De moeizame weg van zien, oordelen en handelen

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De moeizame weg van zien, oordelen en handelen"

Transcriptie

1 De moeizame weg van zien, oordelen en handelen Terugblik op 10 jaar Vlaamse Werkbaarheidsmonitor FRANK JANSSENS KATRIJN VANDERWEYDEN De auteurs zijn allebei socioloog en onderzoeker resp. afdelingshoofd van de Stichting Innovatie & Arbeid, het onderzoekscentrum van de Vlaamse sociale partners bij de SERV. Deze bijdrage is in eigen naam geschreven. Van alle jobs in Vlaanderen verdient 54,6% het kwaliteitslabel werkbaar werk. Dat blijkt uit de meest recente peiling van de Vlaamse werkbaarheidsmonitor. Waar bij het begin van de metingen het aandeel kwaliteitsvolle jobs nog in de lift zat (de werkbaarheidsgraad steeg van 52,3% in 2004 naar 54,1% in 2007), is die groei sindsdien stilgevallen. Deze cijfers betekenen dat nog altijd een kleine helft (of ruim een miljoen) van de werknemers kampt met werkbaarheidsproblemen: werkstressklachten, demotivatie, onvoldoende leermogelijkheden of een verstoorde werk-privé-balans. Er is dus nog heel wat werk aan de winkel in Vlaanderen inzake werkbaar werk, en dit zeker ook in het licht van de beleidsdoelstelling om iedereen langer aan het werk te houden. DE GIDS MAART

2 HET HOOFDSTUK TERUGBLIK OP 10 JAAR VLAAMSE WERKBAARHEIDSMONITOR AANDACHT VOOR WERKBAAR WERK: WAT EN WAAROM? De sociale partners in de Sociaal-Economische Raad van Vlaanderen (SERV) dragen al vele jaren de boodschap uit dat langer werken maar kan lukken als dit ook haalbaar is voor iedereen doordat jobs voldoende kwaliteitsvol zijn. In 2001 formuleerden de partners deze doelstelling, samen met de Vlaamse regering, in het Pact van Vilvoorde, als volgt: als we de werkzaamheid (in de eerste plaats van 50-plussers) willen opkrikken, zullen we ook aandacht moeten besteden aan de werkbaarheid van de jobs. Met deze woordspeling en dito neologisme, werd in Vlaanderen een krachtige en operationele beleidsterm gelanceerd die toelaat om rond de kwaliteit van de arbeid te mobiliseren. De inzichten rond het belang van werkbaar werk hebben vandaag nog niets aan relevantie en actualiteitswaarde ingeboet. Naar aanleiding van de recente (brug)pensioenhervormingen vragen bedrijfsleiders en HR-managers zich immers af hoe zij met het vergrijzingsvraagstuk moeten omgaan en welke maatregelen mogelijk en noodzakelijk zijn om oudere medewerkers aan boord te houden. Heel wat 50-plussers maken zich zorgen over hun eindeloopbaan en zijn bang dat ze het niet zullen volhouden tot die (opschuivende) uitstapmomenten. Inmiddels zijn er in ons land ongeveer langdurig arbeidsongeschikten waarvan net geen langer dan één jaar arbeidsongeschikt ofwel invalide zijn, een toename met bijna de helft sinds Recente cijfers van het RIZIV geven aan dat we hier ook met een aanzienlijk budgettair probleem zitten. Het aantal werknemers dat in de langdurige arbeidsongeschiktheid terechtkomt, neemt de voorbije jaren stelselmatig toe. Vandaag zijn er in ons land ongeveer langdurig arbeidsongeschikten waarvan net geen langer dan één jaar arbeidsongeschikt ofwel invalide zijn, een stijging met bijna de helft sinds Deze toename kan verklaard worden door de groei van de participatiegraad op de arbeidsmarkt, de verhoging van de pensioenleeftijd (cf. optrekken pensioenleeftijd voor vrouwen) en de vergrijzing van de bevolking. Het aantal 50-plussers neemt toe en arbeidsongeschiktheid komt bij hen vaker voor. De kans is reëel dat de recente pensioenhervormingen met (o.a.) een verhoging van de leeftijdsgrenzen en loopbaanvoorwaarden, zonder flankerende maatregelen, nog meer langdurig arbeidsongeschikten opleveren. Dit gaat tegen alle beleidsdoelstellingen in en is voor niemand een wenselijke uitkomst. Werken aan werkbaar werk is zeker niet alleen een zaak van ouderen. Ook voor twintigers, dertigers en veertigers, die per definitie nog een langere loopbaan voor de boeg hebben, is het belangrijk dat ze zich in hun job goed in hun vel voelen en over een werkplek beschikken die hen gezond houdt en hun competenties versterkt. Hierbij kunnen we opmerken dat werken aan werkbaar werk niet alleen zorgt voor meer kansen op een langere loopbaan maar ook op meer kansen om een (nieuwe) job te kunnen opnemen (bv. omdat werk en gezinsleven goed te combineren vallen) en op meer kansen op duurzame tewerkstelling (bv. wanneer voldoende opleidingsmogelijkheden de jobzekerheid en/of kansen op jobmobiliteit verhogen). Ook andere (kwetsbare) groepen hebben daarom baat bij (een beleid rond) werkbaar werk. Last but not least loont werken aan werkbaar werk ook voor werkgevers. Werkbaar werk zorgt 6 DE GIDS MAART 2015

3 TERUGBLIK OP 10 JAAR VLAAMSE WERKBAARHEIDSMONITOR HET HOOFDSTUK voor meer tevreden, gezonde en beter inzetbare werknemers. Problemen met de jobkwaliteit gaan vaak gepaard met een aantal negatieve HR-gevolgen zoals demotivatie, absenteïsme, personeelsverloop en moeilijkheden om geschikt personeel te vinden. O.a. het absenteïsme kost de ondernemingen handenvol geld 2. Alle bovenstaande argumenten wijzen in dezelfde richting: werknemers, werkgevers en de overheid hebben een gemeenschappelijk belang bij het aanpakken van werkbaarheidsknelpunten. WERKBAARHEIDSMONITOR OM ENGAGEMENTEN OP TE VOLGEN In het Pact 2020 hebben de Vlaamse sociale partners en de Vlaamse regering het engagement uit 2001 hernomen om, door in te zetten op de verbetering van de kwaliteit van de jobs, meer mensen aan de slag te houden en er voor te zorgen dat ook meer vijftigplussers actief (kunnen) blijven. Dit engagement wordt in het Pact 2020 ook cijfermatig hard gemaakt: het pact schuift een jaarlijkse toename van het aandeel werkbare jobs op de Vlaamse arbeidsmarkt met 0,5% naar voor. Einddoel tegen 2020 is een werkbaarheidsgraad (in mensentaal: het aantal werknemers met een kwaliteitsvolle, werkbare job) van minstens 60%. Voor de zelfstandigen wordt een werkbaarheidsgraad van 55% naar voor geschoven. voor een job waarvan je niet overspannen of ziek wordt, die boeiend en motiverend is, voldoende kansen biedt op bijblijven/bijleren en voldoende ruimte laat voor gezin en privéleven. Respondenten vullen voor deze vier kwaliteitscriteria (psychische vermoeidheid/werkstress, welbevinden/motivatie, leermogelijkheden en werk-privé-balans) gevalideerde meetschalen in. Dit levert een wetenschappelijk beeld op van de jobkwaliteit in Vlaamse bedrijven en instellingen. De hoge responscijfers (ruim 40% in de werknemersbevraging, hoog voor dit soort arbeidsmarktbrede bevragingen) illustreren niet alleen de professionele aanpak van het onderzoek, maar zijn zeker ook een indicatie dat werkbaar werk voor de (ondervraagde) werknemers geen ver-van-mijn-bedshow is. De werkbaarheidsgraad van werknemers (grafiek 1 op p. 8) evolueert aanvankelijk in positieve richting van 52,3% in 2004 naar 54,1% in Deze stijging met een kleine 2% lijkt op het eerste gezicht beperkt, maar vertegenwoordigt wel een surplus van jobs die het kwaliteitslabel werkbaar werk meekrijgen. In de periode daarna (een periode van economische crisis) kan echter geen (significante) vooruitgang meer worden opgetekend: in 2013 klokt de werkbaarheidsgraad af op 54,6%. Om de vinger aan de pols te houden brengt de Stichting Innovatie & Arbeid, het onderzoekscentrum van de SERV, sinds 2004, met de Vlaamse werkbaarheidsmonitor de werkbaarheid in Vlaanderen in kaart. De werkbaarheidsmonitor is een grootschalige, driejaarlijkse bevraging bij een representatief staal van werknemers en zelfstandigen in Vlaanderen ( werknemers en zelfstandigen in 2013) waarin de respondenten via wetenschappelijke meetschalen hun werksituatie beoordelen. Werkbaar werk staat in de monitor Werkbaar werk zorgt voor meer tevreden, gezonde en beter inzetbare werknemers. Problemen met de jobkwaliteit gaan vaak gepaard met een aantal negatieve human resource-gevolgen zoals demotivatie, absenteïsme, personeelsverloop en moeilijkheden om geschikt personeel te vinden. DE GIDS MAART

