Internet of things reikt verder dan IT

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Internet of things reikt verder dan IT"

Transcriptie

1 Roundtable Internet of things reikt verder dan IT Imtech ICT Technical Systems, Rivium Boulevard LK Capelle a/d IJssel T ,

2 Internet of things reikt verder dan IT Hoe groot is de impact van het internet of things? Afgaand op de soms hoogdravende berichten uit de media lijkt het er op dat bedrijven en instellingen nog even achterover kunnen leunen. Maar schijn bedriegt: alleen toekijken levert het risico op van een achterstand. De impact is al volop merkbaar en de uitdagingen blijven niet beperkt tot de whizzkids van IT, maar beïnvloeden de gehele organisatie. Wat betekent het internet of things voor onze organisatie en hoe kunnen we het zinvol integreren in onze processen? Het internet of things, of liever gezegd het internet of everything, gaat over sensors, netwerken, de verwerking en opslag van data, applicaties en beveiliging. Het is geen hype meer, zo blijkt uit de voorbeelden van bedrijven die zich voorbereiden op een nieuwe toekomst. Die voorbereiding vergt niet alleen een brede blik wat staat er voor ons op het spel? maar ook een transformatie van de complete organisatie. Het internet of things is meer dan het aan elkaar knopen van enerzijds objecten en anderzijds IT. Tijdens de tweede Imtech ICT-rondetafeldiscussie onder leiding van Marco Gianotten met als thema het internet of things werd duidelijk: steeds meer bedrijven praten niet alleen over het internet of things, maar implementeren op dit moment concrete toepassingen. Zo heeft Imtech ICT onlangs een luchtmeetnetwerk gelanceerd in Eindhoven, waarbij data over luchtkwaliteit gecombineerd worden met lokaal gezondheidsonderzoek, zodat er stappen kunnen worden gezet in het vergroten van de leefbaarheid van steden. Een ander voorbeeld: Philips heeft met ondersteuning van onder meer Imtech ICT het nieuwe kantoorgebouw van Deloitte in Amsterdam voorzien van innovatieve en intelligente verlichting: in iedere ruimte worden LED-verlichtingsunits zowel gevoed als aangestuurd door netwerkkabels. De units zijn voorzien van sensoren, die data genereren over het gebruik, licht, luchtkwaliteit, warmte en koeling van de ruimte. Kantoorbewoners kunnen licht en temperatuur per ruimte regelen via hun smartphone. Op basis van deze systemen kan tot 70 procent worden bespaard op het totale energieverbruik van het gebouw; ze dragen aanzienlijk bij aan het reduceren van facilitaire kosten. De wereld verandert snel Er zijn meer bedrijven die forse stappen zetten met het internet of things. Ook Alliander, één van de netwerkbeheerders in ons land, stond voor twee vragen: wat betekent het internet of things voor onze organisatie en hoe kunnen we het zinvol integreren in onze processen? Als netbeheerder doen wij ons werk al honderd jaar op dezelfde manier en dat gaat zeker nog zo n honderd jaar verder, illustreert Robbert-Jan Stegeman, CIO van Alliander (Liander, Liandon en Endinet) met een knipoog. Hij legde daarna uit dat de wereld van energiebeheerders niet langer simpel en overzichtelijk is. Schaliegas en decentrale opwekking zorgen voor dui- Imtech ICT Technical Systems Round Table Internet of things T , E W 2

