Opleidingstrajecten ontoereikend voor kleine en middelgrote reisorganisaties Vacatures geraken niet ingevuld

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Opleidingstrajecten ontoereikend voor kleine en middelgrote reisorganisaties Vacatures geraken niet ingevuld"

Transcriptie

1 PROFESSIONEEL MAGAZINE VOOR DE REISWERELD MAANDELIJKS, UITGEZONDERD FEBRUARI, JULI, AUGUSTUS, NOVEMBER - 11DE JAARGANG NR MEI NR. 4 6 Ronde Tafel Opleidingen 12 Dossier Autocartourisme Opleidingstrajecten ontoereikend voor kleine en middelgrote reisorganisaties Vacatures geraken niet ingevuld Eclusieve InfoTravelenquête wijst op knelpunten! 16 Destination Verenigde Staten AFGIFTEKANTOOR 8500 KORTRIJK 1, 2DE AFD. - P3A9173 AFZ.-V.U. EVOLUTION - VLASSTRAAT 17, 8710 WIELSBEKE 23 Marktanalyse Tunesië 27 Dossier Car Rental En verder Edito 3 Actua 4 Aviation 10 Touroperating 14 Cruise & Ferry 20 Rail1 Eperience 21 Hotellerie 22 Twice & Nice 26 Touroperators en reisbureaus worden steeds meer geconfronteerd met een tekort aan jonge medewerkers. Een paar honderd vacatures geraken niet ingevuld omdat jongeren verder studeren, een job zoeken buiten het toerisme of het toerisme de rug toekeren omwille van de verloning en gevraagde hoge fleibiliteit. T ouroperators en reisbureaus gaven ons de voorbije maanden meer dan eens aan ernstige problemen te ondervinden bij het aanwerven van jonge medewerkers. Ook werd de algemene kennis van jong-afgestudeerden in vraag gesteld en wezen touroperators en reisbureaus ons op hiaten in de opleiding van pas afgestudeerden. Voor InfoTravel reden genoeg om een eclusieve rondvraag te organiseren bij touroperators en reisbureaus. Een veertigtal touroperators en een driehonderdtal reisbureaus vertegenwoordigd via onafhankelijke reisbureaus, samenwerkingsverbanden en reisbureauketens werkten hieraan spontaan mee en dat leverde een representatief beeld op van hoe touroperators en reisbureaus worden geconfronteerd met recruteringsproblemen en hoe er vanuit de sector wordt geoordeeld over de opleidingen in het hoger onderwijs. 78% van de touroperators heeft de voorbije drie jaar actief gezocht naar jonge, recent afgestudeerde medewerkers. Daar tegenover staat dat slechts 58% van deze vacatures werd ingevuld door jongeren, waarvan er zeven op de tien een toerisme-opleiding hadden genoten. Negen op de tien touroperators zochten ook naar ervaren medewerkers, en daarvan werd er eveneens iets minder dan drie vierden ingevuld. Het tekort aan kandidaat-medewerkers loopt hoog op; touroperators die antwoordden op onze rondvraag hadden alleen al een honderdtal openstaande betrekkingen. Bovendien ervaart menig touroperator of reisbureau dat ook het aantal sollicitaties achterwege blijft. Acuut Het tewerkstellingsprobleem in een sector die voortdurend aan belangstelling en omvang wint, wordt daardoor alsmaar acuter. Concurrentie door andere sectoren met (al of niet effectief) betere verloning en doorgroeimogelijkheden leiden ertoe dat velen na enige tijd afhaken en overstappen naar andere bedrijfssectoren. Ook treden tijdsduur of afstand van de woon-werk-verplaatsing meer en meer naar voor als cruciaal element om te kiezen voor een bepaalde job dan wel om te solliciteren naar een vacature in een minder filegevoelige zone. Op dit ogenblik wordt een personeelsverloop van 11% vastgesteld, wat overeenstemt met dat uit andere sectoren, maar er wordt gevreesd dat dit percentage bij touroperators en reisbureaus vrij snel gaat toenemen. Evalueren wij de huidige, bachelor-opleidingen, dan plaatst 80% van de touroperators en reisbureaus daar kanttekeningen bij. Grotere reisorganisaties zijn over het algemeen meer tevreden over de vergaarde kennis, vaardigheden en attitude en zij beschikken ook over meer mogelijkheden om mensen verder, bedrijfsgebonden, op te leiden. Kleine en middelgrote ondernemingen of niche-touroperators wijzen op specifieke tekorten om een onmiddellijke, operationele inzetbaarheid van jonge medewerkers te waarborgen. Bij reisbureaus, waar medewerkers meerdere taken moeten vervullen, komen diverse knelpunten sterker tot uiting. Globaal komt uit de InfoTravel-rondvraag een onvoldoende kennis van de tweede landstaal naar voor. Verder wordt meer aandacht gevraagd voor prijsberekening, verkoopstraining, marketing en het commercieel aspect van de job. [GEERT VAN LIERDE] > Zie verder blz. 6: Ronde Tafel - Opleidingen.

2 News Jaargang 6 - Editie Lic. A1457 Easy Way kaarthouders gaan voordelig op reis met de Easy Way Punten én de speciale tarieven voor reisagenten, de zogenaamde Easy Way Fares. Beide kortingssystemen kunnen trouwens gecombineerd worden voor een nóg groter voordeel! Dat de Easy Way Fares de moeite lonen, mag ook blijken uit onderstaande getuigenissen van reisagenten die het recent uitgeprobeerd hebben! Brengt het u op ideeën? Surf naar rubriek Easy Way, Fares voor uw volgende vakantie! Pascale Bosse - Carlson Wagonlit Travel (Doornik) CYPRUS - ANASSA Korting: 50 % Ragna Meyseman - Travel Point (Maldegem) EGYPTE TABA INTERCONTINENTAL TABA HEIGHTS Korting: 50 % Wij moeten onze vakantie altijd nemen tijdens het bouwverlof, traditioneel de duurste periode. Zo n etra korting is dan ook mooi meegenomen! Het was al de tweede keer dat we gebruik maakten van de Easy Way Fares, vorig jaar trokken we voordelig naar Turkije. Handig is dat je bij vliegvakanties altijd recht hebt op de korting, zelfs tijdens het hoogseizoen. Na het kiezen van onze nieuwe bestemming nemen we dus eerst en vooral een kijkje in de lijst op de Thomas Cook agentsite om ons hotel te selecteren. Bovendien is het eenvoudig om de Fares aan te vragen: je maakt de boeking zelf, vult het PO nummer in op het formulier op de site en klaar is kees! Anne Moeseke - Mondial Travel BVBA (Leest) TENERIFE BAHIA PRINCIPE TENERIFE Korting: 50% Ik ben heel enthousiast over de Easy Way Fares! Slechts weinig touroperators bieden zo n mooie kortingen aan op zo n ruim aanbod. Het geeft mij de kans om tijdens mijn privéreizen een schat aan productkennis op te doen die mij later goed van pas komt: uiteindelijk verkoop je toch beter wat je zelf goed kent. Bovendien beleef een hotel meer als je er zelf logeert, dan als je het tijdens een studiereis gewoon bezoekt. Ook mijn partner is enthousiast: dankzij mijn korting logeren we steeds in echte klassehotels aan een superprijs! Het Bahia Principe hotel is ons overigens uitstekend bevallen: een zeer complete All In formule, verzorgde buffetten en heel vriendelijk personeel. Een aanrader! Ik gebruikte eerder al Easy Way punten voor korting op mijn eigen reis, maar het was de eerste keer dat ik gebruik maakte van de Fares. Het feit dat je zelfs bij vroege reservatie van de kortingen geniet is voor mij een belangrijk pluspunt: vaak zijn reisagentenaanbiedingen alleen geldig bij boeking kort voor afreis. Dankzij de Easy Way Fares kunnen wij ruim op voorhand onze reis plannen. Het Anassa Hotel is erg rustig gelegen, ideaal voor een ontspannen vakantie. Het hotel heeft een bijzonder mooie zwembadzone waar het zelfs in november nog aangenaam toeven is: wij genoten met volle teugen bij temperaturen tot 25 graden! V.U.: Sabine Deraeve p.a. Tramstraat 65, 9052 Gent - BTW RPR Gent Aleandra Szilvazi - Généraltour Beco Voyages (Luik) PARIJS - HOTEL CHAMPS ELYSÉES Korting : 50 % Ik ben net gestart in de toeristische sector en hoorde van mijn collega s over de Easy Way Fares. Ik wil het Thomas Cook aanbod snel beter leren kennen en dan komt zo n etra korting altijd van pas! De kortingen voor Citytrips en Autovakanties zijn steeds op aanvraag, maar de procedure staat duidelijk uitgelegd op de Thomas Cook agentsite. Ik koos voor hotel Champs Elysées: een eenvoudig maar correct 3 sterren hotel. Ik vond de kamers aan de kleine kant, maar de ligging van het hotel maakt dan weer veel goed. Voor jonge koppels die Parijs willen verkennen is dit hotel een uitstekende uitvalsbasis!

3 EDITO Geconfronteerd met individuele reacties van touroperators en reisbureaus over de problemen die zij ervoeren met opleiding, recrutering en tewerkstelling organiseerde InfoTravel een uitgebreide rondvraag. Aangehaalde knelpunten kwamen hierdoor zo mogelijk nog sterker tot uiting. Schieten met scherp haalt niets uit. Veel belangrijker is het dat alle betrokken partijen, inclusief de overheid in al haar geledingen, hieruit de nodige conclusies trekken. Onderling overleg en het herkennen en erkennen van mekaar betekent al een enorme stap voorwaarts. Niettemin zijn er ernstige knelpunten. In het onderwijs moeten bepaalde kennisaspecten sterker worden geaccentueerd om de operationele inzetbaarheid van afgestudeerden te verhogen. Reisorganisaties moeten zich dan weer bezinnen over erkentelijkheid ten aanzien van hun medewerkers. Ondertussen blijkt ook dat de grenzen van fleibiliteit en inzetbaarheid buiten de vaste werkuren bereikt te zijn. Overheidsdiensten kunnen misschien bijspringen om aanvullende opleidingen te organiseren, dan wel om hiervoor incentives toe te kennen. Meer nog dan louter praktische elementen waaraan te sleutelen valt, ervoeren wij een dieper liggend en zo mogelijk nog veel groter probleem. Onwetendheid en gebrek aan imago! Vanuit het onderwijs is er misschien iets te weinig voeling met de hedendaagse en dagdagelijkse realiteit in het gros van de reissector, een sector waarin de overgrote meerderheid misschien zelf te weinig affiniteit heeft met het competentie- dan wel kennisgerichte onderwijsmodel. Onbekend is onbemind, heet dat dan. En dat leidt ertoe dat zelfs studenten in toerisme-opleidingen gaan twijfelen aan hun toekomstplanning en ervoor terugdeinzen om de job aan te vatten waarvoor je gestudeerd hebt. Want de reissector oogt onvoldoende aantrekkelijk en trendy, terwijl er nooit eerder zo veel en zo ver werd gereisd. Terwijl de toekomstperspectieven in het toerisme allicht veel hoger zijn dan in andere sectoren, dreigt een immens probleem door een tekort aan ervaring en arbeidskrachten bij gebrek aan een actueel, dynamisch en professioneel imago. Geert Van Lierde Hoofdredacteur InfoTravel is een uitgave van EVOLUTION MEDIA GROUP bvba, Vlasstraat 17, 8710 Wielsbeke, België, en verschijnt 8 keer per jaar Directie: Piet Desmyter : tel , fa , Hoofdredacteur: Geert Van Lierde, tel , fa , - skype geertvanlierde Eindredacteur: Peter Van Oyen, tel , gsm , Redactie: Georges Keters, Eric Meseure, Bert Roeyen, Daniel Steevens, Melle van der Velde, René Van Hoof, Patrick Van Looy, Jos Verhoogen Advertising manager: Michèle Grassi, tel , fa , - skype grassimichele 4111 Oplage: e. (3.400 NL FR- controlled circulation) Distributie: alle vergunde reisbureau s in België en G.H. Luemburg, touroperators, incentive houses, business travel managers, autocarondernemingen, luchtvaartmaatschappijen, toeristische diensten en ambassades, hotelbedrijven, cruise-, ferry, en treinmaatschappijen, dienstenbedrijven Prepress & druk: Oranje, tel Abonnementen (8 nummers): 28, buitenland (Europa): 43 via overschrijving op BBL Verantwoordelijke uitgever: Piet Desmyter, Vlasstraat 17, B-8710 Wielsbeke Overname, zelfs gedeeltelijk, van artikels en publicitaire projecten, is voorbehouden aan het copyright van het tijdschrift Elke medewerker is verantwoordelijk voor zijn bijdrage Edition française sur demande. MEI

4 ACTUA Veertigjarig Novasol biedt veel meer dan Scandanivië Steeds meer individuele vakantiewoningen in Zuid- en Midden-Europa Het veertigjarige Novasol was de voorbije decennia vooral bekend als verhuurder van stijlvolle vakantiewoningen in Scandinavië. De laatste jaren is het aanbod enorm uitgebreid naar Centraalen Zuid-Europa, met zelfs al enkele tientallen woningen in Turkije. Novasol was tot nog toe vooral bekend voor de verhuring van vakantiewoningen in Scandinavië. Na de overname van een Zwitsers bedrijf zijn wij ons ook meer gaan richten op Zuid- en Midden-Europa, stelt Frans Schoon, general manager voor België-Nederland. Wij bieden ondertussen meer dan woningen aan, waarvan er tienduizend zijn gesitueerd in Scandinavië. Op de tweede plaats staat Zuid-Europa, meer bepaald Frankrijk, Spanje, Italië en Griekenland. Sinds kort zijn er ook zo n woningen beschikbaar in Kroatië. Het zijn overwegend losstaande charmante en gerenoveerde vakantiewoningen aangeboden in Istrië, Kvaerner Baai, Noord-, Midden- en Zuid-Dalmatië. Heel wat woningen beschikken over een zwembad. Een gelijkaardig aanbod is er ondertussen ook voor Turkije, aan de Egeïsche kust, rond Izmir, Kusadasi en Bodrum en verderop aan de Turkse riviera nabij Antalya en Belek, vlakbij de golfcourts. Ten slotte zijn wij ook fors gegroeid in Centraal-Europa, waar wij nu zo n huizen voorstellen in Duitsland, Oostenrijk, Polen en Tsjechië. Voor wintersporters en hengelaars Daarnaast stelt Novasol een specifieke wintersportgids samen met een selectie van woningen nabij skipistes en in wintersportstations in de Alpen, Centraal- Europa en Scandinavië. Wij merken immers een toenemende vraag naar winterverhuring van vakantiewoningen en willen daar volop op inspelen. Hiermee accentueren wij die woningen die zich heel goed lenen als locatie voor wintersporters. Weliswaar niet in een aparte brochure focussen wij in het Scandinavië-aanbod ook op zogenaamde vissershuizen, dikwijls voor 6 tot 8 personen. Het zijn woningen die aan het water liggen en waar men eventueel over een boot kan beschikken om te gaan hengelen. Ook in dat segment zien wij een toename, waarbij het niet ongebruikelijk is dat fervente sporthengelaars noordwaarts trekken om een voorraad in te slaan en mee naar huis te brengen, geeft Frans Schoon aan. In wil Novasol het totaalaanbod nog verder uitbreiden. Voor Nederland wordt bijvoorbeeld gedacht aan vakantiewoningen in kleine vakantieparkjes van hooguit een tiental woningen. Ook zal men het aanbod grotere vakantiewoningen uitbreiden met accommodaties voor 14 en meer personen. Hiermee komt men tegemoet aan de vraag naar logies voor samenreizende gezinnen en families of vakanties voor drie-generatie-families. Inspelend op de enorme toename van het aantal citytrips worden ook meer en meer accommodaties geselecteerd in steden zoals Berlijn, Budapest, Praag en Amsterdam. Heel wat reizigers verkiezen immers meer huiselijk comfort boven hotellogies. Tegenover andere verhuurders van vakantiewoningen onderscheidt Novasol zich door een eclusief aanbod, waarbij de geselecteerde woningen niet voorkomen in het aanbod van anderen. Woningen worden ook individueel geselecteerd en er wordt niet gewerkt met verhuurkantoren. Wij leggen ook veel meer accent op individuele, vrije vakantiewoningen. Hooguit 10% van het aanbod zijn appartementen of woningen die geïntegreerd zijn in een groter geheel. Heel specifiek is ook dat het telkens om individuele vakantiewoningen gaat die telkens verschillend zijn ingericht. Je vindt bij ons dus geen standaardtype interieur of vakantiewoning, merkt Frans Schoon op. Brigitte Rennen en Frans Schoon, klaar om Novasol sterker te positioneren op de Belgische markt. Geïntegreerde boekingsmodule Naar de reisbureaus toe wil Novasol zich sterker positioneren op de Belgische markt. Naast verspreiding van de brochures is er op de website, een specifieke reisagenten-login. Bij het zoeken naar vakantiewoningen worden voor de opgegeven reisdata, bestemming en eventueel aangevinkte faciliteiten nog uitsluitend de beschikbare locaties getoond. Voor heel wat bestemmingen en woningen zijn de reisdata fleibel en is men niet gebonden aan een zaterdagverhuring, en dat ook in het hoogseizoen. Op die manier kan men drukke, zwarte weekends op de weg vermijden of gemakkelijker inspelen op een beschikbaar vluchtaanbod. Aan reisbureaus geven wij een basiscommissie van 8%, maar die kan oplopen afhankelijk van omzetcijfer en afgesproken verkoopsdoelstellingen, geeft Frans Schoon nog aan. Reisbureaus die beschikken over een eigen website kunnen via een hyperlink ook een klantgerichte Novasol-boekingsmodule integreren. Wij registreren dan vanuit welke reiskantoor de boeking werd gemaakt en het reisbureau wordt daarvoor gecommissioneerd. [GVL] Nederland ziet aantal Belgen fors stijgen Het aantal Belgische verblijfstoeristen in Nederland - de horden dagjesmensen zijn amper meetbaar - is vorig jaar met maar liefst 12% gestegen. Daardoor zijn we, na Duitsland en het UK, over de USA tot de nummer drie opgeklommen. De rek vanuit ons land blijkt hoofdzakelijk in de steden en in de bungalowparken te zitten. Daarom kijkt het Nederlands Bureau voor Toerisme en Congressen nu al benieuwd uit naar het nationale toerismethema van de jaren : Holland Art Cities. Dat doet niks af aan het hoge verwachtingspatroon voor het thema van dit jaar: Nooitverwacht Nederland, ofte Hidden Holland. In de categorie Gastronomie & logeren geeft dit aanleiding tot erg leuke surprises zoals slapen in een wijnvat in hotel De Vrouwe van Stavoren (in Stavoren, prov. Friesland), hetzij in het Grand Hotel de Kromme Raak (in Eenrum, prov. Groningen) dat uit één kamer bestaat en aldus aanspraak maakt op de titel van kleinste hotel ter wereld. Nooit verwacht op gastronomisch vlak is ongetwijfeld restaurant & kwekerij De Kas in Amsterdam. Die kas wordt ten onzent eerder serre genoemd, en op het bord komen dan ook onder meer ter plaatse gekweekte tomaten en aardbeien. Land & Water behoren tot de essentie van Nederland, en ook daar wordt behoorlijk verrassend uitgepakt. Zo is het mogelijk om romantisch in een Venetiaanse gondel op de Utrechtse grachten te varen of spectaculair aan boord van een Rotterdamse amfibiebus pardoes in de Maas terecht te komen. Andere blikvanger is de Hortus Botanicus in Leiden die dateert uit 1590 en daarmee de oudste van het land is. Het aanbod inzake Cultuur & Historie is zo mogelijk nog uitgebreider. Zo wordt bijv. Bronkhorst (prov. Gelderland) in het uitstalraam geplaatst. Dit mini-stadje, aan de IJssel, herbergt een Charles Dickens Museum en leent zich uitstekend tot fiets- en wandeltochten. Andere voorbeelden: de Grotten van St.-Pieter in Maastricht of het door de Unesco tot werelderfgoed uitgeroepen forteiland Pampus in Muiden. [DS] 4 MEI 2008

