Energieke Bo+omup aan de slag met Energie

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Energieke Bo+omup aan de slag met Energie"

Transcriptie

1 Energieke Bo+omup aan de slag met Energie

2 Waar hebben we het eigenlijk over? ini9a9even (HIER Opgewekt) Ini9a9even van burgers: 1. Windcoöpera9es (> 90: 15) 2. Energiecoöpera9es- bedrijven (> 2009: ca70+) 3. Wijken, collec9even, (>2009: veel) 4. Projecten met burgers: ontwikkelaars, gemeenten. Verder: belangenbehar9gers, dienstverleners

3 Doel: energie, lokaal en samen Advies, informa9e: energiecafés, infodesk Collec9eve inkoopac9es: zon PV Energiebesparing: isola9e Produc9e: projectontwikkeling zonpv, wind Leveren van eigen stroom (en gas) Financiering: coöpera9ef, lokale baten Lokale spin in het energieke web Organiseren van samenwerking Met groot aantal partners: projectontwikkelaars, energieleveranciers, netbeheerders, gemeente, provincie, woningbouwcorpora9es, installa9ebedrijven,.

4 Energiecoöpera9es, - bedrijven Net gestart: veel Al een tijd bezig: Koplopers ca 30 Spectrum: startend wijkini9a9ef tot (coöpera9eve) onderneming. Maatschappelijke doel centraal (energie als publieke voorziening) Hybride : tussen maatschappelijke-, vrijwilligersorganisa9e en onderneming Coöpera9ef ondernemen: meer dan sociaal ondernemen, zeggenschap Veel onduidelijkheid wat het nu eigenlijk is

5 Waarom? Energie, klimaat en milieu Energiekosten Lokale economie Lokale gemeenschap Commercieel ( het rendeert ) Zeggenschap over eigen leefomgeving: hec in eigen hand! Zelfvoorziening, autonomie, onaeankelijkheid. Reac9e op grootschaligheid, macht energiesector. Het kan (binnen handbereik): technologie, liberalisering ( marktmacht in de vrije markt )

6 We willen zélf onze energie opwekken onafhankelijk van kolencentrales in de Eemshaven en instabiele regio s als het Midden-Oosten of Rusland. Tientallen miljoenen euro s verdwijnen uit de dorpen van de gemeente Castricum via de grote energiemaatschappijen naar het buitenland. Als we een deel van dat geld in Castricum kunnen houden is dat goed voor de lokale economie

7 Bredere trend: energieke samenleving Mensen willen de zeggenschap terug over zaken die hun levens raken, en vragen om ins9tu9es die dat mogelijk maken..het is het opnieuw toe- eigenen van wat in een grootschalige wereld verloren is gegaan.. Het is mogelijk en het gebeurt al (Jos van der Lans, cultuur socioloog)

8 Tweestromenland Energieke Samenleving Samenleving aan zet Klimaatneutraal BZK, I&M nationaal Energietransitie Energieneutraal 14% duurzaam 2020 EZ, Financiën Kantelende overheden systemen lokaal Coöperatief ondernemen?

9 Lobby: energietransi9e

10 Energieke prak9jk en ongemak Energietransi9e: Hoge ambi9es energie- klimaatneutraal Wie gaat het doen (realisa9e)? Burgers? Is er wel een rol voor burgers? Lokaal? Energieke samenleving Samenleving aanzet? Vele geknuffel, maar klopt het nog wel? Te makkelijk leunen op inzet van betrokken enthousiaste burgers, interen op sociaal kapitaal Coöpera9eve samenleving? Nieuwe ondernemingsvormen, democra9sering van energiewereld? Hoe serieus is die 3 e coöpera9eve golf?

11 Bokomup Onderzoek 2 O s: Onderzoek en Onderaf

12 Energieke studenten (#scrip9es: >20) Business modellen Duitse en NLse zon- en windcoöpera9es Succes- en faalfactoren bestuur, organisa9e, opkomst en groei energiecoöpera9es (NL, Europa) Beweegredenen burgerini9a9even Rol van de overheid, sturingsmodellen (NL, Duitsland) Analyse van maatschappelijke dynamiek (transi9e) Crowdfunding Betekenis faillisement Trianel voor energiecoöpera9es Energieneutrale gebiedsontwikkeling, rol van een lokaal energiebedrijf Weerstand windprojecten, interven9estrategieën, financiële par9cipa9e

13 Onderzoeksvragen over of vanuit de prak9jk Wat is mogelijk: Lokale poten9eel duurzaam decentraal (gebiedsstudies)? Met wie: Welke netwerken, par9jen relevant? Hoe: organiseren van samenwerking, (nieuwe) business modellen, financiering? Coöpera9eve, sociale ondernemingen? Meervoudige waarde crea9e? Ontwikkeldynamiek? Waarom: Sociale bewegingen, achterliggend gedachtegoed? Impact energietransi9e: bijdrage aan energietransi9e? Lokale baten? Impact maatschappij: democra9sering, machtsbalans, (energie)regime change? Impact op mensen: gedrag, Lessen uit Duitsland, Engeland, Denemarken? Ervaringen met (financiële) burgerpar9cipa9e modellen?

14 Ontwikkelingen 2013 e.v 2013 kri9sch en turbulent jaar Las9g: complexiteit energiesector, wet- en regelgeving, vergunningen, kleine spelers in een snoeiharde markt, Financiering, verdienmodel Sociale kant: zelforganisa9e las9g proces, uitpupng vrijwilligers, professionalisering Tegelijker9jd: steeds meer ondersteuning uit markt, overheid, financiële sector. Erkenning lokaal als speler in de energiesector.

15 Ontwikkelingen 2013 e.v Coöpera9eve zonpv op andermans dak, wind, (warmte?). EB kor9ngsregeling! Toenemende rol commerciële projectontwikkelaars. Toenemende rol van leveranciers (Eneco, Greenchoice, Anode, e.a) of samenwerking coöpera9es met vergunning (DE Unie, WindUnie, NLD Energie). Lokale energie krijgt waarde: opkomst nieuwe leveranciers ( Huismerk ).

