Duurzaam (ver)bouwen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Duurzaam (ver)bouwen"

Transcriptie

1 Duurzaam (ver)bouwen We staan aan de vooravond van een energie-revolutie Locatie voor het gesprek is de ronde tafel in één van de authentieke pronkkamers van De Pleats in Bergum, waar we gastvrij ontvangen worden. Het wordt een gesprek over urgentie. De fossiele brandstoffen raken op. We willen onafhankelijk zijn van olie uit het Midden-Oosten en Russisch gas. Belangrijke voortrekker voor de transitie naar een duurzame economie is de bouw. Hoe staat die er voor in Friesland? Welke heilige huisjes moeten omver? Wat kunnen we verwachten de komende jaren? Wat voor werknemers hebben we nodig voor de innovatiekracht die deze transitie vraagt? Een gesprek. 50 OF

2 RONDETAFELGESPREK VOLG OF NU OOK VIA EN. KIJK OP 51 OF

3 Acht betrokkenen schoven aan Michiel Schrier (Gedeputeerde, met in zijn portefeuille onder meer duurzame energie), Kurt Boomgaard (architect en docent bouwkunde & architectuur aan de NHL), Hans Schaeffer (docent en coördinator/ adviseur aan de NHL, Built Environment), Martijn van der Harst (eigenaar van Energie Inspectie Friesland), Bernhard Scholing (directeur Subvention, adviseur subsidietrajecten en MVO) Jetze Lont (directeur Bouwbedrijf Lont), Jan Hooghiemster (directeur Bouwbedrijf Hooghiemster) en Hylke van der Wal (Sales, Marketing en Communicatie bij PowerField Nederland N.V.) Zonneparken Windmolens stonden de afgelopen jaren in the picture als het in Fryslân over duurzame energie ging. Maar laten we de zon niet vergeten. Zo zal, wanneer het subsidietraject geen onverwachte hobbels vertoont, volgend jaar bij Leek een grootschalige zonneweide verrijzen. Hylke van der Wal, salesmanager bij Powerfield vertelt: De gemeente Leek zat omhoog met een braakliggend terrein van zo n 21 hectare: de behoefte aan bedrijventerreinen in de regio neemt af en de gemeente zag de ontwikkeling van een zonnepark als een goed alternatief. We konden een koopovereenkomst afsluiten. Het gaat om de plaatsing van zonnepanelen, waarmee 14 miljoen Kwh per jaar opgewekt kan worden. Dit staat gelijk aan het stroomverbruik van huishoudens. Het idee slaat aan, de spinoff is merkbaar, aldus Hylke: We worden wekelijks gebeld door diverse gemeenten die grote belangstelling hebben. Planologische inplanning Gedeputeerde Michiel Schrier is enthousiast over zonneweides: Als Provincie ondersteunen wij zulke initiatieven van harte. Zo komt er binnenkort ook één op Ameland. Een zorgvuldige planologische inpassing staat daarbij altijd voorop. Dat geldt voor windmolenparken en dat geldt ook voor zonneweides. We hebben ze allebei nodig om Fryslân duurzaam te maken. Wat Schrier betreft komen er overigens niet méér windmolens dan in eerdere afspraken met het Rijk overeen is gekomen: Mocht er vanuit het Rijk een nieuwe vraag komen dan is ons antwoord: Fryslân heeft een veel betere aanpak met niet één idee, maar met tientallen ideeën. Zonneweides zijn daar een illustratie van. 25% duurzame energie Het duurzaamheidsoffensief van de Provincie moet er toe leiden dat we in 2025 in Fryslân 25% van de duurzame energie zelf opwekken. Natuurlijk willen we graag meer, aldus Schrier. Maar je moet ook realistisch blijven, we vinden het belangrijk om doelen te stellen die ook haalbaar zijn. Hij vervolgt: Maar als Provincie doen en kunnen we dat niet alleen. Het moet van onderop Jan Hooghiemster Directeur Jan Hooghiemster Bouwbedrijf Hooghiemster 16 april 1961 te Aldtsjerk. Gehuwd. Hobby s Tuinieren, Fietsen, wandelen Favoriet boek Ik lees niet zoveel boeken maar wel heel veel vakbladen. Bernhard Scholing Directeur Subvention BV en Zienergie BV, werkmaatschappijen 9zusjes binnen de Subvention groep. 19 april 1971 te Hoogeveen. Gehuwd, 4 kinderen. Klussen in en om onze woonboerderij, koken, lezen, etc. Favoriete boek Millennium-trilogie van Stieg Larsson. Michiel Schrier Gedeputeerde Provincie Fryslân. 17 mei 1972 te Vlaardingen. Gehuwd. Kurt Boomgaard Hogeschooldocent/ architect NHL/ eigen bedrijf. 3 mei 1962 te Bussum. Gehuwd, 2 kinderen. Wandelen, tuinieren, klussen, houten fietsen maken. Favoriete film of boek Made in Europe; De kunst die ons ons continent bindt van Pieter Steinz. Favoriete film 'Into the Wild' met fantastische muziek van Eddie Vedder (Pearl Jam). 52 OF

4 RONDETAFELGESPREK komen. Van bewoners, ondernemers, de gemeenten. We willen dat elke Fries de kans krijgt om individueel of in groter verband mee te doen in duurzame energieopwekking. Elke Fries moet de kans krijgen om zijn dorp of wijk energieneutraal en/of sociaal duurzamer te maken. Verouderde panden Er is veel werk aan de winkel. Niet alleen in de woningbouw, maar ook in de utiliteitsbouw. Bernhard Scholing, directeur van Subvention: Er staan nog zoveel verouderde bedrijfspanden in Nederland. Soms zie ik een gebouw te huur staan waarvan ik denk: als je niet wilt investeren in energiebesparing en comfortverbetering, breek het alsjeblieft af en bouw het opnieuw op. Maar men verhuurt nu eenmaal liever eerst voordat men gaat investeren in duurzaamheid. Scholing maakt met zijn bedrijf Subvention (vestigingen in Enschede, Zwolle, Gouda en Uden) ondernemers wegwijs in subsidieland. Middels zusterorganisatie Zienergie richt Subvention zich specifiek op subsidies die duurzaamheid ten goede komen. Doet subsidie zijn werk als aanjager van duurzame energie? Subsidie werkt als smeerolie, bevestigt Bernhard Scholing. Het helpt om het bedrijfsleven mee te krijgen in de kaders die je als overheid stelt. Bedrijven die bij ons aankloppen gaan veelal een stevig traject in waarbij heel veel aan de orde komt op het gebied van regelgeving en vergunningen. First things first: de trein moet gaan rijden. Maar eenmaal aangeschoven bij ons aan tafel, geven wij hen ook de subsidiemogelijkheden mee op het gebied van duurzaamheid. In die zin helpen wij mee aan bewustwording. En dankzij subsidie is het voor organisaties haalbaar om meer te investeren in duurzaamheid. Lappendeken Veel gebeurt niet door onwetendheid, veel mensen zijn eenvoudigweg niet op de hoogte van de mogelijkheden, zegt Martijn van der Harst, eigenaar van Energie Inspectie Friesland. Van der Harst verzorgt energielabeling ( door het verplichtende karakter van de nieuwe regelingen hebben wij het daar aardig druk mee ) en levert maatwerkadvies voor energiebesparing. Aan die trajecten zitten nog wel wat haken en ogen, aldus Van der Harst: Neem zonnepanelen op de particuliere markt, die gaan als warme broodjes over de toonbank. Maar je kunt wel duurzame energie opwekken, als de woning vervolgens geen goede isolatieschil heeft gaat die winst weer verloren. Vaak kiezen mensen niet voor de schil maar wel voor de zonnepanelen. Die zijn namelijk sexy en kun je aan de buurman laten zien. Jetze Lont (eigenaar van Bouwbedrijf Lont): Je ziet vaak dat particulieren liever investeren in een nieuwe keuken dan in een goede isolatieschil. Jan Hooghiemster, (eigenaar van Bouwbedrijf Hooghiemster) herkent het probleem: Je kunt nog zo n scherp advies geven, maar mensen zullen niet voor die integrale oplossing kiezen wanneer deze niet gedekt wordt door subsidie. Dus kiest ieder voor zich voor die ene kleine aanpassing. Zo ontstaat een lappendeken die niet effectief is. Industriële aanpak Ik vind het hele verhaal van de labeling ook maar weinig ambitieus, zegt Kurt Boomgaard (docent bouwkunde & architectuur en ondernemend architect). Het idee achter de labeling gaat te veel uit van de bestaande Hylke van der Wal Sales, marketing en communicatie PowerField Nederland 8 augustus 1978 te Drachten. Ongehuwd. Lezen, sport en reizen. Favoriete film of boek 'The Shawshank Redemption'. Martijn van der Harst Eigenaar/adviseur Energie Inspectie Friesland 8 december 1983 te Maarssen. Vriendin en vader van één zoon. Survivalsport, obstacle runs en hardlopen. Favoriete film 'The Godfather'. Hans Schaeffer Hogeschooldocent en coördinator/ adviseur NHL / eigen bedrijf. 10 december 1956 te Leeuwarden Gehuwd, 2 kinderen. Fotograferen tuinieren, klussen, restaureren. Jetze Lont Directeur Bouwbedrijf Lont B.V. 22 augustus 1981 te Het Bildt. Gehuwd. Hardlopen. Favoriet boek Olietankers en Speedboten van Menno Lanting. Favoriet boek Dromen durven doen van Ben Tiggelaar. VOLG OF NU OOK VIA EN. KIJK OP 53 OF