5 ACTUA Turkije, Egypte, Thailand, VS zijn absolute toppers Touroperatorverkoop groeit met 4-5% voor winter en zomer Na een uitstekend winterseizoen met een groei van 4,7% noteerde ABTO tot einde maart een stijging van de zomerboekingen in dezelfde lijn. Topbestemmingen voor winter en zomer zijn Turkije, Egypte, de Verenigde Staten, Thailand en het Arabisch schiereiland. Marokko en Tunesië gaan flink achteruit, terwijl ook Spanje en Griekenland een lichte terugval kennen. De voorbije winter verkochten de ABTO-leden vakanties (+ 4,7%), citytrips en seat only-verkoop niet meegerekend. Opvallend was dat er zo n 10% meer vliegvakanties werden verkocht, en dat zowel op korte en middellange als op verre afstand. Voor Turkije en Egypte werd telkens één derde meer reizigers geteld. Zo n Belgen trokken naar Egypte, wat neerkomt op een verdubbeling sinds de eeuwwisseling. Turkije is bezig aan een sterke come-back, die zich in de winter focuste op de Turkse riviera, die 90% van de Belgische gasten aantrekt. Marokko noteert voor het eerst in jaren een verlies met bijna een tiende minder reizigers. Bij de vliegvakanties gaat Portugal (+ 6,3%) eveneens vooruit. Cyprus en Malta leverden lichtjes in. Thailand noteerde bijna de helft meer bezoekers (+ 45,7%), maar ook de Verenigde Staten (+ 22,4%) en andere dollarbestemmingen gingen erop vooruit. Onder meer door de terugval van Kenia en Senegal noteerde Afrika bijna een tiende minder, ondanks de groei voor Mauritius (+ 165%) en Zuid-Afrika (+ 36%). De cijfers voor zomerse vliegvakanties, op basis van de reserveringen tot einde maart, liggen grotendeels in dezelfde lijn, zij het dat Cyprus en Malta een sterke vooruitgang noteren. Voor Bulgarije wordt lichtjes meer belangstelling gezien. Dichtbij-bestemmingen in de buurlanden waren de voorbije winter minder populair, maar gaan er in vergelijking met vorige zomer lichtjes op vooruit. Voor Luemburg, dat vorig jaar culturele hoofdstad was, zet de daling zich verder. Met + 3,4% was er de voorbije winter een beperkte groei voor de citytrips. Het voordelige pond en de snellere Eurostar-reistijd spelen duidelijk in de kaart van Londen (+ 19,7%), ten nadele van Parijs (- 13,4%). Amsterdam en Rome verliezen eveneens terrein, terwijl Praag, Istanbul, Wenen en Madrid mooie resultaten optekenen. Gelijkaardige cijfers zijn er ook voor de zomer, met verlies voor Barcelona, Rome, Lissabon en Venetië. Bij de autovakanties gaan de meeste bestemmingen erop vooruit voor de zomer. Uitschieters zijn Hongarije (+ 78,9%), Zwitserland (+ 22,5%), Italië (+ 8,7%) en Frankrijk met de Provence (+ 18%) en de Azurenkust (+ 15,7%). Spanje daalt 2,4% bij de autovakanties. Op basis van de boekingen tot einde maart (+4,3%) is ABTO optimistisch voor de zomer Het blijft evenwel onduidelijk en afwachten in welke mate het dalend consumentenvertrouwen, de stijgende inflatie en de torenhoge brandstofprijzen en toeslagen het boekingsgedrag verder beïnvloeden. Dat ondertussen pakweg één op drie vakanties via een touroperator worden gereserveerd, en dat de jaarlijkse vakantie een basisbehoefte is geworden, stemt de touroperators evenwel hoopvol. [GVL] Er zit muziek in Ierland Ierland heeft iets met de toonkunst. Dat blijkt uit de talrijke evenementen waar muziek centraal staat of een rol speelt. Neem nu de vierdaagse Taste of Dublin, die van 12 tot 15 juni in de hoofdstad wordt gehouden. Hier kan je het beste van de Ierse keuken proeven onder de tonen van de meest uiteenlopende muziekvormen. Een gelijkaardig culinair en muzikaal feest speelt zich af in Cork van 27 tot 29 juni. Het grootste Ierse folk festival is Fleadh Cheoil na heireann dat van 17 tot 24 augustus in Tullamore wordt georganiseerd. Er worden maar liefst bezoekers verwacht. Een andere afspraak voor folkliefhebbers is het Midlands Music Festival op 28 en 29 juli. Deze concerten vinden plaats in het park rond het Belvedere House in Mullingar, dat men op minder dan een uur bereikt vanuit Dublin. Ook in het najaar kan men in Ierland muziekfestivals bezoeken, die elk een aparte categorie muziekliefhebbers aanspreken. Zo vindt tussen 16 oktober en 2 november het bekende Weford Opera Festival plaats in het gelijknamige stadje. In Ierland s Jazz hoofdstad, Cork, verzamelen de fans zich van 24 tot 27 oktober om het Guinness Jazz Festival bij te wonen. Het muzikale jaar wordt dan passend afgesloten met het Belfast Festival at Queens, waar alle muziekstromingen aan bod komen. Dit gerenommeerde festival, dat steeds garant staat voor een indrukwekkende variatie aan internationale artiesten, is reeds aan zijn 45 e verjaardag toe. [PVO] Geniet van een privé-chauffeur van en naar de luchthaven. SAS biedt al haar Business passagiers op de lange afstand een gratis limousine service. Surf naar Voor onze algemene condities en voorwaarden MEI

6 RONDE TAFEL OPLEIDINGEN Acht op tien reisorganisaties wijzen op knelpunten Operationele inzetbaarheid schiet tekort Acht op tien touroperators en reisbureaus plaatsen kanttekeningen bij de huidige hogere opleidingen voor toerisme. Grotere reisorganisaties zijn over het algemeen meer tevreden dan wel middelgrote en kleinere bedrijven die een onmiddellijke, operationele inzetbaarheid van jonge medewerkers verlangen. Knelpunten zijn de tweede landstaal, de meer commerciële aspecten van de job, de verloning, de woon-werk-verplaatsing en de gewenste fleibiliteit. Ook staan jongeren veel meer op quality of life buiten de werksfeer. Omdat de InfoTravel-rondvraag heel wat bruikbare en vaak verrassende informatie opleverde, hebben wij de resultaten voorgelegd aan deskundigen uit de reissector en het onderwijs om bepaalde vaststellingen beter te situeren en te toetsen aan de dagelijkse realiteit. Voor de toerismesector waren Ilse Vanmechelen (TUI Belgium), Paul Decroos (Thomas Cook Belgium), Bernard Tuyttens (BTO) en Jan Van Steen (Omnia) aanwezig bij de bespreking in De Heeren van Liedekercke in Denderleeuw. Het hoger onderwijs was vertegenwoordigd door prof. Dominique Vanneste (KU-Leuven, opleiding Master Toerisme), Christine Van Slambrouck (HoWest, Kortrijk), Christel Theunissen (Erasmushogeschool, Brussel), Mon Schepers (KHM Toerismehuis, Mechelen) en Filip Van Roye (KHBO, Brugge). Studiekeuze en vacatures Dat tientallen vacatures bij touroperators en reisbureaus niet ingevuld geraken, valt gedeeltelijk toe te schrijven aan het geringer aantal jongeren dat kiest voor een hogere toerisme-opleiding. De vrij nieuwe master in het toerisme vult deze daling en de tekorten op de arbeidsmarkt voor toerisme zeker niet op. De massale belangstelling die er vroeger was om toerisme te gaan volgen, is weggeëbd en in de plaats daarvan zijn meer gemotiveerde studenten gekomen. Ondertussen zijn er andere, verwante studierichtingen bijgekomen zoals event-management of incoming. Ook noteren hogescholen een toename voor richtingen op het vlak van marketing en communicatie waarmee men terecht kan in een ruimere afzetmarkt. De vraag rijst dan ook waarom er minder wordt gekozen voor toerisme, terwijl de sector in volle epansie is. Hypothekeren het imago van beperktere verloning in concurrerende sectoren en onvoldoende geëpliciteerde of zichtbare doorgroeimogelijkheden de studiekeuze? Of zijn touroperators en reisbureaus onbekende bedrijfsactiviteiten voor studenten? Touroperator of reisbureau? Touroperators zijn opvallend meer tevreden dan reisbureaus bij de beoordeling van kandidaat-werknemers op het vlak van bereidheid tot reizen, fleibele werktijden, algemene productkennis toerisme, prijsberekening en kennis van Engels en Frans. Reisbureaus quoteren voor deze aspecten opvallend meer voldoende en zelfs onvoldoende, dan wel met een hoge tot zeer hoge tevredenheid. Diverse elementen beïnvloeden deze uiteenlopende scores. Vooreerst zijn touroperating en reisbureauwerking totaal verschillende activiteiten. Bij studenten ervaart men dat jongeren die gaan voor een zekere loopbaanplanning en die mikken op een leidinggevende functie eerder opteren voor een job in de touroperating. Zowel reissector als onderwijs stellen vast dat er bij jongeren een totaal verkeerd beeld bestaat van reisbureauwerking. Men wil slechts kortstondig in een reisbureau werken en beschouwt het als saai bureauwerk dat hoofdzakelijk bestaat uit het doorgeven van reisbrochures. Aan gedegen ICT kennis en beheersing, klantencontact, het behalen van verkoopsdoelstellingen, het zich specialiseren op à la carte-producten en het vakbekwaam adviseren van consumenten die het internet afschuimen, wordt niet spontaan gedacht. Pas wanneer deze elementen worden aangebracht tijdens jobinfobeurzen en men aldaar kan praten met gedreven reisbureaumedewerkers, groeit de interesse. Verloning en quality of life Bijna twee op drie kandidaat-werknemers stellen realistische voorwaarden inzake verloning als zij een toerisme-opleiding hebben genoten. Schaarste op de ar- beidsmarkt heeft al geleid tot hogere lonen waardoor het loonsverschil met andere sectoren kleiner is geworden. Niettemin kiezen velen voor beter betalende sectoren als bank-, verzekering-, marketing- of communicatiesector, of een commerciële functie in andere sectoren waar personen met dezelfde vaardigheden worden gezocht. Bij wie een masteropleiding toerisme volgt na een universitaire niet-toerismeopleiding zoals economie, marketing of andere richtingen, is de kans nog groter dat hij of zij buiten het toerisme gaat werken omwille van de vergoeding. Het salaris blijkt niet langer alleen van doorslaggevende aard te zijn. Steeds meer evalueren kandidaat-medewerkers de mate waarin quality of life wordt geboden en gerespecteerd. Dit is een opvallende recente ontwikkeling. Woon-werk-verplaatsing 25% van de touroperators en 34% van de reisbureaus geven aan dat kandidaatwerknemers niet langer bereid zijn om zich meer dan 25 km one-way te verplaatsen. Voor werk bij een touroperator wil men zich nog wel een uur verplaatsen, voor werk in een reisbureau is dat veelal niet langer dan een halfuur. De bereidheid voor langere of verdere verplaatsingen naar een touroperator wordt toegeschreven aan de ruimere doorgroeimogelijkheden. Voor vrouwen is de woon-werkverplaatsing vaak belangrijker omdat zij vaak deeltijds werken en ook instaan voor kinderopvang. Voor tewerkstelling in filegevoelige regio s zoals Brussel en Antwerpen is er minder bereidheid tot verdere of langere woonwerkverplaatsingen. Niettemin wordt het verschijnsel ook waargenomen in meer landelijke, filevrije regio s. Woon-werk-verplaatsing wordt meer en meer ervaren als een belangrijk criterium. Van zodra doorgroeimogelijkheden, verloning, incentives en werkomgeving aantrekkelijk zijn, wil men zich nog wel verplaatsen. Verkeerscongestie speelt kantoren in gevoelige zones evenwel ernstig parten. Een apart probleem vormt Brussel, waar nog een aanzienlijke arbeidsreserve beschikbaar is. Doch het gebrek aan kandidaten, die effectief tweetalig zijn, gooit roet in het eten. Fleibiliteit Studiereizen, (avondlijke) workshops, avond- en zaterdagwerk en aanwezigheid op beurzen of salons zijn in vele gevallen haast inherent verbonden aan touroperator- en reisbureauwerking. Waar vroegere generaties er minder problemen mee hadden om deel te nemen aan dergelijke activiteiten, rijzen alsmaar meer vragen rond de onbaatzuchtige inzet terzake. Goed vier op tien touroperators vindt dat jongeren zich onvoldoende inzetten voor (avondlijke) workshops, aanwezigheid op beurzen, zaterdag- en avondwerk. Reisbureaus ervaren die problemen veel minder, maar de vraag is ook in welke mate zij deelnemen aan de overladen agenda van nevenactiviteiten. Rond de tafel vraagt men zich af in welke mate men die fleibiliteit en inzetbaarheid normaal hoeft te vinden, zeker als andere sectoren dit soort inzet beter verlonen. Voor een occassionele activiteit kan je vinden dat het deel uitmaakt van de job, voor frequente inzetbaarheid is het dat wellicht minder en hoort er wat tegenover te staan. Ook hier zijn er duidelijke verschillen tussen grote en kleine organisaties. Werksfeer en welzijn op het werk zijn bepalend voor de mate waarin men zich vrijblijvend wil engageren alsook, opnieuw, vooruitzichten op doorgroei (zeker voor afgestudeerden uit de master in het toerisme). Deelname aan studiereizen wordt positief ingeschat. Een studiereis is meer dan eens een combinatie van werk en privé-reis (met ecursies, leuke momenten en 6 MEI 2008

7 Infodagen 2008 departement Hiepso 2 juli (18u-21u) 6 september (14u-17u) Bachelor Toerisme en recreatiemanagement Andere Bachelors aan het departement Hiepso: Communicatiemanagement, Ergotherapie, Journalistiek, Office management en Sociaal werk HOWEST - departement Hiepso R. de Rudderlaan Kortrijk T MEI

8 RONDE TAFEL OPLEIDINGEN ervaringen, ). Werkgevers die hiervoor een tegemoetkoming verlangen onder de vorm van ingeruilde vrije dagen staan voor de moeilijke uitdaging om nog gegadigden te vinden. Daar tegenover staat dat je als werkgever wel een zeker verwachtingspatroon mag hebben ten overstaan van nieuwe, jonge medewerkers. Wie toerisme studeert, lijkt niet altijd voldoende te beseffen dat hem of haar ook studiereizen (in het weekeinde), avondwerk en workshops wachten. De door jonge medewerkers hoger gewenste quality of life treedt hier opnieuw naar voor. Aandacht en inzet voor gezin en familie of sociaal engagement tegenover vrienden en kennissen worden misschien hoger ingeschat dan de werksfeer en het daaraan verbonden engagement. Talenkennis De kennis van de moedertaal (Nederlands of Frans) wordt goed tot zeer goed beoordeeld. Zowel in het onderwijs als in de reissector stelt men evenwel vast dat de kennis van de schrijftaal erop achteruit gaat. Ernstige problemen worden ervaren met de tweede landstaal (Frans of Nederlands), die bij één op twee kandidaat-werknemers en jong-afgestudeerden ontoereikend is. In schrijftaal is de situatie nog ernstiger en gaat goed twee derden onderuit. Kennis van het Engels is over het algemeen vrij goed, zij het dat één op vier kanttekeningen plaatst bij de geschreven kennis. Jongeren die zich echt willen bekwamen in een taal kiezen meer dan eens voor een taalbad onder de vorm van een buitenlandse stage in Frankrijk, Italië of Spaanssprekende landen. Duits komt daarvoor amper in aanmerking. Prijsberekening Prijsberekening, wat een belangrijk aspect is bij de verkoop van à la carte-producten, wordt door zo n 70% van de ondervraagden ervaren als een ernstige tekortkoming. Ook tijdens de opleiding blijkt dat menig student worstelt met prijsberekening. De dualiteit tussen onderwijs en bedrijfsleven is wellicht mede-oorzaak van de problematiek in de dagdagelijkse werking van een touroperator of reisbureau. De beoordelingscriteria van school en bedrijf verschillen grondig. Een student die 10 op 20 haalt voor prijsberekening heeft zijn competentie verworven voor het vak, maar de realiteit wil dat een touroperator of reisagent geenszins is gebaat met een medewerker die voor 5 op 10 dossiers een foutieve prijs calculeert. Werken in het buitenland Is het al niet gemakkelijk om medewerkers te vinden voor een job in eigen land, dan is het nog veel moeilijker om kandidaten aan te trekken die in het buitenland willen werken. In vergelijking met enkele jaren geleden is de interesse daarvoor fors verminderd. Touroperators trachten de buitenlandse vacatures in te vullen met seizoencontracten. Zij recruteren hiervoor meer en meer buiten de toerisme-opleidingen en stellen ook vast dat zelfs gespecialiseerde vacature-kanalen niet altijd het gewenste resultaat opleveren. Merkwaardig genoeg ervaart het hoger onderwijs gelijkaardige problemen voor het invullen van buitenlandse stageplaatsen. Terwijl buitenlandse stages nog altijd in trek zijn, nemen studenten nauwelijks de mogelijkheid te baat om elders te gaan studeren. Voor populaire stage-bestemmingen uit het verleden (Verenigde Staten, Zuid-Amerika of Frankrijk) dagen nog amper kandidaten op. [GEERT VAN LIERDE] Bedrijfsgebonden opleiding is noodzakelijk Algemene kennis opnieuw wat meer accentueren De voorbije jaren evolueerde het onderwijs van een kennisgerichte naar een competentiegerichte opleiding. Die ommezwaai heeft nu blijkbaar geleid tot een gebrek aan algemene kennis, wat leidt tot de haast alomtegenwoordige noodzaak aan bijkomende bedrijfsgebonden vormingsinitiatieven. En daarvoor ontbreken zeker bij kleinere ondernemingen de mogelijkheden en de financiële middelen. Uit de InfoTravel-rondvraag komt naar voor dat zowat de helft van de ondervraagden ernstige tot minder ernstige tekortkomingen ervaart inzake kennis van reisverzekeringen, autoverhuring en luchtvaart. Voor spoorwegen (TGV), ferry s en cruises is de ontevredenheid nog iets hoger, terwijl het marktaandeel van deze producten zienderogen toeneemt. Naast de elders in dit dossier aangehaalde prijsberekening worden ook verkoopstraining en marketingtechnieken ervaren als een hiaat. Was er in het verleden misschien teveel aandacht voor theoretische kennis dan helt de balans nu iets te veel over naar het competentiegerichte karakter en moet de algemene toeristische kennis misschien wat meer worden geaccentueerd. Bij grote ondernemingen zijn de problemen minder acuut omdat medewerkers er een meer specifieke taak krijgen toegewezen. In middelgrote en kleine ondernemingen is de medewerker een duivel-doet-al van wie een hogere en ruimere bekwaamheid wordt verwacht die toch erg gespecialiseerde kennis inhoudt. Niche-touroperators ervaren de voor hen belangrijke aspecten alleszins negatiever dan de generalisten. Veel beter opgeleid dan tien jaar geleden Globaal is iedereen het erover eens dat de toerisme-opleiding nu veel beter aansluit bij de realiteit dan pakweg tien jaar geleden. Wel gaapt er een kloof tussen de verworven vaardigheden en kennis en de onmiddellijke, operationele inzetbaarheid die door menig kleine tot middelgrote onderneming wordt vooropgesteld. Discussiepunt hier is evenwel of het onderwijs jongeren moet bekwamen tot een zo breed mogelijke toerisme-opleiding, dan wel tot een heel specifieke taak, die in de toekomst misschien niet meer is gewenst. Meer dan 80% van de touroperators en reisbureaus vindt dat de huidige toerisme-opleiding op diverse aspecten ontoereikend is en bijgestuurd moet worden. Dit uitzonderlijk hoge percentage staat evenwel lijnrecht tegenover de positieve evaluaties tijdens en na de vaak maandenlange studentenstages. Als je weet dat de hogere opleidingen regelmatig overleggen met de reissector en peilen naar het praktijkgerichte karakter van de studietrajecten, dan is het alleszins merkwaardig dat deze knelpunten nu pas zo sterk aan het licht zijn gekomen door de InfoTravel-rondvraag. Vormingsinitiatieven voor groot en klein Voor bijkomende vormingsinitiatieven denkt de reissector onder meer aan kennis van reserveringssystemen (het in België veel gebruikte Amadeus en BTN zijn te weinig bekend), prijsberekening, marketing- en verkooptechnieken, omgang met klanten en inzicht in de spoorweg- en cruisemarkt. Specifiek vanuit de reisbureaus wordt aangedrongen op een betere geografische kennis (inclusief klimaatkennis), het leren werken met brochures en de nuances die daarin voorkomen en meer voeling met de zakenreismarkt. Als men al die gewenste vaardigheden op een rij zet, dan zijn die heel wat ruimer dan de verlangens in andere bedrijfssectoren. Omwille van de lage marges waarmee wordt gewerkt, beschikt de sector niet altijd over de middelen enerzijds om medewerkers in verhouding tot andere sectoren daarvoor te vergoeden, anderzijds om daarvoor aangepaste bijscholingen of opleidingstrajecten in te richten. Grote touroperators of reisbureauketens organiseren veelal junior classes van twee-drie maanden of eigen opleidingen rond productkennis en verkoopsstrategie, middelgrote en kleine ondernemingen komen daar niet toe. Binnen beroepsverenigingen of samenwerkingsverbanden is het aanbod eveneens beperkt, vandaar dat wordt gesuggereerd om samen met VDAB, FOREM of Actiris (Brussel) bepaalde opleidingsmodules te ontwikkelen. 8 MEI 2008

