Verkenning (stedelijk) grondwaterbeheer

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Verkenning (stedelijk) grondwaterbeheer"

Transcriptie

1 Verkenning (stedelijk) grondwaterbeheer De verkenning is uitgevoerd door Henk van Zoelen (RWS/BodemPlus) Werkwijze De verkenning is uitgevoerd in drie fasen: Fase 1: bestuderen van relevante rapporten en onderzoeksresultaten en het analyseren wat de vraagstukken zijn voor het grondwaterbeheer. Fase 2:door middel van 5 interviews checken of de probleemanalyse uit fase 1 compleet en juist geformuleerd is en nagaan of er opgaven te benoemen zijn voor de toekomst en mogelijke oplossingsrichtingen voor die opgaven. Fase 3: opstellen eindrapportage. 1 Ministerie van Infrastructuur en Milieu

2 Bestudeerde stukken: - Doelstellingenboom project stedelijk grondwaterbeheer; - Rapport LBOW commissie grondwaterbeheer. In dit rapport zijn mogelijke bestuurlijke arrangementen behandeld; - Openingsbod grondwater. Dit is het vervolg op het rapport van de LBOW commissie grondwaterbeheer. Hieruit zijn drie dialooglijnen gekomen waarover belanghebbenden het gesprek met elkaar zouden kunnen/moeten voeren over het bodem en watersysteem; - Rapport juridische helderheid in grondwaterbeheer. Dit rapport behandeld de wijze waarop het grondwaterbeheer wettelijk is geregeld en wie welke rol en welke taak heeft; - Concept Plan van Aanpak voor de invulling van een werkplaats (grondwater) programma onder de Omgevingswet van het Uitvoeringsprogramma Bodem en Ondergrond. - Actieplan Grondwater. - Advies Gebiedsgerichte aanpak grootschalige grondwaterverontreiniging van de Technische Commissie Grondwater. 2 Ministerie van Infrastructuur en Milieu

3 Interviews zijn gehouden met: - Ron Nap (projectleider gebiedsgericht grondwater van het Uitvoeringsprogramma Bodemconvenant); - Tim Idema (projectleider grondwater en ondergrond gemeente Zwolle); - Marco Vergeer (secretaris werkgroep grondwater VNG en schrijver van het Openingsbod grondwater); - Rene Eisinga (strategisch beleidsmedewerker waterschap Vallei en Veluwe); - Erik van Griensven (hoofd zakelijke dienstverlening Brabant Water); - Peter Ramakers (senior beleidsmedewerker duurzaam waterbeheer provincie Noord-Brabant). 3 Ministerie van Infrastructuur en Milieu

4 Conclusies: aandachtspunten voor vervolgtraject Drie speerpunten: 1. Samenwerken: Bevindingen: Grondwater hangt samen met veel verschillende maatschappelijke opgaven. Bevoegdheidsverdeling is complex en niet altijd duidelijk. Praktijk laat goede voorbeelden van samenwerking tussen partijen zien, maar is vrijblijvend. Vanuit traject implementatie omgevingswet wordt samenwerking bevorderd en worden goede voorbeelden gedeeld. 4 Ministerie van Infrastructuur en Milieu

5 Conclusies: aandachtspunten voor vervolgtraject Drie speerpunten: 1. Samenwerken: Aanbevelingen: Samenwerking kan extra zet gebruiken via bestuurlijke arrangement. Bijvoorbeeld: uitlenen van expertise over organisatiegrenzen heen. Verduidelijken van rollen: Rijk: wat houdt systeemverantwoordelijkheid in? Provincie: regierol op gebiedscoördinatie en beheer Operationeel beheer: In beginsel bij het waterschap of (in overleg) bij gemeente (complexe, bestuurlijke opgaven) Inrichten van grondwaterloket (bij waterschap of gemeente) 5 Ministerie van Infrastructuur en Milieu

6 Conclusies: aandachtspunten voor vervolgtraject Drie speerpunten: 2. Verbinden: Boven en ondergrond Ruimtelijke ordenaars, waterbeheerders, bodemspecialisten Kwaliteitsmensen en kwantiteitsmensen Oppervlaktewater, ondiep grondwater en diep grondwater Verbinden gaat niet vanzelf (verschillende disciplines en organisaties) Aanbeveling: Bij complexe maatschappelijke opgaven: opnemen van grondwaterparagraaf in omgevingsvisie en -plan. 6 Ministerie van Infrastructuur en Milieu

7 Conclusies: aandachtspunten voor vervolgtraject Drie speerpunten: 3. Kennis: Bevindingen: er is veel kennis maar versnipperd aanwezig en wordt daardoor met name in de regio - onvoldoende benut Aanbeveling: Inrichten van een kenniscoördinatiepunt grondwater bij provincie (i.r.t. regierol) of bij gemeente of waterschap (i.r.t. operationeel beheer en in samenhang met het grondwaterloket?) 7 Ministerie van Infrastructuur en Milieu

8 Vervolgtraject Adviescommissie Water komt in november met laatste advies (op eigen initiatief) over grondwaterbeheer. Met de AcW is gesproken over onderhavige verkenning AcW neemt uitkomst verkenning in haar advies mee en wil daar op voortborduren. 8 Ministerie van Infrastructuur en Milieu

9 In gesprek met elkaar Is de analyse herkenbaar? Worden er zaken gemist? Wat vinden we van de aanbevelingen? Welke partijen zijn bereid om mee te denken over een vervolg / uitwerking teven aan de aanbevelingen? 9 Ministerie van Infrastructuur en Milieu

Gebiedsgericht Grondwater Beheer: het kan nu! Arne Alphenaar Regiobijeenkomst Kansrijke gebieden Zwolle 17 mei 2011

Gebiedsgericht Grondwater Beheer: het kan nu! Arne Alphenaar Regiobijeenkomst Kansrijke gebieden Zwolle 17 mei 2011 Gebiedsgericht Grondwater Beheer: het kan nu! Arne Alphenaar Regiobijeenkomst Kansrijke gebieden Zwolle 17 mei 2011 Kansrijke gebieden voor beheer van verontreinigd grondwater Bodemconvenant, uitvoeringsprogramma

Nadere informatie

Samenwerking in het grondwaterbeheer

Samenwerking in het grondwaterbeheer Samenwerking in het grondwaterbeheer in de praktijk In verband met de evaluatie van de Waterwet is onlangs in opdracht van het ministerie van IenM een onderzoek afgerond naar de verdeling van bevoegdheden