5 GOEDKOPER TANKEN, SCHONER RIJDEN? TANK OP 13 LOCATIES IN FRIESLAND IK RIJD Verleng de levensduur van uw projectmeubilair Voor: Zorg Kantoor Overheid Horeca herstoffering Onderwijs Duurzaam - Sociaal - Besparen

6 KORT NIEUWS situatie. Pleisters plakken dus in plaats van een werkelijk innovatieve aanpak. Collega Hans Schaeffer (docent bouwkunde op de NHL): Wanneer je voor een industriële aanpak kiest, middels de prefabmethode, kun je veel sneller werken. We hebben in Nederland woningen, gebouwd tot 1988, die matig tot slecht geïsoleerd zijn (met een Rcwaarde/ warmte-isolerend vermogen van 2,0 m 2 K/W) en woningen die tussen 1988 en 1992 gebouwd zijn die iets beter geïsoleerd zijn (met een Rc-waarde van 2,5 m 2 K/W). Wanneer je wil dat deze woningen nog 50 jaar of langer mee gaan zul je voor een fundamentele en snelle aanpak moeten kiezen. Met het industrialiseren van schilelementen kun je deze tegen een hele lage kostprijs aanleveren. Als consument kun je jouw onderdeel op maat zo van het internet plukken, feitelijk hoef je deze alleen nog maar te laten monteren. Wanneer je het proces industrialiseert kun je tot een kostprijzenreductie komen van 20% tot 50% De mogelijkheden zijn er dus. Kurt Boomgaard: Waarom staat er bijvoorbeeld niemand op die dakelementen aanbiedt met ingebouwde zonnepanelen? En zet dan in op comfort. Zeg dat je oudere woningen comfortabel en ook nog eens energiezuinig maakt. Dat is sexy, dat heeft aantrekkingskracht. Innovatie zit nog te veel in het domein van de studeerkamer, vindt Martijn van der Harst: Geef ook de aannemer meer mogelijkheden om te innoveren. Al de regeltjes waar je als aannemer aan moet voldoen, hebben een remmende werking. Een voorbeeld: aannemers zijn verplicht om met wisselspanning te werken terwijl je voor duurzame energie vaak aangewezen bent op gelijkspanning. Stel als overheid kaders in plaats van rigide regels. Geef innovatie meer ruimte in de praktijk, niet alleen in de wetenschap. De hiërarchie kantelt Meer innovatiekracht vraagt om een nieuw soort werknemers. Hoe ziet die nieuwe werknemer eruit? Kurt Boomgaard: We willen creatieve technologen en technologische creatievelingen opleiden. Vroeger deed je HTS en zat je wat kennis betreft de komende 20 tot 30 jaar gebakken. Dat is nu anders, we moeten toe naar zelflerende, creatieve werknemers. Innovatiekracht vraagt ook om een andere bedrijfscultuur, zegt Jetze lont (eigenaar Bouwbedrijf Lont): Voorwaarde voor creativiteit is vrijheid. Wij hebben daarin afgelopen jaren binnen onze organisatie flinke stappen gemaakt. Intern is de hiërarchie gekanteld: iedereen is gelijk en iedereen is verantwoordelijk. Het draait allemaal om mensen. Bouwen is weer leuk Binnen Lont viel de cultuuromslag samen met een generatiewisseling: Jetze Lont nam 2 jaar geleden het roer van zijn vader over. Jan Hooghiemster maakte binnen zijn bedrijf een soortgelijke omslag mee, maar stond aan de andere kant van de generatielijn: Ik heb vier jaar geleden een paar stappen teruggedaan, mijn zoon heeft het toen van mij overgenomen. Hij heeft verschillende vernieuwingen doorgevoerd. Als bedrijf zijn we inmiddels gecertificeerd voor afvalscheiding: we scheiden werkelijk alles. Dat kost veel energie. En: iedereen moet meedoen en dus zijn verantwoordelijkheid nemen. Aan sommige aspecten van de cultuuromslag moest Hooghiemster wel wennen: Ik zie de jongens nu rondlopen met laptops en bimmen is heel gewoon geworden. Een school bouwen ze nu in een half jaar! Ik weet niet of ik dat destijds voor elkaar had gekregen. In het begin had ik eerlijk gezegd wel wat moeite met die hele omslag, maar nu kan ik er enorm van genieten. Bouwen is weer leuk! Eén bedrijf Jetze Lont: We komen uit een tijd waarin de laagste prijs leidend was en de hoofdaannemer de baas is. In haar genen is de bouwwereld nog steeds een traditionele en conservatieve wereld. Ook binnen de bouwteams zie je dat terug, het draait om ego s. Dat heeft een remmend effect op innovatie. Hooghiemster knikt: Dat maken wij ook mee. Maar we leven in een moderne tijd en daar hoort ook een nieuwe manier van bouwen bij: je moet het samen doen. Jetze: Natuurlijk zijn er afgelopen jaren ook stappen gezet. Het is gangbaar om binnen bouwteams met BIM en leanbouw te werken. Maar de nadruk blijft daarbij toch erg op het uitvoerende vlak en liggen en niet op de innovatie. Kurt Boomgaard bevestigt: De ketensamenwerking en andere samenwerkingsvormen lijken bedoeld om de bestaande situatie beter te laten functioneren maar we moeten naar een nieuwe situatie. Neem de auto-industrie. Een auto maak je samen met 100 mensen, samen vanuit één bedrijf. Je kunt samenwerken vanuit een bouwteam, maar nog beter is om het vanuit dat éne bedrijf te doen. Energie-revolutie Afsluitende vraag: hoe ver is een duurzaam Fryslân nog van ons verwijderd? We staan aan de vooravond van een energie-revolutie, zegt Hylke van der Wal stellig. Er gaat heel veel veranderen. Oude vormen van energie-opwekking zullen verdwijnen. We gaan kolencentrales afbreken en onze eigen energie opwekken. De energiemaatschappijen hebben straks geen bestaansrecht meer. Bernhard Scholing: Ze zullen misschien nog wel bestaan, maar een andere rol krijgen. Martijn van der Harst: Die rol zullen ze wel moeten pakken. Doen ze dat niet, dan zullen ze uit de markt worden gedrukt. Kurt Boomgaard: We betalen nu met zijn allen 14 miljard euro per jaar aan energie. Dat bedrag verdwijnt grotendeels over de grens. Als we dat bedrag nu eens zouden investeren in vernieuwende bouw, daarmee zouden we een stevige innovatieslag kunnen maken. En dat is waar we heen moeten. VOLG OF NU OOK VIA EN. KIJK OP 55 OF