3

4 delijk merkbare veranderingen: zo zijn de koersen van de Duitse energiereuzen in anderhalf jaar tijd gehalveerd. Ook de netbeheerders krijgen te maken met grote veranderingen. De geleidelijke overgang naar steeds meer elektrisch vervoer zorgt voor andere verbruikspatronen, smart homes zorgen voor andere gegevensstromen, het energienet kan met behulp van sensoren slimmer en vooral goedkoper worden beheerd. Consumenten en bedrijven zullen steeds meer de energie gaan gebruiken op het moment dat de energie beschikbaar is, ofwel wanneer het waait of wanneer de zon schijnt. Uitdaging is hoe het gedrag kan worden aangepast zonder dat comfort wordt ingeleverd. De focus verandert van alleen technisch beheer naar data en security aspecten Wat is real time? De consequenties van al deze ontwikkelingen voor Alliander zijn dat de organisatie wordt opgeschud en dat is met name merkbaar in hoe er met de energie-it-infrastructuur wordt omgegaan. Voorheen functioneerden operationele techniek (OT) en informatietechnologie (IT) tot op zekere hoogte onafhankelijk van elkaar, maar met de komst van het internet of things schuiven deze twee processen volledig ineen. Geografische informatiesystemen zijn niet langer alleen leidingenregistratiesystemen, maar worden gebruikt voor het weergeven van allerlei analyses waardoor onderhoud veel effectiever kan worden ingepland en installaties efficiënter kunnen worden gebruikt. Daarbij verandert de focus: in plaats van hoofdzakelijk technisch beheer van de energienetten komen er aspecten als data en security bij. Het bedrijf moet daarom sterk investeren in intelligentie. Dat vraagt om andere mensen, een andere cultuur en het opnieuw gezamenlijk afstemmen van werkmethoden bijvoorbeeld op het vlak van governance en definiëren van begrippen. Real time was voor de beheerteams van operationele technologiebeheertak van Alliander synoniem voor 1/50e seconde want dat is de tijd waarin bijvoorbeeld een transformator defect kan gaan als gevolg van kortsluiting. Voor IT is real time echter een doorlopend proces, waarbij moet worden geregeld dat de organisatie Imtech ICT Technical Systems Round Table Internet of things T , E W 4

5

6 goed kan omgaan met allerlei nieuwe informatiebronnen. Voor de netbeheerder is IT een wezenlijke, maar nieuwe partij om de gehele organisatie naar de volgende fase te brengen. Het opeisen van die nieuwe rol gaat echter niet vanzelf in een bedrijf dat voorheen niet gewend was aan innovatie en verandering. Het aantal mogelijke nieuwe relaties tussen dingen en de digitale wereld is enorm. Connected things Wouter Leibbrandt is Senior Director en Manager Advanced Applications Lab bij NXP. Het lab van NXP richt zich op het begrip en de creatie van toekomstige applicaties en systemen voor de technologie van NXP. Toepassingen en concepten worden onder meer gepresenteerd in het NXP Next Experience Lab, gevestigd op de High Tech Campus in Eindhoven. In de visie van NXP komt er geen eind aan connectiviteit : het aantal mogelijke nieuwe relaties tussen de dingen en de digitale wereld is enorm en loopt uiteen van gebouwen, tot industriële en agrarische processen en automotive. De schattingen lopen uiteen, maar in 2030 zullen er honderden miljarden devices connected zijn. Het internet of things gaat er voor zorgen dat er een nieuwe laag op veelal oude bestaande infrastructuren komt te liggen, zoals ook duidelijk blijkt uit het voorbeeld van netwerkbeheerder Alliander. Cultuurverschillen Leibbrandt stelt dat het internet of things drie belangrijke uitdagingen met zich mee brengt. Op de eerste plaats moeten sensoren langdurig zelfstandig kunnen functioneren (meten en/of regelen en connectiviteit bieden); dat stelt eisen aan het energieverbruik. Ook het uitrollen en beheer van het internet of things roept vragen op: hoe beheer je die enorme aantallen connected apparaten? En op de laatste plaats wordt beveiliging een belangrijk thema. Ook NXP heeft, net als Alliander, in samenwerkingsprojecten gezien dat culturen van partners uiteen kunnen lopen. De bouwsector bijvoorbeeld kan veel baat hebben bij het internet of things, maar hanteert nog traditionele tijdslijnen als het gaat om de levensduur van gebouwen. Dat staat het denken over flexibiliteit en tussentijdse vernieuwing in de weg. Ook rondom het smart grid zullen nieuwe business modellen ontstaan: denk aan een huishoudelijk apparaat dat pas inschakelt als de energieprijs beneden een bepaald niveau is gezakt. En bij de connected car moet op een andere manier worden nagedacht over traditionele dataconcepten op het gebied van beveiliging: de situatie bepaalt hoe moet worden omgegaan met facetten als betrouwbaarheid, integriteit en herkomst van data. Nieuwe business modellen Ook voor Philips is de impact van het internet der dingen zonneklaar: als het gaat om licht, verschuift het bedrijf van een maker van producten naar een producent van diensten rondom licht. Het internet of things leidt voor bedrijven tot meerdere innovaties tegelijk. Veel innovaties hebben daarbij het latente vermogen om ontwrichtende effecten te krijgen. Sensoren zullen er voor zorgen dat verdienmodellen meer data-gestuurd worden. Een connected CV-ketel heeft een grote Imtech ICT Technical Systems Round Table Internet of things T , E W 6

