sized for art nouveau

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "sized for art nouveau"

Transcriptie

1 sized for art nouveau Themadossier

2 De art-nouveaustijl ontstaat rond 1890 in Brussel. Twee architecten spelen daarbij een hoofdrol: Victor Horta, die de stijl organisch benadert, en Paul Hankar, die een geometrische benadering hanteert. Deze twee voorlopers worden gevolgd door andere architecten, die elk hun bijdrage leveren aan de stijl: Paul Cauchie, de gebroeders Delune, Ernest Blérot, Gustave Strauven, Henri Jacobs en nog een twintigtal anderen. Deze totaalkunstvorm domineert tot 1914 alle domeinen. Ze is niet alleen terug te zien in de architectuur, maar ook in meubilair, tapijten, decoratieobjecten en sieraden. De stijl vormt een reactie op de niet te stuiten industrialisering van die tijd. De motieven zijn daarom grotendeels afkomstig uit de natuur. De geometrie maakt plaats voor kronkellijnen: metalen structuren overgroeid met bladeren en bloemen, en stenen die door allerlei welvingen hun hardheid lijken te verliezen. De beweging is onverwacht en van vrij korte duur, maar heeft zo n kracht dat ze al snel een internationale faam verwerft met benamingen als Modern Style in Groot-Brittannië en Style Nouille in Frankrijk. Brussel bezit een enorm art-nouveau-erfgoed, verspreid over diverse stadswijken. Dit uitzonderlijke oeuvre vormt het centrale thema van een Biënnale die openbare en privélocaties omvat: scholen, zwembaden, privéwoningen, hotels en bijzondere collecties. Deze kunnen allemaal om het andere jaar worden ontdekt tijdens de vier weekends van oktober. De volgende Biënnale vindt plaats in Art nouveau in Brussel 3 2. Victor Horta 4 3. Henry van de Velde 5 4. Art-nouveauwandeling: enkele markante gebouwen 7 5. Musea en attracties Tentoonstellingen en evenementen Rondleidingen Winkels Restaurants Varia Contact 23

3 1. Art nouveau in Brussel De eerste en laatste gebouwen van de art-nouveaustroming zijn in Brussel neergezet: het Tasselhuis, dat in 1893 door Victor Horta is gebouwd, en het Stocletpaleis, dat kort voor de Eerste Wereldoorlog afgewerkt werd. Zo kwamen twee stromingen in Brussel samen: de organische benadering van Victor Horta, geïnspireerd door de natuur, en de geometrische insteek van Joseph Hoffmann. Tussen 1893 en 1914 zijn in Brussel bijna 500 art-nouveauhuizen neergezet. Meerdere architecten bouwden er hun eigen woning: Victor Horta, Henry Van de Velde, Paul Hankar, Gustave Strauven en Paul Cauchie. De oorsprong van de art nouveau ligt in een nieuwe manier van denken en leven op een moment dat het samenlevingsmodel van de negentiende eeuw niet langer werd geaccepteerd. Het volk was op zoek naar vrijheid in alle domeinen: sociaal, economisch, filosofisch, cultureel. De kunstbeweging die uit deze morele heroriëntatie voortkomt de art nouveau is moeilijk precies te definiëren. Wel valt vast te stellen dat de talige uitdrukkingen ervan te maken hebben met nieuwheid, jeugd, moderniteit, vrijheid. De art-nouveaubouwstijl is slechts een aspect van de beweging. Wel is het de meest opvallende tak. Eind negentiende eeuw vormde Brussel het centrum van deze kunststroming, onder meer dankzij de activiteiten van een groep kunstenaars genaamd Les XX, later omgedoopt tot La Libre Esthétique. De groep was opgericht door Octave Maus en telde namen als Henry Van de Velde en Auguste Rodin onder haar leden. Ze stond open voor alle internationale kunstvormen en maakte daar promotie voor via tentoonstellingen, concerten en conferenties. Deze artistieke en culturele uitwisselingen, gecombineerd met de ideeën van vrijheid en democratie van die tijd, leidden tot het zoeken naar een nieuwe vorm van architecturale expressie. Er werd met meerdere stijlen geëxperimenteerd, maar de stijl die later art nouveau zou worden genoemd, was zonder twijfel de meest in het oog springende. De architecten die deze architecturale taal spraken, zijn Horta, Hankar, Van de Velde, van Rysselberghe, Blérot, Delune, Strauven, Taelemans, Van Waesberghe, Roosenboom, Jacobs en Vizzavona. Elk had zijn eigen stijl. Samen hebben ze het Brusselse landschap aanzienlijk verrijkt. Bron: Art-nouveauwandelingen in Brussel, Louis Meers, uitgeverij Lannoo 3

4 2. Victor Horta Victor Horta zag in 1861 in Gent het levenslicht. Zijn vader was schoenmaker en van hem erfde hij de liefde voor goed uitgevoerd werk en de volharding die later een echte perfectionist van hem zouden maken (soms gunde hij zichzelf maar drie uur slaap per nacht). Hij had ook een grote voorliefde voor muziek. Hij speelde met passie viool, maar het conservatorium stuurde hem naar huis wegens een gebrek aan discipline. Pas daarna ging hij architectuur studeren. Met grootse gevolgen! In 1881 ging Victor Horta in Brussel wonen. Hij studeerde er aan de Academie voor Schone Kunsten en werkte daarnaast om in zijn onderhoud te voorzien. Architect Alphonse Balat, ontwerper van de schitterende Serres in Laken, stelde hem te werk in zijn atelier. Horta is hem zijn leven lang enorm dankbaar gebleven. Kort nadat hij was begonnen aan de bouw van een paviljoen voor een monumentale sculptuur van Jef Lambeaux in het Jubelpark de sculptuur symboliseerde De menselijke driften gaven twee leden van zijn vrijmetselaarsloge, Eugène Autrique en Emile Tassel, hem elk opdracht tot de bouw van een herenhuis. Victor Horta had nu de vrijheid om het doel na te streven dat hij zichzelf had gesteld: in vrijheid persoonlijke werken creëren waarin de grondbeginselen van zijn kunst terugkeerden: ratio, kracht, maar ook schoonheid en leefbaarheid. In de loop der jaren voorzag hij Brussel van een rijk oeuvre aan vernieuwende en allesbehalve banale ruimten met veel glas en licht. Een nieuwe kunstvorm is geboren Aan de inventieve geest van Horta lag een rebels karakter ten grondslag. Een van zijn principes was een weigering om de mode te volgen en de ambitie om die mode zelf te creëren. Hij werd weleens archisec (superdroog) genoemd, om de wijze waarop hij ongezouten zijn mening gaf. Ook zijn ideeën over de historiserende stijlen die hem vooraf gingen was duidelijk. Daar maakte hij korte metten mee. Hij wilde gebouwen vol licht creëren, gebouwen voor iedereen, gebouwen vol enthousiasme en energie. Een tegenbeweging als reactie op het duister van de industriële periode. De brede stenen muren van zijn tijd vervangt hij door siersmeedwerk. De alomtegenwoordige strakke vormen maken plaats voor krullen en kronkels. Balkons en glas-in-loodramen worden bevolkt door allerlei flora en fauna. Er ontstaan ruimten die speciaal zijn bedoeld om met anderen te delen. Wanneer hij niet om steen heen kan, brengt hij in gips welvingen aan die later door de steenhouwers in graniet of marmer worden herhaald. En om zijn werk helemaal te voltooien, creëert Victor Horta ook meubilair, bouwbeslag, tapijten en decoratieobjecten. Als kunst- en architectuurstroming is de art nouveau maar van korte duur, al brengt ze wel een revolutie teweeg en krijgt ze op veel plekken in Europa voet aan de grond. De geometrie, die zich al via de art deco laat zien, eist al snel opnieuw haar rechten op. Wel blijft de nieuwe harmonie bestaan die door de creatieve geesten aan het begin van de eeuw is gecreëerd. Ook op dat vlak toonde Horta zich overigens een meester: een deel van zijn werk dat minder bekend is bij het grote publiek, maar de ontdekking zeker waard is. 4

5 Een nieuwe wending Na een lang verblijf in de Verenigde Staten tijdens de Eerste Wereldoorlog keert Victor Horta terug naar Brussel. Hij verkeert in grote financiële moeilijkheden en gaat onmiddellijk aan het werk. Het zijn nu heel andere klanten die van zijn diensten gebruikmaken en de opdrachten zijn bijzonder groot: het Museum voor Schone Kunsten in Doornik en het Brugmann ziekenhuis, het Paleis voor Schone Kunsten en het Centraal Station in Brussel. Hij bouwt ook het erepaviljoen van België voor de Exposition Internationale des Arts Décoratifs et Industriels Modernes in Parijs in Deze titanenwerken leveren hem nationale faam op. Hij krijgt het Legioen van Eer uitgereikt en wordt in 1931 door koning Albert I tot baron verheven. Ondanks deze unanieme erkenning eindigt zijn leven in mineur. Horta betreurt het feit dat hij niet de tijd heeft genomen om zijn werken te publiceren. Dit brengt hem tot de paradoxale beslissing om het grootste deel van zijn archieven en tekeningen te vernietigen. Wel schrijft hij in 1939 zijn memoires, waarin hij zijn grote ideeën op papier zet en zijn levensloop beschrijft. Op 8 september 1947 overlijdt hij. Bronnen: De Memoires van Victor Horta en de waardevolle inlichtingen van Françoise Aubry, conservatrice van het Horta Museum in Brussel 3. Henry van de Velde Henry Van de Velde is een van de belangrijkste protagonisten van de art nouveau. Zijn creaties waren het praktische resultaat van een theoretisch kader waarover de kunstenaar geregeld publiceerde. Na een korte succesvolle periode in Brussel vestigde hij zich in Duitsland. Daar kon hij zijn artistieke capaciteiten volledig ontplooien. Als oprichter van de school voor decoratieve kunsten van Weimar hervormde hij het kunstonderwijs en stond hij daarmee aan de basis van de moderne beweging die tot ver in de twintigste eeuw de architectuur en de sierkunst beïnvloedde. Na korte verblijven in Zwitserland en Nederland, keerde hij in 1926 terug naar België om er met zijn onderwijssysteem de decoratieve kunsten een nieuwe impuls te geven. Die culmineerde in de oprichting van de kunstschool Ter Kameren in In 1947 vertrok Van de Velde naar Zwitserland. Daar wijdde hij de laatste tien jaar van zijn leven aan de redactie van zijn memoires. Henry Van de Velde werd opgeleid als schilder. Hoewel succesvol werd hij geconfronteerd met een ernstige artistieke crisis die hem omstreeks 1893 deed besluiten om de schilderkunst op te geven en zich toe te leggen op het kunstambacht. Daarmee zou hij zich internationaal profileren. Zijn toekomstige echtgenote, Maria Sèthe, speelde een niet onbelangrijke rol in deze ontwikkeling. Zij steunde hem zijn gehele loopbaan en profileerde zich gaandeweg als zijn trouwste medewerkster. Hoewel Van de Velde geen architectenopleiding had gevolgd, tekende hij in 1895 de plannen voor villa Bloemenwerf in Ukkel (Brussel), de persoonlijke woning van het jonggehuwde echtpaar. Naast de buitenarchitectuur ontwierp hij ook het interieur, de meubels, het behangpapier, de stoffen en zelfs de jurken die Maria er zou dragen. Het huis was zo opzienbarend dat het uitgroeide tot een internationale aantrekkingspool voor kunstenaars en intellectuelen uit het avant-gardemilieu. Het bezoek van de Duitse kunstcriticus Julius Meier-Graefe en de kunsthandelaar Samuel Bing aan Van de Velde was van cruciale betekenis voor de verdere ontwikkeling van zijn carrière. Bing gaf hem de opdracht vier interieurs te ontwerpen voor de prestigieuze opening van zijn galerij L Art Nouveau, einde De commotie die zijn bijdrage in Parijs veroorzaakte, gaf grote ruchtbaarheid aan zijn werk, dat vooral in Duitsland werd gesmaakt. Meier-Graefe speelde daarin een belangrijke rol. Zo wijdde hij in 1898 een volledig nummer van zijn tijdschrift Dekorative Kunst met Franse uitgave L Art décoratif aan de creaties van Van de Velde en in 1899 opende hij in Parijs de kunsthandel La Maison Moderne, die volledig werd ingericht en bevoorraad door de Belgische kunstenaar. Het leverde Van de Velde in toenemende mate opdrachten vanuit België, Duitsland en Frankrijk op. Door de grote vraag naar zijn creaties, stichtte hij al in 1897 de Société Van de Velde waarvoor hij twee jaar later in Brussel een gebouw met werkplaatsen, ateliers en bureauruimtes huurde. Gezien de belangrijkste opdrachten vanuit Berlijn kwamen, werden daar einde 1899 de Henry Van de Velde Kunstwerkstätten gesticht. Enkele maanden later smolten zij samen met het Hohenzollern-Kunstgewerbe-Atelier en in 1900 vestigde Van de Velde zich met zijn gezin in de Duitse hoofdstad voor een periode van twee jaar. 5