JA: WONEN VOOR IEDEREEN! WENJEN FOAR ELKENIEN PVDA FRYSLÂN WONINGPLAN

JA: WONEN VOOR IEDEREEN! WENJEN FOAR ELKENIEN PVDA FRYSLÂN WONINGPLAN JA: WONEN VOOR IEDEREEN! WENJEN FOAR ELKENIEN PVDA FRYSLÂN WONINGPLAN Foto: Jeroen Mul/Flickr, Creative Commons JA: STEVIG INZETTEN OP BETAALBAAR EN GOED WONEN VOOR IEDEREEN! De afgelopen jaren is er dankzij

Nadere informatie

Stelling 1: Energie is geld voor Fryslân

Stelling 1: Energie is geld voor Fryslân Gebruik de lokale, Friese kracht voor meer duurzame energie en werkgelegenheid Vijf stellingen voor een duurzamer Fryslân Steeds meer Friezen kiezen er voor om zelf duurzame energie op te wekken, thuis

Nadere informatie

VERSLAG CLUSTER VVE, 13 MAART 2012. Anne Opent:

VERSLAG CLUSTER VVE, 13 MAART 2012. Anne Opent: VERSLAG CLUSTER VVE, 13 MAART 2012 Anne Opent: Wij krijgen Kippen is een project dat is gestart om proces en systeeminnovatie voor elkaar te krijgen. We hebben een prachtige lijst met 50 initiatieven,

Nadere informatie

VAN ONRENDABELE GROND NAAR DUURZAAM RENDEMENT

VAN ONRENDABELE GROND NAAR DUURZAAM RENDEMENT VAN ONRENDABELE GROND NAAR DUURZAAM RENDEMENT De overheid wil duurzame energie stimu leren en innovatie van duurzame energietechnieken bevor deren: meer duurzame energie in de toekomst. Doel is 16% duur

Nadere informatie

Beknopte beleidsnotitie voor zonne-energie gemeente Leeuwarderadeel 2016. Versie : ontwerp Datum : 1 februari 2016

Beknopte beleidsnotitie voor zonne-energie gemeente Leeuwarderadeel 2016. Versie : ontwerp Datum : 1 februari 2016 Beknopte beleidsnotitie voor zonne-energie gemeente Leeuwarderadeel 2016 Versie : ontwerp Datum : 1 februari 2016 1 1 Inleiding Op 18 februari 2015 heeft Provinciale Staten van Fryslân het beleidsstuk

Nadere informatie

DE ENERGIE[R]EVOLUTIE ACTIES HAVO/VWO

DE ENERGIE[R]EVOLUTIE ACTIES HAVO/VWO DE ACTIES HAVO/VWO ACTIES RONDE 1 NEDERLANDSE OVERHEID De overheid besluit 500 subsidie te verlenen aan 30.000 woningeigenaren die hun woning isoleren. Dit levert in totaal een afname van 5 -units uitstoot

Nadere informatie

Ontwerp Gezonde Systemen

Ontwerp Gezonde Systemen Ontwerp Gezonde Systemen Het huidige zonne-inkomen gebruiken De cycli van de natuur worden aangedreven door de energie van de zon. Bomen en planten vervaardigen voedsel op zonlicht. De wind kan worden

Nadere informatie

Masterclass Provincie Zuid-Holland Gouda 17 september 2015

Masterclass Provincie Zuid-Holland Gouda 17 september 2015 Masterclass Provincie Zuid-Holland Gouda 17 september 2015 Krijn Ratsma (architect en voorzitter Stichting Energieke Regio) inhoud: ontstaan Energieke Regio opzet van het project ook in uw regio? bedrijvencoöperatie?

Nadere informatie

1. Hoe dringend vindt u het klimaatprobleem? Helemaal niet dringend, we 1% Er is helemaal geen klimaatprobleem. Weet niet / geen mening

1. Hoe dringend vindt u het klimaatprobleem? Helemaal niet dringend, we 1% Er is helemaal geen klimaatprobleem. Weet niet / geen mening 1. Hoe dringend vindt u het klimaatprobleem? Helemaal niet dringend, we 1% kunnen wel even wachten met grote maatregelen 17% 1 Een beetje dringend, we kunnen nog wel even wachten met grote maatregelen,

Nadere informatie

Wat moet je doen? Lees de informatie in dit pakketje

Wat moet je doen? Lees de informatie in dit pakketje ENERGIE Wat moet je doen? Lees de informatie in dit pakketje Zoek meer informatie op de computer en bekijk filmpjes over het onderwerp (achterin deze lesbrief staan websites en links voor filmpjes) Overleg

Nadere informatie

De kracht van delen in lokale wind- en zonprojecten

De kracht van delen in lokale wind- en zonprojecten De kracht van delen in lokale wind- en zonprojecten Menno van Rossum De Windcentrale Jeroen Vanson Greenchoice 21 November 2014 AGENDA Greenchoice Over Greenchoice Lokale initiatieven en coöperaties De

Nadere informatie

Friezen in den vreemde. FFAnders, Omdat Je maar ÉÉn kans krijgt voor een eerste indruk. Lef en betrokkenheid. OF 2013 www.of.nl 01

Friezen in den vreemde. FFAnders, Omdat Je maar ÉÉn kans krijgt voor een eerste indruk. Lef en betrokkenheid. OF 2013 www.of.nl 01 Rondetafelgesprek De kunst van het luisteren Friezen in den vreemde FFAnders, Omdat Je maar ÉÉn kans krijgt voor een eerste indruk. Lef en betrokkenheid OF 2013 www.of.nl 01 FFAnders, omdat je maar één

Nadere informatie

tot eind 2025 - LED verlichting bij vervanging - inzet slimme verlichtingsconcepten

tot eind 2025 - LED verlichting bij vervanging - inzet slimme verlichtingsconcepten Doelstelling Actie Doorlooptijd Wat gaan we doen Eigenaarschap Eigen organisatie 20% energiebesparing t.o.v. 2015 Energiebesparing gemeentelijke gebouwen 20% transitie naar hernieuwbare energie t.o.v.

Nadere informatie

Energieakkoord: Wij zijn aan zet!

