Beetle eater in de boomkwekerij

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Beetle eater in de boomkwekerij"

Transcriptie

1 Beetle eater in de boomkwekerij Is de Beetle eater te gebruiken bij de beheersing van de taxuskever in de boomkwekerij? Maart 2013 Cultus Agro Advies BV

2 Is de Beetle eater te gebruiken bij de beheersing van de taxuskever in de boomkwekerij? Opdrachtgever : Treeport Europe BV Hofdreef DR Zundert Uitvoerende : Cultus Agro Advies BV Zandterweg RB Lottum Tel : Fax : Contactpersoon : Ard Hendrix 2

3 Inhoudsopgave Inhoudsopgave Aanleiding Beetle Eater Taxus kever (Otiorhynchus sulcatus Gegroefde lapsnuitkever) Kan de Beetle Eater ingezet worden als alternatief voor de beheersing van de taxuskever? 9 5 Uitvoering Doel van de demo Materiaal en methoden Proefplan Waarnemingen Conclusie Publicatie

4 2 Aanleiding In Canada is een grote stofzuiger die voor of achter een tractor bevestigd kan worden, Beetle eater genaamd, gebruikt ter bestrijding van de coloradokever in aardappelen. Biologische telers hebben zo n apparaat gekocht om het apparaat in te zetten ter bestrijding van de wortelvlieg in peen. De resultaten vielen tegen en het apparaat is na 2 jaar experimenteren niet meer gebruikt. In 2007 is PPO- AGV begonnen met onderzoek naar de beheersing van plagen in koolgewassen, waar de Beetle Eater is ingezet. Hier kwam naar voren dat het percentage planten met rupsen van het koolmotje en volwassen koolwittevliegen aantoonbaar daalt. Daarnaast neemt het aantal rupsen van het kleine koolwitje en de luizenpopulatie af. In 2008 en 2009 is het apparaat ingezet ter beheersing van de aspergekever in een gangbaar praktijkperceel. In 2008 is de Beetle Eater na aanpassing 2 maal ingezet tegen de aspergekever. Door de koude zomer ontwikkelde de aspergekever zich niet tot een plaag. In 2009 is hij na aanpassing 6 maal ingezet tegen de aspergekever. Door deze machine 1 of 2 keer direct achter elkaar door het gewas te laten blazen en zuigen neemt het aantal volwassen aspergekevers in het gewas af met % in 2008 en % in Waarom de werking in 2009 wat minder was dan in 2008 is nog niet duidelijk. Door in één van de zuigmonden een zeef te plaatsen werd duidelijk dat grote hoeveelheden kevers en larven met deze machine worden opgezogen. Uit de analyse van wat de Beetle Eater uitblaast komt naar voren dat vrijwel alle kevers gedood worden. Van 1 ha werden slechts 2 levende kevers waargenomen. De teler die de machine aangepast en gebruikt heeft, is zeer tevreden met het behaalde resultaat. Ondanks de warme zomer heeft hij geen problemen gehad met de aspergekever. Éen ha behandelen kost ± 1 uur. Ter vergelijk; een bespuiting van een hectare duurt ongeveer 20 minuten. Daarmee kan de Beetle Eater ook financieel interessant zijn, afhankelijk van de bedrijfsgrootte en de kosten van het apparaat. De milieuaspecten dienen ook meegenomen te worden. De inzet van gbm-middelen kan verminderd worden. Anderzijds leidt de inzet tot meer CO2 productie en een grotere perceelsbelasting. Een ander nadeel van de machine is dat ook natuurlijke vijanden worden verwijderd bij toepassing. Echter er ontsnappen altijd wel enkele plaaginsecten en natuurlijke vijanden. De verwachting is dat de verhouding plaag insecten en natuurlijke vijand minimaal gelijk blijft of verbetert. Naar aanleiding van bovenstaande ontwikkelingen is het idee ontstaan om deze machine ook in de boomkwekerij in te zetten. In onderliggend rapport staan de bevindingen beschreven van de demo in de boomkwekerij. 4

5 3 Beetle Eater Voor de Beetle Eater, zoals de uit Canada afkomstige stofzuiger wordt genoemd, was aan het einde van de 20e eeuw in Noord Amerika veel belangstelling. Telers en onderzoekers, onderzochten de werking in een groot aantal gewassen zoals sla, aardbei, artisjokken, druiven, aardappelen en selderij. Deze methode had het meeste succes bij de beheersing van wantsen in aardbeien en de beheersing van coloradokever in aardappelen. Voor deze laatste beheersing werd een specifieke machine ontwikkeld de Beetle Eater die ook in dit onderzoek is gebruikt. Deze machine bestaat uit twee mechanisch aangedreven ventilatoren. Deze worden gebruikt voor het genereren van blaas- en zuigkracht. Via slangen komt de blaaslucht onderin een voortgetrokken kap, zodat onder in het gewas een werveling ontstaat. Boven in de kap zit een opening waardoor de lucht wordt opgezogen. Via een slang komt de lucht in de ventilator en wordt afgevoerd (zuigen). Een tractor van circa 80 pk trekt het apparaat. In de literatuur wordt weergegeven dat wanneer de aftakas 1000 toeren/minuut draait de luchtsnelheid ongeveer 400 km/uur bedraagt. In de praktijk werd deze snelheid niet gehaald. In een werkgang kan de nu beschikbare machine in de aspergeteelt 3 rijen behandelen. De totale breedte van de machine is 3.30 m. Uit het Canadees onderzoek kwam naar voren dat de effectiviteit van de machine bij de bestrijding van de coloradokever in aardappel zeer variabel was, 50 tot 85% van de coloradokevers werd van de planten verwijderd. De doeltreffendheid werd beïnvloed door de hoogte van de planten, de groeifase van de insecten en de onregelmatigheid van het bodemoppervlak. In Nederland zijn twee Beetle Eaters door biologische telers aangeschaft en ingezet voor de bestrijding van wortelvlieg in peen. Echter de inzet leidde niet tot minder schade in peen. Dit heeft waarschijnlijk te maken met de mobiliteit van de wortelvlieg. Vanaf 2007 heeft PPO AGV deze machine geleend van een teler en in 2009 is één machine gekocht. In 2007 is het onderzoek gestart naar het opzuigen van plagen in koolgewassen. Vanaf 2008 is de machine ingezet voor de beheersing van de aspergekever in asperges. Om de machine te kunnen gebruiken in de aspergeteelt is de machine in 2008 verbreed en zijn er 2 zuigmonden verwijderd. In het voorjaar van 2009 is de Beetle eater verder aangepast. De zuigmonden zijn vergroot en er is een 3e zuigmond op de machine geplaatst (figuur 1). Figuur 1. De ontwikkeling van de Beetle Eater, links 2007 niet aangepast in een koolgewas, midden 2008 aangepast voor asperges, rechts 2009 verder aangepast. 5

6 Aan de inzet van de Beetle Eater kleven ook een aantal nadelen: - Deze methode werkt slechts kort, zodat hij regelmatig (met kleine tussenpauzes) zal moeten worden ingezet. Doordat de volwassen kevers vanaf mei tot in oktober aanwezig zijn zal de machine vaker ingezet moeten worden; - Hij zuigt niet alle insecten op, er zijn er altijd enkele die ontsnappen. Een nul tolerantie is niet haalbaar. Dit is echter ook het geval bij chemische bespuitingen; - De machine is zwaar en bij regelmatig inzetten kan grondverdichting ontstaan; - De machine is niet te gebruiken onder natte omstandigheden op kleigronden; - Hij zuigt niet selectief, dus ook de natuurlijke vijanden van plagen worden opgezogen. Echter de meeste natuurlijke vijanden van plagen kunnen vanuit de omgeving het gewas zo weer koloniseren; - Extra CO2 uitstoot door intensiever gebruik van de trekker. - De machine maakt veel geluid en is derhalve moeilijk inzetbaar s avonds in de buurt van de bebouwde kom. De voordelen zijn: - Deze methode is zowel voor de gangbare als biologische teelt toepasbaar; - Er is geen veiligheidstermijn zodat het tot aan het einde van de teelt ingezet kan worden; - Deze methode is niet soortspecifiek. Alle plagen die niet al te vast aan de plant zitten of zich vastzuigen, kunnen in potentie door deze machine worden beheerst; - Minder milieubelasting door GBM, afname van de inzet van werkzame stof per ha; - Geen resistente ontwikkeling mogelijk 6