16 Verlaagd tarief energiebelas9ng Kor9ng 7,5 cent ex BTW Leden van een coöpera9e met een zonpv, wind installa9e Voorwaarden: alleen natuurlijke personen, kleinverbruikers Leverancier verrekent kor9ng met de belas9ngdienst Postcoderoos Tot miljoen; na 2017 opslag kleinverbruikers Evalua9e 4 jaar, overgangsregeling Meerdere leveranciers (verkoop stroom, levering aan leden)

17 Key- Issues Langetermijn investeringszekerheid Postcoderoos Natuurlijke vs rechtspersonen ( staatsteun ) Eigendom/ zeggenschap 2 e aanslui9ng: wekelijke knelpunten, aansluit- en transportkosten Magere business case: addi9onele kosten >15 jaar Complexiteit: duale geldstromen, (ondoorzich9ge) risico s, Aansprakelijkheid, zorgplicht Aeankelijkheid leveranciers : prijsstelling, lockin Garan9es van oorsprong Hardheidsclausule Andere regelingen ingeperkt (EIA, SDE+, etc)

18 Duurzame, lokale, eigen energie in combina9e met andere doelen (economie, cohesie etc)

19 Realisa9e van de toekomst regionaal landelijk 14% lokaal Bijdrage doelstelling: zon&wind Financiële bijdrage burgers : 1-10 miljard

20 Hartelijk dank Anne Marieke Schwencke

Energieakkoord, gevolgen voor lokale energie. Inspiratiebijeenkomst Netwerk Duurzame Dorpen

Energieakkoord, gevolgen voor lokale energie. Inspiratiebijeenkomst Netwerk Duurzame Dorpen Energieakkoord, gevolgen voor lokale energie Inspiratiebijeenkomst Netwerk Duurzame Dorpen Hoofdlijnen Besparing finale energieverbruik van 1,5% per jaar 100 Petajoule* aan energiebesparing in het finale

Nadere informatie

Verslag Wij krijgen Kippen Terugkomdag

Verslag Wij krijgen Kippen Terugkomdag Datum: Locatie: Tijd: Dag voorzitter: Presentatie: Verslag: Copyleft: 12-12- 2013 Stadsdeelkantoor Zuid 14:00 18:00 Anne Stijkel Anne Marieke Schwenke EnergieLokaal Wij krijgen Kippen: Frank Boon, Judith

Nadere informatie

Lokale duurzame energie ontwikkelen. Derck Truijens 18 april 2013

Lokale duurzame energie ontwikkelen. Derck Truijens 18 april 2013 Lokale duurzame energie ontwikkelen Derck Truijens 18 april 2013 Inhoud Windunie: samen voor de wind Lokale duurzame energie initiatieven Lokaal duurzame energie ontwikkelen Het begon in 2000... De energiemarkt

Nadere informatie

Energiecoöperaties: ambities, handelingsperspectief en interactie met gemeenten

Energiecoöperaties: ambities, handelingsperspectief en interactie met gemeenten Energiecoöperaties: ambities, handelingsperspectief en interactie met gemeenten De energieke samenleving in praktijk 23 januari 2015 Hans Elzenga, Anne Marieke Schwencke 1 Onderzoeksvragen (i.o.m. met

Nadere informatie

Ontwikkelingen Zonne-energie

Ontwikkelingen Zonne-energie Ontwikkelingen Zonne-energie : Energieke Samenleving onderweg naar morgen Bert Bakker NIEUW: Bezuidenhoutseweg 50 2594 AW Den Haag 070 3040114 De oorsprong van (duurzame) energie De zon als energieleverancier

Nadere informatie

Energiewende vs Energietransitie

Energiewende vs Energietransitie Energiewende vs Energietransitie Jan Rotmans Amsterdam, 23-09-2013 www.twitter.com/janrotmans Cijfermatige Trends Energiemix Duitsland versus Nederland Duitsland Nederland kolen 25% 7% olie 34% 56% aardgas

Nadere informatie

AGEM Holding B.V. Bestuur: Wethouders AGEM U.A. en Guus Ydema. AGEM Levering B.V. Directeur: Guus Ydema

AGEM Holding B.V. Bestuur: Wethouders AGEM U.A. en Guus Ydema. AGEM Levering B.V. Directeur: Guus Ydema Informatiebijeenkomst Leefbaar Buitengebied Oude IJsselstreek Jacquo Harbers 2 december 2015 Coöperatieve vereniging Achterhoekse Groene Energiemaatschappij U.A. Bestuur: wethouders gemeenten AGEM Holding

Nadere informatie

Opgewekt in Lochem. Kennissessie HIER Opgewekt Paul Stolte 14 april 2016

Opgewekt in Lochem. Kennissessie HIER Opgewekt Paul Stolte 14 april 2016 Opgewekt in Lochem Kennissessie HIER Opgewekt Paul Stolte 14 april 2016 LOCHEM ENERGIE ONTWIKKELT DOOR Lochem Energie heeft reeds verschillende zonneenergieprojecten gerealiseerd. Paul Stolte deelt graag

Nadere informatie

CoP Gelderse lokale duurzame energiebedrijven. Rogier Coenraads

CoP Gelderse lokale duurzame energiebedrijven. Rogier Coenraads CoP Gelderse lokale duurzame energiebedrijven Rogier Coenraads Arnhem, 13 februari 2014 Regeling verlaagd tarief EB bron: www.belastingdienst.nl Regeling verlaagd tarief EB - Korting energiebelasting van

Nadere informatie

12-12-2014 thuis in energie presentatie Duurzaam4Life 3

12-12-2014 thuis in energie presentatie Duurzaam4Life 3 Programma 20:00 Plenaire aftrap VKK Energie inspiratie Otto Willemsen AGEM samen op weg Guus Ydema Provinciale regelingen Maarten Visschers Leefbaarheid en gemeenschapsvoorzieningen Peter van Heek 20:30

Nadere informatie

Agenda. Inleiding Wat is de terugverdientijd? Hoe zit het met de BTW? Energiebelasting en salderen Bedrijf zoekt buur Schenken en ANBI. Vragen?