Energieakkoord: Wij zijn aan zet! Energieakkoord: Wij zijn aan zet! Energieakkoord in het kort - Akkoord over energiebesparing binnen de SER tussen overheid, natuur- en milieuorganisaties, vakbonden, energieproducenten, netbeheerders,

Nadere informatie

Ontbijtbijeenkomst GRIC Gilze en Rijen 16 september 2015

Ontbijtbijeenkomst GRIC Gilze en Rijen 16 september 2015 Ontbijtbijeenkomst GRIC Gilze en Rijen 16 september 2015 Krijn Ratsma (architect en voorzitter Stichting Energieke Regio) inhoud: ontstaan Energieke Regio opzet van het project ook in Gilze en Rijen? ons

Nadere informatie

Green Deal Leiden: wonen en energie

Green Deal Leiden: wonen en energie Green Deal Leiden: wonen en energie Samen meters maken Bart van Geleuken, projectleider Green Deal Introductie Leidse Green Deal Toelichting doel Leidse Green Deal Leidse voorbeelden wonen en energie Voorbeelden

Nadere informatie

Samen geeft energie Fatima

Samen geeft energie Fatima Samen geeft energie Fatima Samen geeft energie Project van de gemeente Tilburg Gebaseerd op burgerinitiatief energiebesparing bij particuliere woningeigenaren groep van 20 vergelijkbare woningen in een

Nadere informatie

Energieavond Emmawijk. 17 november 2015

Energieavond Emmawijk. 17 november 2015 Energieavond Emmawijk 17 november 2015 Wat kunt u verwachten? Welkom door 11 Duurzaam Wie is Hoom? Emmawijk onder de loep Wijkaanbod: partijen en prijzen Waarom Hoom Financiering en subsidie Nawoord door

Nadere informatie

Hilversum Kerkelanden Zeverijn en Rode Dorp

Hilversum Kerkelanden Zeverijn en Rode Dorp Hilversum Kerkelanden Zeverijn en Rode Dorp Energieavond Hilversum Kerkelanden, Zeverijn en Rode Dorp 17 mei 2016 Wat kunt u verwachten Hilverzon & Kerkelanden Leeft! Ambitie gemeente Hilversum Wie is

Nadere informatie

Heel Rhenen duurzaam!

Heel Rhenen duurzaam! Zaterdag 21 mei 2016 Heel Rhenen duurzaam! Op zaterdag 21 mei houden wij samen de tweede duurzame dag in de gemeente Rhenen. In en om het Huis van de gemeente is dan weer de duurzame markt. Hier vindt

Nadere informatie

Hoe zuinig is uw nieuwe woning?

Hoe zuinig is uw nieuwe woning? Hoe zuinig is uw nieuwe woning? verhuisplannen? een initiatief van: Warm welkom in Rivierenland Verhuist u binnenkort naar een koopwoning in Rivierenland? Tijd misschien voor een nieuwe keuken of badkamer?

Nadere informatie

Samen bouwen aan. kinderopvang. Esbi Huis neemt u alle bouwzorg uit handen

Samen bouwen aan. kinderopvang. Esbi Huis neemt u alle bouwzorg uit handen Samen bouwen aan kinderopvang Esbi Huis neemt u alle bouwzorg uit handen Bij Esbi Huis treft u alles onder één dak Door de toenemende vraag naar kinderopvang is er in veel gemeentes een structureel tekort

Nadere informatie

http://enquete.groenepeiler.nl/admin/statistics.aspx?inquiry=47 1 van 13 5-7-2011 17:03

http://enquete.groenepeiler.nl/admin/statistics.aspx?inquiry=47 1 van 13 5-7-2011 17:03 1 van 13 5-7-2011 17:03 Enquête Enquête beheer Ingelogd als: aqpfadmin Uitloggen Enquête sta s eken Enquête beheer > De Klimaat Enquête van het Noorden > Statistieken Algemene statistieken: Aantal respondenten

Nadere informatie

Aan de formateur, Dr. G. Benedictus. Leeuwarden, 17 april 2015. Geachte heer Benedictus,

Aan de formateur, Dr. G. Benedictus. Leeuwarden, 17 april 2015. Geachte heer Benedictus, Aan de formateur, Dr. G. Benedictus Leeuwarden, 17 april 2015 Geachte heer Benedictus, Op 7 april jl. rapporteerde u aan Provinciale Staten uw bevindingen als informateur ten behoeve van de vorming van

Nadere informatie

Welkom Energie besparen en opwekken met PV panelen ECOPARK DE LIMES, ALPHEN AAN DEN RIJN, 16 JULI 2015

Welkom Energie besparen en opwekken met PV panelen ECOPARK DE LIMES, ALPHEN AAN DEN RIJN, 16 JULI 2015 Welkom Energie besparen en opwekken met PV panelen ECOPARK DE LIMES, ALPHEN AAN DEN RIJN, 16 JULI 2015 Een beter klimaat begint bij jezelf! Erik de Ruijter, Coöperatie EnergiekAlphen SAMEN, LOKAAL EN DUURZAAM

Nadere informatie

Federatieplan Windenergie Wind werkt voor Flevoland

Federatieplan Windenergie Wind werkt voor Flevoland Federatieplan Windenergie Wind werkt voor Flevoland Lelystad, juli 2014 Het plan Het Federatieplan Windenergie bestaat uit onderlinge afspraken tussen bewoners, grondeigenaren en windmoleneigenaren in

Nadere informatie

Green Deals gesloten voor stimuleren groene economische groei

Green Deals gesloten voor stimuleren groene economische groei Green Deals gesloten voor stimuleren groene economische groei Burgers, bedrijven, milieu-organisaties en overheden hebben vandaag op initiatief van minister Verhagen van Economische Zaken, Landbouw en

Nadere informatie

12-12-2014 thuis in energie presentatie Duurzaam4Life 3

12-12-2014 thuis in energie presentatie Duurzaam4Life 3 Programma 20:00 Plenaire aftrap VKK Energie inspiratie Otto Willemsen AGEM samen op weg Guus Ydema Provinciale regelingen Maarten Visschers Leefbaarheid en gemeenschapsvoorzieningen Peter van Heek 20:30

Nadere informatie

Sámen werken aan. Voor gemeenten en MKB. erduurzaming

Sámen werken aan. Voor gemeenten en MKB. erduurzaming Sámen werken aan verduurzaming Voor gemeenten en MKB erduurzaming Sámen werken aan verduurzaming Voor gemeenten en MKB Gemeenten hebben forse ambities op het gebied van duurzaamheid, innovatie en lokale

Nadere informatie

AGEM Holding B.V. Bestuur: Wethouders AGEM U.A. en Guus Ydema. AGEM Levering B.V. Directeur: Guus Ydema

AGEM Holding B.V. Bestuur: Wethouders AGEM U.A. en Guus Ydema. AGEM Levering B.V. Directeur: Guus Ydema Informatiebijeenkomst Leefbaar Buitengebied Oude IJsselstreek Jacquo Harbers 2 december 2015 Coöperatieve vereniging Achterhoekse Groene Energiemaatschappij U.A. Bestuur: wethouders gemeenten AGEM Holding

Nadere informatie

Een duurzame toekomst voor uw vastgoed

Een duurzame toekomst voor uw vastgoed Een duurzame toekomst voor uw vastgoed De toekomst van uw vastgoed U wilt de levensduur van uw vastgoed verlengen en tegelijkertijd zorgen voor meer wooncomfort voor uw huurders? Met Ecoveren realiseert