4 HET HOOFDSTUK TERUGBLIK OP 10 JAAR VLAAMSE WERKBAARHEIDSMONITOR 100% Grafiek 1 - Evolutie werkbaarheidsgraad werknemers % 47,7% 45,9% 45,7% 45,4% 60% 40% 20% 52,3% 54,1% 54,3% 54,6% 10% 0% Werkbaar werk Werkbaarheidsknelpunten Bij de presentatie van de resultaten van de laatste werkbaarheidsmeting reageerde toenmalig SERV-voorzitter Ann Vermorgen dan ook ontgoocheld: Tussen 2007 en 2013 hadden we een werkbaarheidswinst van 3% moeten boeken, maar we zijn ter plaatse blijven trappelen. Het is duidelijk dat we aan dit tempo die 60% werkbare jobs tegen 2020 niet zullen halen. En dat is ook slecht nieuws voor onze ambities inzake werkzaamheid en langere loopbanen. Zonder ernstige vooruitgang op het vlak van meer werkbare jobs zullen we een heleboel mensen, met of zonder pensioenhervorming, niet aan boord kunnen houden. WERKBAAR WERK EN LANGER WERKEN Analyses op de werkbaarheidsmonitor ondersteunen in ieder geval de stelling dat kwalitatieve jobs cruciaal zijn voor de haalbaarheid van langere loopbanen. Wanneer aan 40-plussers wordt gevraagd of ze zichzelf in staat achten om in hun huidige job door te werken tot de pensioenleeftijd levert dit, afhankelijk van de kwaliteit van de job, sterk uiteenlopende antwoorden op (zie grafiek 2 hiernaast). Terwijl in 2013 langer doorwerken voor de overgrote meerderheid van (ruim 8 op de 10 van) de werknemers met een werkbare job een haalbare kaart blijkt, ligt dit aandeel significant lager bij hun collega s die met werkbaarheidsproblemen te kampen hebben: in de groep met één knelpunt is langer werken voor bijna 4 op de 10 een onhaalbare opgave en dit loopt op tot bijna 6 op de 10 bij twee knelpunten en tot 8 op de 10 bij drie of meer knelpunten. Ook de vergelijking van de antwoorden uit de bevraging 2010 en 2013 levert interessante inzichten op. De formulering van de vraag over de haalbaarheid van de pensioenleeftijd is exact dezelfde (met name de vraag of mensen zichzelf in staat achten om in hun huidige job door te werken tot de pensioenleeftijd), maar de pensioenleeftijd die de respondenten hierbij voor ogen hebben is omwille van een gewijzigde beleidscontext niet meer dezelfde. Zo bracht de pensioenhervorming van eind 2011 verhoogde instapleeftijden en verscherpte loopbaanvoorwaarden voor brugpensioen en vervroegde pensionering met zich mee. 8 DE GIDS MAART 2015

5 TERUGBLIK OP 10 JAAR VLAAMSE WERKBAARHEIDSMONITOR HET HOOFDSTUK Grafiek 2 - Percentage werknemers van 40 jaar of ouder die in hun huidige job doorwerken tot de pensioenleeftijd (on)haalbaar achten Haalbaar Onhaalbaar 100% 14,7% 16,6% 80% 31,6% 38,3% 60% 51,7% 57,6% 74,0% 79,3% 40% 20% 85,3% 83,4% 68,4% 61,7% 10% 48,3% 42,4% 26,0% 20,7% 0% werkbaar werk 1 knelpunt 2 knelpunten 3 knelpunten Het opmerkelijke is dat we tussen 2010 en 2013 voor de groep met werkbaar werk nauwelijks verschuivingen in de antwoorden zien en de pensioenhervormingen hier best verteerbaar lijken. Maar dat is niet het geval bij de werknemers met werkbaarheidsknelpunten in hun job: hier noteren we een aanzienlijke toename van het aantal werknemers dat zichzelf niet in staat acht om (nog) langer door te werken tot aan hun pensioen. CONCRETE WERKBAARHEIDSKWESTIES IN HET VIZIER De detailcijfers uit de monitor (zie tabel 1 op p. 10) geven ons een beeld van de concrete werkbaarheidsknelpunten waarmee Vlaamse werknemers in hun job te maken hebben en op welke terreinen al dan niet vooruitgang werd geboekt in het afgelopen decennium. Zo zijn er in % of zowat werknemers die door een gebrek aan bijscholingskansen of routinematig werk in een heikele situatie zitten op het vlak van bijblijven en bijleren en daardoor een versterking van hun competen- ties mislopen, met een mogelijke nadelige impact op hun inzetbaarheid en tewerkstellingskansen op de langere termijn. Dit zijn er echter bijna 5% of minder dan 10 jaar geleden: een bewijs dat inspanningen in sectoren en ondernemingen voor de lerende loopbaan resultaat opleveren. Opleiding zit duidelijk in de lift: het aantal werknemers dat op jaarbasis een bedrijfsopleiding of andere bijscholing doorloopt is tussen 2004 en 2013 opgeklommen van 46,2% tot 55,3%. Op het vlak van de combinatie van arbeid en gezin werd er (beperkte) winst geboekt. Het aandeel jobs dat leidt tot werk-privé conflicten is gedaald van 11,8% in 2004 naar 10,8% in Deze vooruitgang kan wellicht in verband gebracht worden met (de toegang tot) een aantal maatregelen en praktijken die de combinatie van werk en privé vergemakkelijken. Dan denken we aan overheidsmaatregelen zoals ouderschaps- en zorgverloven 3, kinderopvang, ouderenzorg en dienstencheques. Daarnaast spelen ook gezinsvriendelijke initiatieven, die (onder meer in het sociaal overleg) op de bedrijfsvloer DE GIDS MAART

6 HET HOOFDSTUK TERUGBLIK OP 10 JAAR VLAAMSE WERKBAARHEIDSMONITOR worden uitgewerkt, ongetwijfeld een grote rol: invoering van glijdende werkuren, een grotere openheid t.a.v. deeltijds werken, inzetten op een betere werkplanning i.f.v. voorspelbare dienstroosters, de mogelijkheid van telewerken... Toch blijven er vandaag nog altijd zowat werknemers en hun gezin die de balans werk-privé moeilijk in evenwicht krijgen. Opleiding zit duidelijk in de lift: het aantal werknemers dat op jaarbasis een bedrijfsopleiding of andere bijscholing doorloopt is tussen 2004 en 2013 opgeklommen van 46,2% tot 55,3%. Een minder positieve evolutie noteren we voor (problemen met) werkplezier en motivatie: de vooruitgang die hier tot 2010 werd geboekt is helemaal teruggedraaid. De aanslepende economische crisis, met bijhorende toekomstonzekerheid, kan hier wel voor iets tussen zitten. Vandaag rekenen we (opnieuw) met 18,1% of ruim werknemers die kampen met ernstige motivatieproblemen. Voor werkstress blijft de indicator over de verschillende metingen heen op het peil van 2004 hangen: 29,3% of Vlaamse werknemers blijven (in 2013) kampen met werkstressklachten. Het is niet alleen het kwantitatief belangrijkste werkbaarheidsprobleem in zowat alle sectoren, maar het blijkt ook een cruciale verklaringsfactor voor (langdurige) uitval uit het arbeidsproces. Analyses op de werkbaarheidsmonitor (data van de meting van 2004) leren ons immers dat werkstress duidelijk samenhangt met gezondheidsproblemen: zo lopen werknemers met werkstress bijvoorbeeld 5 keer meer risico op depressieve klachten, krijgen ze 3,5 keer meer te maken met cardiovasculaire incidenten en hebben ze 2 keer zo vaak af te rekenen met rugproblemen. Het is dan ook niet verwonderlijk dat we zowel in 2004 als in 2013 vaststelden dat ziekteverzuim en langdurige afwezigheden bij de groep van werknemers met problematische werkstress dubbel zo hoog ligt als bij de groep zonder problematische werk - s tress. AAN DE SLAG IN SECTOREN EN ONDERNEMINGEN Er ligt (nog heel wat) werk op de plank om de werkbaarheidsdoelstellingen uit het Pact 2020 te realiseren én de knelpunten in de jobkwaliteit van werknemers aan te pakken. Dat werk moet uiteindelijk op het terrein, in sectoren en ondernemingen gebeuren. Maar ook op andere niveaus zijn (ondersteunende) initiatieven mogelijk. Het is pas in de voorbije jaren dat vanuit het overheidsbeleid en het sociaal overleg, zowel op het federale als het Vlaamse niveau, concrete initiatieven werden genomen om acties rond werkbaar werk op de bedrijfsvloer te stimuleren. Zo werden er campagnes opgezet, zoals De juiste stoel 50+ (SERV) en Nog jong en al oud Tabel 1 Evolutie % werknemers geconfronteerd met werkbaarheidsknelpunten ONVOLDOENDE LEERMOGELIJKHEDEN WERK-PRIVÉ-BALANS UIT EVENWICHT MOTIVATIEPROBLEMEN WERKSTRESSKLACHTEN ,6% 11,8% 18,7% 28,9% 19,9% 10,8% 18,1% 28,8% 18,2% 10,6% 16,6% 29,8% 18,0% 10,8% 18,1% 29,3% 10 DE GIDS MAART 2015