9 MEI

10 AVIATION Aviapartner is het op één na grootste afhandelingsbedrijf in Europa. Een positie die de Belgische aanbieder van luchthavendiensten wil behouden en zelfs versterken. Gesteund door het Britse moederbedrijf 3i en de puike resultaten (omzetgroei met 35 % vorig jaar) wil Aviapartner de dans leiden in de verwachte consolidatie in de sector. De passagiers- en vrachtafhandelaar denkt daarbij aan enkele mogelijke overnames. Aviapartner verwacht ook veel van de groei van lagekostenmaatschappijen. De nieuwe Nederlandse topman van Aviapartner, Peter Oostenk, wil de dans leiden in de verwachte consolidatie in de sector. Omzet Belgisch afhandelingsbedrijf stijgt met 35 % Aviapartner wil de dans blijven leiden Aviapartner heeft een uitstekend jaar achter de rug. Dankzij de aankoop van Aero Groundservices en het verwerven van nieuwe contracten, kon het afhandelingsbedrijf de omzet in 2007 met 35 % opkrikken tot 378,6 miljoen euro. Het operationeel resultaat ging 30 % hoger tot 29 miljoen euro. Verder groeide het aantal passagiers aan wie Aviapartner diensten verleent met 11, 3 % tot 31,2 miljoen. Bovendien zorgde de aankoop van het Nederlandse Aero Groundservices tot een betere mi van activiteiten. Cargo palmt nu 36 % van de omzet in, terwijl de bagageafhandeling goed is voor 59 %. De technische diensten vormen de resterende 5 %. Hoewel deze afdeling goed draait, wordt ze dit jaar in de etalage gezet, omdat het geen deel uitmaakt van de corebusiness. Vorig jaar verkocht Aviapartner om dezelfde reden al zijn catering aan Gate Gourmet (omzet 30 miljoen euro) en werden de IT-diensten uitbesteed. Dans leiden in consolidatie De nieuwe Nederlandse topman Peter Oostenenk verwacht de komende jaren een consolidatie in de markt. Hij toont zich voorzichtig optimistisch (Aviapartner wil het in 2008 minstens even goed doen als in 2007), maar wijst toch op het winstalarm dat onlangs door de internationale organisatie van luchtvaartmaatschappijen IATA werd uitgestuurd. Volgens hem gaan de carriers de stijgende kosten doorverrekenen aan onder meer afhandelingsbedrijven. Dit kan enkel opgevangen worden door nog efficiënter te gaan werken en door schaalvergroting. In ieder geval is Aviapartner van plan om de dans te blijven leiden. Het afhandelingsbedrijf sluit niet uit dat er dit jaar overnames kunnen gebeuren. Peter Oostenenk noemt geen namen maar stelt dat er opties zijn in het Verenigd Koninkrijk, Scandinavië, Frankrijk, Nederland, Duitsland en Italië. Vorig jaar was Aviapartner in de running om Acciona Airport Services over te nemen, maar dit ging niet door. Wegens licentieverplichtingen mag dit Spaanse afhandelingsbedrijf pas over 2 jaar verkocht worden. Aviapartner blijft wel geïnteresseerd. Peter Oostenenk verwacht ook veel van de groei van het aandeel van de lagekostenmaatschappijen in het luchtvaartverkeer. Bij Aviapartner steeg hun aandeel in een jaar tijd in de vliegtuigafhandeling van 9 naar 15 %. Op Brussels Airport werkt het bedrijf al voor easyjet, Sterling Airlines en Vueling. Peter Oostenenk juicht de bouw van een lagekostenpier op Brussels Airport toe. Aviapartner is ook kandidaat om een rol te gaan spelen op Charleroi Airport. Op dit ogenblik biedt Aviapartner zijn diensten aan in 37 luchthavens in 5 landen. Vorig jaar verwerkte het bedrijf 31,2 miljoen passagiers, vliegtuigen en 1,5 miljoen ton vracht. [PVO] Luchthaven Düsseldorf werpt zich op als hub Luchthaven Düsseldorf International wil zich in de nabije toekomst meer gaan profileren als hub, met korte transfertijden bovendien. Vanuit dit knooppunt in de belangrijke economische as Nordrhein-Westfalen wordt nu al gevlogen op andere internationale hubs als Detroit, Atlanta en Dubai. Het aantal intercontinentale vluchten in het algemeen wordt ook sterk opgetrokken, want vanaf mei 2008 vliegt Lufthansa vanuit Düsseldorf op Toronto, New York en Chicago. Air Berlin slaat straks dan weer oostwaarts de vleugels uit richting Bejing en Shangai. Na Frankfurt en München is Düsseldorf (met ruim 17,8 miljoen passagiers in 2007) tot derde luchthaven van Duitsland uitgegroeid. Te noteren valt voor ons land dat driemaal daags een ICE-hogesnelheidstrein tussen Brussel-Zuid en Köln Hbf rijdt, met directe verbinding naar Flughaven Düsseldorf. In het luchthavencomple, met het gelijkvloers onder een enorme glazen koepel, opende in december 2007 opende een gloednieuw Maritim Hotel de deuren. Dit viersterrenhotel biedt in totaal 533 kamers, naast liefst 33 zalen, waarvan twee mega-zalen met een capaciteit van resp en deelnemers. Er grijpen uiteraard alleen grootschalige evenementen plaats, zelfs heuse tv-shows. De overige 31 eemplaren (van 20 tot 400 man) worden vooral ingezet voor de corporate MICE-market. Het succes hoeft niet ver gezocht te worden, want binnen een straal van 100 km van Düsseldorf zijn ruim bedrijven operationeel. [DS] Lufthansa viert 50ste verjaardag in België Een halve eeuw geleden (op 1 april 1958) landde een Convair CV-440 van Lufthansa uit Frankfurt voor het eerst op de nieuwe luchthaven van Zaventem, die speciaal voor Epo 58 was gebouwd. Een halve eeuw na die eerste landing op Zaventem, is Lufhtansa met ongeveer dertig vluchten en gemiddeld passagiers per dag de belangrijkste buitenlandse luchtvaartmaatschappij op Brussels Airport. De groei van Lufthansa in België is op een vergelijkbare manier gebeurd in Duitsland. De maatschappij is dankzij hard werk uitgegroeid tot één van de belangrijkste luchtvaartmaatschappijen ter wereld. In ons land heeft de groep meer dan 400 medewerkers in dienst, waarvan 49 mensen in dienst zijn voor Lufthansa Passage Airline. Op dit ogenblik biedt de Duitse airline wekelijks 215 vluchten aan van Brussels Airport naar Duitsland. Op weekdagen zijn er acht vluchten naar Frankfurt en München, van waaruit 207 bestemmingen in 81 landen rechtstreeks bereikt kunnen worden. Er zijn bovendien ook een aantal vluchten naar Berlijn, Hamburg, Hannover, Nuremberg en Stuttgart. Lufthansa werkt ook samen met BMI, een partner van Star Alliance. Samen staan ze in voor 41 codesharevluchten tussen Brussel en Londen-Heathrow. Ter gelegenheid van haar 50 ste verjaardag in België pakt Lufthansa gans het jaar uit met uitzonderlijke tarieven. [PVO] 10 2 MEI 2008

11 AVIATION Air France hostessen haalden de oude uniformen van het Epojaar nog eens uit de motteballen. (foto pvo) Air France viert halve eeuw aanwezigheid in België Vijftig jaar geleden opende Air France haar commercieel kantoor in Brussel. Sinds die tijd is er enorm veel veranderd. Toch is de ambitie van de Franse luchtvaartmaatschappij onveranderd gebleven. Nog steeds is de klant de topprioriteit van Air France, luidt het. Op 14 april 1958 opende Air France officieel haar kantoren in hartje Brussel, op het Brouckèreplein. Ironisch genoeg in een gebouw waar ook de verzekeringsmaatschappij General Accident haar zetel had. Met als ongewild resultaat dat boven het logo Air France de slogan General Accident prijkte. Dit belette evenwel niet dat de 9 toenmalige werknemers aan het werk togen en instonden voor het onthaal van de klanten, de verkoop, de boekhouding en het secretariaat. Overigens werd dat kantoor op het Brouckèreplein al gauw te krap. In 1964 verhuisde Air France al voor de eerste keer. Sinds 1997 heeft de Franse luchtvaartmaatschappij haar kantoren op de Louizalaan. Sinds januari 2007 zit ook KLM onder hetzelfde dak. Momenteel werken 95 medewerkers voor Air France-KLM in België. Air France heeft op een halve eeuw tijd voortdurend haar vloot gemoderniseerd, de reistijden verkort en de diensten verder ontwikkeld en uitgebreid. Vandaag biedt de luchtvaartmaatschappij vijf dagelijkse verbindingen aan vanuit Brussel-Zuid met de hogesnelheidstrein. Dankzij deze verbindingen is men op 1 uur en een kwartier in Paris-Charles de Gaulle en zijn er uitstekende aansluitingen in de Air France-hub naar 182 bestemmingen in 98 landen. Air France voert ook vluchten uit vanuit Brussels Airport naar Bordeau, Lyon en Clermont-Ferrand. Air France vliegt in codeshare met Delta Air Lines ook naar New York en Atlanta. Verder zijn er ook nog de 6 dagelijkse vluchten Brussel-Amsterdam naar de hub Onthulling van een mini A 380 in Mini-Europe. (foto pvo) van partner KLM. Ook vanuit schiphol zijn er enorm veel mogelijkheden om te vliegen naar de uithoeken van de wereldbol. De halve eeuw aanwezigheid van Air France in ons land, werd gevierd met een happening in Mini-Europe, in aanwezigheid van de Franse Ambassadeur Boche en toplui van Air France en KLM. Leuk was ook de modeshow met uniformen van hostesses uit het jaar van de Epo. [PVO] Delta wordt s werelds grootste luchtvaartreus De Amerikaanse luchtvaartmaatschappijen Delta Air Lines en Northwest Airlines fusioneren. De nieuwe fusiegroep krijgt de naam Delta en zal jaarlijks zo n 180 miljoen passagiers vervoeren. Hiermee wordt Delta de grootste luchtvaartmaatschappij ter wereld. Het is niet denkbeeldig dat dit huwelijk het begin gaat vormen van een nieuwe fusiegolf in de sector, die enorm te leiden heeft van de hoge brandstofprijzen. Het was al langer bekend dat Delta Air Lines (nummer drie in de wereld) op zoek was naar een partner. De maatschappij, die pas zo n jaar geleden vanonder chapter 11 (Amerikaanse variant van een gerechtelijk akkoord) kwam, draait de afgelopen jaren met verlies en moest al miljoenen dollars bezuinigen. Ook Northwest Airlines (op vier na grootste carrier) heeft het moeilijk. De fusiegesprekken liepen zeker niet van een leien dakje, maar nu is het hek dan toch van de dam. Beide maatschappijen smelten samen onder de naam Delta en zal haar hoofdkwartier hebben in Atlanta. De fusie met een waarde van 3,63 miljard dollar (2,29 miljard euro), geeft gestalte aan de grootste luchtvaartmaatschappij ter wereld, gemeten naar het aantal passagiers. De fusie moet wel nog goedgekeurd worden door de Amerikaanse mededingingsautoriteiten. Dat kan een werk van lange adem worden. Dat Delta en Northwest op verschillende gebieden vliegen, kan de goedkeuring in de hand werken. Delta Air Lines staat sterk in het oosten van de Verenigde Staten, Latijns-Amerika en Europa, terwijl Northwest zich vooral toelegt op de Mid-West van de VS en Azië. Als het nieuwe Delta groen licht krijgt, zal de maatschappij werknemers en bijna 800 toestellen tellen. Delta zal dan vliegen naar 390 bestemmingen in 67 verschillende landen. Het is onduidelijk wat de gevolgen zullen zijn voor ons land. Op dit ogenblik verbindt Delta Air Lines enkele keren per week Brussel met Atlanta en New York. Northwest Airlines heeft geen rechtstreekse vluchten op België. [PVO] Eén of meer landen Het InterRail-aanbod bestaat uit twee formules, de InterRail Global Pass en de InterRail One Country Pass. De Global Pass geeft vrij vervoer in een dertigtal landen. Je kan dan 5, 10 en 22 dagen of één maand onbeperkt reizen. De One Country Pass wordt uitgegeven als Fleipass voor 3, 4, 6 of 8 dagen gedurende één maand. Afhankelijk van de gekozen bestemming zijn de InterRail-passen ook geldig op bepaalde veerdiensten. De InterRail-passen zijn beschikbaar voor -12-jarigen, 12- tot 26-jarigen en voor reizigers ouder dan 26 jaar, en dat ook in eerste klasse. De wereld ontdekken? Met de trein natuurlijk! Wat kan u nog verwachten: > Japan, trendy en traditioneel Wenst u meer info? > > tel RSC: > MEI

12 DOSSIER De Europees opgedrongen rij- en rusttijdenwet is niet bepaald in goede aarde gevallen bij de autocarsector. Wat zijn de gevolgen voor de consument van touringcars en vooral voor de reisagent? Infotravel informeerde bij enkele touroperators en kon alvast merken dat de programma s geen last hadden van inkrimpingsverschijnselen, integendeel. Vooral de Franse bestemmingen doen het overal merkwaardig goed dit jaar. Bij nader inzien blijkt een en ander zeker ook geen negatieve repercussies te hebben op de relatie tussen coachoperators en reisagenten. Een touringcar zoals de Mercedes Travego is een staaltje van technologie en verfijnd hedendaags comfort. (Foto Evobus) Touringcars Afstand coachoperators - reisagenten is klein Heeft de invoering van de beperkende Europese maatregelen voor autocars en chauffeurs tot betekenisvolle repercussies geleid bij uw bedrijf? Stefaan De Beukelaer (Pam Vermeulen): Het klinkt misschien raar, maar we wisten reeds een aantal jaren dat deze maatregel er stond aan te komen. Het heeft dan ook weinig zin erover te jammeren op het moment dat het zo ver is. Wij hebben als goed georganiseerd bedrijf onze maatregelen genomen en ervoor gezorgd dat onze programma s aangepast zijn of onze werkwijze ter plaatse aangepast is om de hinder voor de klanten tot een minimum te kunnen beperken. Kurt Rossignol (Rantour): De invoering van de maatregel inzake nieuwe rij- en rusttijden van de chauffeur heeft vooral zijn invloed gehad bij het opstellen van de programma s, wetende dat meer dan de helft van onze afreizen 7 dagen of langer zijn (7e dag = rustdag chauffeur). Dit wil zeggen dat we meermaals beroep moeten doen op plaatselijke autocarbedrijven om zo het vooropgestelde programma te kunnen afwerken. Niet alleen de TO is hiervan de dupe, ook de klant is dat, want de kosten voor het huren van een autocar met gelijkwaardig comfort lopen soms aardig op. En het zijn net die kosten die worden doorgerekend naar de klant toe. Gérard Vincent (Voyages Léonard): Zoals het hele vak zijn ook wij geconfronteerd met deze bijkomende beperkende maatregelen die wij moeten zien te integreren in het logistiekmanagement. Bovendien bestraffen die maatregelen, die volgens ons genomen werden door technocraten die de knepen van het vak niet kennen, ook ons rijpersoneel door hen in het buitenland, ver van hun gezin, ongewenste dagen vakantie op te laten nemen. Hebben die maatregelen een opwaartse invloed gehad op de prijzen van de georganiseerde rondritten? Stefaan De Beuckelaer (Pam Vermeulen): Niet noodzakelijk op alle rondreizen. Alles hangt af van het programma. Er zijn reizen waardoor de meerkost die dit teweeg gebracht heeft, niet zo fenomenaal is dat de klant daar meteen de dupe van moet zijn. Het spreekt voor zich dat er bestemmingen zijn waar dit ongetwijfeld moet doorgerekend worden aan de klant, maar deze kost is niet in die orde van grootte dat een klant daarom moet afhaken. Kurt Rossignol (Rantour): Naast de hoge brandstofprijzen, betekent deze regel uiteraard een etra meerkost voor de TO waarvan de klant uiteindelijk de dupe is. Al trachten we daar als TO zo creatief mogelijk mee om te springen en eerder een hotel in toeristische centra te reserveren dan een hotel aan de buitenrand waar niets te beleven is. Ook de faciliteiten van het hotel spelen in onze keuze een belangrijke rol. Gérard Vincent (Voyages Léonard): Er bestaan geen mirakels: de huur van een voertuig in het buitenland of het gebruik maken van de diensten van een plaatselijke chauffeur zijn factoren die op een ongunstige wijze de kostprijsvorming van een reis beïnvloeden. Viva España verwacht toename touringcarreizen Touringcar-reizen hebben de voorbije jaren een belangrijke terugval gekend door de agressieve prijzenpolitiek van de low cost carriers, zegt Frank Bosteels van Viva España, het Spanjemerk van Best tours. Wij hebben evenwel kunnen profiteren van het feit dat andere touroperators één na één de autocaractiviteiten staakten. Autocarvakanties zijn zeker nog niet uitgeteld. Tijdens de zomer van 2006 bleek onder meer als gevolg van de vogelgriep in Turkije dat talrijke Belgische vakantiegangers hun weg terug vonden naar Spanje. Daarbij maakten velen onder hen gebruik van de autocar. Voor de komende zomer verwachten wij eveneens een sterke toename van het aantal boekingen, en wel om drie redenen. De hoge fueltoeslagen maken het vliegen voor families met kinderen zeer duur. Verder spelen de dalende koopkracht en de beperkte lastminute markt voor vliegvakanties. Het inzetten van een etra autocar houdt slechts een beperkt risico in. Ondertussen is Viva España overigens niet bij de pakken blijven zitten. Er wordt nog steeds gewerkt met een moderne autocarvloot waarvan de voertuigen uitgerust zijn met de laatste snufjes voor etra veiligheid en een optimaal comfort. Standaard Royal Class, 11 LCD schermen aan boord met recente films en gps om het reisverloop op het scherm te volgen. Gratis koffiedienst en fooien inbegrepen zijn inbegrepen, vervolgt Frank Bosteels. Maaltijden werden naar analogie met de low-cost vluchten optioneel gemaakt. De ophaalronde is beperkt tot enkele ophaalpunten langs een snelle Noord-Zuid-as om de rit vlotter te laten verlopen. Mits supplement kunnen de reizigers evenwel vanuit heel het land een transfer boeken naar één van de vaste stopplaatsen. Ook hebben wij een overeenkomst gesloten met de NMBS om tegen een luttel bedrag vanuit alle Belgische stations naar één van onze twee centrale opstapplaatsen te kunnen reizen. Reizen met de autocar is herdoor nog voordeliger geworden dan het reeds was, sneller en efficiënter. De reiziger geniet van een comfortabele reis en kan kiezen uit zes costa's op het Spaanse schiereiland. De grootste publiekstrekker is nog steeds de Costa Brava (vooral Lloret!) maar ook de Costa Blanca doet het deze zomer ontzettend goed. Viva España rijdt helemaal tot in Almeria en van daaruit kunnen de klanten nog verder door naar Almuñecar op de Costa Tropical, geeft Frank Bosteels nog mee. [GVL] 12 MEI 2008