7 4 Taxus kever (Otiorhynchus sulcatus Gegroefde lapsnuitkever) De gedachte is dat de Beetle Eater ook de Taxus kever kan opzuigen. Behalve de Taxus kever kunnen er natuurlijk ook andere plagen weggezogen worden. Tijdens de demo worden de diverse opgezogen insecten gedetermineerd. In dit hoofdstuk wordt de belangrijkste plaag, de taxuskever, beschreven. De taxuskever is zwart van kleur, heeft een gegroefd, mat zwart schild met gele vlekjes op de dekschilden. Deze kever is ongeveer 9 tot 11 millimeter. De taxuskevers leiden een verborgen bestaan. Overdag schuilen ze en s nachts vreten ze aan bladeren. Taxuskevers planten zich parthenogetisch voort, dat wil zeggen, dat ze geen paring nodig hebben om zich te vermenigvuldigen. De stadia van ontwikkeling zijn: ei, larve, pop, kever. Nadat de kevers uitgekomen zijn, meestal vanaf april, hebben zij een paar dagen nodig om af te harden. Daarna beginnen ze zich te voeden met de bladeren van diverse gewassen, zoals taxus, hedera, prunus, virbunum, euonymus, fruitdragende gewassen en indien aanwezig ook met allerlei bladeren van niet groenblijvende gewassen. In feite zijn Taxuskevers polyfaag (alleseters), met een voorkeur voor bepaalde gewassen. In kassen en plaatsen waar de temperatuur niet lager is dan 15 graden kan de taxuskever overwinteren. Buiten kan men de volwassen kevers vanaf april tot oktober aantreffen. Maar ook buiten weten kevers zich de laatste jaren in leven te houden in de winter. In bepaalde omstandigheden kan een Taxuskever minstens 600 eitjes leggen in een seizoen. Larven van de Taxuskever De larven zijn roomwit met een roodbruine kop, en overwinteren in de bodem. In zachte winters kunnen ze doorgaan met vreten aan wortels met alle schade van dien. Vanaf juni worden elke dag nieuwe larven geboren, dit gaat door tot augustus. Echter we zien de laatste jaren steeds meer dat er jaarrond larven worden geboren. 7

8 De levenscyclus van de Taxus kevers Vanaf half maart tot begin juni zijn de larven actief en vreten zij aan wortels. In deze periode zijn de larven goed te bestrijden. Vanaf half april tot eind juni verpoppen de larven. Van half mei tot begin oktober zijn de kevers actief en vreten aan gewassen. Begin juni tot begin oktober leggen vrouwtjes hun eieren. Vanaf half juli tot begin november zijn de larven actief en vreten zij aan wortels van gewassen. In deze periode zijn de larven te bestrijden met bijvoorbeeld aaltjes. Vanaf begin november gaan de larven in rust. 8

9 4.1 Kan de Beetle Eater ingezet worden als alternatief voor de beheersing van de taxuskever? Uit onderzoek dat PPO- AGV heeft uitgevoerd is naar voren gekomen dat de aspergekever met behulp van de Beetle Eater beheerst kan worden. Door het gedrag van de aspergekever en de taxuskever te vergelijken (tabel 1) wordt getracht een uitspraak te doen over de werking van de Beetle Eater op de taxuskever. Tabel 1. Vergelijking van de taxuskever met de aspergekever. Omschrijving Taxuskever Aspergekever Orde Kevers Kevers Familie Snuitkever bladhaantje Ontwikkeling In de grond Op de plant eieren+larven Volwassen kever Overdag op grond, s Nachts op plant Overdag+ s nachts op plant Aanwezigheid plant Onderste deel plant Bovenste deel plant Onraad Laat zich van de plant vallen Laat zich van de plant vallen Grootte kever 10 mm 6 mm Verspreiding Goede loper, niet vliegen Lopend en vliegend Waardplant Dicht gewas Erg open gewas Aantal generaties/jaar 1 2 Overwintering Als larve in de grond Als volwassene in de grond De taxuskever en de aspergekever behoren tot dezelfde orde van de kevers (Coleoptera). De aspergekever behoort tot de familie van de bladhaantjes terwijl de taxuskever tot de familie van de snuitkevers behoort. De aspergekever is circa 6 mm groot terwijl de taxuskever circa 10 mm groot is. De aspergekever zit met name boven in de plant zowel overdag als s avonds. Schade van de taxuskever wordt vooral in het onderste deel van de plant waargenomen zodat verwacht wordt dat de kever s avonds vooral in het onderste deel van de plant kan worden waargenomen. Overdag verschuilt hij zich in de plant of op de grond onder bijvoorbeeld bladeren of kluiten. De taxuskever kan niet vliegen maar is een goede loper. De aspergekever kan zowel vliegen als lopen maar laat zich bij onraad op de grond vallen. Het aspergewas heeft een erg open structuur terwijl de taxusstruik een veel dichtere structuur heeft waar de wind, die de Beetle Eater produceert, moeilijker doorheen gaat. Echter de taxusplant is een veel steviger plant dan de aspergeplant zodat deze veel meer wind kan verdragen. De verwachting is dat de taxuskever ook met de Beetle Eater kan worden opgezogen. Met name omdat hij zich bij onraad laat vallen wordt verwacht dat er mogelijkheden zijn. Daarnaast is hij wat groter dan de aspergekever waardoor hij gemakkelijker opgezogen kan worden. Ook oorwormen lengte mm worden door deze machine opgezogen. 9

10 5 Uitvoering 5.1 Doel van de demo Het doel van deze demo is om te zien of de Beetle Eater ook Taxuskevers op kan zuigen uit de taxus. In 2010 is er ook een proef gedaan met de Beetle Eater in de taxus. Door de kleinere zuigmonden op de machine en te weinig kevers op het moment van de proef is er vorig jaar te weinig resultaat uit gekomen om een conclusie te kunnen trekken. Naar aanleiding hiervan is er besloten om dit jaar wederom een demo te doen met de Beetle Eater. 5.2 Materiaal en methoden Om te zien of er kevers in het gewas zitten zijn er planken weggelegd op verschillende percelen, willekeurig verspreid, om te kijken of en waar de hoogste druk is van de Taxuskevers. Op het perceel met het hoogste aantal taxuskevers zijn de proefveldjes uitgezet. Op dit perceel stonden Taxusplanten van 1 meter tot 1, 25 meter hoog. De breedte tussen de rijen is 1,65 meter. Dit komt overeen met de afstand van de zuigkappen op de Beetle Eater. De Beetle Eater hoeft voor deze proef niet aangepast te worden. Wel zijn er grotere kappen gemonteerd op de machine. Deze kappen zijn een meter hoog en kunnen dus goed over de Taxus heen. Om de machine te vervoeren met deze grote zuigmonden erop is het wel noodzakelijk geweest om een extra bokje te maken zodat voldoende stabiliteit aanwezig is tijdens vervoer. Doordat de, enige, machine in Nederland in de asperges in gebruik was kwam de machine pas eind augustus ter beschikking voor de boomkwekerij. Eind augustus is er gestart met de waarneming van de Taxuskevers onder de planken. Tot half augustus zijn er op alle percelen zeer weinig tot geen Taxuskevers waargenomen onder de planken. Daarna zijn er enkele kevers waargenomen. Op 16 september is besloten om de proef op 19 september uit te voeren. Op de dag zelf zijn de kevers wederom geteld onder de planken en zijn de planten ook uitgeschud om kevers die in de planten zitten te kunnen tellen. Hiertoe is rondom de plant een wit doek gelegd. De kevers die uit de taxus plant vielen zijn daardoor goed te zien. Foto 1: witte doek in taxus planten voor telling Foto 2: Taxuskever op het witte doek 10

