Sanquin donors bewustmaken van hun bloedgroep en uitleggen dat er aan bloed met bepaalde bloedgroepen meer behoefte is (en dat die donors vaker worden opgeroepen) dan aan bloed met andere bloedgroepen (lagere donatiefrequentie). Donorlogistiek De bloedinzameling werd tot eind 2007 bepaald door de behoefte aan bloed in de eigen regio. Vanaf 2008 wordt dit uitgangspunt verlaten en gewerkt volgens het landelijk inzamelplan. In dit plan is het streven een betere en evenrediger inzet van het donorbestand in de regio s. De wens om donors ten minste tweemaal per jaar op te roepen, wordt ook gerealiseerd door sommige afnamelocaties vaker open te stellen. Met name in het noordoosten van het land zal dit leiden tot meer donaties. In 2007 werd bij Regio Zuidoost een pilot voorbereid om met een mobiele afnamelocatie in een bus bloed te kunnen inzamelen in kleine dorpen en steden onder goede GMP-omstandigheden. Relatie met donors Sanquin hecht aan een goede communicatie met haar donors. Het donorblad Bloedverwant werd aangepast en er verschenen in 2007 drie edities. Verder is de communicatie met de donors via de website verbeterd door het gebruik van aanmeld-, afmeld- en mutatieformulieren. Afgelopen zomer lieten donors zich kritisch uit over de reiskostenregeling, de transparantie van Sanquin en het salaris van de Raad van Bestuur. De opmerkingen vormden voor Sanquin aanleiding om op 16 augustus een rondetafelgesprek te organiseren. Het bestuur en de Raad van Toezicht spraken uitvoerig met vertegenwoordigers van de landelijke en regionale donorraden, de klachtencommissie, de nieuw opgerichte Landelijke Vereniging van Bloed- en plasmadonoren (LVB) en het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Besproken is hoe de LVB een plaats kan krijgen in de bestaande structuur van donorvertegenwoordigingen. De Raad van Toezicht lichtte op de bijeenkomst het beleid op het gebied van de salarissen toe. Ook de vragen rondom de reiskosten kwamen in het rondetafelgesprek aan de orde. Afgesproken is dat de regeling opnieuw wordt bezien en, indien nodig, in overleg met de landelijke donorraad wordt aangepast. Het verbeteren van de transparantie van Sanquin vormde een ander gespreksonderwerp. Om meer donors te peilen over de onderwerpen die tijdens het rondetafelgesprek aan de orde kwamen, is de donorenquête naar de serviceverlening uitgebreid met extra vragen en eind 2007 versneld uitgevoerd. Algemeen Jaarverslag Sanquin

18 Donors in Nederland Vol bloeddonors Plasmaferesedonors Vol bloed- en plasmaferesedonaties Vol bloeddonaties Plasmaferesedonaties (inclusief specifiek aferesedonaties en quaratainedonaties) Inzameling anti-rh(d) plasma (in liters) Bloedbanken CLB 18 Verslag van de Raad van Bestuur

19 Vervaardiging en levering van bloedproducten Bloedbanken testen en scheiden donorbloed in rode bloedcelconcentraten, bloedplaatjes en plasma, de zogenaamde kort houdbare bloedproducten. Deze producten worden - met uitzondering van het overgrote deel van het plasma - aan ziekenhuizen geleverd. Een lijst met de namen van de ziekenhuizen is te vinden op Soms worden bloed- en tussenproducten beschikbaar gesteld aan onderzoeksinstituten voor onderzoeksdoeleinden. Het aan Sanquin Plasmaproducten geleverde plasma wordt verwerkt tot geneesmiddelen, zoals stollingsfactoren voor de behandeling van hemofilie, albumine voor onder andere de behandeling van brandwonden en immunoglobulinen voor bijvoorbeeld patiënten met een tekort aan afweerstoffen. Deze lang houdbare bloedproducten gaan naar apothekers, ziekenhuizen en de farmaceutische groothandel. Kort houdbare bloedproducten In het verslagjaar waren de leveringen van kort houdbare bloedproducten in lijn met de verwachtingen. In 2007 werden in totaal eenheden vol bloed en rode bloedcelconcentraten aan de ziekenhuizen geleverd, 0,3% minder dan in Het aantal eenheden bloedplaatjes steeg met 3,5% naar Het gebruik van vers bevroren plasma (quarantaineplasma) is gestabiliseerd. Voorraadbeheer In 2006 werd door Regio Noordwest een proef met een nieuw, efficiënter voorraadbeheersysteem bij drie ziekenhuizen gehouden en succesvol afgesloten. Het heeft bij deze drie ziekenhuizen geresulteerd in een reductie van minimaal 45% van de bestelmomenten. In 2007 is een eindrapportage opgeleverd. De Raad van Bestuur heeft besloten om het systeem aan te bieden bij alle ziekenhuizen in Nederland. Lang houdbare bloedproducten Door veranderende internationale marktomstandigheden is de vraag naar plasmaproducten wereldwijd sterk toegenomen. Als gevolg daarvan is de vraag ook voor Sanquin (in het kader van de behoefte aan zelfvoorziening) toegenomen in zowel Nederland en België als Finland. Immers, de internationaal opererende farmaceutische industrie verkoopt haar producten steeds in die gebieden waar de prijzen het hoogst zijn. Voor met name immunoglobulinen heeft dit tot gevolg gehad dat de concurrenten van Sanquin niet of in mindere mate hun producten aanbieden in de landen waar Sanquin haar thuisbasis heeft. Aangezien de behoefte aan plasma op dit moment wordt bepaald door de groeiende vraag naar immunoglobulinen, is in Nederland besloten de inzameling van afereseplasma te verhogen. Met onze partners in België en Finland wordt onderzocht of ook daar de inzameling van plasma kan toenemen. Vooralsnog kan binnen het samenwerkingsverband aan deze stijgende vraag naar plasmaproducten worden voldaan. Nieuwe bloedproducten/nieuwe toepassingen De inspanningen gericht op de registratie van een nieuwe generatie van het C1-esteraseremmer bevattende product (in Nederland op de markt gebracht onder de naam Cetor ) werden in 2007 voortgezet. In de Verenigde Staten is door een Amerikaanse partner van Sanquin voor dit product een zogenaamde BLA (biological license application) ingediend. In het kader van de beoordeling van dit dossier vond eind 2007 een inspectie plaats van de productiefaciliteiten in Brussel en Amsterdam door de Amerikaanse Food and Drug Administration (FDA). Beoordeling van dit dossier kan in de loop van 2008 leiden tot registratie van dit product in de Verenigde Staten. Het gebruik van bloedproducten Sanquin vindt advisering over het gebruik van bloedproducten belangrijk. Deze dienst wordt ondersteund door de Klinisch Consultatieve Diensten (KCD s) van Sanquin, waar transfusieartsen en medisch specialisten (brugfunctie) werkzaam zijn. De KCD s participeren in transfusiecommissies, hemovigilantieprogramma s en klinisch onderzoek omtrent bloedproducten en bloedtransfusiediagnostiek. Tevens ondersteunen de KCD s de Sanquin-afereseteams, die bijdragen aan de patiëntenbehandeling in de ziekenhuizen. In toenemende mate wordt Sanquin-afereseteams gevraagd om therapeutische aferese te verrichten. In 2006 is daarvoor een (interne) richtlijn opgesteld en zijn standaardcontracten voor de ziekenhuizen opgesteld die in 2007 werden geïmplementeerd. Algemeen Jaarverslag Sanquin

20 Overzicht aantal donors met een positieve uitslag van onderzoek op infecties Elke donatie wordt getest. De infecties komen over het algemeen vaker voor bij de donors die voor de eerste keer geven. Uiteraard worden bloedproducten van de donors bij wie een infectie is aangetoond vernietigd. Hepatitis B-virus nieuw trouw/ bekend totaal LUES nieuw trouw/ bekend totaal HIV-1/2 nieuw trouw/ bekend totaal aantal per aantal per aantal , , , , , , , , , ,3 35 aantal per aantal per aantal , , , , , , , , , ,5 18 aantal per aantal per aantal ,0 3 0, ,1 4 1, ,3 2 0, ,0 4 0, ,9 1 0, ,0 8 1, ,0 3 0, ,4 1 0, ,3 3 0, ,9 1 0,2 2 Hepatitis C-virus nieuw trouw/ bekend totaal HTLV-I/II nieuw trouw/ bekend totaal aantal per aantal per aantal , , , , , , , , , ,2 21 aantal per aantal per aantal ,0 1 0, ,0 0 0, ,3 0 0, ,7 1 0, ,7 0 0, ,9 0 0, ,9 1 0, ,4 1 0, ,0 0 0, ,0 0 0, Verslag van de Raad van Bestuur