Nadere informatie

Duurzame energie Fryslân Quickscan 2020 & 2025

Duurzame energie Fryslân Quickscan 2020 & 2025 Duurzame energie Fryslân Quickscan 2020 & 2025 Willemien Veele Cor Kamminga 08-04-16 www.rijksmonumenten.nl Achtergrond en aanleiding Ambitie om in 2020 16% van de energie duurzaam op te wekken in Fryslân

Nadere informatie

Bouwlokaal Energielabel, een kans voor u Kies je rol. Theun Toering

Bouwlokaal Energielabel, een kans voor u Kies je rol. Theun Toering 1 Bouwlokaal Energielabel, een kans voor u Kies je rol Theun Toering Even voorstellen Theun Toering ComforTrend Samenwerkingsverband 40 installateurs Centrale organisatie tbv Commerciële ondersteuning

Nadere informatie

Energieke Regio in Holland Rijnland? Alphen aan den Rijn 11 november 2015

Energieke Regio in Holland Rijnland? Alphen aan den Rijn 11 november 2015 Energieke Regio in Holland Rijnland? Alphen aan den Rijn 11 november 2015 Krijn Ratsma (architect en voorzitter Stichting Energieke Regio) inhoud: ontstaan Energieke Regio opzet van het project ook in

Nadere informatie

Wat wil die consument nu eigenlijk

Wat wil die consument nu eigenlijk Wat wil die consument nu eigenlijk duurzaam 13 mei Ronald Provoost 1 Om hoeveel geld gaat het nu eigenlijk 2 Welke plannen heeft hij/zij 3 Welke partijen zijn belangrijk voor de consument 4 Waarop baseert

Nadere informatie

Presentatie Guus Ydema, directeur AGEM NCLG Achterhoek 21 april 2016

Presentatie Guus Ydema, directeur AGEM NCLG Achterhoek 21 april 2016 Presentatie Guus Ydema, directeur AGEM NCLG Achterhoek 21 april 2016 Inhoudsopgave presentatie 1. Energietransitie: besparing, opwekking, ruimte 2. AGEM, stand van zaken 3. Programma Zon op Erf De urgente

Nadere informatie

Grootschalige verduurzaming door creatieve coalities

Grootschalige verduurzaming door creatieve coalities Grootschalige verduurzaming door creatieve coalities André de Groot gemeente Rotterdam, programma Versnelling010 27 januari 2015 Opbouw stedelijk programma Duurzaam Groene, gezonde en veerkrachtige stad

Nadere informatie

DE ENERGIE[R]EVOLUTIE ACTIES VMBO

DE ENERGIE[R]EVOLUTIE ACTIES VMBO DE ACTIES VMBO ACTIES RONDE 1 NEDERLANDSE OVERHEID De overheid besluit 30.000 woningeigenaren die hun woning isoleren te belonen. Zij krijgen een subsidie van vijfhonderd euro. Dit levert in totaal een

Nadere informatie

Duurzaamheidvisie Gemeente Staphorst

Duurzaamheidvisie Gemeente Staphorst r 2018 Duurzaamheidvisie Gemeente Staphorst Versie: Definitief (inclusief aangenomen amendementen) Duurzaamheidvisie Gemeente Staphorst Pagina 1 van 6 Inhoudsopgave 1. Verrekijker 2018 2. Essentie Duurzaamheidvisie

Nadere informatie

Voordelig investeren in duurzame daken Wegwijzer in subsidies voor dakbedekking

Voordelig investeren in duurzame daken Wegwijzer in subsidies voor dakbedekking Voordelig investeren in duurzame daken Wegwijzer in subsidies voor dakbedekking Jaarbeurs Utrecht - Diverse proefdaken 2 2 Duurzame dakbedekkingkeuze wordt beloond met diverse subsidies Icopal is specialist

Nadere informatie

Energie besparen en opwekken Westereng en Oostereng Bussum 26-5-2015

Energie besparen en opwekken Westereng en Oostereng Bussum 26-5-2015 Energie besparen en opwekken Westereng en Oostereng Bussum 26-5-2015 Wat kunt u verwachten? Welkom door wethouder Watt Nu: mogelijkheden energie opwekken Hoom: mogelijkheden energie besparen Maatregelen:

Nadere informatie

ZONNIG HELMOND Hoe verduurzamen de ondernemers in de regio Helmond gezamenlijk?

ZONNIG HELMOND Hoe verduurzamen de ondernemers in de regio Helmond gezamenlijk? ZONNIG HELMOND Hoe verduurzamen de ondernemers in de regio Helmond gezamenlijk? Stand van zaken Nederland Nederland staat nagenoeg op de laatste plaats in EU met een duurzame opwekking van circa 5% (2014

Nadere informatie

Hoe kan ik energie besparen? De Woningstichting helpt u!

Hoe kan ik energie besparen? De Woningstichting helpt u! energie besparen = woonlasten verlagen VRAGEN? Bent u geïnteresseerd in één van de mogelijkheden die in deze brochure zijn beschreven, heeft u nog vragen of wilt u meer weten over de kosten? Vul dan het

Nadere informatie

Subsidieregeling 'Samen geeft Energie'

Subsidieregeling 'Samen geeft Energie' Subsidieregeling 'Samen geeft Energie' Karakter regeling Artikel 1. 1. Deze subsidieregeling is een regeling als bedoeld in artikel 2 lid 2 van de Algemene subsidieverordening gemeente Tilburg. De bepalingen

Nadere informatie

Perfectioneren van processen

Perfectioneren van processen JOOP ATSMA ZIET TE WEINIG FRIEZEN IN DEN HAAG DE HEBZUCHT KOMT WEER IN DE MARKT Beenen Industriële Automatisering Perfectioneren van processen FRIEZEN IN DEN VREEMDE: ONTMOETING MET WERELDSPELERS OF 2014

Nadere informatie

Informatieavond 25 januari

Informatieavond 25 januari Informatieavond 25 januari Waarom is BoeN opgericht? Doelstellingen: lokaal Duurzaam Bewustwording Betaalbaar Onafhankelijk Wat wil BoeN? Werkgroepen: 1. Marketing en communicatie 2. Zonne energieprojecten

Nadere informatie

Jelle Vegt. Naam Medewerker Milieu en Duurzaamheid Stichting Natuur en Milieufederatie Limburg

Jelle Vegt. Naam Medewerker Milieu en Duurzaamheid Stichting Natuur en Milieufederatie Limburg Eigen duurzame energie Is dat mogelijk? Jelle Vegt Naam Medewerker Milieu en Duurzaamheid Stichting Natuur en Milieufederatie Limburg Waarom zouden we? 2-6-2015 3 2-6-2015 4 2-6-2015 5 Olie en gasvoorraden

Nadere informatie

Maak werk van zon & wind Schone energie voor heel Tynaarlo. Tynaarlo

Maak werk van zon & wind Schone energie voor heel Tynaarlo. Tynaarlo Maak werk van zon & wind Tynaarlo Aanleiding Najaarsnota 2008 aankondiging plannen voor duurzame energie Voorjaar 2009 ontwikkelen scenario s Mei 2009 raadpleging inwoners Tynaarlo Juni 2009 voorstellen

Nadere informatie

Duurzaam woon- en werkcomfort door gebruik van natuurlijke energiebronnen! + =

Duurzaam woon- en werkcomfort door gebruik van natuurlijke energiebronnen! + = Duurzaam woon- en werkcomfort door gebruik van natuurlijke energiebronnen! + = Krachten gebundeld... Pionier op het gebied van bodemenergie! Energiezuinige verwarmings- en koelingsproducten Geotherm Energy

Nadere informatie

Vernieuwingsplan voor 102 appartementen gelegen aan de Engelandlaan te Haarlem

Vernieuwingsplan voor 102 appartementen gelegen aan de Engelandlaan te Haarlem Vernieuwingsplan voor 102 appartementen gelegen aan de Engelandlaan te Haarlem project nr. 116 referentielijst architektenburo hans wagner bv renovatie 102 appartementen sociale huur opdrachtgever : Ymere,

Nadere informatie

Energiek Gelderland. Gelders debat. 12 februari 2014, 18.00-20.00 uur Hotel de Wageningsche Berg Wageningen. www.gelderland.