6 In 1901 werd Van de Velde door groothertog Wilhelm Ernst von Sachsen-Weimar-Eisenbach aangezocht om de decoratieve kunsten van het groothertogdom nieuw leven in te blazen. Hij aanvaardde en tekende er de plannen voor een school voor decoratieve kunsten, die in 1907 opende. De school was de voorloper van het in 1919 opgerichte Bauhaus en gaf Weimar grote artistieke uitstraling. In deze periode kreeg Van de Velde diverse opdrachten voor de bouw en de inrichting van woningen, musea en theaters. Het kunstonderwijssysteem dat Van de Velde uitwerkte in Weimar zou het fundament vormen van het in 1926 opgerichte La Cambre, de school die kan worden beschouwd als het Belgische Bauhaus. Tijdens de Eerste Wereldoorlog sloot de school in Weimar en Van de Velde ondernam vruchteloze pogingen om Duitsland te ontvluchten. In 1917 kon hij uitwijken naar Zwitserland, waar hij vooral contacten onderhield met pacifistische kringen. Gedurende het interbellum verbleef Henry Van de Velde in België. Hij ontwierp er verschillende woningen en gebouwen, onder meer zijn eigen woning in Tervuren en het Hotel Van de Velde in Elsene (Brussel). Voor de Rijksuniversiteit Gent ontwierp hij de zogenaamde boekentoren, een voor die tijd uitzonderlijk bouwwerk. Als architect werd hij door de Belgische staat geselecteerd om het Belgische paviljoen te ontwerpen voor de internationale tentoonstelling in Parijs in 1937 en twee jaar later in New York. In opdracht van het echtpaar Kröller-Müller in Otterlo (Nederland) ontwierp hij het gelijknamige museumgebouw. Als hun kunstadviseur zorgde hij voor verschillende aankopen door dit echtpaar met als topwerk het beroemde schilderij Le Chahut van Georges Seurat. Henry Van de Velde was een van de meest veelzijdige ontwerpers van België en bereikte wegens de kwaliteit van zijn oeuvre snel internationale faam. SABAM - BELGIUM 2012 In 1900, vlak voor Henry Van de Velde naar Duitsland vertrok, kochten de Koninklijke Musea voor Kunst en Geschiedenis het paar kandelaars dat de kunstenaar had geëxposeerd op het beroemde Brusselse salon van La Libre esthétique. Met de aankoopprijs van 850 frank betaalde de Belgische staat een klein fortuin en het was meteen ook de duurste aankoop van de pas opgerichte sectie Moderne Sierkunsten. Maar, meer dan honderd jaar later kunnen de kandelaars nog steeds worden gerekend tot de belangrijkste collectiestukken van de art-nouveauverzameling. De kandelaars, die omstreeks , tot stand kwamen zijn immers exemplarische getuigen van zijn gevleugelde uitspraak Een lijn is een kracht [ ]. Dat gegeven was het uitgangspunt en de constante van het gehele artistieke oeuvre van Van de Velde. De dynamiek van de lijn bepaalt in dezelfde mate het patroon van een stof of een behangpapier als de geledingen van de gevel van een huis of de constructie van een meubel. De lijn beweegt zich in de ruimte en ondersteunt de creatie in essentiële mate. Van de Velde ging ervan uit dat de lijnen onderling net zo logisch en consequent in verhouding staan als getallen en muzieknoten. De aandacht voor de lijn was al latent aanwezig in zijn schilderijen en transformeerde begin jaren 1890 tot abstracte grafische ornamenten. Uiteindelijk slaagde Van de Velde erin de typische dynamische lijnenstructuur naar de derde dimensie over te brengen. De kandelaars zijn verworden tot louter lineaire ruimtelijke skeletten die een bewegingspatroon volgen. Hiermee bereikte hij een perfecte symbiose tussen de functie en het ornament. Vanaf het ogenblik dat hij dit theoretische systeem beheerste, paste Van de Velde het toe op quasi al zijn creaties waardoor de lineaire bewegingsimpuls en de ruimtelijkheid van de lijn de essentie van zijn decoratieve objecten en architectuur uit de art-nouveauperiode vervat. Prof. dr. Werner Adriaenssens Conservator van de afdeling Sierkunsten van de twintigste eeuw Koninklijke Musea voor Kunst en Geschiedenis, Brussel 6

7 4. ART-NOUVEAUWANDELING: ENKELE MARKANTE GEBOUWEN Het is onmogelijk om alle art-nouveaupanden in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest te beschrijven. Daarom vindt u hieronder een aantal van de meest representatieve art-nouveaugebouwen. Centrum van Brussel De voormalige Warenhuizen Waucquez, tegenwoordig het Belgisch Stripcentrum (open voor het publiek) Architect : Victor Horta /1906 De gewelfde voorgevel is relatief sober. Ze markeert een klassiekere periode in het art-nouveau-oeuvre van Victor Horta. Een prestigieuze entree voert naar een monumentale trap, die wordt verlicht door een groot glazen dak. Het licht reikt van de eerste verdieping tot aan de benedenverdieping. In de voormalige Warenhuizen Waucquez is tegenwoordig het Belgisch Stripcentrum ondergebracht. De nieuwe permanente expositie in het Centrum toont aan de hand van foto s en bijzondere documenten de levensloop van het pand van de bouw en de periode dat het als warenhuis dienstdeed tot de periode van verval en de renovatie. Een typisch Brussels avontuur dat symbool staat voor de twintigste eeuw in haar geheel. De tentoonstelling toont ook een selectie illustraties van striptekenaars, geïnspireerd door de geschiedenis van de voormalige Warenhuizen Waucquez. De geschiedenis van een winkel zoals die vandaag niet meer worden gebouwd. Zavelstraat 20, 1000 Brussel Het Paleis voor Schone Kunsten, tegenwoordig BOZAR (open voor het publiek) Victor Horta tekende de plannen voor het Paleis voor Schone Kunsten kort na het einde van de Eerste Wereldoorlog. Het art-decopand maakte toen integraal deel uit van een stedenbouwkundig project voor de hele Kunstberg. Het ambitieuze plan van Horta stuitte op veel verzet, maar toch gaf de stad Brussel een onregelmatig gevormd perceel van 8000 m² vrij. In ruil daarvoor moesten in de gevels aan de straatkant winkels komen. In zijn Memoires neemt Horta geen blad voor de mond: Een Paleis? Dat denk ik niet: eerder een eenvoudig Huis der kunsten. Een pand waarvan de voorgevel winkels omvat, zou ik geen Paleis durven noemen! En er was een tweede vereiste: het uitzicht vanuit het Koninklijk Paleis mocht niet belemmerd worden. Het Paleis voor Schone Kunsten, later omgedoopt tot BOZAR, is vandaag een van de centra voor het culturele en artistieke leven in Brussel. Dankzij een volledige renovatie is het hele gebouw, zoals oorspronkelijk ontworpen door Horta, hersteld. Rondleidingen zijn mogelijk ( Horta tot Horta ) en bieden toegang tot gedeelten van het paleis die tot nu toe gesloten waren voor het publiek. Ravensteinstraat 23, 1000 Brussel Tel. +32 (0)

8 Kindertuin Architect : Victor Horta /1899 Burgemeester Charles Buls gaf Victor Horta opdracht tot het ontwerp van deze kleuterschool. De stenen voorgevel is voorzien van lichte en donkere stroken. De zuilen en het torentje doen gotisch aan. Ook het glazen afdak boven de ingang springt in het oog. Binnenin ontwierp de architect een fijn metalen geraamte dat het glas boven de speelplaats draagt. Sint-Gisleinsstraat 40, 1000 Brussel Warenhuis Old England, tegenwoordig Muziekinstrumentenmuseum (open voor het publiek) Architect : Paul Saintenoy /1899 Dit type glazen warenhuis, open naar de straat toe om kopers te lokken, verscheen rond de eeuwwisseling in veel Europese hoofdsteden. Paul Saintenoy bouwde weinig art-nouveaupanden. Dit pand is echter kenmerkend voor de stijl. De decoratie-elementen spelen een rol in de constructie. Hofberg 2, 1000 Brussel Voorgevel van de winkel Marjolaine Architect : Léon Sneyers Voor het ontwerp van deze kleine etalage maakte Léon Sneyers gebruik van zijn voorkeursmotief: een min of meer concentrische cirkel waaruit een verticale vorm voorkomt. Magdalenasteenweg 7, 1000 Brussel. Voormalige winkel van Wolfers, vandaag bankkantoor Architect : Victor Horta /1912 Voor deze winkel, gebouwd in opdracht van de goudsmeden en beeldhouwers Wolfers, keerde Victor Horta terug naar een meer getemperde versie van de art nouveau. De gevel bevat geen metaal. De door Horta gerealiseerde vitrines bevinden zich in de Koninklijke Musea voor Kunst en Geschiedenis. Arenbergstraat 11-13, 1000 Brussel Louizawijk en Vijvers van Elsene Art-nouveaupanden Architect : Ernest Blérot Een van de grootste architectuurprojecten van Ernest Blérot in Elsene. De variatie in elementen geeft elk huis een eigen individualiteit. Tegelijk oogt het geheel bijzonder homogeen. Sint-Bonifaasstraat , 1050 Brussel 8

9 Glasraam De golf Architect Paul Saintenoy verzocht Privat Livemont om een karton te tekenen voor het glasraam dat Raphaël Evaldre verwezenlijkte voor de privéwoning die hij kort daarvoor had aangekocht. Dit glasraam beeldt het thema van de golf uit: een jonge vrouw aan zee. De golven en de weelderige haardos zijn uitgevoerd in de typische arabesken van de art nouveau. Gewijdeboomstraat 123, 1050 Brussel Huis Max Hallet Architect : Victor Horta /1904 Dit herenhuis uit 1904 is gebouwd op basis van plannen van Victor Horta. Het pand vormt een hartverwarmende symfonie van kleuren, krullen en licht. Advocaat Max Hallet liet het huis bouwen als plek om zijn vrienden en klanten in stijl te ontvangen. Victor Horta ontwierp hiervoor verschillende woonvertrekken en ontvangstruimten. Louizalaan 346, 1050 Brussel Huis Solvay Architect : Victor Horta /1898 Victor Horta bouwde dit luxueuze herenhuis in 1894 voor de zoon van de industrieel Ernest Solvay. De architect kreeg carte blanche voor dit project. Hij ontwierp het interieur en het meubilair tot in de kleinste details. Op de gevel lopen twee symmetrische erkers over twee verdiepingen, met daarboven balkons. Binnen wacht een visueel vuurwerk. Het palet van rood- en oranjetinten zet de sfeer van luxe en comfort nog sterker in de verf. Een bezoek meer dan waard. Louizalaan 224, 1050 Brussel Tel. +32 (0) Huis Tassel Architect : Victor Horta /1894 Dit is het eerste art-nouveauhuis dat gebouwd werd in 1893 door Victor Horta en als model heeft gediend voor heel wat andere gebouwen. De gevel is niet extravagant en past dus perfect in de architecturale omgeving. Het meest innovatieve element is de centraal geplaatste voordeur. De erker wordt omgeven door een smeedijzeren balustrade met art-nouveaukrullen; de balustrade van het balkon is soberder. Het interieur van het Tasselhuis is zeer representatief voor de stijl van Horta: veel licht, ruimte en lucht en aanpasbaar aan de wensen van de bewoners. Een centrale hal met trappenhuis vormt het kernelement. De art-nouveaulijn kronkelt langs de muren, de vloeren, de balustrades en de ramen. Paul-Emile Jansonstraat 6, 1050 Brussel Huis Ciamberlani Architect : Paul Hankar De gevel van dit pand van Paul Hankar uit 1897 bestaat uit diverse materialen: metaal, baksteen en natuursteen. Ze getuigt van originaliteit en een bewuste weigering om de traditionele bouwnormen te volgen. Paul Hankar werkte op die manier het thema van het kunstenaarshuis uit. De twee grote ramen in hoefijzervorm zijn zeer innovatief. Het grootste deel van de gevel is met sgraffiti gedecoreerd. Ze zijn een ontwerp van schilder en bouwheer Albert Ciamberlani. Defacqzstraat 48, 1050 Brussel Huis Otlet Architect: Octave van Rysselberghe 1894/1898 In dit prachtige herenhuis is achter dezelfde gevel een kleine kunstenaarswoning ondergebracht. Het art-nouveaupand is tussen 1894 en 1898 gebouwd op basis van plannen van architect Octave van Rysselberghe. Henry Van de Velde was belast met de decoratie en de inrichting, behalve de trap. De gevel van dit hoekgebouw wordt gekenmerkt door een afwisseling van verschillende asymmetrisch uitspringende elementen. Florencestraat 13 & Livornostraat 48, 1050 Brussel 9