11 5.3 Proefplan Locatie Voor het signaleren van Taxuskevers zijn er enkele planken gelegd op verschillende percelen, willekeurig verspreid, om te kijken waar de hoogste druk is van de Taxuskevers. Op het perceel met het hoogste aantal Taxuskevers worden de proefveldjes uitgezet. Binnen het perceel wordt weer gekeken waar de meeste kevers onder de planken zitten, aan die kant worden de proefveldjes uitgezet. Vervolgens zal in ieder proefvak een plank komen te liggen om te zien hoeveel Taxuskevers er ongeveer zijn. Aantal waarnemingen Er is voor de inzet van de machine een waarneming gedaan en na inzet van de machine. De waarneming bestaat uit het tellen van de Taxuskevers in de planten net voor de behandeling met de Beetle Eater. Er worden per object 5 planten geteld, de hele plant wordt hierbij waargenomen. Op deze 5 planten zijn voor en na de behandeling per plant het aantal Taxuskevers geteld. Op de machine zelf is een zeef geplaatst waar de opgezogen insecten, uit 1 rij worden opgevangen. Ook andere insecten die meegezogen zijn worden gedetermineerd en geteld. Zo krijgen we een idee welke insecten allemaal mee worden gezogen. Door de tellingen in de zeef kan wel nagegaan worden hoeveel procent van de Taxuskevers worden opgezogen. De planten, die bij aanvang gecontroleerd zijn, zullen nadien wederom waargenomen worden op aanwezigheid van Taxuskevers. Door de duisternis zal dit echter niet gemakkelijk gaan. Het weer tijdens het wegzuigen was goed, 18 graden en half bewolkt. 11

12 5.4 Waarnemingen In onderstaande grafiek staan de aantallen getelde kevers die gevonden zijn. De aantallen zijn afkomstig van tellingen die gedaan zijn in de plant. Van ieder object zijn, zoals al vernoemd, 5 planten geteld. Aantal kevers Beetle eater resultaten TOTAAL Telling Nulmeting Telling na uitvoering proef Ob ject naam Grafiek 1: resultaten Beetle Eater 19 sept. De demo is gedaan in 6 stroken, er is geteld in 2 stroken, zoals ook in het proefplan staat beschreven. In de ene strook zijn meer kevers geconstateerd dan in de andere, dit scheelt ongeveer 10 kevers per object. In de strook waar meer taxuskever zit lijkt het resultaat beter te zijn dan in de andere strook. In deze stroken tellen we veel minder kevers na de inzet van de machine. Dit is te zien in de grafiek die hieronder staat waarin ieder object apart staat. 12

13 Aantal kevers Beetle Eater resultaten Telling Nulmeting Telling na uitvoering proef Object naam Zowel 1 als 2 maal met de beetle eater door het gewas rijden laat een afname van 58% zien. Uit de cijfers blijkt verder dat als er alleen doorheen wordt gereden zonder dat de machine aanstaat er in alle 3 de objecten niet minder kevers worden geteld. Er worden zelfs meer kevers waargenomen naar het erdoor heen rijden. Doordat de 2 de telling van de kevers op een veel later tijdstip plaats heeft gevonden, volledig in het donker, zijn er waarschijnlijk meer kevers de planten in gekropen. Als we deze ontwikkeling van de toename van kevers doortrekken in de objecten waar de beetle eater heeft aangestaan dan is het percentage weggezogen kevers waarschijnlijk nog hoger. De planten waarin nu gezogen is, zijn van redelijk dichte kwaliteit. Bij planten die iets kleiner zijn en wat losser van structuur zijn we ervan overtuigd dat de machine nog beter de kevers eruit kan zuigen. Tijdens het tellen zijn ook andere insecten gevonden, dit waren oorwurmen, gaasvliegen, snuitkevers, wants, motjes en lieveheersbeestjes. Deze insecten zijn niet geteld. De machine zuigt deze insecten dus ook op. Dit is natuurlijk jammer omdat dit natuurlijke vijanden zijn van diverse plagen in de planten. Dit kan in de toekomst schijnbaar ook niet verholpen worden omdat deze insecten zelfs nog lichter zijn dan de taxuskevers. Verder kan er opgemerkt worden dat deze machine nogal veel lawaai maakt tijdens het zuigen. Wil men deze machine in de praktijk gaan inzetten dan zal de ventilator toch geluidsarmer moeten worden. Zeker omdat de machine in de avond ingezet moet worden is een geluidsarme machine beter voor de omwonenden van een perceel. 13

14 6 Conclusie Het doel van deze demo is om te zien of de Beetle Eater ook taxuskevers kan wegzuigen uit de Taxus. Door een combinatie van zuigen en blazen ontstaat er een werveling in het gewas waardoor de taxuskever zich laat vallen. Wanneer de zuigkracht voldoende groot is, is de verwachting dat de taxuskever door de Beetle Eater wordt opgezogen. Niet alle kevers zullen worden opgezogen maar de behandelingen kunnen een aantal keren herhaald worden totdat voldoende resultaat bereikt is. Uit deze demo met de Beetle Eater is gebleken dat de machine taxuskevers kan opzuigen uit dichte Taxus planten. In deze proef zijn tot 58 % van de taxuskevers weggezogen uit de planten. Dit kan wellicht nog meer zijn als we eerder in het seizoen beginnen met de toepassing van de machine. Om de machine verder te ontwikkelen zou in verder onderzoek de volgende zaken meegenomen moeten worden: De ontwikkeling van deze machine in de Taxus moet zich richten op Taxus die minstens 3 jaar in de grond staan. In deze oudere Taxus komen meer kevers voor. We praten dan over een machine die over 1 tot 1,50 meter hoge Taxus gaat. De machine moet geluidsarm(er) worden. De zuig- en blaaskracht van de machine moet aangepast worden zodat deze met meer kracht kan zuigen en blazen. In grotere Taxus is het gewas veel stugger en breder dus zal er meer kracht nodig zijn om binnen in het gewas een goede werveling te creëren. Ook zal er een andere manier bedacht kunnen worden om de plant in trilling te brengen zodat kever zich handiger laat wegzuigen. Ook kan de machine vermaakt worden dat er op verschillenden hoogten in het gewas de lucht door geblazen en gezogen wordt. Indien er wederom een proef wordt gedaan zal het goed zijn om de methode van tellen te verfijnen. 14

15 Publicatie 15

16 16

KENNISBUNDEL. Biologische aardappelen. Mei 2013 ZIEKTEN EN PLAGEN / INSECTEN. www.dlvplant.nl TEELTTECHNISCHE ASPECTEN LOOFDODEN

KENNISBUNDEL. Biologische aardappelen. Mei 2013 ZIEKTEN EN PLAGEN / INSECTEN. www.dlvplant.nl TEELTTECHNISCHE ASPECTEN LOOFDODEN KENNISBUNDEL Biologische aardappelen Mei 2013 TEELTTECHNISCHE ASPECTEN LOOFDODEN ZIEKTEN EN PLAGEN / VIRUSZIEKTEN ZIEKTEN EN PLAGEN / PHYTOPHTHORA INFESTANS ZIEKTEN EN PLAGEN / RHIZOCTONIA SOLANI DE SMAAK

Nadere informatie

Bestrijding bladwespen bij rode bes in kassen en tunnels.

Bestrijding bladwespen bij rode bes in kassen en tunnels. Verslaglegging demoproject Bestrijding bladwespen bij rode bes in kassen en tunnels. Gefinancierd door Productschap Tuinbouw In opdracht van de Nederlandse Fruitteelt Organisatie In het kader van het project

Nadere informatie

Nematodenproef bestrijding dennenprocessierups Thaumetopoea pityocampa

Nematodenproef bestrijding dennenprocessierups Thaumetopoea pityocampa Nematodenproef bestrijding dennenprocessierups Thaumetopoea pityocampa Spanje, Javea, Cap Sant Antoni december 2013 - februari 2014 Door: Silvia Hellingman-Biocontrole Onderzoek en Advies en Jan van Eijle

Nadere informatie

Taxuskever of gegroefde lapsnuitkever (Otiorynchus sulcatus)

Taxuskever of gegroefde lapsnuitkever (Otiorynchus sulcatus) Taxuskever of gegroefde lapsnuitkever (Otiorynchus sulcatus) Taxonomisch Coleoptera (orde van de kevers) 350 000 soorten wereldwijd dekschilden en bijtende monddelen larven met duidelijke kop en 3 paar

Nadere informatie

ADLO-project BIOROOTS. Taxuskever. Deelproject: (Otiorynchus sulcatus)

ADLO-project BIOROOTS. Taxuskever. Deelproject: (Otiorynchus sulcatus) ADLO-project BIOROOTS Deelproject: Taxuskever (Otiorynchus sulcatus) ADLO-project BIOROOTS (2015-2016) Deelproject: taxuskever Taxuskever (Otiorhynchus sulcatus) Biologische kleinfruitsector Levenscyclus

