RICHTLIJNEN BIJ DE AFWIKKELING VAN EEN NALATENSCHAP WAARIN EEN GOED DOEL ALS ERFGENAAM OF ALS LEGATARIS GERECHTIGD IS (herziene uitgave november 2013)

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "RICHTLIJNEN BIJ DE AFWIKKELING VAN EEN NALATENSCHAP WAARIN EEN GOED DOEL ALS ERFGENAAM OF ALS LEGATARIS GERECHTIGD IS (herziene uitgave november 2013)"

Transcriptie

1 RICHTLIJNEN BIJ DE AFWIKKELING VAN EEN NALATENSCHAP WAARIN EEN GOED DOEL ALS ERFGENAAM OF ALS LEGATARIS GERECHTIGD IS (herziene uitgave november 2013) Inleiding De afgelopen jaren is gebleken dat steeds meer nalatenschappen geheel of gedeeltelijk toekomen aan goededoelenorganisaties. Dit vereist een professionele benadering. Het is in het belang van alle betrokken partijen dat een nalatenschap op een transparante, betrouwbare en respectvolle wijze wordt afgewikkeld. Voor goededoelenorganisaties is een goede relatie met het notariaat een essentieel vereiste. In dat kader heeft VFI, brancheorganisatie van goede doelen, contact gezocht met de Vereniging van Estate Planners in het Notariaat (EPN), om te komen tot voor alle partijen werkbare afspraken. Vertegenwoordigers van EPN en VFI hebben werkafspraken gemaakt. Deze Richtlijnen zijn hiervan een uitwerking en pretenderen niet volledig te zijn. De Richtlijnen zijn bestemd voor gebruik door het notariaat en goededoelenorganisaties en geven een handleiding ten behoeve van een vlotte afwikkeling van nalatenschappen, waarin één of meer goede doelen gerechtigd zijn. Noch door de goededoelenorganisaties, noch door het notariaat kan een beroep worden gedaan op niet (voldoende)- naleving van deze Richtlijnen. Daarnaast heeft EPN een checklist gemaakt voor de afwikkeling van een nalatenschap door de notaris. De betreffende checklist is als bijlage 1 bij deze Richtlijnen gevoegd. De notaris kan een rol spelen als executeur, als afwikkelingsbewindvoerder, als "betrokken" notaris in de zin van artikel 4:186 lid 2 BW (afgifte verklaring van erfrecht en afgifte verklaring van executele), als boedelgevolmachtigde, of als boedelnotaris, daartoe benoemd door de executeur, de beneficiaire erfgenaam of de vereffenaar (hierna in zijn diverse hoedanigheden te noemen: de notaris).de Richtlijnen hebben betrekking op de diverse hoedanigheden van de notaris. In deze Richtlijnen komen de volgende onderwerpen aan de orde. 1. Informeren erfgenamen/legatarissen 1.1 erfgenamen 1.2 legatarissen 2. beneficiaire aanvaarding 3. negatieve nalatenschap 3.1 verwerpen 3.2 inventarisatie 4. volmachten 5. onterfde legitimaris 6. vermogensoverzicht 6.1 registergoederen 6.2 effecten 6.3 inboedel/sieraden 7. ontruiming woning 8. giften/vergoedingen 9. grafrechten 10. belastingen 10.1 erfbelasting GERECHTIGD IS, NOVEMBER 2013

2 10.2 dividendbelasting 10.3 inkomstenbelasting 11. honorarium 1. Informeren erfgenamen/ legatarissen 1.1 erfgenamen De notaris behoort, zodra hij opdracht heeft ontvangen tot afgifte van een verklaring van executele, de erfgenamen op de hoogte te stellen van hun erfgenaamschap (zie ook het verslag van de Werkgroep Notariële Deontologie in WPNR 2004/6585, alsmede "Nogmaals enige beschouwingen over de notariële deontologie bij een nalatenschap", WPNR 2006/6687). Goede doelen mogen er derhalve van uit gaan dat zij door de notaris op de hoogte gesteld worden van hun erfgenaamschap. Ook in het geval de notaris géén verdere opdracht tot dienstverlening heeft gekregen. Telefonisch contact met de notaris wordt door goede doelen zeer op prijs gesteld. Een korte verkenning van verwachtingen over en weer bevordert de samenwerking. Goede doelen vinden het wenselijk dat bij de eerste bespreking met de particuliere erfgenamen en/of de executeur aandacht wordt besteed aan: - de bevoegdheden en de verplichtingen van de executeur (bijvoorbeeld het regelmatig verstrekken van informatie); - de positie van het goede doel als erfgenaam en de wensen t.a.v. verkoop van registergoederen en van effecten. De executeur dient zich er ook van bewust te zijn wanneer wel en wanneer niet voor bepaalde handelingen voorafgaande goedkeuring van de erfgenamen nodig is. Goede doelen stellen het zeer op prijs wanneer de notaris - in eerste instantie en zo nodig - als intermediair tussen de executeur en het goede wil optreden. In onderling overleg kan dan, mede afhankelijk van de professionaliteit van de executeur, worden bepaald op welke manier het goede doel wordt betrokken dan wel wordt geïnformeerd. Ook is het wenselijk dat de executeur, net als de notaris, persoonlijk contact met het goede doel opneemt. Desgewenst kan een bespreking op het kantoor van de notaris geregeld worden. Schriftelijke verslaglegging van de persoonlijke contacten en gesprekken is van belang voor goede dossiervorming. VFI heeft een handleiding voor executeurs ontwikkeld in het geval zij te maken krijgen met een goed doel als erfgenaam of legataris. De betreffende handleiding is als bijlage 2 bij deze Richtlijnen gevoegd. Goede doelen zijn in het algemeen bereid om de kosten van extra uitleg door de notaris aan de executeur voor hun rekening te nemen. Daarnaast is het voor de persoonlijke relatie van het goede doel met de executeur van belang nadere informatie te ontvangen over: - de persoon van de overledene. Is bekend waarom een bepaald goed doel tot erfgenaam is benoemd? Voor het goede doel is het waardevol dat de beweegredenen van de erflater om een goed doel tot erfgenaam of legataris te benoemen in het testament worden vermeld. - de relatie tussen de executeur en de erflater. Bij de eerste brief willen goede doelen graag dat de volgende informatie verstrekt/meegezonden wordt: - kopie testament; GERECHTIGD IS, NOVEMBER

3 - kopie codicillen; - volmacht tot beneficiaire aanvaarding; - datum van overlijden en laatste adres van de overledene; - een eerste vermogensoverzicht. Het is van belang dat betrokkenen (zoals: de notaris, de executeur en het goede doel) werkafspraken maken. Bij de afwikkeling van relatief simpele nalatenschappen (m.a.w. geen bijzondere inboedel, geen effecten, geen registergoederen) kan de correspondentie zoveel mogelijk beperkt worden. De notaris kan volstaan met toezending van een kopie van het testament, een vermogensoverzicht, de akte van beneficiaire aanvaarding, het ontwerp van de aangifte erfbelasting, gevolgd door toezending van de aanslag erfbelasting en tot slot de rekening en verantwoording. 1.2 Legatarissen Goede doelen worden graag rechtstreeks door de notaris geïnformeerd over de hen toekomende legaten, al is de notaris daar niet toe verplicht. Ingevolge de wet dient degene op wie de verplichting tot afgifte van het legaat rust (meestal de erfgenaam of de executeur) de legataris op de hoogte te stellen. De algemene zorgplicht van de notaris kan met zich meebrengen dat deze een hem bekende legataris op de hoogte stelt, wanneer hij grond heeft aan te nemen dat die legataris door de erfgenamen of de executeur niet zal worden benaderd (WPNR 6687, blz. 797). Indien het geldlegaten betreft kan de notaris volstaan met melding van het bedrag, de termijn van uitbetaling en in hoeverre het legaat vrij van rechten en kosten is. Goede doelen ontvangen graag een uittreksel uit het testament met de letterlijke tekst van de bepaling. - Indien goede doelen uit hoofde van een legaat gerechtigd zijn tot een registergoed willen zij ook een uittreksel uit het testament ontvangen. - Indien goede doelen als legataris tot een percentage van de nalatenschap gerechtigd zijn, ontvangen zij graag een uittreksel uit het testament waaruit de omschrijving van het percentage legaat blijkt, een kopie van de aangifte erfbelasting, een kopie van de aanslag erfbelasting alsmede een berekening van het legaat conform het bepaalde in het testament. Goede doelen kunnen aangeven de berekening van het aan hen toekomende bedrag niet van de executeur maar van de notaris te willen ontvangen. Goede doelen zijn er van op de hoogte dat dit extra notariskosten met zich mee kan brengen. - Indien de melding van een legaat door een executeur plaatsvindt, willen goede doelen in elk geval een uittreksel uit het testament en een kopie van de verklaring van executele van de executeur ontvangen. 2. Beneficiaire aanvaarding Bij veel goede doelen is in de statuten opgenomen dat zij verplicht zijn erfstellingen niet anders dan beneficiair te aanvaarden. Vooral bij een niet-professionele executeur stuit deze verplichting vaak op onbegrip. Desondanks zal niet zuiver aanvaard mogen worden. Mogelijk kan de notaris hierover informatie verstrekken aan de executeur. Overigens dienen goede doelen zich te realiseren dat ten gevolge van de beneficiaire aanvaarding de positie van de executeur wankel wordt: de executeur blijft alleen executeur, indien hij de "ruimschoots voldoende" verklaring (artikel 4:202 lid 1 sub a BW) aflegt. Kan de executeur deze verklaring niet afleggen, dan eindigt zijn taak en moet de nalatenschap volgens de regels omtrent de wettelijke vereffening worden afgewikkeld. Het is van belang dat de beneficiaire aanvaarding op korte termijn plaatsvindt, zodat geen onnodige GERECHTIGD IS, NOVEMBER