Nadere informatie

Geel in omgevingsvisies

Geel in omgevingsvisies Geel in omgevingsvisies De RWS-bijdrage aan de nationale, provinciale en gemeentelijke omgevingsvisies Peter Harmsen Adviseur ruimtelijke ontwikkelingen Waar zijn we van? 2 RWS BEDRIJFSINFORMATIE Duurzame

Nadere informatie

Verkennende Impactanalyse

Verkennende Impactanalyse Verkennende Impactanalyse Aanleiding onderzoek Onderzoek onder: Provincies Gemeenten Omgevingsdiensten Waterschappen Rijk Bedrijfsleven Verkennen hoe organisaties de impact van de Omgevingswet en AMvB

Nadere informatie

Verbinden van onder- en bovengrond

Verbinden van onder- en bovengrond Verbinden van onder- en bovengrond Gebieden en clusters: Slimmer omgaan met grondwater Inhoud - Gebiedsgerichte benadering - Toelichting locaties: multi sectorale opgave - Het proces Deventer 18 november

Nadere informatie

WELKOM BIJ DE GEPRESENTEERD DOOR:

WELKOM BIJ DE GEPRESENTEERD DOOR: WELKOM BIJ DE GEPRESENTEERD DOOR: Zo werkt het: Meerkeuze vragen 10 seconden de tijd om te antwoorden Eerst 15 vragen, dan 15 antwoorden Na de test van 15 vragen, berekent u zelf uw BQ (bodem(convenants)quotiënt)

Nadere informatie

ECO-XXI. Workshop Duurzaam stedelijk waterbeheer. Aad Oomens Laurens van der Schraaf

ECO-XXI. Workshop Duurzaam stedelijk waterbeheer. Aad Oomens Laurens van der Schraaf ECO-XXI Workshop Duurzaam stedelijk waterbeheer Aad Oomens Laurens van der Schraaf 1 Programma Welkom & voorstelronde 13:00 Aanleiding Schouwen-Duiveland Duurzaam stedelijk waterbeheer Gemeentelijke wateropgave

Nadere informatie

Verslag Leergemeenschap Water en Ruimte West 2 februari 2012

Verslag Leergemeenschap Water en Ruimte West 2 februari 2012 Verslag Leergemeenschap Water en Ruimte West 2 februari 2012 1) opening Door Robert Tekke en Toos Lander, namens de gastheer Hoogheemraadschap van Delfland. Robert en Toos benadrukten de noodzaak van het

Nadere informatie

WELKOM Platform bodembeheer bijeenkomst 26 januari 2016, Provinciehuis Zuid-Holland De nieuwe beleidsontwikkelingen ondergrond

WELKOM Platform bodembeheer bijeenkomst 26 januari 2016, Provinciehuis Zuid-Holland De nieuwe beleidsontwikkelingen ondergrond WELKOM Platform bodembeheer bijeenkomst 26 januari 2016, Provinciehuis Zuid-Holland De nieuwe beleidsontwikkelingen ondergrond www.platformbodembeheer.nl Programma tijd onderdeel spreker 13:00 Welkom en

Nadere informatie

agendapunt 06.06 Aan Verenigde Vergadering EVALUATIE BELEIDSNOTA GRONDWATERBEHEER

agendapunt 06.06 Aan Verenigde Vergadering EVALUATIE BELEIDSNOTA GRONDWATERBEHEER agendapunt 06.06 1008936 Aan Verenigde Vergadering EVALUATIE BELEIDSNOTA GRONDWATERBEHEER Gevraagd besluit Verenigde Vergadering 25-09-2014 Kennis te nemen van de evaluatie van de beleidsnota grondwaterbeheer.

Nadere informatie

Programma Discussieronde 1 over GGB Wbb Discussieronde 2 over GGB Breed

Programma Discussieronde 1 over GGB Wbb Discussieronde 2 over GGB Breed Programma Inleiding SKB cahier en casus (Peter Rood) Discussieronde 1 over GGB Wbb Casus GGB Rotterdam (Bert Den Doelder) Discussieronde 2 over GGB Breed Afronding: Kennisnetwerken (Martijn van Houten)

Nadere informatie

Meten en weten aan grondwater in de toekomst

Meten en weten aan grondwater in de toekomst Meten en weten aan grondwater in de toekomst IHW netwerk dag Amersfoort 2016.10.13 Auke Oostra DGRW - Bodem Mijn achtergrond: geologie en bodemsanering 2 Ministerie van Infrastructuur en Milieu Grondwater

Nadere informatie

Foto plaatsen. Omgevingswet en de rol van Human Resources

Foto plaatsen. Omgevingswet en de rol van Human Resources Foto plaatsen Omgevingswet en de rol van Human Resources Even voorstellen Jaap Groeneweg Esther Loozen CVA-eendaagse 18 mei 2017 Opzet werksessie Omgevingswet Quiz Ervaringen decentralisaties Sociaal

Nadere informatie

Veelomvattend vraagstuk

Veelomvattend vraagstuk Bezint eer gij Veelomvattend vraagstuk Kaderstellen controle Informatisering Politiekbestuurlijk Omgevingsvisie Organisatorisch Juridisch Samenwerking Participatie Dienstverlening Procesmatig Kortom: Andere

Nadere informatie

OMGEVINGSWET OMGEVINGSWET

OMGEVINGSWET OMGEVINGSWET OMGEVINGSWET OMGEVINGSWET Saskia Engbers strateeg Ruimte gemeente Zwolle 25 februari 2016 24-2-2016 wij presenteren u... 2 Opzet presentatie 1. Hoofdlijnen Omgevingswet 2. Hoe past OGW in transformatie

Nadere informatie

Leerkring Strategisch werken aan Wonen, welzijn en zorg

Leerkring Strategisch werken aan Wonen, welzijn en zorg Leerkring Strategisch werken aan Wonen, welzijn en zorg Wilt u handen en voeten geven aan een gebiedsgerichte aanpak wonen, welzijn en zorg? Maar blijkt het lastig om de integrale aanpak hoog op de gemeentelijke

Nadere informatie

Raadsbijeenkomst Mill en Sint Hubert Tweede werksessie ambities Omgevingswet: Nader formuleren ambities mbt implementatie Ow

