Informatieverstrekkingsverplichtingen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Informatieverstrekkingsverplichtingen"

Transcriptie

1 Informatieverstrekkingsverplichtingen bij vermogensbeheer mr. W.M. Schonewille LL.M. MiF en mr. R.J. Watson * Inleiding In deze speciale uitgave over vermogensbeheer mag een bijdrage over informatieverstrekkingsverplichtingen (die wij hierna kortheidshalve informatieplichten zullen noemen) niet ontbreken. In dit artikel zullen wij de reikwijdte van de informatieplicht in een vermogensbeheerrelatie (hierna: beheerrelatie ) verkennen. Hiertoe zullen wij allereerst kort ingaan op de informatieplicht in het algemeen. Vervolgens zullen wij aan de hand van recente rechtspraak inzoomen op de informatieplicht bij vermogensbeheer en daarover enkele praktische aanbevelingen doen. Achtergrond informatieplicht De informatieplicht is niet nieuw. Ter opfrissing van het geheugen: al in de Nadere Regeling toezicht effectenverkeer 1999 ( NR 1999 ) nam deze een belangrijke plaats in. 1 Onder de NR 1999 was het verplicht informatie te verstrekken over de specifieke risico s van de belegging. De belegger diende in het bijzonder te worden gewezen op de omvang van mogelijke verliezen. 2 Achtergrond hiervan was dat de belegger zich een goed oordeel over de beleggingen moest kunnen vormen om een overwogen beslissing te kunnen nemen. Sinds het Wft-tijdperk is de informatieplicht vastgelegd in art. 4:20 Wft. Dit artikel bepaalt dat vermogensbeheerder en adviseur informatie moeten verstrekken voor zover deze relevant is voor de beoordeling van de diensten en het product. Uiteraard moet de verstrekte informatie duidelijk, correct en niet-misleidend zijn. 3 Onder omstandigheden moet de consument een waarschuwing krijgen. Algemeen: informatieplicht in zorgplichtprocedures In de praktijk speelt de informatieplicht een belangrijke rol in zorgplichtprocedures. In zulke procedures is schending van de informatieplicht vaak één van de hoofdverwijten die de belegger aan de financiële instelling maakt. Een greep uit enkele recente uitspraken (over zowel advies- als beheerrelaties) leert dat de reikwijdte van de informatieplicht tamelijk ruim is. Ten eerste moet een adviseur uitgebreide informatie verstrekken over de kenmerken van de geadviseerde individuele producten. Bijvoorbeeld: bij een advies om een achtergestelde obligatie te kopen moet duidelijk worden vermeld dat er sprake is van een achterstelling en wat de gevolgen daarvan zijn: 4 Daarom moet van een financiële dienstverlener worden gevergd dat hij een niet-professionele cliënt met een niet-speculatief risicoprofiel, zoals Consument, steeds nadrukkelijk en in niet mis te verstane bewoordingen duidelijk maakt wat de eigenschappen van deze obligaties zijn en dat zij door hun achtergestelde karakter minder zekerheid geven dan vastrentende waarden in het algemeen. Ten tweede geldt de informatieplicht ook op algemeen portefeuilleniveau. Als de invulling van een portefeuille steeds risicovoller wordt door de advisering, dan zal de adviseur hierop moeten wijzen: 5 Bij het voorgaande komt nog dat ABN AMRO ook niet heeft voldaan aan haar plicht om adequate informatie te verstrekken over het gevoerde beleid en de geadviseerde producten. Zo heeft zij eiseres er niet van op de hoogte gesteld dat haar adviezen impliceerden dat de portefeuille in toenemende mate aan risico s werd blootgesteld. Ten derde rust er onder omstandigheden een waarschuwingsplicht op de adviseur. Als de adviseur ziet dat een belegger beslissingen op basis van emoties neemt, niet in staat is om een verstandig beleggingsbeleid te voeren of keuzes maakt die evident niet stroken met diens financiële mogelijkheden, doelstellingen, risicobereidheid en deskundigheid, dan is een waarschuwing op z n plaats: 6 Naar de vaststelling van het hof in rov. 29 en 35, was [verweerder] bij het aangaan van de relatie emotioneel over de geleden verliezen, wilde hij deze goedma- * William Schonewille William Schonewille en Roderick Watson zijn beiden werkzaam als advocaat financieel recht bij BarentsKrans advocaten notarissen te Den Haag. Zij houden zich onder meer bezig met procederen over aansprakelijkheid bij vermogensbeheer en financieel advies. Daarnaast adviseren zij professionele partijen op de financiële markten over compliance- en toezichtsvraagstukken 1. Art. 33 NR Stcrt. 1999, 12, p. 8, subpagina Zie art. 4:19 Wft en art. 50a Bgfo. 4. Geschillencommissie Financiële Dienstverlening (GFD) 26 oktober 2011, nr. 305, RF 2012/23, r.o Rb. Amsterdam 7 maart 2012, LJN BW4297, r.o HR 3 februari 2012, LJN BU4914, r.o

2 ken, kon hij de risico s niet goed inschatten en was hij niet in staat een verstandig beleggingsbeleid te voeren. Zoals het hof terecht heeft overwogen, was er in zijn geval dus juist reden te meer om indringend te waarschuwen voor de risico s. De zorgplicht van de bank strekt immers mede ertoe de cliënt te beschermen tegen de gevaren van gebrek aan inzicht en kunde en van overwegend op emotionele gronden genomen beslissingen. Naarmate de belegger de met het advies samenhangende risico s minder goed kan dragen dient een dergelijke waarschuwing eerder te worden gegeven. 7 Een sprekend voorbeeld van een risico dat een belegger in de praktijk moeilijk kan dragen is de eventuele restschuld van een effectenleaseproduct. Hier bestaat dan ook een vergaande waarschuwingsplicht. 8 Het hof heeft geoordeeld dat op Dexia als bijzonder deskundig te achten financiële dienstverlener de verplichting rustte ten aanzien van het onderhavige, risicovolle en complexe aflossingsproduct dat aan een breed publiek is aangeboden, zich adequaat de belangen van [De T.] aan te trekken door indringend te waarschuwen voor het aan dit product verbonden specifieke risico van een restschuld dat bij tussentijdse beëindiging van de overeenkomst kan optreden. Dat oordeel geeft, gelet op de maatschappelijke functie van een effecteninstelling als Dexia en haar deskundigheid, niet blijk van een onjuiste rechtsopvatting. ( ) De verplichting van aanbieders van effectenleaseproducten de afnemer bij het aangaan van de overeenkomst indringend te waarschuwen voor het restschuldrisico strekt ertoe de potentiële particuliere wederpartij te informeren over en te waarschuwen tegen het lichtvaardig op zich nemen van onnodige risico s of van risico s die hij redelijkerwijze niet kan dragen. De informatieplicht (waaronder begrepen de waarschuwingsplicht) heeft dus een ruime reikwijdte. Er moet op adequate wijze informatie worden verstrekt over alle eigenschappen en risico s van de betrokken producten. Daarnaast moet er afhankelijk van de omstandigheden worden gewaarschuwd voor de risico s van bepaalde beleggingen. Informatieplicht bij vermogensbeheer Beleggers hebben verschillende redenen om (een deel van) hun vermogen in beheer te geven. Waar sommigen geen tijd hebben om voldoende aandacht aan hun portefeuille te besteden, ontbreekt het anderen simpelweg aan belangstelling en/ of kennis hiervoor. Gemene deler van elke beheerrelatie is dat de belegger geen enkele bemoeienis heeft met de uitvoering van het beleggingsbeleid. Voor aanvang van het beheer worden de gewenste beleggingsrestricties in overleg bepaald en vastgelegd in een mandaat. De beheerder zal binnen dit mandaat de vrije hand hebben om de portefeuille naar zijn beste inzicht in te vullen. De belegger ontvangt periodiek informatie over de prestaties van zijn portefeuille en hij wordt van tijd tot tijd bijgepraat. Maar invloed op de uitvoering van het dagelijks beleggingsbeleid in zijn portefeuille heeft hij dus niet. Omdat de bemoeienis van de belegger met zijn portefeuille in een beheerrelatie veel kleiner is dan bij een adviesrelatie, zou kunnen worden verondersteld dat er in een beheerrelatie ook minder strenge eisen aan de informatieplicht worden gesteld. De redenering is dan dat als een belegger weinig invloed op zijn portefeuille wil hebben, het ook niet nodig is om hem net zo regelmatig als in een adviesrelatie te informeren over de actuele ontwikkelingen in zijn portefeuille. Grenzen van de informatieplicht bij vermogensbeheer Algemeen: verstrekken productinformatie minder relevant bij vermogensbeheer? Is het verstrekken van productinformatie in een beheerrelatie minder relevant dan in een adviesrelatie? De Geschillencommissie Financiële Dienstverlening (hierna: Geschillencommissie ) beantwoordt deze vraag ontkennend. Naar het oordeel van de Geschillencommissie is het verstrekken van productinformatie in een beheerrelatie net zo relevant als in een adviesrelatie. Daarvoor geeft zij een aantal argumenten. In de eerste plaats strekt de informatieplicht er mede toe te kunnen verifiëren of de belegger wel wil overgaan tot vermogensbeheer. Een beheerrelatie heeft namelijk ook een emotionele component. Vooral als het beheer sterk verbonden is met bepaalde producten, dient de belegger een weloverwogen keuze voor deze producten te kunnen maken. In de tweede plaats dient de informatieverstrekking ertoe te kunnen beoordelen of de belegger ook emotioneel in staat is bepaalde tussentijdse waardefluctuaties te accepteren. 9 De reikwijdte van de informatieplicht is ook bij vermogensbeheer afhankelijk van de omstandigheden van het geval. Zo wordt het opleidingsniveau van de belegger relevant geacht bij de bepaling van het niveau van de inhoud van de verstrekte informatie. 10 Van een hoogopgeleide belegger wordt verwacht dat hij informatie eerder begrijpt. Maar waar het om complexere producten gaat, genieten ook hoogopgeleide en ervaren beleggers al snel een grote mate van bescherming. 11 De Rechtbank Haarlem oordeelde recent dat de inkomensen vermogenspositie van belang is bij de bepaling van de omvang van de informatie- en waarschuwingsplicht van de beheerder. 12 Dit ligt naar onze mening minder voor de hand. Want waarom zou iemand met een groter vermogen minder moeten worden geïnformeerd en gewaarschuwd dan iemand met een kleiner vermogen? Het is immers de bedoeling dat de belegger een weloverwogen beslissing kan nemen over 7. Zie bijvoorbeeld A.J.C.C.M. Loonen, Zorgplicht bij Steepeners en perpetuele leningen nader bezien, TvCo 2009, nr. 1/2, p HR 5 juni 2009, LJN BH2815, r.o en GFD 5 april 2012, nr , r.o Zie bijvoorbeeld Rb. Amsterdam 6 februari 2008, LJN BD5698, r.o en bijvoorbeeld Klachtencommissie DSI 7 juni 2004, nr Klachtencommissie DSI 9 augustus 2005, nr en Klachtencommissie DSI 10 januari 2007, nr Rb. Haarlem 13 juni 2012, LJN BW8562, r.o Tijdschrift voor Compliance Nr. 3 oktober 2012