7 invloed op het business model van installateurs die tot nu toe het onderhoud verzorgen. Kunnen CV-monteurs nog op dezelfde wijze hun service contracten blijven aanbieden als er iets stuk gaat, komen ze het repareren of slagen ze er in om in te spelen op bijvoorbeeld planbaar onderhoud? De groei van het aantal connected apparaten maakt het mogelijk om altijd de beschikking te hebben over informatie over systemen op alle plaatsen in de wereld. Daarmee ontstaat een nieuw level playing field rondom informatie, zo is de verwachting. Duurzaamheid Als het internet of things wil bijdragen aan oplossingen voor duurzaamheid blijft een business case relevant; aan de andere kant constateert Alliander-CIO Stegeman dat er ruimte nodig is om vernieuwing te kunnen realiseren. Als er een business case is die duidelijk maakt dat je over tien jaar kunt gaan besparen, vergt dat leiderschap, bijvoorbeeld door het idee van korte termijn rendement en aandeelhouderswaarde los te laten en te durven anticiperen op ontwikkelingen. Het vraagt ook om medewerkers die gebruik maken van de regelruimte binnen hun functie. Het internet of things heeft de mogelijkheid om afhankelijkheid te veranderen in verbondenheid. Die verbondenheid zal ook tot uiting komen in hoe organisaties opereren. Men zal silo-gerichte KPI s achter zich moeten laten en meer moeten gaan denken en doen in waardeketens. Dat betekent dat organisaties in staat moeten zijn te kantelen. Ook Leibbrandt onderschrijft dat bedrijven anders zullen gaan functioneren en dat voor sommige vernieuwingen een lange adem nodig zal zijn. Maar boven alles blijft het belangrijk om tijdig in te spelen op kansen en daarbij over de juiste medewerkers te beschikken. Imtech ICT Technical Systems Round Table Internet of things T , E W 7

8 Imtech ICT Technical Systems Rivium Boulevard 41, 2909 LK Capelle aan den IJssel Postbus 8706, 3009 AS Rotterdam T E Dit is een verslag van de rondetafeldiscussie die plaatsvond op 21 november Het initiatief lag bij Imtech ICT, de gespreksleiding was in handen van Marco Gianotten, directeur van Giarte. Het verslag is opgesteld door Erik Bouwer. Deelnemers waren afkomstig uit onder meer de energie- en innovatiesector, retail, de installatiebranche en ICT.

Cloud Computing voor het MKB: eigen server of Cloud server?

Cloud Computing voor het MKB: eigen server of Cloud server? Whitepaper Cloud Computing voor het MKB: eigen server of Cloud server? Wanneer een kantoorserver moet worden vervangen, staat het management daarbij voor de keuze om op de traditionele manier te blijven

Nadere informatie

Nieuw denken over de werkplek Digital Workspace: schaalbaar, gedifferentieerd en veilig

Nieuw denken over de werkplek Digital Workspace: schaalbaar, gedifferentieerd en veilig Nieuw denken over de werkplek Digital Workspace: schaalbaar, gedifferentieerd en veilig Whitepaper Inhoudsopgave Met digital workspace meer wendbaarheid Definitie 3 belangrijke thema s ICT en HR: samen

Nadere informatie

Hoe? Zo! Bring Your Own Device (BYOD)

Hoe? Zo! Bring Your Own Device (BYOD) Hoe? Zo! Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Wat is BYOD? 4 3 Hoe kun je BYOD zinvol inzetten? 7 4 Wat zijn de consequenties van de invoering van BYOD? 10 5 Hoe werkt BYOD voor medewerkers? 14 6 Hoe kan ik BYOD