Agenda. Inleiding Wat is de terugverdientijd? Hoe zit het met de BTW? Energiebelasting en salderen Bedrijf zoekt buur Schenken en ANBI. Vragen? Zon op kerk Johan van Drie Bram Faber 16 februari 2015 Agenda Inleiding Wat is de terugverdientijd? Hoe zit het met de BTW? Energiebelasting en salderen Bedrijf zoekt buur Schenken en ANBI Vragen? Zon

Nadere informatie

Verdienmodellen en aandachtspunten zonne-energie projecten

Verdienmodellen en aandachtspunten zonne-energie projecten Verdienmodellen en aandachtspunten zonne-energie projecten Raedthuys Pure Energie Oktober 2016 Raedthuys Pure Energie Raedthuys ontwikkelt, exploiteert, financiert en verzekert m.n. wind- en zonne-energie

Nadere informatie

Zonne-energie in Nederland. Presentatie Landbouwers Gemeente Zijpe 28-09-2011

Zonne-energie in Nederland. Presentatie Landbouwers Gemeente Zijpe 28-09-2011 Zonne-energie in Nederland Presentatie Landbouwers Gemeente Zijpe 28-09-2011 Informatie Horizon Opgericht 2009 Veel ervaring in (duurzame) energie ca. 60 jaar Grootaandeelhouder HVC Groep in Alkmaar In

Nadere informatie

ENERGIE IN EIGEN HAND

ENERGIE IN EIGEN HAND Zonne-energie voor bedrijven? ENERGIE IN EIGEN HAND De Stichting Beheer Bedrijvenpark Merm, heeft een onderzoek gedaan naar de mogelijkheden voor bedrijven om d.m.v. aanbrengen van zonnepanelen op het

Nadere informatie

INFORMATIE- EN INSCHRIJFAVOND SNEEK 13 NOVEMBER 2017

INFORMATIE- EN INSCHRIJFAVOND SNEEK 13 NOVEMBER 2017 INFORMATIE- EN INSCHRIJFAVOND SNEEK 13 NOVEMBER 2017 AGENDA Het doel van de avond Wat is de stroomtuin? Rekenvoorbeelden Sicco Beerda Gerrit van der Leeuw Na de pauze Panelen berekenen WAT IS DE DROOM?

Nadere informatie

ZonneVogel Coöperatie. Ervaringen en keuzes December 2013- maart 2015

ZonneVogel Coöperatie. Ervaringen en keuzes December 2013- maart 2015 ZonneVogel Coöperatie Ervaringen en keuzes December 2013- maart 2015 Onderwerpen Vogelwijk Energie(k) en ZonneVogel Onderwerpen Project SDE+ en Postcoderoos Business case Installatie en Aansluitingen BTW,

Nadere informatie

Financiering Duurzaamheid en Monumenten. Maarten Maresch (IBPM)

Financiering Duurzaamheid en Monumenten. Maarten Maresch (IBPM) Financiering Duurzaamheid en Monumenten Maarten Maresch (IBPM) Opbouw presentatie Europese subsidiemogelijkheden energie Nederlandse subsidie mogelijkheden energie Fiscale ondersteuning Financieringsondersteuning

Nadere informatie

WELKOM Energiecoöperatie Endura

WELKOM Energiecoöperatie Endura WELKOM Energiecoöperatie Endura Ledenavond Endura Samenvatting activiteiten en plannen Hoe staan we er voor in Harderwijk? Bron : Klimaatmonitor RVO in vergelijking met Ermelo Endura aanpak De drietrapsraket

Nadere informatie

Advocaten en notarissen

Advocaten en notarissen Advocaten en notarissen JURIDISCHE ASPECTEN BIJ DUURZAME ENERGIE PROJECTEN 30 juni 2015 Maarten Kole Drie stimuleringsregels 1.Salderingsregeling 2.Postcoderoosregeling 3. SDE+ Salderingsregeling Salderingsregeling

Nadere informatie

Energiecafé BECO. 16 Oktober 2014

Energiecafé BECO. 16 Oktober 2014 Energiecafé BECO 16 Oktober 2014 Programma Welkom Introductie Presentatie Voorzitter BECO Peer Verkuijlen Waarom BECO? Gemeente Bernheze wethouder Wijdeven Energiemarkt in beweging DE Unie Rense van Dijk

Nadere informatie

Maarten Visschers e.a.

Maarten Visschers e.a. Workshop Maarten Visschers e.a. Hoe start je een lokaal duurzaam energie- ini9a9ef? Hoe start je een lokaal duurzaam energie- ini4a4ef? Frans van Herwijnen, Lingewaard Energie Arien van der Maas, Vallei

Nadere informatie

de Windcentrale Winddelen Maximaal draagvlak voor windprojecten

de Windcentrale Winddelen Maximaal draagvlak voor windprojecten de Windcentrale Winddelen Maximaal draagvlak voor windprojecten De Windcentrale Opgericht in 2010 Doel: versnellen van de energietransitie Nu: 10 windturbines 15.000 deelnemers: 60.000 Winddelen 11.000

Nadere informatie

Kees Smitskamp Guido Weber. 18 januari 2016

Kees Smitskamp Guido Weber. 18 januari 2016 Kees Smitskamp Guido Weber 18 januari 2016 } 19.30 Presentatie van Zonnecollectief Tuindorp Hengelo } 20.00 Presentatie Pure Energie uit Enschede } 20.15 Pauze } 20.45 Vragen } 21.30 Einde Zaalhuur, koffie,

Nadere informatie

Verkoopbaarheid en verhuurbaarheid van vastgoed verhogen door Duurzame Energieopwekking

Verkoopbaarheid en verhuurbaarheid van vastgoed verhogen door Duurzame Energieopwekking Verkoopbaarheid en verhuurbaarheid van vastgoed verhogen door Duurzame Energieopwekking Erik van der Steen HYS legal 1 HYS Legal Inleiding Triodos Bank: Waarom we graag duurzaam vastgoed financieren Jones

Nadere informatie

INSCHRIJFAVOND STROOMTUIN IJLST 6 NOVEMBER 2017

INSCHRIJFAVOND STROOMTUIN IJLST 6 NOVEMBER 2017 INSCHRIJFAVOND STROOMTUIN IJLST 6 NOVEMBER 2017 AGENDA Het doel van de avond Update van het project Rekenvoorbeelden Sicco Beerda Gerrit van der Leeuw Na de pauze Panelen berekenen EEN SOORT VOLKSTUIN,

Nadere informatie

Voorzitter Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA Den Haag

Voorzitter Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA Den Haag > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag Voorzitter Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Aanleiding. Beknopt overzicht: de EB kortingsregeling en commentaar

Aanleiding. Beknopt overzicht: de EB kortingsregeling en commentaar (CONCEPT) Postcoderoos-regeling: Consultatie energiecoöperaties: Reacties op verlaagd EB kortingsregeling coöperatieve opwekking Werkdocument t.b.v positiebepaling: work in progress Versie 3: 18 oktober