21 Hemovigilantie Voor de verbetering van de kwaliteit en de veiligheid van bloedtransfusie is een goede registratie van de (neven)effecten van bloedtransfusies van groot belang. Sanquin werkt samen met professionals van de wetenschappelijke verenigingen in de Stichting Transfusiereacties in Patiënten (TRIP). TRIP is als professionele organisatie verantwoordelijk voor de landelijke wetenschappelijke rapportage over de bloedveiligheid in Nederland. Een dergelijk rapportagesysteem wordt hemovigilantie genoemd. In 2007 werd het hemovigilantieprogramma uitgebreid met vigilantie van weefsels en cellen. De afdelingen KAM en KCD van Sanquin en TRIP werkten in 2007 aan de afstemming van de automatisering voor de registratie en rapportage van (ernstige) bijwerkingen van bloedtransfusies. Het systeem sluit aan bij dat van de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ). Internationaal werd aandacht gegeven aan de rapportage van ongewenste bijwerkingen bij de donatie. Binnen Sanquin werd daarvoor een nieuw coderingssysteem ontworpen en vastgesteld. De automatisering ervan krijgt in 2008 gestalte. Farmacovigilantie De veiligheid van de plasmaproducten in klinisch gebruik wordt zowel actief in prospectieve studies als passief door het opvolgen van meldingen vervolgd. In een Periodic Safety Update Report (PSUR) wordt per product de European Medicines Evaluation Agency (EMEA), dan wel het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG) geïnformeerd. Het aantal meldingen was gering en gaf geen aanleiding om de informatie aan arts en patiënt over het gebruik van de producten te wijzigen. Kwaliteit, arbo, milieu en veiligheid Kwaliteit en veiligheid zijn belangrijk voor de organisatie. Het kwaliteitsbeleid strekt zich uit over alle aspecten van de bedrijfsvoering. Sanquin hanteert een kwaliteits(management)- systeem waarin wordt voldaan aan de eisen van GMP (Good Manufacturing Practices), GLP (Good Laboratory Practices) en ISO 9001:2000. Waar relevant, wordt dit aangevuld met specifieke systemen, zoals JACIE en NedCordFact. In 2007 behaalden Sanquin Concernstaf, de Concerndienst Informatisering en Regio Zuidwest het ISO 9001:2000-certificaat. Voor Regio Noordoost werd het ISO 9001:2000-certificaat met drie jaar verlengd, met inbegrip van de afdeling Onderzoek en Onderwijs. Het IHD-laboratorium van deze bloedbank behaalde het ISO certificaat (Raad van Accreditatie en CCKL). Het Stamcellaboratorium van Sanquin Diagnostiek behaalde het JACIE-certificaat (CCKL). Het EFI-certificaat werd behaald door HLA-Diagnostiek. Eind 2007 vond een inspectie plaats van de productiefaciliteiten van Sanquin Plasmaproducten in Brussel en Amsterdam. De Amerikaanse Food and Drug Administration beoordeelde een BLA (biological license application) voor het C1- esteraseremmerproduct voor de Amerikaanse markt. In het kader van de Wet Veiligheid en Kwaliteit Lichaamsmateriaal (WVKL) heeft Sanquin voor al haar weefselactiviteiten (botbanken, navelstrengbloedbank en stamcellaboratoria) een vergunning aangevraagd. Naar verwachting vinden de inspecties plaats in GMP De Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) heeft in afnamelocaties geïnspecteerd. De algemene indruk van IGZ is dat Sanquin een mooi en soepel werkend geheel is. Er zijn enkele onvolkomenheden vastgesteld die niet leiden tot risico s voor de patiënt/ontvanger van uit bloed bereide producten. Naar aanleiding van de bevindingen van de inspecties worden verbeteringen aangebracht. Ook werd Sanquin Plasmaproducten, met voldoende resultaat, door IGZ geïnspecteerd in het kader van een routine GMPinspectie. Richtlijnen van de EU Begin 2005 werd de belangrijkste Europese richtlijn op het gebied van kwaliteit en veiligheid van bloed en bloedbestanddelen in Nederland van kracht, te weten de Richtlijn 2002/98/EG ( Richtlijn tot vaststelling van kwaliteits- en veiligheidsnormen voor het inzamelen, testen, bewerken, opslaan en distribueren van bloed en bloedbestanddelen van menselijke oorsprong ). Ter uitvoering werd in 2007 onder andere de Sanquin-richtlijn Archivering vastgesteld. Arbo In 2007 is het beleid bij prikaccidenten geëvalueerd en bijgesteld. Afgesproken is dat de arbodienst van het Academisch Medisch Centrum in Amsterdam het aanspreekpunt is voor advisering en ondersteuning van de medewerkers van Sanquin. Algemeen Jaarverslag Sanquin

22 Milieubeleid In 2007 legde Sanquin een plan van aanpak wijziging afvalstromen voor aan het Ministerie van V&W en het Ministerie van VROM. De wijziging houdt in dat gebruikte gesloten zaksystemen met een minimale resthoeveelheid bloed niet langer als ziekenhuisafval worden aangemerkt, maar als bedrijfsafval. Beide ministeries stemden in met de voorgestelde wijziging, waardoor kosten worden bespaard. Veiligheid Variant ziekte van Creutzfeldt-Jakob De overdracht van de variant ziekte van Creutzfeldt-Jakob (vcjd) kan plaatsvinden via de voedselketen. Daarnaast zijn vier gevallen in het buitenland bekend van overdracht via bloedtransfusie. In het verslagjaar deden zich in Nederland geen gevallen van vcjd voor. Sanquin neemt deel aan internationale werkgroepen voor onderzoek naar de verwijdering van het ziekmakend prioneiwit uit de bloedproducten en naar een mogelijke bloedtest. Voor een mogelijke test zijn aanvullende maatregelen en voorwaarden met betrekking tot informatie aan en follow-up van de donors aangewezen. In 2007 bracht de Gezondheidsraad een signalement uit met adviezen over de implicaties van een mogelijke bloedtest voor vcjd. Deze adviezen worden de komende tijd uitgewerkt. Naar het zich laat aanzien, zal in 2008 nog geen CE-gecertificeerde test beschikbaar komen. Filters voor de verwijdering van prioneiwit uit het bloed zijn in 2007 CE-gecertificeerd. Klinisch onderzoek naar de veiligheid is elders in gang gezet. Transfusion Related Acute Lung Injury (TRALI) Door de verbeterde registratie van ongewenste bijwerkingen van bloedtransfusies is het klinische syndroom TRALI meer in de belangstelling gekomen. TRALI is een ernstig acuut ziektebeeld, dat soms fataal kan verlopen. De oorzaak is nog niet vastgesteld, maar wordt deels geassocieerd met antistoffen tegen leukocyten in plasmahoudende bloedcomponenten. Door Sanquin zijn twee multicenterstudies gestart om meer inzicht te verkrijgen in het ziektebeeld en eigenschappen van de betrokken donors. Deze TRALI-onderzoeken worden naar verwachting in 2009 afgerond. Sinds juni 2007 wordt door Sanquin uit voorzorg alleen nog quarantaineplasma geleverd van donors die zelf nooit een zwangerschap, bloedtransfusie of transplantatie hebben gehad. Daarmee wordt de kans op de aanwezigheid van leukocytenantistoffen beperkt. In 2007 werd besloten om per 1 juni 2008 ook bij de bereiding van trombocyten uit buffy-coat pools, alleen nog plasma toe te voegen van donors die zelf nooit een zwangerschap, bloedtransfusie of transplantatie hebben gehad. Landelijke registratie antistoffen tegen rode bloedcellen Voor patiënten die een bloedtransfusie gaan ontvangen, is het van groot belang dat ziekenhuizen in een landelijk registratiesysteem informatie kunnen raadplegen over eventueel aanwezige irregulaire antistoffen tegen rode bloedcellen. In 2007 werd het landelijk systeem TRIX (Transfusie Register voor Irregulaire antistoffen en kruisproefproblemen) geïmplementeerd. Naar verwachting sluiten meer ziekenhuizen zich in 2008 aan bij het systeem. Patiënten die van ziekenhuis veranderen, kunnen er dankzij TRIX op rekenen dat voor hen belangrijke informatie niet over het hoofd wordt gezien. Met TRIX is een in de wereld vooralsnog uniek consultatiesysteem in gebruik genomen, waarmee de kans op uitgestelde transfusiereacties wordt verminderd en de bloedveiligheid voor patiënten verder wordt verbeterd. Hepatitis A- en B-virus Sinds 2000 worden de donaties aanvullend getest met Nucleïnezuur Amplificatietests (NAT) voor hepatitis C-virus (HCV) en HIV. Daarmee wordt de kans op besmetting in de zogenoemde windowperiode gereduceerd. Daarnaast worden voor de plasmaproducten sinds 2006 pools van 480 donaties getest met NAT op RNA van het hepatitis A-virus (HAV) en op DNA van het hepatitis B-virus (HBV). In 2007 werd met instemming van VWS besloten om per 1 juli 2008 alle donaties met behulp van NAT op HBV, HIV en HCV te gaan testen in minipools van zes donaties. Daarmee wordt niet alleen het windowrisico voor HCV en HIV verder beperkt, maar ook dat voor HBV. Opduikende infectieziekten Onder opduikende infecties worden infectieziekten verstaan die nog niet bekend waren en nieuw zijn ontstaan (bijvoorbeeld SARS). Hier onder vallen ook infectieziekten die reeds bekend zijn, maar waarvan de verspreiding plotseling toeneemt of verandert. In 2007 werd Sanquin, evenals andere bloedtransfusiediensten in Europa, geconfronteerd met een toename van opduikende infecties. Het betreft vaak infecties die door insecten worden overgedragen en die door de klimaatveranderingen steeds verder naar het noorden migreren. Hierbij gaat het bijvoorbeeld om het West Nile Virus en Dengue in Amerika en om het Chikungunya- 22 Verslag van de Raad van Bestuur

23 Levering aan ziekenhuizen Aantal rode bloedcellen Aantal bloedplaatjes Bloedplaatjes (DE) + (aferesen x 5)* *vanaf 1998 aferesen x5, daarvoor aferesen x 6 Aantal eenheden plasma Vers plasma/qp ESDEP Cryoarm plasma Algemeen Jaarverslag Sanquin