Nadere informatie

TRACER. Een nieuwe aanpak bij de bestrijding van trips in prei

TRACER. Een nieuwe aanpak bij de bestrijding van trips in prei Een nieuwe aanpak bij de bestrijding van trips in prei TRIPSSCHADE DETAIL VOLWASSEN TRIPS een biologisch geproduceerd insecticide met een unieke werkingswijze doodt de schadelijke insecten snel en zeker

Nadere informatie

Gebruik van natuurlijke vijanden bij aanplanting in openbaar groen. Lode Van Schaeren Crop protection specialist

Gebruik van natuurlijke vijanden bij aanplanting in openbaar groen. Lode Van Schaeren Crop protection specialist Gebruik van natuurlijke vijanden bij aanplanting in openbaar groen Lode Van Schaeren Crop protection specialist Inhoudstafel Waarom? Plagen & nuttigen Plan van aanpak Vragen 1/14/2013 Waarom nuttige insecten

Nadere informatie

Small Hive Beetle (Aethina tumida) Kleine bijenkastkever. Jeroen Donders

Small Hive Beetle (Aethina tumida) Kleine bijenkastkever. Jeroen Donders Small Hive Beetle (Aethina tumida) Kleine bijenkastkever Jeroen Donders Kleine bijenkastkever / Small Hive Beetle Vaak afgekort tot KBK/SHB Oorsprong in Zuidelijk Afrika Wordt daar niet als plaag gezien

Nadere informatie

Handleiding Scouting consumptie aardappel Opgesteld door: Erna van der Wal (CLM) en Merijn Bos (Louis Bolk Instituut)

Handleiding Scouting consumptie aardappel Opgesteld door: Erna van der Wal (CLM) en Merijn Bos (Louis Bolk Instituut) Handleiding Scouting consumptie aardappel Opgesteld door: Erna van der Wal (CLM) en Merijn Bos (Louis Bolk Instituut) Gewasinspecties, oftewel scouting Met gewasinspecties kunt u zelf bepalen of plaaginsecten

Nadere informatie

Gezonde bodem, precisielandbouw & weerbaar gewas. onderdeel van Koepelproject plantgezondheid bomen en vaste planten

Gezonde bodem, precisielandbouw & weerbaar gewas. onderdeel van Koepelproject plantgezondheid bomen en vaste planten Gezonde bodem, precisielandbouw & weerbaar gewas onderdeel van Koepelproject plantgezondheid bomen en vaste planten Doel van project Door middel van beperkte eerste ervaringen in een project waarin boomkwekers

Nadere informatie

Uitbreiding erkenning Coragen

Uitbreiding erkenning Coragen Uitbreiding erkenning Coragen Coragen (Chloorantraniliprole 200 g/l) Wortelen, pastinaak, knolselder. Radijs,rammenas,rettich en wortelpeterselie. - Wortelvlieg 175 ml/ha Coragen Bloemkool, broccoli, sluitkool.

Nadere informatie

Functionele AgroBiodiversiteit (FAB) voor natuurlijke plaagbeheersing

Functionele AgroBiodiversiteit (FAB) voor natuurlijke plaagbeheersing Functionele AgroBiodiversiteit (FAB) voor natuurlijke plaagbeheersing Marian Vlaswinkel Praktijkonderzoek Plant & Omgeving, Sector Akkerbouw, Groene Ruimte en Vollegrondsgroenten (PPO-AGV) 22 oktober 2010

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Handelende in overeenstemming met de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu;

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Handelende in overeenstemming met de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu; STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 15391 4 juni 2014 Besluit van de Staatssecretaris van Economische Zaken, van 21 mei 2014, nr. 14087404, houdende tijdelijke

Nadere informatie

Functionele AgroBiodiversiteit (FAB) voor natuurlijke plaagbeheersing

Functionele AgroBiodiversiteit (FAB) voor natuurlijke plaagbeheersing Functionele AgroBiodiversiteit (FAB) voor natuurlijke plaagbeheersing Marian Vlaswinkel Praktijkonderzoek Plant & Omgeving, Sector Akkerbouw, Groene Ruimte en Vollegrondsgroenten (PPO-AGV) 22 oktober 2010

Nadere informatie

Natuurlijke plaagbeheersing in de akkerbouw Recente resultaten uit onderzoek & praktijk

Natuurlijke plaagbeheersing in de akkerbouw Recente resultaten uit onderzoek & praktijk Natuurlijke plaagbeheersing in de akkerbouw Recente resultaten uit onderzoek & praktijk WUR Onderwijsaanbod Gewasbescherming 2007 Modules Akkerbouw Frans van Alebeek (PPO-AGV, Lelystad) frans.vanalebeek@wur.nl

Nadere informatie

22/06/2015. Praktijknetwerk engerlingen. Activiteiten Praktijknetwerk. Gewone meikever & Rozenkever. Engerlingen en pop

22/06/2015. Praktijknetwerk engerlingen. Activiteiten Praktijknetwerk. Gewone meikever & Rozenkever. Engerlingen en pop Praktijknetwerk engerlingen Activiteiten Praktijknetwerk Slotbijeenkomst deelnemende telers Kennis delen en verbeteren Biologie: aanpak op soortniveau Klaas van Rozen 9 juni 2015 Stichting Veldleeuwerik

Nadere informatie

Geïntegreerd bestrijdingsplan Eikenprocessierups 2015

Geïntegreerd bestrijdingsplan Eikenprocessierups 2015 Geïntegreerd bestrijdingsplan Eikenprocessierups 2015 Inhoud Problematiek... 1 Plan van aanpak bestrijding... 2 Enkel op belangrijke publieke plaatsen voor gezondheidsredenen... 2 Proactieve bestrijding

Nadere informatie

Vragen & Antwoorden over toepassing BIO 1020

Vragen & Antwoorden over toepassing BIO 1020 Vragen & Antwoorden over toepassing BIO 1020 Biologisch insecticide op basis van de schimmel Metarhizium anisopliae Aan de hand van een twintigtal concrete vragen wordt een advies gegeven hoe het product

Nadere informatie

Samenvatting Samenvatting 107 Achtergrond van het onderzoek Plaaginsekten kunnen in (fruit)boomgaarden veel schade veroorzaken. Vaak wordt het optreden van plaaginsekten in boomgaarden tegengegaan door

Nadere informatie

Overzicht : Demonstraties en presentaties Meet&Green 2011 Volgorde : - Datum : 1 juni 2011

Overzicht : Demonstraties en presentaties Meet&Green 2011 Volgorde : - Datum : 1 juni 2011 DEMONSTRATIES en PRESENTATIES Overzicht : Demonstraties en presentaties Meet&Green 2011 Volgorde : - Datum : 1 juni 2011 Inhoud: Onderwerp: GPS toepassingen Onderwerp: Onkruidbestrijding Onderwerp: Gewasbescherming

Nadere informatie

Vragen en antwoorden Oost-Aziatische boktor

Vragen en antwoorden Oost-Aziatische boktor Plantenziektenkundige Dienst Geertjesweg 15 6706 EA Wageningen Postbus 9102 6700 HC Wageningen www.minlnv.nl Vragen en antwoorden Oost-Aziatische boktor Contactpersoon LNV-loket T 0800-22 333 22 pd.info@minlnv.nl

Nadere informatie

Platform Openbaar Groen: Ziekten en plagen in openbaar groen

Platform Openbaar Groen: Ziekten en plagen in openbaar groen Platform Openbaar Groen: Ziekten en plagen in openbaar groen Van Remoortere Liesbet Waarschuwingssysteem Proefcentrum voor Sierteelt (PCS) Genk 28 juni 2011 Waarschuwingssysteem Waarnemings- en Waarschuwingssysteem

Nadere informatie

05/06/2015. Enkele soorten bladsprietkevers. Praktijknetwerk engerlingen. Aanzet tot praktijknetwerk. Meikever & Rozekever.