Nadere informatie

Welkom Energie besparen en opwekken met PV panelen ECOPARK DE LIMES, ALPHEN AAN DEN RIJN, 16 JULI 2015

Welkom Energie besparen en opwekken met PV panelen ECOPARK DE LIMES, ALPHEN AAN DEN RIJN, 16 JULI 2015 Welkom Energie besparen en opwekken met PV panelen ECOPARK DE LIMES, ALPHEN AAN DEN RIJN, 16 JULI 2015 Een beter klimaat begint bij jezelf! Erik de Ruijter, Coöperatie EnergiekAlphen SAMEN, LOKAAL EN DUURZAAM

Nadere informatie

Energie van, voor en door het NoordseVeld

Energie van, voor en door het NoordseVeld Energie van, voor en door het NoordseVeld Wat is ECNoordseVeld? Ø Inkoop groene stroom en gas en verkoop aan inwoners van Noordenveld e.o. Ø Zonder winstoogmerk Ø Zelf groene stroom (energie) produceren

Nadere informatie

Programma. start eind 1 18:00 18:05 2 18:05 19:00

Programma. start eind 1 18:00 18:05 2 18:05 19:00 Programma start eind 1 18:00 18:05 2 18:05 19:00 3 19:00 19:20 4 19:20 19:40 5 19:40 20:00 6 20:00 20:55 7 20:55 21:00 Welkom,:mededelingen,:toelichting:programma Stand:van:zaken:initiatieven:/:projecten

Nadere informatie

Smart Grids proeftuinen. Innovatieprogramma Intelligente Netten (IPIN)

Smart Grids proeftuinen. Innovatieprogramma Intelligente Netten (IPIN) Smart Grids proeftuinen Innovatieprogramma Intelligente Netten (IPIN) Smart Grids proeftuinen Innovatieprogramma Intelligente Netten (IPIN) Smart Grids proeftuinen Innovatieprogramma Intelligente Netten

Nadere informatie

Samenwerken aan Energie voor de toekomst. Duurzame energie vanuit het perspectief van Grontmij

Samenwerken aan Energie voor de toekomst. Duurzame energie vanuit het perspectief van Grontmij Samenwerken aan Energie voor de toekomst Duurzame energie vanuit het perspectief van Grontmij Sept 2015 Wie is Vincent Jansen van Grontmij? Ervaring: 9 jaar werkzaam in de energiewereld. Van projectontwikkelaar,

Nadere informatie

Energiek Alphen aan den Rijn

Energiek Alphen aan den Rijn Nieuwsbrief Maart 2014 Energiek Alphen aan den Rijn Nieuwsbrief maart 2014 De items in deze Nieuwsbrief: Derde Repaircafe op 27 maart 2014! Huiskamersessie ODWH en Energiek Reactie E-Decentraal op STROOM

Nadere informatie

Realisatie energieambitie Wageningen

Realisatie energieambitie Wageningen Dr.ir. Mieke Oostra - lector Innovatieve Technologie in de Bouw - Saxion & lector Ruimtelijke Transformaties - Hanzehogeschool Realisatie energieambitie Wageningen 11 juni 2015 AMBITIE wageningen OPVALLEND

Nadere informatie

Een visie voor een groene duurzame toekomst Energie die je blij maakt! - prof. dr. ir. W. Ockels

Een visie voor een groene duurzame toekomst Energie die je blij maakt! - prof. dr. ir. W. Ockels Een visie voor een groene duurzame toekomst Energie die je blij maakt! - prof. dr. ir. W. Ockels De Groene Reus Coöperatie u.a. delegatie CU-fractie 6 maart 2015 van 14.00-17.00 uur Natuurbelevingscentrum

Nadere informatie

Wat betekenen de SDE+, Salderen, en postcoderoos voor de netbeheerder?

Wat betekenen de SDE+, Salderen, en postcoderoos voor de netbeheerder? Wat betekenen de SDE+, Salderen, en postcoderoos voor de netbeheerder? Enexis: Wij brengen energie waar mensen licht en warmte nodig hebben. Enexis: Een rijke historie IJsselmij Frigem EGD Ruil verzorgingsgebied

Nadere informatie

Nationaal Actieplan Zonnestroom 2012

Nationaal Actieplan Zonnestroom 2012 Nationaal Actieplan Zonnestroom 2012 Zonnestroom markt en productie aan verandering onderhevig 2011: Geïnstalleerd in België : 974 MWp Geïnstalleerd in Duitsland : 7,485 MWp (EPIA, May 2012) Bijna stroomuitval

Nadere informatie

Inhoud. SDE+ loket Voorbereiding SDE+ aanvraag Omvang systeem Exploitatie (voorbeeld) Organisatie Projectmanagment

Inhoud. SDE+ loket Voorbereiding SDE+ aanvraag Omvang systeem Exploitatie (voorbeeld) Organisatie Projectmanagment SDE+ Loket Fryslân Inhoud SDE+ loket Voorbereiding SDE+ aanvraag Omvang systeem Exploitatie (voorbeeld) Organisatie Projectmanagment SDE+ Loket Waarom dit loket Ondersteuning bij SDE+ aanvraag Zon-PV Groep

Nadere informatie

Versnellingsplan. Ledenvergadering CALorie 11 april 2013

Versnellingsplan. Ledenvergadering CALorie 11 april 2013 Versnellingsplan Ledenvergadering CALorie 11 april 2013 Inhoud Terugblik vorige ledenvergadering en voortgang sindsdien Gevraagde instemming met bestuursbesluit Afspraken tussen coördinator, bestuur en

Nadere informatie

Delft Energie coöperatie

Delft Energie coöperatie presentatie Delft Energie wie zijn wij presentatie Zonne-Strijp Arthur Hilgersom - Wouter Deen 22 februari 2017 1. Even voorstellen 2. Widar in de Zon 3. Duurzaamheidseducatie 4. Duurzaamheidsadvies 5.

Nadere informatie

Duurzame accommodaties. Jaap Veld

Duurzame accommodaties. Jaap Veld Duurzame accommodaties Jaap Veld Zelziuz Zelziuz Advies Zon Thuis Zon Bedrijf Zon Agri Zon Thuis voor huurders Zonnestroom van Wp naar kwh Vermogen zonnestroominstallatie gespecificeerd in Watt peak (Wp)

Nadere informatie

2-7-2014. Energieakkoord voor duurzame groei. Juli 2014 WERK IN UITVOERING. Ed Nijpels. Wie zaten aan tafel tijdens de onderhandelingen?

