Lestip 'Groeten uit 2030: van plastic soep tot allesmakers'

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Lestip 'Groeten uit 2030: van plastic soep tot allesmakers'"

Transcriptie

1 Lestip 'Groeten uit 2030: van plastic soep tot allesmakers' Over het boek Hoe zal het leven er in de toekomst uitzien? Maakt dan een robot je huiswerk? Welk snoep is er dan? En bestaan er tegen die tijd vliegende auto's? Sommige dingen lijken nu onmogelijk, maar twintig jaar geleden had haast nog niemand van internet gehoord Zo snel kan de wereld dus veranderen. In dit boek reizen we naar de toekomst. Spannend! Auteur(s) Jan Paul Schutten Uitgeverij Davidsfonds/Infodok / 2011 Aantal pagina's 96 p. ISBN Genre Fictie Doelgroep 6de leerjaar Trefwoorden Auteur lestip Inge Umans Aanzet Toon de cover van het boek. Het lijkt wel een ansichtkaart uit de toekomst. Vraag de kinderen vooraf even stil te staan bij het jaartal Hoe oud zullen ze dan zijn? Waar denken ze dan zelf te staan in het leven? Hoe zien ze zichzelf over 18 jaar? Laat hen een levenslijn uittekenen, van hun geboortejaar tot Laat hen alle belangrijke gebeurtenissen uit hun verleden en heden al optekenen (bijv. : leren lopen, leren fietsen, het wisselen van de eerste melktand, voor het eerst naar school ) en laat hen hun eigen toekomst verzinnen (bijv. : studeren of snel gaan werken, trouwen, samenwonen of alleen blijven, kinderen krijgen of net niet, reizen, werken ). Vraag hen de levenslijn 18 jaar later nog eens opnieuw te bekijken. Zullen ze er dan om moeten lachen? Dat is wat de schrijver zegt op pagina 7 : Wil je lachen? Lees dit boek dan in 2030! Elk hoofdstuk begint met een brief uit het jaar Laat de kinderen ook een brief schrijven uit de toekomst : als oma of opa aan hun kleinkind, over het speelgoed waarmee ze speelden. Aan een topchef uit een restaurant over hun lievelingseten. Aan een architect over het huis waarin ze woonden. Je kan je leerlingen ook een brief laten schrijven naar de toekomst. Over hoe zij het nu ervaren naar school te gaan, wat ze eten, waarmee ze spelen Lager - Wereldoriëntatie - Tijd (historische tijd) 5.5 Lager - Nederlands - Strategieën 5.1 Lager - Nederlands - Strategieën 5.3

2 Verwerkingsactiviteiten Zorg voor verschillende exemplaren van dit boek. Elk hoofdstuk behandelt een ander thema. Pik er elke dag een thema uit. Onderstaande suggesties kunnen je op weg helpen om dit boek samen te lezen en te beleven. Laat de keuze voor de thema s afhangen van de interesses van je klas. Hoofdstuk vooraf Overal techniek Op pagina 10 wordt de kracht van de verdubbeling uitgelegd. Geef de kinderen de opdracht het gedachteexperiment te laten narekenen. Laat het ook toepassen op een reële situatie (bijv. : de afstand thuis-school). Je kan de resultaten in een grafiek laten zetten op de computer. Op pagina 11 en 12 gaat het over wegwerpcomputers. De kinderen verzinnen nu zelf waarin ze een chip zouden verwerken, en enkele mogelijke toepassingen. Die werken ze uit in een reclamefolder, in tekst (met leuke slogan) en beeld. Lager - Nederlands - Strategieën 5.1 Lager - Nederlands - Strategieën 5.3 Hoofdstuk 1 Een rondje door je nieuwe huis Wonen Op pagina 15 worden levende en slimme huizen beschreven. Geef de kinderen als opdracht een tekening of ontwerp van een van deze huizen maken via Floorplanner op de computer (cf. Laat hen het ontwerp eventueel uitwerken tot een maquette. Lager - ICT - 5 Computerpapier Op pagina 17 en 18 wordt voorspeld dat een computer zo dun en zo buigzaam als papier wordt. Zo zou je je computer kunnen opvouwen en makkelijk meenemen. Laat de kinderen nog meer mogelijke digitale evoluties bedenken. Verdeel de klas in groepjes en laat elk groepje een lijst aanleggen. Vergelijk na afloop de lijstjes. Kijk waar ze elkaar overlappen en/of aanvullen. Lager - Wereldoriëntatie - Techniek (techniek en samenleving) 2.17

3 Hoofdstuk 2 Ruimteschip aarde In dit hoofdstuk wordt stilgestaan bij brandstof en energie, en hoe wij daar mee omspringen. Hou een debat. Schrijf alle argumenten pro en contra voor de verschillende brandstoffen en energiebronnen (olie, steenkool, aardgas, kernenergie, biobrandstof, wind- en waterenergie, zonne-energie) op strookjes (zie : vanaf p. 24). De argumenten neem je over uit het boek. Elke leerling krijgt één strookje dat hij of zij voorleest (of laat hen de argumenten rechtstreeks uit het boek voorlezen). De samenvatting lees je zelf. Wat vinden de kinderen zelf? In welke energiebronnen moet er volgens hen worden geïnvesteerd? Bijkomende argumenten zoeken ze in We hebben maar één planeet en Een beter milieu: energie besparen (zie: Bibliografie), en op internet. Lager - Wereldoriëntatie - Techniek (techniek en samenleving) 2.17 Lager - Wereldoriëntatie - Natuur (levende en niet-levende natuur) 1.6 Lager - Wereldoriëntatie - Natuur (milieu) 1.23 Lager - Wereldoriëntatie - Natuur (milieu) 1.24 Lager - Wereldoriëntatie - Natuur (milieu) 1.25 Lager - Wereldoriëntatie - Natuur (milieu) 1.26 Hoofdstuk 3 Van zo viezig als een mens tot zo schoon als een mier Groepsdomheid Sta vooraf even stil bij hoe mensen omgaan met hun omgeving, hoe ze de planeet plunderen en steeds meer vervuilen. Leg het boek Een ronde tafel in het regenwoud (zie : Bibliografie) op de leestafel. Eén van de mechanismen die vervuiling in de hand werkt, is groepsdomheid. Als dit probleem echt zo erg was, dan zouden ze er toch wel wat aan doen? is een gevaarlijke gedachte die in de hoofden van veel mensen zit. Hierover lees je meer op pagina 39 : Eén mens is dom, twee mensen zijn dommer. Ga naar aanleiding van dat citaat op zoek naar voorbeelden van groepsdomheid en groepswijsheid, in het boek maar ook in de klas. Zijn er situaties in de klas waarop deze theorie van toepassing is, zoals bijvoorbeeld bij pesten? Om groepsdomheid om te zetten in groepswijsheid kan je met je klas een aantal groepsbevorderende, niet-competitieve spellen spelen. Inspiratie vind je hier : Lager - Wereldoriëntatie - Natuur (levende en niet-levende natuur) 1.6 Lager - Wereldoriëntatie - Natuur (milieu) 1.23 Lager - Wereldoriëntatie - Natuur (milieu) 1.24 Lager - Wereldoriëntatie - Natuur (milieu) 1.25 Lager - Wereldoriëntatie - Natuur (milieu) 1.26 Duurzaam speelgoed