05/06/2015. Enkele soorten bladsprietkevers. Praktijknetwerk engerlingen. Aanzet tot praktijknetwerk. Meikever & Rozekever. Praktijknetwerk engerlingen Aanzet tot praktijknetwerk Stand van zaken Klaas van Rozen 6 november 2013 Aanhoudende geluiden over engerlingen... Grasschade Primair / secundair Kale plekken veronkruiden:

Nadere informatie

Biologische bestrijding spintmijten in framboos

Biologische bestrijding spintmijten in framboos Biologische bestrijding spintmijten in framboos Project INSECT H. van Doornspeek Eindverslag demo-object project INSECT (maart 2006), gefinancierd door Productschap Tuinbouw. Ing. H. (Heino) van Doornspeek,

Nadere informatie

Protectie Akkerbouw. Mocap 15G is de beste remedie tegen ritnaalden en aaltjes. Mocap. Technische productinformatie voor effectieve gewasbescherming

Protectie Akkerbouw. Mocap 15G is de beste remedie tegen ritnaalden en aaltjes. Mocap. Technische productinformatie voor effectieve gewasbescherming Mocap Protectie Akkerbouw Nieuwe formulering Technische productinformatie voor effectieve gewasbescherming Mocap 15G is de beste remedie tegen ritnaalden en aaltjes Aardappeltelers kennen de beschermende

Nadere informatie

Bestrijding aspergevlieg en aspergekever

Bestrijding aspergevlieg en aspergekever Bestrijding aspergevlieg en aspergekever Veldonderzoek naar middelen om de aspergevlieg Platyparea poeciloptera en de aspergekever Crioceris spp. te bestrijden in de aspergeteelt 2006 Ing. Klaas van Rozen

Nadere informatie

Onderzoeksverslag. Mechanische onkruidbestrijding in de mengteelt van tarwe en veldboon

Onderzoeksverslag. Mechanische onkruidbestrijding in de mengteelt van tarwe en veldboon Onderzoeksverslag Mechanische onkruidbestrijding in de mengteelt van tarwe en veldboon Titelblad Auteur: Marina de Rooij, Albert Ruben Ekkelenkamp, Michiel Sinkgraven Titel: Onderzoeksverslag Ondertitel:

Nadere informatie

Dinsdag 26 november 2013

Dinsdag 26 november 2013 Dinsdag 26 november 2013 Al geruime tijd was er, wat mij betreft, enige onduidelijkheid over de juiste benaming van de naast De Wiershoeck gelegen tuinen. Ik wist niet beter dan dat het de Schoolwerktuin

Nadere informatie

Bestrijding snuitkevers met parasitaire nematoden

Bestrijding snuitkevers met parasitaire nematoden Bestrijding snuitkevers met parasitaire nematoden Koppert Biological Systems levert met Larvanem en Entonem twee natuurlijke vijanden Wereldwijd leven er zo n 60.000 soorten snuitkevers. Een groot aantal

Nadere informatie

Plaagbestrijding als teamsport

Plaagbestrijding als teamsport Plaagbestrijding als teamsport Een inleiding over Natuurlijke Vijanden Jerre de Blok Oktober 2007 Werken met natuurlijke vijanden Natuurlijke vijanden: dieren of micro-organismen die van nature plagen

Nadere informatie

RESULTATEN UIT HET ONDERZOEK WORTEL. Bart Declercq, Sofie Darwich & Sabien Pollet 03/03/2016

RESULTATEN UIT HET ONDERZOEK WORTEL. Bart Declercq, Sofie Darwich & Sabien Pollet 03/03/2016 RESULTATEN UIT HET ONDERZOEK WORTEL Bart Declercq, Sofie Darwich & Sabien Pollet 03/03/2016 INHOUD - MINEERBORSTELMOT - WORTELVLIEG - BLADLUIZEN - ANDERE SCHADEVERWEKKERS Schade Alternaria Mineerborstelmot

Nadere informatie

Steward tegen bladrollers, wintervlinder, voorjaarsuil en fruitmot

Steward tegen bladrollers, wintervlinder, voorjaarsuil en fruitmot T E C H N I S C H D O S S I E R Steward tegen bladrollers, wintervlinder, Inleiding Unieke werking Figuur 1 Bio-activering van indoxacarb indoxacarb weinig giftig Steward is een gebruiksvriendelijke spuitkorrel.

Nadere informatie

Voorbeelden Combinatie - Wisselteelt

Voorbeelden Combinatie - Wisselteelt Vruchtwisseling Wie zelf groenten en kruiden wil verbouwen moet weten dat het succes hiervan voor het overgrote deel wordt bepaald door de bodem. De meeste groenten eisen een bodem die op de juiste manier

Nadere informatie

Screeningsonderzoek. Wortelrot in Buxusstek. Juni 2013 Cultus Agro Advies BV

Screeningsonderzoek. Wortelrot in Buxusstek. Juni 2013 Cultus Agro Advies BV Screeningsonderzoek Wortelrot in Buxusstek Juni 2013 Cultus Agro Advies BV Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Uitvoering... 4 2.1 Doel van het screeningsonderzoek... 4 2.2 Opzet screeningsonderzoek...

Nadere informatie

ENGERLINGEN LASTIGE GASTEN!

ENGERLINGEN LASTIGE GASTEN! ENGERLINGEN LASTIGE GASTEN! Wilma Windhorst, Biocontrole BV Copyright Biocontrole ENGERLINGEN Verzamelnaam voor larven van bladsprietkevers Verschillende soorten kevers met verschillende levenswijze en

Nadere informatie

Bijen en wespen. Galwespen Echte zaagwespen Spinselbladwespen Vliesvleugeligen Larve: bijtend: vraatschade Andrena (zandbijen)

Bijen en wespen. Galwespen Echte zaagwespen Spinselbladwespen Vliesvleugeligen Larve: bijtend: vraatschade Andrena (zandbijen) Bijen en wespen Galwespen Echte zaagwespen Spinselbladwespen Vliesvleugeligen Larve: bijtend: vraatschade Andrena (zandbijen) Larve bastaardrups: zaagwespen Echte zaagwespen Verschil rups (vlinders en

Nadere informatie

Wandelroute langs insecten en andere kleine beestjes

Wandelroute langs insecten en andere kleine beestjes Wandelroute langs insecten en andere kleine beestjes Tijdens deze buitenopdracht komen jullie verschillende insecten tegen. Ook vind je andere kleine beestjes, die geen insecten zijn. De route is met een

Nadere informatie

Het hele jaar door klimaatbeheersing

Het hele jaar door klimaatbeheersing Het hele jaar door klimaatbeheersing Wij begrijpen persoonlijk comfort Iemands persoonlijk comfort wordt beïnvloed door omgevingsfactoren zoals luchttemperatuur en luchtvochtigheid. Dit kan de ontspanning,

Nadere informatie

Afwijkingen bestrijden

Afwijkingen bestrijden Afwijkingen bestrijden De ziekte- of schadeveroorzaker is al aanwezig en je bent tot de conclusie gekomen dat er bestreden moet worden. Welke methode ga je dan hanteren? Er zijn verschillende methoden

Nadere informatie

Beste natuurliefhebber/- ster,

Beste natuurliefhebber/- ster, Beste natuurliefhebber/- ster, Het was dinsdag 10 december een, wat mij betreft, ideale herfstdag: zonnig, droog en weinig wind. Maar ook op zo n mooie dag, zo laat in het jaar, mag je natuurlijk niet

Nadere informatie

INSECTEN. werkboekje

INSECTEN. werkboekje INSECTEN werkboekje 20 maart 2009 Dag lieve kleine vlinder Waar vlieg je toch naartoe? Breng jij misschien de eitjes weg, ben jij nu al moe? Jouw eitjes worden rupsjes. die groeien heel erg vlug. ook krijgen

Nadere informatie

Consultancy duurzaam gebruik van meeldauwmiddelen

Consultancy duurzaam gebruik van meeldauwmiddelen Consultancy duurzaam gebruik van meeldauwmiddelen DLV Plant Postbus 7001 6700 CA Wageningen Agro Business Park 65 6708 PV Wageningen T 0317 49 15 78 F 0317 46 04 00 In opdracht van: Begeleidende groep

Nadere informatie

Programma Programma /02/2010

Programma Programma /02/2010 Programma 2009-2010 4 oktober: asperge 24 januari: sla en ajuin 14 februari: kruiden, kiemplanten en groenbemesters 7 maart: meloen, pompoen en courgettes 30 mei: selder en wortelen Witloof Kolen Aardappelen

Nadere informatie

De buxusmot: Glyphodes perspectalis (syn. Diaphania perspectalis)