24 virus in Italië. Op dit gebied wordt nauw samengewerkt met het Centrum Infectieziektenbestrijding/RIVM. Tot nu toe kon worden volstaan met het instellen van selectiemaatregelen bij donors die in endemische gebieden verbleven. Indien dergelijke epidemieën meer naar het noorden opschuiven, zijn wellicht andere maatregelen nodig. Klacht bij de Commissie Gelijke Behandeling (CGB) De CGB behandelde een klacht van een homoseksuele man tegen het beleid bij de donorkeuring om mannen met homoseksuele contacten van het donorschap uit te sluiten. In de VS en Canada was een lobby gestart onder studenten die dreigen met donatiestaking indien de als discriminatoir ervaren maatregelen niet worden teruggedraaid. In de uitspraak gaf de CGB aan dat Sanquin het beleid ter zake niet hoeft te wijzigen. Dit ter bescherming van de patiënten die afhankelijk zijn van bloedproducten. Klinische evaluatie van plasmaproducten Zowel voor nieuwe als bestaande plasmaproducten en voor cellulaire bloedproducten dienen de effectiviteit en veiligheid door klinisch onderzoek te worden vastgesteld. Hierbij spelen vernieuwingen en verbeteringen in het productieproces een rol, net als mogelijkheden om nieuwe indicaties of verbeteringen in de therapie te onderbouwen. In het verslagjaar werd Nonafact, het Factor IX-concentraat, in een post-authorization safety surveillance study in hemofilie B-patiënten in vijf hemofiliebehandelcentra verder vervolgd. Er zijn geen bijwerkingen waargenomen. Ten aanzien van Nanogam, het intraveneus toe te dienen immunoglobulinepreparaat, werden klinische studies bij diverse patiëntengroepen gestart. Ook met Cetor (een serineprotease-concentraat voor de behandeling van heriditair angio-oedeem) wordt aanvullend klinisch onderzoek uitgevoerd in een vijftal ziekenhuizen: in 2007 werden de farmacokinetiekstudies en het onderzoek betreffende de acute behandeling van aanvallen met het genanofiltreerde vierde generatie product succesvol afgerond. Tenslotte werd in het AMC de fase II-studie met Mannan Binding Lectin (MBL) in door chemotherapie MBL-deficiënte kinderen afgerond. Klinische evaluatie en nieuwe kort houdbare bloedproducten Door ontwikkelingen op het terrein van pathogeenreductie van bloedproducten wordt de kans op mogelijk aanwezige ziekteverwekkers in bloedproducten (windowrisico, opduikende infecties) verder gereduceerd. In samenwerking met de stichting Hemato-Oncologie voor Volwassenen Nederland (HOVON) is door Sanquin een vergelijkend onderzoek gestart naar drie bereidingsmethoden voor trombocytenconcentraten. Naar verwachting is het onderzoek eind 2008 afgerond. Gezien de ontwikkelingen rond opduikende infectieziekten, neemt pathogeenreductie van bloedproducten in betekenis toe. In samenwerking met het LUMC werd een onderzoek geïnitieerd voor experimentele introductie van fibrinelijm voor patiënten met coronary bypass-chirurgie. Gelet op de bacteriologische controle, wordt een bewaarduur van zeven dagen ook aangehouden voor aferesetrombocyten, leukocyten verwijderd in plasma. Evenals bij de introductie van trombocyten samengevoegd, wordt postautorisatiesurveillance toegepast bij bewaren van zes of zeven dagen. Uit validatiestudies is gebleken dat ingevroren erytrocyten machinaal met behulp van een gesloten systeem kunnen worden gewassen en ontdooid. Health Technology Assessment In toenemende mate wordt belang gehecht aan doelmatigheidsonderzoek van nieuwe maatregelen en risicoanalyse van productieprocessen van bloedproducten. Sanquin initieerde daartoe de gezamenlijke afdeling Transfusion Technology Assessment van Sanquin en het Julius Centrum van de Universiteit Utrecht. Risicoanalyses werden opgeleverd omtrent de kans op mogelijke overdracht van verschillende infecties door plasmaproducten en bloedcomponenten. Conform de voorschriften van de EMEA werd gerapporteerd over het windowrisico bij bloeddonaties en werd een standaardmethode ontwikkeld voor statistische controle van mogelijke wijzigingen in de incidentie ervan. Een kosteneffectiviteitsstudie van HBV-NAT werd opgeleverd aan de Raad van Bestuur en aan het Ministerie van VWS. Voor nauwkeuriger kosteneffectiviteitsanalyses is inzicht nodig in de distributie van het donorbloed over de profielen en overleving van patiëntengroepen in Nederland. De in het verslagjaar verder uitgewerkte PROTON-studie, in samenwerking met een twintigtal ziekenhuizen, wordt naar verwachting in 2008 afgerond. 24 Verslag van de Raad van Bestuur

25 Onderzoek en ontwikkeling Onderzoek Voor de verslaglegging van het wetenschappelijk onderzoek verwijzen wij u naar het Engelstalige wetenschappelijk jaarverslag 2007 van Sanquin. Sanquin Spring Seminar Op 19 en 20 april werd in het Koninklijk Instituut voor de Tropen in Amsterdam voor de tweede maal het Sanquin Spring Seminar gehouden. Het congres stond in het teken van Antibodies in Disease, Diagnosis, and Treatment. Ruim twintig sprekers droegen bij aan een goed ontvangen seminar met deelnemers uit veel verschillende landen. Het derde Spring Seminar (over cellulaire therapieën) vindt plaats in Samenwerking met universitaire en andere onderzoeksinstellingen Samen met de academische ziekenhuizen is gewerkt aan een samenhangend klinisch-wetenschappelijk onderzoeksprogramma. Sanquin werkt samen met alle academische medische centra en met vele algemene ziekenhuizen in Nederland. Met het Academisch Medisch Centrum (AMC) van de Universiteit van Amsterdam gebeurt dat in het gemeenschappelijke Landsteiner Laboratorium. Eind 2007 is de meerjarige samenwerking opnieuw verlengd. Afgesproken is dat senior onderzoekers van Sanquin vanaf 2008 een deeltijdaanstelling bij het AMC krijgen. De samenwerking met de Universiteit van Nijmegen op het gebied van immuuntherapie werd voortgezet. Het klinischepidemiologisch onderzoek met het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) werd verder versterkt. De wetenschappelijke onderbouwing van het donorbeleid werd versterkt met nieuwe epidemiologische expertise in de Regio Zuidoost. Het donorgebonden onderzoeksprogramma kreeg een belangrijke impuls doordat Regio Zuidoost een grote Europese subsidie ontving voor DOMAINE (DOnor MAnagement In Europe: Creating a safe and sufficient donor population in Europe: comparing and recommending good donor management practice). Dit project richt zich op de manier waarop bloedbanken in Europa de verschillende aspecten van donormanagement vormgeven. Er zal veel aandacht worden geschonken aan de manier van donorwerving, verschillende oproep- en uitstelprocedures en donorbehoud. Het doel van het project is een betrouwbare bloeddonorpopulatie door goed donormanagement. Benoemingen en afscheid Begin 2007 werd mw. dr. C.E. van der Schoot, hoofd afdeling Immunohematologie Experimenteel bij Sanquin Research, benoemd tot strategisch hoogleraar Experimentele Immunohematologie aan de Universiteit van Amsterdam. Prof. dr. D.J. van Rhenen, divisiedirecteur van Regio Zuidwest, werd herbenoemd als bijzonder hoogleraar Bloedtransfusiegeneeskunde aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam. Eind 2007 stapte mw. prof. dr. H. Schuitemaker met haar onderzoeksgroep Klinische Viro-Immunologie van Sanquin Research over naar het AMC, waar zij binnen het gemeenschappelijke Sanquin-AMC Landsteiner Laboratorium werkzaam zal zijn. Met deze overstap vindt de onderzoeksgroep meer aansluiting en dus meer mogelijkheden voor dwarsverbanden met andere AMC-onderzoeksgroepen. Prof. Schuitemaker blijft als adviseur verbonden aan Sanquin Diagnostiek. Sanquin is voornemens om binnen Sanquin Research een nieuwe onderzoeksgroep op te zetten op het gebied van epidemiologie van bloedoverdraagbare infectieziekten. Researchcode In 2007 heeft Sanquin een researchcode vastgesteld en zich aangesloten bij het Landelijk Orgaan voor Wetenschappelijke Integriteit (LOWI). In dit kader is prof. dr. H. Pannekoek benoemd tot ombudsman wetenschap. Onderzoeksfinanciering De middelen voor wetenschappelijke onderzoek en ontwikkeling zijn in 2007 op peil gebleven. Contractresearch en codevelopment lieten een positieve ontwikkeling zien. In totaal werd voor bijna 6,5 miljoen euro aan extern gefinancierde projectgebonden subsidies verkregen, zijnde 49% van het projectgebonden onderzoeksbudget. Met de middelen die beschikbaar waren voor product- en procesontwikkeling van cellulaire bloedproducten, kon in 2007 ongeveer een derde van de nodig geachte onderzoeksprojecten worden gefinancierd. Ontwikkeling Sanquin Diagnostiek De referentiediagnostiek van Sanquin Diagnostiek en de rol als kenniscentrum functioneren optimaal bij een combinatie van specialistisch bloedonderzoek en screeningsdiagnostiek op hetzelfde vakgebied. Koppeling van transfusiegerelateerd onderzoek aan immunopathologisch onderzoek is eveneens een voorwaarde. Algemeen Jaarverslag Sanquin

26 Tien jaar diagnostiek Dörte Hamann is manager Immunohematologie Diagnostiek bij Sanquin Diagnostiek De markt in Nederland is duidelijk aan het veranderen. Kleinere ziekenhuizen bundelen de krachten. Daardoor ontstaan grotere onderzoekscentra die heel goed in staat zijn de primaire diagnostiek in eigen huis uit te voeren, vaak met behulp van tests en kits van de plank. Onze toegevoegde waarde ligt in het blijvend vooroplopen. Dat doen wij allereerst op het gebied van bloedonderzoek. Daarnaast willen wij blijven groeien als expertisecentrum op het gebied van de immunologie. Een innovatiecommissie houdt zich bezig met nieuwe ontwikkelingen en kijkt wat er speelt aan vraagstellingen in ziekenhuizen. Bijvoorbeeld het opzetten van een nieuwe mutatieanalyse vraagt om bijzondere capaciteit. Dat is wat wij hier heel goed kunnen. 26