4 Op pagina 40 lees je onder Een nieuwe manier van denken over duurzaam speelgoed. Vraag de kinderen naar aanleiding hiervan thuis een inventaris maken van hun speelgoedkast. Waar spelen ze nu mee? Waar speelden ze vroeger mee? Maak van al deze lijstjes één grote klaslijst. Verdeel je klas in groepjes. Geef elk groepje een andere opdracht. Eén groep verdeelt het speelgoed volgens educatieve waarde en speeldoel, een andere groep volgens materiaal waaruit het vervaardigd is. Nog een andere groep kan het speelgoed indelen volgens levensduurte. Leg de lijstjes naast elkaar. Bekijk nu welk speelgoed het meest duurzame en ecologisch verantwoorde speelgoed is. Is er een speelgoedwinkel met duurzaam ecologisch verantwoord speelgoed in de buurt van jullie school? Maak een afspraak en vraag een rondleiding. De kinderen kunnen ook een interview afnemen. Surf naar en ga er bijvoorbeeld op zoek naar de oorsprong van houten speelgoed : Lager - Wereldoriëntatie - Natuur (levende en niet-levende natuur) 1.3 Lager - Wereldoriëntatie - Techniek (kerncomponenten van techniek) 2.1 Lager - Wereldoriëntatie - Maatschappij (sociaal-economische verschijnselen) 4.5 Lager - Wereldoriëntatie - Maatschappij (sociaal-economische verschijnselen) 4.6 Lager - ICT - 6 Een eindeloze cirkel De kinderen zoeken het verschil tussen cradle-to-cradle en recycling op (cf. p ). Leg ter aanvulling ook de boeken Een beter milieu : afval en recycling en Gooi maar weg! op de leestafel (zie : Bibliografie). Ga zelf ook aan de slag. Blaas iets ouds nieuw leven in, bijv.: een oude stoel opknappen, een tafel herschilderen, een lampenkap pimpen Lager - Wereldoriëntatie - Techniek (techniek en samenleving) 2.17 Plastic soep Vraag de kinderen te inventariseren wat er in jullie klas allemaal uit plastic is gemaakt. Laat hen alternatieve materialen bedenken. Dezelfde denkoefening doen ze thuis over: in de badkamer (verpakkingen van douchegel en shampoo ), in de keukenkast, in de woonkamer (meubels ). Sta stil bij het afval dat dat met zich meebrengt. Zijn de kinderen zich bewust van de enorme plastic soep die ronddrijft in de oceanen? Lees pagina 43. Probeer een voorstelling te maken van de grootte van die plastic soep. In dit boek staat dat die minstens twee keer en misschien zelfs wel twintig keer zo groot [is] als Spanje. Leg er het boek We hebben maar één planeet naast. Op pagina 50 van dat boek staat: Hoe groot de plastic soep is, weet niemand helemaal zeker. Minstens 34 keer zo groot als Nederland, zeggen onderzoekers. Neem er een landkaart bij en laat hen Spanje en Nederland opzoeken. Leg er tot slot ook het boek Plastic Soep naast. Daarin staat dat in een kwart van de Stille Oceaan een gebied van 8,6 miljoen vierkante kilometer maar liefst 44 miljoen kilo plastic afval drijft: kilo per vierkante kilometer (p. 15). Laat hen berekenen hoeveel (milli)gram afval dat is per liter. Wijs hen er bovendien op dat het gevaar niet enkel schuilt in de plastic die zichtbaar ronddrijft op zee, maar ook in de

5 onzichtbare, microscopisch kleine plasticdeeltjes. Lees samen het artikel in De Standaard over hoe plastic onze mosselen vervuilt (cf. Zet met de kinderen een bewustmakingscampagne op. Laat hen affiches ontwerpen, en slogans bedenken waarin ze anderen aansporen bewust met plastic en plastic afval om te gaan. Hou een optocht door de school, door het dorp. Lager - Wereldoriëntatie - Natuur (milieu) 1.23 Lager - Wereldoriëntatie - Natuur (milieu) 1.24 Lager - Wereldoriëntatie - Natuur (milieu) 1.25 Lager - Wereldoriëntatie - Natuur (milieu) 1.26 Lager - Wereldoriëntatie - Techniek (techniek en samenleving) 2.17 Lager - Sociale vaardigheden - domein relatiewijzen 1.6 Lager - Sociale vaardigheden - domein relatiewijzen 1.7 Lager - Wiskunde - Meten 2.3 Lager - Wereldoriëntatie - Natuur (algemene vaardigheden) 1.1 Hoofdstuk 4 Hoe voorspel je de toekomst? Lees de tekst op pagina 46. Wat is het verschil tussen een futuroloog en helderziende of een waarzegger? Breng verschillende horoscopen mee uit diverse tijdschriften. Lees er enkele samen. Geef de opdracht er zelf een te schrijven. Verwijs naar het boek Vuurbom (zie : Bibliografie) waarin Bram en Jimmy een eeuwigheidscapsule willen bouwen, geïnspireerd op wat er in en om de graven van Egyptische mummies gevonden werd. Bram en Jimmy verzamelen in die eeuwigheidscapsule allerlei voorwerpen zodat de generaties van 1000 jaar later weten hoe het schoolleven er 1000 jaar eerder uitzag. Vraag de kinderen zelf zo n lijst aan te leggen, en laat hen dan effectief voorwerpen, foto s en afbeeldingen verzamelen. Ze stellen bovendien een begeleidende brief op die de tijdsgeest van nu illustreert. Waar zouden ze de eeuwigheidscapsule kunnen begraven? Door wie moet de tijdscapsule gevonden worden, hopen ze? De kinderen kunnen per twee of in kleine groepjes werken. Lees ter afsluiting ook dit artikel, over een pakket in Noorwegen dat pas na 100 jaar geopend mocht worden (cf. Lager - Nederlands - Strategieën 5.1 Lager - Nederlands - Strategieën 5.3 Lager - ICT - 6 Hoofdstuk 5 Water en brood Water : om voedsel te bereiden heb je water nodig. Neem het boek op pagina 58, waar een aantal voorbeelden staan. Vul het lijstje aan met een aantal dingen die vaak op het menu staan. Hoeveel liter water is er nodig om bijvoorbeeld rijst te bereiden (van het kweken van de plant tot de gekookte rijst op het bord)? Vraag de kinderen hun persoonlijk waterverbruik van één week in kaart brengen. Stel een schema op dat ze kunnen invullen: eten, drinken, toilet doorspoelen (± 6 liter per keer!), tanden poetsen, bad of douche Leg het boek Een beter milieu: water besparen (zie : Bibliografie) ter aanvulling op de leestafel. Bekijk de lijstjes en

6 vergelijk.hoe en waar zouden ze op persoonlijk waterverbruik kunnen besparen? Neem het boek op pagina 60 ( Waar komt jouw eten vandaan ). Geef de kinderen de opdracht thuis in de keukenkasten te kijken. Ze brengen de oorsprong van de verschillende voedingswaren in kaart. Trek de opdracht open naar het verleden. Wat stond er bij hun grootouders op het menu? Is er een groot verschil met nu? Hoe zal het voedingspatroon er in de toekomst uitzien, denken ze? Neem het boek op pagina 61 en 62. Daarin wordt verwezen naar de akker van de toekomst. Vraag wie er zelf een moestuin, een stadstuintje of een balkonmoestuin heeft. Ga langs bij een pluk- of zelfoogstboerderij (zie bijvoorbeeld : Wat vinden de kinderen van dat principe? Zien ze het later zelf ook zitten om hun groenten en fruit zelf te gaan oogsten? Wie heeft er nog zin in een stukje vis op zijn bord na het lezen van het stuk over overbevissing op pagina 64? Verwijs opnieuw naar de groepsdomheid en -wijsheid. Lager - Wereldoriëntatie - Natuur (algemene vaardigheden) 1.1 Lager - Wereldoriëntatie - Natuur (milieu) 1.23 Lager - Wereldoriëntatie - Natuur (milieu) 1.24 Lager - Wereldoriëntatie - Natuur (milieu) 1.25 Lager - Wereldoriëntatie - Natuur (milieu) 1.26 Lager - Sociale vaardigheden - domein relatiewijzen 1.6 Lager - Sociale vaardigheden - domein relatiewijzen 1.7 In Maisgarnalen, cricko s en bugburgers (p. 65) lees je meer over het eten van insecten. Wie heeft er al eens insecten gegeten? Bewust of onbewust? Lees samen dit stuk verzorging/item/ /eetbareinsecten/ en bekijk ook hoe je zelf eetbare insecten kan vangen Ga daarna zelf op culinaire ontdekkingsreis! Leg daarna een link naar het volgende hoofdstuk. Met behulp van stamcellen en 3d-printers zouden we bijvoorbeeld een nier kunnen printen (p. 73). Maar als dat kan, rolt er binnenkort dan ook voedsel uit de printer? Lees en hou een gesprek over de mogelijkheden, de voor- en nadelen De auteur van Groeten uit 2030 verzint op pagina 66 een naam voor de toekomstige oven : robokoks, keukenbots, eetomaten. Welke naam dekt de lading het beste? Geef de opdracht zelf ook een leuke naam verzinnen. De meeste kinderen snoepen graag. Op pagina 67 verzint de schrijver zuurtjes die je kan inademen. Geef als opdracht zelf ook een gezonde snoeperij uit te vinden. Laat de kinderen hun uitvinding in tekst en beeld weergeven in een reclamefolder. Lager - Nederlands - Strategieën 5.1 Lager - Nederlands - Strategieën 5.3