Raadsbijeenkomst Mill en Sint Hubert Tweede werksessie ambities Omgevingswet: Nader formuleren ambities mbt implementatie Ow Raadsbijeenkomst Mill en Sint Hubert Tweede werksessie ambities Omgevingswet: Nader formuleren ambities mbt implementatie Ow Even voorstellen Reinder Osinga Partner BRO E reinder.osinga@bro.nl M +31(0)6

Nadere informatie

Bloemen uit Brabant. Spreker: Gerd de Kruif Datum: 30 oktober 2014

Bloemen uit Brabant. Spreker: Gerd de Kruif Datum: 30 oktober 2014 Bloemen uit Brabant Spreker: Gerd de Kruif Datum: 30 oktober 2014 Met enige bescheidenheid Waar ik het over wil hebben Belang gebiedsgericht grondwaterbeheer (revisited) Context en complexiteit Waar vinden

Nadere informatie

Tracébesluit A1 Apeldoorn-Zuid - Beekbergen Samenvatting

Tracébesluit A1 Apeldoorn-Zuid - Beekbergen Samenvatting Tracébesluit A1 Apeldoorn-Zuid - Beekbergen Samenvatting Datum Maart 2015 Status Tracébesluit Pagina 2 van 7 Aanpassingen A1 Apeldoorn-Zuid Beekbergen Voor u ligt de samenvatting van het Tracébesluit A1

Nadere informatie

Evaluatie Wijzigingsbesluit bodemenergiesystemen

Evaluatie Wijzigingsbesluit bodemenergiesystemen Verkenning Bodemenergie / Evaluatie Wijzigingsbesluit bodemenergiesystemen presentatie Peter Kouwenhoven Stakeholdersbijeenkomst UP Bodem en Ondergrond Inhoud presentatie Aanleiding evaluatie Conclusies

Nadere informatie

Introductie Oppervlaktewatermodellering Grondwatermodellering Hydro-GIS-analyses Hydro-Meetnetanalyses Maatwerk

Introductie Oppervlaktewatermodellering Grondwatermodellering Hydro-GIS-analyses Hydro-Meetnetanalyses Maatwerk Introductie Oppervlaktewatermodellering Grondwatermodellering Hydro-GIS-analyses Hydro-Meetnetanalyses Maatwerk Introductie Welkom bij AquaFlux. Wij zijn een adviesbureau op het gebied van grondwaterbeheer

Nadere informatie

Gebiedsgericht samenwerken aan grondwater

Gebiedsgericht samenwerken aan grondwater Gebiedsgericht samenwerken aan grondwater Platform Bodembeheer Bijeenkomst 11 oktober 2016, als gast van de provincie Noord-Brabant bij Van der Valk Hotel 's-hertogenbosch-vught In Nederland zijn veel

Nadere informatie

Omgevingswet. Aanzet voor een implementatie plan Niet alles kan tegelijk Veel is duidelijk veel nog niet

Omgevingswet. Aanzet voor een implementatie plan Niet alles kan tegelijk Veel is duidelijk veel nog niet Omgevingswet Aanzet voor een implementatie plan Niet alles kan tegelijk Veel is duidelijk veel nog niet Doel van de presentatie Informatie over de Omgevingswet Stand van zaken van de invoering van de wet

Nadere informatie

Programma STRONG. landsdelige bijeenkomsten. Toets probleemstelling

Programma STRONG. landsdelige bijeenkomsten. Toets probleemstelling Programma STRONG landsdelige bijeenkomsten Toets probleemstelling Inhoud: Wat is STRONG, Structuurvisie Ondergrond, Probleemstelling? Oogst provinciale workshops 2013 Opbouw Probleemstelling Thema s probleemstelling

Nadere informatie

Jos Dolstra. Erna Roosendaal MWH VNG. Voorzitter VVM sectie Milieurecht en Praktijk en projectleider jaarlijkse Dag v.d. Omgevingswet.

Jos Dolstra. Erna Roosendaal MWH VNG. Voorzitter VVM sectie Milieurecht en Praktijk en projectleider jaarlijkse Dag v.d. Omgevingswet. Jos Dolstra MWH Voorzitter VVM sectie Milieurecht en Praktijk en projectleider jaarlijkse Dag v.d. Omgevingswet Docent Basiscursus Omgevingswet (ism Mibacu) Erna Roosendaal VNG Omgevingswet Belangenbehartiging

Nadere informatie

Zandwinputten. Baggernet Thema-ochtend over Zandwinputten. Een overzicht. Afdelingsoverleg Bodem & Water 22 juni John Maaskant.

Zandwinputten. Baggernet Thema-ochtend over Zandwinputten. Een overzicht. Afdelingsoverleg Bodem & Water 22 juni John Maaskant. Zandwinputten Een overzicht Afdelingsoverleg Bodem & Water 22 juni 2009 Baggernet Thema-ochtend over Zandwinputten John Maaskant Ministerie van Verkeer & Waterstaat Marc Pruijn Ministerie van Volkshuisvesting,

Nadere informatie

curriculum vitae januari januari 2016 Projectleider project Spoedlocaties provincie Overijssel Kwaliteitscoördinator provincie Overijssel

curriculum vitae januari januari 2016 Projectleider project Spoedlocaties provincie Overijssel Kwaliteitscoördinator provincie Overijssel curriculum vitae Personalia Naam M. (Mark) Klutman Woonplaats, adres Almelo, Toekomstweg 19 Postcode 7607 TM Telefoon 06-57 88 65 40 Geboortedatum 23 december 1978 Samenvatting Enthousiaste en professionele

Nadere informatie

Adviesgroep Informatievoorziening. Omgevingswet. Erna Roosendaal

Adviesgroep Informatievoorziening. Omgevingswet. Erna Roosendaal Adviesgroep Informatievoorziening Omgevingswet Erna Roosendaal Inhoud De Omgevingswet Impact gemeenten Governance model Omgevingsplan versus bestemmingsplan Invoeringsondersteuning Eerste resultaten impactanalyse

Nadere informatie

Raadsbijeenkomst Grave 31 augustus 2017 Tweede werksessie ambities Omgevingswet: Nader formuleren ambities mbt implementatie Ow

Raadsbijeenkomst Grave 31 augustus 2017 Tweede werksessie ambities Omgevingswet: Nader formuleren ambities mbt implementatie Ow Raadsbijeenkomst Grave 31 augustus 2017 Tweede werksessie ambities Omgevingswet: Nader formuleren ambities mbt implementatie Ow Even voorstellen Reinder Osinga Partner BRO E reinder.osinga@bro.nl M +31(0)6