7 TERUGBLIK OP 10 JAAR VLAAMSE WERKBAARHEIDSMONITOR HET HOOFDSTUK op het werk? (FOD WASO), die bedrijven willen sensibiliseren om het vergrijzingsvraagstuk ook in eigen huis aan te pakken. Ook kwamen er vanuit diverse hoeken allerlei handleidingen en toolboxen op de markt, die praktische hulpmiddelen (argumentenlijstjes, vormingsmateriaal, checklists, stappenplannen en goede praktijken) bundelen om een eigen werk baarheidsaanpak op maat van de sector of het bedrijf in de steigers te zetten. 4 Werknemers met werkstress lopen bijvoorbeeld 5 keer meer risico op depressieve klachten, krijgen 3,5 keer meer te maken met cardiovasculaire incidenten en hebben 2 keer zo vaak af te rekenen met rugproblemen. Daarnaast is er het (midden 2013) hervormde stelsel van Loopbaan- en DiversiteitsPlannen, dat nu ook inspanningen van (Vlaamse) bedrijven op vlak van werkvermogen en werkbaarheid (financieel) ondersteunt. Meer dwingend zijn de Werkgelegenheidsplannen 45+ (CAO n 104), die sinds 2013 werkgevers en werknemersvertegenwoordigers in het sociaal overleg aan het denken en aan het werk moeten zetten om werkbaar werk een plaats te geven in het uitbouwen van een leeftijdsbewust personeelsbeleid. Per 1 september 2014 is de nieuwe regelgeving rond psychosociale risico s operationeel, die bedrijven verplicht om werkstress en burnout op hun preventie-agenda te zetten. Het VESOC-loopbaanakkoord van februari 2012 zette op het Vlaamse niveau nog een volgende stap: dit akkoord trok sectoren mee in het (werkbaarheids)bad en riep de sectorale sociale partners op om actieplannen uit te werken om de kwaliteit van de jobs te verbeteren. In 2014 waren er een twintigtal sectoren (van de voedingsindustrie over de bouwsector tot de social profit) die in het kader van hun sectorconvenant een dergelijk werkbaarheidstraject hebben uitgetekend en ook in de toekomst willen inzetten op motiverende jobs met leermogelijkheden, een betere werk-privé-balans en werkstresspreventie. Het is uiteraard te vroeg om de effecten van al deze initiatieven en actieplannen en de daaruit voortkomende concrete inspanningen op de bedrijfsvloer te evalueren. Het is zeker belangrijk de effecten op het terrein op te volgen en de vinger aan de pols te houden van de werkbaarheid in Vlaanderen. Adequate monitoring is hierbij essentieel. 1. Volgens het RIZIV-Jaarverslag Effecten van een eventuele invoering van een tweede maand gewaarborgd loon dienen nog te worden afgewacht. 3. In januari 2012 werden een aantal nieuwe regels voor tijdskrediet en loopbaanonderbreking ingevoerd (striktere anciënniteits-, leeftijds- en loopbaanvereisten en een kortere maximumduur), waarbij vanaf 2013 een daling van het totaal aantal begunstigden werd opgetekend. Het aantal begunstigden van de thematische verloven (ouderschapsverlof, medische bijstand en palliatief verlof), en van de vermindering met één vijfde van de werktijd in het stelsel van tijdskrediet, bleven wel sterk stijgen (Bron Jaarverslag 2013 RVA). 4. Zie bijvoorbeeld de SERV-toolkit Werken aan werkbaar werk op Op deze portaalsite kan iedereen ook alle analyses en publicaties op basis van de werkbaarheidsmonitor raadplegen/downloaden en interactief gedetailleerde cijfergegevens opvragen over de werkbaarheidssituatie van werknemers naar gender, leeftijd, beroepsgroep, sector DE GIDS MAART

Werkbaar werk zelfstandige ondernemers-groeiers

Werkbaar werk zelfstandige ondernemers-groeiers Werkbaar werk zelfstandige ondernemers-groeiers 2007-2010 Werkbaarheidsprofiel van zelfstandige ondernemers-groeiers op basis van Vlaamse Werkbaarheidsmonitor Werknemers 2007-2010 Brussel juni 2012 Inleiding

Nadere informatie

Sectorprofiel werkbaar werk

Sectorprofiel werkbaar werk Sectorprofiel werkbaar werk Gezondheids- en welzijnszorg Werkbaarheidsprofiel op basis van Vlaamse Werkbaarheidsmonitor Werknemers 2004- Brussel datum 2011 Inleiding In het Pact van Vilvoorde spraken de

Nadere informatie

Werkbaar werk Zelfstandige ondernemers

Werkbaar werk Zelfstandige ondernemers Werkbaar werk Zelfstandige ondernemers augustus 2009 Profiel voor elijke zelfstandige ondernemers Werkbaarheidsprofiel voor de elijke zelfstandige ondernemers op basis van Vlaamse werkbaarheidsmonitor

Nadere informatie

werkbaar werk uitvoerend bediende

werkbaar werk uitvoerend bediende werkbaar werk uitvoerend bediende juli 2009 Werkbaarheidsprofiel op basis van Vlaamse Werkbaarheidsmonitor Werknemers 2004-2007 Inleiding In het Pact van Vilvoorde spraken de Vlaamse regering en sociale

Nadere informatie

Werkbaar werk kortgeschoolde arbeider

Werkbaar werk kortgeschoolde arbeider Werkbaar werk kortgeschoolde arbeider 2004-2010 Werkbaarheidsprofiel op basis van Vlaamse Werkbaarheidsmonitor Werknemers 2004-2010 Brussel juli 2011 Inleiding In het Pact 2020 spraken de Vlaamse Regering

Nadere informatie

Werkbaar werk uitvoerend bediende

Werkbaar werk uitvoerend bediende Werkbaar werk uitvoerend bediende 2004-2010 Werkbaarheidsprofiel op basis van Vlaamse Werkbaarheidsmonitor Werknemers 2004-2010 Brussel juli 2011 Inleiding In het Pact 2020 spraken de Vlaamse Regering

Nadere informatie

werkbaar werk geschoolde arbeider / technicus

werkbaar werk geschoolde arbeider / technicus werkbaar werk geschoolde arbeider / technicus juli 2009 Werkbaarheidsprofiel op basis van Vlaamse Werkbaarheidsmonitor Werknemers 2004-2007 Inleiding In het Pact van Vilvoorde spraken de Vlaamse regering

Nadere informatie

Sectorprofiel werkbaar werk

Sectorprofiel werkbaar werk Sectorprofiel werkbaar werk Bouwsector Oktober 2005 Werkbaarheidsprofiel op basis van Vlaamse werkbaarheidsmonitor 2004 Inleiding In het Pact van Vilvoorde spraken de Vlaamse regering en sociale partners

Nadere informatie

Sectorprofiel werkbaar werk

Sectorprofiel werkbaar werk Sectorprofiel werkbaar werk Vrije beroepen November 2008 Werkbaarheidsprofiel voor de vrije beroepen op basis van Vlaamse werkbaarheidsmonitor voor zelfstandige ondernemers 2007 I n l e i d i n g In het

Nadere informatie

Werkbaar werk zelfstandige ondernemers-starters

Werkbaar werk zelfstandige ondernemers-starters Werkbaar werk zelfstandige ondernemers-starters 2007-2010 Werkbaarheidsprofiel van zelfstandige ondernemers-starters op basis van Vlaamse Werkbaarheidsmonitor Werknemers 2007-2010 Brussel juni 2012 Inleiding

Nadere informatie

Werkbaar werk in Vlaanderen Arbeiders bouwsector / andere sectoren

Werkbaar werk in Vlaanderen Arbeiders bouwsector / andere sectoren 1 Werkbaar werk in Vlaanderen 2004-2010 Arbeiders bouwsector / andere sectoren Inhoud presentatie 2 Voorstelling monitor Arbeiders bouw/andere sectoren: Leeftijd, geslacht, bedrijfsomvang, werkuren Arbeiders

Nadere informatie

Werkbaar werk vrouwelijke. zelfstandige ondernemers.