4 aansprakelijkheid ontstaat. Indien niet elk goed doel op korte termijn reageert - in het geval er meerdere goede doelen betrokken zijn - is het van belang dat in ieder geval de eerst ontvangen volmachten alvast naar de Rechtbank gezonden worden. Ook voor derden (schuldeisers) is het dan immers kenbaar dat er sprake is van een beneficiaire aanvaarding. De beneficiaire aanvaarding voor de andere goede doelen kan dan gedaan worden nadat de resterende volmachten ontvangen zijn. Goede doelen zullen in het algemeen bereid zijn om de kosten en leges van beneficiaire aanvaarding voor hun rekening te nemen. 3. De negatieve nalatenschap 3.1 Verwerpen Indien meteen blijkt ( uit de eerste vermogensopgave) dat de nalatenschap negatief is, kan het goede doel besluiten om te verwerpen. Een nalatenschap wordt verworpen om niet aansprakelijk te zijn voor de boedelen vereffeningskosten ( waaronder ook de begrafeniskosten). Bij een beneficiaire aanvaarding blijft het goede doel /de erfgenaam aansprakelijk voor de boedel- en vereffeningskosten. In dat geval kan het gebeuren dat het goede doel moet bijpassen en dat is niet conform haar doelstelling. 3.2 Inventarisatie Indien niet meteen duidelijk is dat de nalatenschap negatief is, willen goede doelen gebruikmaken van het recht van beraad (drie maanden). Gedurende het recht van beraad zal de notaris inventariseren en een boedelbeschrijving opstellen. Na verloop van deze drie maanden of zoveel eerder als de boedelbeschrijving/inventarisatie ontvangen is, zal het goede doel de beslissing nemen, of verwerpen of beneficiair aanvaarden. In het geval van een negatieve dan wel mogelijk negatieve nalatenschap is het van belang dat de notaris direct telefonisch contact met het goede doel opneemt. 4. Volmachten Bij afwezigheid van een executeur verlenen goede doelen graag volmacht aan de notaris voor het afwikkelen van een nalatenschap. Dit betreft veelal een beperkte volmacht tot afwikkeling. Voor verkoop en levering van registergoederen alsmede voor de verdeling van de nalatenschap worden door goede doelen vaak aparte volmachten gewenst. Ook ten aanzien van de beperking van de boedelvolmacht maken goede doelen echter hun eigen keuze. Volmachten aan familieleden, buren en relaties willen goede doelen liever niet, tenzij het een mede erfgenaam betreft. Het is dan wel van belang dat deze persoon zich realiseert dat hij goede doelen regelmatig dient te informeren over de stand van zaken. Goede doelen willen dat de bevoegdheid tot substitutie aan anderen dan medewerkers van het notariskantoor wordt uitgesloten. 5. Onterfde legitimaris Een onterfde legitimaris die aanspraak maakt op de legitieme is formeel schuldeiser van de nalatenschap. Schuldeisers hoeven niet door de notaris op de hoogte gesteld te worden van hun rechten. Dit geldt ook voor legitimarissen. De goede doelen/erfgenamen verkeren maximaal vijf jaar in onzekerheid of de legitimaris alsnog een beroep gaat doen op zijn legitieme. Goede doelen willen graag dat de notaris wel de legitimarissen benadert. GERECHTIGD IS, NOVEMBER

5 Goede doelen zijn altijd beducht voor eventuele imagoschade. Om dit laatste punt te ondervangen, zijn goede doelen er voorstander van dat de notaris expliciet in het testament opneemt wat de wens van de erflater is ten aanzien van het wel of niet informeren van de legitimarissen. Op deze wijze kan conform de wens van erflater gehandeld worden en kan imagoschade voorkomen worden. Indien de executeur de onterfde legitimaris(sen) niet op de hoogte stelt, kunnen goede doelen de notaris opdracht kunnen geven om dat wél te doen. 6. Vermogensoverzicht Het eerste vermogensoverzicht, bij de melding van het erfgenaamschap van het goede doel door de notaris, hoeft niet uitvoerig te zijn. Enige specificatie wordt wel op prijs gesteld. Zo is het voor goede doelen van belang te weten in hoeverre registergoederen en/of effecten tot de nalatenschappen behoren. Indien het goede doel in het testament als verwachter is benoemd, ontvangt het goede doel graag een opgave van het bezwaarde vermogen. 6.1 Registergoederen VFI heeft een richtlijn gemaakt met betrekking tot verkoop van registergoederen. De betreffende richtlijn is als bijlage 3 bij deze Richtlijnen gevoegd. Aan de notaris wordt overgelaten welke makelaar/taxateur wordt ingeschakeld. Goede doelen geven er de voorkeur aan dat de notaris een executeur begeleidt bij de aanvang van de verkoop van een registergoed. 6.2 Effecten Goede doelen ontvangen graag een overzicht van de effectenportefeuille. De meeste goede doelen zijn, ondermeer ter vermijding van koersrisico's, voorstander van een spoedige verkoop van effecten, zelfs als het een defensieve portefeuille betreft. De notaris en de executeur kunnen, in het kader van hun bevoegdheid goederen van de nalatenschap te verkopen ter voldoening van schulden, veelal effecten verkopen zonder de schriftelijke toestemming van de erfgenamen af te wachten. Een praktische oplossing is de erfgenamen, voor een snelle reactie, per te benaderen. Aan de hand van de reacties kunnen beslissingen genomen worden. 6.3 Inboedel en sieraden Afhankelijk van de verwachte waarde van een inboedel kan het raadzaam zijn de inboedel te laten taxeren. Goede doelen willen graag dat daarover met hen wordt overlegd. Foto s en dergelijke voorwerpen met emotionele waarde mogen aan familieleden gegeven worden (tenzij de erflater anders bepaald heeft). Familie en vrienden kunnen inboedel en sieraden uit de nalatenschap overnemen tegen taxatiewaarde. Een andere optie is hen op de veiling te laten meebieden. 7. Ontruiming woning Voor de ontruiming kunnen professionele bedrijven ingeschakeld worden. Goede doelen ontvangen vooraf graag een offerte van het betreffende bedrijf. 8. Giften/vergoedingen GERECHTIGD IS, NOVEMBER

6 Het gebeurt regelmatig dat vrienden, familieleden, buren met nota s komen voor verleende hulp gedurende de laatste levensjaren/ziekte van de erflater. Goede doelen kunnen niet zomaar met de nota s akkoord gaan. Deze nota s dienen van geval tot geval beoordeeld te worden. De vraag dient te zijn: zijn nota s in vrienden- en familiekring gepast/gebruikelijk? Waarom is dit niet tijdens leven met de erflater geregeld? Er dient een reëel onderbouwd voorstel tot vergoeding ingediend te worden. Een goed doel zal in het algemeen akkoord kunnen gaan met bijvoorbeeld een gift voor de personeelspot van het Verpleegtehuis en daarmee vergelijkbare giften. 9. Grafrechten Veel goede doelen geven er de voorkeur aan de onderhoudskosten van graven af te kopen voor maximaal 20 jaar. De tenaamstelling van de graven verdient aandacht. Zo mogelijk dienen graven op naam van familieleden gezet te worden. Indien dit niet aan de orde is, dient bekeken te worden of, reeds nu voor alsdan (20 jaar), afstand gedaan kan worden van grafrechten. 10. Belastingen 10.1 Erfbelasting Goede doelen willen een kopie van de aangifte erfbelasting, indien opgesteld, ontvangen en een kopie van de aanslag erfbelasting, met opgave van de termijn waarbinnen de finale afwikkeling vermoedelijk zal plaatsvinden. Indien tot de nalatenschap alleen goede doelen gerechtigd zijn, hoeft vermoedelijk geen aangifte erfbelasting meer ingediend te worden. Dit zou de termijn van afwikkeling van een nalatenschap aanzienlijk kunnen verkorten. Wanneer geen van de goede doelen belastingplichtig is (en er wél een aangifte biljet is uitgereikt), kan aan de Inspecteur worden verzocht om geen aangifte te hoeven doen. Op een dergelijk verzoek volgt een beschikking van de Inspecteur. In plaats van de aangifte erfbelasting willen goede doelen dan wel binnen een paar maanden na overlijden een uitgebreid vermogensoverzicht ontvangen (naast het al eerder genoemde eerste vermogensoverzicht) Goede doelen willen graag dat in het geval van legaten aan particulieren, niet vrij van erfbelasting vóór de afgifte de ter zake van dit legaat verschuldigde erfbelasting op de kwaliteitsrekening van de notaris ontvangen is. Immers de erfgenamen zijn, ieder naar evenredigheid van hun erfdeel, tegenover de Belastingdienst aansprakelijk voor de door legatarissen verschuldigde erfbelasting. Daarnaast is de executeur (indien de aangifte door hem is gedaan) tegenover de Belastingdienst hoofdelijk aansprakelijk voor de betaling van de verschuldigde erfbelasting Dividendbelasting Goede doelen zijn vrijgesteld van vennootschapsbelasting, hierdoor kunnen zij dividendbelasting terugvorderen. Graag ontvangen goede doelen kopieën van eventuele dividendnota s in nalatenschappen Inkomstenbelasting De ervaring leert dat een definitieve aanslag Inkomstenbelasting na overlijden vaak geruime tijd op zich laat wachten. Goede doelen willen graag dat een inschatting wordt gemaakt van de hoogte van de aanslag en een ruim toereikend bedrag daarvoor in depot wordt gehouden. De afwikkeling van de nalatenschap kan, voor het overige, zo veel als mogelijk wordt voltooid. GERECHTIGD IS, NOVEMBER