10 Huis van graaf Goblet d Alviella Architect : Octave van Rysselberghe Deze constructie dateert van voor de art nouveau. De Grieks-Romeinse versieringen werken verrassend. Dit is het eerste gebouw in Brussel waar sgraffiti een belangrijk onderdeel vormen van de gevelcompositie. Graaf Goblet d Alviella, de opdrachtgever, had een zeer extravagante smaak. De sgraffitofries geeft Neptunus weer, heersend over de zee. Op de eerste verdieping omkaderen de ramen een medaillon van Julien Dillens. De bovenste verdieping wordt gestructureerd door een zuilenrij. Faiderstraat 10, 1060 Brussel Voormalige woning van Octave van Rysselberghe Architect : Octave van Rysselberghe Dit huis is voltooid in 1912, een periode waarin de art nouveau op zijn einde loopt. Het pand is veel rationeler en soberder dan men zou verwachten. De eigenaar is de ontwerper: architect Octave van Rysselberghe. Livornostraat 83, 1050 Brussel Voormalige woning van Paul Hankar Architect : Paul Hankar De sobere en verticale gevel wordt gedomineerd door een krachtige erker over twee verdiepingen, met een omlijsting van zware posten van blauwe steen die rusten op twee imposante, bewerkte consoles met schorpioen- en scarabeemotieven. IJzer speelt een belangrijke rol: het komt terug in onder meer de balkons en de daklijsten. De gevel is gedecoreerd met schilderwerk en sculpturen. Defacqzstraat 71, 1050 Brussel Hotel Winssinger, tegenwoordig Paris-Beijing Galerij Architect : Victor Horta De Paris-Beijing galerij is gelegen in het Winssinger Hotel, dat in 1897 door Victor Horta werd gebouwd. De galerij, geopend op 13 oktober 2012, wijdt zich aan de ontdekking en de promotie van een nieuwe generatie van Aziatische fotografen om een kunstbrug tussen Oosten en Westen te slaan. Na Beijing en Parijs is de Paris-Beijing galerij nu ook aanwezig in Sint-Gillis. Munthofstraat 66, 1060 Brussel Squares- en Jubelparkwijk (rond de Europeese wijk) Huis van Eetvelde Architect: Victor Horta /1897 In 1895 gaf Baron van Eetvelde de staatssecretaris van Leopold II, die instond voor het bestuur van Congo Victor Horta opdracht tot de bouw van deze woning. Horta legde hem zijn meest ambitieuze plan voor. In de gevel wordt op provocerende wijze gebruik gemaakt van ijzer: dit materiaal is alomtegenwoordig. Het interieur toont de grenzeloze inventiviteit van Horta. Boven het trappenhuis is een koepel aangebracht met schitterende glas-in-loodramen met art-nouveaumotieven. De hele woning wordt hierdoor verlicht. In 1899 breidde de architect het pand uit met een travee richting de hoek van de laan. Op nummer 2 zette hij een huurpand neer. In 1901 voegde Horta nog een travee aan de andere zijde toe. Het geheel toont in drie stappen de evolutie van de stijl van de architect tussen 1895 en Palmerstonlaan 4, 1000 Brussel Huis Van Dyck Architect : Gustave Strauven De gevel van 7,6 m breed is opgebouwd rond twee vlakken. Het linkerdeel loopt uit in een gotisch puntdak, terwijl het rechtse deel vrijer is om plaats te maken voor terrassen. De balkons op de eerste en de tweede verdieping zijn met elkaar verbonden door een metalen sierstuk. Clovislaan 85, 1000 Brussel 10

11 Huis Saint-Cyr Architect : Gustave Strauven /1903 Architect Gustave Strauven, een leerling van Victor Horta, heeft dit huis in 1903 gebouwd. De gevel is slechts vier meter breed. Het is een van de meest extravagante art-nouveaupanden van het Brusselse erfgoed. De cirkelvormige loggia met een barok ogende punt van smeedijzer is een van de opvallendste elementen van de gevel. Een sprookjesachtig gebouw waarin architectuur en versiering door elkaar lopen. Ambiorixsquare 11, 1000 Brussel Paviljoen van de Menselijke Driften Architect : Victor Horta Dit neoklassieke paviljoen werd gebouwd om onderdak te bieden aan een groot reliëf van Jef Lambeaux. De jonge Victor Horta paste hier al zijn hoofdprincipe toe: continuïteit tussen de elementen. Zo is de onderbouw verbonden met de bodem en verdwijnt de basis van de zuilen in de bestrating. Jubelpark, 1000 Brussel Huis en atelier van Paul Cauchie (elk eerste weekend van de maand open voor het publiek) Architect : Paul Cauchie Dit huis toont waartoe de architect in staat is. Het trekt de aandacht en helpt hem zo bekendheid en klanten te verwerven. De originaliteit berust hier in de synthese tussen architectuur en schilderdecoratie. Het interieur is volledig door de architect ontworpen en vormt een waar totaalkunstwerk. Frankenstraat 5, 1040 Brussel Stocletpaleis Architect : Joseph Hoffman /1911 Dit luxepand is in 1911 gebouwd door de Weense architect Joseph Hoffmann. De buitenzijde is volledig bekleed met wit marmer, afgezet met een vergulde sierlijst. Dit maakt het pand uniek in zijn soort in Brussel (niet toegankelijk). Dit zeer grote gebouw met vlakke oppervlakken werd gebouwd in een periode waarin de art nouveau al over zijn hoogtepunt heen was. Het Stocletpaleis effende het pad voor een nieuwe esthetiek die soberder en meer uitgepuurd was, en de naam art deco zou krijgen. Eenvoudige vertrekken zonder ornamenten spelen hierin de hoofdrol. Tervurenlaan 281, 1150 Brussel 11

12 Kasteel Delune Architect : Léon Delune Dit is het laatst overgebleven pand van de Wereldtentoonstelling van De Belgen konden hier voor het eerst ragtime horen. Het huis is gebouwd door architect Léon Delune. Het heeft een vierkante toren met een breed dak, bekroond met een vergulde bronzen adelaar en gedecoreerd met sgraffiti van de befaamde Paul Cauchie. Franklin Rooseveltlaan 86, 1050 Brussel Sint-Gillis en Vorst Privéwoning en atelier van Victor Horta, tegenwoordig Hortamuseum (open voor het publiek) Het Hortamuseum is ondergebracht in het huis en het atelier van de architect. Beide panden werden gebouwd van 1898 tot 1901 en zijn typerend voor het hoogtepunt van de art nouveau. Het interieur van het woonhuis bleef grotendeels bewaard: mozaïeken, glas-in-loodramen, meubilair en muurschilderingen vormen een harmonieus geheel, dat tot in de kleinste details blijk geeft van subtiliteit. Het museum is tevens een centrum voor onderzoek naar Victor Horta en de art nouveau. Op afspraak zijn het persoonlijke archief van de architect, evenals een collectie plannen van zijn gebouwen en de bibliotheek, toegankelijk voor het publiek. Amerikaansestraat 25, 1060 Brussel Tel. +32 (0) Huis Hannon (open voor het publiek) Architect: Jules Brunfaut In 1902 doet ingenieur Edouard Hannon ( ) een beroep op zijn goede vriend, architect Jules Brunfaut ( ), voor de bouw van dit fraaie herenhuis in art-nouveaustijl. De gewelfde gevel paart convexe en concave lijnen aan een groot aantal inspringende elementen. De hoek is gedecoreerd met het bas-reliëf De spinster. Momenteel wordt het pand gebruikt door de Espace Photographique Contretype, die ijvert voor de promotie van de creatieve fotografie via de organisatie van tentoonstellingen. Verbindingslaan 1, 1060 Brussel Tel. +32 (0)

13 Huis De uilen Architect : Edouard Pelseneer Het sgraffito op het bovenlicht van de deur beeldt twee uilen uit, waarvan de gebeeldhouwde figuren ook op de klauwstukken van het huis rusten. De ronde ramen, de glaspartijen en het donkere houtwerk herinneren aan de blik van de nachtelijke roofvogel. Brugmannlaan 55, 1050 Brussel Aanbouw bij het Charliermuseum (open voor het publiek) Architect : Victor Horta /1893 In 1890 erft filantroop Henri Van Cutsem ( ) een herenhuis in neoklassieke stijl. Om zijn kunstcollecties te kunnen tentoonstellen geeft Van Cutsem aan de jonge, dan nog onbekende architect Victor Horta de opdracht het herenhuis te vergroten en de stallen en bijgebouwen te verbouwen. Horta creëert twee galerijen met glazen overkapping en een nieuwe gevel aan de Liefdadigheidsstraat. Het project kondigt de vernieuwingen aan die we later zullen terugvinden in het oeuvre van de grootmeester van de art nouveau: vloeibaarheid en transparantie van de binnenruimten, het aanwenden en beklemtonen van zichtbaar metaal in de privéwoning, de uitwaaierende basis van de gevel die een organische illusie creëert enz. In 1928 krijgt het herenhuis de naam Charliermuseum ter nagedachtenis van de beeldhouwer Guillaume Charlier ( ), erfgenaam van Van Cutsem, die de woning en verzamelingen aan de gemeente schonk. Sinds 1993 is het museum door het Brussels Hoofdstedelijk Gewest geklasseerd als historisch monument. Kunstlaan 16, 1210 Brussel Tel. +32 (0) Overige Huis Autrique (open voor het publiek) Architect : Victor Horta Huis Autrique vormt een belangrijke mijlpaal binnen de geschiedenis van de art nouveau in Brussel: men vindt er reeds elementen van de stijl terug en het pand dateert van kort voor het Tasselhuis, dat wordt beschouwd als het manifest van de art nouveau. Het huis werd op uitmuntende wijze gerestaureerd en is op dit moment open voor het publiek. Iedere geïnteresseerde kan zich nu dus een beeld vormen van het historische belang en de esthetiek van de oude Brusselse woningen. Het pand omvat exporuimten, een kleine themabibliotheek en een originele inrichting van de hand van Benoît Peeters en François Schuiten. Haachtsesteenweg 266, 1030 Brussel Tel. +32 (0) Voormalig Hotel Cohn-Donnay, tegenwoordig De Ultieme Hallucinatie (open voor het publiek) Architect : Paul Hamesse Paul Hamesse kreeg opdracht van de familie Cohn-Donnay om dit gebouw uit 1830 om te bouwen en opnieuw in te richten. Hij wijzigde de neoclassicistische gevel en voegde er een erker in een geometrische grafische vormgeving aan toe. Binnen combineerde de architect de verschillende trends van de art nouveau. Er zijn elementen die ontleend zijn aan de Glasgow School, aan de Weense Sezession en sommige motieven kondigen al de art deco aan. Koningsstraat 316, 1210 Brussel Bronnen: Voir et Dire Bruxelles + Art-nouveauwandelingen in Brussel van Louis Meers 13