7 Hoofdstuk 6 Ziek Imed Neem het boek op pagina 70. Daar wordt de imed voorgesteld : een piepklein chipje in je lichaam dat informatie stuurt over je lichamelijke toestand naar je computer of telefoon. Wat zijn, volgens het boek, de voordelen? Vraag de kinderen of zij er ook niks dan voordelen in zien? Prikkel hen door te stellen dat de gegevens in handen kunnen komen van iemand met minder goede intenties. Of dat je toekomstige werkgever zo je gezondheid in de gaten kan houden Nog steeds niks dan voordelen? Eeuwig leven Op pagina 77 wordt stilgestaan bij een eeuwig leven. Onsterfelijkheid spreekt tot de verbeelding. Vraag of de kinderen ook dromen van een eeuwig leven? Hou een gesprek over de voor- en nadelen hiervan. Eén van de genoemde technieken om eeuwig te leven is alleen het hoofd up to date te houden en de rest van het lichaam te vervangen door kunstmatige ledematen. Hoe zou hun leven eruit zien met een kunstmatige romp en ledematen? Laat hen dat in beeld of woord weergeven. Lager - Nederlands - Strategieën 5.1 Lager - Nederlands - Taalbeschouwing (overkoepelende attitudes) 6.1 Lager - Wereldoriëntatie - Mens (ik en mezelf) 3.1 Hoofdstuk 7 De eeuw van de robots? In Wanneer gaan we naar Mars (p. 80) lees je meer over ruimtevaart en hoe er vroeger naar gekeken werd. Geef de kinderen als opdracht met hun grootouders te praten over de eerste maanlanding (of met wie dan ook die zich de maanlanding nog herinnert). Hoe werd er in de jaren 50 en 60 gedacht over maan- en marsmannetjes? Vergelijk dit met wat we nu allemaal weten (en nog steeds niet weten). Lager - Nederlands - Spreken 2.2 Lager - Wereldoriëntatie - Maatschappij (sociaal-culturele verschijnselen) 4.8 Lager - Wereldoriëntatie - Maatschappij (sociaal-culturele verschijnselen) 4.9 Bekijk de automodellen op pagina 82. Vraag de kinderen hoe een auto er in 2030 volgens hen zal uitzien? Vraag hen vervolgens er zelf één te ontwerpen. Op pagina 92 worden een heel aantal voorbeelden van een robot in huis gegeven. Vraag aan de kinderen waarvoor zij een robot zouden gebruiken? Laat hen dat in woord of beeld weergeven. Lager - Nederlands - Strategieën 5.1

8 Lager - Nederlands - Strategieën 5.3 Lager - Muzische vorming - Beeld 1.6 En verder DIY Heel wat thema s uit dit boek zijn brandend actueel. Hou samen met je klas de ogen en oren wagenwijd open en volg de actualiteit. Zo wordt er bijvoorbeeld gedacht aan het gebruik van parasols om het Great Barrier Reef te redden : Great-Barrier-Reef-redden.dhtml. Maak hen duidelijk dat verandering bij jezelf begint. Met consuminderen bijvoorbeeld. Is diy (Do It Yourself ) de toekomst? Dus : zelf je kleren naaien en breien, een moestuin beginnen Laat hen zeker een aantal dingen uit We hebben maar één planeet : groene tips en inspiratie voor Low Impact Kids (zie : Bibliografie) uitproberen! Lager - Wereldoriëntatie - Mens (ik en mezelf) 3.1 Lager - ICT - 1 Lager - ICT - 6 Bibliografie Aarde & milieu: voedsel voor iedereen John Baines (Corona, 2007) Een beter milieu: afval en recycling Carol Inskipp (Corona, 2006) Een beter milieu: energie besparen Jen Green (Corona, 2006) Een beter milieu: water besparen Jen Green (Corona, 2006) Een ronde tafel in het regenwoud Rindert Kromhout en Eric Smaling (Leopold, 2007) Gooi maar weg! Rindert Kromhout en Eric Smaling (Leopold, 2005) Plastic Soep Jesse Goossens (Lemniscaat, 2009) Volle buiken Rindert Kromhout en Eric Smaling (Leopold, 2004) Vuurbom: de geschiedenis van een vriendschap Harm de Jonge (Van Goor, 2011) We hebben maar één planeet: groene tips en inspiratie voor Low Impact Kids Steven Vromman & Ilona Plichart, Tinne Van Den Bossche (ill.) (Van Halewyck, 2010)

Deze Plastic Soep is volgens onderzoekers zeker 34 keer zo groot als Nederland. En ze groeit nog altijd.

Deze Plastic Soep is volgens onderzoekers zeker 34 keer zo groot als Nederland. En ze groeit nog altijd. Lessuggesties voor derde graad lager onderwijs en eerste graad secundair bij het boek We hebben maar één planeet. Groene tips en inspiratie voor Low Impact Kids (Steven Vromman en Ilona Plichart, ill.

Nadere informatie

Lestip 'Jacques naar de stad'

Lestip 'Jacques naar de stad' Lestip 'Jacques naar de stad' Over het boek Jacques is een klein, mollig hondje met een trui aan. Samen met zijn vriend meneer Wiebelsok trekken ze de stad in. Ze drinken een kopje thee in een café en

Nadere informatie

LESTIPS. Stichting Lezen presenteert EEN ZEE VAN TIJD. zesde leerjaar JEUGDBOEKENWEEK 2 4 1 7 MAART 20 1 3. www.jeugdboekenweek.be

LESTIPS. Stichting Lezen presenteert EEN ZEE VAN TIJD. zesde leerjaar JEUGDBOEKENWEEK 2 4 1 7 MAART 20 1 3. www.jeugdboekenweek.be LESTIPS zesde leerjaar Stichting Lezen presenteert EEN ZEE VAN TIJD JEUGDBOEKENWEEK 2 4 1 7 MAART 20 1 3 www.jeugdboekenweek.be Inleiding Tijd voor boeken In 2013 neemt de Jeugdboekenweek de tijd. Ze kijkt

Nadere informatie

Lestip 'Mevrouw wit konijn'

Lestip 'Mevrouw wit konijn' Lestip 'Mevrouw wit konijn' Over het boek Ken jij het witte konijn uit Alice in Wonderland? Hij werd beroemd toen hij gehaast weg rende en Alice hem achterna huppelde. Misschien vraag je je af hoe het

Nadere informatie

Lestip 'Gijsje' Over het boek. Aanzet

Lestip 'Gijsje' Over het boek. Aanzet Lestip 'Gijsje' Over het boek Een jongen vertelt het ontroerende verhaal van Gijsje, een gans die een bijzondere plaats innam in zijn familie. Hij vertelt hoe Gijsje in hun leven kwam, hoe de gans hem

Nadere informatie

Lestip 'De avonturen van Kapitein Onderbroek'