7 11. Honorarium Goede doelen willen geïnformeerd worden over het in rekening te brengen honorarium/uurtarief van de notaris. Goede doelen hebben de ervaring dat declaraties te weinig gespecificeerd worden aangeleverd. Zij willen inzicht in de bestede tijd d.m.v. een urenspecificatie waarbij, indien van toepassing, ook onderscheid wordt gemaakt tussen de verschillende dossierbehandelaars en het voor hen geldende uurtarief. Goede doelen stellen het op prijs tijdig geïnformeerd te worden indien en waarom de afwikkeling van een dossier veel tijd gaat kosten. Uiteraard kan periodiek gedeclareerd worden. Indien een gevolmachtigde optreedt dient met hem vooraf een uurtarief afgesproken te worden Bijlagen 1. checklist 2. handleiding executeurs bij de afwikkeling van nalatenschappen 3. specifieke wensen bij taxatie en verkoop van registergoederen VFI brancheorganisatie van goede doelen De ruim 120 organisaties die aangesloten zijn bij VFI, zijn op allerlei terreinen actief. Van gezondheid tot internationale hulp. Van cultuur tot dierenbelangen. Samen zijn zij verantwoordelijk voor ruim twee derde van de bestedingen voor goede doelen door Nederlandse organisaties. Belangenbehartiging, zelfregulering en dienstverlening aan haar leden: dat zijn de belangrijkste taken van VFI. VFI zet zich in voor de ontwikkeling van maatschappelijk draagvlak en publieksvertrouwen en is, verenigd in de stichting Samenwerkende Brancheorganisaties Filantropie (SBF) met onder andere de partnerorganisaties voor de kerken en vermogensfondsen, een actieve gesprekspartner van de overheid. De vereniging van Estate Planners in het Notariaat (EPN) De Vereniging van Estate Planners in het Notariaat (EPN) is op 29 juni 1999 opgericht als een van de notariële specialistenverenigingen van de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie (KNB). De EPN is de notariële specialistenvereniging op het gebied van estate planning en heeft als doel het bevorderen van estate planning in de notariële beroepsuitoefening. In nauw overleg met de KNB waarborgt de vereniging de kwaliteit van haar leden, speelt zij in op actuele maatschappelijke ontwikkelingen en wetgeving en bevordert zij de praktijkontwikkeling. GERECHTIGD IS, NOVEMBER

8 Bijlage 1 Checklist VFI EPN november 2013 Checklist voor notarissen bij de afwikkeling van een nalatenschap met een goed doel, voor een notaris die betrokken is, in welke hoedanigheid dan ook, bij deze nalatenschap. Deze checklist heeft niet tot doel uitputtend te zijn, en dient altijd in samenhang gelezen te worden met het Handboek Boedelafwikkeling. Verder gaat de checklist uit van kennis bij de notaris van het erfrecht en van de afwikkeling van nalatenschappen. De checklist verwijst naar de bijgevoegde richtlijnen van de VFI, waarin de verdere wensen en achtergronden voor een bepaalde keuze door VFI/het goede doel worden weergegeven. Doelstelling: eenduidig en efficiënt afwikkelen met oog voor ieders belang. Dit wordt bereikt door begrip, openheid en zicht hebben in elkaars belangen. De checklist is gemaakt door de EPN, KNB en VFI maar kan uiteraard ook gebruikt worden voor nalatenschappen met goede doelen die geen lid zijn van VFI. Fase 1: de verklaring van erfrecht en de afstemming tussen notaris en goed doel. Handelingen (binnen 1 week) 1. Opdracht voor de uitvaart geven, let op aansprakelijkheid voor de kosten o.g.v. ondertekening. Wees alert op kosten: Wet op de lijkbezorging (het zijn van onderhoudsplichtige). Controle: is er voldoende geld om de uitvaart te betalen? Is er een uitvaart verzekering. Als niet: de gemeente kan opdrachtgever zijn. Controle is er iemand anders die de uitvaart moet regelen? Controle: heeft erflater zelf wensen over zijn nalatenschap gedeponeerd bij uitvaartondernemer? Aandacht voor grafrechten. 2. Opdracht laten geven tot opstellen van verklaring van erfrecht of executele: Benodigde stukken: Kopie testament of codicil Als aanwezig: huwelijksvoorwaarden of samenlevingsovereenkomst van overledene Bij overlijden van de langstlevende ouder: gegevens van de nalatenschap van de eerst overleden ouder Gegevens vermoedelijke erfgenamen en legatarissen Levenstestament 3. Telefonisch overleg goede doel over: Gegevens goed doel: telefoon nummer: mailadres: contactpersoon: Geschatte omvang nalatenschap, eerste indruk en wijze van aanvaarden (zie richtlijnen 2,3 en 6). Praktische afspraken over ontruimen, termijnen (zie richtlijnen 6 en7). Als bekend: motivatie om goede doel te benoemen EPN CHECKLIST, NOVEMBER 2013

9 Als bekend: relatie executeur en erflater Controle: beloning en onkostenvergoeding (zie richtlijnen 11). Controle: wil executeur de benoeming aanvaarden. Als niet: bestaat de mogelijkheid van in de plaats stellen of toevoegen? Controle: als een niet-professional als executeur gaat optreden: is deze bereid volmacht te verlenen aan een de notaris? (zie richtlijnen 4). Hoe is de verdeling van de beloning in dat geval? Voorkeur goed doel: afwikkeling door een professional Notaris: Geef aan goed doel door wie de contactpersoon is. Kosten van de notaris. Bespreken wat de kosten zijn /het uurtarief is en afspraken maken over de momenten van declareren. (zie richtlijnen 11). 4. Zal het goede doel beneficiair aanvaarden of verwerpen? (zie richtlijnen 2 en 3 ). 5. Verschil tussen de situatie dat alleen goede doelen erfgenaam zijn of dat familie mede erfgenaam is. Let op: 1. Negatieve nalatenschap: beneficiaire aanvaarding, de executele vervalt! Afspraak maken over verantwoordelijkheid brief 4:199 BW 2. Een faillissement van de erflater blijft na zijn overlijden doorlopen. In geval van een beneficiaire aanvaarding: (zie richtlijnen 2 en 3). 1. Overleg altijd met de goede doelen of de verklaringen beneficiaire aanvaarding apart naar de Rechtbank moeten, met extra griffierechten tot gevolg, of dat deze samen verstuurd moeten worden. 2. Controle of de nalatenschap positief of negatief is. 3. Afhankelijk daarvan: lichte of zware vereffening (de executele vervalt bij negatieve nalatenschap). 4. Een goed doel heeft de wens dat de notaris-executeur als tijdens de behandeling blijkt dat het saldo van de nalatenschap negatief is, de brief ex artikel 4:199 stuurt. Executele Benoeming executeur bij testament of codicil? Controle bevoegdheden executeur: alleen begrafenis of wettelijke bevoegdheden of uitbreiding met bewind of inperking bevoegdheden door 4:29. Wat is bepaald over de beloning van de executeur? Bespreek met de niet professionele executeur de wijze van belonen. Bespreking Hoofdregel: een goed doel komt in principe niet voor een eerste bespreking bij de notaris. Maar als gewenst en afhankelijk van de feitelijke omstandigheden is een goed doel daartoe uiteraard wel bereid Fase 2. Feitelijke afwikkeling Afgifte verklaring van erfrecht of verklaring van executele PRAKTISCH OP KORTE TERMIJN: (binnen 3 weken) (zie richtlijnen 6.2, 6.3 en 7). Zo snel mogelijk ijskast leeghalen, huisdieren verzorgen/onderbrengen, post laten doorsturen (www.post.nl), nee/nee sticker op de brievenbus, informeren over opzegtermijn huur, als winter: let op bevriezen leidingen, tenaamstelling bankrekeningen wijzigen, let op aandelen-portefeuilles, naar welke bankrekening wordt het EPN CHECKLIST, NOVEMBER