Energiek Gelderland. Gelders debat. 12 februari 2014, 18.00-20.00 uur Hotel de Wageningsche Berg Wageningen. www.gelderland. Uitnodiging Energiek Gelderland Gelders debat 12 februari 2014, 18.00-20.00 uur Hotel de Wageningsche Berg Wageningen www.gelderland.nl/geldersdebat Provinciale Staten van Gelderland gaan graag met u in

Nadere informatie

Uw innovatiepartner met drive NIEUWBOUW RENOVATIE TRANSFORMATIE

Uw innovatiepartner met drive NIEUWBOUW RENOVATIE TRANSFORMATIE Uw innovatiepartner met drive NIEUWBOUW RENOVATIE TRANSFORMATIE EMERGO Bouwnovatie EMERGO werkt graag samen aan vernieuwende en realistische totaaloplossingen. Ons doel is dat u én wij ingenomen zijn met

Nadere informatie

Demi Smit Sarah Lingaard. Atlas van de toekomst

Demi Smit Sarah Lingaard. Atlas van de toekomst Demi Smit Sarah Lingaard Atlas van de toekomst 1 Introductie: Wij hebben de Atlas van onze toekomst gemaakt met daarin onze ideeën voor Nederland in 2040. Hierin hebben wij geprobeerd weer te geven hoe

Nadere informatie

Duurzame op bedrijventerreinen: Naar een gebiedsgerichte aanpak

Duurzame op bedrijventerreinen: Naar een gebiedsgerichte aanpak Duurzame op bedrijventerreinen: Naar een gebiedsgerichte aanpak KIvI Jaarcongres Sustainable Mobility,6 november 2013 Pieter Tanja Leefbaarheid en gezondheid in stad en regio verkeersveiligheid geluidoverlast

Nadere informatie

De Lokale Duurzame Energie Coöperatie. EnergieCoöperatieBoxtel WWW.ECBOXTEL.NL. Betaalbaar, duurzaam, eigen en onafhankelijk

De Lokale Duurzame Energie Coöperatie. EnergieCoöperatieBoxtel WWW.ECBOXTEL.NL. Betaalbaar, duurzaam, eigen en onafhankelijk De Lokale Duurzame Energie Coöperatie EnergieCoöperatieBoxtel Betaalbaar, duurzaam, eigen en onafhankelijk WWW.ECBOXTEL.NL LDEC: Waarom en waartoe leidt het Samen met leden realiseren van betaalbare, duurzame,

Nadere informatie

Mosterd uit Almen, kaas van boerderij Pas Op, verse asperges om

Mosterd uit Almen, kaas van boerderij Pas Op, verse asperges om Windenergie als streekproduct: van dichtbij is beter. Mosterd uit Almen, kaas van boerderij Pas Op, verse asperges om de hoek, akkerbrood gebakken door bakker Wijnand van Loarnse tarwe: eerlijk en heerlijk!

Nadere informatie

Vaillant & rendement. Technisch Project Advies

Vaillant & rendement. Technisch Project Advies Vaillant & rendement Technisch Project Advies meer rendement van uw project? Begin bij Vaillant Technisch Project Advies tijdige inschakeling TPA Uw winst Hoe blijven we samen aan de voortdurend aangescherpte

Nadere informatie

Op weg naar klimaatneutraal bouwen

Op weg naar klimaatneutraal bouwen Op weg naar klimaatneutraal bouwen Waarom klimaatneutraal bouwen? Klimaatneutraal bouwen Klimaatneutraal bouwen Energieneutraal bouwen CO 2 neutraal bouwen Regelgeving en initiatieven EPBD EPC en Energielabel

Nadere informatie

Wat kost het Huis der Gemeente? Veel gestelde vragen en antwoorden over het nieuwe gemeentehuis van Overbetuwe.

Wat kost het Huis der Gemeente? Veel gestelde vragen en antwoorden over het nieuwe gemeentehuis van Overbetuwe. Wat kost het Huis der Gemeente? Veel gestelde vragen en antwoorden over het nieuwe gemeentehuis van Overbetuwe. Huis der Gemeente kost geen 29 miljoen Wat kost het Huis der Gemeente? Met de gemeenteraad

Nadere informatie

ENERGIE IN EIGEN HAND

ENERGIE IN EIGEN HAND Zonne-energie voor bedrijven? ENERGIE IN EIGEN HAND De Stichting Beheer Bedrijvenpark Merm, heeft een onderzoek gedaan naar de mogelijkheden voor bedrijven om d.m.v. aanbrengen van zonnepanelen op het

Nadere informatie

Markt functioneert nu mondjesmaat, er is meer potentieel dan nu wordt gerealiseerd, want:

Markt functioneert nu mondjesmaat, er is meer potentieel dan nu wordt gerealiseerd, want: Marktanalyse Markt functioneert nu mondjesmaat, er is meer potentieel dan nu wordt gerealiseerd, want: Onbekendheid gebouweigenaren & gebruikers met de mogelijkheden en winst die te behalen valt Ondoorzichtige

Nadere informatie

Energieakkoord voor duurzame groei. 6 september 2013

Energieakkoord voor duurzame groei. 6 september 2013 Energieakkoord voor duurzame groei 6 september 2013 Programma perspresentatie Korte toelichting Energieakkoord voor duurzame groei Wiebe Draijer Korte toelichting doorrekeningen ECN/PBL/EIB Maarten Hajer

Nadere informatie

DE OPGEWEKTE WONING CLUB Samen aan de slag, voor jouw duurzame huis!

DE OPGEWEKTE WONING CLUB Samen aan de slag, voor jouw duurzame huis! DE OPGEWEKTE WONING CLUB Samen aan de slag, voor jouw duurzame huis! Wat is de Opgewekte Woning Club? De Opgewekte Woning Club is een slimme aanpak welke energiezuinig wonen en verbouwen bij woningeigenaren

Nadere informatie

Streekagenda Waddeneilanden

Streekagenda Waddeneilanden Roo, Marijke de Van: Provincie Fryslân Verzonden: dinsdag 25 maart 2014 10:59 Aan: Statengriffie provinsje Fryslân Onderwerp: Streekagenda Waddeneilanden Opvolgingsmarkering: Markeringsstatus:

Nadere informatie

Energie Merenwijk. Wie ben ik?