3 wat er met zijn vermogen gebeurt. Hoewel iemand met een groter vermogen misschien meer risico s kan lopen dan iemand met een kleiner vermogen, gaat het naar onze mening om de risico s die deze belegger wil lopen. Dat betekent dat de informatieplicht niet beperkter zou moeten worden uitgelegd bij iemand met een groter vermogen. Risicovol beleggen I: samengestelde beleggingsvormen De afgelopen jaren zijn er steeds meer nieuwe bijzondere beleggingsproducten op de markt gekomen. Het gaat hier bijvoorbeeld om beleggingen die worden aangeduid als gestructureerde producten, alternatieve beleggingen, special products of hybride producten. De Geschillencommissie schaart deze producten onder de noemer samengestelde beleggingsvormen. 13 Het is de beheerder slechts onder strikte voorwaarden toegestaan om deze samengestelde beleggingsvormen in een beheerportefeuille op te nemen. De Geschillencommissie heeft hiervoor enkele strenge criteria vastgesteld. De informatieverstrekking aan de belegger moet op de bijzondere kenmerken van de samengestelde beleggingsvorm zijn afgestemd: 14 Daarom mag voor de portefeuille van die belegger uitsluitend voor samengestelde beleggingsvormen worden gekozen indien adequate informatie is verschaft omtrent de bijzondere kenmerken van zulke beleggingsvormen, de specifieke redenen om die beleggingen in de portefeuille op te nemen, en de wijze waarop mogelijke tussentijdse waardedalingen zich verhouden tot de beleggingsdoelstellingen op de overeengekomen termijn. Deze voorlichting dient zodanig te worden gegeven dat zo veel mogelijk kan worden voorkomen dat de belegger als reactie op (tussentijdse) waardedalingen beslissingen neemt waardoor onnodig koersverliezen worden genomen. Daarnaast moet er specifiek worden gewezen op de eventuele beperkte verhandelbaarheid van de belegging. 15 De informatie moet zodanig zijn, dat de belegger begrijpt welke factoren invloed hebben op de waardeontwikkeling ervan. De beheerder moet door een goede voorlichting voorkomen dat een belegger door onwetendheid of op basis van emoties beslissingen neemt waardoor onnodig koersverliezen worden genomen. 16 Als de informatieverstrekking tekortschiet en de belegger fixeert zijn schade door zijn stukken te verkopen, dan is de kans groot dat de beheerder hiervoor aansprakelijk is. Hij zal de belegger dan in de positie moeten brengen waarin deze zou hebben verkeerd zonder de verkoop van de stukken. Uiteraard moet al deze relevante informatie worden verstrekt voor het moment dat de samengestelde beleggingen in de portefeuille worden opgenomen. 17 De samengestelde beleggingen mogen op de portefeuilleafschriften niet in de categorie zakelijke waarden of vastrentende waarden worden geplaatst. De beheerder zal deze stukken op de overzichten in een aparte categorie moeten scharen. 18 De Geschillencommissie acht de informatieverstrekking over samengestelde beleggingsvormen zo belangrijk dat als er een geschil ontstaat, de beheerder aannemelijk zal moeten maken dat verliezen die door beslissingen van de belegger zijn veroorzaakt, niet te wijten zijn aan het ontbreken van de vereiste informatie. 19 Naar onze mening wordt het op deze manier voor een beheerder bijzonder moeilijk om aansprakelijkheid voor verliezen op samengestelde producten te ontlopen. Hij zal hier waarschijnlijk slechts aan kunnen ontkomen door in zijn dossier exacte kopieën van het verstrekte informatiemateriaal te bewaren, waarna hij aannemelijk zal moeten maken dat de inhoud van die informatie voldoende was om de belegger te doordringen van de bijzondere eigenschappen van de producten. Risicovol beleggen II: complexe obligaties Een andere ontwikkeling uit de jaren is de opkomst van de complexe obligatie voor het grote beleggingspubliek. Het gaat hier om obligaties met een zeer lange (tot eeuwigdurende) looptijd en/of obligaties met een complexe wijze van berekening van de coupon. 20 Een beheerder die in complexe obligaties (zoals steepeners en perpetuals) wil gaan beleggen zal specifieke informatie over deze producten moeten verstrekken. Hij zal de belegger bijvoorbeeld moeten informeren over de gevolgen van de zeer lange looptijd van perpetuele obligaties. Daarbij moet aandacht worden besteed aan bijvoorbeeld de hoge rentegevoeligheid van deze obligaties. De beheerder mag zich in dit geval niet beperken tot het geven van algemene informatie over traditionele obligaties. In dit verband is de houdbaarheidsdatum van in het verleden verstrekte informatie ook van belang. Wat als een belegger in het jaar 2000 is geïnformeerd over beleggen in vastrentende waarden? Hij zal dan waarschijnlijk niet tot in detail zijn voorgelicht over beleggen in complexe obligaties. De beheerder zal, als hij het wenselijk acht dat dergelijke obligaties in de portefeuille worden opgenomen, eerst een update op de eerder verstrekte productinformatie moeten geven. Risicovol beleggen III: opties en futures Overigens zal de beheerder ook bij andere risicovolle beleggingen the extra mile moeten gaan op het gebied van informatieverstrekking. Zo zal hij bij beleggen in opties en futures voor aanvang van het beheer moeten waarschuwen voor de bijzondere hieraan verbonden risico s. Daarnaast zal de beheerder uiteraard indringend moeten waarschuwen als beleggingen in deze producten niet passen bij de financiële mogelijkheden, doelstellingen, risicobereidheid en deskundigheid van de belegger De Geschillencommissie verstaat onder samengestelde beleggingsvormen ook hedge funds en funds of hedge funds. Zie bijvoorbeeld GFD 7 oktober 2011, nr , r.o GFD 10 oktober 2011, nr. 242, r.o GFD 10 oktober 2011, nr. 242, r.o GFD 7 oktober 2011, nr. 241, r.o GFD 10 oktober 2011, nr. 242, r.o GFD 10 oktober 2011, nr. 242, r.o GFD 10 oktober 2011, nr. 242, r.o Zie over dit onderwerp bijvoorbeeld Rb. s-hertogenbosch 21 december 2011, LJN BU8810, r.o HR 3 februari 2012, LJN BU4914, r.o en