2-7-2014. Energieakkoord voor duurzame groei. Juli 2014 WERK IN UITVOERING. Ed Nijpels. Wie zaten aan tafel tijdens de onderhandelingen? Energieakkoord voor duurzame groei Juli 2014 WERK IN UITVOERING Ed Nijpels Wie zaten aan tafel tijdens de onderhandelingen? 1 Waarom een Energieakkoord? Perspectief Consistentie Ambitie Realiteit Groei

Nadere informatie

SAMEN van de ZON profiteren

SAMEN van de ZON profiteren Kennisfestival Lokale Energie Overijssel SAMEN van de ZON profiteren 10 november 2017 Zwolle 1 Inhoud Animatie Aanleiding en achtergrond initiatief Coöperatie Hof van Twente op Rozen: Positionering; Werking

Nadere informatie

Energie Transitie: traagheid en versnelling

Energie Transitie: traagheid en versnelling twitter.com/janrotmans Energie Transitie: traagheid en versnelling Den Haag, 26 Juni 2014 In welke fase zit energietransitie? Transitie naar Duurzame Energie Pre-development stage Through development stage

Nadere informatie

Deel 1: de ORGANISATIE-MONITOR

Deel 1: de ORGANISATIE-MONITOR Deel 1: de ORGANISATIE-MONITOR Deze Monitor gaat over: je organisatie (initiatief): mensen, activiteiten, organisatie, financiële situatie. TOELICHTING MONITOR ORGANISATIE LET OP: Deze vragenlijst bestaat

Nadere informatie

Slimme Netten. Martijn Bongaerts: - voorzitter Projectgroep Smart Grids Netbeheer Nederland - manager Innovatie, Liander

Slimme Netten. Martijn Bongaerts: - voorzitter Projectgroep Smart Grids Netbeheer Nederland - manager Innovatie, Liander Slimme Netten Martijn Bongaerts: - voorzitter Projectgroep Smart Grids Netbeheer Nederland - manager Innovatie, Liander Netbeheer Nederland (1) Netbeheer Nederland brancheorganisatie van alle elektriciteit-

Nadere informatie

Slimme netten voor fossiele centrales. Frans Rooijers directeur

Slimme netten voor fossiele centrales. Frans Rooijers directeur Slimme netten voor fossiele centrales Frans Rooijers directeur Inhoud Energiecentrales maken verlies Slimme netten verbeteren business case Beinvloeden gebruikersgedrag is essentieel, maar moeilijk 2 Energiecentrales

Nadere informatie

Windmolen van het dorp Tinallinge en omgeving

Windmolen van het dorp Tinallinge en omgeving Windmolen van het dorp Tinallinge en omgeving EAZ Dorpsmolen - Hoe werkt het? E.A.Z. Wind biedt speciaal voor dorpen de dorpsmolen aan. Hiermee kunnen dorpsbewoners gezamenlijk investeren en profiteren

Nadere informatie

samen lokaal groene stroom produceren met de postcoderoosregeling EA-TOP 10-sep-2016 Frits Lakemeier

samen lokaal groene stroom produceren met de postcoderoosregeling EA-TOP 10-sep-2016 Frits Lakemeier samen lokaal groene stroom produceren met de postcoderoosregeling EA-TOP 10-sep-2016 Frits Lakemeier Ons eigen kleine stukje aarde Onze aarde waar we zuinig op moeten zijn Er is maar één leefbare planeet

Nadere informatie

Achtergrond informa0e Eemstroom - Energiecoöpera0e Amersfoort

Achtergrond informa0e Eemstroom - Energiecoöpera0e Amersfoort Achtergrond informa0e Eemstroom - Energiecoöpera0e Amersfoort Doel van dit document is het bieden van achtergrond informa5e over het principe van Eemstroom - Energiecoöpera5e Amersfoort. Eemstroom - René

Nadere informatie

(Stoute) Saldering Zonnepanelen veroveren Nederland: BRAAFschiks en STOUTschiks! Rogier Coenraads en Anne Stijkel Evenement HIER Opgewekt

(Stoute) Saldering Zonnepanelen veroveren Nederland: BRAAFschiks en STOUTschiks! Rogier Coenraads en Anne Stijkel Evenement HIER Opgewekt (Stoute) Saldering Zonnepanelen veroveren Nederland: BRAAFschiks en STOUTschiks! Rogier Coenraads en Anne Stijkel Evenement HIER Opgewekt Amersfoort, 15 november 2012 BRAAF Direct verbruik De waarde van

Nadere informatie

Energie van ons allemaal

Energie van ons allemaal VNO-NCW Themabijeenkomst Energietransitie Michael Fraats Trianel Energie B.V. 28 November 2011 1 Energie van ons allemaal 30-11-2011 2 Energie van ons allemaal is de essentie van Trianel Energie: Gericht

Nadere informatie

De rol van biomassa in de energietransitie.

De rol van biomassa in de energietransitie. De rol van biomassa in de energietransitie. Bert de Vries Plaatsvervangend directeur-generaal Energie, Telecom en Mededinging, Ministerie van Economische Zaken Inhoud 1. Energieakkoord 2. Energietransitie

Nadere informatie

Energietransitie = CO 2 -transitie

Energietransitie = CO 2 -transitie Energietransitie = CO 2 -transitie MARJOLEIN DIEPERINK VMR 14 JUNI 2017 DE ACTOREN STIP OP DE HORIZON - PARIJSAKKOORD: Een (bijna) CO2-neutrale samenleving in 2050! EEN (BIJNA) CO2-NEUTRALE SAMENLEVING

Nadere informatie

Energietransitie en schaalvoordelen

Energietransitie en schaalvoordelen Energietransitie en schaalvoordelen Samenvatting McKinsey-onderzoek Oktober 2013 CONTEXT Recent is door McKinsey, in opdracht van Alliander, een onderzoek uitgevoerd naar de vraag: Wat zijn de voordelen

Nadere informatie

Roadmap Smart Grids Mar$jn Bongaerts Frits Verheij 12 februari 2014

Roadmap Smart Grids Mar$jn Bongaerts Frits Verheij 12 februari 2014 1 Roadmap Smart Grids Mar$jn Bongaerts Frits Verheij 12 februari 2014 Inhoud 2 1. Innovatietafel aanloop naar TKI Switch2SmartGrids 2. Actieplan Duurzame Energievoorziening link naar E-akkoord 3. Toekomstbeelden