Energie Merenwijk. Wie ben ik? Energie Merenwijk Wie ben ik? Marcel van Ewijk Makelaar & Taxateur SCVM Eigen kantoor Aangesloten bij VBO Makelaar Seniorkeur Makelaar EPA Adviseur Energielabel Woningbouw Erkend deskundige Energielabel

Nadere informatie

PROGRAMMABOEKJE. 2 februari 2012 Wijkcentrum Schieringen te Leeuwarden. Een tijdelijke bevlieging of de nieuwe manier van bouwen

PROGRAMMABOEKJE. 2 februari 2012 Wijkcentrum Schieringen te Leeuwarden. Een tijdelijke bevlieging of de nieuwe manier van bouwen PROGRAMMABOEKJE Follow-up Seminar Duurzaam Renoveren Een tijdelijke bevlieging of de nieuwe manier van bouwen 2 februari 2012 Wijkcentrum Schieringen te Leeuwarden PROGRAMMABOEKJE Follow-up Seminar Project

Nadere informatie

Bijlage nota gs: 502478/502484 Uitvoeringsregeling subsidie duurzaam renoveren Noord- Holland 2015

Bijlage nota gs: 502478/502484 Uitvoeringsregeling subsidie duurzaam renoveren Noord- Holland 2015 Bijlage nota gs: 502478/502484 Uitvoeringsregeling subsidie duurzaam renoveren Noord- Holland 2015 Besluit van gedeputeerde staten van Noord-Holland van, nr., tot vaststelling van de Uitvoeringsregeling

Nadere informatie

Wijkcentrum De Weijenbelt. Schelto Bus (VVD)

Wijkcentrum De Weijenbelt. Schelto Bus (VVD) Verslag U bent aan de buurt Berkum 29 mei 2013 Aanvang Locatie Aanwezige functionarissen Aanwezig vanuit de politiek 20.00 uur Wijkcentrum De Weijenbelt Hans Kempenaar (voorzitter) Erik Dannenberg (wijkwethouder)

Nadere informatie

www.cogasduurzaam.nl Duurzaam is de toekomst. Kijk voor meer informatie op www.cogasduurzaam.nl

www.cogasduurzaam.nl Duurzaam is de toekomst. Kijk voor meer informatie op www.cogasduurzaam.nl www.cogasduurzaam.nl Duurzaam is de toekomst. Minder CO2-uitstoot en efficiënter omgaan met de beschikbare energie. Daar speelt Cogas Duurzaam op in door te investeren in goed functionerende en duurzame

Nadere informatie

Energiebesparing. Betonkernactivering. Programma. Energiebesparing EPBD. Energy Performance Building Directive. Europese richtlijn.

Energiebesparing. Betonkernactivering. Programma. Energiebesparing EPBD. Energy Performance Building Directive. Europese richtlijn. Programma Energiebesparing & Betonkernactivering Energiebesparing Europa Nederland Besparingspotentieel Specialisten gevraagd? Betonkernactivering Publicatie Leergang Kees Arkesteijn 1 2 Energiebesparing

Nadere informatie

ECO Oostermoer in oprichting

ECO Oostermoer in oprichting Samen sterk voor een leefbaar en duurzaam platteland ECO Oostermoer in oprichting Nieuwsbrief 18 juni 2012 Voor u ligt de eerste nieuwsbrief van ECO Oostermoer, waarin wij u nader informeren over de stand

Nadere informatie

Nije Mûne eerlijke wind Een initiatief van D66 Fryslân o.l.v. Statenlid Klaas Hettinga

Nije Mûne eerlijke wind Een initiatief van D66 Fryslân o.l.v. Statenlid Klaas Hettinga Nije Mûne eerlijke wind Een initiatief van D66 Fryslân o.l.v. Statenlid Klaas Hettinga Klaas Hettinga Mark de Roo Michiel Mosterman Govert Geldof Bindert Kloosterman Catharina Botermans Jo Bosma Jan Bos

Nadere informatie

Duurzaamheid in Boswinkel Oost

Duurzaamheid in Boswinkel Oost Programma Waarom energiezuinig en duurzaam (ver)bouwen? Waarom energiemonitoring Duurzaamheid in Boswinkel Oost Energiemonitoring Velve Lindenhof, Enschede De energiezuinigste wijk van Enschede De uitvraag

Nadere informatie

Basis renovatie uitvoering 2012-2014 provinciehuis Groningen. Mebus Lolkema Clustercoördinator Concern Inkoop Gert Olthuis Inkoopadviseur

Basis renovatie uitvoering 2012-2014 provinciehuis Groningen. Mebus Lolkema Clustercoördinator Concern Inkoop Gert Olthuis Inkoopadviseur Basis renovatie uitvoering 2012-2014 provinciehuis Groningen Mebus Lolkema Clustercoördinator Concern Inkoop Gert Olthuis Inkoopadviseur Provincie Groningen Overige afdelingen Facilitaire zaken Blauwe

Nadere informatie

Meer voordeel uit uw huis halen? Bespaar op energie!

Meer voordeel uit uw huis halen? Bespaar op energie! Meer voordeel uit uw huis halen? Bespaar op energie! voorbeeld van mogelijke besparingen Een huishouden is jaarlijks zo n q 2.000 kwijt aan gas en licht. En daar kunt u tot wel 30% op besparen. Dat begint

Nadere informatie

Subsidiemogelijkheden voor bouwprojecten 2014

Subsidiemogelijkheden voor bouwprojecten 2014 Subsidiemogelijkheden voor bouwprojecten 2014 Bouw- en investeringssubsidies Subsidie Energiebesparing Subsidie Milieuverbetering Subsidies bij renovatie (EPA-U Maatwerkadvies) Gecertificeerde gebouwen

Nadere informatie

Deze laatste begroting van de huidige bestuursperiode nodigt uit tot vooruitkijken.

Deze laatste begroting van de huidige bestuursperiode nodigt uit tot vooruitkijken. Geacht college, raad en toehoorders, Ik wil graag beginnen met een compliment voor deze begroting, die naar het schijnt in een bijzonder korte tijd is opgesteld. En daarnaast voor de uiterst overzichtelijke

Nadere informatie

De energie van Zeewolde. Help mee Zeewolde de groenste gemeente van Nederland te maken!

De energie van Zeewolde. Help mee Zeewolde de groenste gemeente van Nederland te maken! De energie van Zeewolde Help mee Zeewolde de groenste gemeente van Nederland te maken! De energie van Zeewolde Als jongste gemeente van Nederland zijn we al goed bezig als het om duurzaamheid gaat! De

Nadere informatie

Alternatieve energieopwekking

Alternatieve energieopwekking Alternatieve energieopwekking Energie wordt al tientallen jaren opgewekt met een paar energiebronnen: Kolen Gas Olie Kernenergie De eerste drie vallen onder de fossiele brandstoffen. Fossiele brandstoffen

Nadere informatie

Doelstelling en doelgroep

Doelstelling en doelgroep klimaat op maat Klimaat op maat Het klimaat verandert en de olievoorraden raken langzaamaan op. Dat laatste betekent concreet dat de energieprijzen naar verwachting flink stijgen in de komende decennia.

Nadere informatie

De Cleantech Regio Stedendriehoek 1 daagt uit!