Lestip 'De avonturen van Kapitein Onderbroek' Lestip 'De avonturen van Kapitein Onderbroek' Over het boek 'Mijn wraak zal zoet zijn!', dacht meneer Krupp, de gemeenste en knorrigste directeur van de Toon Hermans basisschool. Hij is de grappen en streken

Nadere informatie

Lestip 'Meneer Minuscuul en de walvis'

Lestip 'Meneer Minuscuul en de walvis' Lestip 'Meneer Minuscuul en de walvis' Over het boek De kleine Meneer Minuscuul gaat in zijn notendopbootje vol kanonnen en koffers met kleren op zoek gaat naar een walvis. Maar uiteindelijk is hij misschien

Nadere informatie

Wij zijn een Mooi Schoon school

Wij zijn een Mooi Schoon school Wij zijn een Mooi Schoon school Lesbrief groepen 4, 5 en 6 WIJ ZIJN SUPPORTER VAN MOOI SCHOON Lesbrief groepen 4, 5 en 6 Onderwerp: Zwerfvuil. Doelgroep: Groepen 4, 5 en 6. Lesdoel: Inhoud: Tijdsduur:

Nadere informatie

Lestip 'Hoe maak ik tijd?'

Lestip 'Hoe maak ik tijd?' Lestip 'Hoe maak ik tijd?' Over het boek Felix moet van zijn mama alleen op bezoek bij zijn tante Zweem. Wanneer hij zegt dat hij 'Geen tijd' heeft, zegt zijn mama: 'Dan maak je maar tijd!' Felix vindt

Nadere informatie

Hoe bereid ik een spreekbeurt voor?

Hoe bereid ik een spreekbeurt voor? Hoe bereid ik een spreekbeurt voor? Het maken van een spreekbeurt is eigenlijk niets anders dan het schrijven van een informatieve tekst (weettekst). Het is daarom handig om net zo te werk te gaan als

Nadere informatie

Lestip 'De grote hamster massamoord'

Lestip 'De grote hamster massamoord' Lestip 'De grote hamster massamoord' Over het boek Anna moet voor school een opstel schrijven over Wat-ik-in-de-zomervakantie-heb-gedaan, maar eerst wil ze vertellen over iets anders. Over de Grote Hamstermassamoord,

Nadere informatie

Lestip 'Ik wil vleugels'

Lestip 'Ik wil vleugels' Lestip 'Ik wil vleugels' Over het boek Vogels zijn wonderlijke wezens! In dit boek kan je lezen en zien waarom ze zo speciaal zijn. Wat ze allemaal kunnen, hoe je ze kan onderscheiden van elkaar, wat de

Nadere informatie

3. De leerlingen kunnen bij leeractiviteiten uiteenlopende strategieën en vaardigheden

3. De leerlingen kunnen bij leeractiviteiten uiteenlopende strategieën en vaardigheden 16 oktober Inleiding In de serie beroepen behandelt deze lesbrief het beroep bakker. De leerlingen krijgen informatie over de geschiedenis van het broodbakken, de ingredienten van brood en over gezond

Nadere informatie

Lestip 'Kunnen we de tijger redden?'

Lestip 'Kunnen we de tijger redden?' Lestip 'Kunnen we de tijger redden?' Over het boek Het boek gaat over bedreigde dieren zoals de tijger. Maar ook over de dodo en andere uitgestorven beesten. Die zijn verdwenen omdat ze zich niet aan hun

Nadere informatie

Lestip 'Verdriet' Over het boek. Aan de slag. Voor het lezen. a. Werken met twee prenten

Lestip 'Verdriet' Over het boek. Aan de slag. Voor het lezen. a. Werken met twee prenten Lestip 'Verdriet' Over het boek Je zou het niet meteen zeggen wanneer je hem ziet, maar Michael Rosen heeft verdriet. Zijn zoon Eddie is dood. In dit boek vertelt hij hoe dat voelt, verdrietig zijn. De

Nadere informatie

SOCIALE VAARDIGHEDEN MET AFLATOUN

SOCIALE VAARDIGHEDEN MET AFLATOUN SOCIALE VAARDIGHEDEN MET AFLATOUN Dit thema is opgesplitst in drie delen; gevoelens, ruilen en familie. De kinderen gaan eerst aan de slag met gevoelens. Ze leren omgaan met de gevoelens van anderen. Daarna

Nadere informatie

Fossiele brandstoffen? De zon is de bron!

Fossiele brandstoffen? De zon is de bron! Energie 5 en 6 3 Fossiele brandstoffen? De zon is de bron! Filmpjes werkblad Doelen Begrippen Materialen Duur De leerlingen: weten dat fossiele brandstoffen hele oude resten van planten zijn. kunnen een

Nadere informatie

Je eigen nieuwjaarsbrief

Je eigen nieuwjaarsbrief Je eigen nieuwjaarsbrief Doelgroep Eerste, tweede, derde graad Aard van de activiteit De leerlingen schrijven zelf een nieuwjaarsbrief voor hun ouders. Vooraf Verzamel allerhande nieuwjaarsbrieven: tekstjes

Nadere informatie

Je kan dit ook als individuele schriftelijke opdracht geven voor de kinderen het verhaal lezen.

Je kan dit ook als individuele schriftelijke opdracht geven voor de kinderen het verhaal lezen. Lestip 'Help! Help!' Over het boek Gevaar zit niet altijd waar je het verwacht. En redders in nood zijn niet altijd mannelijke helden. En niet alle sprookjes eindigen met een ridder die de prinses trouwt.

Nadere informatie

Lestip 'Voel je wat ik voel?'

Lestip 'Voel je wat ik voel?' Lestip 'Voel je wat ik voel?' Over het boek Blozende wangen, ruziënde ouders, scherven van vriendschap en snippers van geluk, ze komen allemaal aan bod in deze bundel. Hij bevat meer dan 150 gedichten

Nadere informatie

Leidingdeel bij Handreiking Actueel Milieu, jou een zorg?!

Leidingdeel bij Handreiking Actueel Milieu, jou een zorg?! Leidingdeel bij Handreiking Actueel Milieu, jou een zorg?! Inleiding Klimaattop, milieuvriendelijke maatregelen, broeikaseffect, milieuvervuiling, klimaatverandering Iedere dag komt het wel ergens voor

Nadere informatie

Lestip 'Moeder nummer nul'

Lestip 'Moeder nummer nul' Lestip 'Moeder nummer nul' Over het boek Fejzo is geadopteerd en weet niets over zijn natuurlijke moeder. Door in het park Maud te leren kennen, raakt hij plots geïnteresseerd in zijn echte moeder. Heeft

Nadere informatie

Lestip 'Anna Amanda de 1ste'

Lestip 'Anna Amanda de 1ste' Lestip 'Anna Amanda de 1ste' Over het boek Vermoeiend hoor: Anna Amanda wil met alles de eerste zijn. Daarmee maakt ze zich op school niet geliefd. Ze heeft dan ook niet veel vrienden. En dan komt Robby

Nadere informatie

Verwerkingsactiviteiten

Verwerkingsactiviteiten Lestip 'Gilgamesj' Over het boek Een verhaal dat 5000 jaar geleden op kleitabletten werd opgeschreven en dat nog altijd wordt gelezen... dat moet wel een bijzonder verhaal zijn. Het gaat over koning Gilgamesj

Nadere informatie

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 MEMORY WOORDEN 1.1 TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 ik jij hij zij wij jullie zij de baby het kind ja nee de naam TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 2 MEMORY WOORDEN 1.2 TaalCompleet A1 Memory Woorden

Nadere informatie

Naam: Thijs. Groep: 6/7. School: St.Willibrordusschool

Naam: Thijs. Groep: 6/7. School: St.Willibrordusschool Naam: Thijs Groep: 6/7 School: St.Willibrordusschool 1 Voorwoord Voor je ligt het werkstuk van Thijs. Dit werkstuk gaat over zonne-energie. Ik kwam op het idee voor dit onderwerp toen papa en mama ook

Nadere informatie

Lestip 'Hotel de grote L'

Lestip 'Hotel de grote L' Lestip 'Hotel de grote L' Over het boek Een overleden moeder, een vader die een hartaanval krijgt en drie zussen die zo raar zijn; dat is met geen pen te beschrijven. Kos is de enige jongen in het gezin

Nadere informatie

Lessuggesties energie Ter voorbereiding van GLOW. Groep 6, 7, 8

Lessuggesties energie Ter voorbereiding van GLOW. Groep 6, 7, 8 Lessuggesties energie Ter voorbereiding van GLOW Groep 6, 7, 8 Eindhoven, 8 september 2011 In het kort In deze lesbrief vind je een aantal uitgewerkte lessen waarvan je er één of meerdere kunt uitvoeren.