27 27

28 In 2007 is bij Sanquin Diagnostiek in Amsterdam een start gemaakt met de centralisatie van de donorscreeningsactiviteiten voor de bloedbankdivisies. Daarnaast heeft de invoering van de HBV/HAV-NAT-test voor Sanquin Plasmaproducten en het CAF een duidelijke toename in laboratoriumactiviteiten laten zien. De door de overheid gestimuleerde marktwerking en de snelle ontwikkeling rond aanbod van diagnostische kits binnen de ziekenhuislaboratoria maken de voorsprong die Sanquin Diagnostiek heeft kwetsbaarder. Uit strategisch oogpunt is de ontwikkeling van nieuwe tests extra gestimuleerd om zodoende de voorlopersrol te behouden. De hiertoe ingerichte Diagnostiek Commissie Innovatie (DC-I) heeft in 2007 samen met de diagnostiekafdelingen vele nieuwe tests ontwikkeld. Tests om de serumspiegels van monoklonale therapeutica bij de behandeling van onder andere reumapatiënten te kunnen meten, zijn technisch gereed en beschikbaar, maar de verwachte toename van het aantal aanvragen voor deze tests is uitgebleven. Door het meten van deze serumspiegels neemt niet alleen de kwaliteit van behandeling toe, maar kan ook efficiënt met de dure medicijnen worden omgegaan. Deze potentiële kostenbesparing is door de ziektekostenverzekeraars (nog) niet opgemerkt. In 2008 wordt hieraan extra aandacht besteed. Ter ondersteuning van de stollingsdiagnostiek bij patiënten met trombo-embolische processen (antifosfolipidensyndroom) is het pakket om de aanwezigheid van antifosfolipidenantistoffen aan te tonen, uitgebreid. Het genomen besluit om de opslag en distributie van biologische standaarden van de WHO op één plaats te concentreren, heeft in januari zijn beslag gehad. Medio januari 2007 zijn alle formele WHO-activiteiten overgedragen aan het National Institute for Biological Standards and Control (NIBSC) in het Verenigd Koninkrijk. Na een pilotperiode werd het landelijk registratiesysteem van irregulaire antistoffen tegen rode bloedcellen (Transfusie Register Irregulaire kruisproefproblemen, ofwel TRIX) in mei feestelijk geïntroduceerd. Inmiddels zijn de eerste ziekenhuizen aangesloten. Het Centraal Laboratorium Aanvraag en Uitslag Systeem (CLAUS) werd in 2007 webbased gemaakt. Sanquin Consulting Services Sanquin Consulting Services (SCS) richt zich op de overdracht van kennis en ervaring aan landen met zich ontwikkelende economieën. Doel is de bloedvoorziening zodanig te organiseren dat de veiligheid en de duurzaamheid van bloedtransfusie toenemen. In 2007 zijn de activiteiten in het kader van het PEPfAR-project in Zambia en Uganda voortgezet. In dit derde fiscale jaar van het in totaal vijf jaren durende project worden de resultaten van de missies op een aantal gebieden steeds duidelijker zichtbaar. Hoewel de voortgang veelbelovend is, moesten in overleg met de opdrachtgever op enkele aandachtsgebieden wel de doelen tijdens de missies aan de actuele vraag van de landen worden aangepast. Naast deze doorlopende activiteiten zijn op acquisitie gerichte inspanningen gedaan, met name in Oezbekistan en Pakistan, al dan niet in samenwerking met internationaal werkende bureaus. Een medewerker van SCS begint binnenkort als consultant aan een twee jaar durend project in Oezbekistan, gefinancierd door Asian Development Bank. Business Unit Reagentia Reagentia (BUR) ontwikkelt en produceert testreagentia die worden gebruikt in laboratoria van onder andere ziekenhuizen, bloedbanken en universiteiten. In het verslagjaar werd de Magister, een volautomaat voor het uitvoeren van Cellbindgelkaarttests in de immunohematologie, in een aantal landen met succes geïntroduceerd. Er werd een project gestart om de productie van de gelkaartjes verder te automatiseren en de productiecapaciteit te vergroten. Voor de toekomst investeert de BUR, samen met Sanquin Research en Diagnostiek, in assays waarmee rode bloedcelantigenen op DNA-niveau getypeerd kunnen worden. Hierdoor wordt het mogelijk om bloed van donors beter te matchen met dat van patiënten. Dit gebeurt met DNA-microarraytechnologie ( DNA-chips ), waarvan de toepasbaarheid is aangetoond in het EU-project Bloodgen met de Bloodchip (bloedgroepchip). De samenwerking met het Nederlands Kanker Instituut (NKI) op het gebied van het T-cel afweersysteem werd gecontinueerd. De bruikbaarheid van nieuwe reagentia bij de ontwikkeling van nieuwe vaccins wordt onderzocht in samenwerking met bedrijven in binnen- en buitenland. Business Unit Pharmaceutical Services Pharmaceutical Services ontwikkelt productieprocessen op basis van zoogdiercelkweek en eiwittechnologie met het doel nieuwe biologische geneesmiddelen op de markt te brengen. SPS doet dat in samenwerking met de farmaceutische industrie. Daarnaast worden in opdracht specialistische kwaliteitscontroles uitgevoerd. In 2007 werd door SPS een Master File bij de Food and Drug Administration (FDA) ingediend. Dit betreft een monoclonale 28 Verslag van de Raad van Bestuur

EEN WERELD VAN BINNEN

EEN WERELD VAN BINNEN EEN WERELD Sanquin verzorgt op not-for-profitbasis de bloedvoorziening in Nederland. Hierbij voldoet de organisatie aan de hoogste eisen van kwaliteit, veiligheid en doelmatigheid. Sanquin is een kenniscentrum

Nadere informatie

Bloedtransfusie... 1. Waarom een bloedtransfusie... 1. Hoe veilig is een bloedtransfusie... 2. Bijwerkingen van de bloedtransfusie...

Bloedtransfusie... 1. Waarom een bloedtransfusie... 1. Hoe veilig is een bloedtransfusie... 2. Bijwerkingen van de bloedtransfusie... Bloedtransfusie Inhoudsopgave Bloedtransfusie... 1 Waarom een bloedtransfusie... 1 Hoe veilig is een bloedtransfusie... 2 Bijwerkingen van de bloedtransfusie... 3 Registratie van gegevens... 4 Kan ik een

Nadere informatie

Waarom een bloedtransfusie

Waarom een bloedtransfusie Bloedtransfusie Binnenkort ondergaat u een behandeling of ingreep, waarbij een kans bestaat dat u bloed toegediend moet krijgen (een bloedtransfusie). In deze folder vindt u informatie over bloedtransfusie.

Nadere informatie

Informatie over een bloedtransfusie

Informatie over een bloedtransfusie Informatie over een bloedtransfusie Bij het tot stand komen van deze folder is gebruik gemaakt van de volgende folders: Bloedtransfusie voor patiënten - Stichting Sanquin Bloedvoorziening. Bloedtransfusie

Nadere informatie

BLOEDTRANSFUSIE 17901

BLOEDTRANSFUSIE 17901 BLOEDTRANSFUSIE 17901 Inleiding Binnenkort ondergaat u een behandeling of ingreep in het Sint Franciscus Gasthuis, waarbij de kans bestaat dat u bloed toegediend krijgt (een bloedtransfusie). In deze folder

Nadere informatie

Bloedtransfusie patiënteninformatie

Bloedtransfusie patiënteninformatie Klinisch Chemisch Laboratorium Bloedtransfusie patiënteninformatie Het Antonius Ziekenhuis vormt samen met Thuiszorg Zuidwest Friesland de Antonius Zorggroep Binnenkort ondergaat u een behandeling of

Nadere informatie

Bloedtransfusie. Klinisch Chemisch Laboratorium

Bloedtransfusie. Klinisch Chemisch Laboratorium Bloedtransfusie Klinisch Chemisch Laboratorium Binnenkort ondergaat u een behandeling, waarbij de kans bestaat dat u bloed toegediend moet krijgen (een bloedtransfusie). Ieder jaar ontvangen zo'n 300.000

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Bloedtransfusie terTER_

Patiënteninformatie. Bloedtransfusie terTER_ Patiënteninformatie Bloedtransfusie 1234567890-terTER_ Bloedtransfusie Binnenkort ondergaat u een behandeling of ingreep, waarbij er een kans bestaat dat u bloed toegediend moet krijgen (een bloedtransfusie).

Nadere informatie

Bloedtransfusie Waarom een bloedtransfusie?

Bloedtransfusie Waarom een bloedtransfusie? Bloedtransfusie Binnenkort ondergaat u een behandeling of ingreep, waarbij er een kans bestaat dat u bloed toegediend moet krijgen (een bloedtransfusie). In deze folder vindt u informatie over bloedtransfusie.

Nadere informatie

Bloedtransfusie. Info voor patiënten

Bloedtransfusie. Info voor patiënten Bloedtransfusie Info voor patiënten Binnenkort zult u een behandeling of ingreep ondergaan, waarbij er een kans bestaat dat u bloed toegediend moet krijgen (een bloedtransfusie). In deze folder vindt u

Nadere informatie

Bloedtransfusie Informatie voor patiënten

Bloedtransfusie Informatie voor patiënten Bloedtransfusie Informatie voor patiënten Klinisch laboratorium Een bloedtransfusie wordt door uw arts voorgeschreven. Dit gebeurt met uw toestemming, tenzij er sprake is van een acute levensbedreigende

Nadere informatie

Bloedtransfusie. Waarom een bloedtransfusie?