4 Risicovol beleggen IV: specifieke beleggingsmethode Sommige beheerders bieden aan het vermogen te beheren volgens een bepaalde beleggingsmethode. Beleggen volgens zo n methode houdt in dat er automatisch transacties worden verricht als zich bepaalde beursomstandigheden voordoen. Dergelijke methoden kunnen forse risico s met zich meebrengen. In het geval van de bekende Premselaar-methode is tot aan de Hoge Raad in stand gebleven dat de beheerder uitdrukkelijk en in niet mis te verstande bewoordingen diende te waarschuwen voor de risico s die de methode met zich meebracht. 22 Sommige beleggingsmethoden zijn sterk verbonden aan één type product. Denk aan een methode waarbij een groot deel van de portefeuille automatisch wordt belegd in opties en futures. In dat geval wordt de informatieplicht belangrijker: de beheerder zal uitgebreid moeten ingaan op de risico s die deze specifieke strategie met zich meebrengt zodat de belegger een weloverwogen keuze kan maken. Daarnaast zal de beheerder ook moeten beoordelen of de belegger in emotioneel opzicht in staat is om te gaan met de tussentijdse waardefluctuaties die kunnen ontstaan door toepassing van de specifieke methode. 23 Met het oog op zijn bewijspositie zal de beheerder deze uitleg goed moeten documenteren. Informeren over waardedalingen? De waarde van een portefeuille kan altijd tussentijds dalen. Er bestaat nog geen algemene informatie- of waarschuwingsplicht in verband met zulke tussentijdse dalingen. De beheerder is naar het oordeel van de Geschillencommissie niet gehouden tot het indringend waarschuwen naar aanleiding van geleden verliezen. Ook hoeft de beheerder naar aanleiding van verliezen niet uit eigen beweging aan de belegger te vragen of diens portefeuille geliquideerd dient te worden. 24 Wel dient de beheerder periodiek ten minste jaarlijks te controleren of de doelstellingen nog haalbaar zijn. Als de beheerder twijfelt of dit nog mogelijk is, dient hij naar het oordeel van de Geschillencommissie overleg te plegen met de belegger. 25 Dit soort evaluatiemomenten lijkt ons voor de hand te liggen, maar vinden in de praktijk lang niet altijd plaats. Als de waarde van de portefeuille niet zodanig daalt dat het behalen van de doelstellingen in gevaar komt, is een waarschuwing in de regel niet nodig. Als het bereiken van de doelstellingen wel in gevaar komt, ligt het voor de hand om daarover in overleg te treden zodat er kan worden bijgestuurd. Hierbij gaan wij ervan uit dat de belegger vooraf is gewezen op de mogelijke volatiliteit van de zich in de portefeuille bevindende producten. De beheerder doet er overigens ook goed aan een andere strategie voor te stellen indien blijkt dat de belegger in financieel opzicht wel, maar in emotioneel opzicht niet in staat is waardefluctuaties te accepteren. Spreiding binnen portefeuille In algemene zin zal een beleggingsportefeuille goed gespreid moeten zijn. Of een belegger nu een offensieve of een defensieve risicovoorkeur heeft: in beide gevallen moet voorkomen worden dat het zich verwezenlijken van een risico in één belegging een grote negatieve invloed heeft op de portefeuille als geheel. Naar het oordeel van de Hoge Raad kan de zorgplicht met zich meebrengen dat een belegger in een beheerrelatie uitdrukkelijk en in niet voor misverstand vatbare bewoordingen moet worden gewaarschuwd voor de samenstelling van zijn portefeuille en de daarmee gepaard gaande risico s, zoals een grote concentratie in één belegging. Dit geldt ook als het gaat om een eigenzinnige belegger die specifiek kiest voor een concentratie in één fonds. De zorgplicht strekt er namelijk juist toe de belegger te beschermen tegen gevaren die zijn verbonden aan zijn eigenzinnigheid. 26 De Geschillencommissie geeft inmiddels een vuistregel voor de mate van spreiding in een portefeuille. Naar het oordeel van de Geschillencommissie mag maximaal 30% van een portefeuille afhankelijk zijn van een debiteurenrisico dat is geconcentreerd in één uitgevende instelling of debiteur (niet zijnde een beleggingsfonds). Los van de vraag of dit percentage juist is en of het überhaupt juist is een percentage vast te stellen, mag de beheerder hiervan slechts afwijken als hij de belegger van tevoren nadrukkelijk heeft gewezen op de mogelijke consequenties van het investeren van een verhoudingsgewijs groot deel van diens vermogen in de producten van één emittent. 27 Dit is naar onze mening een juist uitgangspunt. Een belegger dient namelijk in staat te worden gesteld om een weloverwogen keuze te maken over de wijze waarop zijn vermogen is belegd. Als de beheerder zonder overleg één grote positie inneemt, hoeft de belegger niet uit zichzelf te begrijpen dat dit een risico met zich meebrengt. Sterker nog: hij zal in eerste instantie geneigd zijn te denken dat dit aansluit bij zijn risicovoorkeur omdat de door hem vertrouwde beheerder deze beslissing heeft gemaakt. Pas als de beheerder hem over de risico s informeert kan de belegger zelf een gedegen afweging maken. Afwijken van mandaat Vanzelfsprekend mag de beheerder niet afwijken van het overeengekomen mandaat. 28 Als er van het mandaat wordt afgeweken en de belegger ondervindt hierdoor schade, zal de beheerder hier in de regel voor aansprakelijk zijn. Indien de beheerder denkt dat er redenen zijn om van het mandaat af te wijken, dient hij vooraf contact op te nemen met de belegger. Vervolgens kan hij nieuwe beleggingsrestricties overeenkomen. Doet hij dit niet, dan loopt hij zoals gezegd een groot risico op aansprakelijkheid. Informeren door middel van portefeuilleoverzichten? Ten slotte nog een korte opmerking over de wijze waarop de beheerder de belegger moet informeren. Wij wezen al op de algemene Wft-norm dat informatie correct, duidelijk en nietmisleidend dient te zijn. Dat brengt onder meer met zich mee dat het verstrekken van informatie via afkortingen of codes op portefeuilleoverzichten uit den boze is. 22. Hof Amsterdam 30 september 2008, LJN BF3719, r.o en HR 17 december 2010, LJN BO GFD 5 april 2012, nr , r.o GFD 1 december 2011, nr , r.o GFD 1 december 2011, nr , r.o HR 24 december 2010, LJN BO1799, r.o Overigens werd in Rb. Amsterdam 10 oktober 2007, LJN BB6619, r.o al geoordeeld dat een goede sectorale spreiding de eigen verantwoordelijkheid van de beheerder is, ook al heeft de belegger ingestemd met een concentratie in een bepaalde sector. 27. GFD 5 april 2012, nr , r.o GFD 1 december 2011, nr , r.o Tijdschrift voor Compliance Nr. 3 oktober 2012

5 De Geschillencommissie oordeelde in een adviesrelatie dat de afkortingen PERP en AO op een portefeuilleoverzicht geen toereikende informatie zijn over (de risico s van) een achtergestelde perpetuele obligatie. 29 Dit (juiste) oordeel is naar onze mening één-op-één van toepassing in een beheerrelatie. Sterker nog: omdat de rol van de belegger in een beheerrelatie kleiner is, is de inhoud van portefeuilleoverzichten daar nog minder relevant dan in een adviesrelatie. Daardoor zal de beheerder zich minder snel op de inhoud van portefeuilleoverzichten kunnen beroepen dan de adviseur. Causaliteit Bij de discussie over de informatieplicht in zorgplichtprocedures speelt ook steevast de vraag of er een causaal verband bestaat tussen de gestelde schade en het ontbreken van de informatie. Het niet voldoen aan een informatie- of waarschuwingsplicht kan uiteraard slechts tot aansprakelijkheid leiden als er ook een causaal verband bestaat tussen de schending van die plicht en de schade. Hét standaardverweer van de beheerder tegen een klacht op het gebied van een informatieplicht is dan ook dat het causaal verband zou ontbreken: als de belegger de informatie wél zou hebben gekregen, zou dat niet tot een ander resultaat hebben geleid. 30 Het is een interessante vraag in hoeverre dit verweer sterker of zwakker is in een beheer- of in een adviesrelatie. Waarschijnlijk is de positie van de belegger hier in een beheerrelatie sterker dan in een adviesrelatie. De reden hiervoor is dat de bemoeienis en verantwoordelijkheid van de belegger in een adviesrelatie per definitie groter is dan in een beheerrelatie. Waar bij een adviesrelatie wordt aangenomen (in onze ogen zeker niet altijd terecht) dat de belegger zelf verantwoordelijk is voor de gemaakte beleggingsbeslissingen, is dat bij vermogensbeheer niet het geval. Actief ingrijpen in het beheer gaat veel verder dan het simpelweg niet opvolgen van het beleggingsvoorstel van de adviseur. Aanbevelingen Uit de rechtspraak die wij hebben aangehaald vallen enkele lessen te trekken. Wie goede interne processen opstelt en deze ook naleeft, zal aansprakelijkheidsrisico s een flink stuk kunnen inperken. Hoewel het hier voor een deel om open deuren gaat, blijkt dat het in de praktijk op deze punten toch regelmatig mis gaat. Oorzaak hiervan kan zijn dat beheerders mogelijk ten onrechte veronderstellen dat de informatieplicht in een beheerrelatie minder belangrijk is dan in een adviesrelatie. Voor aanvang van het beheer Het is vanzelfsprekend van belang dat er bij het aangaan van de vermogensbeheerrelatie een volledig pakket informatie wordt verstrekt met daarin uitgebreide gegevens over de producten waarin zal worden belegd. Om discussies achteraf te voorkomen moet direct goed worden vastgelegd welke informatie er exact is verstrekt. Er zijn verschillende omstandigheden waaronder er méér moet worden gedaan dan normaal. Indien er zal worden belegd in de besproken samengestelde beleggingsvormen of complexe obligaties, doet de beheerder er goed aan uitgebreide informatie te verstrekken over de hiermee samenhangende risico s. Het verstrekken van een algemene fact sheet is onvoldoende. De informatie moet op de specifieke belegger toegesneden zijn. Het verdient daarom aanbeveling om de belegger schriftelijk te bevestigen waarom er in zijn specifieke geval voor deze producten wordt gekozen. De risico s van de producten moeten op begrijpelijke wijze worden uitgelegd. Alleen op deze wijze kan een belegger een weloverwogen keuze maken. Indien er een bepaalde beleggingsmethode zal worden gevolgd, is het raadzaam om de belegger voor te lichten over alle ins en outs hiervan. De beheerder mag niet alleen wijzen op mooie rendementen in een periode dat de wereldwijze beurzen goed presteerden, maar zal ook aandacht moeten besteden op het effect van een slecht beursklimaat op de gekozen methode. Als de methode inhoudt dat er wordt belegd met geleend geld, of met risicovolle producten als opties of futures, zal over de specifieke risico s van deze elementen van de methode vooraf nadere uitleg moeten worden verschaft. Tijdens het beheer Ook tijdens de uitvoering van het beheer blijft er een informatieplicht op de beheerder rusten. Hij doet er goed aan van tijd tot tijd te beoordelen of vooraf verstrekte productbeschrijvingen nog voldoen. Als er aanleiding is om hier wijzigingen in aan te brengen, dient de belegger een inhoudelijke update te ontvangen. Wanneer de waarde van de portefeuille zo hard daalt dat het bereiken van zijn doelstellingen in gevaar komt, zal de beheerder in overleg moeten treden met de belegger. Verder zal de beheerder uiteraard slechts binnen de grenzen van het mandaat mogen handelen en zal hij moeten zorgen voor een goede spreiding van de portefeuille. Als een belegger zelf een onverantwoorde spreiding in zijn portefeuille zou willen, moet de beheerder de belegger tegen zichzelf in bescherming nemen. Hij zal de belegger in elk geval nadrukkelijk op de mogelijke gevolgen daarvan moeten wijzen. 31 De informatievoorziening moet duidelijk en up to date zijn. De beheerder mag er niet van uitgaan dat een belegger op de hoogte is van alle risico s van een product op basis van een afkorting op een portefeuilleoverzicht. De beheerder komt er dus niet mee weg op een portefeuilleoverzicht de afkorting PERP toe te voegen. Slot In deze bijdrage verkenden wij de reikwijdte van de informatieplicht bij vermogensbeheer. Deze reikwijdte is groter dan menigeen zou vermoeden. De informatieplicht in een beheerrelatie is bijna net zo belangrijk als in een adviesrelatie, maar ziet in beheer meer op beslissingen over beleggingscategorieën, -producten en -methoden dan op beslissingen over specifieke (deel)transacties. Hoe dat ook zij, het betekent dat de beheerder er verstandig aan doet om, net als in een adviesrelatie, uitgebreide en op de belegger toegesneden informatie te verstrekken en het verzenden van deze informatie ook vast te leggen. Op deze wijze kan hij de aansprakelijkheidsrisico s die hij loopt aanzienlijk verkleinen. 29. GFD 8 juni 2012, nr , r.o Zie bijvoorbeeld Rb. Amsterdam 6 februari 2008, LJN BD5698, r.o HR 24 december 2010, LJN BO1799, r.o