Nadere informatie

De Sluipende Energierevolutie

De Sluipende Energierevolutie De Sluipende Energierevolutie ARN, Nijmegen 24 Mei 2013 Jan Rotmans www.twitter.com/janrotmans wie niet goed kijkt is verrast door de explosie aan lokale energie initiatieven, wie wel goed kijkt vindt

Nadere informatie

Probleemanalyse Vaststellen nul- alternatief Definitie beleidsalternatieven

Probleemanalyse Vaststellen nul- alternatief Definitie beleidsalternatieven Probleemanalyse De vuilstort van de AVRI in Geldermalsen is gesloten. Het idee is om op deze gesloten vuilstort alsmede op de gebouwen van de AVRI in totaal 9,3 MWp zonpv te realiseren. Daarnaast kunnen

Nadere informatie

Zeeuws Energieakkoord. Energiebesparing in de particuliere woningvoorraad

Zeeuws Energieakkoord. Energiebesparing in de particuliere woningvoorraad Zeeuws Energieakkoord Energiebesparing in de particuliere woningvoorraad Aanleiding SER-ENERGIEAKOORD Een besparing van het finale energieverbruik met gemiddeld 1,5 procent per jaar; 100 PJ aan energiebesparing

Nadere informatie

Mogelijkheden collectieven

Mogelijkheden collectieven Mogelijkheden collectieven Welke mogelijkheden zijn er 23 januari 2914 Roelof Dijkstra Sectorstrategie Inhoud Over Enexis Trias Energetica Standaard situatie Zon-PV op eigen woning Collectieve opwek Waarom

Nadere informatie

Lokale Energievoorziening

Lokale Energievoorziening een strategische verkenning Annelies Huygen TNO/CvE UvA Energieke Bottom Up in de Lage Landen Anne Marie Schwencke Inventarisatie Anne Marie Schwencke 16 windprojecten en nog 5 kleinschalige windprojecten

Nadere informatie

FIREW - FInanciering en Realisatie Energietransitie recente Woonwijken Openbaar Eindrapport

FIREW - FInanciering en Realisatie Energietransitie recente Woonwijken Openbaar Eindrapport FIREW - FInanciering en Realisatie Energietransitie recente Woonwijken Openbaar Eindrapport TKI projectnummer: TKIGB01001 Projectperiode: 2 april 2013 30 september 2016 Penvoerder: BRES Medeaanvragers:

Nadere informatie

programma - welkom - ontstaan initiatief - wat is een regeling Verlaagd Tarief (postcoderoos) - hoever zijn we - kosten/opbrengsten - wie doet mee

programma - welkom - ontstaan initiatief - wat is een regeling Verlaagd Tarief (postcoderoos) - hoever zijn we - kosten/opbrengsten - wie doet mee Crowdfunding populair voor zonnepanelen Den Haag - Steeds meer mensen die zelf geen dak hebben, willen wel investeren in zonnepanelen. Projecten waarbij mensen samen investeren in de zonne-energieparken

Nadere informatie

De salderingsregeling

De salderingsregeling De salderingsregeling Wat kost dat de overheid? Is dat houdbaar en nodig? Marc Londo ECN unit Policy Studies Amsterdam 27 mei 2014 www.ecn.nl Boodschappen 1. Saldering wordt een voor de overheid oncomfortabele

Nadere informatie

Regels Collectieve Zonne-Energiecentrale

Regels Collectieve Zonne-Energiecentrale Regels Collectieve Zonne-Energiecentrale 10 mei 2014 Mogelijkheden zonnepanelen Zelfopwekking op eigen dak met eigen panelen => zelf investeren => salderen + btw teruggave Zelfopwekking op eigen dak met

Nadere informatie

Project MienskipsEnergie

Project MienskipsEnergie Project MienskipsEnergie Lokaal en duurzame energie Met draagvlak en zeggenschap van de bewoners Waarbij de baten terugvloeien naar het dorp 10-10-2017 2 Project Collectieve zonnedaken 7 Trynwâldster zonnedaken

Nadere informatie

MEI Westerkwartier 4 april 2011

MEI Westerkwartier 4 april 2011 Duurzame Energie veranderingen in de markt van Photo Voltaische systemen (PV) MEI Westerkwartier 4 april 2011 Frans Debets Duurzame energie 4 redenen om het te ontwikkelen 1. Klimaatbeleid, CO2 reductie

Nadere informatie

Smart Grids proeftuinen. Innovatieprogramma Intelligente Netten (IPIN)

Smart Grids proeftuinen. Innovatieprogramma Intelligente Netten (IPIN) Smart Grids proeftuinen Innovatieprogramma Intelligente Netten (IPIN) Innovatieprogramma Intelligente Netten - IPIN Presentatie geleerde lessen: 1. Vanuit proeftuinen en IPIN programma 2. Voor het innovatiesysteem

Nadere informatie

Coöperatie NoaberZon U.A.

Coöperatie NoaberZon U.A. Coöperatie NoaberZon U.A. Oprichtingsvergadering Coöperatief zonnedak Vragender 28-11-2016 Agenda 1. Opening en verwelkoming 2. Wat doet VCEN 3. Wat doet NoaberZon 4. Voorstellen bestuur NoaberZon 5. Coöperatief

Nadere informatie

Loyens en Loeff seminar

Loyens en Loeff seminar Loyens en Loeff seminar Stientje van Veldhoven D66 woordvoerder energie en klimaat De politiek van salderen Een sterk merk? Bekijk decentrale opwekking / salderen vanuit een politieke bril: Decentraal

Nadere informatie

Toekomst en energie. Een netwerkbedrijf in veranderende energiemarkt. KiVi Electrotechniek Esther Hardi Strateeg - Innovatiemanager

Toekomst en energie. Een netwerkbedrijf in veranderende energiemarkt. KiVi Electrotechniek Esther Hardi Strateeg - Innovatiemanager Toekomst en energie Een netwerkbedrijf in veranderende energiemarkt KiVi Electrotechniek 2016 Esther Hardi Strateeg - Innovatiemanager Alliander Strategie Esther Hardi Alliander Alliander 4 De rol van

Nadere informatie

Regeling verlaagd tarief bij collectieve opwekking

Regeling verlaagd tarief bij collectieve opwekking Regeling verlaagd tarief bij collectieve opwekking Energiecafé 12 december 2013 Johan de Kanter Salderen Het kunnen verrekenen van afname van en levering aan het net en de consequenties daarvan voor Energiebelasting

Nadere informatie

Businesscases zonne-energie: waar kan het, en wat levert het op?