Bloedtransfusie. Waarom een bloedtransfusie? Binnenkort ondergaat u een behandeling of ingreep, waarbij er een kans bestaat dat u bloed toegediend moet krijgen (een bloedtransfusie). In deze brochure vindt u informatie over bloedtransfusie. Wanneer

Nadere informatie

Bloedtransfusie. Inleiding. Waarom een bloedtransfusie?

Bloedtransfusie. Inleiding. Waarom een bloedtransfusie? Bloedtransfusie Inleiding U ondergaat binnenkort een behandeling in VieCuri Medisch Centrum. Hierbij bestaat de kans dat u bloed toegediend moet krijgen: dit heet bloedtransfusie. In deze brochure vindt

Nadere informatie

Bloedtransfusie Inleiding Waarom een bloedtransfusie?

Bloedtransfusie Inleiding Waarom een bloedtransfusie? Bloedtransfusie Inleiding Binnenkort zult u een behandeling ondergaan, waarbij er een kans bestaat dat u bloed moet krijgen (een bloedtransfusie). In deze folder vindt u informatie over bloedtransfusie.

Nadere informatie

bloedtransfusie

bloedtransfusie ZorgSaam bloedtransfusie 1 2 Bloedtransfusie Binnenkort zult u een behandeling of ingreep ondergaan, waarbij er een kans bestaat dat u bloed toegediend krijgt (bloedtransfusie). Voorafgaand aan een bloedtransfusie

Nadere informatie

Bloedtransfusie voor volwassen patiënten

Bloedtransfusie voor volwassen patiënten Bloedtransfusie voor volwassen patiënten Bloedtransfusie Binnenkort ondergaat u een behandeling of ingreep, waarbij een kans bestaat dat u bloed toegediend moet krijgen (een bloedtransfusie). In deze

Nadere informatie

Bloedtransfusie. Informatie voor patiënten. Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl

Bloedtransfusie. Informatie voor patiënten. Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl Bloedtransfusie Informatie voor patiënten F0892-2130 september 2012 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK Leidschendam 070 357

Nadere informatie

Bloedtransfusie Informatie voor patiënten

Bloedtransfusie Informatie voor patiënten Bloedtransfusie Informatie voor patiënten Klinisch laboratorium In deze folder vindt u informatie over een bloedtransfusie. Een bloedtransfusie schrijft uw arts voor als dat voor de behandeling noodzakelijk

Nadere informatie

Bloedtransfusie: Informatie voor patiënten

Bloedtransfusie: Informatie voor patiënten Bloedtransfusie: Informatie voor patiënten Binnenkort zult u een behandeling of ingreep ondergaan, waarbij er een kans bestaat dat u bloed toegediend moet krijgen (een bloedtransfusie). In deze folder

Nadere informatie

Bloedtransfusie. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!

Bloedtransfusie. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Bloedtransfusie U heeft met uw arts afgesproken dat u een bloedtransfusie krijgt. Of u ondergaat binnenkort een behandeling of ingreep waarbij u misschien extra bloed toegediend moet krijgen. In deze folder

Nadere informatie

Bijzondere bloedgroepen. Bloed geven voor de Sanquin Bank of Frozen Blood (SBFB)

Bijzondere bloedgroepen. Bloed geven voor de Sanquin Bank of Frozen Blood (SBFB) Bijzondere bloedgroepen Bloed geven voor de Sanquin Bank of Frozen Blood (SBFB) Waarom krijgt u deze folder? Er is vastgesteld dat uw bloed een zeldzame bloedgroep heeft. Ook kan het zijn dat u antistoffen

Nadere informatie

Infobrochure. Bloedtransfusie

Infobrochure. Bloedtransfusie Infobrochure Bloedtransfusie Geachte heer/mevrouw, Tijdens uw opname in het ziekenhuis kan uw arts het noodzakelijk vinden dat u een bloedtransfusie ondergaat. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn bij een

Nadere informatie

De onderdelen van het bloed.

De onderdelen van het bloed. Bloedtransfusie Universitair Medisch Centrum Groningen Bij de behandeling die u of uw kind binnenkort ondergaat kan de toediening van bloed nodig zijn. In deze folder wordt uitgelegd welke bloedproducten

Nadere informatie

Bloedtransfusie bij kinderen

Bloedtransfusie bij kinderen Kindergeneeskunde Klinisch Chemisch en Hematologisch Laboratorium Bloedtransfusie bij kinderen i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Bloedtransfusie bij kinderen Binnenkort ondergaat uw kind een

Nadere informatie

Inhoud Wat is een bloedtransfusie

Inhoud Wat is een bloedtransfusie Bloedtransfusie Binnenkort zult u een behandeling of ingreep ondergaan, waarbij er een kans is dat u bloed toegediend moet krijgen: bloedtransfusie. Of u krijgt binnenkort een bloedtransfusie vanwege bloedarmoede.

Nadere informatie

Bloedtransfusie Algemene informatie toediening

Bloedtransfusie Algemene informatie toediening Bloedtransfusie Algemene informatie toediening Algemene informatie over bloed en bloedtransfusies Uw arts heeft een bloedtransfusie met u besproken omdat u bloedarmoede heeft of omdat u binnenkort een

Nadere informatie

Bloedtransfusie ALGEMEEN. Toedienen van bloedproducten

Bloedtransfusie ALGEMEEN. Toedienen van bloedproducten ALGEMEEN Bloedtransfusie Toedienen van bloedproducten Bij een bloedtransfusie worden bloed of bloedproducten via een infuus toegediend. Indien het voor uw behandeling noodzakelijk is, schrijft uw behandelend

Nadere informatie

bloed, ademhaling & spijsvertering info voor patiënten Bloedtransfusies

bloed, ademhaling & spijsvertering info voor patiënten Bloedtransfusies bloed, ademhaling & spijsvertering info voor patiënten Bloedtransfusies 01. Inleiding U (of uw kind) krijgt binnenkort een behandeling of een ingreep. De kans bestaat dat u (of uw kind) daarbij bloed toegediend

Nadere informatie

Inhoud Wat u moet weten over bloed en bloedtransfusiefout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Inhoud... 2 1. Inleiding... 3 2.

Inhoud Wat u moet weten over bloed en bloedtransfusiefout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Inhoud... 2 1. Inleiding... 3 2. Inhoud Wat u moet weten over bloed en bloedtransfusiefout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Inhoud... 2 1. Inleiding... 3 2. Wat is een bloedtransfusie?... 3 3. Hoe komt het ziekenhuis aan bloed?... 4 4.

Nadere informatie

Veelgestelde vragen over Ranbaxy

Veelgestelde vragen over Ranbaxy Veelgestelde vragen over Ranbaxy Vraag 1 Wat is er aan de hand met grondstoffen die gemaakt zijn in de fabriek van Ranbaxy in Toansa? Antwoord 1: Op 23 januari 2014 heeft de Amerikaanse Food and Drug Administration

Nadere informatie

Derks & Derks Adviseurs in human talent voor de gezondheidszorg

Derks & Derks Adviseurs in human talent voor de gezondheidszorg Derks & Derks Adviseurs in human talent voor de gezondheidszorg Werving Selectie Assessment Loopbaanbegeleiding Coaching Detachering Interim HR Research Derks & Derks adviseurs in human talent Werving

Nadere informatie

Donor Advies Raad e-mailadres dar@sanquin.nl. Jaarverslag 2014 LANDELIJKE DONORRAAD

Donor Advies Raad e-mailadres dar@sanquin.nl. Jaarverslag 2014 LANDELIJKE DONORRAAD Donor Advies Raad e-mailadres dar@sanquin.nl Jaarverslag 2014 LANDELIJKE DONORRAAD Pagina 2/5 INLEIDING Donors vormen het hart van de Nederlandse bloedvoorziening. Het spreekt dan ook voor zich dat de

Nadere informatie

Deze informatiefolder geeft u meer informatie over bloedtransfusies en probeert op een aantal veel gestelde vragen antwoorden te geven.

Deze informatiefolder geeft u meer informatie over bloedtransfusies en probeert op een aantal veel gestelde vragen antwoorden te geven. BLOEDTRANSFUSIE Bloedtransfusie Binnenkort ondergaat u (of uw kind) een behandeling of ingreep, waarbij de kans bestaat dat u bloedproducten toegediend moet krijgen, een zogenaamde bloedtransfusie. Deze

Nadere informatie

FOD VOLKSGEZONDHEID, VEILIGHEID VAN DE VOEDSELKETEN EN LEEFMILIEU. Federale wetgeving over hemovigilantie

FOD VOLKSGEZONDHEID, VEILIGHEID VAN DE VOEDSELKETEN EN LEEFMILIEU. Federale wetgeving over hemovigilantie 1 Federale wetgeving over hemovigilantie 2 Wettelijk kader Achtereenvolgens komen aan bod : a) - de Europese wetgeving; b) - het onderscheid ziekenhuisbloedbank - bloedinstelling; c) - de Belgische wetgeving.