10 geld overgemaakt (op naam van de erfgenamen of naar de derdenrekening van de notaris?). NB: rentevergoeding aan goed doel. Let op: de bij de belastingdienst bekende bankrekening in stand laten i.v.m. restituties. Let daarbij op de hoogte van de rentevergoeding, chipkaart, airmiles, digitale nalatenschap. Blijf in gesprek met een goed doel als deze praktische zaken veel tijd en dus geld zullen kosten Overleg tijdig over uitbesteden aan goedkopere derden ALGEMENE TAAK: het beheren van de nalatenschap (3:170) (in principe dus niet beschikken, tenzij afwikkelingsbewind of ter voldoening van schulden!) Richtlijn doorloopsnelheid dossier goed doel, gestreefd moet worden naar een gemiddelde doorloopsnelheid van 18 maanden Eerste contact (zie richtlijn 1) Opstellen verklaring van erfrecht Opzeggen huur : z.s.m. hoofdregel: per de eerste opzegmogelijkheid Ontruimen huis: z.s.m. (zie richtlijnen 6.3 en 7) Fiscaal: Aangifte/brief erfbelasting : zo mogelijk binnen 5 maanden(zie richtlijn 10) Aangifte IB (controleer of in het verleden alles is afgerond) (zie richtlijn 10) Dividend nota s: het goede doel wil eventuele dividendnota s ontvangen (zie richtlijn 10) WETTELIJKE VERPLICHTINGEN van de executeur Overwegen of boedelnotaris moet worden aangewezen (4:146) Met bekwame spoed boedelbeschrijving (4:146) maken, met voorlopige staat van schulden. (een onterfde legitimaris kan bevestiging hiervan onder ede verzoeken) (zie richtlijnen 6). In geval van een beneficiaire nalatenschap moet executeur kunnen aantonen dat de baten de schulden overtreffen (4:202) Bekende schuldeisers oproepen tot indiening van de vorderingen bij boedelnotaris of executeur Te gelde maken van bezittingen, alleen voor zover nodig voor betaling schulden. Overleg met erfgenamen. Controle: mag dit volgens het testament? Uitgebreide informatieplicht (4:148): ook als er niets gebeurt, periodiek de erfgenamen informeren. Voor een goed doel is het uitgangspunt tenminste een keer per kwartaal een kort overzicht van handelingen per mail Indienen aangifte erfbelasting (72 sw). Let op: als alleen ANBI s tot erfgenaam zijn benoemd en geen legaten: geen uitgebreide aangifte opstellen, een brief met de opsomming van de erfgenamen is voldoende. BEHEERSHANDELINGEN: Zo spoedig mogelijk: Informeren erfgenamen met kopie testament en alvast voorlopig overzicht geschat vermogen en schulden. (zie richtlijnen 1.1, 3.2 en 6). Uiterlijk 2/3 weken na overlijden: informeren legatarissen (4:119) met verzoek of het legaat wordt aanvaard en afspraken maken over betaling/afgifte van het gelegateerde. Vermelden dat executeur aangifte erfbelasting doet en geschatte erfbelasting inhouden(zie richtlijnen 1.2 ). Als adres van de legataris onbekend is: melden aan kantonrechter en aanwijzingen volgen. EPN CHECKLIST, NOVEMBER

11 Moet een onterfde legitimaris worden aangeschreven? (zie richtlijnen 5). Richtlijn VFI: de wens van de overledene wordt gevolgd. Als de wens van erflater onbekend is, is het de wens van een goed doel dat de onterfde legitimaris wel wordt aangeschreven: er wordt een redelijke termijn gesteld om legitieme op te eisen. Algemeen: speelt de legitieme problematiek? Zo spoedig mogelijk inventariseren wat tot de nalatenschap behoort: (zie richtlijnen 3.2 en 6). bijvoorbeeld - banktegoeden - schulden, hypotheekschulden (NB: worden bepaalde schulden kwijtgescholden?) - vorderingen - schenkingen op papier - verzekeringen: inboedel en aansprakelijkheid etc. - overlijdensrisicoverzekeringen, wie is de begunstigde - eigen bedrijf, vorm /eenmanszaak, vof, BV.NV - ontstaat er een recht op pensioen of ANW uitkering - inboedel: als meerdere erfgenamen of goed doel of negatieve nalatenschap: taxatie - eigen huis - andere registergoederen - auto - boot - vermogen in het buitenland (let op erfbelasting) - spaartegoeden op pasjes (ov chipkaart, bonuskaart etc.) - check social media accounts - is er een kluis bij de bank - wordt er salaris doorbetaald - lijfrente: controleer de gevolgen voor de inkomstenbelasting Als afwikkelingsbewind: lees de bepalingen nauwkeurig. Advies: beschikken bij voorkeur in overleg met rechthebbenden. Inventariseren of de liquiditeiten voldoende zijn om de schulden en lopende schulden te betalen. Let op: verrekeningen in huwelijksvoorwaarden of samenlevingsovereenkomst? Goederen emotionele waarde (zie richtlijn 6.3) Persoonlijke goederen zoals foto's en goederen met emotionele waarde worden afgegeven aan de familie. Dit mag de executeur doen na goedkeuring van het goede doel. Vergoedingen buren/familie/vrienden (zie richtlijn 8) De goede doelen zijn in redelijkheid bereid om te overwegen of ingediende nota's van familie vrienden en buren voor verleende bijstand aan erflater betaald kunnen worden. De hoofdregel is dat deze niet betaald worden tenzij het goede doel anders beslist. Volmacht (zie richtlijnen 4). Goede doelen geven bij voorkeur alleen een volmacht af aan een notaris. Substitutie aan anderen dan de medewerkers van het notaris kantoor moet worden uitgesloten. EPN CHECKLIST, NOVEMBER

12 Inboedel (zie richtlijnen 6.3). Overleg met goed doel of de inboedel en registergoederen getaxeerd moeten worden: wie betaalt de kosten, wie bepaalt wie de taxateur zal zijn? Bijzonderheden tweetrapsregelingen (zie richtlijnen 6). Als een goed doel eerste verwachter is, dan dient een notariële beschrijving te worden opgesteld. Het goede doel zal als verwachter beneficiair willen aanvaarden. Voor rechtszekerheid is het aan te bevelen om de verklaring van erfrecht en/of de boedelbeschrijving in te schrijven in het CTR. Bijzonderheden vruchtgebruik Wat zijn de wensen van de goede doelen als blooteigenaar? Jaarlijkse opgave? PRAKTISCHE WERKZAAMHEDEN: Overleg over al dan niet verkoop effectenportefeuille. Iedere erfgenaam kan eigen keuze maken. (zie richtlijnen 6.2). Controle bankafschriften afhankelijk van de omstandigheden, (met name in geval van legitieme kwestie) maar gemiddeld tot ongeveer 180 dagen voorafgaand aan het overlijden. Doel controle: - Schenkingen (legitieme, inbreng, successiewet) - Vreemde bedragen afgeschreven, door gevolmachtigde? grotere bedragen in contanten gepind? - Abonnementen - Loterijen - Gas, water, licht: automatische afschrijvingen stoppen (let op beëindigingsdatum!) Opzeggen Huur, abonnementen, telefoon (maar let op alarm) loterijen, WA verzekering, nog niet direct inboedelverzekering en opstalverzekering. Verzekeringsmaatschappijen wel informeren over leegstand van het huis. Machtiging automatische afschrijvingen intrekken. Opvragen en controleren aangifte inkomstenbelasting over voorgaande jaar/jaren. Indienen aangifte inkomstenbelasting jaar van overlijden ( formulier F). Controleer of formulier T kan worden ingediend (als geen verplichte aangifte IB werd gedaan) Huis en Hypotheek (zie richtlijnen 7, 6.1 en bijlage 3). Is er beslag gelegd op het huis?: zo ja informeer beslaglegger over het overlijden. Alarm? Huis niet zo maar laten bewonen door iemand (huurbescherming.) Informeer hypotheekverstrekker over het overlijden. Verkoop en levering huis moet samen met erfgenamen Bepaal datum huuropzegging, huis moet leeg! wie maakt bezemschoon, hoe gaat dat met de kosten Aanvraag nieuwe WOZ Auto Ga niet onverzekerd rijden! Geef bij verkoop van de auto deel I, II en III van het kentekenbewijs aan de koper af, nadat een verklaring van vrijwaring - op het postkantoor verkrijgbaar - is ontvangen. Als auto niet wordt gebruikt: Centraal Bureau Motorrijtuigenbelasting schriftelijk mededelen dat auto in verband met overlijden niet meer wordt gebruikt. Verzoek terugstorting van te veel betaalde motorrijtuigenbelasting EPN CHECKLIST, NOVEMBER

13 Als auto naar de sloop gaat: deel I, II en III van het kentekenbewijs binnen twintig dagen op te zenden aan de Rijksdienst voor het Wegverkeer, Postbus , 9640 RA Veendam. Inboedel Inventariseren wat erfgenamen willen. Verdelen? Verkopen? Taxeren. (zie richtlijnen 6.3). Grafrechten Op wiens naam? wie betaalt? Voor hoe lang? Zijn er grafrechten van anderen die op naam van erflater stonden? (zie richtlijnen 9). ADMINISTRATIEVE WERKZAAMHEDEN Betalingen doen Restituties innen Opzeggingen Aangifte inkomstenbelasting(controleer of in het verleden alles is afgerond) Aangifte erfbelasting; als alleen goede doelen optreden kan worden volstaan met een brief aan de belastingdienst Rekening en verantwoording maken (4:151), inclusief overzicht uitgaven en ontvangsten Fase 3 afronding Afronding Afgifte legaten en verdeling onder kwitantie en decharge van de executeur. Voorschot en algeheel afwikkelen Goede doelen willen zo spoedig mogelijk een voorschot ontvangen. Ook wil het goede doel bij voorkeur een snelle algehele afwikkeling (met rekening en verantwoording en kwijting en decharge), waarbij eventueel een depot wordt aangehouden voor de IB en de zorg- of huurtoeslagen. EPN CHECKLIST, NOVEMBER

Checklist VFI EPN november 2013

Checklist VFI EPN november 2013 Bijlage 1 Checklist VFI EPN november 2013 Checklist voor notarissen bij de afwikkeling van een nalatenschap met een goed doel, voor een notaris die betrokken is, in welke hoedanigheid dan ook, bij deze

Nadere informatie

RICHTLIJNEN BIJ DE AFWIKKELING VAN EEN NALATENSCHAP WAARIN EEN GOED DOEL ALS ERFGENAAM OF ALS LEGATARIS GERECHTIGD IS (herziene uitgave november 2013)