14 Henry Van de Velde: voornaamste werken Het architecturale werk van Henry Van de Velde, wiens 150e verjaardag we dit jaar vieren, vormt een essentieel onderdeel van de moderne kunst. Het is het resultaat van een enorme creatieve activiteit die vanaf het begin tot het einde vrijwel ononderbroken is voortgezet. De meeste panden zijn niet art nouveau en zelfs niet art deco, maar modernistisch. De Bloemenwerf (1895) Dit pand is de privéwoning van de architect. Het vormt het startpunt van de loopbaan van Henry Van de Velde als architect. De Bloemenwerf is een veelhoekig gebouw op een boomrijk perceel. Vanderaeylaan 102, 1180 Brussel Huis Sèthe ( ) Het exacte aandeel van Henry Van de Velde in het ontwerp van deze woning is niet bekend. Wel is duidelijk dat het pand in dezelfde periode als de Bloemenwerf is gebouwd of verbouwd, wat Henry Van de Velde in staat heeft gesteld zich verder te verdiepen in de bouwkunst. Vanderaeylaan 118, 1180 Brussel Huis De Brouckère (1898) Dit herenhuis in art-nouveaustijl is gebouwd door de architecten Octave van Rysselberghe en Henry Van de Velde. Het is in 2003 gerenoveerd. Dit is het tweede samenwerkingsproject tussen de twee architecten (Huis Otlet kwam eerst). De voorgevel, het (verdwenen) meubilair en de inrichtingsdetails zijn naar verluidt ontworpen door Henry Van de Velde en van Rysselberghe stond in voor de meer technische aspecten, zoals de administratieve follow-up van de bouwvergunningsaanvragen bij het stadsbestuur. Jakob Jordaensstraat 34, 1000 Brussel Het Nieuwe Huis (1927) Dit is de tweede woning van Henry Van de Velde in Brussel en kreeg dus de naam Het Nieuwe Huis. Het huis heeft een kubistische stijl. Het platte dak is van beton en de ruimte is functioneel ingericht. Albertlaan 1, 3080 Tervuren Huis Cohen (1928) Dit opmerkelijke modernistische huis is vlakbij 1928 gebouwd door architecten Henry Van de Velde en Stanislas Jasinski in opdracht van de industrieel Georges Cohen. Franklin Rooseveltlaan 60, 1050 Brussel Huis Wolfers (1929) Dit modernistische huis is een van de beste voorbeelden van het type stadswoning dat Henry Van de Velde in zijn laatste architecturale periode bouwde. Het pand telt drie verdiepingen en heeft een plat dak. Alphonse Renardstraat 60, 1050 Brussel Tweewoonst De Bodt ( ) De tweewoonst De Bodt is het grootste gebouw van Henri Van de Velde in Brussel. Het is een indrukwekkend geheel van twee gekoppelde villa s in modernistische stijl. Het maakt een monumentale indruk. De tweewoonst De Bodt is vandaag in gebruik door de École de la Cambre (ENSAV), die er weinig aan veranderd heeft. Toch is het relatief goed bewaard gebleven. Het interieur heeft weinig te lijden gehad van het gebruik als klaslokalen, ateliers en kantoren. Franklin Rooseveltlaan 27-29, 1050 Brussel Huis Grégoire-Lagasse ( ) Deze sobere, halfvrijstaande villa oogt modern met haar strakke lijnen, uitgepuurde kubusvormige vertrekken en plat dak met terras. Op de later toegevoegde garage na heeft het huis zijn oorspronkelijke uitstraling behouden. Dieweg 292, 1180 Brussel Bron: 14

15 5. MUSEA EN ATTRACTIES Musée Fin-de-Siècle Museum (opening in september 2013) Het Musée Fin-de-Siècle Museum wordt een museum van het modernisme zoals het in een laat negentiende-eeuws tijdschrift als L Art moderne ontwikkeld werd. Het Musée Fin-de-Siècle Museum biedt een parcours doorheen het einde van de negentiende eeuw en plaatst die periode binnen haar historische context. De salons van Les XX ( ) en van La Libre Esthétique ( ) in de zalen van het museum maakten van Brussel een uniek trefpunt van de artistieke creatie. Waar deze zich niet identificeerde met het impressionisme, vond ze in het samengaan van het symbolisme, het wagnerisme en de art nouveau de emblemen van een identiteit die het beeld van Brussel sterk heeft bepaald. Brussel, hoofdstad van de art nouveau is niet enkel een architecturale realiteit: de term dekt vooral ook de dynamiek van een samenleving. En die manifesteerde zich in alle domeinen van de artistieke creatie: literatuur, schilderkunst, opera, muziek, architectuur, fotografie en poëzie, met namen als Maeterlinck, Verhaeren, Ensor, Khnopff, Spilliaert, Maus, Horta, Van de Velde, Kufferath, Lekeu enz. Het nieuwe Musée Fin-de-Siècle Museum put zijn legitimiteit uit de 31 salons die in Brussel de kern van de Europese creatie bijeenbrachten. Dit uit zich in de artistieke kringen die vanaf 1863 en de oprichting van de Société libre des Beaux-Arts in België het debat lanceerden over de moderniteit. Op datzelfde moment diept Charles Baudelaire in Parijs de betekenis uit van de moderniteit met zijn Petits poèmes en prose die Le Spleen de Paris vormen. Dit multidisciplinaire avontuur in beeld brengen kan enkel via een samenwerkingsverband tussen de Koninklijke Musea voor Schone Kunsten, de Koninklijke Musea voor Kunst en Geschiedenis, de Koninklijke Bibliotheek, de Koninklijke Muntschouwburg en CINEMA- TEK. Bij deze partners horen ook nog het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, dat de uitzonderlijke Collectie Gillion Crowet in bruikleen geeft, een van de hoogtepunten en meteen ook de sluitsteen van ons tentoonstellingsparcours. Museumstraat 9, 1000 Brussel Tel (0) Bibliotheca Wittockiana In België is de art-nouveaustijl herkenbaar aan zijn soepele, vloeiende lijnen en een steeds sterkere stilering van de florale ornamenten, die overgaan van het figuratieve naar het lineaire. In de wereld van de decoratieve kunsten van die tijd wordt de Belgische boekbindkunst voornamelijk gemarkeerd door de sterke persoonlijkheid van architect en decorateur Henry Van de Velde. Die ontwierp tussen 1893 en 1900 een twintigtal decors voor boekbanden, gerealiseerd door de briljante Brusselse boekbinder Paul Claessens en bestemd voor koning Leopold II als onafhankelijk vorst van Congo, enkele hooggeplaatste politieke figuren die dichtbij de koninklijke familie stonden en Paul Claessens zelf voor documentatie inzake de boekbinderij. Van de Velde hield het niet bij de creatie van decors, maar ontwierp ook de verguldstempels, die zijn persoonlijke boekbinder liet maken in Parijs. De collecties van de Bibliotheca Wittockiana omvatten naast meerdere gedecoreerde boekbanden die door Van de Velde zijn ontworpen, alle originele maquettes van de kunstenaars en de originele verguldstempels die in Parijs door Béarel zijn gegraveerd op basis van ontwerpen van de architect en decorateur zelf. Ze zijn op aanvraag raadpleegbaar. Bemelstraat 23, 1150 Brussel Tel. +32 (0)

16 Jubelparkmuseum Wolferswinkel (Koninklijke Musea voor Kunst en Geschiedenis) In deze collectie, die voorlopig beperkt is tot één zaal, de zogenoemde Wolferswinkel, wordt een deel van de kunstproductie belicht van de art nouveau tot de art deco. Aan de hand van onder meer sculpturen, glaswerk, keramiek en tafelzilver wordt een overzicht gebracht van de voornaamste stilistische tendensen binnen de decoratieve kunsten van 1890 tot De kandelaars van Henry Van de Velde behoren tot de topstukken. Een belangrijk onderdeel van de collectie én van de zaal zijn het meubilair en de vitrines waarin de kunstwerken worden geëxposeerd. Dit ensemble werd getekend door Victor Horta. Hij ontwierp het in opdracht van de firma Wolfers Frères voor de toonzaal van deze edelsmid. Blikvangers in de Wolferswinkel zijn de sculpturen van edelmetaal en ivoor. Het grootste deel werd speciaal gemaakt voor de Koloniale Tentoonstelling van 1897 in Tervuren. Mysterieuze sfinx van Charles Van der Stappen, De Zwanenstreling van Philippe Wolfers en Naar het oneindige van Pieter-Jan Braecke zijn enkele topwerken van de decoratieve sculptuur van rond Uitzonderlijke werken van Franse kunstenaars zijn de keramiekvaas van Paul Gauguin, de bronzen kat van Édouard-Marcel Sandoz en de lakwerkvaas met eierschaalversiering van Jean Dunand. Jubelpark 10, 1000 Brussel La Cambre Henry Van de Velde ( ) was directeur van La Cambre vanaf de oprichting in 1927, tot in De school bewaart een belangrijk deel van zijn persoonlijke archieven die getuigen van zijn intensieve werkzaamheden als architect en designer: plannen en tekeningen, zeldzame boeken, objecten, meubelstukken, alsook een reeks van 660 fotografische negatieven op glasplaat. Sommige ondertekend door de belangrijkste fotografen uit die tijd, onder wie de Duitse fotograaf Louis Held ( ). De volledige reeks van deze platen werd gerestaureerd en genummerd. Dit werd mogelijk gemaakt dankzij een gift van het Fonds InBev-Baillet Latour met als voornaamste doelstelling het bewaren en valoriseren van het Belgisch patrimonium met internationale bekendheid. De restauratie van de platen werd uitgevoerd door Ann Deckers. Sinds 2010 kreeg een belangrijk deel van de reeks Van de Velde in La Cambre (in totaal meer dan 4000 documenten) de kwalificatie trésor van de Franse Gemeenschap van België. École nationale supérieure des arts visuels de La Cambre Abdij Ter Kameren 21, 1000 Brussel Tel. +32 (0)

17 6. TENTOONSTELLINGEN EN EVENEMENTEN Biënnale art nouveau & art deco 2013 Van 5/10/2013 tot 27/10/2013 Gedurende elk van de vier weekends in oktober 2013 nodigt Voir et Dire Bruxelles het publiek uit om de architecturale verscheidenheid van de art nouveau en art deco te ontdekken, twee belangrijke stijlen in het Brusselse straatbeeld. En voor wie er niet genoeg van kan krijgen: ook het modernisme wordt voor het voetlicht gebracht! Elk weekend zal een vijftiental plaatsen, gegroepeerd per zone, de deuren openen: uitzonderlijke herenhuizen, opmerkelijke woningen, appartementen, schoolgebouwen, industriële of publieke gebouwen enz. In totaal meer dan zestig buitengewone locaties die uitzonderlijk de deuren zullen openen. Verschillende sites gelinkt aan Henry Van de Velde zullen ook toegankelijk zijn ter gelegenheid van zijn 150e verjaardag. (rondleidingen in het Frans, Nederlands, Engels en op enkele plaatsen ook het Duits.) Programma: 5 en 6 oktober 2013 Schaarbeek, Woluwe en de squares 12 en 13 oktober 2013 De vijvers van Elsene 19 en 20 oktober 2013 Het centrum en het westen van Brussel 26 en 27 oktober 2013 Ukkel, Vorst, Sint-Gillis en de Louizawijk Prijzen van de passen (excl. eventuele toeslagen) 20 per weekend 55 voor de vier weekends Reserveringen: online, vanaf september 2013 Informatie: Voir et Dire Bruxelles (Arau Arkadia.be Babbelbus Itinéraires SH Pro Velo) Koningsstraat 2/4, 1000 Brussel Henry Van de Velde - Passie - Functie - Schoonheid Van 13/09/2013 tot 12/01/2014 Ter gelegenheid van de 150ste geboortedag van Henry Van de Velde zal in de herfst van dit jaar een retrospectieve van zijn werk lopen in het Jubelparkmuseum in Brussel. De tentoonstelling Henry Van de Velde - Passie - Functie - Schoonheid zal een chronologisch overzicht brengen van het leven en het werk van deze veelzijdige kunstenaar aan de hand van een nooit eerder geziene verzameling kunstwerken en vele documenten, zoals foto s en brieven. Ze wordt georganiseerd door de Koninklijke Musea voor Kunst en Geschiedenis in samenwerking met de Klassik Stiftung Weimar. In het voorjaar 2013 loopt de tentoonstelling in het Neues Museum Weimar en van 13 september 2013 tot 12 januari 2014 zal ze te zien zijn in het Jubelparkmuseum in Brussel. Tal van activiteiten met betrekking tot Van de Velde zullen in de marge van deze retrospectieve worden opgezet door andere instanties. Jubelparkmuseum (Koninklijke Musea voor Kunst en Geschiedenis) Jubelpark 10, 1000 Brussel 17