Nadere informatie

s-gravenhage, 14 januari 2000 De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, E. Borst-Eilers

s-gravenhage, 14 januari 2000 De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, E. Borst-Eilers Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal s-gravenhage, 14 januari 2000 Onderwerp: Beleidsvisie landelijk kennis/behandelcentrum eetstoornissen Hierbij doe ik u een mijn «beleidsvisie voor

Nadere informatie

U kunt wijzigingen of aanvullingen op deze informatie door geven per

U kunt wijzigingen of aanvullingen op deze informatie door geven per Bloedtransfusie Onder ouders verstaan wij ook verzorger(s), pleeg- of adoptieouder(s) U kunt wijzigingen of aanvullingen op deze informatie door geven per e-mail: patienteninformatiewkz@umcutrecht.nl Wat

Nadere informatie

DRBR0699. Bloedtransfusie

DRBR0699. Bloedtransfusie DRBR0699 Bloedtransfusie Inhoudsverantwoordelijke: H. Stremersch Publicatiedatum: januari 2014 Inhoud Inleiding... 4 1. Waarom een bloedtransfusie?... 5 2. Hoe veilig is een bloedtransfusie?... 6 3. Waarom

Nadere informatie

Bloedtransfusie. T +32(0) F +32(0) Campus Sint-Jan Schiepse bos 6. B 3600 Genk

Bloedtransfusie. T +32(0) F +32(0) Campus Sint-Jan Schiepse bos 6. B 3600 Genk Bloedtransfusie T +32(0)89 32 50 50 F +32(0)89 32 79 00 info@zol.be Campus Sint-Jan Schiepse bos 6 B 3600 Genk Campus Sint-Barbara Bessemerstraat 478 B 3620 Lanaken Medisch Centrum André Dumont Stalenstraat

Nadere informatie

De tekst van deze folder is tot stand gekomen in samenwerking met: Stichting Europdonor in Leiden en Stichting Beenmergdonorbank Europdonor Nijmegen.

De tekst van deze folder is tot stand gekomen in samenwerking met: Stichting Europdonor in Leiden en Stichting Beenmergdonorbank Europdonor Nijmegen. De tekst van deze folder is tot stand gekomen in samenwerking met: Stichting Europdonor in Leiden en Stichting Beenmergdonorbank Europdonor Nijmegen. Stichting Sanquin Bloedvoorziening hanteert de grondbeginselen

Nadere informatie

JAARVERSLAG 2011 LANDELIJKE DONORRAAD

JAARVERSLAG 2011 LANDELIJKE DONORRAAD JAARVERSLAG 2011 LANDELIJKE DONORRAAD Bloed geeft zieken en gewonden weer kans op een gezond en gelukkig leven. Daarom is het zo belangrijk dat bloed altijd en voor iedereen beschikbaar is. In Nederland

Nadere informatie

WERKNEMER. Verklaring van belangen. Algemeen. Melding van belangen op farmaceutisch gebied. Tussenvoegsels

WERKNEMER. Verklaring van belangen. Algemeen. Melding van belangen op farmaceutisch gebied. Tussenvoegsels Verklaring van belangen Algemeen Titel(s) Voornaam Prof. dr. Bert Tussenvoegsels Achternaam Afdeling (Voor externe experts, wilt u aangeven voor welke afdeling van het CBG u werkt) Functienaam Omschrijving

Nadere informatie

- Bloed - Samenstelling en functie - Bloedgroepen en resusfactor

- Bloed - Samenstelling en functie - Bloedgroepen en resusfactor BLOED - Bloed - Samenstelling en functie - Bloedgroepen en resusfactor - Bloedtransfusie - Bloedproducten - Wet inzake bloedvoorziening - Voorraad en levering - Het geven van bloedproducten - Het ontvangen

Nadere informatie

Definitief rapport naar aanleiding van het toezichtbezoek aan Sanquin Bloedvoorziening, afnamelocatie Goes op 28 januari 2016

Definitief rapport naar aanleiding van het toezichtbezoek aan Sanquin Bloedvoorziening, afnamelocatie Goes op 28 januari 2016 Definitief rapport naar aanleiding van het toezichtbezoek aan Sanquin Bloedvoorziening, afnamelocatie Goes op 28 januari 2016 Utrecht 23 februari 2016 Inspectierapport 1. Geïnspecteerde bloedafnamelocatie

Nadere informatie

IJzerstapeling en therapeutische bloedafname. Informatie voor mensen met ijzerstapeling

IJzerstapeling en therapeutische bloedafname. Informatie voor mensen met ijzerstapeling IJzerstapeling en therapeutische bloedafname Informatie voor mensen met ijzerstapeling IJzerstapeling en therapeutische bloedafname Informatie voor mensen met ijzerstapeling Bloed geven op advies van de

Nadere informatie

Wat zijn feiten en cijfers rond geneesmiddelenonderzoek?

Wat zijn feiten en cijfers rond geneesmiddelenonderzoek? Deze kaart geeft een overzicht van beschikbare feiten en geneesmiddelenonderzoek. De kaart is tot stand gekomen op basis van literatuuronderzoek, interviews en denksessies met deskundigen. Met dank aan

Nadere informatie

MOSAIC studie Informatiebrief voor cases

MOSAIC studie Informatiebrief voor cases 1 MOSAIC studie Informatiebrief voor cases Informatiebrief betreffende het onderzoek (MOSAIC studie): de gevolgen van acute hepatitis C virus infectie bij HIV positieve en HIV negatieve mannen die seks

Nadere informatie

Detectie van occulte Hepatitis B bij bloeddonoren

Detectie van occulte Hepatitis B bij bloeddonoren Detectie van occulte Hepatitis B bij bloeddonoren Marco Koppelman 1, Theo Cuypers 2, Harry Bos 1, Maarten Koot 2, Hans Zaaijer 3 1 afdeling Nationaal Screening laboratorium Sanquin (NSS), divisie Diagnostiek

Nadere informatie

Om de risico s van een bloedtransfusie tot een minimum te beperken, gelden de volgende voorwaarden ten aanzien van bloeddonatie:

Om de risico s van een bloedtransfusie tot een minimum te beperken, gelden de volgende voorwaarden ten aanzien van bloeddonatie: BLOEDTRANSFUSIE Binnenkort ondergaat u een behandeling waarbij u mogelijk bloed toegediend krijgt. In deze folder leest u hoe een bloedtransfusie verloopt. Wat is een bloedtransfusie? Bloedtransfusies

Nadere informatie

Informatie bijeenkomst. Aplastische Anemie. Afdeling Hematologie 12 december 2016

Informatie bijeenkomst. Aplastische Anemie. Afdeling Hematologie 12 december 2016 Informatie bijeenkomst Aplastische Anemie Afdeling Hematologie 12 december 2016 Wat is Aplastische Anemie? Fred Falkenburg Internist-hematoloog Stamcellen in het beenmerg maken alle bloedcellen en afweercellen

Nadere informatie

Perceptie van veiligheid van bloedtransfusies en weefseltransplantaties

Perceptie van veiligheid van bloedtransfusies en weefseltransplantaties Perceptie van veiligheid van bloedtransfusies en weefseltransplantaties Inleiding tot panel discussie Paul Strengers Sanquin Past President European Haemovigilance Network (EHN) TRIP symposium 29 november

Nadere informatie

Regelgeving inzake lichaamsmateriaal

Regelgeving inzake lichaamsmateriaal Regelgeving inzake lichaamsmateriaal Wegwijs in de wetgeving 1 Marie Claire de Vries Inhoud 1. VWS en medische producten 2. Wetgeving inzake lichaamsmateriaal 2 VWS en medische producten. Voorzien in de

Nadere informatie

4. Bij voorkeur zal de raad van toezicht van Stichting P60 bij de werving van nieuwe toezichthouders buiten het eigen netwerk zoeken.

4. Bij voorkeur zal de raad van toezicht van Stichting P60 bij de werving van nieuwe toezichthouders buiten het eigen netwerk zoeken. REGLEMENT RAAD VAN TOEZICHT Opgesteld door de voorzitter op 25.03.2013 Vastgesteld door de raad van toezicht op: 27.05.2013 te Amstelveen HOOFDSTUK I. ALGEMEEN Artikel 1. Begrippen en terminologie Dit

Nadere informatie

Patiënten informatiebrief

Patiënten informatiebrief Patiënten informatiebrief Landelijk onderzoek naar patiënten met trombocytopathie in Nederland Geachte mevrouw/mijnheer, Trombocytopathie in Nederland (TiN) Wij vragen u vriendelijk om mee te doen aan

Nadere informatie

Zorgdepartement informatiebrochure Bloedtransfusie

Zorgdepartement informatiebrochure Bloedtransfusie Zorgdepartement informatiebrochure Bloedtransfusie Inhoudstafel 1. Inleiding 2. Waarom een transfusie? 3. Veiligheid 4. Verloop 5. Bijwerkingen 6. Kan ik weigeren? 7. (Mede)-verantwoordelijkheden van

Nadere informatie

CONVENANT MET BETREKKING TOT DE SCHEIDING VAN RISICO S VERBONDEN AAN DE UITVOERING VAN DE ACTIVITEITEN VAN DE BLOEDVOORZIENINGSORGANISATIE

CONVENANT MET BETREKKING TOT DE SCHEIDING VAN RISICO S VERBONDEN AAN DE UITVOERING VAN DE ACTIVITEITEN VAN DE BLOEDVOORZIENINGSORGANISATIE CONVENANT MET BETREKKING TOT DE SCHEIDING VAN RISICO S VERBONDEN AAN DE UITVOERING VAN DE ACTIVITEITEN VAN DE BLOEDVOORZIENINGSORGANISATIE Partijen, - de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,

Nadere informatie

ADVIES M.B.T. WIJZIGEN NORMEN ZIEKENHUISBLOEDBANK TRACEERBAARHEID EN MELDING

ADVIES M.B.T. WIJZIGEN NORMEN ZIEKENHUISBLOEDBANK TRACEERBAARHEID EN MELDING FOD VOLKSGEZONDHEID, VEILIGHEID VAN DE VOEDSELKETEN EN LEEFMILIEU --- Directoraat-generaal Organisatie gezondheidszorgvoorzieningen --- NATIONALE RAAD VOOR ZIEKEN- HUISVOORZIENINGEN. --- BRUSSEL, 09/02/2006