De Commissie beslist met inachtneming van haar reglement en op basis van de volgende stukken:

De Commissie beslist met inachtneming van haar reglement en op basis van de volgende stukken: Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2012-164 d.d. 25 mei 2012 (mr. J. Wortel, voorzitter, en drs. L.B. Lauwaars RA, en G.J.P. Okkema, leden, met mevrouw mr. I.M.M. Vermeer als

Nadere informatie

J.A. van der Heide, wonende te Hoevelaken, hierna te noemen Consument,

J.A. van der Heide, wonende te Hoevelaken, hierna te noemen Consument, Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2013-169 d.d. 29 mei 2013 (mr. C.E. du Perron, voorzitter, H. Mik RA en R.H.G. Mijné, leden en mevrouw mr. I.M.M. Vermeer, secretaris) Samenvatting

Nadere informatie

de naamloze vennootschap ABN AMRO Bank N.V., gevestigd te Amsterdam, hierna te noemen Aangeslotene.

de naamloze vennootschap ABN AMRO Bank N.V., gevestigd te Amsterdam, hierna te noemen Aangeslotene. Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2015-027 d.d. 20 januari 2015 (mr. J. Wortel, voorzitter, en G.J.P. Okkema en J.C. Buiter, leden en mr. D.M.A. Gerdes, secretaris) Samenvatting

Nadere informatie

de naamloze vennootschap F. van Lanschot Bankiers N.V., gevestigd te Amsterdam, hierna te noemen Aangeslotene.

de naamloze vennootschap F. van Lanschot Bankiers N.V., gevestigd te Amsterdam, hierna te noemen Aangeslotene. Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2015-075 d.d. 9 maart 2015 (mr. J. Wortel, voorzitter, J.C. Buiter en G.J.P. Okkema, leden en mr. S. van der Hoorn, secretaris) Samenvatting

Nadere informatie

Samenvatting. 1. Procedure

Samenvatting. 1. Procedure Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 237 5 oktober 2011 (mr. J. Wortel, voorzitter, de heren G.J.P. Okkema en H. Mik RA, leden en mr. D.M.A. Gerdes, secretaris) Samenvatting Advies

Nadere informatie

De Commissie beslist met inachtneming van haar reglement en op basis van de volgende stukken:

De Commissie beslist met inachtneming van haar reglement en op basis van de volgende stukken: Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 232 d.d. 26 september 2011 (mr J. Wortel, voorzitter, prof. drs. A.D. Bac RA en G.J.P. Okkema leden) Samenvatting Daar er sprake is van een

Nadere informatie

Samenvatting. Consument, tegen. de naamloze vennootschap ABN AMRO Bank N.V., gevestigd te Amsterdam, hierna te noemen Aangeslotene. 1.

Samenvatting. Consument, tegen. de naamloze vennootschap ABN AMRO Bank N.V., gevestigd te Amsterdam, hierna te noemen Aangeslotene. 1. Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2015-054 d.d. 18 februari 2015 (mr. J. Wortel, voorzitter, prof. mr. M.L. Hendrikse en G.J.P. Okkema, leden en mr. M.J.M. Fennis secretaris)

Nadere informatie

Samenvatting. 1. Procedure

Samenvatting. 1. Procedure Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2012-114 d.d. 5 april 2012 mr. J. Wortel, voorzitter, prof. drs. A.D. Bac RA, en de heer G.J.P. Okkema, leden en mr. P.E. Roodenburg, secretaris)

Nadere informatie

1.2 De bank heeft een op 23 september 2013 gedateerd een verweerschrift ingediend.

1.2 De bank heeft een op 23 september 2013 gedateerd een verweerschrift ingediend. Uitspraak Commissie van Beroep 2014-009 d.d. 11 maart 2014 (mr. C.A. Joustra, voorzitter, mr. A. Bus, mr. J.B. Fleers, mr. W.J.J. Los en mr. F.P. Peijster, leden, en mr. M.J. Drijftholt, secretaris) Samenvatting

Nadere informatie

de besloten vennootschap Antaurus B.V., gevestigd te Baarn, hierna te noemen Aangeslotene.

de besloten vennootschap Antaurus B.V., gevestigd te Baarn, hierna te noemen Aangeslotene. Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2013-213 d.d. 8 juli 2013 (mr. J.Wortel, voorzitter, prof. drs. A.D. Bac RA en G.J.P. Okkema, leden, en mevrouw mr. I.M.M. Vermeer, secretaris)

Nadere informatie

de besloten vennootschap Paerel Vermogensbeheer B.V., gevestigd te Amsterdam, hierna te noemen Aangeslotene.

de besloten vennootschap Paerel Vermogensbeheer B.V., gevestigd te Amsterdam, hierna te noemen Aangeslotene. Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2014-267 d.d. 14 juli 2014 (mr. J.S.W. Holtrop, voorzitter, drs. L.B. Lauwaars RA en J.C. Buiter, leden, mr. I.M.M. Vermeer, secretaris) Samenvatting

Nadere informatie

Samenvatting. 1. Procedure

Samenvatting. 1. Procedure Tussenuitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2012-225 d.d. 5 maart 2012 (mr. C. E. du Perron, voorzitter, H. Mik RA en J.C. Buiter, leden en mr. T.R.G. Leyh, secretaris) Samenvatting

Nadere informatie

Tekst Nationaal regime MiFID. Bijlage. Toetstermen als bedoeld in artikel 36a, lid 2. toetsterm 1

Tekst Nationaal regime MiFID. Bijlage. Toetstermen als bedoeld in artikel 36a, lid 2. toetsterm 1 ijlage Toetstermen als bedoeld in artikel 36a, lid 2 Nummer Termen T* toetsterm 1 Eindterm 5a: De personen zijn in staat met betrekking tot financiële instrumenten uit te leggen aan de consument waarom

Nadere informatie

Samenvatting. 1. Procedure

Samenvatting. 1. Procedure Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 305 d.d. 26 oktober 2011 (mr. J. Wortel, voorzitter, de heren G.J.P. Okkema en H. Mik RA, leden en mr. D.M.A. Gerdes, secretaris) Samenvatting

Nadere informatie

Samenvatting. 1. Procedure

Samenvatting. 1. Procedure Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 304 d.d. 8 november 2011 (mr. C.E. du Perron, voorzitter, prof. drs. A.D. Bac RA en de heer J.C. Buiter, leden en mr. E.E. Ribbers, secretaris)

Nadere informatie

Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 123 d.d. 1 juli 2010 (mr. J. Wortel, voorzitter, en de heren R.H.G. Mijné en H.

Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 123 d.d. 1 juli 2010 (mr. J. Wortel, voorzitter, en de heren R.H.G. Mijné en H. Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 123 d.d. 1 juli 2010 (mr. J. Wortel, voorzitter, en de heren R.H.G. Mijné en H. Mik RA) 1. Procedure De Commissie beslist met inachtneming van

Nadere informatie

de besloten vennootschap Paerel Vermogensbeheer B.V., gevestigd te Amsterdam, hierna te noemen Aangeslotene.

de besloten vennootschap Paerel Vermogensbeheer B.V., gevestigd te Amsterdam, hierna te noemen Aangeslotene. Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2013-288 d.d. 16 oktober 2013 (prof.mr. M.L. Hendrikse, voorzitter, prof.drs. A.D. Bac RA en J.C. Buiter, leden en mevrouw mr. I.M.M. Vermeer,

Nadere informatie

ING Bank N.V., gevestigd te Amsterdam, hierna te noemen Aangeslotene.

ING Bank N.V., gevestigd te Amsterdam, hierna te noemen Aangeslotene. Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2013-357 d.d. 9 december 2013 (prof.mr. M.L. Hendrikse, voorzitter, prof.mr. C.E. du Perron en J.C. Buiter, leden en mr. T.R.G. Leyh, secretaris)

Nadere informatie

de naamloze vennootschap Friesland Bank N.V., gevestigd te Leeuwaarden, hierna te noemen Aangeslotene.

de naamloze vennootschap Friesland Bank N.V., gevestigd te Leeuwaarden, hierna te noemen Aangeslotene. Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2014-245 d.d. 19 juni 2014 (prof.mr. M.L. Hendrikse, voorzitter, drs. L.B. Lauwaars RA en G.J.P. Okkema, leden en mevrouw mr. F. Faes, secretaris)

Nadere informatie

BELEGGINGSSTATUUT. Stichting Fonds Oncologie Holland. April 2015. Beleggingsstatuut SFOH 30 april 2015, pag. 1

BELEGGINGSSTATUUT. Stichting Fonds Oncologie Holland. April 2015. Beleggingsstatuut SFOH 30 april 2015, pag. 1 BELEGGINGSSTATUUT Stichting Fonds Oncologie Holland April 2015 30 april 2015, pag. 1 Inhoudsopgave I Beleid.... 3 Algemeen 4 Hefbomen 4 Restricties....4 II Middelenverdeling......5 Strategische asset allocatie

Nadere informatie

Samenvatting. Consument, tegen. Aangeslotene. 1. Procesverloop

Samenvatting. Consument, tegen. Aangeslotene. 1. Procesverloop Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2013-208 d.d. 4 juli 2013 (mr. C.E. du Perron, voorzitter, J.C. Buiter en drs. L.B. Lauwaars RA, leden, en mevrouw mr. I.M.M. Vermeer, secretaris)

Nadere informatie

Samenvatting. 1. Procedure

Samenvatting. 1. Procedure Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2012-84 d.d. 14 maart 2012 (mr. J. Wortel, voorzitter, de heren R.H.G. Mijné en drs. L.B. Lauwaars RA, leden en mr. D.M.A. Gerdes, secretaris)

Nadere informatie

Vermogensbeheerder particulier - Beleggingsproducten

Vermogensbeheerder particulier - Beleggingsproducten Vermogensbeheerder particulier - Beleggingsproducten Beschrijving De vermogensbeheerders van Van Tornhout & Partners bespreken allerlei producten met hun cliënten. Hierna volgen vijf situaties waarin verschillende

Nadere informatie

1.2 De bank heeft bij brief van 31 mei 2013 het beroep bestreden.

1.2 De bank heeft bij brief van 31 mei 2013 het beroep bestreden. Uitspraak Commissie van Beroep 2013-33 d.d. 10 december 2013 (mr. C.A. Joustra, voorzitter, mr. J.B. Fleers, mr. J.B.B.M. Wuisman, mr. A. Bus en mr. F.P. Peijster, leden, en mr. M.J. Drijftholt, secretaris)

Nadere informatie

de naamloze vennootschap ABN AMRO Bank N.V., gevestigd te Amsterdam, hierna te noemen Aangeslotene.

de naamloze vennootschap ABN AMRO Bank N.V., gevestigd te Amsterdam, hierna te noemen Aangeslotene. Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2014-071 d.d. 11 februari 2014 (mr. J. Wortel, voorzitter, en de heren prof.drs. A.D. Bac RA en G.J.P. Okkema, leden en mr. D.M.A. Gerdes, secretaris)

Nadere informatie

Samenvatting. 1. Procedure

Samenvatting. 1. Procedure Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2012-316 d.d. 6 november 2012 (mr. J. Wortel, voorzitter, de heer H. Mik RA en de heer G.J.P. Okkema, leden en mevrouw mr. I.M.M. Vermeer, secretaris)

Nadere informatie

DE ZORGPLICHT: VRIEND OF VIJAND? Mr Karel Frielink

DE ZORGPLICHT: VRIEND OF VIJAND? Mr Karel Frielink DE ZORGPLICHT: VRIEND OF VIJAND? Mr Karel Frielink Advocaat/partner Spigthoff Advocaten & Belastingadviseurs Lezing woensdag 4 december 2002 (RAI Congrescentrum) Actualiteitendag Gedragsregels en zorgplicht

Nadere informatie

N.V. De Vereenigde Effectencompagnie, gevestigd te De Rijp, hierna te noemen Aangeslotene.

N.V. De Vereenigde Effectencompagnie, gevestigd te De Rijp, hierna te noemen Aangeslotene. Niet-bindende uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2015-088 d.d. 17 maart 2015 (mr. J. Wortel, voorzitter, R.T.H. Willemsen en mr. drs. R. Knopper, leden en mw. mr. M. Nijland,

Nadere informatie

Uitspraak Commissie van Beroep

Uitspraak Commissie van Beroep Uitspraak Commissie van Beroep Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 40 d.d. 22 februari 2010 (mr. J. Wortel, voorzitter, en de heren H. Mik RA en R.H.G. Mijné) Samenvatting Adviesrelatie.

Nadere informatie

de naamloze vennootschap ABN AMRO Bank N.V., gevestigd te Amsterdam, hierna te noemen Aangeslotene.

de naamloze vennootschap ABN AMRO Bank N.V., gevestigd te Amsterdam, hierna te noemen Aangeslotene. Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2014-311 d.d. 22 augustus 2014 (mr. C.E. du Perron, voorzitter, mr. W.H.G.A. Filott mpf en mr. M.L. Hendrikse, leden en mr. F. Faes, secretaris)

Nadere informatie

de naamloze vennootschap Binck Bank N.V., gevestigd te Amsterdam, hierna te noemen Aangeslotene.

de naamloze vennootschap Binck Bank N.V., gevestigd te Amsterdam, hierna te noemen Aangeslotene. Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2013-280 d.d. 24 september 2013 (prof. mr. M.L. Hendrikse, voorzitter, prof.drs. A.D. Bac RA, J.C. Buiter leden, en mr. D.M.A. Gerdes, secretaris)

Nadere informatie

ABN AMRO Bank N.V., gevestigd te Amsterdam, hierna te noemen Aangeslotene.

ABN AMRO Bank N.V., gevestigd te Amsterdam, hierna te noemen Aangeslotene. Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2013-317 d.d. 7 november 2013 (mr. A.W.H. Vink, voorzitter, mr. B.F. Keulen en prof.mr. E.H. Hondius, leden en mr. E.J. Heck, secretaris) Samenvatting

Nadere informatie

Samenvatting. 1. Procedure

Samenvatting. 1. Procedure Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 81 d.d. 6 april 2011 (mr. R.J. Verschoof, voorzitter, drs. A.I.M. Kool AAG, mr. B.F.Keulen, drs. L.B. Lauwaars RA en prof. mr. M.L. Hendrikse)

Nadere informatie

Samenvatting. 1. Procedure

Samenvatting. 1. Procedure Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 251 d.d. 4 oktober 2011 (mr. R.J. Paris, voorzitter, mr. J.W.M. Lenting en mr. J.Th. de Wit, leden, mr. E.P.A. Bogers, secretaris) Samenvatting

Nadere informatie

Samenvatting. 1. Procedure

Samenvatting. 1. Procedure Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2012-132 d.d. 24 april 2012 (mr. C.E. du Perron, voorzitter, drs. L.B. Lauwaars RA, G.J.P Okkema, leden en mr. T.R.G. Leyh, secretaris) Samenvatting

Nadere informatie

de naamloze vennootschap ING Bank N.V., gevestigd te Amsterdam, hierna te noemen Aangeslotene.

de naamloze vennootschap ING Bank N.V., gevestigd te Amsterdam, hierna te noemen Aangeslotene. Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2014-268 d.d. 14 juli 2014 (Prof. mr. M.L. Hendrikse, voorzitter, drs. L.B. Lauwaars RA en R.H.G. Mijné, leden, mr. D.M.A. Gerdes, secretaris)