Werkbaar werk vrouwelijke. zelfstandige ondernemers. Werkbaar werk vrouwelijke zelfstandige ondernemers 2007-2010 Werkbaarheidsprofiel van de vrouwelijke zelfstandige ondernemers op basis van Vlaamse Werkbaarheidsmonitor Werknemers 2007-2010 Brussel september

Nadere informatie

Werkbaar werk Zelfstandige ondernemers

Werkbaar werk Zelfstandige ondernemers Werkbaar werk Zelfstandige ondernemers oktober 2009 Profiel voor zelfstandige ondernemers die in 2007 een groei of uitbreiding van hun activiteit verwachten Werkbaarheidsprofiel voor de zelfstandige ondernemers

Nadere informatie

Sectorprofiel werkbaar werk

Sectorprofiel werkbaar werk Sectorprofiel werkbaar werk Zakelijke dienstverlening November 2008 Werkbaarheidsprofiel op basis van Vlaamse Werkbaarheidsmonitor Werknemers 2004-2007 Inleiding In het Pact van Vilvoorde spraken de Vlaamse

Nadere informatie

Sectorprofiel werkbaar werk

Sectorprofiel werkbaar werk Sectorprofiel werkbaar werk Oktober 2005 Horeca Werkbaarheidsprofiel op basis van Vlaamse werkbaarheidsmonitor 2004 Inleiding In het Pact van Vilvoorde spraken de Vlaamse regering en sociale partners af

Nadere informatie

Hoe werkbaar werk realiseren in de (kleine) zorg/welzijnsinstellingen? HR in zorg en welzijn: studievoormiddag 22 mei 2013

Hoe werkbaar werk realiseren in de (kleine) zorg/welzijnsinstellingen? HR in zorg en welzijn: studievoormiddag 22 mei 2013 1 Hoe werkbaar werk realiseren in de (kleine) zorg/welzijnsinstellingen? HR in zorg en welzijn: studievoormiddag 22 mei 2013 Hadewych Bamps Ria Bourdeaud hui Werkbaar werk realiseren in zorginstellingen

Nadere informatie

Rapport. Werkbaarheidsprofiel voor zelfstandige ondernemers in de horeca 2013. Brussel, februari 2015. Ria Bourdeaud hui, Stephan Vanderhaeghe.

Rapport. Werkbaarheidsprofiel voor zelfstandige ondernemers in de horeca 2013. Brussel, februari 2015. Ria Bourdeaud hui, Stephan Vanderhaeghe. Rapport Werkbaarheidsprofiel voor zelfstandige ondernemers in de horeca 2013 Brussel, februari 2015 Ria Bourdeaud hui, Stephan Vanderhaeghe. Dit rapport verstrekt informatie uit de Vlaamse Werkbaarheidsmonitor

Nadere informatie

Werkbaar werk Zelfstandige ondernemers

Werkbaar werk Zelfstandige ondernemers Werkbaar werk Zelfstandige ondernemers Profiel voor juni 2009 Werkbaarheidsprofiel voor de op basis van Vlaamse werkbaarheidsmonitor voor zelfstandige ondernemers 2007 I n l e i d i n g In het Pact van

Nadere informatie

Werkbaar werk leidinggevenden

Werkbaar werk leidinggevenden Technische nota Werkbaar werk leidinggevenden 2004-2010 Werkbaarheidsprofiel van werknemers met een leidinggevende functie, op basis van Vlaamse Werkbaarheidsmonitor Werknemers 2004-2010 Brussel mei 2013

Nadere informatie

Rapport. Werkbaarheidsprofiel voor zelfstandige ondernemers in de sector productie/transport. Brussel, februari 2015

Rapport. Werkbaarheidsprofiel voor zelfstandige ondernemers in de sector productie/transport. Brussel, februari 2015 Rapport Werkbaarheidsprofiel voor zelfstandige ondernemers in de sector productie/transport 2013 Brussel, februari 2015 Ria Bourdeaud hui, Stephan Vanderhaeghe. Dit rapport verstrekt informatie uit de

Nadere informatie

Sectorprofiel werkbaar werk

Sectorprofiel werkbaar werk Sectorprofiel werkbaar werk Zakelijke dienstverlening Oktober 2005 Werkbaarheidsprofiel op basis van Vlaamse werkbaarheidsmonitor 2004 Inleiding In het Pact van Vilvoorde spraken de Vlaamse regering en

Nadere informatie

Rapport. Werkbaarheidsprofiel voor zelfstandige ondernemers in de land- en tuinbouw Brussel, februari 2015

Rapport. Werkbaarheidsprofiel voor zelfstandige ondernemers in de land- en tuinbouw Brussel, februari 2015 Rapport Werkbaarheidsprofiel voor zelfstandige ondernemers in de land- en tuinbouw 2013 Brussel, februari 2015 Ria Bourdeaud hui, Stephan Vanderhaeghe. Dit rapport verstrekt informatie uit de Vlaamse Werkbaarheidsmonitor

Nadere informatie

Sectorprofiel werkbaar werk

Sectorprofiel werkbaar werk Sectorprofiel werkbaar werk Post- en telecommunicatiesector Oktober 2005 Werkbaarheidsprofiel op basis van Vlaamse werkbaarheidsmonitor 2004 Inleiding In het Pact van Vilvoorde spraken de Vlaamse regering

Nadere informatie

Sectorprofiel werkbaar werk

Sectorprofiel werkbaar werk Sectorprofiel werkbaar werk Onderwijssector Oktober 2005 Werkbaarheidsprofiel op basis van Vlaamse werkbaarheidsmonitor 2004 Inleiding In het Pact van Vilvoorde spraken de Vlaamse regering en sociale partners

Nadere informatie

Sectorprofiel werkbaar werk in de financiële sector

Sectorprofiel werkbaar werk in de financiële sector Sectorprofiel werkbaar werk in de financiële sector 2004-2013 Werkbaarheidsprofiel op basis van Vlaamse Werkbaarheidsmonitor Werknemers 2004-2013 Brussel, juni 2014 Ria Bourdeaud hui / Stephan Vanderhaeghe

Nadere informatie

Rapport. Werkbaarheidsprofiel uitvoerende bedienden. Brussel maart Ria Bourdeaud hui. Stephan Vanderhaeghe

Rapport. Werkbaarheidsprofiel uitvoerende bedienden. Brussel maart Ria Bourdeaud hui. Stephan Vanderhaeghe Rapport Werkbaarheidsprofiel uitvoerende bedienden 2004-2013 Brussel maart 2015 Ria Bourdeaud hui Stephan Vanderhaeghe Dit rapport verstrekt informatie uit de Vlaamse Werkbaarheidsmonitor voor werknemers

Nadere informatie

Sectorprofiel werkbaar werk in de voedingsindustrie

Sectorprofiel werkbaar werk in de voedingsindustrie Sectorprofiel werkbaar werk in de voedingsindustrie 2004-2013 Werkbaarheidsprofiel op basis van Vlaamse Werkbaarheidsmonitor Werknemers 2004-2013 Brussel, mei 2014 Ria Bourdeaud hui / Stephan Vanderhaeghe

Nadere informatie

Rapport. Werkbaarheidsprofiel onderwijzend personeel. Brussel, maart Ria Bourdeaud hui, Stephan Vanderhaeghe.