Nadere informatie

1. Ga naar buiten bij de parkeerplaats en verzamel bij de afvalcontainers. Opdracht: Teken de afvalbakken na en schrijf erbij welk afval erin

1. Ga naar buiten bij de parkeerplaats en verzamel bij de afvalcontainers. Opdracht: Teken de afvalbakken na en schrijf erbij welk afval erin 1. Ga naar buiten bij de parkeerplaats en verzamel bij de afvalcontainers. Opdracht: Teken de afvalbakken na en schrijf erbij welk afval erin verzameld wordt. 2. Maak het puzzelblad over afvalscheiding

Nadere informatie

Les 5 : eigen familiegeschiedenis

Les 5 : eigen familiegeschiedenis LES 5 Les 5 : eigen familiegeschiedenis Achtergrondinformatie leerkracht: In deze les zoomen we in op de eigen familiegeschiedenis. Tijdens de eerste les kregen de leerlingen de opdracht zelf informatie

Nadere informatie

Tekst lezen en verbanden begrijpen

Tekst lezen en verbanden begrijpen Tekst lezen en verbanden begrijpen 1. Lees de tekst met het stappenplan. Let tijdens het lezen vooral op de signaalwoorden. 2. Lees de uitleg. In een tekst staan verbanden. De zinnen hebben iets met elkaar

Nadere informatie

Lestip 'Pomelo groeit'

Lestip 'Pomelo groeit' Lestip 'Pomelo groeit' Over het boek Pomelo het olifantje is gegroeid en voelt zich de hemel te rijk. Maar hij stelt zich ook een paar vragen: mag je, als je groot bent, alles doen wat je maar wilt? Groei

Nadere informatie

Informatieve boeken groep 4-8

Informatieve boeken groep 4-8 De aarde binnenstebuiten Waarom wisselen dag en nacht elkaar af? Waarom regent het? Waar komen wolken vandaan? Dit boek over de werking van de aarde geeft antwoord op veel kindervragen. Met leuke activiteiten

Nadere informatie

LESBRIEF NR 1 OPDRACHT 1 FEEST! SAMSAM = 40 JAAR! VOOR GROEP 7 + 8 +

LESBRIEF NR 1 OPDRACHT 1 FEEST! SAMSAM = 40 JAAR! VOOR GROEP 7 + 8 + LESBRIEF NR 1 VOOR GROEP 7 + 8 + DOWNLOAD DEZE LESBRIEF OOK OP SAMSAM.NET Wat is Samsam? Samsam is een cross-mediale methode over wereldburgerschap en kinderrechten. Het doel van Samsam is leerlingen te

Nadere informatie

Lestip 'Die hoed zit goed'

Lestip 'Die hoed zit goed' Lestip 'Die hoed zit goed' Over het boek Die hoed zit goed is een verzameling van raadsels, gedichten en stripverhalen. Het boek is opgedeeld in verschillende hoofdstukken volgens eenzelfde stramien en

Nadere informatie

Lesvoorbereiding Tumult Kunst!? CKV 3-4 vmbo

Lesvoorbereiding Tumult Kunst!? CKV 3-4 vmbo Lesvoorbereiding Tumult Kunst!? CKV 3-4 vmbo Hoofdstuk Vaardigheid: Leerdoel: Inleiding Reflecteren op de eigen ervaringen met kunst en cultuur. De leerling kan: uitleggen wat cultuur is; uitleggen wat

Nadere informatie

Naar: Raad van Europa, Compasito: Manual on Human Rights Education for Children

Naar: Raad van Europa, Compasito: Manual on Human Rights Education for Children Waterdruppels Naar: Raad van Europa, Compasito: Manual on Human Rights Education for Children Leeftijd: 6-9 jaar; 9-12 jaar Duur: 60 min. Doelen Kinderen worden zich bewust worden van het duurzaam gebruik

Nadere informatie

A1 Wat is de boodschap van de Plastic Soup Surfer? Zijn boodschap/missie is om aandacht te vragen voor plastic afval in zee

A1 Wat is de boodschap van de Plastic Soup Surfer? Zijn boodschap/missie is om aandacht te vragen voor plastic afval in zee ANTWOORDMODEL PROEFLES PLASTIC SOUP SURFER mei 2016 Antwoordmodel opdracht A (T1) A1 Wat is de boodschap van de Plastic Soup Surfer? Zijn boodschap/missie is om aandacht te vragen voor plastic afval in

Nadere informatie

BIOLABO NAVERWERKING

BIOLABO NAVERWERKING BIOLABO NAVERWERKING INHOUD 1. Inleiding 2. Biodiversiteit, wat levert het op? 2.1 Inleiding 2.2 Voorbereiding 2.3 Opdracht 2.4 Afsluiter 2.5 Nuttige links 1. Inleiding Biodiversiteit is belangrijk voor

Nadere informatie

Lesbrief Bodemdiertjes favoriete voedsel

Lesbrief Bodemdiertjes favoriete voedsel Lesbrief Bodemdiertjes favoriete voedsel Doelgroep: Groep 4 t/m 8 Leerstofgebied: Wereldoriëntatie Werkvorm: Groepjes Duur: ± 30 minuten Doel van de opdracht: Leerlingen leren wat het favoriete voedsel

Nadere informatie

LESBRIEF NR 3 OPDRACHT 1 REPORTERS- CLUB + APP VOOR GROEP 5 + 6 +

LESBRIEF NR 3 OPDRACHT 1 REPORTERS- CLUB + APP VOOR GROEP 5 + 6 + LESBRIEF NR 3 VOOR GROEP 5 + 6 + DOWNLOAD DEZE LESBRIEF OOK OP SAMSAM.NET Wat is Samsam? Samsam is een cross-mediale methode over wereldburgerschap en kinderrechten. Het doel van Samsam is leerlingen te

Nadere informatie

Lestip 'Olle' Over het boek. Aan de slag. Aanzet. Verwerkingsactiviteiten

Lestip 'Olle' Over het boek. Aan de slag. Aanzet. Verwerkingsactiviteiten Lestip 'Olle' Over het boek Olle is een hond. Hij is slim, een beetje eigenwijs, maar ook heel vriendelijk. Hij woont op een boerderij in de polder. Maar er is er iets heel merkwaardigs met Olle. Hij praat.

Nadere informatie

Dagboek Nederland onder water?! Komt Nederland onder water te staan? En wat kunnen jij en de politiek doen om dit te voorkomen?

Dagboek Nederland onder water?! Komt Nederland onder water te staan? En wat kunnen jij en de politiek doen om dit te voorkomen? Dagboek Dagboek Nederland onder water?! Komt Nederland onder water te staan? En wat kunnen jij en de politiek doen om dit te voorkomen? Dat het klimaat verandert is een feit. Je hoort het overal om je

Nadere informatie

Lestip 'De vader met de grote schoenen'

Lestip 'De vader met de grote schoenen' Lestip 'De vader met de grote schoenen' Over het boek Pita's ouders zijn pas gescheiden. Ze mist haar vader, de kleinste vader van alle kinderen van de klas. Maar hij heeft wel de grootste schoenen! Samen

Nadere informatie

Met welk werk kunnen kinderen uit groep 5-6 thuiskomen en hoe kunt u uw kind thuis helpen?