18 In het spoor van Henry Van de Velde , 20 jaar Henry Van de Velde Awards & Labels 15 november januari 2014 Design Vlaanderen reikt al sinds 1994 de Henry Van de Velde Awards & Labels uit. De Henry Van de Velde Awards & Labels weerspiegelen sinds de start de rijkdom en veelvoud van Vlaamse vormgeving. Ze getuigen internationaal over de kennis en kunde die aanwezig is in België, mede dankzij Henry Van de Velde en zijn opleiding in La Cambre. De tentoonstelling In het spoor van Henry Van de Velde toont het werk van vroegere winnaars van de Henry Van de Velde Awards Jong Talent. Ze focust op werk van op het moment van hun prijsuitreiking en werk van nu en gaat op zoek naar de invloed van Henry Van de Velde in hun werk. Dit is een overzicht van de winnaars: 1994: David Huycke (zilversmeedwerk & juwelen) 1995: Weyers&Borms (verlichting) 1996: Katrien Rondelez (textiel) 1997: Nedda El-Asmar (zilverwerk & industrieel ontwerp) 1998: Hilde De Decker (juwelen) 1999: Tine Vindevogel (juwelen) 2000: Michaël Samyn (webdesign) 2001: Quinze & Milan (meubelobjecten) 2002: Sylvie Vandenhoucke (glas/zilver) 2003: Xavier Lust (meubelobjecten) 2004: Tim Oeyen en Sanny Winters (grafische vormgeving) 2005: Steven Brouns (interieurvormgeving) 2006: Jan Wouter Hespeel & Randoald Sabbe (grafische vormgeving) 2007: Linde Hermans (meubelobjecten, accessoires) 2008: Michaël Verheyden (accessoires) 2009: Jorge Manilla Navarrete (juwelen) 2010: Diane Steverlynck (meubelobjecten, textiel) 2011: Sara De Bondt (grafische vormgeving) Design Vlaanderen Galerie Kanselarijstraat Brussel Tel.: +32 (0)

19 7. RONDLEIDINGEN De art-nouveaurondleidingen zijn zeer in trek bij bezoekers van over de hele wereld. Het aanbod is daarom aanzienlijk. In deze rubriek worden alle organisaties vermeld die rondleidingen aanbieden rond dit thema. Arkadia.be Koningsstraat 2-4, 1000 Brussel T : +32 (0) Ket Toeren T : +32 (0) Arau Adolphe Maxlaan 55, 1000 Brussel T : +32 (0) In&Out/CROZZ Events bvba Sterrebeekstraat 108, 1930 Zaventem T : +32 (0) Officiële gidsen voor Brussel en België - GBB VISITBRUSSELS gidsendienst Stadhuis - Grote Markt, 1000 Brussel T : +32 (0) Itinéraires SH Waterleidingsstraat 171, 1050 Brussel T : + 32 (0) Brukselbinnenstebuiten Hopstraat 47, 1000 Brussel T : +32 (0) Pro Velo Londenstraat 15, 1050 Brussel T : +32 (0) Babbelbus Thujastraat 12, 1170 Brussel T : +32 (0) Laeken Découverte Kerkeveldstraat 2, 1020 Brussel T : +32 (0) La Fonderie Ransfortstraat 27, Brussel 1080 T : +32 (0) Polymnia Mierendonkstraat 10, 1850 Grimbergen T : +32 (0) Klare Lijn Dorpsstraat 40, 1070 Brussel T : +32 (0) Anderlechtansia T : +32 (0) Culturama Baron de Vironlaan 140, 1700 Dilbeek T : +32 (0) Toerisme Anderlecht Raadsplein 1, 1070 Brussel T : + 32 (0) Korei Cellebroerstraat 55, 1000 Brussel T : +32 (0) VTB Kultuur Osystraat 35, 2060 Antwerpen T : +32 (0)

20 8. WINKELS Voormalige hemdenwinkel Niguet - Bloemenkunstenaar Daniel Ost Architect : Paul Hankar-1896 Dit monumentale uitstalraam van acajou is ingewerkt in een neoclassicistisch monument. De invloed is hier duidelijk minder geometrisch dan figuratief. Het lijnenspel herinnert aan een hertengewei. Binnen brachten recente restauraties zeer mooie plafondfresco s van Adolphe Crespin aan het licht. De internationaal bekende architect en bloemenkunstenaar Daniel Ost heeft hier zijn winkel geopend. Hij heeft een uniek talent: hij ziet het leven via bloemen. Hij gebruikt zijn kunst en zijn passie om werken van absolute schoonheid te creëren. Deze moderne Belg plaatst zich lijnrecht tegenover de oude meesters van zijn vak. Hij geeft leven aan arrangementen die tot nu toe onmogelijk leken. Koningsstraat 13, 1000 Brussel Tel. +32 (0) Hotel Frison Huis Anna Heylen Dit pand werd in de Zavelwijk neergezet voor advocaat Frison. De gevel is ontworpen op basis van twee vlakken. Het linkervlak boven de deur ziet er uit als een toren, het hoofdvlak eindigt in een inspringend mansardedak. De benedenverdieping en de tussenverdieping hebben grondige veranderingen ondergaan. De Antwerpse ontwerpster Anna Heylen toont haar creaties in dit art-nouveaudecor. Het pand heeft een schitterend glazen dak dat de eerste verdieping doet baden in het licht. Lebeaustraat 37, 1000 Brussel Tel. +32 (0) Senses Art Nouveau Senses Art Nouveau biedt objecten aan die zijn geïnspireerd op de art nouveau, zoals sieraden en allerlei ambachtelijke Brusselse geschenkideeën. Ook de tafelkunst is vertegenwoordigd. Lebeaustraat 31, 1000 Brussel Tel. +32 (0)

Henry van de Velde Passie Functie Schoonheid

Henry van de Velde Passie Functie Schoonheid Tentoonstelling Henry van de Velde Passie Functie Schoonheid Jubelparkmuseum, Brussel 13 september 2013 12 januari 2014 Inleiding Henry van de Velde (1863-1957) is ongetwijfeld een van de belangrijkste

Nadere informatie

art nouveau & art deco themadossier

art nouveau & art deco themadossier art nouveau & art deco themadossier Na een hele periode waarin neo-stijlen hoogtij vierden, ontstaat op het einde van de 19de eeuw een nieuwe kijk op architectuur en toegepaste kunst. In eerste instantie

Nadere informatie

Henry van de Velde, totaalkunstenaar

Henry van de Velde, totaalkunstenaar Henry van de Velde, totaalkunstenaar Naar aanleiding van de 150e verjaardag van de geboorte van Henry van de Velde brengen we een bezoek aan de tentoonstelling over zijn leven en werk in het Jubelparkmuseum.

Nadere informatie

Koningsstraat 20. Brussel

Koningsstraat 20. Brussel Koningsstraat 20 Brussel De Koningsstraat nr. 20 is gelegen in de nabijheid van het Koninklijk Paleis en het Parlement in Brussel. Hier zijn de Directie en enkele afdelingen van de bank gevestigd en op

Nadere informatie

MINISTERIEEL BESLUIT HOUDENDE BESCHERMING ALS MONUMENT, STADS- OF DORPSGEZICHT

MINISTERIEEL BESLUIT HOUDENDE BESCHERMING ALS MONUMENT, STADS- OF DORPSGEZICHT 1,/ /.(! C MINISTERIEEL BESLUIT HOUDENDE BESCHERMING ALS MONUMENT, STADS- OF DORPSGEZICHT DE VLAAMSE MINISTER VAN BINNENLANDSE AANGELEGENHEDEN, CULTUUR, JEUGD EN AMBTENARENZAKEN, Gelet op het decreet van

Nadere informatie

CHIC MET EEN RAUW RANDJE

CHIC MET EEN RAUW RANDJE CHIC MET EEN RAUW RANDJE Dit Londense pand van de Amerikaanse ontwerper Alexander Wang wordt de uitvalsbasis om Europa te veroveren. Binnenin materialen als ruw bewerkte travertin, terrazzo, en veel metaal.

Nadere informatie

DE WIJK VAN DE KINDEREN

DE WIJK VAN DE KINDEREN DE WIJK VAN DE KINDEREN 16 mei 2012 > 31 februari 2013 Fondation pour l architecture (CIVA) 1 e verdieping Kluisstraat 55 1050 Brussel Persconferentie: dinsdag 15 mei om 11u Vernissage : dinsdag 15 mei

Nadere informatie

Kijkwijzer HAVO / VWO. Joep Nicolas. 11 juni 2014 t/m 11 januari 2015. Pierre Cuypersstraat 1, 6041 XG Roermond, 0475 359102, www.cuypershuis.

Kijkwijzer HAVO / VWO. Joep Nicolas. 11 juni 2014 t/m 11 januari 2015. Pierre Cuypersstraat 1, 6041 XG Roermond, 0475 359102, www.cuypershuis. Kijkwijzer HAVO / VWO Joep Nicolas 11 juni 2014 t/m 11 januari 2015 Pierre Cuypersstraat 1, 6041 XG Roermond, 0475 359102, www.cuypershuis.nl Welkom in het Cuypershuis Het museumgebouw is een uniek complex

Nadere informatie

Horta. Françoise aubry. De belangrijkste huizen in Brussel. fotografie: christine Bastin & jacques Evrard

Horta. Françoise aubry. De belangrijkste huizen in Brussel. fotografie: christine Bastin & jacques Evrard Horta De belangrijkste huizen in Brussel Françoise aubry fotografie: christine Bastin & jacques Evrard inhoud Het verhaal van een carrière 9 Huis Autrique 17 Hotel Tassel 23 Hotel Winssinger 41 Hotel

Nadere informatie

PERSBERICHT. 83 gerenoveerde sociale woningen voor Sint-Jans-Molenbeek. Renovatie van het Sint-Lazarushof

PERSBERICHT. 83 gerenoveerde sociale woningen voor Sint-Jans-Molenbeek. Renovatie van het Sint-Lazarushof Inhuldiging Sint-Lazarushof 17 juni 2015 PERSBERICHT 83 gerenoveerde sociale woningen voor Sint-Jans-Molenbeek Sint-Lazarushof, het sociale wooncomplex in Sint-Jans-Molenbeek, werd volledig vernieuwd door

Nadere informatie

Donkerelaan 20. Straat en huisnummer : Donkerelaan 20 Postcode en plaats : 2061 JM Bloemendaal Kadastrale aanduiding : A9941 Complexonderdeel :

Donkerelaan 20. Straat en huisnummer : Donkerelaan 20 Postcode en plaats : 2061 JM Bloemendaal Kadastrale aanduiding : A9941 Complexonderdeel : Donkerelaan 20 Straat en huisnummer : Donkerelaan 20 Postcode en plaats : 2061 JM Bloemendaal Kadastrale aanduiding : A9941 Complexonderdeel : Naam object : Oude Dorpshuis Bouwjaar : 1929 Architect : H.W.