13 Hebt u uw verkoopspolitiek via de reisbureaus aangepast? Stefaan De Beuckelaer (Pam Vermeulen): Integendeel, wij hebben deze aangezwengeld. Reisagenten worden meer dan vroeger actief bezocht, en wij trekken ook resoluut de kaart van de reisagent. Telefonische reservaties worden niet aanvaard, de mensen worden steeds doorverwezen naar hun reisagent. Als TO moet je duidelijk zijn naar je klanten-reisagenten toe en dit vertrouwen hebben wij in de loop der jaren weten op te bouwen. Een reisagent is er uiteraard niet mee gediend dat de TO bedankt voor de klanten, en op de reis zelf of op beurzen alle rechtstreekse adressen verzamelt van deze mensen om hen rechtstreeks andere voordelen te gaan bieden. Onze klant is de reisagent, de reiziger is de klant van de reisagent die wij een mooie reis zullen bieden. Ieder zijn cliënteel! Kurt Rossignol (Rantour): Wij zijn in 2004 gestart met distributie van onze brochure naar geselecteerde reisbureaus. Ondertussen werkt Rantour samen met meer dan 400 geselecteerde reisbureaus in Vlaanderen. Een aantal dat ieder jaar stijgt. Er zijn nog weinig TO s op de Belgische markt die een mooi aanbod aan begeleide en georganiseerde autocarreizen hebben in binnen- en buitenland. Hoewel onze verkoopspolitiek niet gewijzigd is, trachten we toekomstgericht de reisagent persoonlijker te benaderen met onder meer een bezoek aan de reiskantoren en korte toelichting en pluspunten van onze nieuwe brochure. We zijn ervan overtuigd dat de reisagent zich hierdoor professioneler zal onderscheiden door de kwaliteit van zijn advies. De mogelijkheid voor het online boeken via een reservatiesysteem sluiten we ook niet uit! Gérard Vincent (Voyages Léonard): Wij leggen permanent een diep respect aan de dag voor de professioneel ingestelde en gewetensvolle reisagent die per slot van rekening onze beste ambassadeur blijft t.o.v. onze klanten. Bijgevolg bestaat onze verkoopsstrategie er in om deze reisagent verder in het middelpunt van onze bekommernissen te plaatsen. Sedert kort verkopen wij online, maar niet zonder dat de klant zijn reisagent aangeduid heeft die altijd de verplichte tussenpersoon blijft. Wat zijn eigenlijk de belangrijkste tools voor verkoop via reisbureaus? Hoe overtuigt u de reisagenten voor verkoop van uw producten? Ziet u de toekomst terzake optimistisch in? Stefaan De Beuckelaer (Pam Vermeulen): Dit sluit aan bij de vorige vraag. Wij hebben het geluk dat door een jarenlange ervaring het vertrouwen van de reisagent groot is, zowel op gebied van product als op gebied van samenwerking. De afstand tussen de reisagent en onszelf is zeer klein. We werken hard met een klein team en slagen er op deze manier in de reisagent op een zeer korte tijdspanne en op een efficiënte manier te woord te staan. Klantvriendelijkheid en servicegerichtheid staan bij ons op de eerste plaats, en dit gecombineerd met een mooi product. Uiteraard zien wij hierbij de toekomst optimistisch in. Het spreekt voor zich dat indien wij respect opbrengen voor de reisagent, dit automatisch een wederzijds gevoel teweegbrengt. Kurt Rossignol (Rantour): Onze belangrijke tool is vooral ons uitgebreid aanbod alsook het comfort van onze eigen autocarvloot. Rantour beschikt over de meest comfortabele autocarvloot met jaarlijkse controle van het comfortniveau. Daarnaast hebben we een perfecte prijs/kwaliteit verhouding. We beschikken over een 15-tal opstapplaatsen over gans Vlaanderen en een gratis ophaaldienst. Rantour kan intussen terugblikken op 50 jaar ervaring binnen het autocartoerisme in binnen- en buitenland. Ons aanbod wordt alsmaar uitgebreider omdat we aan de vraag van de klanten willen voldoen. 70% van het autocarcliënteel is gepensioneerd of 60+. Aan deze belangrijke doelgroep bieden wij dan ook 5% korting aan op alle gepubliceerde afreizen uit onze brochure. Klanten zijn meer en meer voorbereid en worden alsmaar kritischer. Daarom vinden wij het belangrijk kwaliteitsvolle reizen aan te bieden aan een eerlijke prijs. Wij besteden veel aandacht aan de samenstelling van onze programma s. Ze houden een mi in van opleiding, ervaring en ontspanning, en zijn aangepast aan de Autocarvakanties Royal Class Comfort, veiligheid en service tegen de laagste prijs! Costa Brava Hotel Hawai/Montevista *** 10 d. half pension vanaf 211 Costa Brava Guitart Resort & Spa*** 10 d. half pension vanaf 265 Costa Blanca Hotel Benilu Park *** 10 d. half pension vanaf 327 Costa Tropical Hotel Helios *** 10 d. vol pens. + wijn vanaf 357 Van Hool's T915 Acron, een pareltje van Belgisch vernuft en graag gezien bij menig touringcarbedrijf. MEI

14 DOSSIER evolutie van de verwachtingen en aandachtsvelden. Het merendeel van onze reizen is dan ook in volpension of zelfs all-inclusive. Onze reizen worden uitgevoerd met onze eigen autocarvloot, met professionele chauffeurs en bekwame, geschoolde Nederlandstalige reisleiders die niets aan het toeval overlaten. De keuze van het hotel is uitermate belangrijk, alsook de restaurants waarmee we samenwerken. Wij zorgen voor een permanente opvolging en passen aan waar nodig om aan de noden van de klant te voldoen. Een ander niet te verwaarlozen element zijn de commissies voor de reisbureaus op de bedragen die hoog kunnen oplopen voor de langere reizen. De reizen per autocar bieden een aanzienlijk potentieel. Het reizen per autocar zal altijd blijven bestaan. Er zijn immers altijd mensen met vliegangst, mensen die georganiseerd op reis wensen te gaan en die niets aan het toeval willen overlaten, mensen die houden van het sociaal contact onder de reizigers tijdens de rondreis, enz. Niettegenstaande de lowcost airlines denk ik persoonlijk dat er zeker nog toekomst is binnen de autocarsector. Vergeet inmiddels niet de uitzonderlijke voordelen die een autocarreis biedt. De service en kwaliteit die wij aanbieden, wordt nauwelijks verwacht van lowcost airlines. We zorgen voor deskundige begeleiding en toeristische informatie tijdens het reistraject en op de bestemming door gekwalificeerde Nederlandstalige reisleiders. We proberen altijd zo dicht mogelijk bij de toeristische bezienswaardigheden te komen. We hebben onze uitgebreide knowhow, jarenlange ervaring en ruime kennis van de sector. Het is telkens uitkijken naar nieuwe initiatieven waarbij we volop proberen in te spelen op de vraag van de markt. Verder herwerken wij jaarlijks onze programma s en mogen we fier zijn op de samenstelling en lay-out van onze brochure, die tot één van de beteren van Vlaanderen behoort. Nu iedereen de mond vol heeft over het milieu, tonen studies aan dat maar twee vervoermiddelen echt duurzaam zijn: de touringcar en de trein. En tenslotte is er de veiligheid van de autocar. Europese statistieken geven duidelijk aan dat de touringcar het veiligste vervoermiddel is en blijft. Wij zien dan ook de toekomst positief tegemoet en zijn klaar voor een volgende 50 jaar! Gérard Vincent (Voyages Léonard): Wij blijven ervan overtuigd dat gezonde zakelijke relaties gestoeld dienen te zijn op wederzijds vertrouwen. Onze trouwe klanten blijven onze beste propagandisten. Heel vaak zetten ze aan de reisagent hun redenen van tevredenheid uiteen. Vele reisagenten kennen onze sterke punten: professionalisme in alle geledingen, aanwezigheid van professionele gidsenbegeleiders, uitstekende verhouding prijs-kwaliteit en last but not least doelgerichte programma s met 97% gegarandeerde vertrekken. Natuurlijk verkoopt men goed wat men goed kent en wensen wij dat er in de toekomst een groter aantal reisagenten inspanningen zou leveren naar vorming en dus productkennis toe. Dat zal zeker hun adviserende opdracht versterken, in een periode dat sommigen hun rol in vraag stellen! [DANIËL STEEVENS] TOUROPERATING Epair Tours mikt op landen uit e-joegoslavië De Brusselse touroperator heeft een voet in huis in de nieuwe landen die geboren zijn uit het voormalige Joegoslavië. Dat blijkt zeker uit de nieuwe jaarbrochure Kroatië. In dit land worden een aantal interessante rondreizen voorgesteld. Er zijn ook reizen over de grens mogelijk, waarbij bijvoorbeeld Kroatië wordt gecombineerd met hoogtepunten in Bosnië, Montenegro, Albanië en Montenegro. Verder zijn er ook cruises mogelijk langs de prachtige eilandjes in de Adriatische Zee. Verblijfsvakanties zijn overal mogelijk, zowel langs de stranden als in het binnenland. Voor de 2 de keer wordt een Slovenië-brochure uitgegeven. Dit jaar werd het aantal pagina s verdubbeld. De Citytrips op Ljubljana werden gevoelig uitgebreid, evenals het aantal verblijfshotels aan de kust en in de bergen. De Portugal-brochure biedt naast het vasteland ook Madeira en de Azoren aan. Een flink deel van de aandacht gaat naar minder bekende streken, waardoor ontdekkingen kunnen worden gedaan. Hierbij wordt het accent duidelijk gelegd op traditionele logiesvormen als pousadas en casas nobres. Er zijn ook enkele begeleide rondreizen met bus geprogrammeerd. Verder worden ook diverse rondreizen met huurwagen voorgesteld. [PVO] Live2Travel specialiseert zich op Zuidelijk Afrika & de Indische Oceaan De nieuwe Afrika & Indische Oceaan brochure van Live2Travel kreeg een gloednieuwe layout mee en omvat Zuid-Afrika, Namibië, Botswana, Zambia, Kenia, Tanzania, Zanzibar op het vasteland en Mauritius en Reunion in de Indische Oceaan. De Aalsterse touroperator stelt daarbij zowel individuele en begeleide rondreizen als strandvakanties en à la carte reizen voor. De reizigers krijgen daarbij de keuze uit een trits hotels en lodges, die gaan van budget tot uiterst luueus. Naast klassiekers biedt Live2Travel enkele originele en nieuwe formules aan. Zo programmeert de touroperator voor het eerst een avontuurlijke quadtocht door Namibië, terwijl men in Zuid-Afrika de beroemde tuinroute kan verkennen met de motor. Op La Réunion worden een aantal originele rondreizen met de huurwagen voorgesteld, terwijl er op het eiland Mauritius ook betaalbare strandhotels worden aangeboden. [PVO] Sprookjes van 1001 nacht bij 7Plus De Nabije Oosten jaarbrochure van 7Plus omvat Jordanië, Syrië, Jemen, Iran en Libië. De nichetouroperator die zich specialiseert op culturele reizen, bewijst andermaal dat productkennis en know how van de bestemming geen loos begrip is. In Libië is naast de klassieke rondreis ook een mogelijkheid tot verlenging in Ghadames. Ook in Jordanië kunnen de rondreizen met als hoogtepunten Petra en Wadi Rum een etensie krijgen met een verblijf aan de Dode Zee of in Aqaba. In Syrië heeft de reiziger dan weer de mogelijkheid om te verblijven in charmehotels. [PVO] 14 MEI 2008

15 MSC CROCIERE Un'emozione italiana Muntceremonie voor de MSC Magnifica in Saint-Nazaire Op 7 mei werd op de Aker Yards in Saint-Nazaire alweer één van de oudste maritieme tradities gevierd: de Muntceremonie. In aanwezigheid van Pierfrancesco Vago, CEO van MSC Cruises en Jacques Hardelay, Managing Director van Aker Yards, werden twee muntstukken in het centrale blok van de MSC Magnifica bevestigd. Dit schip zal de MSC vloot vervoegen in de lente van Als meters fungeerden Lidia Aversa, Promotion Manager van het MSC Technical Department sinds 1993 en Anne Hardelay voor Aker Yards France. Volgens de traditie werd het eerste muntstuk geschonken door de scheepseigenaar en het tweede door de scheepswerf. Het muntstuk van MSC Cruises (voor de gelegenheid geslagen in puur goud) toont het wapenschild van Venetië als getuigenis van de diepe band tussen de cruisemaatschappij en de Serenissima. Langs de keerzijde van het muntstuk treffen we een traditionele windroos aan, het MSC logo. Het muntstuk van Aker Yards was een zilveren stuk van 50 Franse Frank uit De MSC Magnifica zal opgeleverd worden in december Het wordt het 12 d e schip in de vloot en het vierde zusterschip in de Musica-klasse. Het schip zal een waterverplaatsing hebben van ton en kajuiten tellen, waarvan 80 % buitencabines. De MSC Magnifica heeft een totale capaciteit van passagiers. De MSC Magnifica is het vierde nieuwe schip dat gebouwd wordt voor de MSC vloot in 24 maanden. Met de bouw van dit vaartuig, bereikt de cruisemaatschappij het grootste groeipercentage van de afgelopen jaren. Het vierde vaartuig in de Musica-klasse zal nog meer fun, ervaringen en comfort bieden aan haar passagiers. Een van de technische hoogstandjes wordt de Magrodome, dat een antwoord biedt aan de behoefte om gans het jaar door te cruisen, wars van de weercondities. Op dit ogenblik worden er nog 2 zusterschepen gebouwd, met name de MSC Fantasia en de MSC Splendida. Beiden zullen de grootste schepen worden die ooit gebouwd werden voor een Europese scheepseigenaar ( ton waterverplaatsing). De schepen vormen ook de start van een nieuw concept om meer ruimte voor de passagiers te creëren. Op de MSC Fantasia komt ook een eclusieve VIP Area de MSC Yacht Club met 99 ruime suites, een eclusieve butlerservice, private toegang en voorbehouden publieke ruimtes. De MSC Fantasia wordt in Napels op 18 december van dit jaar in Napels gelanceerd, terwijl de oplevering van de MSC Splendida voorzien is tegen juni reisagenten ontdekken MSC Armonia In samenwerking met Sunquest organiseerde MSC Cruises op 4 en 5 mei een mini-cruise aan boord van de MSC Armonia. Met verschillende bussen reden 850 mensen, waaronder 380 reisagenten, naar Calais om daar in te schepen met de veerboot. In Dover werd het gezelschap ontvangen aan boord van de MSC Armonia, waar ze een eerste maaltijd voorgeschoteld kregen. Daarna zette de boot koers naar Amsterdam, waar men maandagmorgen 5 mei arriveerde en de bussen de genodigden opwachtte. Met een overnachting aan boord hadden de genodigden en reisagenten ruimschoots de tijd om alle facetten van de MSC Armonia te ontdekken. Na een uitstekend diner werd er zondagavond tot in de late uurtjes doorgefeest. Een initiatief van MSC Cruises en de gespecialiseerde cruisetouroperator Sunquest dat zeker voor herhaling vatbaar is. MSC Cruises MEI