Met welk werk kunnen kinderen uit groep 5-6 thuiskomen en hoe kunt u uw kind thuis helpen? Met welk werk kunnen kinderen uit groep 5-6 thuiskomen en hoe kunt u uw kind thuis helpen? In groep 5-6 nemen kinderen steeds vaker werk mee naar huis. Vaak vinden kinderen het leuk om thuis aan schooldingen

Nadere informatie

Standbeelden uit een verleden

Standbeelden uit een verleden Opdracht 1 Standbeelden uit een verleden (fotoverhaal) Schrijf samen in een lijstje wat je raar vond in de films die je zag, waar je verbaasd over bent, waar je vragen over hebt of waar je meer over wil

Nadere informatie

Perspectief 3 e editie 3 hv Project duurzaamheid

Perspectief 3 e editie 3 hv Project duurzaamheid Perspectief 3 e editie 3 hv Project duurzaamheid 1. Start Duurzaam leven is belangrijk. Als we dat niet doen, is de aarde in de toekomst niet meer leefbaar. De gevolgen van onze leefstijl zijn nu al te

Nadere informatie

Opdracht 1 Deze week ga je precies bijhouden wat je allemaal eet en drinkt. Dat kun je noteren in je weekmenu, dat je van je juf of meester krijgt.

Opdracht 1 Deze week ga je precies bijhouden wat je allemaal eet en drinkt. Dat kun je noteren in je weekmenu, dat je van je juf of meester krijgt. Opdracht 1 Deze week ga je precies bijhouden wat je allemaal eet en drinkt. Dat kun je noteren in je weekmenu, dat je van je juf of meester krijgt. Opdracht 2 Aten de mensen vroeger hetzelfde als wij nu?

Nadere informatie

Van je juf of meester krijg je een plaatje. Er zijn vier verschillende plaatjes.

Van je juf of meester krijg je een plaatje. Er zijn vier verschillende plaatjes. Opdracht 1 Deze opdracht doe je in een groepje van vier. Van je juf of meester krijg je een plaatje. Er zijn vier verschillende plaatjes. 1. Zoek in de klas naar een klasgenoot met een ander plaatje dan

Nadere informatie

OK ZOMERBL

OK ZOMERBL ZOMERBLOK 0-0 WAT DOEN WE IN DE ZOMER? Nu de zon wat meer gaat schijnen, kunnen we met de Brede School ook weer vaker naar buiten. Wie heeft daar nu geen zin in? Grijp je kans want dit is alweer het laatste

Nadere informatie

Beet! 1. Aanzetten. 1a. Beet! Jij gaat aan de slag met het dossier Beet!. Welke onderdelen van het dossier ga jij maken? Overleg met je docent.

Beet! 1. Aanzetten. 1a. Beet! Jij gaat aan de slag met het dossier Beet!. Welke onderdelen van het dossier ga jij maken? Overleg met je docent. 1. Aanzetten Beet! 1a. Beet! Jij gaat aan de slag met het dossier Beet!. Welke onderdelen van het dossier ga jij maken? Overleg met je docent. GA IK DOEN 2 UITNODIGING 15 minuten 3 UITZOEKEN 30 minuten

Nadere informatie

What s up Zuiderzeeland? aardrijkskunde, praktische opdracht

What s up Zuiderzeeland? aardrijkskunde, praktische opdracht What s up Zuiderzeeland? Aardrijkskunde praktische opdracht praktisch onderzoek in zuiderzeeland 4 HV Naam: Klas: In dit onderdeel ga je zelf met je groepje op onderzoek. Je hebt geleerd dat Waterschap

Nadere informatie

Beste bewoner, Vriendelijke groeten, Het drinkwaterbedrijf

Beste bewoner, Vriendelijke groeten, Het drinkwaterbedrijf Beste bewoner, Op. vinden in uw straat werkzaamheden plaats aan de leidingen. Van. tot.. wordt het water afgesloten. Wij adviseren u om vooraf enkele emmers met water klaar te zetten, voor bijvoorbeeld

Nadere informatie

Inhoud. Mijn leven. ik ga verhuizen

Inhoud. Mijn leven. ik ga verhuizen Inhoud Inleiding...3 Hoofdstuk 1 Plannen... 4 Hoofdstuk 2 Meubels enzo... 6 Hoofdstuk 3 Geld... 8 Hoofdstuk 4 Winkelen... 10 Hoofdstuk 5 Adreswijziging... 12 Hoofdstuk 6 De sleutel!... 14 Hoofdstuk 7 Voorbereiden...

Nadere informatie

LESBRIEF. Laat uw leerlingen 10 minuten lezen in 7Days. Uw leerlingen mogen zelf weten welke artikelen ze deze 10 minuten lezen.

LESBRIEF. Laat uw leerlingen 10 minuten lezen in 7Days. Uw leerlingen mogen zelf weten welke artikelen ze deze 10 minuten lezen. Vrijdag 27 maart 2015 Artikelen: Alle artikelen - 7Days week Inhoud: - De leerlingen leren artikelen analyseren. - De leerlingen leren hoe een interview eruit ziet. - De leerlingen leren zelf interviewen.

Nadere informatie

Sheet 2: Bekijk met de kinderen de tussenstand van Afval the Game op Instagram en/of Facebook. Hoe gaat het bij de kinderen met inzamelen?

Sheet 2: Bekijk met de kinderen de tussenstand van Afval the Game op Instagram en/of Facebook. Hoe gaat het bij de kinderen met inzamelen? Afval the Game Docentenhandleiding les 2 Duur Voor deze les hebt u ongeveer 80 minuten nodig. Leerdoelen De kinderen hebben in de vorige les geleerd dat het belangrijk is om plastic te scheiden, zodat

Nadere informatie

De Bloem (van plastic) is een meid van nu! Tikkeltje brutaal!

De Bloem (van plastic) is een meid van nu! Tikkeltje brutaal! De Bloem (van plastic) is een meid van nu! Tikkeltje brutaal! Hé hoi, hallo! Ik zal me even voorstellen. Ik ben Bloem. Bloem van Plastic. Maar je mag gewoon Bloem zeggen. Wow! Wat goed dat jullie even

Nadere informatie

Mr Finney. Lesbrief Een tuin onder water. Deze lesbrief is een uitgave van Hogeschool Utrecht 1

Mr Finney. Lesbrief Een tuin onder water. Deze lesbrief is een uitgave van Hogeschool Utrecht 1 Mr Finney Lesbrief Een tuin onder water Deze lesbrief is een uitgave van Hogeschool Utrecht 1 Voor je ligt de lesbrief die ontwikkeld is bij het hoofdstuk Een tuin onder water uit het boek Mr Finney en

Nadere informatie

Lestip 'Superhelp!' Over het boek. Aanzet. Verwerkingsactiviteiten

Lestip 'Superhelp!' Over het boek. Aanzet. Verwerkingsactiviteiten Lestip 'Superhelp!' Over het boek Immo komt uit een geslacht van superhelden. Zijn ouders trekken er avond na avond op uit om de stad te behoeden voor grote rampen. Op zijn vierde redde Immo een man die

Nadere informatie

Lestip 'Huisbeestenboel'

Lestip 'Huisbeestenboel' Lestip 'Huisbeestenboel' Over het boek Een vogel, een kat, een vis, een konijn, een hond... Wat doen al deze huisdieren als ze alleen thuis zijn? Niet braaf in de stoel of in hun kooi blijven zitten, zoveel

Nadere informatie

Lestip 'Dat spel van jou en mij'

Lestip 'Dat spel van jou en mij' Lestip 'Dat spel van jou en mij' Over het boek Sjonnie is brutaal, vroegrijp en gaat niet naar dezelfde kerk als Marta. Haar vader verbiedt haar dan ook met hem om te gaan. Maar Marta is te nieuwsgierig