Rapport. Werkbaarheidsprofiel onderwijzend personeel. Brussel, maart Ria Bourdeaud hui, Stephan Vanderhaeghe. Rapport Werkbaarheidsprofiel onderwijzend personeel 2004-2013 Brussel, maart 2015 Ria Bourdeaud hui, Stephan Vanderhaeghe. Dit rapport verstrekt informatie uit de Vlaamse Werkbaarheidsmonitor voor werknemers

Nadere informatie

Sectorprofiel werkbaar werk

Sectorprofiel werkbaar werk Sectorprofiel werkbaar werk Transportsector Oktober 2005 Werkbaarheidsprofiel op basis van Vlaamse werkbaarheidsmonitor 2004 Inleiding In het Pact van Vilvoorde spraken de Vlaamse regering en sociale partners

Nadere informatie

Sectorprofiel werkbaar werk

Sectorprofiel werkbaar werk Sectorprofiel werkbaar werk November 2008 Horeca Werkbaarheidsprofiel op basis van Vlaamse Werkbaarheidsmonitor Werknemers 2004-2007 I n l e i d i n g In het Pact van Vilvoorde spraken de Vlaamse regering

Nadere informatie

Sectorprofiel werkbaar werk

Sectorprofiel werkbaar werk Sectorprofiel werkbaar werk Openbaar bestuur Oktober 2005 Werkbaarheidsprofiel op basis van Vlaamse werkbaarheidsmonitor 2004 Inleiding In het Pact van Vilvoorde spraken de Vlaamse regering en sociale

Nadere informatie

Sectorprofiel werkbaar werk

Sectorprofiel werkbaar werk Sectorprofiel werkbaar werk Financiële sector Oktober 2005 Werkbaarheidsprofiel op basis van Vlaamse werkbaarheidsmonitor 2004 Inleiding In het Pact van Vilvoorde spraken de Vlaamse regering en sociale

Nadere informatie

Werk maken van werkbaar werk

Werk maken van werkbaar werk Comité Vlaams ABVV 6 maart 2012 Resolutie Werk maken van werkbaar werk Voor een goed begrip Kwaliteit van arbeid is al lang een vakbondseis. We hebben het tegenwoordig over werkbaar werk. Werkbaarheid

Nadere informatie

Werkbaar werk vrouwelijke werknemers

Werkbaar werk vrouwelijke werknemers Werkbaar werk vrouwelijke werknemers 2004-2010 Werkbaarheidsprofiel van de vrouwelijke werknemers op basis van Vlaamse Werkbaarheidsmonitor Werknemers 2007-2010 Brussel september 2012 Inleiding In het

Nadere informatie

De kwaliteit van de arbeid in de industrie in Vlaanderen 25 oktober 2016 Werkbaar werk

De kwaliteit van de arbeid in de industrie in Vlaanderen 25 oktober 2016 Werkbaar werk 1 1 De kwaliteit van de arbeid in de industrie in Vlaanderen 25 oktober 2016 Werkbaar werk: werknemers meting 2013 2 Bestuur Stia personeel 3 3 Vanwaar komt de WBM & waarom? WBM = werkbaarheidsmonitor

Nadere informatie

Samenvatting. Eerste resultaten Nulmeting Vlaamse werkbaarheidsmonitor: Indicatoren voor de kwaliteit van de arbeid op de Vlaamse arbeidsmarkt 2004

Samenvatting. Eerste resultaten Nulmeting Vlaamse werkbaarheidsmonitor: Indicatoren voor de kwaliteit van de arbeid op de Vlaamse arbeidsmarkt 2004 Brussel, 24 mei 2004 Samenvatting Eerste resultaten Nulmeting Vlaamse werkbaarheidsmonitor: Indicatoren voor de kwaliteit van de arbeid op de Vlaamse arbeidsmarkt 2004 Een onderzoek van met steun van de

Nadere informatie

Sectorprofiel werkbaar werk Gas-Water-Elektriciteit 2013

Sectorprofiel werkbaar werk Gas-Water-Elektriciteit 2013 Sectorprofiel werkbaar werk Gas-Water-Elektriciteit 2013 Werkbaarheidsprofiel op basis van Vlaamse Werkbaarheidsmonitor Werknemers 2013 Brussel, december 2014 Ria Bourdeaud hui Stephan Vanderhaeghe Sectorprofiel

Nadere informatie

Bevorderen de verloven een verlenging van de loopbaan?

Bevorderen de verloven een verlenging van de loopbaan? Bevorderen de verloven een verlenging van de loopbaan? 24 september 2013 Seminarie Langer werken door de ogen van de FOD WASO Daniëlla Pierreux Annelies Van De Geuchte Soorten: Uitgebreid verlofstelsel

Nadere informatie

Wat meet de werkbaarheidsmonitor?

Wat meet de werkbaarheidsmonitor? Wat meet de werkbaarheidsmonitor? Mogelijke stressoren 1. Werkdruk 2. Emotionele belasting 3. Afwisseling in het werk 4. Autonomie of zelfstandigheid 5. Ondersteuning door directe leiding 6. Arbeidsomstandigheden

Nadere informatie

Sectorprofiel werkbaar werk in het openbaar bestuur, (overheidsadministratie,

Sectorprofiel werkbaar werk in het openbaar bestuur, (overheidsadministratie, Sectorprofiel werkbaar werk in het openbaar bestuur, 2004-2013 (overheidsadministratie, openbaar vervoer, politie-defensie) Werkbaarheidsprofiel op basis van Vlaamse Werkbaarheidsmonitor Werknemers 2004-2013

Nadere informatie

WERKBAAR WERK EN WERK-PRIVE BALANS IN VLAANDEREN

WERKBAAR WERK EN WERK-PRIVE BALANS IN VLAANDEREN WERKBAAR WERK EN WERK-PRIVE BALANS IN VLAANDEREN 1 Inhoud De werkbaarheidsmonitor Wat is werkbaar werk? Werk-privé balans werknemers en zelfstandigen Invloed van werkdruk, overwerk, nachtwerk en roosterwijzigingen

Nadere informatie

nr. 362 van GRETE REMEN datum: 1 maart 2016 aan PHILIPPE MUYTERS Openbare sector - Loopbaanonderbreking

nr. 362 van GRETE REMEN datum: 1 maart 2016 aan PHILIPPE MUYTERS Openbare sector - Loopbaanonderbreking SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 362 van GRETE REMEN datum: 1 maart 2016 aan PHILIPPE MUYTERS VLAAMS MINISTER VAN WERK, ECONOMIE, INNOVATIE EN SPORT Openbare sector - Loopbaanonderbreking Er zijn diverse mogelijkheden

Nadere informatie

24 september 2016 Chris Serroyen Studiedienst ACV. Voorstel van wetsontwerp WWW (wendbaar en werkbaar werk) Van waar? Naar waar?

24 september 2016 Chris Serroyen Studiedienst ACV. Voorstel van wetsontwerp WWW (wendbaar en werkbaar werk) Van waar? Naar waar? 24 september 2016 Chris Serroyen Studiedienst ACV Voorstel van wetsontwerp WWW (wendbaar en werkbaar werk) Van waar? Naar waar? Outline 1. Werkbaar werk: van waar? 2. Werkbaar werk als compensatie voor

Nadere informatie

Technische nota. Brussel, december 2011

Technische nota. Brussel, december 2011 Technische nota Werkbaar werk en de inschatting van zelfstandige ondernemers om hun huidige job al dan niet tot hun pensioen verder te kunnen zetten. Resultaten uit de werkbaarheidsmetingen 2007 en 2010

Nadere informatie

Werken aan het huis van werkvermogen

Werken aan het huis van werkvermogen Werken aan het huis van werkvermogen De sleutel tot duurzame inzetbaarheid (naar Juhani Ilmarinen) Werkvermogen Werk Omstandigheden Inhoud en -eisen Organisatie Management en leiderschap Normen en waarden

Nadere informatie

Werkbaar werk metaalarbeiders

Werkbaar werk metaalarbeiders Brussel, januari 2010 Werkbaar werk metaalarbeiders Werkbaarheidsprofiel van de metaalarbeiders op basis van de data van de werkbaarheidsmonitor 2007 Ria Bourdeaud hui Stephan Vanderhaeghe Brussel, SERV

Nadere informatie

Werkbaar werk onderwijzend personeel

Werkbaar werk onderwijzend personeel Brussel, januari 2010 Werkbaar werk onderwijzend personeel Werkbaarheidsprofiel van het onderwijzend personeel op basis van de data van de werkbaarheidsmonitor 2007 Ria Bourdeaud hui Stephan Vanderhaeghe

Nadere informatie

Werkbaar werk in Vlaanderen

Werkbaar werk in Vlaanderen Sterk door overleg SERV Werkbaar werk in Vlaanderen Nulmeting Vlaamse werkbaarheidsmonitor 2004 Dit is een publicatie van de SERV Sociaal-Economische Raad van Vlaanderen Wetstraat 34-36 1040 Brussel Tel:

Nadere informatie

Nieuw loopbaanakkoord zet de stap naar maatwerk

Nieuw loopbaanakkoord zet de stap naar maatwerk PERSBERICHT VLAAMS MINISTER-PRESIDENT KRIS PEETERS VLAAMS VICE-MINISTER-PRESIDENT INGRID LIETEN VLAAMS MINISTER VAN WERK PHILIPPE MUYTERS SERV-voorzitter KAREL VAN EETVELT SERV-ondervoorzitter ANN VERMORGEN

Nadere informatie

Welzijn zoekt personeel (M/V)

Welzijn zoekt personeel (M/V) Welzijn zoekt personeel (M/V) Het Vlaams Welzijnsverbond publiceert cijfers over het personeel in de Vlaamse welzijnssector en vergelijkt deze met de tewerkstellingskenmerken van een ruime Vlaamse steekproef

Nadere informatie

Hoe heeft de sociale zekerheid de crisis doorstaan?