De buxusmot: Glyphodes perspectalis (syn. Diaphania perspectalis) De buxusmot: Glyphodes perspectalis (syn. Diaphania perspectalis) Lepidoptera, fam. Crambidae Waardplanten Buxussoorten zoals Buxus microphylla, B. sempervirens en B. sinica. Geografische verspreiding

Nadere informatie

Hasten Chrysant mineervlieg-spint

Hasten Chrysant mineervlieg-spint ng abamectine/kg blad) Hasten Chrysant mineervlieg-spint Uitgave SURfaPLUS Trading Maart 21 INHOUD: EFFECT HASTEN OP OPNAME ABAMECTINE IN CHRYSANTEN (PAG 1) FYTOTOXICITEIT TEST 25 (2) FYTOTOXICITEIT ONDERZOEK

Nadere informatie

Banker plant systeem voor Delphastus catalinae tegen wittevlieg

Banker plant systeem voor Delphastus catalinae tegen wittevlieg Banker plant systeem voor Delphastus catalinae tegen wittevlieg Anton van der Linden Rapport GTB-1266 Abstract NL Kaswittevlieg Trialeurodes vaporariorum is voor verscheidene sierteeltgewassen een belangrike

Nadere informatie

Zaaizaadbehandeling in sla en andijvie Ervaringen en advies

Zaaizaadbehandeling in sla en andijvie Ervaringen en advies Zaaizaadbehandeling in sla en andijvie Ervaringen en advies Bladluizen in sla en andijvie Nasonovia ribisnigri Primaire waardplant (winter): Ribes-soorten (o.a. rode & zwarte bes) Secundaire waardplant

Nadere informatie

Workshop bodemplagen in de glastuinbouw en zomerbloemen

Workshop bodemplagen in de glastuinbouw en zomerbloemen Workshop bodemplagen in de glastuinbouw en zomerbloemen Knelpunten en nieuwe oplossingsrichtingen 12-3-2015, Marjolein Kruidhof Welke beestjes behoren tot de bodemplagen? Definitie bodemplaag: dieren waarvan

Nadere informatie

Bestrijding aspergevlieg en aspergekever

Bestrijding aspergevlieg en aspergekever Bestrijding aspergevlieg en aspergekever Veldonderzoek naar middelen om de aspergevlieg Platyparea poeciloptera en de aspergekever Crioceris asparagi te bestrijden in de aspergeteelt 2007 Ing. Klaas van

Nadere informatie

De potenties van korte omloop hout

De potenties van korte omloop hout FACULTEIT INDUSTRIËLE INGENIEURSWETENSCHAPPEN CAMPUS GEEL De potenties van korte omloop hout Maarten De Bie Promotor: Dr. Ir. Bert Reubens Samenvattend artikel Co-promotor: Prof. Leander De Vos Academiejaar

Nadere informatie

Handleiding Gewasinspecties consumptie aardappel Opgesteld door: Merijn Bos m.bos@louisbolk.nl en Erna van der Wal (CLM)

Handleiding Gewasinspecties consumptie aardappel Opgesteld door: Merijn Bos m.bos@louisbolk.nl en Erna van der Wal (CLM) Handleiding Gewasinspecties consumptie aardappel Opgesteld door: Merijn Bos m.bos@louisbolk.nl en Erna van der Wal (CLM) Gewasinspecties, oftewel scouting Met gewasinspecties kunt u zelf bepalen of plaaginsecten

Nadere informatie

Wat feitjes rond de duizendste Eempoldertelling

Wat feitjes rond de duizendste Eempoldertelling AANTAL. Wat feitjes rond de duizendste Eempoldertelling Sinds 1973 worden elke veertien dagen de vogels in de westelijke Eempolders geteld. Dat is nu dus al ruim 38 jaar. Wat rekenwerk levert op dat op

Nadere informatie

Paraat. BASF Nederland B. V., Divisie Agro WETTELIJK GEBRUIKSVOORSCHRIFT. Toelatingsnummer 11432 N W.7 Productgroep: fungicide Formulering:

Paraat. BASF Nederland B. V., Divisie Agro WETTELIJK GEBRUIKSVOORSCHRIFT. Toelatingsnummer 11432 N W.7 Productgroep: fungicide Formulering: Paraat Toelatingsnummer 11432 N W.7 Productgroep: fungicide Formulering: spuitpoeder Werkzame stof: 50% dimethomorf Verpakking: 10 x 1 l en 1 x 10 l Gevarenaanduidingen: H412 Schadelijk voor in het water

Nadere informatie

BotaniGard. De biologische witte vliegenmepper

BotaniGard. De biologische witte vliegenmepper BotaniGard De biologische witte vliegenmepper Witte vlieg, een toenemend probleem In de glastuinbouw is witte vlieg al jaren een toenemend probleem. Witte vlieg is steeds lastiger te bestrijden in intensieve

Nadere informatie

WAARNEMINGS- EN WAARSCHUWINGSSYSTEMEN

WAARNEMINGS- EN WAARSCHUWINGSSYSTEMEN WAARNEMINGS- EN WAARSCHUWINGSSYSTEMEN Els Lapage Departement Landbouw en Visserij Afdeling Duurzame Landbouwontwikkeling KVIV-studiedag, 24 april 2014 Inhoud Wat? Financiering en uitvoerders Waarnemingen

Nadere informatie

Voedingswaarde van planten Gewichtstoename van rupsen

Voedingswaarde van planten Gewichtstoename van rupsen Inleiding De voedingswaarde van eten staat in het algemeen vermeld op een label op de produkten. De voedingswaarde van een produkt wordt bepaald door alles wat er in zit aan voedingstoffen. Mensen hebben

Nadere informatie

Vraag 1. Waarom moet je goed voor de rupsen zorgen als je vlinders wilt hebben?

Vraag 1. Waarom moet je goed voor de rupsen zorgen als je vlinders wilt hebben? Naam: VLINDERS Vlinders zijn niet weg te denken uit onze leefomgeving. In het voorjaar kunnen we haast niet wachten tot de eerste Kleine vosjes of Citroenvlinders zich laten zien. En dan in de zomer en

Nadere informatie

Boerenexperiment No 4 aanvulling

Boerenexperiment No 4 aanvulling Boerenexperiment No 4 aanvulling Aardappels op zware grond, aanvulling op rapport Aanvulling en Resultaten en ervaringen van de groenbemestervelden op zware klei, najaar 2012 Achtergrond De toepassing

Nadere informatie

Bestrijding van potworm, Lyprauta met aaltjes

Bestrijding van potworm, Lyprauta met aaltjes Bestrijding van potworm, Lyprauta met aaltjes Delfgauw, 22 december 2011 FytoConsult Distributieweg 1 2645 EG Delfgauw COLOFON: Auteurs: FytoConsult Distributieweg 1 2645 EG Delfgauw Telefoon: 015-2578124

Nadere informatie

Aftekenlijst. Naam: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20

Aftekenlijst. Naam: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 Aftekenlijst 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. 19. 20. 21. 22. 23. 24. 25. 26. 27. 28. 29. 30. Naam: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 Werkblad 1 Schematisch

Nadere informatie

150 years. Biologische tripsbestrijding in de sierteelt

150 years. Biologische tripsbestrijding in de sierteelt Biologische tripsbestrijding in de sierteelt Piet van Boven, Technisch adviseur bio-insecticiden Artemis studiedag, 12 november 2015 Onderwerpen Praktijkervaringen 2015 Tripsbestrijding chrysant Tripsbestrijding

Nadere informatie

Onderzoek naar bruikbare herbiciden in knolbegonia

Onderzoek naar bruikbare herbiciden in knolbegonia Onderzoek naar bruikbare herbiciden in knolbegonia Vervolgonderzoek in 2005 P.J. van Leeuwen, A.Th.J. Koster en J.P.T. Trompert Praktijkonderzoek Plant & Omgeving B.V. Sector Bloembollen maart 2006 PPO

Nadere informatie

Precisiesysteem verdelgt aardappelplanten in bietenveld

Precisiesysteem verdelgt aardappelplanten in bietenveld Om besmetting met Phytophthora te voorkomen Precisiesysteem verdelgt aardappelplanten in bietenveld Een winderige dag in juni 2009. Op een weggetje tussen bietenvelden bij Wageningen staan ongeveer twintig

Nadere informatie

Geïntegreerde mijtenbestrijding. Kenmerken van mijten. Diverse mijten. Bonenspintmijt (Tetranychus urticae) Bonenspintmijt (Tetranychus urticae)

Geïntegreerde mijtenbestrijding. Kenmerken van mijten. Diverse mijten. Bonenspintmijt (Tetranychus urticae) Bonenspintmijt (Tetranychus urticae) Geïntegreerde bestrijding van mijten in de boomkwekerij Margareth van der Horst i.o.v. Cultus Agro Advies Geïntegreerde mijtenbestrijding Sortiment mijten wordt groter Herkennen is belangrijk Inzet biologische

Nadere informatie

50% dimethomorf. 51/53 Vergiftig voor in het water levende organismen; kan in het aquatisch milieu op lange termijn schadelijke effecten veroorzaken.