Businesscases zonne-energie: waar kan het, en wat levert het op? Businesscases zonne-energie: waar kan het, en wat levert het op? Door: Ronald Franken en Maarten Corpeleijn (r.franken@atrive.nl / m.corpeleijn@atrive.nl) 3 september 2013 Ten geleide Met het nieuwe energie-akkoord

Nadere informatie

Belangrijk voor uw business case: stimuleringsregelingen. Bertus Postma

Belangrijk voor uw business case: stimuleringsregelingen. Bertus Postma Belangrijk voor uw business case: stimuleringsregelingen Bertus Postma 1 Onderwerpen Berenschot Algemene ontwikkelingen stimuleringsregelingen Relatie met projectfasering Regionale regelingen Geothermie:

Nadere informatie

ECN TNO activiteiten systeemintegratie

ECN TNO activiteiten systeemintegratie ECN TNO activiteiten systeemintegratie Rob Kreiter Den Haag 22-05-2015 www.ecn.nl Aanleiding: meer duurzaam - minder zekerheid - meer complexiteit Uitdaging voor de (verre) toekomst Elektriciteitsbalans

Nadere informatie

Energieke BottomUp in de lage landen

Energieke BottomUp in de lage landen Energieke BottomUp in de lage landen 20-8-2012 De kranten staan vol met stadslandbouwers, zorgcoöperaties, broodfondsen en lokale energiecoöperaties. Overal slaan zelfredzame burgers de handen ineen en

Nadere informatie

De Lokale Duurzame Energie Coöperatie. EnergieCoöperatieBoxtel WWW.ECBOXTEL.NL. Betaalbaar, duurzaam, eigen en onafhankelijk

De Lokale Duurzame Energie Coöperatie. EnergieCoöperatieBoxtel WWW.ECBOXTEL.NL. Betaalbaar, duurzaam, eigen en onafhankelijk De Lokale Duurzame Energie Coöperatie EnergieCoöperatieBoxtel Betaalbaar, duurzaam, eigen en onafhankelijk WWW.ECBOXTEL.NL LDEC: Waarom en waartoe leidt het Samen met leden realiseren van betaalbare, duurzame,

Nadere informatie

Waalre Energie Lokaal. Collectief Zonnedak De Pracht

Waalre Energie Lokaal. Collectief Zonnedak De Pracht Waalre Energie Lokaal Collectief Zonnedak De Pracht Agenda 19.45 Ontvangst met koffie en thee 20.00 Opening 20.10 Presentatie Lukas Leyten Wat is een collectief zonnedak De opzet Offerte-traject Voorstel

Nadere informatie

Inhoud. Aanleiding. 1. VSU Energie. 2. Klimaatscan. 3. Isolatiemaatregelen. 4. Zonnepanelen en SDE+ 5. LED-verlichting. 6. Financiering.

Inhoud. Aanleiding. 1. VSU Energie. 2. Klimaatscan. 3. Isolatiemaatregelen. 4. Zonnepanelen en SDE+ 5. LED-verlichting. 6. Financiering. VSU Energie Inhoud Aanleiding 1. VSU Energie 2. Klimaatscan 3. Isolatiemaatregelen 4. Zonnepanelen en SDE+ 5. LED-verlichting 6. Financiering Tot slot Praktijkvoorbeelden door At Risk, Elinkwijk en STVU

Nadere informatie

Beleidsnotitie Maatschappelijk draagvlak zonneakkers bij dorpen en wijken

Beleidsnotitie Maatschappelijk draagvlak zonneakkers bij dorpen en wijken Beleidsnotitie Maatschappelijk draagvlak zonneakkers bij dorpen en wijken 1. Aanleiding In december 2015 is door de gemeenteraad de Structuurvisie Emmen, Zonneakkers vastgesteld. In de structuurvisie zijn

Nadere informatie

Zakelijk samenwerken met de vergunninghoudende energieleverancier HIER OPGEWEKT. Anne Schaap, toezichthouder Autoriteit Consument & Markt

Zakelijk samenwerken met de vergunninghoudende energieleverancier HIER OPGEWEKT. Anne Schaap, toezichthouder Autoriteit Consument & Markt Zakelijk samenwerken met de vergunninghoudende energieleverancier HIER OPGEWEKT Anne Schaap, toezichthouder Autoriteit Consument & Markt 1 In deze presentatie Startpunt: vergunninghoudende leverancier

Nadere informatie

Bruggen bouwen naar een value case

Bruggen bouwen naar een value case Bruggen bouwen naar een value case Eva van der Molen (Molen & Molen) m.m.v. Erwin van Overbeek (MVO Nederland) Open innova3e en co- crea3e kunnen MVO- processen versnellen. In het project Bruggen Bouwen

Nadere informatie

BECO Energievergelijker & OverstapService

BECO Energievergelijker & OverstapService BECO Energievergelijker & OverstapService 4 februari 2014 samenstelling: werkgroep productie & financiën Waarom de overstapservice? De BECO gaat voor duurzame energie Het doel is om uiteindelijk zelf energie

Nadere informatie

Raymond Roeffel Directeur Trineco. Regelgeving, Organisatie en beheermodellen rondom Zonne

Raymond Roeffel Directeur Trineco. Regelgeving, Organisatie en beheermodellen rondom Zonne Raymond Roeffel Directeur Trineco Regelgeving, Organisatie en beheermodellen rondom Zonne Agenda Waarom zonnestroom? Wet en regelgeving rondom zonnesystemen Salderingstarieven De meest voorkomende situaties

Nadere informatie

PARKSTAD LIMBURG ENERGIE TRANSITIE

PARKSTAD LIMBURG ENERGIE TRANSITIE 1 PARKSTAD LIMBURG ENERGIE TRANSITIE BIJEENKOMST 3 DECEMBER 2015 Programma Duurzaam Landgraaf TON ANCION WETHOUDER GEMEENTE LANDGRAAF RONALD BOUWERS PROJECTLEIDER DUURZAAMHEID WIE ZIJN WIJ? PROJECTTEAM

Nadere informatie

Evoluties in het energielandschap. Peter De Pauw

Evoluties in het energielandschap. Peter De Pauw Evoluties in het energielandschap Peter De Pauw Inhoud We consumeren meer energie We produceren zelf elektriciteit We zullen anders consumeren We gebruiken de netten op een andere manier 2 3 december 2015

Nadere informatie

Participeren moet je leren NWEA, 23 januari 2015

Participeren moet je leren NWEA, 23 januari 2015 ... Participeren moet je leren NWEA, 23 januari 2015 Anne Melchers Projectontwikkelaar Eneco Wind Agenda... Introductie Eneco Energietransitie Transformatie binnen Eneco Effecten Eneco Wind Participatie

Nadere informatie

Wij brengen energie. Waar mensen licht en warmte nodig hebben

Wij brengen energie. Waar mensen licht en warmte nodig hebben Wij brengen energie Waar mensen licht en warmte nodig hebben Energie in goede banen De beschikbaarheid van energie bepaalt in grote mate hoe we leven: hoe we wonen, werken, produceren en ons verplaatsen.