Hoe heeft de sociale zekerheid de crisis doorstaan? Hoe heeft de sociale zekerheid de crisis doorstaan? Hoe heeft de sociale zekerheid de economische crisis van 2009 en 2012 doorstaan? Die twee jaar bedraagt de economische groei respectievelijk -2,8% en

Nadere informatie

VOORSTEL VAN RESOLUTIE betreffende het inzetten op preventie en welzijn voor het terugdringen van arbeidsongeschikte zelfstandigen

VOORSTEL VAN RESOLUTIE betreffende het inzetten op preventie en welzijn voor het terugdringen van arbeidsongeschikte zelfstandigen VOORSTEL VAN RESOLUTIE betreffende het inzetten op preventie en welzijn voor het terugdringen van arbeidsongeschikte zelfstandigen SAMENVATTING Griet Smaers Het aantal langdurige arbeidsongeschikte zelfstandigen

Nadere informatie

Evolueert de arbeidsmarkt naar meer werkbare jobs?

Evolueert de arbeidsmarkt naar meer werkbare jobs? Evolueert de arbeidsmarkt naar meer werkbare jobs? Vermeerbergen, L., Dessers, E., Van Hootegem, G., & Huys, R. (2013). Meer jobs door beter werkbare jobs. In M. Callens, J. Noppe, & L. Vanderleyden (Red.),

Nadere informatie

1. Ziekteverzuim op de Belgische arbeidsmarkt

1. Ziekteverzuim op de Belgische arbeidsmarkt Absenteïsme beleid Inhoud 1. Ziekteverzuim op de Belgische arbeidsmarkt 2. Maatregelen bij absenteïsme 3. Kosten van ziekteverzuim 4. Ziekteverzuim volgens de kenmerken van de werkgever 5. Ziekteverzuim

Nadere informatie

STRAFFE MADAMMEN IN DE VAKBOND

STRAFFE MADAMMEN IN DE VAKBOND SOCIALE VERKIEZINGEN 2016 STRAFFE MADAMMEN IN DE VAKBOND vrouwen in de vuurlijn WWW.ABVV2016.BE STRAFFE MADAMMEN IN DE VAKBOND Mannen - Vrouwen: Verwijzingen naar personen of functies hebben vanzelfsprekend

Nadere informatie

CHECKLIST WERKBAAR WERK IN JOUW ONDERNEMING?

CHECKLIST WERKBAAR WERK IN JOUW ONDERNEMING? CHECKLIST WERKBAAR WERK IN JOUW ONDERNEMING? Je job mag geen ziekmaker zijn ( veiligheid en gezondheid ), van werken mag je niet overspannen raken ( stress op het werk ), werknemers moeten kansen krijgen

Nadere informatie

Combinatie werk en gezin: Een moeilijke maar belangrijke uitdaging voor ondernemers en werknemers

Combinatie werk en gezin: Een moeilijke maar belangrijke uitdaging voor ondernemers en werknemers Combinatie werk en gezin: Een moeilijke maar belangrijke uitdaging voor ondernemers en werknemers Unizo en Gezinsbond weten dat de combinatie van werk gezin en zorg voor vele mensen op beroepsactieve leeftijd

Nadere informatie

De competentieportfolio van de Vlaamse zelfstandige ondernemer: maatstaf voor de duurzaamheid van de ondernemersloopbaan

De competentieportfolio van de Vlaamse zelfstandige ondernemer: maatstaf voor de duurzaamheid van de ondernemersloopbaan Loopbanen De competentieportfolio van de Vlaamse zelfstandige ondernemer: maatstaf voor de duurzaamheid van de ondernemersloopbaan Penne, K., & Bourdeaudhui, R. (2015). De competentieportfolio van de Vlaamse

Nadere informatie

Is werkstress een probleem?

Is werkstress een probleem? 1 Is werkstress een probleem? Enquête Dublin Stichting 25% stressklachten Europees Jaar Veiligheid 56% belangrijkste gezondheidsdreiging Cooper en Karasek 50-55% van het ziekteverzuim NIA onderzoek 33%

Nadere informatie

Op zoek naar 25.000 nieuwe personeelsleden tegen 2025

Op zoek naar 25.000 nieuwe personeelsleden tegen 2025 Op zoek naar 25.000 nieuwe personeelsleden tegen 2025 Het Vlaams Welzijnsverbond publiceert naar jaarlijkse gewoonte cijfers over het personeel in de Vlaamse welzijnssector. 187 werkgevers uit de welzijnssectoren

Nadere informatie

Rapport. Werkbaar werk voor zzp ers. Analyse zelfstandige ondernemers zonder personeel op basis van de Vlaamse werkbaarheidsmonitor

Rapport. Werkbaar werk voor zzp ers. Analyse zelfstandige ondernemers zonder personeel op basis van de Vlaamse werkbaarheidsmonitor Rapport Werkbaar werk voor zzp ers Analyse zelfstandige ondernemers zonder personeel op basis van de Vlaamse werkbaarheidsmonitor 2007-2016 Brussel, oktober 2017 Ria Bourdeaud hui, Frank Janssens, Stephan

Nadere informatie

Hoofdstuk 20 WERKBAAR WERK: OP ZOEK NAAR VERSCHILLEN OP. Ria Bourdeaud hui, Stephan Vanderhaeghe & Frank Janssens SERV STV Innovatie & Arbeid

Hoofdstuk 20 WERKBAAR WERK: OP ZOEK NAAR VERSCHILLEN OP. Ria Bourdeaud hui, Stephan Vanderhaeghe & Frank Janssens SERV STV Innovatie & Arbeid WERKBAAR WERK: OP ZOEK NAAR VERSCHILLEN OP DE VLAAMSE ARBEIDSMARKT Hoofdstuk 20 Ria Bourdeaud hui, Stephan Vanderhaeghe & Frank Janssens SERV STV Innovatie & Arbeid Inleiding In het Pact van Vilvoorde

Nadere informatie

Leeftijdbewust personeelsbeleid Ingrediënten voor een plan van aanpak

Leeftijdbewust personeelsbeleid Ingrediënten voor een plan van aanpak Leeftijdbewust personeelsbeleid Ingrediënten voor een plan van aanpak Inhoud Inleiding 3 Stap 1 De noodzaak vaststellen 4 Stap 2 De business case 5 Stap 3 Probleemverdieping 6 Stap 4 Actieplan 8 Stap 5

Nadere informatie

Technische nota. Werkbaar werk en de inschatting van de werknemers om hun huidige job al dan niet tot hun pensioen verder te kunnen zetten?

Technische nota. Werkbaar werk en de inschatting van de werknemers om hun huidige job al dan niet tot hun pensioen verder te kunnen zetten? Brussel, mei 2009 Technische nota Werkbaar werk en de inschatting van de werknemers om hun huidige job al dan niet tot hun pensioen verder te kunnen zetten? Ria Bourdeaud hui Stephan Vanderhaeghe Brussel,

Nadere informatie

Omschrijving: De werkzaamheidsgraad is het aandeel werkenden ( volgens IAB-statuut) in de bevolking.