Nadere informatie

Provero bijeenkomst. Utrecht, 15 november 2016 Ernst Koperdraat Jos Dolstra

Provero bijeenkomst. Utrecht, 15 november 2016 Ernst Koperdraat Jos Dolstra Provero bijeenkomst Utrecht, 15 november 2016 Ernst Koperdraat Jos Dolstra Doel Informeren Met elkaar verkennen van de strategie voor invoering van de Omgevingswet Vraag: hoe ver is uw organisatie? Hoe

Nadere informatie

Juridisch kader en financiering GGB Verslag discussiesessie maandag 8 april 2013

Juridisch kader en financiering GGB Verslag discussiesessie maandag 8 april 2013 Juridisch kader en financiering GGB Verslag discussiesessie maandag 8 april 2013 Inleiding Tijdens de inspiratiedag afkoop en contractering gebiedsgericht grondwaterbeheer (Apeldoorn, 2012) hebben de koplopers

Nadere informatie

Algemeen bestuur Veiligheidsregio Groningen

Algemeen bestuur Veiligheidsregio Groningen AGENDAPUNT 2 Algemeen bestuur Veiligheidsregio Groningen Vergadering 12 december 2014 Strategische Agenda Crisisbeheersing In Veiligheidsregio Groningen werken wij met acht crisispartners (Brandweer, Politie,

Nadere informatie

Aan de slag met de Omgevingswet. Hart van Brabant 28 juni 2017

Aan de slag met de Omgevingswet. Hart van Brabant 28 juni 2017 Aan de slag met de Omgevingswet Hart van Brabant 28 juni 2017 Waar gaan wij het over hebben? Omgevingswet in het kort Betekenis wet voor raad en samenleving Ambitie, veranderopgave en invoeringsstrategieën

Nadere informatie

Kennis- en experimentenprogramma Langer Thuis

Kennis- en experimentenprogramma Langer Thuis Kennis- en experimentenprogramma Langer Thuis Vervolg 2016 2017 Platform31 In samenwerking met Aedes-Actiz Kenniscentrum Wonen-Zorg Den Haag, 21 maart 2016 Inhoudsopgave Langer Thuis in eigen buurt: activiteiten

Nadere informatie

Het Hart van Holland. Omgevingsvisie 2040

Het Hart van Holland. Omgevingsvisie 2040 Het Hart van Holland Regionale Agenda Omgevingsvisie 2040 GEMEENTERAAD KAAG & BRAASSEM 7 DECEMBER 2016 JEROEN TRAUDES kaag en braassem katwijk leiden leiderdorp noordwijk oegstgeest teylingen voorschoten

Nadere informatie

4 oktober Utrecht

4 oktober Utrecht 4 oktober 2017 Utrecht 1 Waarom een RES? 1. Verantwoordelijkheid energietransitie wordt voor een belangrijk deel bij gemeenten gelegd. Maar ze hebben beperkte grip. 2. Praten over energietransitie betekent

Nadere informatie

Omgevingsvisie Delft

Omgevingsvisie Delft Omgevingsvisie Delft De Omgevingsvisie Omgevingswet Aangenomen in 1 e en 2 e kamer In werking: 2020/2021 Omgevingsvisie loopt vooruit op de Omgevingswet Nieuwe instrumenten Omgevingsvisie Omgevingsplan

Nadere informatie

Domeinoverstijgende informatieuitwisseling samenwerkingsverbanden

Domeinoverstijgende informatieuitwisseling samenwerkingsverbanden www.pwc.nl Domeinoverstijgende informatieuitwisseling in samenwerkingsverbanden Doel en aanpak van het onderzoek Doel: Een advies voor een kader zodat belemmerende factoren voor informatie-uitwisseling

Nadere informatie

Revisie Omgevingsvisie Drenthe

Revisie Omgevingsvisie Drenthe Revisie Omgevingsvisie Drenthe Tussentijds toetsingsadvies over het op te stellen milieueffectrapport 5 december 2017 / projectnummer: 3212 Tussentijds advies over het plan-mer voor de revisie van de

Nadere informatie

Bestuurlijke ambitie, veranderopgave en invoeringsstrategie Omgevingswet. Praktijkbijeenkomst Implementatie Omgevingswet 24 januari 2017

Bestuurlijke ambitie, veranderopgave en invoeringsstrategie Omgevingswet. Praktijkbijeenkomst Implementatie Omgevingswet 24 januari 2017 Bestuurlijke ambitie, veranderopgave en invoeringsstrategie Omgevingswet Praktijkbijeenkomst Implementatie Omgevingswet 24 januari 2017 Verbeterdoelen Omgevingswet Inzichtelijkheid, voorspelbaarheid en

Nadere informatie

Visie Water en Ruimtelijke Ontwikkeling bijlage 1

Visie Water en Ruimtelijke Ontwikkeling bijlage 1 Visie Water en Ruimtelijke Ontwikkeling bijlage 1 Kaarten Waterbelangen DM: 303052 1 Wateropgaven 2015 / 2027 Kaart 1. Gebieden met een WB21 wateropgave In 2005 is een studie wateropgave uitgevoerd (conform

Nadere informatie

Studenten en leerkrachten leren praktijkgericht onderzoek doen. Anje Ros, Lector Leren & Innoveren Anja van Wanrooij, Basisschool Het Mozaïek

Studenten en leerkrachten leren praktijkgericht onderzoek doen. Anje Ros, Lector Leren & Innoveren Anja van Wanrooij, Basisschool Het Mozaïek Studenten en leerkrachten leren praktijkgericht onderzoek doen Anje Ros, Lector Leren & Innoveren Anja van Wanrooij, Basisschool Het Mozaïek Tijdschema Inleiding Anje (15 minuten) Praktijk casus Anja (10

Nadere informatie

ECFD/U201402411 Lbr. 15/001

ECFD/U201402411 Lbr. 15/001 Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad informatiecentrum tel. (070) 373 8393 betreft Ledenraadpleging onderhandelingsakkoord convenant Bodem en Ondergrond uw kenmerk ons kenmerk ECFD/U201402411