Nadere informatie

Deel 3: de Productie(-installatie) MONITOR

Deel 3: de Productie(-installatie) MONITOR Deel 3: de Productie(-installatie) MONITOR Deze Monitor gaat over productie-installaties: windturbines, windparken collectieve zonprojecten andere productie-installaties alle productie-projecten waar jullie

Nadere informatie

Position paper regietafel energietransitie utrecht

Position paper regietafel energietransitie utrecht Position paper regietafel energietransitie utrecht februari 2017 position paper regietafel energietransitie utrecht 2/6 Regietafel Energietransitie Utrecht Dit document beschrijft de opzet van de Regietafel

Nadere informatie

Salderingsoverzicht 2012 Inventarisatie van het beleid omtrent salderen en terugleveren van zonnestroom in de Nederlandse energiemarkt

Salderingsoverzicht 2012 Inventarisatie van het beleid omtrent salderen en terugleveren van zonnestroom in de Nederlandse energiemarkt Salderingsoverzicht 2012 Inventarisatie van het beleid omtrent salderen en terugleveren van zonnestroom in de Nederlandse energiemarkt Stichting Zonne-energie Wageningen Rogier Coenraads Frank Zegers Juli

Nadere informatie

SOLARSOLUTIONS 16-03-2016 ERVARINGEN VAN BERGEN ENERGIE (BE)

SOLARSOLUTIONS 16-03-2016 ERVARINGEN VAN BERGEN ENERGIE (BE) 1 SOLARSOLUTIONS 16-03-2016 ERVARINGEN VAN BERGEN ENERGIE (BE) 2 BERGEN ENERGIE (BE) Waarom? Lokaal schone energie zelf produceren = milieuwinst + lokaal eigendom. Wat? Gezamenlijke onderneming van burgers

Nadere informatie

Ook energie opwekken met je dorpsgenoten?

Ook energie opwekken met je dorpsgenoten? Dorpsmolen Ook energie opwekken met je dorpsgenoten? De windmolen van E.A.Z. Wind is 15 meter hoog en levert stroom voor 10 huishoudens. Door samen een molen aan te schaffen kan je allemaal profiteren

Nadere informatie

KANSEN VOOR ENERGIE COÖPERATIES, VASTGOED ONDERNEMERS EN PARTICULIEREN

KANSEN VOOR ENERGIE COÖPERATIES, VASTGOED ONDERNEMERS EN PARTICULIEREN KANSEN VOOR ENERGIE COÖPERATIES, VASTGOED ONDERNEMERS EN PARTICULIEREN Ing. Robert Hemmen MBA, directeur De Groene Reus Coöperatie u.a. De Groene Reus Projecten b.v. 1 Wat streven wij na? Missie Wij streven

Nadere informatie

Zonnepanelen: vergeet CO 2, het gaat om koopkracht!

Zonnepanelen: vergeet CO 2, het gaat om koopkracht! Zonnepanelen: vergeet CO 2, het gaat om koopkracht! ir. drs. Mark Workum Presentatie VNO-NCW 28-8-2012 Deze presentatie bevat drie onderwerpen Zonnepanelen zijn een goede investering (zeker voor particulieren)

Nadere informatie

Managementsamenvatting Eindrapportage Onderzoek Decentrale Markten versie 1.0 30092013

Managementsamenvatting Eindrapportage Onderzoek Decentrale Markten versie 1.0 30092013 De Proeftuin decentrale duurzame collectieven : De opkomst van lokale burgerinitiatieven in de energiemarkt en de betekenis voor netbeheerders en netbeheer van realisatie naar toekomst Inleiding Vanaf

Nadere informatie

Bewonersavond Zonnecentrale NH Kerk

Bewonersavond Zonnecentrale NH Kerk Bewonersavond Zonnecentrale NH Kerk 20 Juni 2013 That's one small step for a man, one giant leap for mankind." Inhoud 1. Intro 2. Uw stroomprijs 3. Kabinetsbeleid & effect 4. Het project 5. De organisatie

Nadere informatie

Mogelijkheden voor energie coöperaties. Jeroen Leclercq jeroen.leclercq@wijkenergie.coop 06-53544195

Mogelijkheden voor energie coöperaties. Jeroen Leclercq jeroen.leclercq@wijkenergie.coop 06-53544195 Mogelijkheden voor energie coöperaties Jeroen Leclercq jeroen.leclercq@wijkenergie.coop 06-53544195 Inhoud Samen sterker Belang van gezamenlijke projecten Variant 1: alles achter de meter Variant 2: korting

Nadere informatie

deelsessie Gelderse aanpak: stimulering bedrijven Door Roland Bus & Roy Ellenbroek (GEA) Krijn Ratsma (St. Energieke Regio)

deelsessie Gelderse aanpak: stimulering bedrijven Door Roland Bus & Roy Ellenbroek (GEA) Krijn Ratsma (St. Energieke Regio) deelsessie Gelderse aanpak: stimulering bedrijven Door Roland Bus & Roy Ellenbroek (GEA) Krijn Ratsma (St. Energieke Regio) Programma Introductie van de aanpak van het Gelders Energieakkoord (Roy Ellenbroek,

Nadere informatie

TKI Tender en programmalijnen Switch2SmartGrid. Programmalijnen en speerpunten 2014

TKI Tender en programmalijnen Switch2SmartGrid. Programmalijnen en speerpunten 2014 TKI Tender en programmalijnen Switch2SmartGrid Programmalijnen en speerpunten 2014 Programmalijnen en aandachtspunten 1. Energiemanagement voor fleibiliteit van energiesysteem 2. Informatie en control

Nadere informatie