Nadere informatie

Lestip 'Watson of Hoe je een meisje verovert met 23 uitvindingen en 1 muis'

Lestip 'Watson of Hoe je een meisje verovert met 23 uitvindingen en 1 muis' Lestip 'Watson of Hoe je een meisje verovert met 23 uitvindingen en 1 muis' Over het boek Voor Carl is Veerke niet zomaar het meisje dat naast hem woont en in de klas een meter van hem vandaan zit. Ze

Nadere informatie

What s up Zuiderzeeland? maatschappijleer/geschiedenis praktische opdracht

What s up Zuiderzeeland? maatschappijleer/geschiedenis praktische opdracht What s up Zuiderzeeland? Maatschappijleer/ geschiedenis praktische opdracht, 4hv Naam: Klas: Geschiedenis Chronologie In dit onderdeel ga je zelf met je groepje op onderzoek. Je hebt geleerd dat de geschiedenis

Nadere informatie

Retourtje Water. Een project van Diaconie Evangelisch- Lutherse Gemeente Amsterdam en het Amsterdams NME Centrum. Lay-out Agnes Bergveld

Retourtje Water. Een project van Diaconie Evangelisch- Lutherse Gemeente Amsterdam en het Amsterdams NME Centrum. Lay-out Agnes Bergveld Retourtje Water Uitgave: Amsterdams NME Centrum Retourtje Water Een project van Diaconie Evangelisch- Lutherse Gemeente Amsterdam en het Amsterdams NME Centrum Auteur Mirella Vierveijzer Lay-out Agnes

Nadere informatie

Een gezonde lunch. Een gezonde lunch. Ontbijt en energie

Een gezonde lunch. Een gezonde lunch. Ontbijt en energie Een gezonde lunch Een gezonde lunch Ga met folders van het Voorlichtingsbureau voor de Voeding een gezonde lunch voor jezelf maken. Zoek daarvoor eerst uit wat er precies in een gezonde lunch moet zitten.

Nadere informatie

Handleiding les 1: Een verhaal schrijven over jouw dag in 2034 voor een toekomsttentoonstelling

Handleiding les 1: Een verhaal schrijven over jouw dag in 2034 voor een toekomsttentoonstelling Handleiding les 1: Een verhaal schrijven over jouw dag in 2034 voor een toekomsttentoonstelling Deze schrijfles sluit aan bij het Nieuwsbegriponderwerp van deze week: Vuurwerk bij Oud en Nieuw. De schrijftaak

Nadere informatie

Primair Onderwijs. 6 lessen

Primair Onderwijs. 6 lessen Maak je eigen land! Voor de docent Vak(gebied) Schooltype/afdeling Oriëntatie op jezelf en de wereld, Aardrijkskunde Primair Onderwijs Leerjaar Groep 3/4 Tijdsinvestering Vakinhoud Kerndoelen 6 lessen

Nadere informatie

Hoe maak je een werkstuk?

Hoe maak je een werkstuk? Hoe maak je een werkstuk? Je gaat een werkstuk maken. Maar hoe zit een werkstuk nou eigenlijk in elkaar? Hoe moet je beginnen? En hoe kies je nou een onderwerp? Op deze vragen en nog vele anderen krijg

Nadere informatie

Waterrijk. 1. Aanzetten. 1.a Waterrijk

Waterrijk. 1. Aanzetten. 1.a Waterrijk 1. Aanzetten Waterrijk 1.a Waterrijk Jij gaat aan de slag met het dossier Waterrijk. Welke onderdelen van het dossier ga jij maken? Overleg met je docent. GA IK DOEN STAP ONDERDEEL TIJD BESCHRIJVING 2

Nadere informatie

Lestip 'Groot!' Over het boek. Aanzet. Vertelbeurt

Lestip 'Groot!' Over het boek. Aanzet. Vertelbeurt Lestip 'Groot!' Over het boek Een humoristisch prentenboek over de voor- en nadelen van klein, dan wel groot zijn. Het jongetje uit het boek is negenennegentig centimeter groot en dat is bijna een meter',

Nadere informatie

Aftekenlijst

Aftekenlijst Aftekenlijst 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. 19. 20. 21. 22. 23. 24. 25. 26. 27. 28. 29. 30. Naam: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 Werkblad 1 Ik en water

Nadere informatie

HET KLIMAAT EN DE NOORDPOOL. Bernd Roemmelt / Greenpeace

HET KLIMAAT EN DE NOORDPOOL. Bernd Roemmelt / Greenpeace HET KLIMAAT EN DE NOORDPOOL Bernd Roemmelt / Greenpeace 2. NOORDPOOL OPDRACHT 1 Bekijk het filmpje: 1. Welke landen liggen rondom de Noordpool? 2. In welke zee ligt de Noordpool? Bernd Roemmelt / Greenpeace

Nadere informatie

SummerLabb: een leerzame combinatie van bijzondere verhalen, proefjes en interactieve experimenten. Opdracht voor in de klas: Poep is Goud

SummerLabb: een leerzame combinatie van bijzondere verhalen, proefjes en interactieve experimenten. Opdracht voor in de klas: Poep is Goud SummerLabb: een leerzame combinatie van bijzondere verhalen, proefjes en interactieve experimenten SummerLabb is een rondreizende stad van de toekomst waar thema s als duurzaamheid en innovatie worden

Nadere informatie

DEBAT OVER ENERGIEBRONNEN blz 1

DEBAT OVER ENERGIEBRONNEN blz 1 DEBAT OVER ENERGIEBRONNEN blz 1 Je gaat een debat voorbereiden waarbij je ofwel een bepaalde energiebron moet verdedigen ofwel aanvallen. Je werkt hierbij samen in een groepje van drie leerlingen. Het

Nadere informatie

Lesfiche STOP-principe

Lesfiche STOP-principe DUURZAME MOBILITEIT Stappen, trappen, openbaar vervoer, privévervoer Lesfiche STOP-principe Doelgroep 2de graad lager onderwijs Eindtermen (ET) 6.15 De leerlingen kennen de belangrijkste gevolgen van het

Nadere informatie

Eenzaam. De les. Inhoud. Doel. Materiaal. Belangrijk. les

Eenzaam. De les. Inhoud. Doel. Materiaal. Belangrijk. les 8 Inhoud 1 Eenzaam De Soms ben je alleen en vind je dat fijn. Als alleen zijn niet prettig aanvoelt, als je niet in je eentje wilt zijn, dan voel je je eenzaam. In deze leren de leerlingen het verschil

Nadere informatie

De Energiezuinige Wijk - De opdracht

De Energiezuinige Wijk - De opdracht De Energiezuinige Wijk De Energiezuinige Wijk De opdracht In deze opdracht ga je van alles leren over energie en energiegebruik in de wijk. Je gaat nadenken over hoe jouw wijk of een wijk er uit kan zien

Nadere informatie

DE ENERGIE[R]EVOLUTIE

DE ENERGIE[R]EVOLUTIE DE LEERLINGENHANDLEIDING VMBO Naam: Klas: Datum: Pagina 2 INLEIDING Mensen maken op grote schaal gebruik van fossiele brandstoffen: aardolie, aardgas en steenkool. Fossiele brandstoffen ontstaan uit resten

Nadere informatie

Educatief materiaal bij de voorstelling Buurman en Buurvrouw, groep 3 en 4

Educatief materiaal bij de voorstelling Buurman en Buurvrouw, groep 3 en 4 bas Educatief materiaal bij de voorstelling Buurman en Buurvrouw, groep 3 en 4 In deze lesbrief staan een aantal ideeën die u na de voorstelling met de kinderen kunt doen. U krijgt deze lesbrief voorafgaand

Nadere informatie

Opdracht 1b. Welk soort afval is het meest schadelijk voor de natuur?