Nadere informatie

Samen organiseren van de Omgevingswet

Samen organiseren van de Omgevingswet Samen organiseren van de Omgevingswet Digitaal Stelsel,Klantreizen en Serviceformules Bestuurdersdag 30 november 2016 Erik Dolle (VNG) Hanneke Kunst (KING) Inhoud: Invoering van de Omgevingswet Wat betekent

Nadere informatie

Convenant Bodem en Bedrijfsleven 2015

Convenant Bodem en Bedrijfsleven 2015 Convenant Bodem en Bedrijfsleven 2015 PARTIJEN 1. De Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu, mevrouw W.J. Mansveld, handelend als bestuursorgaan, mede namens de Minister van Infrastructuur en Milieu

Nadere informatie

Presentatie Provincie Zeelan. Presentatie Regierol Bodemsanering. Walter Jonkers Medewerker Regie Bodembeleid

Presentatie Provincie Zeelan. Presentatie Regierol Bodemsanering. Walter Jonkers Medewerker Regie Bodembeleid Presentatie Regierol Bodemsanering Walter Jonkers Medewerker Regie Bodembeleid Opbouw inleiding Beleidsmatige opzet Spelersveld Invulling Normblad SIKB 8001 Knelpunten Vragen en discussie Beleidsmatige

Nadere informatie

Doe sessie: Participatie en integraliteit bij Omgevingsvisies

Doe sessie: Participatie en integraliteit bij Omgevingsvisies Doe sessie: Participatie en integraliteit bij Omgevingsvisies Roadshow Omgevingswet, workshop Participatie en Integraliteit 5 oktober 2017 Programma Even voorstellen Doelstelling visie Fase 1: inspiratie

Nadere informatie

Masterplan Recreatieoord De Warande. Eindverslag inspraak

Masterplan Recreatieoord De Warande. Eindverslag inspraak Masterplan Recreatieoord De Warande Eindverslag inspraak Gemeente Oosterhout Stedelijke ontwikkeling 1 februari 2012 Inhoudsopgave 1. Aanleiding...2 2. Procedure...3 3. Inspraakreacties...4 3.1. Overzicht

Nadere informatie

Wateradvies voor ruimtelijke plannen met een klein waterbelang (korte procedure)

Wateradvies voor ruimtelijke plannen met een klein waterbelang (korte procedure) Notitie Contactpersoon Paul Lammers Datum 10 maart 2016 Kenmerk N002-1233768PTL-evp-V01-NL Watertoets Paleis t Loo Inleiding Eén van de milieuthema s die in het bestemmingsplan voor Paleis t Loo en het

Nadere informatie

Klimaatadaptatie in Zwolle (IJsselvechtdelta)

Klimaatadaptatie in Zwolle (IJsselvechtdelta) Agenda Stad Concernstaf CSADV Stadhuis Grote Kerkplein 15 Postbus 538 8000 AM Zwolle Telefoon (038) 498 2092 www.zwolle.nl Klimaatadaptatie in Zwolle (IJsselvechtdelta) Hoe houden we onze delta leefbaar

Nadere informatie

De ondergrond als basis voor een duurzame toekomst.

De ondergrond als basis voor een duurzame toekomst. De ondergrond als basis voor een duurzame toekomst. Bodemenergie in Haarlem Marc van Someren (Bodem en Water Consultancy) 14 februari 2012 ILB Congres Media Plaza - Utrecht De ondergrond als basis voor

Nadere informatie

Communicatie over de ondergrond

Communicatie over de ondergrond Communicatie over de ondergrond Flexival 28 januari 2014, sessie 2 en 4 Marc van der Burght gem. Arnhem Erik Kolkman - Daelinck 1 Programma: Het verhaal van de Arnhemse ondergrond De wethouder op TV Communicatiestrategie

Nadere informatie

Verbeteren afstemming en samenwerking bodem, water en ruimte

Verbeteren afstemming en samenwerking bodem, water en ruimte Verbeteren afstemming en samenwerking bodem, water en ruimte Project ondergrond - Team Implementatie Ondergrond Inleiding Het project ondergrond, onderdeel van het uitvoeringsprogramma (UP) van het convenant

Nadere informatie

Bouwlokalen INFRA. Het riool in Veghel. Veghel in cijfers en beeld (1) Veghel in cijfers en beeld (2) Veghel in cijfers en beeld (3)

Bouwlokalen INFRA. Het riool in Veghel. Veghel in cijfers en beeld (1) Veghel in cijfers en beeld (2) Veghel in cijfers en beeld (3) Bouwlokalen INFRA Innovatie onder het maaiveld / renovatie van rioolstelsels Het riool in Veghel Jos Bongers Beleidsmedewerker water- en riolering Gemeente Veghel 21 juni 2006 Veghel in cijfers en beeld

Nadere informatie

curriculum vitae Procesbegeleiding regionale bodemkwaliteitskaart Twente Senior beleidsadviseur milieu gemeente Zwolle

curriculum vitae Procesbegeleiding regionale bodemkwaliteitskaart Twente Senior beleidsadviseur milieu gemeente Zwolle curriculum vitae Personalia Naam M. (Mark) Klutman Woonplaats, adres Almelo, Toekomstweg 19 Postcode 7607 TM Telefoon 06-57 88 65 40 Geboortedatum 23 december 1978 Samenvatting Enthousiaste en professionele

Nadere informatie

Het bijgevoegde conceptvoorstel spreekt voor zich. Volstaan wordt dan ook met een verwijzing daarnaar.

Het bijgevoegde conceptvoorstel spreekt voor zich. Volstaan wordt dan ook met een verwijzing daarnaar. Keur Waterschap Limburg per 1 januari 2017 schriftelijk GEEN Venlo, Sittard, 23 februari 2016 AAN DE VOORBEREIDINGSCOMMISSIE FUSIE Onderwerp Keur Waterschap Limburg per 1 januari 2017./. Hierbij treft

Nadere informatie

plan van aanpak BMC opstellen verbeterplan doelmatigheid primair proces jeugdhulpverlening in Overijssel

plan van aanpak BMC opstellen verbeterplan doelmatigheid primair proces jeugdhulpverlening in Overijssel Kenmerk PS/2003/789 Vervolg Quick Scan jeugdzorg Overijssel: plan van aanpak BMC opstellen verbeterplan doelmatigheid primair proces jeugdhulpverlening in Overijssel en plan van aanpak BMC voor opstellen