Nadere informatie

Jaarverslag 2016 Weefselinstelling, Semenbank en Intra-uteriene inseminatie

Jaarverslag 2016 Weefselinstelling, Semenbank en Intra-uteriene inseminatie Jaarverslag 2016 Weefselinstelling, Semenbank en Intra-uteriene inseminatie AKL Catharina Ziekenhuis Eindhoven Versie : 1 Datum : 14-02-2017 Inhoudsopgave 1. Voorwoord 2. Organogram, Organisatie of Bestuurlijke

Nadere informatie

Definitief rapport naar aanleiding van het toezichtbezoek aan Sanquin Bloedvoorziening, afnamelocatie Apeldoorn op 30 augustus 2016

Definitief rapport naar aanleiding van het toezichtbezoek aan Sanquin Bloedvoorziening, afnamelocatie Apeldoorn op 30 augustus 2016 Definitief rapport naar aanleiding van het toezichtbezoek aan Sanquin Bloedvoorziening, afnamelocatie Apeldoorn op 30 augustus 2016 Utrecht 26 september 2016 Inspectierapport 1. Geïnspecteerde bloedafnamelocatie

Nadere informatie

Definitief rapport naar aanleiding van het toezichtbezoek aan Sanquin Bloedvoorziening, afnamelocatie Waalwijk op 19 januari 2016

Definitief rapport naar aanleiding van het toezichtbezoek aan Sanquin Bloedvoorziening, afnamelocatie Waalwijk op 19 januari 2016 Definitief rapport naar aanleiding van het toezichtbezoek aan Sanquin Bloedvoorziening, afnamelocatie Waalwijk op 19 januari 2016 Utrecht 23 februari 2016 Inspectierapport 1. Geïnspecteerde bloedafnamelocatie

Nadere informatie

Fractionering en klinisch gebruik van plasmaproducten

Fractionering en klinisch gebruik van plasmaproducten Fractionering en klinisch gebruik van plasmaproducten 4 April 2013 Karin Velthove Sanquin bloedvoorziening, divisie plasmaproducten Medische afdeling plasmaproductadvice@sanquin.nl Fractionering en klinisch

Nadere informatie

Bloed en Transfusie over bloedgroepen, transfusies en immuunreacties

Bloed en Transfusie over bloedgroepen, transfusies en immuunreacties HAVO Bloed en Transfusie over bloedgroepen, transfusies en immuunreacties Ieder jaar ontvangen zo n 250.000 Nederlanders een bloedtransfusie. Het gaat dan vaak om patiënten die een grote operatie moeten

Nadere informatie

Identieke of compatibele transfusie van trombocyten: voorkeur en mogelijkheden

Identieke of compatibele transfusie van trombocyten: voorkeur en mogelijkheden Identieke of compatibele transfusie van trombocyten: voorkeur en mogelijkheden Marian van Kraaij Unitdirecteur Transfusiegeneeskunde Sanquin Bloedbank Compatibel/ incompatibel / identiek transfunderen

Nadere informatie

De ziektelast aan hepatitis in Nederland feiten gebaseerd op cohortmonitoring en registratie

De ziektelast aan hepatitis in Nederland feiten gebaseerd op cohortmonitoring en registratie De ziektelast aan hepatitis in Nederland feiten gebaseerd op cohortmonitoring en registratie Joop Arends Internist-Infectioloog Universitair Medisch Centrum Utrecht (UMCU) Voorzitter van de European Study

Nadere informatie

Universitair Medisch Centrum St. Radboud Afd. Tumor Immunologie T.a.v. Raad van Bestuur Huispost 557 Postbus HB Nijmegen

Universitair Medisch Centrum St. Radboud Afd. Tumor Immunologie T.a.v. Raad van Bestuur Huispost 557 Postbus HB Nijmegen > Retouradres Postbus 90460 2509 LL Den Haag Universitair Medisch Centrum St. Radboud Afd. Tumor Immunologie T.a.v. Raad van Bestuur Huispost 557 Postbus 9101 6500 HB Nijmegen Geneesmiddelen En Medische

Nadere informatie

Rechtvaardige zorg vanuit patiëntenperspectief

Rechtvaardige zorg vanuit patiëntenperspectief Rechtvaardige zorg vanuit patiëntenperspectief Dr. Cees Smit VSOP/EGAN UMCU, 3 april 2014 Niet vervulde medische behoeften Niet vervulde medische behoeften ( unmet medical needs ) vormen de drijvende kracht

Nadere informatie

Verklaring van belangen

Verklaring van belangen Verklaring van belangen Reden voor invulling van dit formulier Maak uw keuze Ik werk reeds voor het CBG en vul de Verklaring van belangen opnieuw in Algemeen Titel(s) Voornaam Dr. Gabe Tussenvoegsels Achternaam

Nadere informatie

We hebben opnieuw bewezen dat we flexibel kunnen inspelen op onverwachte situaties

We hebben opnieuw bewezen dat we flexibel kunnen inspelen op onverwachte situaties 2010 Jaarverslag 2 Jaarverslag 2010 4 Jaarverslag 2010 Voorwoord Verder vooruit We hebben opnieuw bewezen dat we flexibel kunnen inspelen op onverwachte situaties Vernieuwen, investeren, flexibel inspelen

Nadere informatie

Nieuwe behandelingsopties HCV. Wie willen we bereiken? Sophie Willemse Maag-Darm-Leverarts Academisch Medisch Centrum Amsterdam

Nieuwe behandelingsopties HCV. Wie willen we bereiken? Sophie Willemse Maag-Darm-Leverarts Academisch Medisch Centrum Amsterdam Nieuwe behandelingsopties HCV Wie willen we bereiken? Sophie Willemse Maag-Darm-Leverarts Academisch Medisch Centrum Amsterdam Disclosure Sophie Willemse (Potentiële) belangenverstrengeling Geen Wat gaat

Nadere informatie

Omniplasma. Registratie Omniplasma in TD Blood Bank. Technidata:, Ivo Naninck, Michel Sliepen. Auteur(s) Sanquin:, Petra van Krimpen, Wim Hoekstra,

Omniplasma. Registratie Omniplasma in TD Blood Bank. Technidata:, Ivo Naninck, Michel Sliepen. Auteur(s) Sanquin:, Petra van Krimpen, Wim Hoekstra, Omniplasma Registratie Omniplasma in TD Blood Bank Auteur(s) Sanquin:, Petra van Krimpen, Wim Hoekstra, Technidata:, Ivo Naninck, Michel Sliepen Datum 7 november 2013 Ons kenmerk CS-1310-0699r-PCK Versie

Nadere informatie

Stichting Samenwerkende Centra voor Primaire Immuundeficiënties (SSPID) Beleidsplan

Stichting Samenwerkende Centra voor Primaire Immuundeficiënties (SSPID) Beleidsplan Stichting Samenwerkende Centra voor Primaire Immuundeficiënties (SSPID) Beleidsplan P.M. Ellerbroek 1 Inhoud I. Inleiding 3 II. Strategie II.1 Statutaire doelstelling en missie 4 II.2 Afwezigheid winstoogmerk

Nadere informatie

Samenvatting. Samenvatting 11

Samenvatting. Samenvatting 11 Samenvatting Dit advies gaat over de vraag of het wenselijk is om mensen die chronisch geïnfecteerd zijn met het hepatitis B-virus (HBV) of het hepatitis C-virus (HCV) op te sporen door middel van screening.

Nadere informatie

Tweede evaluatie Wet inzake bloedvoorziening. Programma evaluatie regelgeving Commissie evaluatie regelgeving

Tweede evaluatie Wet inzake bloedvoorziening. Programma evaluatie regelgeving Commissie evaluatie regelgeving Tweede evaluatie Wet inzake bloedvoorziening Programma evaluatie regelgeving Commissie evaluatie regelgeving 03-03-2008 16:29:54 ZonMw_ERProgramma_bloedvoorzieni2 2 Tweede evaluatie Wet inzake bloedvoorziening

Nadere informatie

2. Wetgeving. Wetgeving

2. Wetgeving. Wetgeving 2. Wetgeving Norm: Relevante wetgeving betreffende de bloedtransfusieketen Verantwoordelijkheden: Alle betrokkenen die handelingen verrichten binnen de bloedtransfusieketen Vragen aan het ziekenhuis: Niet

Nadere informatie

Inhoudstafel per onderwerp volume 2 experimenten op de mens en menselijk lichaamsmateriaal

Inhoudstafel per onderwerp volume 2 experimenten op de mens en menselijk lichaamsmateriaal Inhoudstafel per onderwerp volume 2 experimenten op de mens en menselijk lichaamsmateriaal Pharma Codex Deel I vol. 2 vii Voor de bijlagen bij de omzendbrieven en de nota s, raadpleeg de website van het

Nadere informatie

Cold chain: bloed en bloedproducten Validatie

Cold chain: bloed en bloedproducten Validatie Cold chain: bloed en bloedproducten Validatie Petra van Krimpen Qualified Person / GDP Responsible Person Sanquin Bloedbank, Nederland 15 mei 2013 1 Inhoud Sanquin Transport van afgenomen bloed Transport

Nadere informatie

Trombocytentransfusies bij kinderen. 11 de Pediatrisch Transfusiesymposium 14 september 2011 Annemieke Willemze

Trombocytentransfusies bij kinderen. 11 de Pediatrisch Transfusiesymposium 14 september 2011 Annemieke Willemze Trombocytentransfusies bij kinderen 11 de Pediatrisch Transfusiesymposium 14 september 2011 Annemieke Willemze Inhoud Trombocytopenie en bloeden Trombocytentransfusietriggers Verschillende trombocytenconcentraten