Nadere informatie

Tentoonstellingskalender 2009-2010

Tentoonstellingskalender 2009-2010 PRESS 1 Tentoonstellingskalender 2009-2010 Het Design museum Gent heeft een druk tentoonstellingsprogramma. Het accent ligt ook hier op 20ste-eeuwse vormgeving. Aansluitend bij de collecties varieert het

Nadere informatie

Blik op beton EEN WONING IN BOUSVAL, BETON OP MAAT

Blik op beton EEN WONING IN BOUSVAL, BETON OP MAAT Blik op beton EEN WONING IN BOUSVAL, BETON OP MAAT Deze creatie van Mario Garzaniti is een ode aan beton en getuigt van geduld en liefde voor vakmanschap. De architect was ook goed omringd: de aannemer

Nadere informatie

Een beetje geschiedenis

Een beetje geschiedenis De kroonlijst steunt de dakgoot, die het regenwater van het dak opvangt en de bovenkant van de gevel beschermt tegen overmatige vochtigheid. Naast deze technische functie geeft zij de «finishing touch»

Nadere informatie

Elke kamer, elk meubel draagt een stukje geschiedenis

Elke kamer, elk meubel draagt een stukje geschiedenis In een zijstraat van de Antwerpse winkelstraat Meir, gaat achter de gevel van een stadkasteeltje, de wereld van de ietwat excentrieke interieurdecorateur Pieter Porters schuil: House of Porters. Het voorhuis

Nadere informatie

ARCHITECTUURTYPOLOGIE

ARCHITECTUURTYPOLOGIE Faculteit Natuur en Techniek Campus Schoonmeersen Voskenslaan 362 9000 GENT ARCHITECTUURTYPOLOGIE 1 STE JAAR PROFESSIONELE BACHELOR VASTGOED - LANDMETEN 3 mei 2014 ACADEMIEJAAR 2013-2014 Athina Themistocleous

Nadere informatie

De Berkendaalwijk in Elsene

De Berkendaalwijk in Elsene De Berkendaalwijk in Elsene Wie was Brugmann eigenlijk? Georges Brugmann, van Duitse herkomst, stamde uit een geslacht van griffiers, notarissen en dominees. Tegen het einde van de 18de eeuw vestigde zijn

Nadere informatie

Jules De Bruycker te gast bij Frank Brangwyn

Jules De Bruycker te gast bij Frank Brangwyn persinfo TENTOONSTELLING 11/10/ 13 > 12/01/ 14 Arentshuis, Dijver 16 I B- 8000 Brugge Jules De Bruycker liet zich in zijn etsen met sterke lichtcontrasten inspireren door het werk van Frank Brangwyn. Deze

Nadere informatie

Elk seizoen een nieuw interieur

Elk seizoen een nieuw interieur 52 Stijlvol Wonen B i n n e n k i j k e n Elk seizoen een nieuw interieur De kans dat Anke en Geert ooit uitgekeken raken op hun interieur, is wel heel erg klein. De inrichting wordt namelijk regelmatig

Nadere informatie

NIEUWE SECTORINDELING VOOR MAISON&OBJET PARIS

NIEUWE SECTORINDELING VOOR MAISON&OBJET PARIS Persbericht, juni 2015 NIEUWE SECTORINDELING VOOR MAISON&OBJET PARIS De aankomende editie van de Parijse Maison&Objet vindt plaats van 4 t/m 8 september 2015. Nauwgezet volgt de organisatie van de Maison&Objet

Nadere informatie

De foto s kunnen hier gedownload worden: Pers contact : Copyright te vermelden. Geneviève van Tichelen +32 474 55 15 47 genevieve@busbavard.

De foto s kunnen hier gedownload worden: Pers contact : Copyright te vermelden. Geneviève van Tichelen +32 474 55 15 47 genevieve@busbavard. Persmap 1 Pers contact : Geneviève van Tichelen +32 474 55 15 47 genevieve@busbavard.be Isabelle Paelinck +32 477 29 40 55 i.paelinck@arau.org De foto s kunnen hier gedownload worden: www.voiretdirebruxelles.be/presse

Nadere informatie

Gaudi Parc Guel Barcelona

Gaudi Parc Guel Barcelona voorkant Gaudi Parc Guell Barcelona 12 Gaudi De architectuur die te vinden is Architectuur in het park zegt veel over het werk van Antonio Gaudi. De architectuur is herkenbaar en opvallend. De architectuur

Nadere informatie

JORI KOMT MET WELZIJN UIT DE HOEK.

JORI KOMT MET WELZIJN UIT DE HOEK. JORI KOMT MET WELZIJN UIT DE HOEK. SHIVA JR-3990 / DESIGN : JEAN-PIERRE AUDEBERT JORI-HOEKSALONS CREËREN PLAATS VOOR MEER RUIMTE. Met hun subliem design en uitmuntend zitcomfort bieden moderne JORI-zithoeken

Nadere informatie

SIZED FOR CULTURE PERS DOSSIER

SIZED FOR CULTURE PERS DOSSIER H O R TA 2 0 1 1 SIZED FOR CULTURE PERS DOSSIER Dit jaar, in 2011, is het 150 jaar geleden dat Victor Horta geboren werd! Reden genoeg om dit genie van de art nouveau te vieren, en om zijn werk en het

Nadere informatie

Archiefinstellingen aan het woord: Van Nelle s vormgevingsarchief

Archiefinstellingen aan het woord: Van Nelle s vormgevingsarchief Archiefinstellingen aan het woord: Van Nelle s vormgevingsarchief Jantje Steenhuis, voorzitter BRAIN (Branchevereniging Archiefinstellingen Nederland) en directeur Gemeentearchief Rotterdam Die plaat voor

Nadere informatie

Onroerende kleursignalen geeft een overzicht van panden welke op een unieke en kunstzinnig wijze zijn uitgelicht.

Onroerende kleursignalen geeft een overzicht van panden welke op een unieke en kunstzinnig wijze zijn uitgelicht. VOORWOORD Geachte Fotoliefhebber, Onroerende kleursignalen geeft een overzicht van panden welke op een unieke en kunstzinnig wijze zijn uitgelicht. Gebouwen kunnen bij daglicht heel mooi zijn, maar in

Nadere informatie

Bouwstijlen van kerken in Nederland. De volgende bouwstijlen worden kort toegelicht met tekst en beeldmateriaal:

Bouwstijlen van kerken in Nederland. De volgende bouwstijlen worden kort toegelicht met tekst en beeldmateriaal: Bouwstijlen Bouwstijlen van kerken in Nederland De volgende bouwstijlen worden kort toegelicht met tekst en beeldmateriaal: Oudste stenen gebouw Romaans Gotiek Neogotiek Renaissance Neorenaissance Classicisme

Nadere informatie

SPEURTOCHT ARCHITECTUUR & DESIGN

SPEURTOCHT ARCHITECTUUR & DESIGN SPEURTOCHT ARCHITECTUUR & DESIGN Deze speurtocht is geschikt voor kinderen van 8 t/m 11 jaar. Dit jaar is door het Nederlands Bureau voor Toerisme & Congressen uitgeroepen tot het jaar van Architectuur

Nadere informatie

INTERIEUR. Grandeur van toen, comfort van nu TEKST: ANNEMIE WILLEMSE - FOTOGRAFIE: CLAUDE SMEKENS 69

INTERIEUR. Grandeur van toen, comfort van nu TEKST: ANNEMIE WILLEMSE - FOTOGRAFIE: CLAUDE SMEKENS 69 INTERIEUR Grandeur van toen, comfort van nu TEKST: ANNEMIE WILLEMSE - FOTOGRAFIE: CLAUDE SMEKENS 69 Je kunt het huis van je dromen vinden en meer dan genoeg ideeën hebben om dat huis te herstellen in de

Nadere informatie

Den Haag Scheveningen Delft

Den Haag Scheveningen Delft Den Haag Scheveningen Delft Zaterdag en zondag 21 en 22 juni 2008 met bezoek aan Mauritshuis Museum Beelden aan zee Vermeercentrum V.V.A. afdeling Brussel G. Gilsonstraat 55, 1090 Brussel tel. 02-479.32.32

Nadere informatie

unst uit de Een gepassioneerde schilder en zijn vrouw, met een schat aan ervaring in de binnenhuisarchitectuur, maakten dit huis zo kunstzinnig.

unst uit de Een gepassioneerde schilder en zijn vrouw, met een schat aan ervaring in de binnenhuisarchitectuur, maakten dit huis zo kunstzinnig. uit de unst Een gepassioneerde schilder en zijn vrouw, met een schat aan ervaring in de binnenhuisarchitectuur, maakten dit huis zo kunstzinnig. De warme woonkamer met open haard. De poef en het kleed

Nadere informatie

Stromingen in vogelvlucht

Stromingen in vogelvlucht Stromingen in vogelvlucht Grieken en Romeinen (Klassiek Erfgoed) 500 v. Chr. tot 400 n. Chr. Middeleeuwen (Goddelijke Orde) 500 tot 1500 Renaissance (Homo Universalis) 1500 tot 1600 Barok en Rococo (Verleiding

Nadere informatie

Modern functionalisme. Architect Leander Kippers: Een hoekwoning is geen woning op een hoek!

Modern functionalisme. Architect Leander Kippers: Een hoekwoning is geen woning op een hoek! Modern functionalisme Architect Leander Kippers: Een hoekwoning is geen woning op een hoek! 08 Curriculum Vitae: Leander Kippers studeert in 2003 af als architect in Diepenbeek. Al tijdens zijn eerste

Nadere informatie

R O G E R R A V E E L M U S E U M. Albisola. Roger Raveel in dialoog met: Lucio Fontana, Asger Jorn, Wifredo Lam, Eva Sørensen & Serge Vandercam

R O G E R R A V E E L M U S E U M. Albisola. Roger Raveel in dialoog met: Lucio Fontana, Asger Jorn, Wifredo Lam, Eva Sørensen & Serge Vandercam Albisola Roger Raveel in dialoog met: Lucio Fontana, Asger Jorn, Wifredo Lam, Eva Sørensen & Serge Vandercam 3 juli 30 oktober 2011 Al eeuwenlang is het Italiaanse stadje Albisola aan de Ligurische kust

Nadere informatie

Werk in uitvoering De ateliercollectie Kunstwerkplaatsen Esser Weert Drs. John van Cauteren Conservator Gemeentemuseum Weert (Nederland) Gemeentemuseum Weert Gemeentemuseum de Tiendschuur, lokale historie

Nadere informatie

Hij moet avond aan avond bezig zijn geweest

Hij moet avond aan avond bezig zijn geweest Hij moet avond aan avond bezig zijn geweest 76 Herenhuis januari/februari 2013 Getalenteerde kunstenaar beschilderde eigen woning en winkel Decoratieschilderingen van top tot teen Eind 2013 worden twee

Nadere informatie

Ontspan op een historisch landgoed midden in de natuur

Ontspan op een historisch landgoed midden in de natuur Welkom! PERSOONLIJK Ontspan op een historisch landgoed midden in de natuur BEST WESTERN PREMIER Kasteel De Vanenburg biedt u in een sfeervolle landelijke omgeving volop gelegenheid om te ontspannen. Deze

Nadere informatie

DE STIJL OF TOCH JE EIGEN STIJL? NIVEAU ++

DE STIJL OF TOCH JE EIGEN STIJL? NIVEAU ++ NIVEAU ++ 1/5 Deze leskaart gaat over (misschien wel) Nederlands beroemdste kunststroming: De Stijl. Initiatiefnemer was kunstenaar Theo van Doesburg. Samen met o.a. Bart van der Leck en Piet Mondriaan

Nadere informatie

Statig landhuis, tijdloos ingericht

Statig landhuis, tijdloos ingericht B i n n e n k i j k e n Tekst: Emmy van Dantzig Fotografie: Jan Verlinde voor Vlassak-Verhulst Statig landhuis, tijdloos ingericht Praktisch, maar wel stijlvol, elegant en tijdloos. Dat streefden Didi

Nadere informatie

Javier Gómez en Arian Winterink exposeert in Museum vd Togt

Javier Gómez en Arian Winterink exposeert in Museum vd Togt Bijgewerkt: 20 oktober 2008 Zoek: ga. Begin: Nieuws Amstelveen Geschiedenis Foto's Gebeurtenissen Monumenten Partnersteden Straten Kerken Exposities Links Sponsoren Over de site Javier Gómez en Arian Winterink

Nadere informatie

Stijlvolle elegantie in klassieke villa

Stijlvolle elegantie in klassieke villa Binnenkijken Stijlvolle elegantie in klassieke villa Tien jaar geleden beslisten Maria en Ludo een nieuwe woning te bouwen in een groene, bosrijke omgeving. Het resultaat, een statige, klassieke villa,

Nadere informatie

DE STIJL OF TOCH JE EIGEN STIJL? NIVEAU ++

DE STIJL OF TOCH JE EIGEN STIJL? NIVEAU ++ NIVEAU ++ 1/5 Deze leskaart gaat over (misschien wel) Nederlands beroemdste kunststroming: De Stijl. Initiatiefnemer was kunstenaar Theo van Doesburg. Samen met o.a. Bart van der Leck en Piet Mondriaan

Nadere informatie

Ursprung. Ursprung in het Ronde Bosje. Hoogte. Breedte. Zeven stèles. Diepte. 200 cm (110 + 90) 296 cm. 200 >152 cm

Ursprung. Ursprung in het Ronde Bosje. Hoogte. Breedte. Zeven stèles. Diepte. 200 cm (110 + 90) 296 cm. 200 >152 cm 18 Zeven stèles 2014 verbonden. Terwijl deze sculpturale landmarks plaatsen markeren die ver uit elkaar liggen, heeft Rückriem de stèles voor Landgoed Baasdam op regelmatige en korte onderlinge afstanden

Nadere informatie

Inhoudsopgave Inhoudsopgave...2 1. Geschiedenis...3 2. Interieur...4 3. Copy...5

Inhoudsopgave Inhoudsopgave...2 1. Geschiedenis...3 2. Interieur...4 3. Copy...5 De Kerk Inhoudsopgave Inhoudsopgave...2 1. Geschiedenis...3 2. Interieur...4 3. Copy...5 2 1. Geschiedenis De grote bevolkingsgroei in de tweede helft van de 14de eeuw maakte het noodzakelijk nieuwe kerken

Nadere informatie

Winfried van Zeeland Van den Berg Kruisheer Elffers Architecten l april 2014

Winfried van Zeeland Van den Berg Kruisheer Elffers Architecten l april 2014 Winfried van Zeeland Van den Berg Kruisheer Elffers Architecten l april 2014 Inhoud Inleiding Aanleiding Cornelis Elffers Vergelijkbare werken Historische betekenis van de school Het pand Kunstwerken Het

Nadere informatie

Kerken. 1. Sint-Laureins. Sint-Laurentiuskerk

Kerken. 1. Sint-Laureins. Sint-Laurentiuskerk Kerken Het cultureel erfgoed van de gemeente Sint-Laureins wordt weerspiegeld in de vele kerken die onze gemeente rijk is. In elke kerk is er een folder te bekomen met heel wat kunsthistorische informatie.