Nadere informatie

Convenant Bodem en Bedrijfsleven 2015

Convenant Bodem en Bedrijfsleven 2015 en Staat der Nederlanden, hierna te noemen: de Staatssecretaris van IenM bestuursorgaan, mede namens de Minister van Infrastructuur en Milieu voor zover haar portefeuille is betrokken, tevens handelend

Nadere informatie

De leden van de raad van de gemeente Groningen te GRONINGEN

De leden van de raad van de gemeente Groningen te GRONINGEN Onderwerp Evaluatierapport Kunstraad Groningen Steller M.M.A. Blom De leden van de raad van de gemeente Groningen te GRONINGEN Telefoon (050) 367 62 50 Bijlage(n) 1 Ons kenmerk 6616761 Datum Uw brief van

Nadere informatie

Statenvoorstel. Startnotitie Partiële wijziging 2018 Visie ruimte en mobiliteit, Programma ruimte en Verordening ruimte

Statenvoorstel. Startnotitie Partiële wijziging 2018 Visie ruimte en mobiliteit, Programma ruimte en Verordening ruimte Statenvoorstel vergadering september 2017 nummer 7029 Onderwerp Startnotitie Partiële wijziging 2018 Visie ruimte en mobiliteit, Programma ruimte en Verordening ruimte Vergaderdatum GS: 4 juli 2017 Portefeuillehouder:

Nadere informatie

Een nieuw verhaal over hoe Nederland er in 2040 uit kan zien! Kort verslag van de Werkplaats Nederland van Mensen van de Nationale Omgevingsvisie

Een nieuw verhaal over hoe Nederland er in 2040 uit kan zien! Kort verslag van de Werkplaats Nederland van Mensen van de Nationale Omgevingsvisie Een nieuw verhaal over hoe Nederland er in 2040 uit kan zien! Kort verslag van de Werkplaats Nederland van Mensen van de Nationale Omgevingsvisie Werkplaats Datum en tijd Locatie Nederland van Mensen Dinsdag

Nadere informatie

KWALITEITSIMPULS OMGEVINGSVEILIGHEID ZUIDOOST-BRABANT 2016

KWALITEITSIMPULS OMGEVINGSVEILIGHEID ZUIDOOST-BRABANT 2016 KWALITEITSIMPULS OMGEVINGSVEILIGHEID ZUIDOOSTBRABANT 2016 2 van 12 3 van 12 4 van 12 1 Het Brabantse UPIOV 2016 is te downloaden van: https://www.omgevingsdienst.nl/mijn+kennisnet/brabantnet/impuls+omgevingsveiligheid+iov+brabant/zuid

Nadere informatie

De Omgevingswet komt er aan

De Omgevingswet komt er aan De Omgevingswet komt er aan wat betekent dat? Sanne Broeksma en Marlies van Arendonk Waarom willen we de omgevingswet? Waarom is dit (bestuurlijk) gewenst?? a. meer invloed voor inwoners en ondernemers

Nadere informatie

THEMA VISITATIES POKB 2016

THEMA VISITATIES POKB 2016 Stichting Infrastructuur Kwaliteitsborging Bodembeheer THEMA VISITATIES POKB 2016 Platform Overheid en Kwaliteit Bodembeheer (werkgroep thema) www.pokb.nl Datum : 25 november 2015 Kenmerk : POKB-thema-

Nadere informatie

Aanpak Omgevingsbeleid. Wij werken aan ons IMAGO Omgevingsbeleid

Aanpak Omgevingsbeleid. Wij werken aan ons IMAGO Omgevingsbeleid Wij werken aan ons IMAGO Omgevingsbeleid 1 Inhoudsopgave 1. Aanleiding en doel van de aanpak 2. Uitgangspunten 3. De werkwijze 4. De planning Bijlage: Voorbeeld Overzicht Modulair Omgevingsbeleid; het

Nadere informatie

Water en klimaat in verbinding met de omgeving in het Rijk van Dommel en Aa. Ontwikkelperspectief

Water en klimaat in verbinding met de omgeving in het Rijk van Dommel en Aa. Ontwikkelperspectief Water en klimaat in verbinding met de omgeving in het Rijk van Dommel en Aa Ontwikkelperspectief Traditioneel waterbeleid (1) Wateropgaven Stedelijk water Waterberging Beekherstel Waterconservering Water

Nadere informatie

ons kenmerk FLO/U201301148 Lbr. 13/071

ons kenmerk FLO/U201301148 Lbr. 13/071 Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad informatiecentrum tel. (070) 373 8393 betreft Visitatiecommissie samenwerking in de waterketen uw kenmerk ons kenmerk FLO/U201301148 Lbr. 13/071 bijlage(n)

Nadere informatie

NEO en andere ontwikkelingen rond intergemeentelijke samenwerking

NEO en andere ontwikkelingen rond intergemeentelijke samenwerking NEO en andere ontwikkelingen rond intergemeentelijke samenwerking Nieuwsbrief 1. Jaargang 1. November 2015 De aanpak van NEO Pragmatische benadering Hoe werken we op dit moment aan NEO? Hoe organiseren

Nadere informatie

De grond onder onze voeten

De grond onder onze voeten Schatgraven in de ondergrond Sprekers: Astrid Slegers en Ron Nap Datum: 21 mei 2013, ruimteconferemtie PBL De grond onder onze voeten Vormt al tweehonderdduizend jaar de bodem onder ons bestaan Is de belangrijkste

Nadere informatie

Regionale Agenda Werken Regionaal Ruimtelijk Overleg Midden Brabant December November 2016 Werkgroep Werken Hart van Brabant

Regionale Agenda Werken Regionaal Ruimtelijk Overleg Midden Brabant December November 2016 Werkgroep Werken Hart van Brabant Regionale Agenda Werken 2017 Regionaal Ruimtelijk Overleg Midden Brabant December 2016 November 2016 Werkgroep Werken Hart van Brabant 1 Inhoudsopgave 0. Inleiding 1. Bedrijventerreinen Acties 2017: -

Nadere informatie

Regiobijeenkomsten Bodem en Ondergrond in omgevingsvisie

Regiobijeenkomsten Bodem en Ondergrond in omgevingsvisie WELKOM Platform bodembeheer bijeenkomst 2 mei 2017, als gast van de gemeente Leiden bij De Leidse Lente Regiobijeenkomsten Bodem en Ondergrond in omgevingsvisie www.platformbodembeheer.nl - PBB@expertisebodemenondergrond.nl

Nadere informatie

Plan van aanpak (offerte) jeugdbeleid gemeente Son & Breugel. Uw vraag. Ons aanbod

Plan van aanpak (offerte) jeugdbeleid gemeente Son & Breugel. Uw vraag. Ons aanbod Plan van aanpak (offerte) jeugdbeleid gemeente Son & Breugel De gemeente Son en Breugel heeft in het collegeprogramma 2002 2006 opgenomen dat zij een nieuwe nota integraal jeugdbeleid zal ontwikkelen.