Nadere informatie

Samenvatting. 1. Procedure

Samenvatting. 1. Procedure Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2012-212 d.d. 18 juli 2012 (mr. C.E. du Perron, voorzitter, drs. L.B. Lauwaars RA en R.H.G. Mijné, leden en mr. D.M.A. Gerdes, secretaris) Samenvatting

Nadere informatie

Deelovereenkomst Vermogensbeheer ABN AMRO

Deelovereenkomst Vermogensbeheer ABN AMRO Deelovereenkomst Vermogensbeheer ABN AMRO Deze overeenkomst wordt gesloten tussen: 1. u,...., en 2. de bank (ABN AMRO Bank N.V.). Wilt u dat de bank uw vermogen beheert? Dan moet u de Deelovereenkomst

Nadere informatie

De Commissie beslist met inachtneming van haar Reglement en op basis van de volgende stukken:

De Commissie beslist met inachtneming van haar Reglement en op basis van de volgende stukken: Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2011-330 d.d. 17 november 2011 (mr. R.J. Verschoof, voorzitter, mr. B.F. Keulen en prof.mr. M.L. Hendrikse, leden, en mr.drs. D.J. Olthoff,

Nadere informatie

Vermogensbeheerder particulier Risicoprofiel

Vermogensbeheerder particulier Risicoprofiel Vermogensbeheerder particulier Risicoprofiel Beschrijving Hier volgen vijf situaties binnen Centrox Bank waarin het risicoprofiel van de cliënt centraal staat. Stap 1: Toch langer doorwerken? Stap 2: Kinderen

Nadere informatie

de naamloze vennootschap F. van Lanschot Bankiers N.V., gevestigd te s-hertogenbosch, hierna te noemen de Bank.

de naamloze vennootschap F. van Lanschot Bankiers N.V., gevestigd te s-hertogenbosch, hierna te noemen de Bank. Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2015-091d.d. 19 maart 2015 (mr. C.E. du Perron, voorzitter, mr. drs. R. Knopper en prof. dr. A. Buijs, leden en mr. S. van der Hoorn, secretaris)

Nadere informatie

Samenvatting. 1. Procedure

Samenvatting. 1. Procedure Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2012-55 d.d. 21 februari 2012 (mr. H.J. Schepen, voorzitter, mevrouw mr. J.W.M. Lenting en mr. W.F.C. Baars, leden en mr. P.E. Roodenburg, secretaris)

Nadere informatie

In de tweede helft van 2014 heeft de Geschillencommissie 46 uitspraken gedaan en de Commissie van Beroep heeft 10 uitspraken gedaan.

In de tweede helft van 2014 heeft de Geschillencommissie 46 uitspraken gedaan en de Commissie van Beroep heeft 10 uitspraken gedaan. Toelichting In dit overzicht treft u de uitspraken aan van het Klachteninstituut Financiële Dienstverlening (KIFID) gedaan in de categorie Beleggen. In dit overzicht zijn alle bindend en niet bindende

Nadere informatie

Triodos Bank. Dit zijn onze voorwaarden voor Triodos Advies op Maat.

Triodos Bank. Dit zijn onze voorwaarden voor Triodos Advies op Maat. Triodos Bank. Dit zijn onze voorwaarden voor Triodos Advies op Maat. Vragen? Heeft u vragen over deze voorwaarden, neemt u dan telefonisch contact op met Triodos Bank Private Banking via 030 693 65 05.

Nadere informatie

Beleggingsadviesrelatie. Samenvoeging van portefeuilles. Complianceformulier. Niet gebleken dat een van de portefeuilles een pensioenbestemming had.

Beleggingsadviesrelatie. Samenvoeging van portefeuilles. Complianceformulier. Niet gebleken dat een van de portefeuilles een pensioenbestemming had. Uitspraak Commissie van Beroep 2014-003 d.d. 28 januari 2014 (mr. C.A. Joustra, voorzitter, mr. J.B. Fleers, mr. drs. W.J.J. Los, mr. A. Bus en mr. F.P. Peijster, leden, en mr. M.J. Drijftholt, secretaris)

Nadere informatie

de coöperatie Coöperatieve Rabobank Vlietstreek-Zoetermeer U.A., gevestigd te Zoetermeer, hierna te noemen Rabobank Vlietstreek, en

de coöperatie Coöperatieve Rabobank Vlietstreek-Zoetermeer U.A., gevestigd te Zoetermeer, hierna te noemen Rabobank Vlietstreek, en Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening GC-15-049.d.d 13 februari 2015 (mr. C.E. du Perron, voorzitter, en prof. dr. A. Buijs en mr. drs. R. Knopper, leden en mr. D.M.A. Gerdes, secretaris)

Nadere informatie

1. Procedure. 2. Feiten. De Commissie gaat uit van de volgende feiten.

1. Procedure. 2. Feiten. De Commissie gaat uit van de volgende feiten. Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 159 d.d. 23 augustus 2010 (mr. V. van den Brink, voorzitter, en de heren R.H.G. Mijné en H. Mik RA) 1. Procedure De Commissie beslist met inachtneming

Nadere informatie

KERNWOORDEN: risicovol beleggingsproduct, waarschuwingsplicht bank

KERNWOORDEN: risicovol beleggingsproduct, waarschuwingsplicht bank Uitspraak GCHB 400-F90033 KERNWOORDEN: risicovol beleggingsproduct, waarschuwingsplicht bank Bekijk de uitspraak in eerste aanleg Deze uitspraak is op de datum als in hoofde dezes vermeld tot stand gekomen

Nadere informatie

de naamloze vennootschap ABN AMRO Bank N.V., gevestigd te Amsterdam, hierna te noemen Aangeslotene.

de naamloze vennootschap ABN AMRO Bank N.V., gevestigd te Amsterdam, hierna te noemen Aangeslotene. Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2013-250 d.d. 6 augustus 2013 (mr. J. Wortel, voorzitter, en de heren J.C. Buiter en H. Mik RA, leden en mr. D.M.A. Gerdes, secretaris) Samenvatting

Nadere informatie

Onderdeel 1: Beleggingsbeleid

Onderdeel 1: Beleggingsbeleid Inleiding De AFM heeft de afgelopen jaren verschillende marktbrede onderzoeken naar de kwaliteit van de beleggingsdienstverlening uitgevoerd. Dit heeft onder andere geresulteerd in de publicatie van diverse

Nadere informatie

1.2 De bank heeft het beroep bestreden bij een op 29 maart 2012 gedateerd verweerschrift.

1.2 De bank heeft het beroep bestreden bij een op 29 maart 2012 gedateerd verweerschrift. Uitspraak Commissie van Beroep 2012-22 d.d. 19 november 2012 (prof. mr. F.R. Salomons, voorzitter, mr. C.A. Joustra, drs. P.H.M. Kuijs, mr. F.H.J. Mijnssen en mr. F.P. Peijster, leden, en mr. M.J. Drijftholt,

Nadere informatie

» Uitspraak. » Samenvatting. 2. Feiten. beslissing/besluit

» Uitspraak. » Samenvatting. 2. Feiten. beslissing/besluit JOR 2012/357 Geschillencommissie Financiële Dienstverlening 11 april 2011, 83. ( mr. Wortel Buiter drs. Lauwaars RA ) Consument, tegen Aangeslotene. Vermogensbeheer, Vermogen van belegger is onvoldoende

Nadere informatie

Zakelijk beleggen. Uitgebreide beleggingsmogelijkheden voor ondernemers

Zakelijk beleggen. Uitgebreide beleggingsmogelijkheden voor ondernemers Informatie ABN AMRO 0900-00 24 (lokaal tarief) Zakelijk beleggen www.abnamro.nl Uitgebreide beleggingsmogelijkheden voor ondernemers Volledig zelf beleggen Beleggen met advies van ABN AMRO Uw vermogen

Nadere informatie

Samenvatting. 1. Procedure

Samenvatting. 1. Procedure Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2012-310 d.d. 31 oktober 2012 (mr. J. Wortel, voorzitter, drs. L.B. Lauwaars RA en de heer J.C. Buiter, leden en mevrouw mr. I.M.M. Vermeer,

Nadere informatie

Samenvatting. 1. Procedure

Samenvatting. 1. Procedure Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2012-270 d.d. 1 oktober 2012 (mr. J. Wortel, voorzitter, de heer H. Mik RA en de heer G.J.P. Okkema, leden en mevrouw mr. I.M.M. Vermeer, secretaris)

Nadere informatie

de naamloze vennootschap ABN AMRO Bank N.V., gevestigd te Amsterdam, hierna te noemen Aangeslotene.

de naamloze vennootschap ABN AMRO Bank N.V., gevestigd te Amsterdam, hierna te noemen Aangeslotene. Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2015-385 d.d. 15 december 2015 (prof. mr. M.L. Hendrikse, voorzitter, J.C. Buiter en drs. L.B. Lauwaars RA, leden en S. van der Hoorn, secretaris)

Nadere informatie

Antwoord van minister Dijsselbloem (Financiën) (ontvangen 28 mei 2014)