Nadere informatie

Bouwstenen voor een nieuw businessmodel

Bouwstenen voor een nieuw businessmodel Bouwstenen voor een nieuw businessmodel 1 Bouwstenen voor een nieuw businessmodel kpmg.nl Inhoud bouwstenen 1 2 3 4 5 Voorwoord Op weg naar professioneel partnership Anders kijken naar financiering Werkkapitaal

Nadere informatie

Bondgenoten in de decentralisaties

Bondgenoten in de decentralisaties Januari 2013 Bondgenoten in de decentralisaties Invulling geven aan het transformatieproces en de coalitieaanpak TransitieBureau Begeleiding in de Wmo Januari 2013 Bondgenoten in de decentralisaties TransitieBureau

Nadere informatie

Zijn ERP Systemen log?

Zijn ERP Systemen log? Zijn ERP Systemen log? Intelligent op weg Waar gaat het om? ERP is een verzamelnaam voor toepassingen welke door organisaties worden gebruikt ter ondersteuning van de primaire bedrijfsprocessen. Een aantal

Nadere informatie

samen wat kan, individueel wat moet Samen bouwen aan een netwerk van landelijke voorzieningen

samen wat kan, individueel wat moet Samen bouwen aan een netwerk van landelijke voorzieningen samen wat kan, individueel wat moet Samen bouwen aan een netwerk van landelijke voorzieningen Samenvatting en conclusies van het onderzoek naar een landelijke infrastructuur voor duurzame toegang tot digitale

Nadere informatie

Investeren in gebiedsontwikkeling nieuwe stijl. Handreikingen voor samenwerking en verdienmodellen

Investeren in gebiedsontwikkeling nieuwe stijl. Handreikingen voor samenwerking en verdienmodellen Investeren in gebiedsontwikkeling nieuwe stijl Handreikingen voor samenwerking en verdienmodellen Investeren in gebiedsontwikkeling nieuwe stijl Handreikingen voor samenwerking en verdienmodellen Inhoud

Nadere informatie

White Paper. We kunnen niet zonder de telefoon! Wat is de plaats van de telefoon in de huidige omni channel klantcontact omgeving?

White Paper. We kunnen niet zonder de telefoon! Wat is de plaats van de telefoon in de huidige omni channel klantcontact omgeving? Quality Support BV Wagenhoeve 57 3992 PB Houten Postbus 279 3990 GB HOUTEN T 030 63 522 75 K.v.K. Utrecht nr. 30192231 NL75ABNA0630730458 White Paper We kunnen niet zonder de telefoon! Wat is de plaats

Nadere informatie

VERKENNING TECHNOLOGISCHE INNOVATIES IN DE LEEFOMGEVING JANUARI 2015

VERKENNING TECHNOLOGISCHE INNOVATIES IN DE LEEFOMGEVING JANUARI 2015 VERKENNING TECHNOLOGISCHE INNOVATIES IN DE LEEFOMGEVING JANUARI 2015 Raad voor de leefomgeving en infrastructuur De Raad voor de leefomgeving en infrastructuur (Rli) is het strategische adviescollege voor

Nadere informatie

Ketens de baas. pijlers en bouwstenen voor ketensturing

Ketens de baas. pijlers en bouwstenen voor ketensturing Ketens de baas pijlers en bouwstenen voor ketensturing Ketens de baas pijlers en bouwstenen voor ketensturing Toelichting: De Allegorie voor goed en slecht bestuur is een serie fresco s die rond 1338 geschilderd

Nadere informatie

RRBOUWRAPPORT 144. Aan de slag met BIM; gewoon doen! Handreiking Virtueel Bouwen

RRBOUWRAPPORT 144. Aan de slag met BIM; gewoon doen! Handreiking Virtueel Bouwen RRBOUWRAPPORT 144 Aan de slag met BIM; gewoon doen! Handreiking Virtueel Bouwen RRBouwrapport 144 Handreiking Virtueel Bouwen Drs.ing. Jan Straatman, Balance & Result Organisatie Adviseurs Willem Pel,

Nadere informatie

HET NIEUWE WERKEN, van dromen... naar doen! Hedwigh Verbruggen-Letty Marian Thunnissen