Nadere informatie

Informatie bijeenkomst raads- en statenleden 14 maart 2016

Informatie bijeenkomst raads- en statenleden 14 maart 2016 Informatie bijeenkomst raads- en statenleden 14 maart 2016 19.15 Welkom door Maurice Hoogeveen Ontwikkelingen RUD Drenthe door Johan Vogelaar GR; invloed en rol van de raads- en statenleden Omgevingswet

Nadere informatie

telefaxnummer (026)

telefaxnummer (026) Bezoekadres Postadres Gebouw Marktstate Postbus 9090 Eusebiusplein 1a 6800 GX Arnhem 6811 HE Arnhem telefoonnummer (026) 359 91 11 telefaxnummer (026) 359 94 80 e-malladrespost@gelderland.nl Gemeente Elburg

Nadere informatie

Handreiking stedelijke wateropgave VNG-UvW. Ledenbrief van de VNG behorend bij de presentatie van Evert van der Meide op de RIONED-dag 2006, sessie 3

Handreiking stedelijke wateropgave VNG-UvW. Ledenbrief van de VNG behorend bij de presentatie van Evert van der Meide op de RIONED-dag 2006, sessie 3 Handreiking stedelijke wateropgave VNG-UvW Ledenbrief van de VNG behorend bij de presentatie van Evert van der Meide op de RIONED-dag 2006, sessie 3 Brief aan de leden T.a.v. het college frontoffice tel.

Nadere informatie

Ruimtelijke ordening. Ruimtelijke Ordening

Ruimtelijke ordening. Ruimtelijke Ordening Ruimtelijke ordening Ruimtelijke Ordening Ruimtelijke ordening (RO) in Nederland Vanuit de geschiedenis is RO al belangrijk in Nederland, denk bijvoorbeeld aan landinrichting en optimaliseren van de waterhuishouding.

Nadere informatie

grondwater doorgrond wat kunt u doen tegen grondwateroverlast?

grondwater doorgrond wat kunt u doen tegen grondwateroverlast? grondwater doorgrond wat kunt u doen tegen grondwateroverlast? grondwater doorgrond Grondwater bestaat uit regenwater en oppervlaktewater dat in de bodem is weg gezakt en kwelwater dat onder druk uit lager

Nadere informatie

Drinkwater voor nu en later

Drinkwater voor nu en later Drinkwater voor nu en later PAL lunchlezing Provincie Zuid-Holland 19 december 2014 Mirja Baneke Consultant drinkwatervoorziening en waterbeheer Afdeling Strategie Water Inhoud Drinkwatervoorziening in

Nadere informatie

Bodembeheer: duurzaam in de breedte

Bodembeheer: duurzaam in de breedte Bodembeheer: duurzaam in de breedte Lokale / Regionale BodemAmbities Bodembeheer: moet je doen! Rob Lamers Uitvoeringsprogramma Bodembeleidsbrief Inhoud presentatie: Wat is de Routeplanner BodemAmbities?

Nadere informatie

Kennisinnovaties slappe bodems

Kennisinnovaties slappe bodems Kennisinnovaties slappe bodems Agenda 10 min 15 min 15 min 5 min Introductie Enrico Moens (program manager Climate and Sustainability bij Grontmij) Leon van Paassen (assistant professor Geo- Engineering

Nadere informatie

Bedrijventerreinen Noord-Veluwe. Regionale bijeenkomst raadsleden Gerrit Marskamp

Bedrijventerreinen Noord-Veluwe. Regionale bijeenkomst raadsleden Gerrit Marskamp Bedrijventerreinen Noord-Veluwe Regionale bijeenkomst raadsleden 08-02-2017 Gerrit Marskamp Opbouw presentatie De hamvraag/dilemma Wat willen we als gemeenten? Wat hebben we? Wat is het speelveld? Vraag

Nadere informatie

Herstructurering Sociaal Domein

Herstructurering Sociaal Domein Herstructurering Sociaal Domein Arnold Peters, Programmaleider Herstructurering Sociaal Domein Sabrina Eijk, Programmaleider De gezonde Wijk Introductie; van Decentralisatie naar Transformatie Voor wie

Nadere informatie

een toetsende rol. Het nee tenzij denken wordt vervangen door het ja mits perspectief;

een toetsende rol. Het nee tenzij denken wordt vervangen door het ja mits perspectief; Omgevingswet: wat verandert er voor gemeenten? Met de invoering van de omgevingswet veranderen er veel zaken voor gemeenten. Het doel van de omgevingswet is om de verschillende verordeningen en versnipperde

Nadere informatie

Proeftuin meerlaagsveiligheid Walcheren Zuid Beveland eindpresentatie

Proeftuin meerlaagsveiligheid Walcheren Zuid Beveland eindpresentatie Proeftuin meerlaagsveiligheid Walcheren Zuid Beveland eindpresentatie Proeftuin Meerlaagsveiligheid: Hoe kunnen we overstromingsrisico s minimaliseren door toepassing van het concept meerlaagsveiligheid?

Nadere informatie

wij presenteren u kijk 1

wij presenteren u kijk 1 wij presenteren u... 18-4-2016 kijk 1 OMGEVINGSWET OMGEVINGSWET Impact Saskia Engbers strateeg Ruimte gemeente Zwolle 14 april 2016 18-4-2016 wij presenteren u... 2 Opzet presentatie 1. Hoe past OGW in

Nadere informatie

Toekomstbestendige bestemmingsplannen Themabijeenkomst 19 september 2017

Toekomstbestendige bestemmingsplannen Themabijeenkomst 19 september 2017 Toekomstbestendige bestemmingsplannen Themabijeenkomst 19 september 2017 Even voorstellen Roeland Mathijsen Senior adviseur Omgevingsrecht / Partner bij BRO Actief binnen: Provero (werkgroep) BNSP Kennislab

Nadere informatie

Scenario workshops. Stakeholder participatie in verschillende onderzoeksfasen

Scenario workshops. Stakeholder participatie in verschillende onderzoeksfasen Scenario workshops Stakeholder participatie in verschillende onderzoeksfasen Kenmerken van de methode > Met de scenariomethode kunnen voor beleid verschillende denkbare toekomsten worden geconstrueerd

Nadere informatie

Waarom Omgevingswet?