RICHTLIJNEN BIJ DE AFWIKKELING VAN EEN NALATENSCHAP WAARIN EEN GOED DOEL ALS ERFGENAAM OF ALS LEGATARIS GERECHTIGD IS (herziene uitgave november 2013) RICHTLIJNEN BIJ DE AFWIKKELING VAN EEN NALATENSCHAP WAARIN EEN GOED DOEL ALS ERFGENAAM OF ALS LEGATARIS GERECHTIGD IS (herziene uitgave november 2013) Inleiding De afgelopen jaren is gebleken dat steeds

Nadere informatie

EEN GOED DOEL ALS ERFGENAAM HANDLEIDING EXECUTEURS BIJ DE AFWIKKELING VAN NALATENSCHAPPEN

EEN GOED DOEL ALS ERFGENAAM HANDLEIDING EXECUTEURS BIJ DE AFWIKKELING VAN NALATENSCHAPPEN HANDLEIDING EXECUTEURS 1 EEN GOED DOEL ALS ERFGENAAM HANDLEIDING EXECUTEURS BIJ DE AFWIKKELING VAN NALATENSCHAPPEN INHOUD: TAKEN VAN DE EXECUTEUR 4 HET EXECUTEURSCHAP IN DE PRAKTIJK 4 DE AFWIKKELING 5

Nadere informatie

EEN GOED DOEL ALS ERFGENAAM HANDLEIDING EXECUTEURS BIJ DE AFWIKKELING VAN NALATENSCHAPPEN

EEN GOED DOEL ALS ERFGENAAM HANDLEIDING EXECUTEURS BIJ DE AFWIKKELING VAN NALATENSCHAPPEN HANDLEIDING EXECUTEURS 1 EEN GOED DOEL ALS ERFGENAAM HANDLEIDING EXECUTEURS BIJ DE AFWIKKELING VAN NALATENSCHAPPEN HANDLEIDING EXECUTEURS 3 INHOUD: TAKEN VAN DE EXECUTEUR 4 HET EXECUTEURSCHAP IN DE PRAKTIJK

Nadere informatie

Draaiboek afwikkeling nalatenschap met goed doel (ANBI)

Draaiboek afwikkeling nalatenschap met goed doel (ANBI) Draaiboek afwikkeling nalatenschap met goed doel (ANBI) Draaiboek afwikkeling nalatenschap met goed doel (ANBI) Dit draaiboek bestaat uit de volgende onderdelen: Algemeen 1. Notitie afwikkeling nalatenschap

Nadere informatie

EEN GOED DOEL ALS ERFGENAAM HANDLEIDING EXECUTEURS BIJ DE AFWIKKELING VAN NALATENSCHAPPEN

EEN GOED DOEL ALS ERFGENAAM HANDLEIDING EXECUTEURS BIJ DE AFWIKKELING VAN NALATENSCHAPPEN HANDLEIDING EXECUTEURS 1 EEN GOED DOEL ALS ERFGENAAM HANDLEIDING EXECUTEURS BIJ DE AFWIKKELING VAN NALATENSCHAPPEN HANDLEIDING EXECUTEURS 3 INHOUD: TAKEN VAN DE EXECUTEUR 4 HET EXECUTEURSCHAP IN DE PRAKTIJK

Nadere informatie

Algemene informatie voor nabestaanden

Algemene informatie voor nabestaanden Algemene informatie voor nabestaanden Als er iemand overlijdt, komt er veel op de nabestaanden af. Ook met de bank waarvan de overledene klant was moet er het nodige geregeld worden. In dit document hebben

Nadere informatie

Algemene informatie voor nabestaanden

Algemene informatie voor nabestaanden Algemene informatie voor nabestaanden Als er iemand overlijdt, komt er veel op de nabestaanden af. Ook met de bank waarvan de overledene klant was moet er het nodige geregeld worden. In dit document hebben

Nadere informatie

Indien iemand overlijdt heeft een erfgenaam met betrekking tot de erfenis drie mogelijkheden:

Indien iemand overlijdt heeft een erfgenaam met betrekking tot de erfenis drie mogelijkheden: ERFENIS ACCEPTEREN OF NIET? Beneficiaire aanvaarding en wettelijke vereffening Indien iemand overlijdt heeft een erfgenaam met betrekking tot de erfenis drie mogelijkheden: * De erfenis zuiver aanvaarden.

Nadere informatie

Een. erfenis. afwikkelen. www.limesnotarissennieuwkoop.nl

Een. erfenis. afwikkelen. www.limesnotarissennieuwkoop.nl Een erfenis afwikkelen www.limesnotarissennieuwkoop.nl Als iemand overlijdt, is het afhandelen van de erfenis niet het eerste waaraan nabestaanden denken. Toch moet na een overlijden een en ander worden

Nadere informatie

Mr H.M.L. Simons, notaris Notariskantoor Kunderlinde Voerendaal

Mr H.M.L. Simons, notaris Notariskantoor Kunderlinde Voerendaal Erfrecht Mr H.M.L. Simons, notaris Notariskantoor Kunderlinde Voerendaal Erfrecht Algemeen Wettelijke verdeling Legitieme portie Samenwoners 2-Trapsmaking Zuivere aanvaarding, beneficiaire aanvaarding,

Nadere informatie

De rol van de executeur

De rol van de executeur De rol van de executeur ESTHER VAN AS & JOLINE KRONENBURG-DE JONGE DE ROL VAN DE EXECUTEUR klaar voor de notaris deel 3 1 e druk, november 2013 Eerder verschenen in deze reeks: 1. Het levenstestament

Nadere informatie

Inhoud. 2.1 Uiterste wilsbeschikkingen in het algemeen 69 2.1.1 Het karakter van de uiterste wilsbeschikking 69. Maklu 5

Inhoud. 2.1 Uiterste wilsbeschikkingen in het algemeen 69 2.1.1 Het karakter van de uiterste wilsbeschikking 69. Maklu 5 Inhoud Hoofdstuk 1 Versterferfrecht 13 1.1 Inleiding 13 1.1.1 Achtergrond 13 1.1.2 Terminologie 15 1.1.3 Geschiedenis 16 1. 2 Algemene bepalingen 20 1.2.1 Erfopvolging 20 1.2.2 Commoriënten 20 1.2.3 Onwaardigheid

Nadere informatie

Executele, vereffening en bewind

Executele, vereffening en bewind Executele, vereffening en bewind 13 oktober 2015 M.J.P. (Mathieu) Schipper en mw. K van Barneveld Onderlinge verhouding Executele Voor 2003 in wet executeur testamentair, nu executeur Positie veel sterker:

Nadere informatie

Leger des Heils en Nalatenschappen. IF Kijkje in de Keuken 3 februari 2014

Leger des Heils en Nalatenschappen. IF Kijkje in de Keuken 3 februari 2014 Leger des Heils en Nalatenschappen IF Kijkje in de Keuken 3 februari 2014 Programma 15:00 Welkom en kennismaking 15:05 Inbedding en structuur 15:15 Gouden Eeuw van de filantropie 15:30 Werving Nalatenschappen

Nadere informatie

Bij de eerste druk 13 Bij de tweede druk 14. Hoofdstuk 1. Versterferfrecht 15

Bij de eerste druk 13 Bij de tweede druk 14. Hoofdstuk 1. Versterferfrecht 15 Voorwoord 13 Bij de eerste druk 13 Bij de tweede druk 14 Hoofdstuk 1. Versterferfrecht 15 1.1 Inleiding 15 1.1.1 Achtergronden 15 1.1.2 Terminologie 17 1.1.3 Geschiedenis 19 1.2 Algemene bepalingen 22

Nadere informatie

Testamenten lezen. Inleiding en onderwerpen. Tot stand komen van een testament 03-09-15. en andere notariële zaken

Testamenten lezen. Inleiding en onderwerpen. Tot stand komen van een testament 03-09-15. en andere notariële zaken Testamenten lezen en andere notariële zaken Janien Zomer Carina Hudepohl Inleiding en onderwerpen Het opmaken van een testament Wettelijk erfrecht Verschillende soorten testamenten De executeur Erven De

Nadere informatie

Als een naaste komt te overlijden

Als een naaste komt te overlijden Als een naaste komt te overlijden Hulp bij de afhandeling van bankzaken Als een naaste komt te overlijden Het overlijden van een naaste heeft veel impact op familie en vrienden. Er moet van alles geregeld

Nadere informatie

Gevolgen van de erfopvolging

Gevolgen van de erfopvolging Monografieen BW B22 Gevolgen van de erfopvolging Prof. mr. W.R. Meijer Kluwer - Deventer - 2005 Inhoud VOORWOORD IX LUST VAN AFKORTINGEN XI LUST VAN VERKORT AANGEHAALDELITERATUUR XIII INLEIDING 1 I DE

Nadere informatie

GOEDE REDENEN OM EEN TESTAMENT TE MAKEN

GOEDE REDENEN OM EEN TESTAMENT TE MAKEN GOEDE REDENEN OM EEN TESTAMENT TE MAKEN Tekst Dorine van Kesteren Wie erft er van u? Wat gebeurt er met uw spullen of huisdieren? Wie zorgt er voor de kinderen als u er niet meer bent? De wet regelt veel

Nadere informatie

Erfrecht. Mr. Caroline de Maat Fikkers notarissen BAS Bergen op Zoom 27 januari 2015

Erfrecht. Mr. Caroline de Maat Fikkers notarissen BAS Bergen op Zoom 27 januari 2015 Erfrecht Mr. Caroline de Maat Fikkers notarissen BAS Bergen op Zoom 27 januari 2015 Fikkers notarissen Lange Parkstraat 1 Bergen op Zoom Tel. 0164 242 650 c.de.maat@fikkersnotarissen.nl Erfrecht Bij versterf

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG en Juridische Zaken Sector privaatrecht Schedeldoekshaven 100 2511

Nadere informatie

Inhoudsopgave. 1. Uw vermogen nu en later... 1. 2. Goed om vooraf te weten... 26. Voorwoord... IX. Inhoudsopgave

Inhoudsopgave. 1. Uw vermogen nu en later... 1. 2. Goed om vooraf te weten... 26. Voorwoord... IX. Inhoudsopgave Inhoudsopgave Voorwoord...................................................... IX 1. Uw vermogen nu en later... 1 1.1. Inleiding.... 1 1.1.1. Vermogen tijdens leven......................... 1 1.1.2. Hoe

Nadere informatie

Checklist. Hoe te handelen na een overlijden?