HET NIEUWE WERKEN, van dromen... naar doen! Hedwigh Verbruggen-Letty Marian Thunnissen HET NIEUWE WERKEN, van dromen... naar doen! Hedwigh Verbruggen-Letty Marian Thunnissen Een dank je wel vooraf Graag willen we iedereen bedanken die een bijdrage heeft geleverd aan het event Het Nieuwe

Nadere informatie

Bouwen is oplossingen aanbieden

Bouwen is oplossingen aanbieden Groningenweg 10 Postbus 420 2800 AK Gouda Telefoon 0182-540626 Telefax 0182-540627 secretariaat@regieraadbouw.nl www.regieraadbouw.nl Bouwen is oplossingen aanbieden De praktijk van conceptueel bouwen

Nadere informatie

Wendbaar in een duurzame economie

Wendbaar in een duurzame economie Wendbaar in een duurzame economie Een externe analyse van het economisch domein ten behoeve van de verkenning hoger economisch onderwijs (heo) Verkenningscommissie hoger economisch onderwijs, november

Nadere informatie

- DE AGENDA - NEDERLAND 100% DUURZAME ENERGIE IN 2030 HET KAN ALS JE HET WILT!

- DE AGENDA - NEDERLAND 100% DUURZAME ENERGIE IN 2030 HET KAN ALS JE HET WILT! - DE AGENDA - NEDERLAND 100% DUURZAME ENERGIE IN 2030 HET KAN ALS JE HET WILT! HET KAN ALS JE HET WILT 1 Het kan als je het wilt! colofon Druk Ecodrukkers, Nieuwkoop Deze uitgave is gedrukt op post-consumer

Nadere informatie

Shared Services Nieuwe vormen van krachtenbundeling bij gemeenten A.F.A. Korsten L. Schaepkens L.J.M.J. Sonnenschein

Shared Services Nieuwe vormen van krachtenbundeling bij gemeenten A.F.A. Korsten L. Schaepkens L.J.M.J. Sonnenschein VWRD_Inhoud_2edruk 20-10-2004 10:27 Pagina 1 Shared Services Nieuwe vormen van krachtenbundeling bij gemeenten A.F.A. Korsten L. Schaepkens L.J.M.J. Sonnenschein VWRD_Inhoud_2edruk 20-10-2004 10:27 Pagina

Nadere informatie

Stabulletin. De bouw wordt. Jack Liemburg: Tailormade is de toekomst JAARGANG 29 NUMMER 02 SEPTEMBER 2014

Stabulletin. De bouw wordt. Jack Liemburg: Tailormade is de toekomst JAARGANG 29 NUMMER 02 SEPTEMBER 2014 Stabulletin JAARGANG 29 NUMMER 02 SEPTEMBER 2014 Jack Liemburg: Tailormade is de toekomst Monika Chao-Duivis, directeur van het Instituut voor Bouwrecht: De bouw wordt steeds meer een kennisindustrie VOORWOORD

Nadere informatie

BEWUST OMGAAN MET VEILIGHEID: RODE DRADEN. Een proeve van een IenM-breed afwegingskader veiligheid

BEWUST OMGAAN MET VEILIGHEID: RODE DRADEN. Een proeve van een IenM-breed afwegingskader veiligheid BEWUST OMGAAN MET VEILIGHEID: RODE DRADEN Een proeve van een IenM-breed afwegingskader veiligheid BEWUST OMGAAN MET VEILIGHEID: RODE DRADEN Een proeve van een IenM-breed afwegingskader veiligheid

Nadere informatie

Dan denk je aan Brabant!

Dan denk je aan Brabant! Tilburg/Den Bosch, 22-1-2010 Dan denk je aan Brabant! LS, De provincie Noord-Brabant staat voor een nieuwe uitdaging. Enerzijds legt de financieeleconomische crisis een grote druk op de publieke middelen.