Omschrijving: De werkzaamheidsgraad is het aandeel werkenden ( volgens IAB-statuut) in de bevolking. Methodologie Boordtabel Eindeloopbaan Steunpunt WSE Werkzaamheidsgraad naar leeftijd en geslacht De werkzaamheidsgraad is het aandeel werkenden ( volgens IAB-statuut) in de bevolking. - Voor België en

Nadere informatie

MEER DOEN MET EVENVEEL. KOMT DE GRENS IN ZICHT?

MEER DOEN MET EVENVEEL. KOMT DE GRENS IN ZICHT? MEER DOEN MET EVENVEEL. KOMT DE GRENS IN ZICHT? Tendenzen over hoe werknemers in de ouderenzorg werken in de sector ervaren. 2 Juli 2015 Opzet van de bevraging De voorbije jaren is er een wijdverspreid

Nadere informatie

WERKBAAR EN WENDBAAR WERK

WERKBAAR EN WENDBAAR WERK De ministerraad heeft vrijdag 28 oktober het plan Werkbaar en wendbaar werk goedgekeurd. De regering wil zo flexibiliteit voor ondernemers en werknemers versterken. De eerste stappen naar een Belgisch

Nadere informatie

Wat vinden Vlamingen belangrijk in hun werk?

Wat vinden Vlamingen belangrijk in hun werk? Motivatie en welzijn Wat vinden Vlamingen belangrijk in hun werk? SERV. 2012. Arbeidsethos en arbeidsoriëntaties op de Vlaamse arbeidsmarkt 2007-2010. Informatiedossier. Brussel: SERV Stichting Innovatie

Nadere informatie

Rapport. Werkbaar werk in de gezondheids- en welzijnszorg. Sectorale analyse op de Vlaamse werkbaarheidsmonitor Brussel, maart 2017

Rapport. Werkbaar werk in de gezondheids- en welzijnszorg. Sectorale analyse op de Vlaamse werkbaarheidsmonitor Brussel, maart 2017 Rapport Werkbaar werk in de gezondheids- en welzijnszorg Sectorale analyse op de Vlaamse werkbaarheidsmonitor 2004-2016 Brussel, maart 2017 Ria Bourdeaud hui, Frank Janssens, Stephan Vanderhaeghe StIA20170308_WBM2016_Social

Nadere informatie

Nieuw rapport Europese Commissie: onze pensioenen zijn wél betaalbaar

Nieuw rapport Europese Commissie: onze pensioenen zijn wél betaalbaar Nieuw rapport Europese Commissie: onze pensioenen zijn wél betaalbaar Studiedienst PVDA Kim De Witte 1 Meer actieven in verhouding tot niet-actieven tot 2040... 2 1.1 Demografische versus economische afhankelijkheidsratio...

Nadere informatie

Relatie psychosociale aspecten en werkbaar werk. Claes Leen Preventieadviseur ergonomie en psychosociale aspecten, AristA

Relatie psychosociale aspecten en werkbaar werk. Claes Leen Preventieadviseur ergonomie en psychosociale aspecten, AristA Relatie psychosociale aspecten en werkbaar werk Claes Leen Preventieadviseur ergonomie en psychosociale aspecten, AristA Maart 2013 Werkbaar werk Definitie werkbaarheid: (bron Ervaringsfonds) Evenwicht

Nadere informatie

Publicatiedatum: 6 februari 2012

Publicatiedatum: 6 februari 2012 Publicatiedatum: 6 februari 2012 Sinds 1 januari 2012 zijn de voorwaarden om recht te hebben op uitkeringen tijdens een periode van tijdskrediet strenger geworden. Zo wordt een langere loopbaan vereist

Nadere informatie

Uitgerust op rustpensioen

Uitgerust op rustpensioen Uitgerust op rustpensioen Eindeloopbaan en pensioenvorming in Vlaanderen Herremans, W. (2005). Uitgerust op rustpensioen. Eindeloopbaan en pensioenvorming in Vlaanderen. Steunpunt WAV, in opdracht van

Nadere informatie

Werkbaar werk? Beloftes en valkuilen van personalisatie

Werkbaar werk? Beloftes en valkuilen van personalisatie Werkbaar werk? Beloftes en valkuilen van personalisatie Werkbaar werk? Werkbaarheidsmonitor Wat is werkstress? De mate waarin mentale vermoeidheid, die het gevolg is van psychisch-sociale arbeidsbelasting,

Nadere informatie

West4Work 31 oktober 2017 BACK TO. 5 uitdagingen en 6 basisvoorstellen voor Een actueel arbeidsmarkt- en loopbaanbeleid in Vlaanderen

West4Work 31 oktober 2017 BACK TO. 5 uitdagingen en 6 basisvoorstellen voor Een actueel arbeidsmarkt- en loopbaanbeleid in Vlaanderen West4Work 31 oktober 2017 BACK TO 5 uitdagingen en 6 basisvoorstellen voor Een actueel arbeidsmarkt- en loopbaanbeleid in Vlaanderen Ann Vermorgen Nationaal Secretaris ACV Setting the scene Welke arbeidsmarkt

Nadere informatie

Belg wil stoppen met werken op 62 jaar

Belg wil stoppen met werken op 62 jaar ALGEMENE DIRECTIE STATISTIEK EN ECONOMISCHE INFORMATIE PERSBERICHT 4 februari 2008 Belg wil stoppen met werken op 62 jaar - Resultaten unieke bevraging overgang van werk naar pensionering - Werkende 50-plussers

Nadere informatie

Werknemers willen ook flexibiliteit op hun maat

Werknemers willen ook flexibiliteit op hun maat ACV-nieuwarsbabbel 18 nuari 2017 Diepenbeek Werknemers willen ook flexibiliteit op hun maat Het ACV plaatste bij de verhoging van de pensioenleeftijd heel wat vraagtekens bij de 'werkbaarheid' van die

Nadere informatie

Stijging van het aantal werkzoekende uitkeringsgerechtigde volledig werklozen maar eerste daling bij de jongeren onder 25 jaar

Stijging van het aantal werkzoekende uitkeringsgerechtigde volledig werklozen maar eerste daling bij de jongeren onder 25 jaar Rijksdienst voor Arbeidsvoorziening Directie Interne en Externe Communicatie Keizerslaan, 7-9 - 1000 Brussel Tel. 02 515 42 81 www.rva.be Brussel, 8 mei Persmededeling Stijging van de volledige werkloosheid,

Nadere informatie

De werkloosheid op haar hoogste peil sinds het begin van de crisis

De werkloosheid op haar hoogste peil sinds het begin van de crisis Oktober 2009 De werkloosheid op haar hoogste peil sinds het begin van de crisis De werkloosheid: moet het ergste nog komen? De uitzendarbeid en het aantal openstaande betrekkingen lopen weer terug Het

Nadere informatie

WERK MAKEN VAN WERK IN DE ZORGSECTOR HASSELT EXPERTENSTUURGROEP SPEERPUNT ZORGECONOMIE

WERK MAKEN VAN WERK IN DE ZORGSECTOR HASSELT EXPERTENSTUURGROEP SPEERPUNT ZORGECONOMIE WERK MAKEN VAN WERK IN DE ZORGSECTOR HASSELT EXPERTENSTUURGROEP SPEERPUNT ZORGECONOMIE Filip Van Laecke Raadgever Vlaams Minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin Jo Vandeurzen Situatieschets social

Nadere informatie

Rapport. Werkbaar werk in de bouwnijverheid. Sectorale analyse op de Vlaamse werkbaarheidsmonitor Brussel, april 2017

Rapport. Werkbaar werk in de bouwnijverheid. Sectorale analyse op de Vlaamse werkbaarheidsmonitor Brussel, april 2017 Rapport Werkbaar werk in de bouwnijverheid Sectorale analyse op de Vlaamse werkbaarheidsmonitor 2004-2016 Brussel, april 2017 Ria Bourdeaud hui, Frank Janssens, Stephan Vanderhaeghe StIA20170329_WBM2016_Bouwnijverheid_RAP.docx

Nadere informatie

Rapport. Werkbaar werk in het onderwijs. Sectorale analyse op de Vlaamse werkbaarheidsmonitor Brussel, mei 2017

Rapport. Werkbaar werk in het onderwijs. Sectorale analyse op de Vlaamse werkbaarheidsmonitor Brussel, mei 2017 Rapport Werkbaar werk in het onderwijs Sectorale analyse op de Vlaamse werkbaarheidsmonitor 2004-2016 Brussel, mei 2017 Ria Bourdeaud hui, Frank Janssens, Stephan Vanderhaeghe SERV_Raad_20170508_WBM2016_Onderwijs_StIA_RAP.docx

Nadere informatie

2.2.1 Aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt

2.2.1 Aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt 2.2 Uitdagingen op het vlak van werkgelegenheid 2.2.1 Aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt Het wordt steeds belangrijker om met voldoende kwalificaties naar de arbeidsmarkt te kunnen gaan. In Europees

Nadere informatie

Leve de verzuimcultuur?