Checklist. Hoe te handelen na een overlijden? Checklist Hoe te handelen na een overlijden? In deze checklist staan de belangrijkste punten die moeten worden afgehandeld na het overlijden. U kunt in de eerste kolom aanvinken wat is gedaan. De tweede

Nadere informatie

BEWIND -1- M:\brochures\bewind.docx 22/6/2015

BEWIND -1- M:\brochures\bewind.docx 22/6/2015 BEWIND Zodra een kind meerderjarig is (18 jaar) mag het zelf over zijn of haar eigen vermogen beschikken. Dat is meestal geen probleem, als dat vermogen niet groot is en één van beide ouders of beide ouders

Nadere informatie

Stappenplan vereffeningsprocedure na beneficiaire aanvaarding van de nalatenschap.

Stappenplan vereffeningsprocedure na beneficiaire aanvaarding van de nalatenschap. Stappenplan vereffeningsprocedure na beneficiaire aanvaarding van de nalatenschap. N.b. Dit betreft een korte beschrijving van de vereffeningsprocedure. De kantonrechter kan de erfgenamen aanvullende verplichtingen

Nadere informatie

AFWIKKELING NALATENSCHAP

AFWIKKELING NALATENSCHAP NOTARISKANTOOR ZWANIKKEN Blad: 1-15 Vijverlaan 21-6881 HL Velp tel.: 026-361 79 21 fax : 026-363 51 38 \BROCHURE AFWIKKELING NALATENSCHAP 2015.DOCX AFWIKKELING NALATENSCHAP ALLROUND KANTOOR VOOR PARTICULIER

Nadere informatie

BLG Wonen Nabestaandenservice

BLG Wonen Nabestaandenservice BLG Wonen Nabestaandenservice Wil je meer weten? Op blgwonen.nl vind je uitgebreide informatie over alles wat er bij een overlijden moet worden geregeld. Nabestaandenservice Wanneer een dierbare is overleden,

Nadere informatie

1.1. Lijst van gebruikte begrippen en afkortingen. Successiewet Successiewet 1956. Burgerlijk Wetboek

1.1. Lijst van gebruikte begrippen en afkortingen. Successiewet Successiewet 1956. Burgerlijk Wetboek Schenk- en erfbelasting. Overdrachtsbelasting. Verwerping van een nalatenschap. Ongelukkige redactie testament. Vergeten testament. Informele wil Belastingdienst/ Directie Vaktechniek Belastingen. Besluit

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Sector privaatrecht Schedeldoekshaven 100 2511 EX Den Haag Postbus

Nadere informatie

Ontwerp d.d. *** TESTAMENT D GEHUWDEN OF SAMENWONENDEN MET MEERDERJARIGE KINDEREN (UIT HUIDIGE RELATIE). TWEETRAPSMAKING

Ontwerp d.d. *** TESTAMENT D GEHUWDEN OF SAMENWONENDEN MET MEERDERJARIGE KINDEREN (UIT HUIDIGE RELATIE). TWEETRAPSMAKING Ontwerp d.d. *** TESTAMENT D GEHUWDEN OF SAMENWONENDEN MET MEERDERJARIGE KINDEREN (UIT HUIDIGE RELATIE). TWEETRAPSMAKING Op *** verscheen voor mij, mr. ***, notaris te Rotterdam:-----------------------------

Nadere informatie

Confidente helpt u met de zakelijke verwerking bij een overlijden. Regelt waar u niet aan gedacht heeft of niet aan wilt denken.

Confidente helpt u met de zakelijke verwerking bij een overlijden. Regelt waar u niet aan gedacht heeft of niet aan wilt denken. nabestaanden hebben al genoeg te verwerken Confidente helpt u met de zakelijke verwerking bij een overlijden. Regelt waar u niet aan gedacht heeft of niet aan wilt denken. Als ik tevoren had geweten wat

Nadere informatie

Informatiefolder: Erfenis, schenken en woningwaarde

Informatiefolder: Erfenis, schenken en woningwaarde Informatiefolder: Erfenis, schenken en woningwaarde Bij leven kunt u al bepalen of het gunstig is uw vermogen te (ver)delen met anderen of uw erven te laten wachten totdat het zo ver is, m.a.w. tot na

Nadere informatie

Erfrecht. Wat gebeurt er na iemands overlijden met zijn vermogen?

Erfrecht. Wat gebeurt er na iemands overlijden met zijn vermogen? Erfrecht Wat gebeurt er na iemands overlijden met zijn vermogen? Verklaring van erfrecht Dit is een schriftelijke verklaring die u nodig heeft na iemands overlijden. De verklaring wordt opgemaakt door

Nadere informatie

Presentatie ZijActief

Presentatie ZijActief Presentatie ZijActief Op: 18 januari 2012 Door: mr A.J.W. (Arjan) Kuiper, notaris te Montfoort Even voorstellen? Mr A.J.W. (Arjan) Kuiper, notaris Opvolger van notaris mr H.J.Th.G. Tomlow Even voorstellen?

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Dossier. 1. Wie zijn uw erfgenamen?... 1. 2. Erfbelasting... 4. 3. Het nalatenschapsdossier... 9. Voorwoord... V

Inhoudsopgave. Dossier. 1. Wie zijn uw erfgenamen?... 1. 2. Erfbelasting... 4. 3. Het nalatenschapsdossier... 9. Voorwoord... V Inhoudsopgave I Voorwoord... V 1. Wie zijn uw erfgenamen?... 1 1.1. U heeft geen testament... 1 1.1.1. Wettelijke erfgenamen... 1 1.1.2. Overlijden met achterlating van echtgenoot en kinderen... 1 1.1.3.

Nadere informatie

Bij het verdelen van een nalatenschap komt nog al wat

Bij het verdelen van een nalatenschap komt nog al wat Handvatten voor erfrechtelijke geschillen Een mediation over de verdeling van een nalatenschap, onenigheden omtrent een woning en de inboedel. Het kan je als mediator overkomen. Enige kennis van erfrechtkwesties

Nadere informatie

Checklist. Hoe te handelen na een overlijden?"

Checklist. Hoe te handelen na een overlijden? Checklist Hoe te handelen na een overlijden?" Checklist Hoe te handelen na een overlijden? pagina 1 In deze checklist staan de belangrijkste punten die moeten worden afgehandeld na het overlijden. U kunt

Nadere informatie

HET LEVENSTESTAMENT. Wat is een levenstestament?

HET LEVENSTESTAMENT. Wat is een levenstestament? HET LEVENSTESTAMENT U heeft er waarschijnlijk al over gehoord of iets over gelezen: het maken van een levenstestament. Maar wat is een levenstestament nu precies? En wanneer is het maken van een levenstestament

Nadere informatie

Uw hart spreekt in uw testament

Uw hart spreekt in uw testament Uw hart spreekt in uw testament De laatste woorden van een overleden dierbare maken vaak indruk en leven voort bij de nabestaanden. Heeft u zich wel eens gerealiseerd dat u met uw testament laatste woorden

Nadere informatie

EINDEJAARSTIPS 2015 1/5

EINDEJAARSTIPS 2015 1/5 EINDEJAARSTIPS 2015 Particulieren...2 Vermogenstoets voor zorgtoeslag en kindgebonden budget... 2 Verlaag uw box 3 grondslag... 2 Hypotheekrente vooruit betalen... 2 Let op lagere hypotheekrente in hoogste

Nadere informatie

de naamloze vennootschap F. van Lanschot bankiers N.V., gevestigd te Den Bosch, hierna te noemen Aangeslotene.

de naamloze vennootschap F. van Lanschot bankiers N.V., gevestigd te Den Bosch, hierna te noemen Aangeslotene. Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2013-149 d.d. 21 mei 2013 (prof. mr. M.L. Hendrikse, voorzitter, mevrouw mr. E.M. Dil-Stork en mr. J.Th. de Wit, leden en mevrouw mr. M. Nijland,

Nadere informatie

Hoofdstuk 1 - Het huwelijksvermogensrecht

Hoofdstuk 1 - Het huwelijksvermogensrecht Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 - Het huwelijksvermogensrecht Wat is het belang van het huwelijksvermogensrecht?... 5 Gemeenschap van goederen... 5 Verdeling... 5 Wat behoort tot het gemeen schappelijk vermogen?...