Nadere informatie

PROGRAMMA BRUSSEL VAN 23-09-2011 TOT 25-09-2011

PROGRAMMA BRUSSEL VAN 23-09-2011 TOT 25-09-2011 PROGRAMMA BRUSSEL VAN 23-09-2011 TOT 25-09-2011 Beste vrienden en ladies hierbij het defintieve programma voor Brussel. Vrijdag 23-09-2011 Check-in in het hotel vanaf 16.00 u. Charlotte en ikzelf zullen

Nadere informatie

ABSOLUUT. architectuur design kunst lifestyle n 3 herfst-winter 11/12-7,00. Tussen kunst en design

ABSOLUUT. architectuur design kunst lifestyle n 3 herfst-winter 11/12-7,00. Tussen kunst en design ABSOLUUT architectuur design kunst lifestyle n 3 herfst-winter 11/12-7,00 Tussen kunst en design AMPERSAND HOUSE DE LIVING GALLERY VAN IKE KATHRYN Hoe kan je kunst en design op een levendige manier voorstellen

Nadere informatie

EEN GERENOVEERDE VAKANTIEVILLA AAN DE BAAI VAN SAINT-TROPEZ

EEN GERENOVEERDE VAKANTIEVILLA AAN DE BAAI VAN SAINT-TROPEZ In alle dagvertrekken werd een beige natuursteen, Antalya Cream geplaatst. In combinatie met beige is rood het hoofdmotief in de kleurenkeuze van de hele vakantiewoning. EEN GERENOVEERDE VAKANTIEVILLA

Nadere informatie

Wenen. Wenen. Belvedere

Wenen. Wenen. Belvedere Wenen Belvedere Het Belvedere is een prachtig paleiscomplex in Wenen. Twee barokke paleizen, het Unteres en Oberes Belvedere, staan tegenover elkaar aan weerzijden van een hellend park met formele Franse

Nadere informatie

architocht vmbo ontdek de gebouwen van heerlen centrum

architocht vmbo ontdek de gebouwen van heerlen centrum architocht vmbo ontdek de gebouwen van heerlen centrum 0 Algemene informatie Met deze Architocht ga je de gebouwen en een stuk geschiedenis van Heerlen centrum ontdekken. Vergeet niet een camera of je

Nadere informatie

WONEN LEVE DE VERBEELDING

WONEN LEVE DE VERBEELDING Less is more is niet besteed aan Caroline Notté, want ze houdt van veel objecten, meubelen, kunstwerken en snuisterijen. Hier zie je zowel antieke meubelen, vintage design als trouvailles, zoals het driehoekige

Nadere informatie

Carlton Ambassador Hotelsluit zich aan bij Preferred Hotels & Resorts

Carlton Ambassador Hotelsluit zich aan bij Preferred Hotels & Resorts Carlton Ambassador Hotelsluit zich aan bij Preferred Hotels & Resorts Haags boutique hotel treedt na renovatie en uitbreiding toe tot unieke, wereldwijde collectie van hotels Vanaf oktober is het Carlton

Nadere informatie

Eewal 43 - Leeuwarden

Eewal 43 - Leeuwarden Eewal 43 - Leeuwarden Vraagprijs 339.500,-- kosten koper Omschrijving Eewal 43 - Leeuwarden MONUMENTAAL GRACHTENPAND MET MOGELIJKHEID VOOR BED EN BREAKFAST, IN HET HISTORISCHE STADSCENTRUM VAN LEEUWARDEN.

Nadere informatie

Koninklijke Bibliotheek van België EDUCATIEVE DIENST

Koninklijke Bibliotheek van België EDUCATIEVE DIENST Koninklijke Bibliotheek van België EDUCATIEVE DIENST INTRO Bijna zeven miljoen boeken, miljarden pagina s, honderden miljarden woorden, beelden en ideeën. Eeuwen van onderzoek en werk om ze te begrijpen,

Nadere informatie

REPORTAGE MET KLASSIEKE CHARME

REPORTAGE MET KLASSIEKE CHARME REPORTAGE Huis MET KLASSIEKE CHARME Met oprecht respect voor oude materialen, stijlen en tradities kun je schitterende, hedendaagse projecten realiseren. Dat is wat het trendsettende bouwbedrijf Vlassak-Verhulst

Nadere informatie

MATERIALEN. Metalen sculpturen

MATERIALEN. Metalen sculpturen MATERIALEN Metalen sculpturen Vroeger was metaal vooral voorbestemd voor buitentrappen of voor realisaties met een industrieel karakter. Tegenwoordig liggen de kaarten helemaal anders: in de wereld van

Nadere informatie

e jaargetijden 4Herengracht 498. Amsterdam.

e jaargetijden 4Herengracht 498. Amsterdam. e jaargetijden 4Herengracht 498. Amsterdam. 4 es Saisons Herengracht 498. Amsterdam. 4 keer een foto van de ornamenten 4 jaargetijden FOTOGRAFEREN! L es4saisons Herengracht 498. Kantoor met charisma in

Nadere informatie

Awakening your senses Poëtisch en levendig: Patricia Urquiola ontwerpt een badkamer voor Axor die uitnodigt om in weg te dromen

Awakening your senses Poëtisch en levendig: Patricia Urquiola ontwerpt een badkamer voor Axor die uitnodigt om in weg te dromen Persinformatie Awakening your senses Poëtisch en levendig: Patricia Urquiola ontwerpt een badkamer voor Axor die uitnodigt om in weg te dromen Haar creaties zijn levendig, geïnspireerd door herinneringen

Nadere informatie

WAANDERS IN DE BROEREN. Inzending ARC Interieur 2013

WAANDERS IN DE BROEREN. Inzending ARC Interieur 2013 WAANDERS IN DE BROEREN Inzending ARC Interieur 2013 INZENDING ARC INTERIEUR 2013 PROJECTGEGEVENS OPDRACHT Waanders In de Broeren - Dhr. W. Waanders LOCATIE Achter de Broeren 1-3 Zwolle OMSCHRIJVING renovatie

Nadere informatie

BELASTING & DOUANE MUSEUM ROTTERDAM

BELASTING & DOUANE MUSEUM ROTTERDAM BELASTING & DOUANE MUSEUM ROTTERDAM ROTTERDAM ARCHITECTUURPRIJS 203 / BELASTING & DOUANE MUSEUM ROTTERDAM Oud en nieuw in nieuwe harmonie Van alle ruimtes, deuren, trappenhuizen en kamers iets logisch,

Nadere informatie

Bezienswaardigheden Parijs. Parijs. Paleis van Versailles

Bezienswaardigheden Parijs. Parijs. Paleis van Versailles Parijs Paleis van Versailles Het indrukwekkende Château de Versailles getuigd van de extravagantie ten tijde van de zonnekoning. Het rijkelijk versierde paleis en de al even prachtige formele tuin werd

Nadere informatie

PROJECTOPROEP FESTIVALBEELD EUROPALIA.TURKEY (2015) PROJECTOPROEP GERICHT TOT GRAFISCHE ARTIESTEN/ONTWERPERS/PROFESSIONELEN

PROJECTOPROEP FESTIVALBEELD EUROPALIA.TURKEY (2015) PROJECTOPROEP GERICHT TOT GRAFISCHE ARTIESTEN/ONTWERPERS/PROFESSIONELEN PROJECTOPROEP FESTIVALBEELD EUROPALIA.TURKEY (2015) PROJECTOPROEP GERICHT TOT GRAFISCHE ARTIESTEN/ONTWERPERS/PROFESSIONELEN KALENDER 23.06.14 : Deadline project 15.07.14 : Preselectie en interview met

Nadere informatie

Biënnale van de Schilderkunst: De mens in beeld

Biënnale van de Schilderkunst: De mens in beeld Biënnale van de Schilderkunst: De mens in beeld De Biënnale van de Schilderkunst is dit jaar aan haar derde editie toe Dit tentoonstellingsproject ontstond uit de museale ambitie van zowel het Roger Raveelmuseum

Nadere informatie

AG VESPA zoekt partner voor restauratie en invulling van de meesterwoning Smidt Van Gelder

AG VESPA zoekt partner voor restauratie en invulling van de meesterwoning Smidt Van Gelder AG VESPA zoekt partner voor restauratie en invulling van de meesterwoning Smidt Van Gelder AG VESPA zoekt partners voor de restauratie en invulling van het huis Smidt Van Gelder. Dit pand aan de Belgiëlei

Nadere informatie

Luchtfoto van het volledige BELAIR-project.

Luchtfoto van het volledige BELAIR-project. PRO-REAL ESTATE I Stedenbouw, architectuur en mobiliteit I Luchtfoto van het volledige BELAIR-project. 16 Profacility MAGAZINE mei 2010 BELAIR: een levensproject voor een hele wijk in het centrum van Brussel

Nadere informatie

FRANCE ACTION B.V. Informatiedocument. Handelsagent voor het Franse bedrijf Les Chamanes op de Nederlandse markt

FRANCE ACTION B.V. Informatiedocument. Handelsagent voor het Franse bedrijf Les Chamanes op de Nederlandse markt FRANCE ACTION B.V. Informatiedocument Handelsagent voor het Franse bedrijf Les Chamanes op de Nederlandse markt Introductie In 1982 besloot Jean Daniel Christin, naturalist en ornitholoog, zijn kennis

Nadere informatie

Julien. een oase van rust. Hotel. Voor de inrichting van het hotel liet Mouche zich inspireren door een mix van oude en hedendaagse

Julien. een oase van rust. Hotel. Voor de inrichting van het hotel liet Mouche zich inspireren door een mix van oude en hedendaagse LOGEREN Julien Hotel een oase van rust Een hotel waar je je meteen thuis voelt, dat was de droom van Mouch Van Hool, de vrouw achter het stijlvolle en intimistische hotel Julien in Antwerpen. Dat ze in

Nadere informatie

Rondleidingen om 10u, 11u, 13.30u, 14.30u, 15.30u, 16.30 en 17.30u Ravensteen, Koninklijke Plaats 7, Koksijde

Rondleidingen om 10u, 11u, 13.30u, 14.30u, 15.30u, 16.30 en 17.30u Ravensteen, Koninklijke Plaats 7, Koksijde Dit prachtige gebouw in neo-vlaamse renaissancestijl was niet van in den beginne het restaurant en internaat van de hotelschool Ten Duinen. Het werd in 1938 opgericht door de Vrije Mijnwerkers van Limburg

Nadere informatie

Voor wie er nog zou aan twijfelen: behangpapier is helemaal terug en krijgt meer dan ooit een hoofdrol

Voor wie er nog zou aan twijfelen: behangpapier is helemaal terug en krijgt meer dan ooit een hoofdrol TRENDY De comeback van behang Voor wie er nog zou aan twijfelen: behangpapier is helemaal terug en krijgt meer dan ooit een hoofdrol in de interieurinrichting: gewaagde motieven moeten niet onderdoen voor

Nadere informatie

Fonds René Carcan. Uitreiking van de Internationale Prijs voor Gravure René Carcan Persdossier. René Carcan

Fonds René Carcan. Uitreiking van de Internationale Prijs voor Gravure René Carcan Persdossier. René Carcan Uitreiking van de Internationale Prijs voor Gravure René Carcan Persdossier René Carcan René Carcan was een Belgische graveur en aquarelschilder die in de jaren 80 internationale faam verwierf. Zijn werken

Nadere informatie

Oorspronkelijke functie : paardenstalling (begane grond) en feestzaal (verdieping)

Oorspronkelijke functie : paardenstalling (begane grond) en feestzaal (verdieping) Kerngegevens gemeentelijk monument: Monumentnummer : GM015 Naam monument : Phillokaal Adres : Gats 1a Postcode en plaats : 6131 EM Sittard Kadastrale aanduiding : STD00 sectie F nr(s) 2291 Coördinaten

Nadere informatie

HORTAMUSEUM DOE-BOEK voor kinderen HET MUSEUM VAN SIMONE

HORTAMUSEUM DOE-BOEK voor kinderen HET MUSEUM VAN SIMONE HORTAMUSEUM DOE-BOEK voor kinderen HET MUSEUM VAN SIMONE HORTAMUSEUM DOE-BOEK voor kinderen Concept en vormgeving: Thierry Mondelaers in samenwerking met Françoise Aubry. Onze hartelijkste dank gaat naar

Nadere informatie

Persbericht. Rubens: schetsen en zilverwerk! 25 september 2014

Persbericht. Rubens: schetsen en zilverwerk! 25 september 2014 Persbericht 25 september 2014 Rubens: schetsen en zilverwerk! De Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België verwelkomen twee uitzonderlijke zilverstukken geïnspireerd door Rubens. Deze bruikleen

Nadere informatie

Beeldkwaliteitsplan Voormalige Eurobioscoop en omgeving.