Opdracht 1b. Welk soort afval is het meest schadelijk voor de natuur? Opdracht 1a. In de tabel hieronder staan een aantal materialen. Bedenk per type materiaal 3 soorten afval die je tegenkomt onderweg naar school of op het schoolplein. Zoek per categorie van 1 soort afval

Nadere informatie

Vormen van een raket Raketten

Vormen van een raket Raketten Vormen van een raket Raketten Vgroep 1-2 17 tijdsduur 65 minuten kerndoelen 1, 23, 32, 44, 45 en 54 lesdoelen De leerling: herkent een aantal wiskundige vormen: een cirkel, een driehoek, een rechthoek

Nadere informatie

2.1 FaVoriete leestips

2.1 FaVoriete leestips Verhalend 2.1 FaVoriete leestips Van klasgenoten heb ik de volgende tips gekregen van boeken/tijdschriften die mij leuk lijken: 1.... 2.... 3.... Van de leraar heb ik de volgende tips gekregen van boeken/tijdschriften

Nadere informatie

Voorbereiding bezoek Humanity House Doelstellingen Introductie Huiswerkopdracht

Voorbereiding bezoek Humanity House Doelstellingen Introductie Huiswerkopdracht voorbereiding Voorbereiding bezoek Humanity House Het is belangrijk om voorafgaand aan het bezoek de voorbereidende les te geven. In deze les sta je samen met de leerlingen stil bij themaʼs die in het

Nadere informatie

Designopdracht Groenten pimpen

Designopdracht Groenten pimpen Designopdracht Groenten pimpen Opdracht Groenteboer Gert Stoofpeer maakt zich zorgen! Kinderen (vooral kleuters) eten te weinig groenten. Kinderen vinden groenten vaak niet lekker en niet leuk. Gert wil

Nadere informatie

Klik op een stip... En krijg een wat als...?

Klik op een stip... En krijg een wat als...? Klik op een stip... En krijg een wat als...? Wat als er geen wetenschappers waren? Wat als je onzichtbaar was voor een dag? Wat als mensen staarten hadden? Wat als er iemand precies het zelfde was als

Nadere informatie

lesmap Wortel van Glas HETGEVOLG Wortel van Glas 16+

lesmap Wortel van Glas HETGEVOLG Wortel van Glas 16+ Wortel van Glas 16+ Naast de reguliere producties is en blijft het werk met en voor moeilijke doelgroepen een absolute noodzaak voor Stefan Perceval. Binnen dat kader presenteren we ook Wortel van Glas,

Nadere informatie

Een nieuwe bank. Lesvoorbereiding Crisis graad 2. Verwondering

Een nieuwe bank. Lesvoorbereiding Crisis graad 2. Verwondering Een nieuwe bank Lesvoorbereiding Crisis graad 2 Voorzie speelgoed - geld, echte kleine muntstukken of print het blad met de centen. Op elk blad staan 100 centen in rijen van 10. Zo kan je gemakkelijk het

Nadere informatie

Lestip 'De ogen van Sitting Bull'

Lestip 'De ogen van Sitting Bull' Lestip 'De ogen van Sitting Bull' Over het boek Als de oma van Valentijn bij hem in huis komt wonen, vindt hij dat eerst maar niks. Hij moet zijn slaapkamer aan haar afstaan. Terwijl er net een grote schildering

Nadere informatie

Beach Clean-up 2013. Naam: Klas: Mentor: Vakgroep Biologie (2013-2014) Penta college CSG Scala Rietvelden

Beach Clean-up 2013. Naam: Klas: Mentor: Vakgroep Biologie (2013-2014) Penta college CSG Scala Rietvelden Beach Clean-up 2013 Naam: Klas: Mentor: Vakgroep Biologie (2013-2014) Penta college CSG Scala Rietvelden Inhoudsopgave Inleiding 3 1. De zee: een bron van plezier 4 2. Eten en gegeten worden 5 3. Vervuiling

Nadere informatie

AQUAPAS. Mijn gids voor de watervoetafdruk

AQUAPAS.  Mijn gids voor de watervoetafdruk AQUAPAS www.aquapath-project.eu Mijn gids voor de watervoetafdruk Dit project is gefinancierd met steun van de Europese Commissie. Deze publicatie geeft alleen de visie van de auteur weer en de Commissie

Nadere informatie

Lesbrief: Reis rond de wereld Thema: Hoe kom ik daar?

Lesbrief: Reis rond de wereld Thema: Hoe kom ik daar? Lesbrief: Reis rond de wereld Thema: Hoe kom ik daar? Copyright Vakcollege Groep B.V. 2015. Alle rechten voorbehouden. Reis rond de wereld Inleiding In Nederland leven veel culturen naast elkaar. Op school,

Nadere informatie

I LOVE AFVAL SCHEIDEN! JIJ OOK?

I LOVE AFVAL SCHEIDEN! JIJ OOK? I LOVE AFVAL SCHEIDEN! JIJ OOK? Hoi, ik ben Maarten Milieu. Ik werk voor Cyclus en haal bij jou thuis het afval op. De ene dag leeg ik groene minicontainers met een zijlader. De andere dag zie je me zakken

Nadere informatie

De meerkeuzevragen bij opdracht 2 zijn op dezelfde manier geformuleerd als de vragen in de toetsen van het Cito.

De meerkeuzevragen bij opdracht 2 zijn op dezelfde manier geformuleerd als de vragen in de toetsen van het Cito. Handleiding niveau A De blokles Na elke Nieuwsbegrip-cyclus van vijf weken volgt een blokles in de zesde week. De leerlingen passen in deze les alle strategieën toe. Ook maken ze een sleutelschema bij

Nadere informatie

Hoe maak je een werkstuk?

Hoe maak je een werkstuk? Hoe maak je een werkstuk? Je gaat een werkstuk maken. Maar hoe zit een werkstuk nou eigenlijk in elkaar? Hoe moet je beginnen? En hoe kies je nou een onderwerp? Op deze vragen en nog vele anderen krijg

Nadere informatie

Groep 8 Verdiepingsles: Lagerhuis (dubbele les) Groep 8 Verdiepingsles: Lagerhuis voorbereiding. Leerkrachtinformatie

Groep 8 Verdiepingsles: Lagerhuis (dubbele les) Groep 8 Verdiepingsles: Lagerhuis voorbereiding. Leerkrachtinformatie Leerkrachtinformatie (dubbele les) Lesduur: 2 x 50 minuten (klassikaal) Introductie van de activiteit 1. Deze klassikale les bestaat uit twee delen: Voorbereiding Uitvoering voorbereiding Lesduur: 50 minuten

Nadere informatie

De Romeinen. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/40999

De Romeinen. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/40999 Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres Wassink 16 January 2013 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/40999 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein. Wikiwijsleermiddelenplein

Nadere informatie

Lestip 'Een boekje tuin'

Lestip 'Een boekje tuin' Lestip 'Een boekje tuin' Over het boek Een boek over de tuin in de vier seizoenen, maar niet zoals je verwacht! Je krijgt antwoord op de gekste vragen: welke plant wordt door de indianen 'de voetafdruk

Nadere informatie

1. Je gaat zo meteen een tekst lezen. Tijdens het lezen ga je vragen stellen. Lees eerst de uitleg.

1. Je gaat zo meteen een tekst lezen. Tijdens het lezen ga je vragen stellen. Lees eerst de uitleg. Tekst lezen en vragen stellen 1. Je gaat zo meteen een tekst lezen. Tijdens het lezen ga je vragen stellen. Lees eerst de uitleg. Als je een tekst leest, kun je vragen stellen over de tekst. Dan begrijp

Nadere informatie

1. De ecologische voetafdruk

1. De ecologische voetafdruk 1. De ecologische voetafdruk Alles wat je eet, koopt en gebruikt moet ergens gemaakt worden of moet ergens groeien. Daar heb je plaats voor nodig. En soms is dat meer plaats dan je denkt. Zo heb je voor

Nadere informatie