Nadere informatie

CHECKLIST NA OVERLIJDEN

CHECKLIST NA OVERLIJDEN Deze checklist is bedoeld voor nabestaanden en heeft als doel u te helpen gedurende de intensieve periode van het regelwerk na een overlijden. Iedere situatie na een overlijden is anders, mogelijk is voor

Nadere informatie

Mr H.M.L. Simons, notaris Notariskantoor Kunderlinde Voerendaal

Mr H.M.L. Simons, notaris Notariskantoor Kunderlinde Voerendaal Het Erfrecht Mr H.M.L. Simons, notaris Notariskantoor Kunderlinde Voerendaal Algemeen Zuivere aanvaarding, beneficiaire aanvaarding, verwerping Wettelijke verdeling Legitieme portie Samenwoners 2-Trapsmaking

Nadere informatie

NIBE-SVV, 2015 OEFENEXAMEN SCHENK- EN ERFWIJZER

NIBE-SVV, 2015 OEFENEXAMEN SCHENK- EN ERFWIJZER NIBE-SVV, 2015 OEFENEXAMEN SCHENK- EN ERFWIJZER 1. Voor welke schenking is een notariële akte verplicht? A. Voor de schenking van een effectenportefeuille. B. Voor de schuldigerkenning uit vrijgevigheid

Nadere informatie

erfenis Als je te maken krijgt met een erfenis

erfenis Als je te maken krijgt met een erfenis erfenis Als je te maken krijgt met een erfenis 2 netwerk notarissen 3 Een erfenis afwikkelen Wat komt er kijken bij het afwikkelen van een erfenis? 6 Praktische zaken Handige tips voor het regelwerk en

Nadere informatie

Erfenis Wat is een erfenis? verklaring van erfrecht Wettelijk erfrecht Wie Erft? erfopvolging legitieme portie

Erfenis Wat is een erfenis? verklaring van erfrecht Wettelijk erfrecht Wie Erft? erfopvolging legitieme portie Erfenis Wat is een erfenis? De erfenis is de som van alle bezittingen minus schuld. Bezittingen zijn alle zaken uit te drukken in geld, zoals een bankrekening, aandelen, kunst of een auto. Met schuld wordt

Nadere informatie

Tweetraps- en levenstestament

Tweetraps- en levenstestament Tweetraps- en levenstestament fiscaal, juridisch en praktisch S.J.C. (Bas) Schipper notaris en estate-planner J.M.M. (Anja) Putman kandidaat-notaris en estate-planner SBOG, 26 april 2012 1 Wat gaan we

Nadere informatie

KOSTEN VAN NOTARIËLE WERKZAAMHEDEN. Personen- en Familierecht

KOSTEN VAN NOTARIËLE WERKZAAMHEDEN. Personen- en Familierecht KOSTEN VAN NOTARIËLE WERKZAAMHEDEN Personen- en Familierecht Informatie Op ons kantoor is uitvoerige informatie aanwezig met betrekking tot testamenten, huwelijkse voorwaarden, boedelscheidingen en andere

Nadere informatie

Erfrecht. Feiten over uw positie in erfrecht. Deze brochure is een uitgave van de advocaten Toon Kool en Maddie Wisman

Erfrecht. Feiten over uw positie in erfrecht. Deze brochure is een uitgave van de advocaten Toon Kool en Maddie Wisman Erfrecht Feiten over uw positie in erfrecht Deze brochure is een uitgave van de advocaten Toon Kool en Maddie Wisman 1087 CE AMSTERDAM T 020 398 01 50 E ERFRECHT@KBGADVOCATEN.NL WWW. ADVOCATENKAN Inhoud

Nadere informatie

Nalaten en erven Erfrecht. Wet sinds 2003

Nalaten en erven Erfrecht. Wet sinds 2003 1 Nalaten en erven Erfrecht Wet sinds 2003 2 Onderscheid in: Echtgenoten Anderen 3 Wat zegt de wet? Voor echtgenoten Voor de anderen 4 Wat zegt de wet voor echtgenoten? WETTELIJKE VERDELING: Alles gaat

Nadere informatie

mr. S.H. Hoogeveen Kandidaat-notaris

mr. S.H. Hoogeveen Kandidaat-notaris mr. S.H. Hoogeveen Kandidaat-notaris Uw vermogen in 2015, voorbereid op de toekomst Het beheren van uw vermogen Belastingen Eigen bijdrages De volgende generatie Het beheren van uw vermogen Wie mag uw

Nadere informatie

Voor het leven geregeld: het erfrecht vanaf 1 januari 2003

Voor het leven geregeld: het erfrecht vanaf 1 januari 2003 Voor het leven geregeld: het erfrecht vanaf 1 januari 2003 In dit informatieblad vindt u informatie over de belangrijkste wijzigingen in het erfrecht per 1 januari 2003. Achterin staan adressen vermeld

Nadere informatie

De rolna het. van de notarisoverlijden. Informatie over de afhandeling van de nalatenschap

De rolna het. van de notarisoverlijden. Informatie over de afhandeling van de nalatenschap De rolna het van de notarisoverlijden Informatie over de afhandeling van de nalatenschap Formaat Notarissen is een landelijk netwerk van samenwerkende notariskantoren in Nederland. Kwaliteit, vernieuwing

Nadere informatie

Nalatenschappen. Laat in uw testament uw hart spreken. Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij

Nalatenschappen. Laat in uw testament uw hart spreken. Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij Nalatenschappen Laat in uw testament uw hart spreken Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij Laat uw hart spreken in uw testament In een testament kunt u nog eens duidelijk onderstrepen waar tijdens

Nadere informatie

Wie geeft u het vertrouwen?

Wie geeft u het vertrouwen? Wie geeft u het vertrouwen? Alles over het levenstestament, de volmacht en het testament en in welke situaties dit van belang is. 2 Waarom dit boekje? Wie behartigt uw belangen als u dat zelf niet meer

Nadere informatie

Wie geeft u het vertrouwen?

Wie geeft u het vertrouwen? Wie geeft u het vertrouwen? Alles over het levenstestament, de volmacht en het testament en in welke situaties dit van belang is. 2 3 Waarom dit boekje? Wie behartigt uw belangen als u dat zelf niet meer

Nadere informatie

Coöperatieve Rabobank Dommelstreek U.A., gevestigd te Geldrop, hierna te noemen Aangeslotene.

Coöperatieve Rabobank Dommelstreek U.A., gevestigd te Geldrop, hierna te noemen Aangeslotene. Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2014-364 d.d. 3 oktober 2014 (mr. R.J. Paris, voorzitter, mr. M.C.M. van Dijk en mr. E.L.A. van Emden, leden en mr. L.T.A. van Eck, secretaris)

Nadere informatie

VRAGENLIJST voor het opstellen van een levenstestament / algemene volmacht

VRAGENLIJST voor het opstellen van een levenstestament / algemene volmacht VRAGENLIJST voor het opstellen van een levenstestament / algemene volmacht Deze vragenlijst is niet geschikt voor ondernemers die in hun testament wensen ten aanzien van hun onderneming wensen te regelen.

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2015 221 Besluit van 5 juni 2015 tot wijziging van het Besluit boedelregister in verband met Artikel 2 van de Uitvoeringswet Verordening Erfrecht

Nadere informatie

Voor het leven geregeld: het erfrecht vanaf 1 januari 2003

Voor het leven geregeld: het erfrecht vanaf 1 januari 2003 Voor het leven geregeld: het erfrecht vanaf 1 januari 2003 In dit informatieblad vindt u informatie over de belangrijkste wijzigingen in het erfrecht per 1 januari 2003. Achterin staan adressen vermeld

Nadere informatie

ERVEN EN SCHENKEN. Onderlinge Fonds voor zieken U.A. Onderwerpen. Stukje historie. Mr Tj.Smid Netwerk Notarissen

ERVEN EN SCHENKEN. Onderlinge Fonds voor zieken U.A. Onderwerpen. Stukje historie. Mr Tj.Smid Netwerk Notarissen ERVEN EN SCHENKEN Onderlinge Fonds voor zieken U.A. Woensdag 9 april 2014 Mr Tj.Smid Netwerk Notarissen notaris in de gemeente Zuidhorn Mr. Tj.Smid Netwerk Notarissen / 1 Netwerk Notarissen / 2 Onderwerpen

Nadere informatie

INA HOUWING & SASKIA MOS-VAN GOOL HET LEVENS TESTAMENT. klaar voor de notaris deel 1

INA HOUWING & SASKIA MOS-VAN GOOL HET LEVENS TESTAMENT. klaar voor de notaris deel 1 INA HOUWING & SASKIA MOS-VAN GOOL HET LEVENS TESTAMENT klaar voor de notaris deel 1 1 e druk, februari 2013 Copyright 2013 Consumentenbond, Den Haag en EPN Auteursrechten op tekst, tabellen en illustraties

Nadere informatie

Spelregels Basisnotarissen IJsselland familierecht

Spelregels Basisnotarissen IJsselland familierecht Spelregels Basisnotarissen IJsselland familierecht Op het door u gekozen product en aangeboden tarief zijn de volgende spelregels van toepassing. Inhoudsopgave 1. Wat zijn de spelregels voor de offerte?

Nadere informatie

Spelregels Basisnotarissen Rijnmond familierecht

Spelregels Basisnotarissen Rijnmond familierecht Spelregels Basisnotarissen Rijnmond familierecht Op het door u gekozen product en aangeboden tarief zijn de volgende spelregels van toepassing. Inhoudsopgave 1. Wat zijn de spelregels voor de offerte?

Nadere informatie

Waarom zijn nalatenschappen belangrijk voor DierenLot?