16 DESTINATION VSA Uncle Sam wordt populair Door de lage dollar reizen steeds meer Belgen naar de Verenigde Staten. Bovendien wordt het reizen gemakkelijker gemaakt door de stijging van het aantal rechtstreekse vluchten van ons land naar de Verenigde Staten. Uncle Sam wordt bij de Belg dan ook populair. Dit jaar wordt door Visit USA een stijging van 10 à 15 % meer Belgische toeristen verwacht. Vooral het stijgende succes van New York als citytrip is opvallend. De Verenigde Staten hebben geen echte, overkoepelende toeristische dienst. In het land van Uncle Sam staan de afzonderlijke staten of steden en/of regio s in voor de toeristische promotie. Dit maakt het niet gemakkelijk om een eenduidig beeld te krijgen van de toeristische politiek van dit land. Van enige coördinatie is alleszins geen sprake. In het buitenland slaan verschillende spelers de handen in elkaar voor de toeristische promotie. In België heet dit promotie & marketingbureau Visit USA, dat zowel private als publieke organisaties omvat. Tot de leden van Visit USA behoren Convention en Visitor Bureaus, touroperators, huurwagen- en luchtvaartmaatschappijen, hotels, attracties en reisagentschappen. Visit USA beschikt ook over een dienstencentrum, dat brochures en kaarten over de verschillende staten en steden in voorraad heeft. Joëlle Dessard fungeert als woordvoerster van de organisatie. Zij somt voor ons enkele tendensen op. Volgens haar zorgt de lage dollar inderdaad voor meer toeristen. Vooral het leven ter plaatse en shopping is in de VSA beduidend goedkoper dan in Europa. Onder het stijgend aantal VSA-reizigers onderscheidt ze twee categorieën. Enerzijds nieuwe klanten die anders nooit naar de VSA zouden gereisd hebben en aangetrokken worden door de lange prijzen, als anderzijds klanten die hetzelfde bedrag als voorheen uittrekken maar daarvoor meer kwaliteit eisen. Opvallend is New York dat steeds meer als citytrip wordt gezien. Het feit dat touroperators op deze trend inspelen, heeft zeker een aanzuigend effect. Verder blijven de klassiekers natuurlijk enorm belangrijk. Joëlle Dessard: Veel mensen opteren nog steeds voor een selfdrive in het Westen van de Verenigde Staten. Daarnaast blijft Florida een bestemming die met de familie wordt bezocht. De nieuwe rechtstreekse chartervluchten van Jetairfly zullen het aantal bezoekers naar de Sunshine State zeker opdrijven. Verder stellen we vast dat zogenaamde Rocky Mountains staten (Montana, Wyoming, Idaho) en het Noord-Westen (Oregon en Washington State) in de lift zitten. Tenslotte ontdekken toeristen ook opnieuw de Deep South (o.a Louisiana en Mississipi). Eindelijk hebben de mensen door dat de gevolgen van orkaan Catherina (augustus 2005) al lang achter de rug zijn. Workshop Visit USA werkt nauw samen met een 150 à 170 reisagenten. Iedere jaar vindt voor de reisprofessionals ook de bekende Visit USA Workshop plaats. De organisatie voert ook promotie voor de Verenigde Staten op de Vakantiesalons van Antwerpen en Brussel. Vorig jaar reisden Belgen naar de Verenigde Staten. Daar zaten natuurlijk ook heel wat corporate travellers bij. Opvallend was dat een vierde van het totaal gerealiseerd werd op de bestemming New York. Voor dit jaar verwacht Joëlle Dessard een stijging van het aantal Belgische toeristen met 10 à 15 %. De gegevens die men tot nu toe heeft, ogen alleszins veelbelovend. Amerika bij de touroperators In ons land zijn er een tiental touroperators die de Verenigde Staten door en door kennen. Zij bieden allen een breed gamma van producten en diensten aan. Dat kan variëren van volledig georganiseerde rondreizen tot selfdrives en van à la carte reizen over reizen in een kampeerwagen tot verblijfvakanties in luehotels. We neusden even in het aanbod en geven een voorbeeld per thema. Vakantievilla s in Florida Vanaf 22 juni vliegt Jetairfly wekelijks naar Orlando in Florida. In combinatie met deze nieuwe luchtlijn, publiceerde Jetair ook een 36 pagina s tellende specifieke Florida-brochure (naast de algemene Noord-Amerika brochure). De generalist stelt hierbij in de Sunshine State een brede waaier aan vakantiemogelijkheden voor, gaande van selfdrives tot verblijfs- en strandvakanties aan de Golfkust, Miami en Daytona Beach. Leuk voor families is een verblijf in een villa in Orlando, op een boogscheut van de attractieparken Walt Disney World en SeaWorld. Deze luueuze vakantiehuizen bieden alle comfort en zijn geschikt voor gezinnen met kinderen die privacy en rust op prijs stellen. Selfdrive over route 66 De Brusselse nichetouroperator USA Travel biedt city packages, fly & drives, begeleide rondreizen, cruises en villa s aan. Bij het gamma fly & drive, kan de reiziger de legendarische route 66 volgen. Je rijdt dan over de oude landverhuizerweg naar het beloofde land Californië, van Chicago naar Los Angeles. De 15-daagse tocht is bijna kilometer lang en brengt de reiziger over het grondgebied van maar liefst 8 staten en 3 tijdzones. De weg wordt af en toe verlaten om bezienswaardigheden in de buurt te bezoeken (bijvoorbeeld Santa Fe in New Meico, Grand Canyon in Arizona en Las Vegas in Nevada). Deze selfdrive is een ideale manier om het échte Amerika te ontdekken. 16 MEI 2008

17 Begeleide rondreis in de Far West Wie niet graag zelf rijdt, kan opteren voor een begeleide rondreis met de autocar. De Luikse nichetouroperator Azura stippelde een aantal verzorgde rondreizen uit, die variëren van 6 tot 20 dagen. Op bepaalde afreisdata zijn er ook rondreizen met eentalige Nederlands- of Franstalige gidsen. Dit jaar voegde Azura drie rondreizen toe aan zijn aanbod. Onder meer de 12 of 15 dagen durende rondreis door het Magische Westen. Dit circuit combineert het natuurschoon van de prachtige parken in Arizona, Utah en Californië (o.a Grand Canyon, Monument Valley, Death Valley, Zion ) met een stadsbezoek aan San Francisco. De 15 daagse reis gaat verder langs de Pacific tot Los Angeles. Tornado-avontuur in de Mid West Avontuurlijk ingestelde reizigers kunnen in de Mid West een safari maken naar de beruchte tornado s. De zoektocht naar de stormen wordt aangeboden door de Antwerpse touroperator Enjoy Paradise en gebeurt in maimum 2 minivans van elk 4 passagiers. Elke reis start met een gedetailleerde briefing over de weersvoorspellingen en het af te leggen traject voor het zoeken van de tornado s. Er gaat steeds een meteoroloog mee. Deze originele reis brengt de deelnemers ook in onbekende delen van de Verenigde Staten, waar normaal geen toerist komt. Logeren in charmehotelletjes Euram is een à la carte touroperator voor de Verenigde Staten, Meico en de Caraïben. De Leuvense reisaanbieder geeft geen brochures uit maar beschikt over een immense virtuele catalogus en hoogtechnologisch reservatiesysteem Dino dat speciaal ontwikkeld is voor reizen op maat. Met dit systeem heeft de reisagent de keuze uit meer dan hotels om te boeken. Hierbij zijn heel wat charmehotelletjes die bij de andere touroperators niet te vinden zijn. De virtuele catalogus beschikt over detailfiches en foto s, zodat de reisagent zijn klant gemakkelijker kan adviseren. Euram biedt hotels in alle uithoeken van Amerika aan. Met de motorhome door Alaska De nichetouroperator Wings & Wheels is gespecialiseerd voor selfdrives tours in Amerika. De klanten reizen volledig zelfstandig waarbij ze desgewenst gebruik kunnen maken van de door Wings & Wheels voorgestelde route. De selfdrive specialist geeft naast zijn algemene Amerika-brochure ook een aparte Alaska-brochure uit. De nichetouroperator uit Meise stelt in deze Last Frontier State enkele selfdrives voor met de motorhome. Het zijn avontuurlijke tochten door één van de laatste ongerepte natuurgebieden ter wereld. Kamperen gebeurt soms in kampeerterreinen, maar vaak moet je ook overnachten in de vrije natuur. Het is een unieke ervaring voor ons Europeanen die vervreemd zijn van de natuur. Met de Mountainbike door de Rocky Mountains Montana is gekend voor zijn sportieve sneeuw- en zonvakanties in de Verenigde Staten en Canada. De nichetouroperator uit Heist-op-den-berg is één van de weinige reisaanbieders die in de winter skireizen in de Rocky Mountains aanbiedt. In de zomer worden de ski s omgeruild voor mountainbikes. Montana stippelt sportieve en andere reizen op maat van de klant uit. In het sportieve segment worden naast mountainbikereizen ook trektochten en visvakanties aangeboden. Combireizen VSA-Canada Travel Worldwide heeft zich gespecialiseerd op Amerika en Canada. De niche touroperator uit Schoten is daardoor bijzonder geplaatst om ook combireizen Verenigde Staten Canada aan te bieden. De 12-daagse rondreis Eastern Wonders combineert het Oosten van de VS met de Canadese provincies Québec en Ontario. De rondrit voert de reizigers langs New York, Boston, Québec, Montréal, Toronto, Niagara Falls, Washington en Philadelphia. Uitwaaien op Hawaï Hawaï is in België een minder bekende bestemming. Toch heeft deze Amerikaanse eilandenarchipel in de Stille Oceaan geen geheimen meer voor Gazelle World Wave. De Limburgse nichetouroperator programmeert 6 reizen op Hawaï. De reiziger heeft daarbij de keuze uit selfdrives, begeleide busreizen en avontuurlijke familiereizen. Citytrip New York De jongste tijd is New York als citytripbestemming komen opzetten. Eclusive Destinations speelt op deze trend in en programmeert de stad voor het eerst in zijn Citytripbrochure. De Gentse nichetouroperator biedt in de Big Apple 7 tophotels aan. Zo kunnen de klanten terecht in het beroemde The Pierre en in het Jumeirah Esse House. Ook designhotels als Hotel Ganzevoort en Morgan s Hotel behoren tot de mogelijkheden. [PETER VAN OYEN] Reeds meer dan 15 jaar ervaring als niche-to op Afrika, Noord-Amerika en Canada travel WORLDWIDE MEI

18 DESTINATION Florida? Is dat niet het paradijs voor dikke gepensioneerde Amerikanen, eindeloze nietszeggende stranden en een aaneenschakeling van opgefokte pretparken? Op het eerste zicht wel. Maar wie de vooroordelen laat vallen en verder kijkt dan zijn neus lang is, ontdekt de andere kant van de Sunshine State. Florida anders bekeken. Florida zonder vooroordelen Paradijs in pastel Het cliché van de Amerikaanse oma en opa in gruwelijke shorts, gaat alvast niet op voor Miami Beach. Zeker in het Nautical Style District klopt het hart zonder pacemaker. In de wereldberoemde Art Deco wijk loopt een publiek rond dat van zien en gezien worden zijn primaire levensbehoefte heeft gemaakt. Iedereen ziet er dan ook verplicht? jong, mooi en trendy uit. Op het witte strand met wuivende palmbomen wedijveren gebronsde fitnesscentra-spieren van jonge blagen met de weelderige siliconen-boezems van de uitdagende deernen. Rond 16 uur verkast iedereen naar Ocean Drive. Dé straat van South Miami Beach biedt een lange ketting van terrasjes, van waarop het heerlijk gapen is naar de passerende voorbijgangers en de stapvoets rijdende ferrari s, porsches en hummers. En dat allemaal tegen een achtergrond van schitterende art deco gebouwen in pastelkleuren. Veel huizen zijn dure boetiekhotels geworden. Met hun stucwerk, glanzend chroom, afgeronde hoeken en ramen en decoraties in de vorm van patrijspoorten, verwijzen ze naar de schepen van weleer. Als de zon ondergegaan is, komt een nieuwe volksverhuizing op gang. Ditmaal naar de trendy restaurants en clubs waar Ocean Drive en de aanpalende Collins Avenue een patent op lijken te hebben. De uitdaging is om toegelaten te worden, want veel tenten afficheren zich graag als eclusief. Het paradijs in pastel is dan ook niet voor iedereen. Je kan je nog altijd amuseren met het monsteren van de voorbijgangers. En ook nu weer: veel bruine benen, blote navels en gewaagde decolletés. Miami Beach is nu eenmaal hot, en dan hebben we het niet enkel over het weer. Tropen met budweiser en burgers Ook hot, maar toch totaal anders, is Key West. Dit stadje ligt op het laatste bewoonde koraaleilandje van de reeks keys die als een afgebroken halssnoer over een afstand van 240 kilometer verspreid in de Straat van Florida liggen. Key West is daarmee de meest zuidelijke stad van de Verenigde Staten. Een stukje Amerika, waar eigelijk een Caraïbische sfeer heerst (Key West ligt dichter bij Cuba dan bij Miami). Het resultaat is een tropisch oord, maar dan wel één met budweiser en burgers. Het stadje met amper inwoners verwelkomt jaarlijks 1 miljoen toeristen. De meeste beschouwen Key West als een soort tuin van Eden, waar ze zich eens goed kunnen laten gaan. Vandaar dat velen van het stadje nauwelijks meer zien dan de binnenkant van de bars op Duval Street. Hier bevindt zich ook Sloppy Joe s, waar Ernest Hemingway zijn rum kwam drinken. De vraag is of de schrijver er nu nog zou komen. Van Hemingway rest in deze drukke en lawaaierige bar enkel nog maar de poster met die grijze baard. Voor wie meer van Key West wil zien, is een tocht met The Historical Key West Trolley Tour geen slecht idee. Je laat je dan als een echte toerist in een neptreintje alle hoekjes van het eiland tonen. De onvermijdelijke rode boei, die het einde van Highway 1 en de southernmost point of the USA aangeeft, wordt uiteraard niet overgeslagen. Maar je ziet in Old Town ook de typisch houten woningen met ruime terrassen, waaronder dat van Hemingway en het Little White House (het buitenverblijf van president Truman). In die straatjes met hun overhangende tropische bomen voel je nog iets van de vrijbuitersfeer van weleer. Speeltuin der rijken De kant van Florida aan de Golf van Meico kan je niet vergelijken met de steden aan de Atlantische Oceaan. Alles is hier kleinschaliger en rustiger. De stadjes in Zuidwest Florida werden pas eind 19 de eeuw gesticht en dienden vooral als speeltuin voor de rijken. Aan de rand van de Everglades ligt Naples, dat door Money Magazine in de top 5 van de places to live werd gezet. Het is met zijn mooi wit zandstrand, brede avenues, chique winkels, protserige villa s, eersteklas golfterrein en dito jachthaven inderdaad een leuke plaats om wonen. Het begon allemaal rond de grote pier en het Naples Beach Hotel die in 1889 werden aangelegd. Deze eerste constructies en gebouwen worden hier als monumenten gekoesterd. Het was de start van de bouw van een lustoord, waar nu nog aan verder wordt gewerkt en die duur betaald wordt. Vele inwoners verblijven niet permanent in de stad. Daardoor is het nooit druk op de brede, witte stranden. Ocean Drive. Sloppy Joe s Bar. 18 MEI 2008

19 Een gelijkaardige sfeer tref je aan in Fort Myers, dat ooit begon als militaire buitenpost. Nu verkoopt de stad zichzelf als City of Palms door zijn 1800 palmbomen die de hoofdstraten omzomen. Fort Myers is vooral fier over het feit dat uitvinder Thomas Edison er zijn winterhuis in 1886 bouwde. De toen 39-jarige Edison woonde er tot op 84-jarige leeftijd en deed hier een aantal van zijn grote uitvindingen. Ook autoconstructeur Henry Ford had hier een huis. De Edison & Ford Winter Estates behoorden tot de eerste geprefabriceerde gebouwen in Amerika en liggen in een botanische tuin. Het gebouwencomple is nu een museum geworden, waar je kennis kunt maken met honderden uitvindingen van Edison en Ford. Vooral het laboratorium uit 1929 is de moeite waard. Dali en dolfijn Eind vorige eeuw noemde de American Medical Association de badstad Saint-Petersburg een plaats die bevorderlijk was voor de gezondheid van senioren. Dat veroorzaakte een grote toeloop van gepensioneerden. Sindsdien heeft de stad op de landtong tussen de Tampa Bay en de Golf de reputatie om de hoofdstad van gepensioneerden te zijn. Dat klopt niet helemaal, want in St Pete komen ook jongeren aan hun trekken. In het grootste Salvador Dali- museum ter wereld bijvoorbeeld. Het oorspronkelijke idee erachter was zo lachwekkend dat Dali het zelf had kunnen bedenken. Op het eind van zijn leven zocht de grootindustrieel A. Reynolds Morse uit Ohio gewoon een stad die zijn immense Dali-collectie wilde overnemen. De enige voorwaarde was om een museum te bouwen. Enkele bewindslieden uit Saint Petersburg vlogen naar Ohio en konden Reynolds Morse overtuigen. In 1980 verhuisde diens Dali-collectie naar Florida. Het museum herbergt nu kunstwerken van de Spaanse surrealist. Het aanpalende badstadje Clearwater kwam dan weer met zijn Marine Aquarium in het nieuws. In 2005 raakte een jonge dolfijn verstrikt in een krabbenval, waardoor zijn staart afgezet moest worden. De tuimelaar was op sterven na dood, maar werd gered door het Clearwater Marine Aquarium. De dolfijn kreeg er naast de naam Winter ondertussen ook al een namaakstaart aangemeten. Winter, die opnieuw moest leren zwemmen, is nu dé publiekslieveling van het zee-aquarium van Clearwater geworden. [TEKST & FOTO S: PETER VAN OYEN] Alleen chocolade ontbreekt in het paradijs In 1998 verhuisde het Brugse koppel Yves en Ines Vrielynck met dochter Sacha naar de Florida Keys. Ze waren het slechte klimaat in ons land beu. Bovendien zijn ze gepassioneerd door het zeilen en watersport en waar anders dan in de Keys kun jij dat beter doen? Het koppel zette daarom een jetskibedrijfje op in Key Largo. Maar dit leek toch moeilijker dan gedacht. Yves is nu Destination Sales Manager voor The Florida Keys & Key West en voert toeristische promotie voor de eilanden. Ines is ondertussen Sales Manager geworden van 4 hotels van de Luury Resorts & Hotels keten in Zuid-Florida. En dochter Sacha is naar verluidt al een echte American Girl. Het Brugse koppel heeft zich nog geen minuut beklaagd dat ze naar de Keys zijn verkast. Na het werk leven ze gewoon buiten of gaan ze met hun eigen zeilboot de zee op. Hun huis op Key Largo ligt op 10 meter van de zee. Voor Yves en Ines Vrielynck zijn de Keys het paradijs. Vlaanderen missen ze dan ook niet echt. Of het zou de chocolade moeten zijn. Het Brugse koppel Yves en Ines Vrielynck verhuisde in 1998 naar de Florida Keys. Ze werken nu beiden in de toeristische sector. Voor hun zijn deze eilanden het paradijs. Alleen chocolade missen ze soms nog eens. Clearwater dolfinarium. Praktisch Hoe erheen De 3 belangrijkste luchthavens van Florida zijn Miami, Orlando en Tampa. We vlogen met Delta Air Lines via Atlanta naar Florida (heen: Miami, terug Tampa). Vanaf 22 juni vliegt Jetairfly wekelijks naar Orlando in Florida. Info: Huurwagen Wie een rondrit door Florida maakt, heeft een huurwagen nodig. Op de luchthavens vind jij alle autoverhuurverblijven. Bij Jetair kan de klant opteren voor huurwagens van Alamo of Avis. De goedkoopste huurwagen bij Alamo heb jij vanaf 28,70 euro per dag. Info: Formaliteiten Een digitaal internationaal paspoort is vereist voor de USA. Bij aankomst wordt een vingerafdruk en foto genomen. Munt De dollar is nu maar 65 eurocent meer waard. Beste periode Van november tot maart, 25 graden en meestal droog. Andere periodes warmer en vochtiger. Van augustus tot oktober heb jij kans op stormen. Verblijftip Jetair biedt in zijn brochure Noord-Amerika keuze uit selfdrives met huurauto zoals de achtdaagse Florida Fantastic (vanaf 215 euro, zonder vlucht). Er zijn ook verblijfsvakanties mogelijk in een rits hotels en resorts. Een aanrader is de Hyatt Regency Coconut Point Resort in Bonita Springs. Dit hotel ligt in een magnifiek domein van tropische tuinen. Info: Eten en drinken Voor diegenen die van zeevruchten houden, is Florida een paradijs. Lekker zijn de Stone Crabs die in de mangroves en de Everglades gevangen worden en waarvan de gekookte poten en klauwen gegeten worden. Je breekt ze met een houten hamertje en pulkt het vlees er zo uit. De beste aten we in het City Seafood Café, een houten barakje in het onooglijke Everglades City. Info: MEI