50% dimethomorf. 51/53 Vergiftig voor in het water levende organismen; kan in het aquatisch milieu op lange termijn schadelijke effecten veroorzaken. Paraat Toelatingsnummer 11432 N W.7 Productgroep: fungicide Formulering: spuitpoeder Werkzame stof: 50% dimethomorf N: Milieugevaarlijk Waarschuwingszinnen: 51/53 Vergiftig voor in het water levende organismen;

Nadere informatie

Biologische bestrijding van bladluizen in paprika. Aphidoletes kan meer dan we denken.. Jeroen van Schelt. Koppert Biological Systems

Biologische bestrijding van bladluizen in paprika. Aphidoletes kan meer dan we denken.. Jeroen van Schelt. Koppert Biological Systems Biologische bestrijding van bladluizen in paprika. Aphidoletes kan meer dan we denken.. Jeroen van Schelt Koppert Biological Systems Belangrijkste bladluizen in paprika Aulacorthum solani Boterbloemluis

Nadere informatie

landbouw en natuurlijke omgeving 2011 plantenteelt open teelten CSPE BB minitoets bij opdracht 17

landbouw en natuurlijke omgeving 2011 plantenteelt open teelten CSPE BB minitoets bij opdracht 17 landbouw en natuurlijke omgeving 2011 plantenteelt open teelten CSPE BB minitoets bij opdracht 17 variant a Naam kandidaat Kandidaatnummer Meerkeuzevragen Omcirkel het goede antwoord (voorbeeld 1). Geef

Nadere informatie

Inzet RTK-GPS in de teelt van een gewas.

Inzet RTK-GPS in de teelt van een gewas. Inzet RTK-GPS in de teelt van een gewas. Met RTK-GPS schoffelen in cichorei na zaaien met RTK-GPS. Auteur: Pieter Bleeker Praktijkonderzoek Plant & Omgeving B.V. Sector Akkerbouw, Groene Ruimte en Vollegrondsgroenteteelt

Nadere informatie

De Wiershoeck-Kinderwerktuin, dinsdag 3 mei 2016. Beste natuurliefhebber/-ster,

De Wiershoeck-Kinderwerktuin, dinsdag 3 mei 2016. Beste natuurliefhebber/-ster, De Wiershoeck-Kinderwerktuin, dinsdag 3 mei 2016 Beste natuurliefhebber/-ster, Het was een heel aangename dag, maar er was minder te zien dan ik had gehoopt/verwacht. Twee dagen eerder waren we in de Hortus

Nadere informatie

Geïntegreerde bestrijding in de teelt van beuk

Geïntegreerde bestrijding in de teelt van beuk Geïntegreerde bestrijding in de teelt van beuk Projectnummer PT: 13116 Roel van den Meiracker Entocare CV April 2011 ENTOCARE Haagsteeg 4 Postbus 162 6700 AD Wageningen Nederland Tel. +31 (0)317-411188

Nadere informatie

Plantweerbaarheid t.b.v. schimmelbestrijding Ondertitel: onderdeel van Koepelproject plantgezondheid bomen en vaste planten

Plantweerbaarheid t.b.v. schimmelbestrijding Ondertitel: onderdeel van Koepelproject plantgezondheid bomen en vaste planten Plantweerbaarheid t.b.v. schimmelbestrijding Ondertitel: onderdeel van Koepelproject plantgezondheid bomen en vaste planten Startfoto deelproject; QMS weerpaal in stammentrekkersteelt bij gebroeders Michels

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Handelende in overeenstemming met de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu;

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Handelende in overeenstemming met de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu; STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 18289 2 juli 2014 Besluit van de Staatssecretaris van Economische Zaken 24 juni 2014 nr. 14099747, houdende tijdelijke

Nadere informatie

NATUURLIJKE PLAAGBEHEERSING IN DE GRAANTEELT. Femke Temmerman, Inagro

NATUURLIJKE PLAAGBEHEERSING IN DE GRAANTEELT. Femke Temmerman, Inagro NATUURLIJKE PLAAGBEHEERSING IN DE GRAANTEELT Femke Temmerman, Inagro INHOUD 01_ Natuurlijke vijanden 02_ FAB? 03_ Onderzoek 2009 2012 04_ Besluiten 01_ NATUURLIJKE VIJANDEN IN GRANEN Natuurlijke vijanden

Nadere informatie

Kasspintbestrijding in roos

Kasspintbestrijding in roos Kasspintbestrijding in roos De ontwikkeling van spinteieren is afhankelijk van de temperatuur, de relatieve luchtvochtigheid en de waardplant. Met de zonnige dagen, soms gecombineerd met een lage luchtvochtigheid,

Nadere informatie

Rijpaden, een systeem voor duurzaam bodembeheer

Rijpaden, een systeem voor duurzaam bodembeheer Inhoud Rijpaden, een systeem voor duurzaam bodembeheer Bert Vermeulen Ervaringen met rijpadenteelt op kleigrond Bodemvriendelijk oogsten in rijpadenteelt Actueel: minder grondbewerken in rijpadenteelt

Nadere informatie

Workshop Najaarsproblemen bieten en cichorei

Workshop Najaarsproblemen bieten en cichorei Workshop Najaarsproblemen bieten en cichorei Hoe stel ik de juiste diagnose? Elma Raaijmakers, Peter Wilting, Ellen van Oorschot, Bram Hanse en Marco Bom Rolde, 2 september 2014 Workshop Korte uitleg:

Nadere informatie

Integrated Pest Management 8 Basisprincipes

Integrated Pest Management 8 Basisprincipes Integrated Pest Management 8 Basisprincipes Van Haecke Dominique Agriflanders (Sanac) 10/01/2013 Wat is IPM? IPM = Integrated Pest Management = Geïntegreerde bestrijding Geïntegreerde plaagcontrole Het

Nadere informatie

Bezonningsstudie. Uitbreiding bedrijfsruimte Goudseweg 18 te Bodegraven. i.o.v. J.C. den Boon Beheer b.v. Werknr.: 09.092 Datum: 27-03-2012

Bezonningsstudie. Uitbreiding bedrijfsruimte Goudseweg 18 te Bodegraven. i.o.v. J.C. den Boon Beheer b.v. Werknr.: 09.092 Datum: 27-03-2012 Uitbreiding bedrijfsruimte Goudseweg 18 te Bodegraven i.o.v. J.C. den Boon Beheer b.v. Bezonningsstudie Werknr.: 09.092 Datum: 27-03-2012 Opdrachtgever: J.C. den Boon Beheer b.v. Goudseweg 18 2411 HL Bodegraven

Nadere informatie

Handleiding. Geschikte tijd uitvoering jan feb mrt apr mei jun jul aug sep okt nov dec

Handleiding. Geschikte tijd uitvoering jan feb mrt apr mei jun jul aug sep okt nov dec Handleiding Naam opdracht Rupsen en andere insecten op bomen Geschikte tijd uitvoering jan feb mrt apr mei jun jul aug sep okt nov dec zeer geschikt ongeschikt Benodigde materialen opdrachtblad pen en

Nadere informatie

landbouw en natuurlijke omgeving 2011 plantenteelt gesloten teelten CSPE KB minitoets bij opdracht 3

landbouw en natuurlijke omgeving 2011 plantenteelt gesloten teelten CSPE KB minitoets bij opdracht 3 landbouw en natuurlijke omgeving 2011 plantenteelt gesloten teelten CSPE KB minitoets bij opdracht 3 variant a Naam kandidaat Kandidaatnummer Meerkeuzevragen Omcirkel het goede antwoord (voorbeeld 1).