Waarom Omgevingswet? Op weg naar de Omgevingswet Kennisdag FUMO- provincie 15 mei 2014 1 Waarom Omgevingswet? Huidige omgevingsrecht: - complex en versnipperd - onoverzichtelijk en onvoldoende samenhang - trage besluitvorming:

Nadere informatie

Rondweg-Oost N233 Maatregelen treden 3 Um 5 Ladder van Verdaas

Rondweg-Oost N233 Maatregelen treden 3 Um 5 Ladder van Verdaas provincie :: Utrecht Plan van aanpak Rondweg-Oost N233 Maatregelen treden 3 Um 5 Ladder van Verdaas In samenwerking tussen Veenendaal: 23 oktober 2017 Versie: 0.1 Opgesteld door: Maurice Kassing Gemeente

Nadere informatie

Ministerie van Infrastructuur en Milieu

Ministerie van Infrastructuur en Milieu > Retouradres Postbus 20904 2500 EX Den Haag Adviescommissie Water Z.K.H. de Prins van Oranje pla secretariaat van de Adviescommissie Water Postbus 20904 2500 EX Den Haag Directoraat-Generaal Ruimte en

Nadere informatie

Zeeland in stroomversnelling. Op weg naar het Actieprogramma voor duurzame economische groei, regionale inbedding en bestuurlijke daadkracht

Zeeland in stroomversnelling. Op weg naar het Actieprogramma voor duurzame economische groei, regionale inbedding en bestuurlijke daadkracht Zeeland in stroomversnelling Op weg naar het Actieprogramma voor duurzame economische groei, regionale inbedding en bestuurlijke daadkracht Wat is er gebeurd sinds 2 juni? Het advies van de Commissie Balkenende

Nadere informatie

SAMENVATTING. www.woerden.nl/onderwerpen/wonen-en-leefomgeving/grondwaterstand en funderingen

SAMENVATTING. www.woerden.nl/onderwerpen/wonen-en-leefomgeving/grondwaterstand en funderingen SAMENVATTING Aanleiding In het westelijke deel van het Schilderskwartier zijn de woningen gefundeerd op houten palen met betonopzetters. Uit onderzoeken in de jaren 90 is gebleken dat de grondwaterstand

Nadere informatie

Linda Roeterink / 29 september Omgevingswet. Introductie

Linda Roeterink / 29 september Omgevingswet. Introductie Linda Roeterink / 29 september 2016 Omgevingswet Introductie Wat willen raadsleden weten? Enquête Raadslid.nu en VNG De keuzes die zij als raadslid moeten maken bij de Omgevingswet (68,4%) De gevolgen

Nadere informatie

Aandachtspunten bij onderzoek naar herbestemming

Aandachtspunten bij onderzoek naar herbestemming Aandachtspunten bij onderzoek naar herbestemming INITIATIEFNEMERS DIE EEN WAARDEVOL OUD GEBOUW EEN NIEUWE FUNCTIE WILLEN GEVEN, LATEN DE MOGELIJKHEDEN DAARTOE VAAK EERST ONDERZOEKEN. DAT STIMULEERT HET

Nadere informatie

Raadsvoorstel agendapunt

Raadsvoorstel agendapunt Raadsvoorstel agendapunt Aan de raad van de gemeente IJsselstein Zaaknummer : 65537 Datum : 8 juli 2014 Programma : bestuur Blad : 1 van 6 Cluster : Bestuur Portefeuillehouder: dhr. H.C.V. Veldhuijsen

Nadere informatie

Onderwerp: Gemeentelijke opschaling, regionale samenwerking en decentralisaties

Onderwerp: Gemeentelijke opschaling, regionale samenwerking en decentralisaties Voorstel aan de raad Nummer: 131027418 Portefeuille: Programma: Programma onderdeel: Steller: Afdeling: Telefoon: E-mail: G.M. Asselman BLD Beleid Burgemeester 2.6 Voor de Lelystedeling 2.6.1 Gemeentelijke

Nadere informatie

Watersysteem van de Toekomst: vervolg debat-diner

Watersysteem van de Toekomst: vervolg debat-diner Memo Aan deelnemers diner-debat Eye Kopie aan Contactpersoon Rik van Terwisga Datum 8 januari 2015 Onderwerp Vervolg Debat-diner "Watersysteem van de Toekomst" Watersysteem van de Toekomst: vervolg

Nadere informatie

Het verbinden van water en MIRT VAN WENS NAAR MEERWAARDE

Het verbinden van water en MIRT VAN WENS NAAR MEERWAARDE Het verbinden van water en MIRT VAN WENS NAAR MEERWAARDE Rond het verbinden van water en ruimte zijn al veel stappen gezet. In het kader van de Vernieuwing van het MIRT is door Rijk, provincies en waterschappen

Nadere informatie

PROVINCIAAL BLAD. ARTIKEL 2 AVP-gebiedscommissie Utrecht Oost Er is een AVP-gebiedscommissie Utrecht Oost, hierna te noemen de commissie.

PROVINCIAAL BLAD. ARTIKEL 2 AVP-gebiedscommissie Utrecht Oost Er is een AVP-gebiedscommissie Utrecht Oost, hierna te noemen de commissie. PROVINCIAAL BLAD Officiële uitgave van provincie Utrecht. Nr. 5575 12 oktober 2016 Besluit van gedeputeerde staten van Utrecht van 27 september 2016, nr. 819AA339 tot instelling van de AVP-gebiedscommissie

Nadere informatie

Op weg naar een Nationale Omgevingsvisie: de opgaven. Emiel Reiding directeur NOVI. 5 juli 2017

Op weg naar een Nationale Omgevingsvisie: de opgaven. Emiel Reiding directeur NOVI. 5 juli 2017 Op weg naar een Nationale Omgevingsvisie: de opgaven Emiel Reiding directeur NOVI Aanleiding Omgevingsvisie Omgevingswet De maatschappij verandert Stapeling van wensen en claims op leefomgeving Herijken

Nadere informatie