20 CRUISE & FERRY MSC Cruises verwelkomde met de MSC Poesia de jongste telg in haar vloot. Dit nieuwe vlagschip is reeds het 9de vaartuig van de snel groeiende Italiaanse cruiserederij. MSC Poesia werd als eerste schip buiten Italië op 5 april gedoopt in Dover. Met dit Britse inhuldigingsfeest wil de Italiaanse cruisemaatschappij haar groeiend internationaal profiel onderstrepen. Doop in Dover om internationaal profiel te onderstrepen MSC Poesia is nieuw vlagschip van groeiende cruisemaatschappij De MSC Poesia is het derde schip binnen de Musica klasse, maar voegde toch enkele nuttige details toe in vergelijking met haar zusterschepen. Zo telt het schip kajuiten, waarvan 85 % met zeezicht (65 % hebben een terras), zodat de meeste gasten kunnen genieten van de zee. De bedden in de kajuiten zijn ook hoger, waardoor de koffers er onder kunnen en er dus meer ruimte voor de passagiers is. Een andere verbetering is de grotere ruimte voor de gasten in de Villa Pompeiana Cafetaria (aan het zwembad) en een indrukwekkende glaspartij in de Moulin Rouge Lounge, die de gasten een spectaculair zeezicht gunt. De rode draad dat de MSC Poesia met haar twee zusterschepen MSC Orchestra en MSC Musica verbindt, is de onmiskenbare Italiaanse flair en design. De publieke ruimtes van dit ton wegende, 294 meter lange, 50 meter hoge (16 dekken, waarvan 13 voor het publiek toegankelijk) en 32 meter brede schip zijn smaakvol ingericht. Het oog voor detail blijkt bijvoorbeeld uit de opvallende zwart-wit patronen in de Zebra Bar en de unieke mozaïekdecoratie van de 2 openluchtzwembaden en de Aurea Spa. Smaakvol De MSC Poesia is ook op culinair vlak smaakvol. Er zijn 4 restaurants, waaronder L Obelisco, een à la carte restaurant. Voor drankjes kan de gast terecht in 12 bars. Liefhebbers van Japans eten, halen hun hart op in de Kaito Sushi Bar, dat een kopie is van de Japanse bar op het zusterschip MSC Musica. Ook inzake entertainment tracht de MSC Musica te beantwoorden aan ieders smaak. Bepaald indrukwekkend is het multifunctionele Carlo Felice Theatre, dat toeschouwers kan verwelkomen. Het theater is geschikt voor optredens (tijdens de inhuldiging op 5 april trad bijvoorbeeld de beroemde tenor Andrea Bocelli op), maar ook voor allerhande shows en filmvoorstellingen. Verder is er een pianobar, een jazzbar en kan men zijn geluk uitproberen in het Grand Casino. Ook kinderen staan in de kijker. Diverse clubs volgens leeftijd staan in voor de animatie van het jonge grut. De MSC Poesia maakte op 6 april haar maidentrip tussen Dover en Venetië. Van 19 april tot 8 november wordt het nieuwe schip ingezet in de Oostelijke Middellandse Zee. Iedere week maakt het schip dan een lus tussen Venetië, Bari, Katakolon (Olympia), Izmir, Istanbul, Dubrovnik om dan terug de dodgenstad te bereiken. Daarna zal het schip andere wateren opzoeken. [TEKST & FOTO S: PETER VAN OYEN] 20 MEI 2008

21 RAIL1 eperience Een initiatief van Rail1 en InfoTravel Rail 1 Online Booking 2.0 introduceert guided sales Rail 1 optimaliseert zijn reserveringssystemen en breidt hen uit met diverse gebruiksvriendelijke toepassingen die het reserveren van tickets voor hogesnelheidstreinen vereenvoudigen en versnellen. De 2.0 bevat voortaan een best buy -module die alle beschikbare voordeeltarieven weergeeft. Rail 1 Online Booking 2.0 wordt uitgebreid met guided sales en mogelijkheden om voorkeur-zitplaatsen aan te geven. Zoeken op aankomstuur Het nieuwe Rail1 Online Booking 2.0-systeem voor niet-uitgevende reiskantoren omvat grotendeels hetzelfde aanbod als voorheen met Thalys, Eurostar, TGV Brussel-Frankrijk, TGV in Frankrijk, ICE Brussel-Frankfurt, Benelu- en EuroCity-dagtreinen boeken. Daar komt eerlang ook een selectie van veelgebruikte ICE-trajecten in Duitsland bij. De meest opmerkelijke nieuwigheden verhogen, volgens Steven Van den Rijse, de eenvoud en de gebruiksvriendelijkheid. Het reserveringsproces is ingekort van zeven naar vijf stappen. Rekening houdend met opmerkingen vanuit de reiskantoren hebben wij de NMBS-dienstregeling geïntegreerd. Hierdoor wordt bijvoorbeeld voor een traject Aalst-Brussel-Parijs ook de vertrektijd gegeven van de trein die vanuit Aalst de meest optimale aansluiting geeft op de Thalys-trein die je wil reserveren tussen Brussel en Parijs. Verder kan je nu ook een internationale trein zoeken volgens het door jou opgegeven aankomstuur. In de oude versie kon je alleen zoeken op vertrekuur, nu kan het dus ook in omgekeerde richting. Juiste tarieven selecteren en combineren Omdat er vaak misverstanden rezen over de verschillende tarieven en de daaraan verbonden verkoopsvoorwaarden, werd ook daaraan gesleuteld. Kies je bijvoorbeeld een Smilys-tarief in Comfort 2 naar Parijs voor de heenreis, dan suggereert Rail1 Online Booking je meteen hetzelfde tarief voor de terugreis, in zoverre er daarvoor nog biljetten beschikbaar zijn. Vanuit hetzelfde beeldscherm kan je beschikbaarheden in andere tarieven of in Comfort 1 verifiëren. Hierdoor kan je op eenvoudige wijze diverse tarieven en comfortklassen voor heen-en-terugreis combineren, verduidelijkt Steven Van den Rijse. Wie beschikt over een getrouwheidskaart of participeert in een corporate travel program moet dat vanaf het eerste boekingsscherm aangeven en krijgt dan nog uitsluitend de voor hem beschikbare tariefformules. Zo wordt vermeden dat er tijdens het boekingsproces een Lys-tarief wordt voorgesteld aan leisure-reizigers die niet in het bezit zijn van een Lys-kaart. Ten slotte wordt tijdens het reserveringsproces telkens de totaalprijs vermeld voor het geselecteerde traject volgens de gekozen tariefformule. Nieuw is ook dat je in Rail1 Online Booking een voorkeurzitplaats kan aangeven. Zo kan je bijvoorbeeld aanvinken of de klant een solo-zitje in eerste klas wil, een venster- of een gangplaats of een carré voor vier personen. Voor tickets die worden afgedrukt via homeprinting wordt naast de traditionele barcode nu ook een nog meer beveiligde tweedimensionele code ingevoerd. Goed om weten is ten slotte dat baliemedewerkers die internationale treinen reserveren via de nieuwe Rail1 Online Booking voortaan per geboekt segment twee bonuspunten ontvangen. [GEERT VAN LIERDE] Omdat er tegenwoordig zoveel verschillende tariefformules beschikbaar zijn, werd het voor gebruikers haast onmogelijk om klanten het voordeligste tickettarief voor te stellen. Kantoren die draaien en dus ook zelf hun treintickets kunnen uitgeven reserveren hun tickets immers door middel van codes voor bestemmingen en tarieven. Het risico dat je een klant niet het goedkoopste ticket gaf, was hierdoor zeer groot geworden. Vanuit dat oogpunt hebben 2.0 uitgebreid met een zogenaamde best-buy -module. De baliemedewerker tikt bestemming en reisdata in en de boekingsmodule geeft je meteen alle beschikbare voordeeltarieven die op dat ogenblik nog geboekt kunnen worden, geeft Brecht Vanhee, manager business travel 2.0 wordt uitgebreid met best buy -module Bij de geselecteerde voordeeltarieven wordt meteen vermeld of je rekening moet houden met een weekend ter plaatse of een verplichte retourreis. Voor de retourreis kan je enkel die tarieven selecteren die gecombineerd kunnen worden met de heenreis. Heb je een bepaald tarief gekozen, dan worden alle noodzakelijke codes automatisch geplaatst in het boekingsscherm 2.0. De 2.0-module laat ook toe om meerdere reizigerstypes in één dossier te bundelen. Ook kan je voortaan een Thalys en een TGV of een ICE in één dossier samenvoegen. [GVL] Tel. 02 / MEI

22 HOTELLERIE Congreshotelketen Maritim mikt steeds meer op leisure-segment Nathalie Coessens: Maritim wil op verschillende fronten (leisure, business als Mice) aanwezig zijn. (foto pvo) De Duitse hotelketen Maritim, gespecialiseerd in meetings en congressen, verschuift zijn belangstelling naar het leisure-segment. Dat blijkt uit de investeringen van de groep in hotels op toeristische plaatsen in de wereld. Verder worden binnen de thuismarkt Duitsland een aantal nieuwe producten ontwikkeld die duidelijk gericht zijn naar de vrijetijdsindustrie. Toch blijft de hotelketen trouw aan het oorspronkelijke concept van overnachten en vergaderen. Ieder Maritim hotel beschikt steeds over voldoende meetingfaciliteiten. Maritim is één van de weinige hotelketens die nog steeds in privé-handen zijn. Het begon allemaal in 1969, aan de boorden van de Oostzee, toen de familie Gommolla in Timmerdorfer Strand haar eerste hotel opende. Het hotel lag weliswaar aan de zee, vandaar de naam Maritim, maar het was toch meer dan het zoveelste strandhotel, legt Nathalie Coessens,Sales Manager Belgium & The Netherlands, uit. Revolutionair voor die tijd was het concept waarbij overnachten en vergaderen werd gecombineerd. Tot dan toe moest je kiezen tussen een congrescentrum enerzijds en een hotel anderzijds. In het Maritim Hotel Timmendorfer Strand kon je beide zaken voor het eerst combineren. Er werden in dat eerste hotel nog andere accenten gelegd, die later in de keten de rode draad zouden vormen, vervolgt Nathalie Coessens: Van meet af aan hechtte de leiding van Maritim enorm veel belang aan de locatie van het hotel. Ook de gastronomie stond en staat centraal in al onze hotels. De stichters van Maritim wilden ook dat de gasten zich thuis voelden in onze hotels. Het bleek al gauw dat de unieke formule van Maritim, met name de mi tussen hotel en vergaderlocatie, een schot in de roos was. De hotelgroep opende al snel vestigingen overal in Duitsland. En sinds een tijdje werd de horizont ook verruimd met Maritim hotels in andere landen. Op dit ogenblik bezit de hotelgroep 52 hotels, waarvan 37 in Duitsland. Nathalie Coessens wijst er op dat ieder Maritim Hotel zijn eigen stijl heeft. De groep houdt rekening met de lokale smaak en cultuur en tracht dat ook weer te geven in de architectuur en interieur. Verschuiving naar leisure segment De jongste jaren mikt Maritim ook meer op het leisure segment, geeft Nathalie Coessens aan. Dat blijkt uit de opening van een aantal hotels in vakantielanden als Egypte, Turkije, Tunesië, Spanje, Mauritius en Malta. In Egypte werd op 1 januari 2008 het bekende Jolie Ville Luor Island Resort overgenomen van een andere keten. In dat land heeft de groep nu 3 hotels (de andere 2 bevinden zich in de badplaats Sharm El Sheikh). In Turkije zijn er drie hotels in de bekende badplaatsen Alanya, Belek en Marmaris. Verder stelt Maritim 2 hotels voor in het Tunesische Hammamet en Djerba en telkens eentje op de eilanden Mauritius en Malta. In Spanje heeft Maritim een vestiging op Tenerife. Daarnaast investeerde de Duitse hotelgroep ook op Majorca, stipt Nathalie Coessens aan. Na een grondige renovatie heropende Maritim in de herfst van vorig jaar het bekende hotel Galatzo, dat zich in de zuid westelijke hoek van het eiland bevindt in de buurt van het stadje Paguera. Verder hoopt de groep op 1 november van dit jaar de Maritim Estepona nabij de Spaanse stad Malaga te kunnen openen. Dit hotel zal 166 kamers tellen, waarvan de meeste suites zullen zijn. Deze koerswijziging heeft volgens de Sales Manager tot gevolg dat de hotelgroep de banden met de toeristische industrie opnieuw strakker is gaan aanhalen. Nathalie Coessens: De reisagent wordt regelmatig bezocht en krijgt ook voldoende informatie en een newsletter. Wellicht komen er op het Maritim kantoor in Brussel later op het jaar nog twee mensen bij om het sales & marketing team te versterken. Verder geeft Maritim ook een aparte brochure voor golfers en een brochure met reisvoorstellen voor 50 plussers uit. De Duitse hotelgroep levert ook inspanningen om binnen het hotelpark met producten voor de dag te komen, die gericht zijn op families. Zo zijn er vooral in de strandhotels meer familiekamers bijgekomen. In het hotel waarmee alles begon, het Maritim Hotel Timmedorfer Strand, heeft de groep zelfs een onvervalste Barbie-kamer ingericht, volledig in het roze net zoals de beroemdste pop ter wereld het zou gewild hebben. Core Business De groeiende aandacht van Maritim voor het leisuresegment belet natuurlijk niet dat de Duitse hotelgroep ook nog steeds actief is in haar oorspronkelijke corebusiness van meetings en incentives. Zo opende eind vorig jaar het Maritim Hotel Düsseldorf dat met zijn 533 kamers, 21 conferentieruimtes en 2 grote hallen het grootste Congreshotel van de deelstaat Noordrijn-Westfalen is. Ook het nieuwe Maritim Hotel in de Chinese hoofdstad Peking (opent voor de aanvang van de Olympische Spelen) zal eerder een businesspubliek hebben. [PVO] Davy Jansegers (links) en Thom Sheriff, resp. sales eecutive National Sales Office Belgium/ Luemburg en hoteldirecteur NH Luemburg. NH Hoteles zet epansieve groei verder De Spaanse hotelgroep NH Hoteles is aan een sterke opmars bezig. Van de huidige 345 hotels zijn er 11 in ons land gevestigd. De groep nam vorig jaar twee Italiaanse ketens van samen 85 hotels over, maar de groeiambities voor de komende jaren reiken nog veel verder. De hoofdzetel van NH Hoteles is gevestigd in Madrid. De groep bestaat intussen dertig jaar, maar is pas omstreeks het magisch scharnierjaar 2000 aan een zeer epansieve koers begonnen. Het patrimonium bedraagt thans 345 hotels (allemaal behorend tot de categorieën van 3, 4 of 5 sterren), die samen meer dan kamers omvatten en ruim 1600 seminariezalen. Dit laatste impliceert dat het merendeel NH Hoteles zakenhotels zijn. Er wordt geopteerd voor strategische liggingen in hoofdsteden en industriesteden. Een goed voorbeeld terzake is NH Luemburg. Per november 2006 werd de Sheraton Aérogolf overgenomen, vlakbij de luchthaven van de hoofdstad. De bezettingsgraad beliep vorig jaar 66% (met een totaal zakencijfer van 6,3 mio euro), maar moet naar verwachting dit jaar tot 70% kunnen opgetrokken worden. Dit surplus wordt gecreëerd door tijdens het weekend toeristen aan te trekken via aantrekkelijke arrangementen; tijdens de week is het hotel bijna permanent volzet. Polyvalent Het hoofdaccent mag dan op business liggen, ook toeristische steden laten NH Hoteles zeker niet ongevoelig. De leisure klanten worden onder meer verwend door in alle hotels van de groep op zondag een ontbijt tot 12 uur en een late check-out tot 17 uur gratis toe te laten. NHow is een nieuw 5 stars delue product (zeer stijlvol en trendy), met op dit ogenblik één vestiging in Milaan. Daarnaast zijn er de EdenH hotels die behoren tot het luury resort gamma. Het dichtstbijzijnde is Schlosshotel Bühlerhöhe in Baden- Baden, Zwarte Woud. Dit soort hotels bevinden zich in het groen of aan het strand. Met NHube en Fast Good zijn twee food & beverage concepten genoemd waarbij samengewerkt wordt met de bekende chef Adria Ferran. NH Hoteles heeft tevens het befaamde Casino de Madrid in de Spaanse hoofstad in eigendom. NH Hoteles is momenteel ingeplant in 22 verschillende landen, hoofdzakelijk in Europa maar ook in Afrika, de Caraiben en Zuid-Amerika. De overname van de beide Italiaanse groepen Jolly Hotels en Framon Hotels in 2007 bracht NH Hoteles meteen 85 nieuwe bijkomende hotels op. Het ligt in de bedoeling deze lijn door te trekken met nog zo n à etra hotelkamers in de nabije toekomst. Onder meer in België is de Spaanse groep op zoek naar versterking in strategisch gelegen steden. Thans zijn er in totaal 11 NH Hoteles in ons land. Daarvan situeren er zich 6 in Brussel (in het centrum en aan de luchthaven), 2 in Gent (waaronder sinds november 2007 het voormalige Sofitel), 1 in Brugge (eveneens sinds nov opvolger van de vroegere Sofitel op t Zand), 1 in Mechelen en 1 in Genk. [DS] 22 MEI 2008

De positie van de autocar op de Belgische reismarkt

De positie van de autocar op de Belgische reismarkt De positie van de autocar op de Belgische reismarkt September 215 Inhoud Marktevoluties inzake het gebruik van de autocar als transportmiddel bij: 1. lange vakanties 2. korte vakanties 3. enkele reisproducten

Nadere informatie

verkrijgbaar via www.nmbs.be

verkrijgbaar via www.nmbs.be verkrijgbaar via www.nmbs.be Waar hang jij dit jaar uit? Wachten op de zon in Belgenland, op uitstap naar zee of de Ardennen? Of zoek je toch liever het avontuur op? Komt mooi uit, want met je eigen InterRail

Nadere informatie

koop nu je s InterRail Pasbs.be www.nmbs.be Bestemming beter van 01.01.2010 t/m 31.12.2010 Realisatie : Euro RSCG Brussels Griekenland Italië Portugal

koop nu je s InterRail Pasbs.be www.nmbs.be Bestemming beter van 01.01.2010 t/m 31.12.2010 Realisatie : Euro RSCG Brussels Griekenland Italië Portugal V.U. : Michel Jadot NMBS Europe Hallepoortlaan 40 1060 Brussel Realisatie : Euro RSCG Brussels Griekenland Italië Portugal Ierland Grootbrittannië Spanje belgië frankrijk turkije van 01.01.2010 t/m 31.12.2010

Nadere informatie

20 jaar Avitour. Bedankt!

20 jaar Avitour. Bedankt! NEWSLETTER EEN WOORDJE VOORAF 20 jaar Avitour Bedankt! Avitour Newsletter nr 22 / Juli, Aug, Sept. 2012 1 N I E U W B I J A V I T O U R 20 jaar Avitour, dat vieren we! Onze groep heeft zijn 20-jarig bestaan

Nadere informatie

REISBUREAU INHOUDSOPGAVE

REISBUREAU INHOUDSOPGAVE REISBUREAU INHOUDSOPGAVE Inleiding... 2 Aan het werk... 2 Klemtonen van de opleiding... 3 Onderwijskundige aanpak... 3 Programmagids... 4 Studiemateriaal... 4 Lessenrooster... 5 Stage & afstudeerproject...

Nadere informatie

InterRail ÉÉN PASS. DERTIG LANDEN. EINDELOOS VEEL MOGELIJKHEDEN. korting op je Global Pass 01/01/2014-31/12/2014. Zoveel meer dan een treinticket

InterRail ÉÉN PASS. DERTIG LANDEN. EINDELOOS VEEL MOGELIJKHEDEN. korting op je Global Pass 01/01/2014-31/12/2014. Zoveel meer dan een treinticket InterRail korting op je Global Pass ÉÉN PASS. DERTIG LANDEN. EINDELOOS VEEL MOGELIJKHEDEN. 01/01/2014-31/12/2014 Zoveel meer dan een treinticket Europa verkennen met InterRail. En jij bepaalt het tempo.