Nadere informatie

Afdeling Bloedtransfusie en Transplantatie

Afdeling Bloedtransfusie en Transplantatie Afdeling Bloedtransfusie en Transplantatie Immunologie Hemovigilantie, de stappen in de keten ( Nijmegen) Hemovigilantie, de stappen in de keten ( NL )??? Jan van der Wijst, hoofd beheerszaken 1 Staf Management

Nadere informatie

Manager Financiën en Informatievoorziening

Manager Financiën en Informatievoorziening Profiel Manager Financiën en Informatievoorziening 16 juni 2017 Opdrachtgever Instituut Verbeeten Voor meer informatie over de functie Lidewij Geertsma, adviseur Leeuwendaal Telefoon (088) 00 868 00 Voor

Nadere informatie

Verklaring van belangen

Verklaring van belangen Verklaring van belangen Algemeen Titel(s) Voornaam Prof. dr. Frans G.M. Tussenvoegsels Achternaam Afdeling (Voor externe experts, wilt u aangeven voor welke afdeling van het CBG u werkt) Functienaam Omschrijving

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Overige gegevens Voorstel resultaatbestemming 46 Gebeurtenissen na balansdatum 46

Inhoudsopgave. Overige gegevens Voorstel resultaatbestemming 46 Gebeurtenissen na balansdatum 46 Jaarrekening 2011 3 Inhoudsopgave 4 19 39 46 Jaarverslag 1. Doelstelling 4 2. Kernactiviteiten 4 3. Juridische structuur 4 4. Corporate Governance 4 5. Verslag van de Raad van Toezicht 5 6. Personeel

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Transfusie. in het Maasstad Ziekenhuis

PATIËNTEN INFORMATIE. Transfusie. in het Maasstad Ziekenhuis PATIËNTEN INFORMATIE Transfusie in het Maasstad Ziekenhuis 2 PATIËNTENINFORMATIE Binnenkort ondergaat u een medische behandeling of een ingreep. Het is mogelijk dat u hierbij een bloedtransfusie (rode

Nadere informatie

Bezoekadres Kenmerk Bijlage(n) Samenvatting

Bezoekadres Kenmerk Bijlage(n) Samenvatting > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres Parnassusplein 5 2511 VX Den Haag www.rijksoverheid.nl Bijlage(n)

Nadere informatie

Beleidsplan fondsenwerving HagaVrienden 2013-2015

Beleidsplan fondsenwerving HagaVrienden 2013-2015 Beleidsplan fondsenwerving HagaVrienden 2013-2015 Opgesteld door: Helene Marcus-Baart, coördinator HagaVrienden I.s.m: Hans de Sonnaville, secretaris HagaVrienden (Beknopt) beleidsplan HagaVrienden 2013-2015

Nadere informatie

Bloedtransfusie thuis

Bloedtransfusie thuis Bloedtransfusie thuis Inleiding Uw behandelend (huis)arts heeft u verteld dat u extra bloed nodig heeft. Dat wordt ook wel bloedtransfusie genoemd. Het geven van extra bloed kan onder bepaalde voorwaarden

Nadere informatie

18-02-2013. Donortevredenheidsonderzoek Meting 1

18-02-2013. Donortevredenheidsonderzoek Meting 1 18-02-2013 Donortevredenheidsonderzoek Meting 1 Richting van organisatie Achtergrond Resultaten eerder onderzoek (eigen beheer): Procedure klachtenafhandeling Wachttijden Wens digitale communicatievormen

Nadere informatie

2. Werkzaamheden...5 2.1 Organisatieontwikkeling...5 2.2 Voorlichting en fondsenwerving...7 2.3 Activiteiten...8

2. Werkzaamheden...5 2.1 Organisatieontwikkeling...5 2.2 Voorlichting en fondsenwerving...7 2.3 Activiteiten...8 JAARVERSLAG 2005 Inhoudsopgave 1. Bestuursverslag...3 1.1 Algemeen...3 1.2 Doelstelling...3 1.3 Bestuur...4 1.4 Comité van aanbeveling...4 1.5 Banden met Tastite...4 1.6 CBF-keurmerk...4 2. Werkzaamheden...5

Nadere informatie

Informatiebrochure voor deelnemers

Informatiebrochure voor deelnemers De Transplantatiebiobank Informatiebrochure voor deelnemers U bent bij het Universitair Groningen Transplantatie Centrum (GTC) omdat u een transplantatie dient te ondergaan of in het verleden heeft ondergaan.

Nadere informatie

Verklaring van belangen

Verklaring van belangen Verklaring van belangen Reden voor invulling van dit formulier Maak uw keuze Ik werk reeds voor het CBG en vul de Verklaring van belangen opnieuw in Algemeen Mw. Titel(s) Voornaam Dr. Vera Tussenvoegsels

Nadere informatie

Transfusie Register Irregulaire antistoffen en X(kruis)-proeven

Transfusie Register Irregulaire antistoffen en X(kruis)-proeven Transfusie Register Irregulaire antistoffen en X(kruis)-proeven Jan van der Wijst, Hemovigilantie adviseur UMC St Radboud, Nijmegen lid gebruikerscommissie TRIX CLAUS Centraal Laboratorium Aanvraag- en

Nadere informatie

Patiënten informatiebrief

Patiënten informatiebrief Patiënten informatiebrief Landelijk onderzoek naar patiënten met trombocytopathie in Nederland Geachte mevrouw/mijnheer, Trombocytopathie in Nederland (TiN) Wij vragen u vriendelijk om mee te doen aan

Nadere informatie

Klachtencommissie Jaarverslag Stichting Cardiologie Centra Nederland

Klachtencommissie Jaarverslag Stichting Cardiologie Centra Nederland Klachtencommissie Jaarverslag 2016 Stichting Inhoud 1 Voorwoord 2 2 Samenstelling van de commissie 2 3 Registratie & rapportage 3 4 Onderwerp van de klachten 3 5 Gegevens over de klachtenbehandeling 4

Nadere informatie

Opleiden voor Public Health. Prof dr Gerhard Zielhuis Epidemiologie, UMC St Radboud

Opleiden voor Public Health. Prof dr Gerhard Zielhuis Epidemiologie, UMC St Radboud Opleiden voor Public Health Prof dr Gerhard Zielhuis Epidemiologie, UMC St Radboud Public Health = alles wat we doen om de volksgezondheid te verbeteren Cellen > individuen -> maatschappij Preventie Effectiviteit

Nadere informatie

BELEIDSPLAN. Brederodestraat 104 4 1054 VG Amsterdam Nederland. www.stichtingopen.nl info@stichtingopen.nl Rabobank: NL44RABO0143176986

BELEIDSPLAN. Brederodestraat 104 4 1054 VG Amsterdam Nederland. www.stichtingopen.nl info@stichtingopen.nl Rabobank: NL44RABO0143176986 BELEIDSPLAN Brederodestraat 104 4 1054 VG Amsterdam Nederland www.stichtingopen.nl info@stichtingopen.nl Rabobank: NL44RABO0143176986 BELEIDSPLAN STICHTING OPEN 1 1. INLEIDING Voor u ligt het beleidsplan

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2006 2007 22 894 Preventiebeleid voor de volksgezondheid Nr. 129 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT Aan de Voorzitter van de Tweede

Nadere informatie

Hierbij zend ik u de antwoorden op de vragen van het Kamerlid Kuzu (PvdA) over de bijwerkingen van antidepressiva (SSRI s) (2014Z07811).

Hierbij zend ik u de antwoorden op de vragen van het Kamerlid Kuzu (PvdA) over de bijwerkingen van antidepressiva (SSRI s) (2014Z07811). > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 2008 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Rijnstraat 50 255 XP DEN HAAG T 070 340 79 F 070 340 78 34

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres Parnassusplein 5 2511 VX Den Haag www.rijksoverheid.nl Bijlage(n)

Nadere informatie

Bloedtransfusie bij zuigelingen

Bloedtransfusie bij zuigelingen Bloedtransfusie bij zuigelingen 2 Bloedtransfusie Bloedtransfusie betekent overbrenging van bloed van de ene mens (donor) in de aderen van een ander (ontvanger). Voor een bloedtransfusie wordt niet het

Nadere informatie

De werkafspraken hebben vooralsnog alleen betrekking op geneesmiddelenreclame in de zin van hoofdstuk 9 van de Geneesmiddelenwet.

De werkafspraken hebben vooralsnog alleen betrekking op geneesmiddelenreclame in de zin van hoofdstuk 9 van de Geneesmiddelenwet. Werkafspraken tussen de Inspectie voor de Gezondheidszorg (inspectie), de stichting Code Geneesmiddelenreclame (CGR) en de Keuringsraad Openbare Aanprijzing Geneesmiddelen (KOAG) over de wijze van samenwerking

Nadere informatie

BELEIDSPLAN STICHTING HAARWENSEN

BELEIDSPLAN STICHTING HAARWENSEN BELEIDSPLAN STICHTING HAARWENSEN 2015 2018 Stichting Haarwensen Industrieweg 15 3641 RK Mijdrecht 0297-745300 www.haarwensen.nl info@haarwensen.nl KvK 34290369 Inleiding In dit beleidsplan beschrijft Stichting

Nadere informatie

Klinisch onderzoek bij kinderen en jongeren met kanker. wat is het en hoe werkt het?

Klinisch onderzoek bij kinderen en jongeren met kanker. wat is het en hoe werkt het? Klinisch onderzoek bij kinderen en jongeren met kanker wat is het en hoe werkt het? De behandeling van kinderen en jongeren met kanker vindt meestal plaats in combinatie met een klinisch onderzoek. We

Nadere informatie