Beeldkwaliteitsplan Voormalige Eurobioscoop en omgeving. Beeldkwaliteitsplan Voormalige Eurobioscoop en omgeving. Inleiding De tender voor de voormalige Eurobioscoop heeft als doel de kwaliteiten van het bijzondere gebouw weer een rol te laten spelen in de nieuwe

Nadere informatie

Online winkelen bij Tim www.tim-menswear.nl/webshop VOORJAAR 2010. TIMMagazine

Online winkelen bij Tim www.tim-menswear.nl/webshop VOORJAAR 2010. TIMMagazine Online winkelen bij Tim www.tim-menswear.nl/webshop VOORJAAR 2010 TIMMagazine Voorpagina Colberts 199, 95 Das 49, 95 Lieve mensen! In het vernieuwde TIM MAGAZINE presenteren wij u de nieuwe collectie voorjaars-/zomermode

Nadere informatie

LOCATIES TE HUUR AMSTERDAM

LOCATIES TE HUUR AMSTERDAM Stedelijk Museum LOCATIES TE HUUR Dan Flavin, untitled (to Piet Mondrian through his preferred colors, red, yellow and blue) en untitled (to Piet Mondrian who lacked green) 2, 1986. 2013 Stephen Flavin/Artists

Nadere informatie

Kasteel Genbroek. Samenvatting. Kasteel Genbroekstraat 18 te BEEK

Kasteel Genbroek. Samenvatting. Kasteel Genbroekstraat 18 te BEEK Kasteel Genbroek Kasteel Genbroekstraat 18 te BEEK Samenvatting Zeer representatieve kantoorruimte in een authentiek kasteel op nog geen 5 minuten afstand van Maastricht- Aken Airport. De helft van dit

Nadere informatie

Eindexamen tehatex havo 2005-II

Eindexamen tehatex havo 2005-II Kathedralenbouwers Vragen bij afbeelding 1 en 2. Op afbeelding 1 zie je een Vlaamse miniatuur uit 1447. Het boek waarin deze miniatuur zich bevindt, beschrijft het leven van een vorst die verschillende

Nadere informatie

AUTHENTIEKE HOEVE. in hedendaagse uitvoering TIJDLOOS 65 TEKST: ANNEMIE WILLEMSE - FOTOGRAFIE: VLASSAK VERHULST

AUTHENTIEKE HOEVE. in hedendaagse uitvoering TIJDLOOS 65 TEKST: ANNEMIE WILLEMSE - FOTOGRAFIE: VLASSAK VERHULST I N T E R I E U R AUTHENTIEKE HOEVE in hedendaagse uitvoering TEKST: ANNEMIE WILLEMSE - FOTOGRAFIE: VLASSAK VERHULST TIJDLOOS 65 In alles lijkt deze woning een authentieke hoeve in Vlaamse bouwstijl te

Nadere informatie

stadhuis eindhoven Restauratie en herindeling Stadhuis laagbouw Opdrachtgever Gemeente Eindhoven Interieurarchitect Buro Staal/Christensen

stadhuis eindhoven Restauratie en herindeling Stadhuis laagbouw Opdrachtgever Gemeente Eindhoven Interieurarchitect Buro Staal/Christensen Restauratie en herindeling Stadhuis laagbouw Opdrachtgever Gemeente Eindhoven Interieurarchitect Buro Staal/Christensen Opdracht December 1992 Oplevering November 2001 Bouwkosten 5.000.000,- excl. BTW

Nadere informatie

Zeeland bouwt een. www.industrieelmuseumzeeland.nl

Zeeland bouwt een. www.industrieelmuseumzeeland.nl Zeeland bouwt een www.industrieelmuseumzeeland.nl Wat is het Industrieel Museum Zeeland? locatie Dat het museum in de kanaalzone en meer specifiek in de historische suikerloodsen aan de Westkade 114 in

Nadere informatie

Saxion Hogeschool Enschede

Saxion Hogeschool Enschede De nieuwbouw voor Saxion op de locatie van het gesloopte Natuurhistorisch Museum, vormt de laatste schakel in de stadscampus voor de Hogeschool Saxion. Deze locatie is een van de mooiste van, langs een

Nadere informatie

Informatie Brochure. Pulchri Studio. Monumentaal, modern en verrassend. Lange Voorhout 15, 2514 EA Den Haag

Informatie Brochure. Pulchri Studio. Monumentaal, modern en verrassend. Lange Voorhout 15, 2514 EA Den Haag Informatie Brochure Pulchri Studio Monumentaal, modern en verrassend Lange Voorhout 15, 2514 EA Den Haag Hartelijk dank voor u interesse in Pulchri Studio! Museum Catering biedt diverse culinaire mogelijkheden

Nadere informatie

Henry Milner uitwerking in materialen van de verbeelding door El Lissitzky van de nieuwe mens

Henry Milner uitwerking in materialen van de verbeelding door El Lissitzky van de nieuwe mens Henry Milner uitwerking in materialen van de verbeelding door El Lissitzky van de nieuwe mens Het object staat in het van Abbemuseum op een sokkel aan een raam. Dit uitzicht achter het object versterkt

Nadere informatie

Resideren in Haagsche Historie

Resideren in Haagsche Historie Resideren in Haagsche Historie Residence Wilshout Monumentaal wonen in s-gravenhage Wilshout Appartementengebouw Wilshout is een voormalig woonhotel. Wonen in Wilshout is wonen in een monumentaal pand

Nadere informatie

VAN GOGH KRIJGT KLEUR NIVEAU ++

VAN GOGH KRIJGT KLEUR NIVEAU ++ NIVEAU ++ 1/5 In 1886 vertrok Van Gogh naar Parijs. Hij maakte daar kennis met twee nieuwe schilderstromingen: het impressionisme en het pointillisme. Onder invloed van deze stromingen gingen de schilderijen

Nadere informatie

OMRINGD DOOR KUNST. in een ander licht

OMRINGD DOOR KUNST. in een ander licht OMRINGD DOOR KUNST in een ander licht De eigenaars van deze loft vielen als een blok voor het vele licht en het uitzicht op de natuur dat deze woonomgeving hen biedt. Paul Rijs creëerde hun nieuwe interieur

Nadere informatie

VILLE DE BRUXELLES STAD BRUSSEL JUBILEUM EDITIE. edition. 10 th. Brussels Horta. Architecture Prize. www.pbh.sadbr.be

VILLE DE BRUXELLES STAD BRUSSEL JUBILEUM EDITIE. edition. 10 th. Brussels Horta. Architecture Prize. www.pbh.sadbr.be VILLE DE BRUXELLES STAD BRUSSEL 10 th edition 20 JAAR JUBILEUM EDITIE 20 JAAR Brussels Horta Architecture Prize 1996 2016 www.pbh.sadbr.be Wedstrijd georganiseerd door De SADBR, Société des Architectes

Nadere informatie

Bijna af! Nog 10! Blok 42 Nieuw Leyden

Bijna af! Nog 10! Blok 42 Nieuw Leyden Bijna af! Nog 10! Blok 42 Nieuw Leyden Blok 42 De laatste tien woningen in Nieuw Leyden Het karakter van Blok 42 Een nieuwe woning in een complete buurt Nieuw Leyden is bijna klaar. De allerlaatste woningen

Nadere informatie

Koninklijke Bibliotheek van België EDUCATIEVE DIENST

Koninklijke Bibliotheek van België EDUCATIEVE DIENST Koninklijke Bibliotheek van België EDUCATIEVE DIENST INTRO No furniture so charming as books, verkondigde de Engelse schrijver Sydney Smith twee eeuwen geleden. Boeken hebben we in de Koninklijke Bibliotheek

Nadere informatie

Henny Radijs (1915-1991)

Henny Radijs (1915-1991) Henny Radijs (1915-1991) Van pottenbakster naar keramisch kunstenares Tekst: Rob Meershoek Foto s: Kunsthandel Artentique Zoetermeer, september 2010 Alle rechten voorbehouden Vaas 1961, h. 42 cm. Inleiding

Nadere informatie

Ik heet u allen hartelijk welkom hier in De Lokettenzaal van het Huis van de

Ik heet u allen hartelijk welkom hier in De Lokettenzaal van het Huis van de Geachte ministers, Geachte collega s, Beste vrienden, Beste aanwezigen, Ik heet u allen hartelijk welkom hier in De Lokettenzaal van het Huis van de Vlaamse Volksvertegenwoordigers. Zoals u wellicht weet,

Nadere informatie

la loge Verhuur La Loge Kluisstraat 86 - rue de l Ermitage B-1050 Brussels +32 (0)2 644 42 48 info@la-loge.be asbl-vzw architecture museum la loge

la loge Verhuur La Loge Kluisstraat 86 - rue de l Ermitage B-1050 Brussels +32 (0)2 644 42 48 info@la-loge.be asbl-vzw architecture museum la loge Kluisstraat 86 - rue de l Ermitage B-1050 Brussels +32 (0)2 644 42 48 info@la-loge.be Verhuur La Loge asbl-vzw architecture museum la loge Het gebouw La Loge is een uniek stuk erfgoed, gelegen in het centrum

Nadere informatie

PERSBERICHT BRUSSELSE PUBLICATIE PROJECT. Van Philippe Chancel, Fotograaf. & Valérie Weill, styliste Fotografe. De Auteurs.

PERSBERICHT BRUSSELSE PUBLICATIE PROJECT. Van Philippe Chancel, Fotograaf. & Valérie Weill, styliste Fotografe. De Auteurs. PERSBERICHT BRUSSELSE PUBLICATIE PROJECT Door COOK & BOOK Voor het Werk «Souvenirs de Bruxelles» Van Philippe Chancel, Fotograaf & Valérie Weill, styliste Fotografe De Auteurs Voorwoord van Patrick Rogiers

Nadere informatie

TE KOOP. Molenvaart 461 679.000 K.K. 1764 AT Breezand

TE KOOP. Molenvaart 461 679.000 K.K. 1764 AT Breezand Molenvaart 461 1764 AT Breezand TE KOOP 679.000 K.K. Molenvaart 461 1764 AT Breezand Inleiding Een plaatje voor de koper die van goede smaak en kwaliteit houdt, deze schitterende villa in strakke jaren

Nadere informatie

Zelfreflectierapport Villa des Roses

Zelfreflectierapport Villa des Roses Zelfreflectierapport Villa des Roses Individuele taak opleidingsondersdeel architectuurtypologie Abdoulaye Declerck 1MAK 1b1 COÖRDINATEN Villa des Roses Klokstraat 59050 Gentbrugge Inleiding Villa Des

Nadere informatie