Waarom zijn nalatenschappen belangrijk voor DierenLot? NALATENSCHAPPEN Waarom zijn nalatenschappen belangrijk voor DierenLot? Dankzij de steun van al onze trouwe donateurs kunnen wij kleine en middelgrote lokale organisaties blijven steunen in hun hulp aan

Nadere informatie

b. opdrachtgever: de natuurlijke of rechtspersoon met wie de uitvaartverzorger c.q. beheerder een overeenkomst sluit.

b. opdrachtgever: de natuurlijke of rechtspersoon met wie de uitvaartverzorger c.q. beheerder een overeenkomst sluit. Algemene Voorwaarden van Gerrie van den Hoef Uitvaartverzorging Broekhuizerweg 5 5866 BA Swolgen en Afscheidshuis t Pastoersweike Bosweg 5 5866 AC Swolgen Telefoon 06-19082814 E-mail info@gerrievandenhoef.nl

Nadere informatie

GESPECIFICEERDE VERKLARING VRIJWILLIGE VERBETERING

GESPECIFICEERDE VERKLARING VRIJWILLIGE VERBETERING GESPECIFICEERDE VERKLARING VRIJWILLIGE VERBETERING Meer informatie Met deze verklaring geeft u alsnog inkomsten, vermogens, erfenissen of schenkingen aan die u in de afgelopen jaren niet (of niet volledig)

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1999 2000 26 822 Invoering Boek 4 en Titel 3 van Boek 7 van het nieuwe Burgerlijk Wetboek, derde gedeelte (Overgangsrecht) Nr. 1 KONINKLIJKE BOODSCHAP Aan

Nadere informatie

Erfrecht en schenking

Erfrecht en schenking Mr. C. Assers Handleiding tot de beoefening van het Nederlands Burgerlijk Recht Erfrecht en schenking Veertiende druk Bewerkt door: Mr. S. Perrick Advocaat te Amsterdam Voorheen deel 6A en 6B a Wolters

Nadere informatie

WWW.UWNOTARIS.NL NALATENSCHAPPEN, VERERVING EN AFWIKKELING

WWW.UWNOTARIS.NL NALATENSCHAPPEN, VERERVING EN AFWIKKELING 1 WWW.UWNOTARIS.NL Van Ee & De Jonge notariaat, estate planning, mediation Willemsplantsoen 12, 3511 LB Utrecht Postbus 19200, 3501 DE Utrecht T 030-2314133 F 030-2334271 vraaghet@uwnotaris.nl www.uwnotaris.nl

Nadere informatie

ALGEMENE VOORWAARDEN VAN LUSEION-UITVAARTZORG TE ZUTPHEN GEDEPONEERD BIJ DE KAMER VAN KOOPHANDEL TE APELDOORN ONDER NUMMER 52353435

ALGEMENE VOORWAARDEN VAN LUSEION-UITVAARTZORG TE ZUTPHEN GEDEPONEERD BIJ DE KAMER VAN KOOPHANDEL TE APELDOORN ONDER NUMMER 52353435 ALGEMENE VOORWAARDEN ALGEMENE VOORWAARDEN VAN LUSEION-UITVAARTZORG TE ZUTPHEN GEDEPONEERD BIJ DE KAMER VAN KOOPHANDEL TE APELDOORN ONDER NUMMER 52353435 Artikel 1. Algemeen 1. Deze algemene voorwaarden

Nadere informatie

Bewindvoerderschap. Curatele, bewind en mentorschap

Bewindvoerderschap. Curatele, bewind en mentorschap Bewindvoerderschap Het kan voorkomen dat een erflater van mening is dat zijn erfgenamen (nog) niet de volledige verantwoording kunnen dragen van het door hen geërfde vermogen. Dit kan te maken hebben met

Nadere informatie

Veel gestelde vragen over erven

Veel gestelde vragen over erven Veel gestelde vragen over erven Vraag aan de notaris: gespaarde vakantiedagen en erfenis Na de vakantie vond ik het tijd de balans op te maken: hoeveel vakantiedagen heb ik nog? Ik ben tot de conclusie

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2009 2010 31 930 Wijziging van de Successiewet 1956 en enige andere belastingwetten (vereenvoudiging bedrijfsopvolgingsregeling en herziening tariefstructuur

Nadere informatie

een erfenis, wat nu?

een erfenis, wat nu? een erfenis, wat nu? Alles over het afwikkelen van een erfenis, de rol van de executeur, de notaris en nog veel meer. Wat vindt u in dit boekje? In dit boekje leggen wij u uit waarmee u te maken krijgt

Nadere informatie

2 Soorten testamenten

2 Soorten testamenten 1 2 Soorten testamenten gewoon testament; bij overlijden levenstestament; regelt de zaken bij leven 2 Gewoon testament regeling na overlijden: wie zijn erfgenaam benoeming executeur onder bewindstelling

Nadere informatie

Notariskosten Twee dezelfde testamenten en 500,00 samenlevingsovereenkomst

Notariskosten Twee dezelfde testamenten en 500,00 samenlevingsovereenkomst A. Het in rekening te brengen tarief bedraagt: Notariskosten Twee dezelfde testamenten en 500,00 samenlevingsovereenkomst Kosten derden Centraal Testamenten Register 26,00 Subtotaal 526,00 BTW 21% 110,46

Nadere informatie

Wie geeft u het vertrouwen?

Wie geeft u het vertrouwen? Wie geeft u het vertrouwen? Lees meer over het levenstestament, de volmacht en het testament en in welke situaties dit van belang is. 2 Waarom dit boekje? Wie behartigt uw belangen als u dat zelf niet

Nadere informatie

Monografieèn Privaatrecht. Erfrecht. Prof. mr. M.J.A. van Mourik. Vijfde druk

Monografieèn Privaatrecht. Erfrecht. Prof. mr. M.J.A. van Mourik. Vijfde druk Monografieèn Privaatrecht Erfrecht Prof. mr. M.J.A. van Mourik Vijfde druk Kluwer - Deventer - 2008 Inhoud Enige afkortingen en symbolen XV Enige verkort aangehaalde werken XVI I. INLEIDING 1 1. Erfrecht

Nadere informatie

ERFRECHT. hoe regel ik mijn nalatenschap? Alles over erven en erfrecht op een rijtje

ERFRECHT. hoe regel ik mijn nalatenschap? Alles over erven en erfrecht op een rijtje ERFRECHT hoe regel ik mijn nalatenschap? Alles over erven en erfrecht op een rijtje Wat vindt u in dit boekje? In dit boekje leggen wij u uit waar u rekening mee moet houden als u uw nalatenschap gaat

Nadere informatie

ESTATE PLANNING. Meester in advies. Huwelijkse voorwaarden. Schenken. Testament

ESTATE PLANNING. Meester in advies. Huwelijkse voorwaarden. Schenken. Testament ESTATE PLANNING Schenken Huwelijkse voorwaarden Testament Wat is estate planning? Estate planning is het nemen van maatregelen gericht op de besparing van schenk- en erfbelasting bij de overgang of overdracht

Nadere informatie

Hypotheek en levensverzekering

Hypotheek en levensverzekering Hypotheek en levensverzekering Wanneer u voor de financiering van een huis een hypothecaire lening afsluit, verlangt de financier vaak dat tevens een levensverzekering op uw leven wordt afgesloten. Als

Nadere informatie

Voorwaarden en condities Wooncomfort Notarisservice All-in

Voorwaarden en condities Wooncomfort Notarisservice All-in Voorwaarden en condities Wooncomfort Notarisservice All-in De Wooncomfort Notarisservice wordt naar keuze aangeboden als een All-in dienstverlening of als budget dienstverlening. Kiest u voor het all-in

Nadere informatie

EEN ERFENIS, WAT NU?

EEN ERFENIS, WAT NU? EEN ERFENIS, WAT NU? Alles over het afwikkelen van een erfenis, de rol van de executeur, de notaris en nog veel meer. Wat vindt u in dit boekje? In dit boekje leggen wij u uit waarmee u te maken krijgt

Nadere informatie

een erfenis, wat nu?

een erfenis, wat nu? Erfrecht een erfenis, wat nu? Alles over het afwikkelen van een erfenis, de rol van de executeur, de notaris en nog veel meer. Wat vindt u in dit boekje? In dit boekje leggen wij u uit waarmee u te maken

Nadere informatie

Extra Pensioen Inkomen. Algemene informatie na overlijden

Extra Pensioen Inkomen. Algemene informatie na overlijden Extra Pensioen Inkomen. Algemene informatie na overlijden Inhoud 1. Wat gebeurt er met Extra Pensioen Inkomen, als de rekeninghouder 3 is overleden? 2. Wat is Extra Pensioen Inkomen? 4 3. De verdeling

Nadere informatie

Pi Bewindvoering Postbus 267, 5240 AG Rosmalen T: 073-6907609

Pi Bewindvoering Postbus 267, 5240 AG Rosmalen T: 073-6907609 Algemene voorwaarden Deze algemene voorwaarden geven in een aantal artikelen een beschrijving hoe bewindvoering wordt uitgevoerd door Pi Bewindvoering. Artikel 1: Artikel 2: Artikel 3: Artikel 4: Artikel

Nadere informatie

hoe regel ik mijn nalatenschap? Alles over erven en erfrecht op een rijtje

hoe regel ik mijn nalatenschap? Alles over erven en erfrecht op een rijtje Erfrecht hoe regel ik mijn nalatenschap? Alles over erven en erfrecht op een rijtje Wat vindt u in dit boekje? In dit boekje leggen wij u uit waar u rekening mee moet houden als u uw nalatenschap gaat

Nadere informatie

Waarom een testament?

Waarom een testament? notaris Oude Delft 62 2611 CD Delft Postbus 2882 2601 CW Delft tel. 015-213 70 50 fax 015-213 70 55 notaris@boelens.net Waarom een testament? REDENEN VOOR HET OPSTELLEN VAN EEN (NIEUW) TESTAMENT - Benoemen

Nadere informatie