Nadere informatie

WHITE PAPER USG PEOPLE DE WERKNEMER VAN DE TOEKOMST OVER VERANDERENDE BEHOEFTEN EN WENSEN VAN WERKGEVERS ÉN WERKNEMERS

WHITE PAPER USG PEOPLE DE WERKNEMER VAN DE TOEKOMST OVER VERANDERENDE BEHOEFTEN EN WENSEN VAN WERKGEVERS ÉN WERKNEMERS DE WERKNEMER VAN DE TOEKOMST OVER VERANDERENDE BEHOEFTEN EN WENSEN VAN WERKGEVERS ÉN WERKNEMERS 2 Nu de mist langzaam optrekt en er zich een voorzichtig economisch herstel aftekent, blijkt de arbeidsmarkt

Nadere informatie

De toekomst van werk en arbeid

De toekomst van werk en arbeid WHITE PAPER USG PEOPLE De toekomst van werk en arbeid Over flexibilisering, collectieve afspraken, lenigheid en leiderschap 2 De toekomst van werk en arbeid Het Arbeidsmarktdebat De toekomst van werk en

Nadere informatie

Ouderen over ondersteuning en zorg

Ouderen over ondersteuning en zorg Ouderen over ondersteuning en zorg Kwaliteitscriteria voor ondersteuning en zorg vanuit ouderenperspectief met extra aandacht voor kwetsbare ouderen, waaronder migrantenouderen CSO Zorgbelang Nederland

Nadere informatie

Trends in de samenleving. Ontwikkelingen op het gebied van demografie, economie, media en informatie binnen het sociaal-culturele domein.

Trends in de samenleving. Ontwikkelingen op het gebied van demografie, economie, media en informatie binnen het sociaal-culturele domein. Ontwikkelingen op het gebied van demografie, economie, media en informatie binnen het sociaal-culturele domein. Colofon Sectorinstituut Openbare Bibliotheken Koninginnegracht 14 2514 AA Den Haag Postbus

Nadere informatie

Medische technologie: ook geschikt voor thuisgebruik

Medische technologie: ook geschikt voor thuisgebruik Medische technologie: ook geschikt voor thuisgebruik Lotte Asveld & Michiel Besters (red.) Het Rathenau Instituut laat de invloed van wetenschap en technologie op ons dagelijks leven zien en brengt de

Nadere informatie

WERK IS DE BESTE ZORG. Participatie voor de meest kwetsbaren in de participatiewet

WERK IS DE BESTE ZORG. Participatie voor de meest kwetsbaren in de participatiewet WERK IS DE BESTE ZORG Participatie voor de meest kwetsbaren in de participatiewet 2 3 Naar verwachting worden over zes maanden worden de Participatiewet, Wmo 2015 en de Jeugdwet van kracht. Gemeenten en

Nadere informatie

MKB NAAR EEN STERKER MKB

MKB NAAR EEN STERKER MKB MKB 2025 NAAR EEN STERKER MKB Colofon Auteur Katinka Jongkind ING Economisch Bureau katinka.jongkind@ing.nl Redactieraad Liesbeth Berns ING Marketing Zakelijk liesbeth.berns@ing.nl Marcel Peek ING Economisch

Nadere informatie

Kansrijk! De groeiagenda voor ondernemerschap in het mkb

Kansrijk! De groeiagenda voor ondernemerschap in het mkb Kansrijk! De groeiagenda voor ondernemerschap in het mkb Colofon Colofon Kansrijk! De groeiagenda voor ondernemerschap in het mkb is een uitgave van MKB-Nederland en VNO-NCW Postbus 93002 2509 AA Den Haag

Nadere informatie

Innovatie. meteffect. Adviescommissie Bibliotheekinnovatie

Innovatie. meteffect. Adviescommissie Bibliotheekinnovatie Innovatie meteffect Adviescommissie Bibliotheekinnovatie Innovatie meteffect Adviescommissie Bibliotheekinnovatie Inhoud 4 Samenvatting 6 1 Inleiding 12 2 Programmalijnen 13 13 14 14 14 15 15 Programmalijn

Nadere informatie

Hart voor goed wonen. Ondernemingsplan. Huis & Erf

Hart voor goed wonen. Ondernemingsplan. Huis & Erf Hart voor goed wonen Ondernemingsplan 2014 2017 Huis & Erf Inhoud einddoel Einddoel 3 Inleiding 4 Breed inzetbaar 1. Hart voor de omgeving 6 Flexibele omvang Aanspreekbaar Multidisciplinair Proactief 2.

Nadere informatie