Antwoord van minister Dijsselbloem (Financiën) (ontvangen 28 mei 2014) AH 2099 2014Z07113 Antwoord van minister Dijsselbloem (Financiën) (ontvangen 28 mei 2014) Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2013-2014, nr. 1927 1 Bent u bekend met het artikel Forse claims dreigen

Nadere informatie

Onderzoek Indextrackers. Samenvatting

Onderzoek Indextrackers. Samenvatting Onderzoek Indextrackers Samenvatting 1. Inleiding De stichting Autoriteit Financiële Markten (AFM) houdt toezicht op correcte, duidelijke en niet misleidende informatieverstrekking aan consumenten. Het

Nadere informatie

De Commissie beslist met inachtneming van haar Reglement en op basis van de volgende stukken:

De Commissie beslist met inachtneming van haar Reglement en op basis van de volgende stukken: Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2011-346 d.d. 2 december 2011 (mr. P.A. Offers, voorzitter, mr. B.F. Keulen en mr. A.W.H. Vink, leden, en mr.drs. D.J. Olthoff, secretaris)

Nadere informatie

Samengaan ABN AMRO Asset Management en Fortis Investments

Samengaan ABN AMRO Asset Management en Fortis Investments Introductie ABN AMRO werkt continue aan haar dienstverlening. Om die reden gaat er dit jaar en begin 2009 een aantal zaken op beleggingsgebied veranderen. Hier kunt u meer lezen over het assortiment beleggingsfondsen

Nadere informatie

de coöperatie Coöperatieve Rabobank [plaats] Friesland Oost U.A., gevestigd te [plaats], hierna te noemen Aangeslotene.

de coöperatie Coöperatieve Rabobank [plaats] Friesland Oost U.A., gevestigd te [plaats], hierna te noemen Aangeslotene. Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2014-400 d.d. 5 november 2014 (mr. H.J. Schepen, voorzitter, mr. A.P. Luitingh en mr. drs. S.F. van Merwijk leden en mr. E.C. Aarts, secretaris)

Nadere informatie

Samenvatting. 1. Procedure

Samenvatting. 1. Procedure Beslissing Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2013-133 d.d. 18 maart 2014 (mr. J. Wortel, voorzitter, de heren R.H.G. Mijné en H. Mik RA, leden en mr. D.M.A. Gerdes secretaris) Samenvatting

Nadere informatie

Samenvatting. 1. Procesverloop

Samenvatting. 1. Procesverloop Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2012-308 d.d. 31 oktober 2012 (mr. J. Wortel, voorzitter, en de heren H. Mik RA en J.C. Buiter, leden, en mevrouw mr. J.J. Guijt, secretaris)

Nadere informatie

Consumentenbrief beleggingen van. Tielkemeijer & Partners Vermogensbeheer

Consumentenbrief beleggingen van. Tielkemeijer & Partners Vermogensbeheer Consumentenbrief beleggingen van Tielkemeijer & Partners Vermogensbeheer Introductie Een groot aantal brancheorganisaties waaronder DSI, DUFAS, NVB, VBA en VV&A hebben het initiatief genomen om Consumentenbrief

Nadere informatie

de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid Triple D B.V., gevestigd te Amersfoort, hierna te noemen Aangeslotene.

de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid Triple D B.V., gevestigd te Amersfoort, hierna te noemen Aangeslotene. Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2014-227 d.d. 4 juni 2014 (mr. J. Wortel, voorzitter, en de heren prof. drs. A.D. Bac RA en G.J.P. Okkema, leden en mr. D.M.A. Gerdes, secretaris)

Nadere informatie

de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid VvAA vermogensbeheer B.V., statutair gevestigd te Utrecht, hierna te noemen Aangeslotene.

de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid VvAA vermogensbeheer B.V., statutair gevestigd te Utrecht, hierna te noemen Aangeslotene. Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2012-329 d.d. 28 november 2012 mr. J. Wortel, voorzitter, de heren drs. L.B. Lauwaars RA en R.H.G. Mijné, leden en mevrouw mr. J.J. Guijt, secretaris)

Nadere informatie

de naamloze vennootschap ABN AMRO Bank N.V., gevestigd te Amsterdam, hierna te noemen Aangeslotene.

de naamloze vennootschap ABN AMRO Bank N.V., gevestigd te Amsterdam, hierna te noemen Aangeslotene. Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2013-335 d.d. 11 november 2013 (mr. M.L. Hendrikse, voorzitter, mr. C.E. du Perron en J.C. Buiter, leden en mevrouw mr. I.M.M. Vermeer, secretaris)

Nadere informatie

KERNWOORDEN: risicovol beleggingsproduct, waarschuwingsplicht bank

KERNWOORDEN: risicovol beleggingsproduct, waarschuwingsplicht bank Uitspraak GCHB 405-F90041 KERNWOORDEN: risicovol beleggingsproduct, waarschuwingsplicht bank Bekijk de uitspraak in eerste aanleg Deze uitspraak is op de datum als in hoofde dezes vermeld tot stand gekomen

Nadere informatie

1.2 De Bank heeft een op 14 november 2014 gedateerd verweerschrift ingediend.

1.2 De Bank heeft een op 14 november 2014 gedateerd verweerschrift ingediend. Uitspraak Commissie van Beroep 2015-009 d.d. 30 maart 2015 (mr. C.A. Joustra, voorzitter, mr. dr. S.B. van Baalen, drs. P.H.M. Kuijs, mr. F.P. Peijster en mr. A. Smeeïng-van Hees, leden, en mr. M.J. Drijftholt,

Nadere informatie

Vragenlijst risicobereidheid Particulier. Van Amstberg Capital Management

Vragenlijst risicobereidheid Particulier. Van Amstberg Capital Management Vragenlijst risicobereidheid Particulier e situatie Van Amstberg Capital Management Om te komen tot een weloverwogen keuze, welk profiel van Van Amstberg Capital Management het best bij u past, kan onder

Nadere informatie

Informatiewijzer. Beleggingsdoelstelling & Risicoprofielen. Today s Tomorrow Morgen begint vandaag

Informatiewijzer. Beleggingsdoelstelling & Risicoprofielen. Today s Tomorrow Morgen begint vandaag Informatiewijzer Beleggingsdoelstelling & Risicoprofielen Today s Tomorrow Morgen begint vandaag Beleggen op een manier die bij u past! Aangenomen mag worden dat beleggen een voor u een hoger rendement

Nadere informatie

AFM Consumentenmonitor voorjaar 2015 Beleggers

AFM Consumentenmonitor voorjaar 2015 Beleggers AFM Consumentenmonitor voorjaar 2015 Beleggers Juni 2015 GfK 2015 AFM Consumentenmonitor Juni 2015 1 Inhoudsopgave 1. Onderzoeksresultaten in detail Beleggersprofiel Beleggingsportefeuille Risico, rendement

Nadere informatie

» Uitspraak. » Samenvatting. 1. De procedure in hoger beroep

» Uitspraak. » Samenvatting. 1. De procedure in hoger beroep JOR 2012/358 Beroepscommissie Financiële Dienstverlening 31 januari 2012, 2012-427. ( prof. mr. Hartkamp mr. Bus mr. Mijnssen mr. Peijster prof. mr. Salomons ) Appellant (belanghebbende), gemachtigde:

Nadere informatie

Financial literacy en de gemiddelde consument

Financial literacy en de gemiddelde consument Financial literacy en de gemiddelde consument mr. W.M. Schonewille LL.M. MiF en mr. C.M. Verhage * Nederlanders hebben in de afgelopen jaren steeds meer eigen verantwoordelijkheid gekregen voor hun financiële

Nadere informatie

Persoonlijk Pensioen Plan

Persoonlijk Pensioen Plan Persoonlijk Pensioen Plan Verstandig beleggen voor een goed pensioen Zorgvuldig uw pensioen opbouwen Natuurlijk denkt u wel eens aan uw financiële situatie na uw pensionering. Misschien wilt u minder werken,

Nadere informatie

Coöperatieve Rabobank Land van Cuijk en Maasduinen, gevestigd te Boxmeer, hierna te noemen Aangeslotene.

Coöperatieve Rabobank Land van Cuijk en Maasduinen, gevestigd te Boxmeer, hierna te noemen Aangeslotene. Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2013-210 d.d. 5 juli 2013 (mr. J. Wortel, voorzitter, drs. L.B. Lauwaars RA en G.J.P. Okkema, leden, en mr. T.R.G. Leyh, secretaris) Samenvatting

Nadere informatie

2. STrUCTUUr 3. De BeHeerDer Michiel Goris (1956)

2. STrUCTUUr 3. De BeHeerDer Michiel Goris (1956) 1. profiel Het MM Fortune Fund ( hierna: het fonds) is een open-end beleggingsfonds voor gemene rekening, opgericht op 15 april 2008 en gevestigd te Rijswijk. Een fonds voor gemene rekening is geen rechtspersoon

Nadere informatie

Samenvatting. 1. Procedure

Samenvatting. 1. Procedure Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2012-243 d.d. 24 augustus 2012 (mr. E.M. Dil-Stork, voorzitter, prof. mr. M.L. Hendrikse en mr. W.H.G.A. Filott mpf, leden en mevrouw mr. I.M.M.