Leve de verzuimcultuur? Leve de verzuimcultuur? (2005). Het absenteïsme in België 2005. Kosten, benchmarks, medische redenen en personeelstevredenheid. Het aandeel werknemers dat zich niet heeft ziek gemeld, is in 2005 met 4%

Nadere informatie

Pensioenhervorming treft onderwijspersoneel zeer hard 22/10/2014

Pensioenhervorming treft onderwijspersoneel zeer hard 22/10/2014 Pensioenhervorming treft onderwijspersoneel zeer hard 22/10/2014 De federale regering heeft allerlei besparingsmaatregelen voor ons in petto. De maatregelen die ons het hardst zullen treffen, hebben te

Nadere informatie

VLAAMS PARLEMENT HANDELINGEN COMMISSIEVERGADERING COMMISSIE VOOR INSTITUTIONELE EN BESTUURLIJKE HERVORMING EN AMBTENARENZAKEN

VLAAMS PARLEMENT HANDELINGEN COMMISSIEVERGADERING COMMISSIE VOOR INSTITUTIONELE EN BESTUURLIJKE HERVORMING EN AMBTENARENZAKEN C208 IBH7 VLAAMS PARLEMENT Zitting 2002-2003 29 april 2003 HANDELINGEN COMMISSIEVERGADERING COMMISSIE VOOR INSTITUTIONELE EN BESTUURLIJKE HERVORMING EN AMBTENARENZAKEN Vraag om uitleg van mevrouw Ann De

Nadere informatie

Technische nota. Werkbaar werk bij deeltijders. Ria Bourdeaud hui Stephan Vanderhaeghe. Brussel, SERV - STV Innovatie & Arbeid, november 2005

Technische nota. Werkbaar werk bij deeltijders. Ria Bourdeaud hui Stephan Vanderhaeghe. Brussel, SERV - STV Innovatie & Arbeid, november 2005 Brussel, november 2005 Technische nota Werkbaar werk bij deeltijders Ria Bourdeaud hui Stephan Vanderhaeghe Brussel, SERV - STV Innovatie & Arbeid, november 2005 Technische nota s verstrekken bijkomende

Nadere informatie

Meeruitgaven in 2005 t.o.v. 1996 voor vrouwelijke 60-plussers als gevolg van de pensioenhervorming in 1996

Meeruitgaven in 2005 t.o.v. 1996 voor vrouwelijke 60-plussers als gevolg van de pensioenhervorming in 1996 Meeruitgaven in 2005 t.o.v. 1996 voor vrouwelijke 60-plussers als gevolg van de pensioenhervorming in 1996 Inleiding Bij de pensioenhervorming van 1996 werd besloten de pensioenleeftijd van vrouwen in

Nadere informatie

De inzetbaarheid van oudere medewerkers

De inzetbaarheid van oudere medewerkers De inzetbaarheid van oudere medewerkers In vergrijzende samenleving is er een toenemende noodzaak om langer door te werken Sterk oplopende kosten pensioenuitkeringen. Sterk toenemende vervangingsbehoefte

Nadere informatie

DE PERFECTE STORM. Hoe de economische crisis de wereld overviel en vooral: hoe we eruit geraken. Gert Peersman & Koen Schoors.

DE PERFECTE STORM. Hoe de economische crisis de wereld overviel en vooral: hoe we eruit geraken. Gert Peersman & Koen Schoors. DE PERFECTE STORM Hoe de economische crisis de wereld overviel en vooral: hoe we eruit geraken Gert Peersman & Koen Schoors Universiteit Gent Beleidsseminarie eindeloopbaan 6 december 2012 De Perfecte

Nadere informatie

Feiten en cijfers. Werk en Mantelzorg. mei 17

Feiten en cijfers. Werk en Mantelzorg. mei 17 Feiten en cijfers Werk en Mantelzorg mei 17 1 Maatschappelijke ontwikkelingen Door de vergrijzing neemt de vraag naar zorg toe. Door de toename van de vraag nemen ook de zorgkosten toe. Door de verschuiving

Nadere informatie

1. Hoeveel 55-plussers zijn bij VDAB ingeschreven als werkzoekend (nominaal + percentage beroepsbevolking + verloop over laatste tien jaar)?

1. Hoeveel 55-plussers zijn bij VDAB ingeschreven als werkzoekend (nominaal + percentage beroepsbevolking + verloop over laatste tien jaar)? SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 177 van PETER VAN ROMPUY datum: 13 december 2016 aan PHILIPPE MUYTERS VLAAMS MINISTER VAN WERK, ECONOMIE, INNOVATIE EN SPORT Werkgelegenheidsgraad 55-plussers - Evolutie Door de

Nadere informatie

Horeca in het federaal regeerakkoord Enkele druppels op een hete plaat? Horeca Expo Gent 2014 Geert Vermeir

Horeca in het federaal regeerakkoord Enkele druppels op een hete plaat? Horeca Expo Gent 2014 Geert Vermeir Horeca in het federaal regeerakkoord Enkele druppels op een hete plaat? Horeca Expo Gent 2014 Geert Vermeir Blackbox komt eraan Een geregistreerde kassa voor de horeca 2015 2016 Horeca Expo Gent 2014 Geert

Nadere informatie

10 ZAKEN DIE JE MOET WETEN VOOR JE IN HET

10 ZAKEN DIE JE MOET WETEN VOOR JE IN HET WERKEN MET EEN ZIEKTE- EN INVALIDITEITSUITKERING TOEGELATEN ARBEID 10 ZAKEN DIE JE MOET WETEN VOOR JE IN HET SYSTEEM STAPT WERKEN MET EEN ZIEKTE- EN INVALIDITEITSUITKERING TOEGELATEN ARBEID Vorig jaar

Nadere informatie

Beroepsbevolking 2005

Beroepsbevolking 2005 Beroepsbevolking 2005 De veroudering van de beroepsbevolking is duidelijk zichtbaar in de veranderende leeftijdspiramide van de werkzame beroepsbevolking (figuur 1). In 1975 behoorde het grootste deel

Nadere informatie

a. Anciënniteitsvoorwaarde

a. Anciënniteitsvoorwaarde Sinds 1 januari 2012 zijn de voorwaarden om recht te hebben op uitkeringen tijdens een periode van tijdskrediet strenger geworden. Zo werd een langere loopbaan vereist van de werknemer, en werd het recht

Nadere informatie

Van 77bis naar 103: een nieuwe CAO over tijdskrediet: wijzigingen vanaf 1 september 2012

Van 77bis naar 103: een nieuwe CAO over tijdskrediet: wijzigingen vanaf 1 september 2012 Blijf met ons aan de spits van het sociaal recht 36-2012 - 31 augustus t.e.m. 6 september Van 77bis naar 103: een nieuwe CAO over tijdskrediet: wijzigingen vanaf 1 september 2012 CAO nr. 103 van 27 juni

Nadere informatie

Detectielijst kwaliteit van de arbeid

Detectielijst kwaliteit van de arbeid Detectielijst kwaliteit van de arbeid Je job mag geen ziekmaker zijn ( veiligheid en gezondheid ), van werken mag je niet overspannen raken ( stress op het werk ), werknemers moeten kansen krijgen om bij

Nadere informatie

DEPARTEMENT WERK EN SOCIALE ECONOMIE. Werken aan werkbaarheid en werkvermogen Consulentendag LDB 07/11/2013 Jessie Vandeweyer

DEPARTEMENT WERK EN SOCIALE ECONOMIE. Werken aan werkbaarheid en werkvermogen Consulentendag LDB 07/11/2013 Jessie Vandeweyer DEPARTEMENT WERK EN SOCIALE ECONOMIE Werken aan werkbaarheid en werkvermogen Consulentendag LDB 07/11/2013 Jessie Vandeweyer 1 Overzicht Wat is werkvermogen? Wat is werkbaarheid? Waarom werken aan werkvermogen

Nadere informatie

nationale arbeidsraad

nationale arbeidsraad nationale arbeidsraad A D V I E S Nr. 1.339 ------------------------------ Zitting van dinsdag 14 februari 2001 Interprofessioneel akkoord: tijdskrediet x x x 1.840-1. Website: http ://www.nar-cnt.be E-mail:

Nadere informatie