Nadere informatie

Bijlage VMBO-GL en TL

Bijlage VMBO-GL en TL Bijlage VMBO-GL en TL 2012 tijdvak 1 biologie CSE GL en TL Deze bijlage bevat informatie GT-0191-a-12-1-b Glastuinbouw informatie Lees eerst informatie 1 tot en met 6 en beantwoord dan vraag 38 tot en

Nadere informatie

Biologische bestrijding in bloembolgewassen

Biologische bestrijding in bloembolgewassen Praktijkonderzoek Plant & Omgeving Bollen, Bomen & Fruit Biologische bestrijding in bloembolgewassen Cor Conijn Onderzoeker insecten en aaltjes Bloembollen Biologische bestrijding in bloembolgewassen Detectie,

Nadere informatie

Invloed van spuiwater op de bladvertering

Invloed van spuiwater op de bladvertering Invloed van spuiwater op de bladvertering Toepassing van spuiwater in het najaar ter bevordering van de bladvertering Effect op schurft DLV Plant Postbus 840 5280 AV Boxtel Heesterakker 2F 5281 LV Boxtel

Nadere informatie

De Wiershoeck- Kinderwerktuin, dinsdag 4 augustus 2015

De Wiershoeck- Kinderwerktuin, dinsdag 4 augustus 2015 De Wiershoeck- Kinderwerktuin, dinsdag 4 augustus 2015 Beste natuurliefhebber/- ster, Verstandige mensen bleven afgelopen dinsdag thuis, anderen (waaronder ik) hoopten dat het toch nog mee zou vallen met

Nadere informatie

Meer en beter gras van Eigen land met onze nieuwe graslandverzorgingsmachine

Meer en beter gras van Eigen land met onze nieuwe graslandverzorgingsmachine Nieuwsbrief nr.1 maart 2015 Technieken en wetgeving veranderen continu. Middels de nieuwsbrief gaan we proberen u een aantal keer per jaar op de hoogte te houden van de actualiteiten en nieuwe ontwikkelingen

Nadere informatie

Buxus proefveld 2012

Buxus proefveld 2012 Buxus proefveld 2012 Onderzoeken welke biologische middelen en natuurlijke teeltmethodieken effect hebben op het probleem Cylindrocladium in de vollegronds Buxusteelt. Buxus-kwekers hebben in toenemende

Nadere informatie

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info Lieveheersbeestje Wie het het lieveheersbeestje? Veel mensen vinden insecten, en vooral kevers, maar griezelige beesten. Ze hebben van die rare sprieten op hun kop, van die enge dunne pootjes, En ook hun

Nadere informatie

Natuurlijke vijanden - Waarnemen

Natuurlijke vijanden - Waarnemen Instrumentenkaart Natuurlijke vijanden - Waarnemen DOEL Deze kaarten zijn bedoeld om inzicht te krijgen in soorten en aantallen natuurlijke vijanden op het bedrijf, en maatregelen om hun aanwezigheid te

Nadere informatie

fungicide suspensie concentraat 400 g/l pyrimenthanil 4 x 5 l GEVAAR

fungicide suspensie concentraat 400 g/l pyrimenthanil 4 x 5 l GEVAAR Scala Toelatingsnummer 11555 N W.4 Productgroep: Formulering: De identiteit van alle stoffen in het mengsel die bijdragen tot de indeling van het mengsel: Werkzame stof: Verpakking: Gevarenaanduidingen:

Nadere informatie

7-1-2009. Kennis- en InformatieCentrum Kleinfruit. Heino van Doornspeek stand van zaken januari 2009

7-1-2009. Kennis- en InformatieCentrum Kleinfruit. Heino van Doornspeek stand van zaken januari 2009 Heino van Doornspeek stand van zaken januari 2009 Doelen & uitgangspunten: Ontwikkelen vitaal en centraal kennissysteem met meerwaarde voor (houtig) kleinfruitsector Goede kennisontwikkeling en -doorstroming

Nadere informatie

Insecten doen het goed tegen plagen F

Insecten doen het goed tegen plagen F FUNCTIONELE AGROBIODIVERSITEIT Cees Veerman heeft in 2005 als minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit in de Hoekse Waard een uniek landbouwproject geopend, LTO Functionele Agro Biodiversiteit,

Nadere informatie

Het begin van de winter

Het begin van de winter WINTER 21 december WINTER 2 Het begin van de winter Vanaf 21 juni worden de dagen weer langzaam korter. De zomer duurt tot 22 of 23 september. Dan zijn de dag en de nacht overal even lang. Met andere woorden:

Nadere informatie

Bijlage VMBO-GL en TL

Bijlage VMBO-GL en TL Bijlage VMBO-GL en TL 2012 tijdvak 1 biologie CSE GL en TL Deze bijlage bevat informatie GT-0191-a-12-1-b Glastuinbouw informatie Lees eerst informatie 1 tot en met 6 en beantwoord dan vraag 38 tot en

Nadere informatie

Van Rijslaan 8, 2625 KX Delft. Luizenprotocol. De controle op hoofdluis en neten in de groepen en het protocol

Van Rijslaan 8, 2625 KX Delft. Luizenprotocol. De controle op hoofdluis en neten in de groepen en het protocol Van Rijslaan 8, 2625 KX Delft Luizenprotocol Hoofdluis kan iedereen overkomen. Een vervelend probleem, maar het kan gelukkig snel verholpen worden. Hoofdluizen bestaan al eeuwen. Hoofdluizen zijn op zich

Nadere informatie

BODEMBEWERKING BIJ SUIKERBIETEN WELKE KIEZEN?

BODEMBEWERKING BIJ SUIKERBIETEN WELKE KIEZEN? BODEMBEWERKING BIJ SUIKERBIETEN WELKE KIEZEN? Ronald Euben Wat vraagt de biet? 2 Bij de zaai Enkele (kleine) kluiten bovenaan (dichtslaan, erosie) Verkruimelde, aangedrukte laag (contact zaad bodem) Vaste,

Nadere informatie

Gewasbeschermingsplan

Gewasbeschermingsplan tel. (418) 65 59 44 Gewasbeschermingsplan Boomkwekerij 215 Waardenburg, januari 215 GEWASBESCHERMINGSPLAN Versie: boomkwekerij (januari 214) Naam: Gewas: Laanboom pot Laanboom vlg Adres: Heester pot Heester

Nadere informatie

50% dimethomorf. 51/53 Vergiftig voor in het water levende organismen; kan in het aquatisch milieu op lange termijn schadelijke effecten veroorzaken.

50% dimethomorf. 51/53 Vergiftig voor in het water levende organismen; kan in het aquatisch milieu op lange termijn schadelijke effecten veroorzaken. Paraat Toelatingsnummer 11432 N W.6 Productgroep: fungicide Formulering: spuitpoeder Werkzame stof: 50% dimethomorf N: Milieugevaarlijk Waarschuwingszinnen: 51/53 Vergiftig voor in het water levende organismen;

Nadere informatie

Verslag geïntegreerde bestrijding in de teelt van anjer.

Verslag geïntegreerde bestrijding in de teelt van anjer. Verslag geïntegreerde bestrijding in de teelt van anjer. Onderzoeksperiode 2009 Inhoud Inleiding... 2 Werkwijze... 2 Resultaten... 4 Discussie en conclusie... 8 1 Inleiding De anjerteelt heeft het onderzoeksproject

Nadere informatie

SPREEKBEURT BIDSPRINKHAAN

SPREEKBEURT BIDSPRINKHAAN SPREEKBEURT BIDSPRINKHAAN l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n ONGEWERVELDEN OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN WE HEBBEN DE BELANGRIJKSTE INFORMATIE OVER DE BIDSPRINKHAAN

Nadere informatie

De Wiershoeck-Kinderwerktuin, dinsdag 31 mei Beste natuurliefhebber/-ster,

De Wiershoeck-Kinderwerktuin, dinsdag 31 mei Beste natuurliefhebber/-ster, De Wiershoeck-Kinderwerktuin, dinsdag 31 mei 2016 Beste natuurliefhebber/-ster, Voor de verandering was het dit keer erg warm, maar net als vorige week (erg koud en miezerig) waren er maar bitter weinig

Nadere informatie