Nadere informatie

OEFENEXAMEN INTEGRITEITSMODULE DSI FINANCIEEL ADVISEUR

OEFENEXAMEN INTEGRITEITSMODULE DSI FINANCIEEL ADVISEUR OEFENEXAMEN INTEGRITEITSMODULE DSI FINANCIEEL ADVISEUR NIBE-SVV 1. Op welke wijze is te zien of een financieel adviseur professioneel handelt? A. Hij opereert dan onbaatzuchtig en deskundig. B. Hij behaalt

Nadere informatie

De Commissie beslist met inachtneming van haar reglement en op basis van de volgende stukken:

De Commissie beslist met inachtneming van haar reglement en op basis van de volgende stukken: Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 226 d.d. 23 september 2011 (mr. C.E. du Perron, voorzitter, en H. Mik RA en R.H.G. Mijné, leden) Samenvatting De Commissie oordeelt dat Aangeslotene,

Nadere informatie

BELEGGEN? BEREID U GOED VOOR

BELEGGEN? BEREID U GOED VOOR BELEGGEN? BEREID U GOED VOOR Heeft u plannen om te gaan beleggen? En overweegt u daarvoor een afspraak te maken met een vermogensbeheerder of heeft u dit al gedaan? Dan worden u bij het eerste gesprek

Nadere informatie

In de eerste helft van 2015 heeft de Commissie van Beroep 8 uitspraken gedaan en de Geschillencommissie heeft 50 uitspraken gedaan.

In de eerste helft van 2015 heeft de Commissie van Beroep 8 uitspraken gedaan en de Geschillencommissie heeft 50 uitspraken gedaan. Toelichting In dit overzicht treft u de uitspraken aan van het Klachteninstituut Financiële Dienstverlening (Kifid) gedaan in de categorie Beleggen. In dit overzicht zijn alle bindend en niet bindende

Nadere informatie

de naamloze vennootschap ING Bank N.V., gevestigd te Amsterdam, hierna te noemen Aangeslotene.

de naamloze vennootschap ING Bank N.V., gevestigd te Amsterdam, hierna te noemen Aangeslotene. Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2014-384 d.d. 23 oktober 2014 (mr. C.E. du Perron, voorzitter, mr. J.W.M. Lenting en mr. E.M. Dil-Stork, leden en mr. E.C. Aarts, secretaris)

Nadere informatie

Beleggingsadviseur - Beleggingsproducten

Beleggingsadviseur - Beleggingsproducten Beleggingsadviseur - Beleggingsproducten Beschrijving Zara Korebrits is beleggingsadviseur. Ze is 32 jaar, DSI-gecertificeerd en werkzaam bij Calculus Effectenbank, deelnemer bij het DSI. Zij adviseert

Nadere informatie

Rechtspraak.nl - Print uitspraak

Rechtspraak.nl - Print uitspraak pagina 1 van 6 Zoekresultaat - inzien document ECLI:NL:HR:2015:2191 Permanente link: http://deeplink.rechtspraak.nl/uitspraak?id=ecli:nl:hr:2015:2191 Instantie Hoge Raad Datum uitspraak 14-08-2015 Datum

Nadere informatie

Bepaal uw beleggersprofiel FINTRO. GAAT VER, BLIJFT DICHTBIJ.

Bepaal uw beleggersprofiel FINTRO. GAAT VER, BLIJFT DICHTBIJ. Bepaal uw beleggersprofiel FINTRO. GAAT VER, BLIJFT DICHTBIJ. Via het beleggersprofiel naar beter beleggingsadvies Wanneer uw bank u beleggingsadvies verstrekt, moet zij rekening houden met uw financiële

Nadere informatie

Samenvatting. 1. Procedure

Samenvatting. 1. Procedure Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 202 d.d. 24 augustus 2011 (mr. R.J. Paris, voorzitter, en mr. W.F.C. Baars en mr. H.J. Schepen, leden) Samenvatting Adviseren over financiële

Nadere informatie

Samenvatting. 1. Procedure

Samenvatting. 1. Procedure Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 306 d.d. 1 november 2011 (mr. J. Wortel, voorzitter, de heren H. Mik RA en G.J.P. Okkema, leden en mr. D.M.A. Gerdes, secretaris) Samenvatting

Nadere informatie

Datum 13 april 2015 Betreft Beantwoording Kamervragen van het lid Merkies (SP) over de kwaliteit hersteladvies bij beleggingsverzekeringen

Datum 13 april 2015 Betreft Beantwoording Kamervragen van het lid Merkies (SP) over de kwaliteit hersteladvies bij beleggingsverzekeringen > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA S-GRAVENHAGE Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

de naamloze vennootschap Hof Hoorneman Bankiers N.V., gevestigd te Gouda, hierna te noemen Aangeslotene.

de naamloze vennootschap Hof Hoorneman Bankiers N.V., gevestigd te Gouda, hierna te noemen Aangeslotene. Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2014-455 d.d. 30 december 2014 (mr. J.S.W. Holtrop, voorzitter, prof. dr. P.A. Stork en J.C. Buiter, leden en mr. S. van der Hoorn, secretaris)

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 Aanhangsel van de Handelingen Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de regering gegeven antwoorden 2099 Vragen van het lid

Nadere informatie

ABN AMRO Verzekeringen B.V., gevestigd te Zwolle, hierna te noemen Aangeslotene.

ABN AMRO Verzekeringen B.V., gevestigd te Zwolle, hierna te noemen Aangeslotene. Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2015-188 d.d. 26 juni 2015 (mr. R.J. Verschoof, voorzitter, mr. B.F. Keulen en drs. W. Dullemond, leden en mr. R.A.F. Coenraad, secretaris)

Nadere informatie

1.2 De bank heeft het beroep bestreden bij een op 18 maart 2013 door de Beroepscommissie ontvangen verweerschrift.

1.2 De bank heeft het beroep bestreden bij een op 18 maart 2013 door de Beroepscommissie ontvangen verweerschrift. Uitspraak Commissie van Beroep 2013-18 d.d. 11 juni 2013 (prof. mr. F.R. Salomons, voorzitter, mr. A. Bus, drs. P.H.M. Kuijs AAG, mr. W.J.J. Los en mr. F.H.J. Mijnssen, leden, en mr. M.J. Drijftholt, secretaris)

Nadere informatie

Door: Rik Smit FFP RFEA. Alimentatieadvies; een verkenning van reikwijdte en zorgplicht

Door: Rik Smit FFP RFEA. Alimentatieadvies; een verkenning van reikwijdte en zorgplicht Door: Rik Smit FFP RFEA Alimentatieadvies; een verkenning van reikwijdte en zorgplicht Stellingen Alimentatie advies is allesomvattend, behalve juridisch van aard Alimentatie advies is allesomvattend,

Nadere informatie

Samenvatting. 1. Procedure

Samenvatting. 1. Procedure Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2012-303 d.d. 30 oktober 2012 (prof. mr. M.L. Hendrikse, voorzitter, en de heren drs. L.B. Lauwaars RA en G.J.P. Okkema, leden, en mr. D.M.A.

Nadere informatie

Waterman Assurantiën en Hypotheken B.V., gevestigd te Krabbendijke, hierna te noemen Aangeslotene.

Waterman Assurantiën en Hypotheken B.V., gevestigd te Krabbendijke, hierna te noemen Aangeslotene. Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2014-02 d.d. 6 januari 2014 (mr. R.J. Paris, voorzitter, drs. A. Adriaansen en mr. W.H.G.A. Filott mpf, leden en mr. L.T.A. van Eck, secretaris)

Nadere informatie

FORTIS INVESTMENTS ALGEMENE VOORWAARDEN INZAKE BELEGGINGSDIENSTEN

FORTIS INVESTMENTS ALGEMENE VOORWAARDEN INZAKE BELEGGINGSDIENSTEN Versie oktober 2007 FORTIS INVESTMENTS ALGEMENE VOORWAARDEN INZAKE BELEGGINGSDIENSTEN Fortis Investment Management Netherlands N.V. is statutair gevestigd te Utrecht en kantoorhoudend te 1101 BH Amsterdam

Nadere informatie

ECLI:NL:RBOBR:2014:4627

ECLI:NL:RBOBR:2014:4627 Rechtspraak.nl Print uitspraak 1 van 6 2282014 14:12 ECLI:NL:RBOBR:2014:4627 Instantie Rechtbank OostBrabant Datum uitspraak 30072014 Datum publicatie 04082014 Zaaknummer C/01/273755 / HA ZA 1464 Rechtsgebieden

Nadere informatie

De beslissing van de Hoge Raad in de effectenleasezaken

De beslissing van de Hoge Raad in de effectenleasezaken Prof. mr. W.H. van Boom * PRAKTIJK De beslissing van de Hoge Raad in de effectenleasezaken Op 5 juni jl. deed de Hoge Raad uitspraak in drie proefprocedures waarin omstreden effectenleaseovereenkomsten

Nadere informatie

Beleggersgids. Waarom geeft de ESMA deze gids uit? Wat is de ESMA?

Beleggersgids. Waarom geeft de ESMA deze gids uit? Wat is de ESMA? 19 oktober 2012 Beleggersgids Wat is de ESMA? ESMA staat voor European Securities and Markets Authority (Europese Autoriteit voor effecten en markten) en is een in Parijs gevestigde onafhankelijke regelgevende

Nadere informatie