De Cleantech Regio Stedendriehoek 1 daagt uit! Stedendriehoek 1 daagt uit! Eo Wijers-prijsvraag 2014-2015 1 Apeldoorn, Brummen, Deventer, Epe, Lochem, Voorst en Zutphen eo wijers-stichting voor ruimtelijke kwaliteit in de regio Stedendriehoek daagt

Nadere informatie

DE KREIT. Ongewoon wonen, duurzaam bijzonder. Oplevering medio 2015 TWEE-ONDER-ÉÉN-KAPWONING

DE KREIT. Ongewoon wonen, duurzaam bijzonder. Oplevering medio 2015 TWEE-ONDER-ÉÉN-KAPWONING DE KREIT Ongewoon wonen, duurzaam bijzonder. Oplevering medio 2015 TWEE-ONDER-ÉÉN-KAPWONING Plan De Kreit Kreitenmolenstraat 142 Gemeente Udenhout, Tilburg 2 DUURZAAM WONEN IN UDENHOUT Een korte introductie

Nadere informatie

Verduurzamen begint bij jezelf Inspiratieavond Langstraat Energie Waalwijk, 11 december 2016

Verduurzamen begint bij jezelf Inspiratieavond Langstraat Energie Waalwijk, 11 december 2016 Verduurzamen begint bij jezelf Inspiratieavond Langstraat Energie Waalwijk, 11 december 2016 Koos Kerstholt 0-energie Anna Provoost Kennisoverdracht Wanda Kruijt Zorg Adrie van Duijne Directeur Inspiratietafels

Nadere informatie

Buurthuizen en activiteiten

Buurthuizen en activiteiten Invalshoek: een wijkbudget voor activiteiten We stoppen met de financiering van (een gedeelte van) de huidige activiteiten in de wijk en stellen per wijk een budget beschikbaar voor initiatieven van inwoners

Nadere informatie

1 Nederland is nog altijd voor 92 procent afhankelijk van fossiele brandstoffen

1 Nederland is nog altijd voor 92 procent afhankelijk van fossiele brandstoffen achtergrond Afscheid van fossiel kan Klimaatverandering is een wereldwijd probleem. Energie(on)zekerheid ook. Dat betekent dat een transitie naar een veel duurzamere economie noodzakelijk is. Het recept

Nadere informatie

Minder energie meer comfort. Maak gebruik van de duurzaamheidslening. Ook een vereniging van eigenaren kan een lening aanvragen.

Minder energie meer comfort. Maak gebruik van de duurzaamheidslening. Ook een vereniging van eigenaren kan een lening aanvragen. Ook een vereniging van eigenaren kan een lening aanvragen De maatregelen verdienen zichzelf terug. Daar valt met de huidige lage rentestand niet tegenop te sparen. aldus Henk Brouwer (VVE Beheerder) van

Nadere informatie

Ben jij klaar voor Sprokkelenburg?

Ben jij klaar voor Sprokkelenburg? Ben jij klaar voor Sprokkelenburg? 1 Inhoud 3 Waarom bouwen op Sprokkelenburg? 4 Ligging van Sprokkelenburg 6 Het plan Sprokkelenburg 8 Kies uw kavel 8 Zelf bouwen op Sprokkelenburg 9 Stappenplan 11 Kavelpaspoort

Nadere informatie

u kunt er niet omheen

u kunt er niet omheen EPA-W Advies Het energielabel: u kunt er niet omheen Eigenaren van woningen zijn bij de verkoop of verhuur verplicht om een Energielabel te overhandigen aan de koper of huurder. Als erkend EPA-W Adviseur

Nadere informatie

7-PUNTENPLAN 2013-2014

7-PUNTENPLAN 2013-2014 7-PUNTENPLAN 2013-2014 oplegger bij het meerjarig actieplan DUURZAME WADDENEILANDEN OP WEG NAAR EEN ENERGIEKE TOEKOMST IN 2020 1 1. Inleiding Dit 7-punten plan is een oplegger bij het meerjarig actieplan

Nadere informatie

Passief renovatie. sociale huurwoningen Tilburg. Goed voor het milieu, goed voor de portemonnee. Genomineerd voor de Passief Bouwen Award 2011

Passief renovatie. sociale huurwoningen Tilburg. Goed voor het milieu, goed voor de portemonnee. Genomineerd voor de Passief Bouwen Award 2011 Passief renovatie sociale huurwoningen Tilburg Goed voor het milieu, goed voor de portemonnee Genomineerd voor de Passief Bouwen Award 2011 Genomineerd voor de VSK-Award 2012 Milieu en woonlasten hand

Nadere informatie

61duurzame woningen, Ulft. energieneutrale woningen, Borne6. 41nieuwbouw woningen, Neede

61duurzame woningen, Ulft. energieneutrale woningen, Borne6. 41nieuwbouw woningen, Neede 61duurzame woningen, Ulft energieneutrale woningen, Borne6 41nieuwbouw woningen, Neede 61 duurzame woningen, Ulft 1st prize competition Aannemer (penvoerder) Architect Installatie + adviseur Bouwfysisch-adviseur

Nadere informatie

Energiebesparing bestaande koopwoningen. Effecten stimuleringspakket

Energiebesparing bestaande koopwoningen. Effecten stimuleringspakket Energiebesparing bestaande koopwoningen Effecten stimuleringspakket Notitie Delft, juli 2013 Opgesteld door: Cor Leguijt Frans Rooijers 2 2 juli 2013 3.B17.1 Energiebesparing bestaande koopwoningen 1 Inleiding

Nadere informatie

28 november 2015. Onderzoek: Klimaattop Parijs

28 november 2015. Onderzoek: Klimaattop Parijs 28 november 2015 Onderzoek: Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 45.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek. De uitslag van de

Nadere informatie

Regio Stedendriehoek

Regio Stedendriehoek Regio Stedendriehoek 1 Energieneutrale regio Energietransitie Stedendriehoek Apeldoorn, Brummen, Deventer, Epe, Lochem, Voorst,Zutphen Netbeheer en Duurzame Gebiedsontwikkeling Pieter van der Ploeg, Alliander

Nadere informatie

25 jaar NIBE - Interview Mantijn van Leeuwen

25 jaar NIBE - Interview Mantijn van Leeuwen 152 152 25 jaar NIBE - Interview Mantijn van Leeuwen 153 Interview Mantijn van Leeuwen Voor de meeste mensen ben jij nog een onbekende, zeker gerelateerd aan het NIBE. Vertel eens iets over je achtergrond,

Nadere informatie

Slim financieren duurzame energie Afwegingskader bij het kiezen van instrumenten

Slim financieren duurzame energie Afwegingskader bij het kiezen van instrumenten Slim financieren duurzame energie Afwegingskader bij het kiezen van instrumenten voor financiering van duurzame energie 4 Voorwoord Euro s zijn vaak de sleutel om projecten voor de opwekking van duurzame

Nadere informatie

Bijlage I 20111278-07 Investeringen en energielasten Energiesprong woningbouw Maria van Bourgondiëlaan te Eindhoven. 1 Inleiding

Bijlage I 20111278-07 Investeringen en energielasten Energiesprong woningbouw Maria van Bourgondiëlaan te Eindhoven. 1 Inleiding Bijlage I 20111278-07 Investeringen en energielasten Energiesprong woningbouw Maria van Bourgondiëlaan te Eindhoven Datum Referentie Behandeld door 13 december 2011 20111278-07 P. Smoor/LSC 1 Inleiding

Nadere informatie

PROJECTPLAN METERS MAKEN IN DE ESHOF

PROJECTPLAN METERS MAKEN IN DE ESHOF PROJECTPLAN METERS MAKEN IN DE ESHOF De Eshof op weg naar energie neutraal! = woningen Eshof naar nul op de meter = Inhoud 1. Ambitie: naar meest duurzame wijk van Elst? 2. Meten is weten: per wijk per

Nadere informatie

FRANK EN VRIJ WONEN. Een groene en waterrijke locatie op fietsafstand van het centrum van Zwolle!

FRANK EN VRIJ WONEN. Een groene en waterrijke locatie op fietsafstand van het centrum van Zwolle! Een groene en waterrijke locatie op fietsafstand van het centrum van Zwolle! 8 en 12 en in de wijk Frankhuis te Zwolle FRANK EN VRIJ WONEN 1 De wijk Frankhuis combineert het goede van twee werelden: de

Nadere informatie