Nadere informatie

Dienstregeling & Aansluitingen 10 I 06 I 2007 > 08 I 12 I 2007 www.thalys.com http://thalys.mobi

Dienstregeling & Aansluitingen 10 I 06 I 2007 > 08 I 12 I 2007 www.thalys.com http://thalys.mobi & Aansluitingen 10 I 06 I 2007 > 08 I 12 I 2007 www.thalys.com http://thalys.mobi Het Thalys-netwerk breidt zich uit Alle bestemmingen en aansluitingen vanuit België Thalys Ontdek op uw eigen ritme het

Nadere informatie

Persbulletin maart 2008 SWISS

Persbulletin maart 2008 SWISS Persbulletin maart 2008 SWISS Deze uitgave: SWISS op koers, jaarcijfers 2007 Shuttle service Zürich Samenwerkingsverband tussen Kuoni en SWISS Welkom in Zermatt Extra vluchten naar Kameroen SWISS uitbreiding

Nadere informatie

Wie is de Vlaamse toerist? Zeeuwse ondernemers in Gent, 21 april 2015

Wie is de Vlaamse toerist? Zeeuwse ondernemers in Gent, 21 april 2015 Wie is de Vlaamse toerist? Zeeuwse ondernemers in Gent, 21 april 2015 Belang van de Belgische markt Reisverkeer vanuit België naar Nederland Vakanties (4n+) (2012): 328.000 Korte vakanties (1-3n) (2012):

Nadere informatie

I. DE VAKANTIES IN DE VOORBIJE ZOMER

I. DE VAKANTIES IN DE VOORBIJE ZOMER Zaventem, 14 december 2012 ABTO Panel Research RESULTATEN ZOMER 2012 (april-oktober) RESULTATEN VOORBIJE JAAR (november 2011-oktober 2012) EERSTE TENDENSEN WINTER 2012/2013 (boekingen 21oktober 2012-20

Nadere informatie

Hotels - cijfermatige trends (tot 2013)

Hotels - cijfermatige trends (tot 2013) Hotels - cijfermatige trends (tot 2013) 1 Inhoudsopgave Gebruikte termen... 4 Methodologie... 6 1. Commerciële logies in Vlaanderen... 8 1.1. Vlaanderen... 8 1.1.1. Evolutie aantal aankomsten en overnachtingen

Nadere informatie

Een overzicht van onze diensten en producten (print & online)

Een overzicht van onze diensten en producten (print & online) Travel Media KitNL Een overzicht van onze diensten en producten (print & online) Het leidinggevende vakblad voor de Belgische en Luxemburgse reisindustrie wordt driewekelijks gepubliceerd en bereikt alle

Nadere informatie

Polsslag Ondernemend Limburg juli 2015: +4,8 Ondernemersvertrouwen op hoogste peil in 4 jaar Nog geen hitterecords voor Limburgse economie

Polsslag Ondernemend Limburg juli 2015: +4,8 Ondernemersvertrouwen op hoogste peil in 4 jaar Nog geen hitterecords voor Limburgse economie Ieder kwartaal peilen VKW Limburg en UNIZO-Limburg naar het aanvoelen van de Limburgse ondernemers en bedrijfsleiders over de economische gang van zaken in de bedrijven. De resultaten van deze bevraging

Nadere informatie

Accountancy - Fiscaliteit

Accountancy - Fiscaliteit Accountancy - Fiscaliteit Randstad Randstad Roeselare Sint-Michielsstraat 31 8800 Roeselare Medewerker Calculatiedienst U genoot bij voorkeur een bacheloropleiding in een administratieve of financiële

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in juli 2014

De arbeidsmarkt in juli 2014 De arbeidsmarkt in juli 2014 Datum: 13 augustus 2014 Van: Stad Antwerpen Ondernemen & stadsmarketing Werk en Economie Betreft: Arbeidsmarktfiche juli 2014 In deze arbeidsmarktfiche zien we 1. dat Antwerpen

Nadere informatie

Nederlander minder op vakantie in 2010

Nederlander minder op vakantie in 2010 Vakantieparticipatie De vakantieparticipatie geeft het percentage van de Nederlandse bevolking weer dat in het onderzoeksjaar minstens één keer op vakantie is geweest. In de vorige eeuw is de vakantieparticipatie,

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in december 2014

De arbeidsmarkt in december 2014 De arbeidsmarkt in december 2014 Datum: 14 januari 2015 Van: Stad Antwerpen Ondernemen & stadsmarketing Werk en Economie Betreft: Arbeidsmarktfiche december 2014 In deze arbeidsmarktfiche zien we 1. dat

Nadere informatie

Departement gezondheidszorg - BANABA Zorgmanagement Geaccrediteerde opleiding door VHLORA* en NVAO*

Departement gezondheidszorg - BANABA Zorgmanagement Geaccrediteerde opleiding door VHLORA* en NVAO* Page1 Geachte mevrouw, heer Beste collega, Je bent werkzaam in de zorg als verpleegkundige, vroedvrouw, kinesist, ergotherapeut, diëtist, medisch secretaresse, laborant, maatschappelijk werker en je wilt

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in november 2015

De arbeidsmarkt in november 2015 De arbeidsmarkt in november 2015 Datum: 7 december 2015 Van: Stad Antwerpen Ondernemen en Stadsmarketing Business en innovatie Betreft: Arbeidsmarktfiche november 2015 In deze arbeidsmarktfiche zien we

Nadere informatie

Bedrijfsvertaler - Tolk, Hotelmanagement, Management Assistant, Rechtspraktijk, Toerisme en recreatiemanagement

Bedrijfsvertaler - Tolk, Hotelmanagement, Management Assistant, Rechtspraktijk, Toerisme en recreatiemanagement Bedrijfsvertaler - Tolk, Hotelmanagement, Management Assistant, Rechtspraktijk, Toerisme en recreatiemanagement Konvert Interim NV Kennedypark 16 8500 Kortrijk Uitzendconsulent Regio Veurne m/v A1 niveau

Nadere informatie

Tevredenheid bij bezoekers van infokantoren

Tevredenheid bij bezoekers van infokantoren Tevredenheid bij bezoekers van infokantoren Regionale infokantoren algemene resultaten Onderzoek uitgevoerd door Guidea in samenwerking met Toerisme Vlaanderen 1 Doelstellingen en Methodologie 3 1 Achtergrond

Nadere informatie

ÉÉN PASS. DERTIG LANDEN. EINDELOOS VEEL MOGELIJKHEDEN.

ÉÉN PASS. DERTIG LANDEN. EINDELOOS VEEL MOGELIJKHEDEN. Interrail Kinderen reizen gratis mee! ÉÉN PASS. DERTIG LANDEN. EINDELOOS VEEL MOGELIJKHEDEN. 01/01/15-31/12/15 Zoveel meer dan een treinticket Europa verkennen met Interrail. Ieder zijn ding, ieder zijn

Nadere informatie

In welk land ligt Oslo? Noorwegen. Welk land is een eiland in de Noordelijke IJszee? IJsland Welke letter heeft die zee op de kaart?

In welk land ligt Oslo? Noorwegen. Welk land is een eiland in de Noordelijke IJszee? IJsland Welke letter heeft die zee op de kaart? N O P Thuistopo. Noem de letter en zeg welk land, welke zee of welke plaats het is. A = IJsland, B = Noorwegen, = Zweden, = inland, E = Rusland, = enemarken, G = Oslo, H = Stockholm, I = Helsinki, J =

Nadere informatie

N B T C A F D E L I N G R E S E A R CH M A A R T 2 0 1 1 TOERISME IN PERSPECTIEF

N B T C A F D E L I N G R E S E A R CH M A A R T 2 0 1 1 TOERISME IN PERSPECTIEF N B T C A F D E L I N G R E S E A R CH M A A R T 2 0 1 1 TOERISME IN PERSPECTIEF 2011 ONTWIKKELINGEN MBT T OT INKOMEND EN BINNENLANDS TOERISM E NADER BEKEKEN Toerisme in perspectief 2011 Ontwikkelingen

Nadere informatie

14 de VAKANTIEBAROMETER VAN EUROP ASSISTANCE: LICHTE STIJGING VAN HET VAKANTIEBUDGET VAN DE BELGEN, MAAR AANTAL BELGISCHE REISLUSTIGEN NEEMT AF

14 de VAKANTIEBAROMETER VAN EUROP ASSISTANCE: LICHTE STIJGING VAN HET VAKANTIEBUDGET VAN DE BELGEN, MAAR AANTAL BELGISCHE REISLUSTIGEN NEEMT AF 14 de VAKANTIEBAROMETER VAN EUROP ASSISTANCE: LICHTE STIJGING VAN HET VAKANTIEBUDGET VAN DE BELGEN, MAAR AANTAL BELGISCHE REISLUSTIGEN NEEMT AF De jaarlijkse Europese Vakantiebarometer van Europ Assistance

Nadere informatie

De Nederlandse Travel Management Survey 2011

De Nederlandse Travel Management Survey 2011 Travel Management Survey 2011 Ook dit jaar publiceert Zakenreis weer de Travel Management Survey, waarin de Nederlandse travel manager/inkoper wordt ondervraagd over actuele ontwikkelingen en bottlenecks.

Nadere informatie

Thalys Dienstregeling & Prijzen 02 I 07 I 2006 > 09 I 12 I 2006

Thalys Dienstregeling & Prijzen 02 I 07 I 2006 > 09 I 12 I 2006 Informatie & reservatie Thalys Dienstregeling & Prijzen 02 I 07 I 2006 > 09 I 12 I 2006 www.thalys.com Hoe uw reis voorbereiden? Waar koopt u uw Thalys-biljetten? Per telefoon, op 02 528 28 28, van van

Nadere informatie

Deze formule is uitstekend geschikt voor de jonge studenten om zich voor te bereiden op school of een examen.

Deze formule is uitstekend geschikt voor de jonge studenten om zich voor te bereiden op school of een examen. EASY LANGUAGES Verblijf bij een privéleraar - Totale onderdompeling U wilt graag een taalprogramma volgen en een verbluffend resultaat behalen? Een verblijf bij een privé leraar is ideaal om binnen een

Nadere informatie

De mooiste steden. De keuze van de Reisgids

De mooiste steden. De keuze van de Reisgids De mooiste steden De keuze van de Reisgids Mooiste steden.indb 3 Copyright 2011 Consumentenbond, Den Haag Auteursrechten op tekst, tabellen en illustraties voorbehouden Inlichtingen Consumentenbond De

Nadere informatie

Welkom in de wereld van DHL. Inhoud

Welkom in de wereld van DHL. Inhoud Transittijden en tarieven Day Definite-services 2014 DHL Express 2 Welkom in de wereld van DHL DHL Express geeft u direct inzicht in de standaardtarieven en doorlooptijden die van toepassing zijn op uw

Nadere informatie

DICHTBIJVAKANTIES. Frankrijk - Normandië. Hotel Villa Marine *** Klantentevredenheid: 7.6/10. Verblijf tussen 26/5-13/7 4 dagen halfpension. 146 p.p.

DICHTBIJVAKANTIES. Frankrijk - Normandië. Hotel Villa Marine *** Klantentevredenheid: 7.6/10. Verblijf tussen 26/5-13/7 4 dagen halfpension. 146 p.p. DICHTBIJVAKANTIES Frankrijk - Normandië Hotel Villa Marine *** Klantentevredenheid: 7.6/10 Verblijf tussen 26/5-13/7 4 dagen halfpension 146 p.p. 219 FPCH50N --- 2/3 persoonskamer met lateraal zeezicht

Nadere informatie

Groot-Brittannië Ierland Verenigde Staten Malta Canada Australië en Oceanië Andere Bestemmingen

Groot-Brittannië Ierland Verenigde Staten Malta Canada Australië en Oceanië Andere Bestemmingen EASY LANGUAGES Studenten vanaf 16 jaar Efficiënte taalprogramma's in het buitenland voor studenten en jongeren vanaf 16 jaar. De programma's zijn geschikt voor alle niveaus in alle uithoeken van de wereld.

Nadere informatie

Bedrijfsjurist in Beweging

Bedrijfsjurist in Beweging Salary Survey editie 2014 Bedrijfsjurist in Beweging Profiel, lonen en trends 01 Executive summary Met 696 deelnemers is deze editie 2014 van de salary survey bij de bedrijfsjurist een succes. We noteerden

Nadere informatie

Een reis plannen via internet

Een reis plannen via internet Weetjes Een reis plannen via internet Infosessie bibliotheek 25 november 2015 Meer dan de helft van de Vlamingen boekt hun reis online. 36% boekt online omwille van de prijs. Even belangrijk is de omschrijving

Nadere informatie

Toerisme in cijfers Tourism in figures 2013. 03 aantal overnachtingen naar verblijfsmotief 2013 number of overnight stays by motive of stay 2013

Toerisme in cijfers Tourism in figures 2013. 03 aantal overnachtingen naar verblijfsmotief 2013 number of overnight stays by motive of stay 2013 Toerisme in cijfers Tourism in figures 2013 XL 03 aantal overnachtingen naar verblijfsmotief 2013 number of overnight stays by motive of stay 2013 Ju i 2014 2 AANTAL OVERNACHTINGEN NAAR VERBLIJFSMOTIEF,

Nadere informatie

S.M.A.R.T. update. Statistics. Market Analysis. Research. Trends.

S.M.A.R.T. update. Statistics. Market Analysis. Research. Trends. S.M.A.R.T. update Statistics. Market Analysis. Research. Trends. Ontwikkeling musea, attracties & schiphol 2013, 2014 tm ytd april 2015 35,0% 30,0% 25,0% 20,0% 15,0% 10,0% 5,0% 2013 2014 2015 0,0% -5,0%

Nadere informatie

overal en altijd... 2

overal en altijd... 2 Gerust op reis 2 overal en altijd... Overal en altijd... Wat er ook gebeurt, Inter Partner Assistance staat u bij met raad en daad, waar u ook bent, de klok rond, het jaar rond. Thuis, op reis of onderweg,

Nadere informatie

Autoprijzen: ondanks prijsconvergentie blijft kopen in buitenland vaak nog interessant

Autoprijzen: ondanks prijsconvergentie blijft kopen in buitenland vaak nog interessant IP/04/285 Brussel, 2 maart 2004 Autoprijzen: ondanks prijsconvergentie blijft kopen in buitenland vaak nog interessant Het jongste verslag over autoprijzen toont aan dat op alle markten de prijsconvergentie

Nadere informatie

NEW! Nokia 5800 xpressmusic De eerste Nokia-gsm met touchscreen. Connecting People

NEW! Nokia 5800 xpressmusic De eerste Nokia-gsm met touchscreen. Connecting People Connecting People NEW! Nokia 5800 xpressmusic De eerste Nokia-gsm met touchscreen Blader gemakkelijk door het menu met uw vinger of stylus. Surf en e-mail via onze wifihotspots of mobiele breedband. Geniet

Nadere informatie

Belangrijk bericht over de nieuwe Thomas Cook & Pegase methodiek voor extra toeslagen

Belangrijk bericht over de nieuwe Thomas Cook & Pegase methodiek voor extra toeslagen Belangrijk bericht over de nieuwe Thomas Cook & Pegase methodiek voor extra toeslagen Beste Reisagent, Wij danken u bij voorbaat om deze mededeling aandachtig door te nemen. Zoals u weet, werden wij in

Nadere informatie

De Nederlandse Travel Management Survey 2008

De Nederlandse Travel Management Survey 2008 Travel Management Survey 2008 Zoals elk jaar publiceert Zakenreis deze maand de Travel Management Survey, waarin reisprofessionals uit het bedrijfsleven zijn ondervraagd over de verschillende aspecten

Nadere informatie

Europese jobmarkt herleeft

Europese jobmarkt herleeft Europese jobmarkt herleeft Resultaten Search Trends survey Februari 2010 1 Samenvatting Twee derde van de bedrijven wil tijdens de komende 12 maanden mensen aanwerven; een vijfde van de Europese bedrijven

Nadere informatie

Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken

Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken De Nederlandse bancaire vorderingen 1 op het buitenland zijn onder invloed van de economische crisis en het uiteenvallen van ABN AMRO tussen

Nadere informatie

rapportage Producentenvertrouwen kwartaal 1. Deze resultaten zijn tevens gepubliceerd in de tussenrapportage economische barometer (5 juni 2002)

rapportage Producentenvertrouwen kwartaal 1. Deze resultaten zijn tevens gepubliceerd in de tussenrapportage economische barometer (5 juni 2002) Rapportage producentenvertrouwen oktober/november 2002 Inleiding In de eerste Economische Barometer van Breda heeft de Hogeschool Brabant voor de eerste keer de resultaten gepresenteerd van haar onderzoek

Nadere informatie

Herdenkingstoerisme Westhoek 2014

Herdenkingstoerisme Westhoek 2014 Visitor Management Herdenkingstoerisme Westhoek 2014 Persconferentie 8 april 2015 Opvolging bezoekerscijfers WOI-sites Westhoek BC Westfront 7 MUSEA: via ticketing 4 BEGRAAFPLAATSEN: via tellers Forse

Nadere informatie

Dossier regionale luchthavens. 0. Aanleiding:

Dossier regionale luchthavens. 0. Aanleiding: Dossier regionale luchthavens 0. Aanleiding: In 2004 presenteerde het Vlaams Forum Luchtvaart een rapport en aanbevelingen aan de Vlaamse regering over de luchtvaart in Vlaanderen [2]. Belangrijk onderdeel

Nadere informatie

Jongeren ten opzichte van hun eerste job 15-09-2008

Jongeren ten opzichte van hun eerste job 15-09-2008 Jongeren ten opzichte van hun eerste job Samenvatting 15-09-2008 van de resultaten a Market Probe division Doelstelling van het onderzoek 2 3 Kennis over de jongeren ten aanzien van het einde van hun studies

Nadere informatie

De buitenlandse handel van België - 2009 -

De buitenlandse handel van België - 2009 - De buitenlandse handel van België - 2009 - De buitenlandse handel van België in 2009 (Bron: NBB communautair concept*) Analyse van de cijfers van 2009 Zoals lang gevreesd, werden in 2009 de gevolgen van

Nadere informatie

Welkom bij Youropi.com

Welkom bij Youropi.com Welkom bij Youropi.com Youropi.com is jouw online city guide. Sinds november 2007 is de website live en kun je er over meer dan 75 steden informatie vinden. Of het nu gaat om een middagje shoppen in Maastricht

Nadere informatie

Recreatie en Toerisme

Recreatie en Toerisme 12 Groningen, Hoogeveen, Hardenberg 2012-2013 Recreatie en Toerisme www.alfa-college.nl Jouw opleiding volg je bij het Alfa-college Het Alfa-college is het christelijk regionaal opleidingencentrum voor

Nadere informatie

Als KBC er kan je bij Omnia Travel (100 % dochtermaatschapij van KBC) genieten van diverse kortingen

Als KBC er kan je bij Omnia Travel (100 % dochtermaatschapij van KBC) genieten van diverse kortingen Omnia Travel Als KBC er kan je bij Omnia Travel (100 % dochtermaatschapij van KBC) genieten van diverse kortingen 3 % korting voor boekingen via een Omnia Travel-kantoor. tot 6 % korting Als je je op de

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in april 2015

De arbeidsmarkt in april 2015 De arbeidsmarkt in april 2015 Datum: 12 mei 2015 Van: Stad Antwerpen Ondernemen & stadsmarketing Business en innovatie Betreft: Arbeidsmarktfiche april 2015 In deze arbeidsmarktfiche zien we 1. dat Antwerpen

Nadere informatie

Dienstregeling & Prijzen

Dienstregeling & Prijzen Dienstregeling & Prijzen Geldig van 9 december 2007 t/m 13 december 2008 Brussel Köln > in 2u20 Brussel Frankfurt Airport > in 3u15 Brussel Frankfurt > in 3u30 2 > ICE International Brussel - Köln - Frankfurt

Nadere informatie

S.M.A.R.T. update. Statistics. Market Analysis. Research. Trends.

S.M.A.R.T. update. Statistics. Market Analysis. Research. Trends. S.M.A.R.T. update Statistics. Market Analysis. Research. Trends. 35,0% 30,0% Ontwikkeling musea, attracties & schiphol 2012, 2013 tm ytd december 2014 2012 2013 2014 25,0% 20,0% 15,0% 10,0% 5,0% Nov Dec

Nadere informatie

Deel 3. Wat doet de Europese Unie? 75

Deel 3. Wat doet de Europese Unie? 75 DEEL 3.4 DE EURO Deel 3. Wat doet de Europese Unie? 75 3.4. DE EURO DOEL - De leerlingen/cursisten ontdekken de voordelen van het gebruik van de eenheidsmunt: wisselen van geld is niet meer nodig, je spaart

Nadere informatie

ECC-Net: Travel app. Een nieuwe mobiele applicatie voor de Europese consument bij zijn reizen in het buitenland. Informatieblad app - ECC-Net: Travel

ECC-Net: Travel app. Een nieuwe mobiele applicatie voor de Europese consument bij zijn reizen in het buitenland. Informatieblad app - ECC-Net: Travel 1 ECC-Net: Travel app Een nieuwe mobiele applicatie voor de Europese consument bij zijn reizen in het buitenland Een gezamenlijk project van het Netwerk van Europese Consumentencentra Naam van de APP ECC-Net:

Nadere informatie

De positie van de Vlaamse kust op de Belgische reismarkt

De positie van de Vlaamse kust op de Belgische reismarkt Kusttoerisme West-Vlaanderen Werkt 3, 28 De positie van de Vlaamse kust op de Belgische reismarkt Foto: Evelien Christiaens Rik De Keyser bestuurder-directeur en hoofd afdeling toerisme, WES Evelien Christiaens

Nadere informatie

Bizz Flex en Bizz Flex+

Bizz Flex en Bizz Flex+ Vorige tarieven Bizz Flex en Bizz Flex+ Bizz Fusion Bizz Happy Work en Max Bizz Mobile, Bizz Mobile+ en Bizz Mobile XL Bizz Mobile No Limit Bizz Mobile Team, Bizz Mobile Team+ en Bizz Mobile Team XL Bizz

Nadere informatie

Toerisme & Recreatie. 3 e graad TSO

Toerisme & Recreatie. 3 e graad TSO Toerisme & Recreatie 3 e graad TSO 1 PROFIEL Ben je op zoek naar een brede kijk op de wereld? Ben je vrij actief en zou je graag werken met (groepen) mensen? Organiseer je graag? Spreekt entertainen of

Nadere informatie

De invloed van landsgrenzen en taalverschillen op de luchthavenkeuze in België en Nederland. Uitkomsten van de KiM luchthavenkeuze enquête 2013

De invloed van landsgrenzen en taalverschillen op de luchthavenkeuze in België en Nederland. Uitkomsten van de KiM luchthavenkeuze enquête 2013 De invloed van landsgrenzen en taalverschillen op de luchthavenkeuze in België en Nederland. Uitkomsten van de KiM luchthavenkeuze enquête 2013 Internationale connectiviteit Staat op alle metropolenlijstjes

Nadere informatie

DANKWOORD 12 OVER DE AUTEURS 14 HOE GEBRUIK JE DIT BOEK? 15 INLEIDING 16 DEEL I. DE REISMARKT 19 WAT VIND JE IN DIT HOOFDSTUK? 20 DE REISMARKT 21

DANKWOORD 12 OVER DE AUTEURS 14 HOE GEBRUIK JE DIT BOEK? 15 INLEIDING 16 DEEL I. DE REISMARKT 19 WAT VIND JE IN DIT HOOFDSTUK? 20 DE REISMARKT 21 Inhoud 5 INHOUD DANKWOORD 12 OVER DE AUTEURS 14 HOE GEBRUIK JE DIT BOEK? 15 INLEIDING 16 DEEL I. DE REISMARKT 19 WAT VIND JE IN DIT HOOFDSTUK? 20 DE REISMARKT 21 De historische ontwikkeling 21 De toeristische

Nadere informatie

Als KBC er kan je bij Omnia Travel (100 % dochtermaatschapij van KBC) genieten van diverse kortingen

Als KBC er kan je bij Omnia Travel (100 % dochtermaatschapij van KBC) genieten van diverse kortingen Omnia Travel Als KBC er kan je bij Omnia Travel (100 % dochtermaatschapij van KBC) genieten van diverse kortingen 3 % korting voor boekingen via een Omnia Travel-kantoor. tot 6 % korting Als je je op de

Nadere informatie

Exportmonitor 2011. Het noordelijke bedrijfsleven wordt steeds internationaler

Exportmonitor 2011. Het noordelijke bedrijfsleven wordt steeds internationaler Exportmonitor 2011 Het noordelijke bedrijfsleven wordt steeds internationaler Uit de Exportmonitor 2011 blijkt dat het noordelijk bedrijfsleven steeds meer aansluiting vindt bij de wereldeconomie. De Exportmonitor

Nadere informatie

Belgische kledingsector : redelijk goed klimaat in 2007 maar dreigende onweerswolken in 2008

Belgische kledingsector : redelijk goed klimaat in 2007 maar dreigende onweerswolken in 2008 PERSBERICHT Belgische kledingsector : redelijk goed klimaat in 2007 maar dreigende onweerswolken in 2008 Het jaar 2007 kan voor de kledingsector worden samengevat als een stabiel jaar. De omzetdaling was

Nadere informatie

ALGEMEEN OMZET FEBRUARI 2016 16/02/2016. Boordtabellen Horeca. Synthese:

ALGEMEEN OMZET FEBRUARI 2016 16/02/2016. Boordtabellen Horeca. Synthese: FEBRUARI 2016 16/02/2016 Boordtabellen Horeca Synthese: De omzetgroei in de horeca zet door en is het sterkst in restaurants en logies. De horeca inflatie blijft op een hoog niveau. Het aantal arbeidsplaatsen

Nadere informatie

Zon- THALYS.COM VAN HARTE WELKOM. 5900 Brochure Soleil 2013 BNL.indd 1 01/02/13 11:06

Zon- THALYS.COM VAN HARTE WELKOM. 5900 Brochure Soleil 2013 BNL.indd 1 01/02/13 11:06 Zomer 2013 Zon- THALYS.COM Naar het zuiden van Frankrijk vanuit België bestemmingen VAN HARTE WELKOM 5900 Brochure Soleil 2013 BNL.indd 1 01/02/13 11:06 THALYS ZON Bestemmingen & Dienstregeling Zin in

Nadere informatie

De FOD Economie publiceert zijn Barometer van de informatiemaatschappij 2013

De FOD Economie publiceert zijn Barometer van de informatiemaatschappij 2013 De FOD Economie publiceert zijn Barometer van de informatiemaatschappij 2013 Brussel, 25 juni 2013 De FOD Economie publiceert jaarlijks een globale barometer van de informatiemaatschappij. De resultaten

Nadere informatie

TGV DIENSTREGELINGEN TGV BRUSSEL-FRANKRIJK. Zoveel meer dan een treinticket. Geldig tot 13 december 2014

TGV DIENSTREGELINGEN TGV BRUSSEL-FRANKRIJK.  Zoveel meer dan een treinticket. Geldig tot 13 december 2014 TGV DIENSTREGELINGEN TGV BRUSSEL-FRANKRIJK www.nmbs-europe.com Geldig tot 13 december 2014 Zoveel meer dan een treinticket 5 uitstekende redenen om met TGV Brussel-Frankrijk te reizen 1. Frankrijk binnen

Nadere informatie

Naam: Vakantie. Vraag 1. Ben je weleens op vakantie geweest? Waarheen? Werkblad vakantie - Aardrijkskunde groep 5 - Niveau blauw.

Naam: Vakantie. Vraag 1. Ben je weleens op vakantie geweest? Waarheen? Werkblad vakantie - Aardrijkskunde groep 5 - Niveau blauw. Naam: Vakantie _ Een groot aantal Nederlanders gaat ieder jaar één keer op vakantie. Vaak gaat de reis naar het buitenland, bijvoorbeeld naar Duitsland, Frankrijk, Spanje, of nog verder. Maar Nederlanders

Nadere informatie

De recreatieve verblijfs- en dagtoerist in Brussel

De recreatieve verblijfs- en dagtoerist in Brussel Kunststedenonderzoek De recreatieve verblijfs- en dagtoerist in 17 oktober 2012 Onderzoek: samenwerking tussen Toerisme Vlaanderen en de Vlaamse kunststeden regionale economie lokale economie centrumbeheer

Nadere informatie

Treinen vanuit en naar uw station

Treinen vanuit en naar uw station Treinen vanuit en naar uw station Brussels South Charleroi-Airport 12.12.2004-10.12.2005 Informatie dienstregelingen Met de trein tot op het tarmac Of zo goed als. U stijgt op of landt in Brussels South

Nadere informatie

CWT Corporate Select

CWT Corporate Select CWT Corporate Select Bij Carlson Wagonlit Travel is niets onmogelijk Carlson Wagonlit Travel is één van de grootste zakenreisorganisaties met een wereldwijd netwerk van kantoren. Wij zijn in maar liefst

Nadere informatie

BOOST VOOR REIZEN. Toegang tot meer dan 8 000 000 potentiële Belgische reizigers!

BOOST VOOR REIZEN. Toegang tot meer dan 8 000 000 potentiële Belgische reizigers! BOOST VOOR REIZEN Toegang tot meer dan 8 000 000 potentiële Belgische reizigers! OVER ONS: ONLINE REISBUREAU TOERISTISCHE INFORMATIE TOERISTISCHE AANBIEDINGEN TECHNOLOGIE BESTE BELGISCHE R.O.I.! Volledig

Nadere informatie

Factsheet Eindhoven Airport

Factsheet Eindhoven Airport Factsheet Eindhoven Airport Geschiedenis: - 1932 Vliegveld Welschap geopend - 1984 Passagiers terminal gebouwd - 2002 Komst Ryanair - 2006 Komst Wizz Air en Transavia - 2009 KLM stopt - 2013 Ryanair opent

Nadere informatie

Jong en veelbelovend

Jong en veelbelovend Jong en veelbelovend Geen bedrijf kan zonder jong talent. Ook Facilicom niet. Maar in tijden van krimp is het moeilijk om plekken voor hen te creëren. Hoe gaan jonge talenten hiermee om? Denken ze een

Nadere informatie

HEEL DUITSLAND met de ICE trein vanaf 39 met de IC Bus vanaf 14 KEULEN FRANKFURT BERLIJN MÜNCHEN DÜSSELDORF

HEEL DUITSLAND met de ICE trein vanaf 39 met de IC Bus vanaf 14 KEULEN FRANKFURT BERLIJN MÜNCHEN DÜSSELDORF KEULEN HAMBURG FRANKFURT BREMEN HANNOVER DORTMUND LEIPZIG LUIK AKEN BONN KEULEN DRESDEN FRANKFURT (M) KARLSRUHE NÜRNBERG STUTTGART HEEL DUITSLAND met de ICE trein 39 met de IC Bus 14 Dienstregeling & prijzen

Nadere informatie

Beleving op Schiphol

Beleving op Schiphol Beleving op Schiphol Schiphol wil Europe s preferred airport zijn. Dat lukt aardig: onze nationale luchthaven is ook dit jaar weer verkozen tot de beste van Europa en tot de nummer drie op de wereldranglijst.

Nadere informatie

Hogescholen denken aan verhoging studiegeld

Hogescholen denken aan verhoging studiegeld De Morgen Hogescholen denken aan verhoging studiegeld Miljoen euro is het bedrag waar de hogescholen naar op zoek zijn. Oorzaak is het recordaantal inschrijvingen Nooit eerder studeerden er zo veel jongeren

Nadere informatie

Recreatie en Toerisme

Recreatie en Toerisme Groningen, Hoogeveen, Hardenberg 13 2014-2015 Recreatie en Toerisme www.alfa-college.nl Jouw opleiding volg je bij het Alfa-college Het Alfa-college is het christelijk regionaal opleidingencentrum voor

Nadere informatie

Duitsland 4x per dag aan 300 km/u met ICE

Duitsland 4x per dag aan 300 km/u met ICE Snel en comfortabel met de ICE naar Duitsland Duitsland 4x per dag aan 300 km/u met ICE Nieuw : 4x per dag Begin de dag in alle rust en in alle comfort Nu 4x per met ICE. dag. Vanaf 12 december komt u

Nadere informatie

02 413 02 82 secretary@taxisautolux.be

02 413 02 82 secretary@taxisautolux.be Welkom bij Autolux Autolux Autolux is een taxibedrijf dat in 1934 werd opgericht en dat vandaag marktleider is in België. Het richt zich vooral tot bedrijven en particulieren die een transfer willen tussen

Nadere informatie

Optimisme houdt stand Conjunctuurenquête Expeditiesector 4e kwartaal 2015

Optimisme houdt stand Conjunctuurenquête Expeditiesector 4e kwartaal 2015 Optimisme houdt stand Conjunctuurenquête Expeditiesector 4e kwartaal 2015 Optimisme houdt stand Conjunctuurenquête Expeditiesector 4e kwartaal 2015 Commentaren De 3-maandelijkse conjunctuurenquête van

Nadere informatie

Schiphol Group. Jaarverslag

Schiphol Group. Jaarverslag Schiphol Group Jaarverslag 01 luchthaven. Datzelfde geldt voor mensen die er zelf werken en/of iemand in de directe omgeving kennen die er werkzaam is. Bijdragen aan scholing op en rond de luchthavens

Nadere informatie

Bereken het marktpotentieel en de marktpenetratie van dit adviesbureau.

Bereken het marktpotentieel en de marktpenetratie van dit adviesbureau. opgave 1 Een adviesbureau heeft zich gespecialiseerd in adviezen aan touroperators en reisbureaus. Een medewerker, die gestudeerd heeft aan de NHTV, denkt dat het bureau nog potentieel heeft voor nieuwe

Nadere informatie

Erasmus + 2015 2016. Mobiliteitsproject van de EU 2014 2020 en andere exchange mogelijkheden. 10-12-2014 pag. 1

Erasmus + 2015 2016. Mobiliteitsproject van de EU 2014 2020 en andere exchange mogelijkheden. 10-12-2014 pag. 1 Erasmus + 2015 2016 Mobiliteitsproject van de EU 2014 2020 en andere exchange mogelijkheden 10-12-2014 pag. 1 Erasmus+ 2015-2016 Erasmus + beleid door IRMO administratie door SAC 10-12-2014 pag. 2 Erasmus

Nadere informatie

TREVI VASTGOEDINDEX OP 30/06/2012: Voorspellers kunnen zich vergissen. Cijfers liegen nooit.

TREVI VASTGOEDINDEX OP 30/06/2012: Voorspellers kunnen zich vergissen. Cijfers liegen nooit. PERSBERICHT 09 juli 2012 TREVI Group J. Hazardstraat 35 1180 Brussel Tel. +32 2 343 22 40 / Fax +32 2 343 67 02 TREVI VASTGOEDINDEX OP 30/06/2012: Voorspellers kunnen zich vergissen. Cijfers liegen nooit.

Nadere informatie

INTERNATIONAAL ONDERNEMEN

INTERNATIONAAL ONDERNEMEN INTERNATIONAAL ONDERNEMEN Bachelor in het Bedrijfsmanagement 2013-2014 Mechelen Onze troeven Specialisatie op maat Al van bij de start van je opleiding kies je een specifieke afstudeerrichting. We geven

Nadere informatie

droomaanbieding sneeuw Odalys Le Refuge du Golf**** * Verblijf tussen: 26/3-9/4 7 nachten logies alleen 735p.w. uw voordeel: 245 p.w.

droomaanbieding sneeuw Odalys Le Refuge du Golf**** * Verblijf tussen: 26/3-9/4 7 nachten logies alleen 735p.w. uw voordeel: 245 p.w. sneeuw Frankrijk Flaine Odalys Le Refuge du Golf**** * Verblijf tussen: 26/3-9/4 7 nachten logies alleen 735p.w. uw voordeel: 245 p.w. Geldig in een type 300 (app max. 8 pers.). exotische vakanties Kenia

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad Profilering derde graad De leerling heeft in de eerste en de tweede graad de gelegenheid gehad om zijn of haar interesses te ontdekken. Misschien heeft hij of zij al enig idee ontwikkeld over toekomstige

Nadere informatie

Langzaam maar zeker zijn ook de gevolgen van de economische krimp voor de arbeidsmarkt zichtbaar

Langzaam maar zeker zijn ook de gevolgen van de economische krimp voor de arbeidsmarkt zichtbaar In de vorige nieuwsbrief in september is geprobeerd een antwoord te geven op de vraag: wat is de invloed van de economische situatie op de arbeidsmarkt? Het antwoord op deze vraag was niet geheel eenduidig.

Nadere informatie

insbieratiebrochure inspiratiebrochure voor de toeristische valorisatie van de Belgische biercultuur Jelle Van Brussel

insbieratiebrochure inspiratiebrochure voor de toeristische valorisatie van de Belgische biercultuur Jelle Van Brussel insbieratiebrochure inspiratiebrochure voor de toeristische valorisatie van de Belgische biercultuur Jelle Van Brussel Beste bierliefhebbende Belg In deze kleine inspiratiebrochure staan enkele nuttige

Nadere informatie

Rapport. van Kamer van Koophandel Nederland. Startersprofiel 2012. Datum uitgave. Januari 2013. onderwerp Startende ondernemers in beeld

Rapport. van Kamer van Koophandel Nederland. Startersprofiel 2012. Datum uitgave. Januari 2013. onderwerp Startende ondernemers in beeld Rapport Startersprofiel 2012 van Datum uitgave Januari 2013 onderwerp Startende ondernemers in beeld Pagina 1 van 12 Inhoudsopgave 1 Samenvatting... 3 2 Kerncijfers startende ondernemers... 4 2.1 Meer

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in augustus 2015

De arbeidsmarkt in augustus 2015 De arbeidsmarkt in augustus 2015 Datum: 8 september 2015 Van: Stad Antwerpen Ondernemen en Stadsmarketing Business en innovatie Betreft: Arbeidsmarktfiche augustus 2015 In deze arbeidsmarktfiche zien we

Nadere informatie

Volwaardige POSTSECUNDAIRE DAGOPLEIDINGEN

Volwaardige POSTSECUNDAIRE DAGOPLEIDINGEN Volwaardige POSTSECUNDAIRE DAGOPLEIDINGEN Je wil een nieuwe uitdaging direct na je secundaire opleiding? Je studeert aan het hoger onderwijs en kiest resoluut voor verandering? Kies voor een voedingsberoep!

Nadere informatie

Duurzaam Toerisme Plan 2012-2015

Duurzaam Toerisme Plan 2012-2015 Duurzaam Toerisme Plan 2012-2015 We creëren betere vakanties die een bijdrage leveren aan de duurzame ontwikkeling van vakantiebestemmingen, voor een lach op ieders gezicht. Spreading Smiles. Visie TUI

Nadere informatie

67,3% van de 20-64-jarigen aan het werk

67,3% van de 20-64-jarigen aan het werk ALGEMENE DIRECTIE STATISTIEK EN ECONOMISCHE INFORMATIE PERSBERICHT 28 oktober 67,3% van de 20-64-jarigen aan het werk Tegen 2020 moet 75% van de Europeanen van 20 tot en met 64 jaar aan het werk zijn.

Nadere informatie

Geluidshinder nadelig voor de verkoopprijs van woningen

Geluidshinder nadelig voor de verkoopprijs van woningen pagina 1 van 5 Intro Minder woningen verkocht Prijsontwikkeling ERA-KU Leuven Vastgoedindex geeft inzicht in de werkelijke prijsontwikkeling De negatieve invloed van lawaai op de prijs van een woning Reistijden

Nadere informatie

Analyse AirFrance-KLM

Analyse AirFrance-KLM Analyse AirFrance-KLM 10-11-2010 door het Bestuur Alle zwarte tekst is vooraf gemaakt. Rode tekst is commentaar toegevoegd n.a.v. de analyseavond Algemene informatie Air France-KLM is een Frans-Nederlandse

Nadere informatie