training sociale vaardigheden

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "training sociale vaardigheden"

Transcriptie

1 training sociale vaardigheden voor jongeren M. Doornbosch & J.Jonkers 2006 Cartoons T. Rivera Rodriguez

2 Inhoud Bijeenkomst Thema: een praatje maken... 2 Thema: gevoelens... 2 Thema: iets aardigs zeggen over jezelf... 3 werkblad 1a... 5 werkblad 1b... 6 Klussen bijeenkomst Bijeenkomst Thema: non verbaal gedrag... 8 Thema: aardig doen tegen een ander... 8 Thema: reageren op complimenten... 9 werkblad 2a...11 werkblad 2b...12 Klussen bijeenkomst Bijeenkomst Thema: iets vragen aan een ander...14 werkblad Klussen bijeenkomst Bijeenkomst Thema: onderhandelen...19 werkblad Klussen bijeenkomst Bijeenkomst Thema: invoegen...23 werkblad Klussen bijeenkomst Bijeenkomst Thema: iets weigeren...27 werkblad Klus bijeenkomst Bijeenkomst Thema: als je last hebt van iemand...31 Klus bijeenkomst werkblad Bijeenkomst Thema: excuses...35 werkblad Klus bijeenkomst Bijeenkomst Thema: pesten...39 werkblad Klus bijeenkomst Bijeenkomst Thema: negeren...43 werkblad

3 Bijeenkomst 1 Inleiding Welkom, uitleg en afspraken Voorstellen Iedereen vertelt iets over zichzelf en waarom hij/zij in de groep zit Thema: een praatje maken Uitleg: als je vragen stelt aan een ander kan je hem/haar beter leren kennen, doorvragen is belangrijk om te laten zien dat je echt geïnteresseerd bent. Door iets over jezelf te vertellen kan de ander jou ook weer beter leren kennen. Modelling eenmaal onhandig - Kijk de ander aan - Praat duidelijk - Laat de ander uitpraten - Stel vragen - Beweeg niet teveel - Laat merken dat je de ander begrijpt. Modelling handig (zie bijlage) Oefening (geen rollenspel) Praat met je buurman, wissel na 5 minuten, probeer zoveel mogelijk aan de weet te komen, en onthoud het goed. (Discussie: mogelijke gesprekonderwerpen) elkaar introduceren in de groep iedereen vertelt over degene met wie hij/zij gepraat heeft Thema: gevoelens Discussie: hoe weet je nou dat iemand bang, boos, blij, verdrietig, verrast, jaloers et cetera is? Hoe kan je dat zien of horen. Hoe ziet dat er bij jou zelf uit? En hoe voelt het in je lichaam? Bijvoorbeeld: kramp in je nek, vlinders in je buik, licht in je hoofd. Laat merken hoe je je voelt Spruitjes (bijlage b.)

4 Thema: iets aardigs zeggen over jezelf Zittend in kring; iedereen zegt om de beurt iets aardigs over zichzelf: iets wat je goed kan, uiterlijk, karakter. Alle dimensies komen aan bod. Dus zeker 3 keer. (Ik vind het leuk aan mezelf dat ) Uitleg: gevoelens (bang, boos, blij en bedroefd) komen niet uit de lucht vallen maar hebben te maken met wat je denkt. het hoe voel je je spel (bijlage c.) Laat merken hoe je voelt door - Stem - Gezicht - Houding

5 bijlage bijeenkomst 1 a. modelling: A: hoe heet jij? B: ik ben A: ik heet, zit jij op sport? B: ja, op voetbal A: in welk team? (doorvragen) B: B2 A: en op welke positie? B: rechts voor A: leuk zeg, ik zit op karate. (Stop) Let goed op juist voordoen van de leerpunten aankijken, duidelijk praten en niet teveel bewegen. Bij de onhandige modelling doe je subassertief het tegenovergestelde (niet aankijken, veel zenuwachtig of ongeïnteresseerd bewegen, mompelen en door de ander heen praten). Hou het kort en zeg duidelijk stop om aan te geven dat het klaar is. b. vanavond eten we spruitjes in de staande kring laten merken hoe je je voelt bij het uitspreken van zinnen: zeg: vanavond eten we spruitjes alsof je het vies vindt, en dan alsof je het lekker vindt en dan echt. En vanavond gaan we op visite met de stem en gezichtsuitdrukking die erbij hoort (de rest raadt wat je ervan vindt). c. het hoe voel je je spel hiervoor heb je 4 smilies nodig op A3 formaat van de emoties bang, boos, blij en bedroefd. Leg de smilies aan een kant van de ruimte en stel de groep aan de ander kant op. Lees situaties voor en laat ze gaan staan bij het gevoel (maar dat kunnen er ook meerdere zijn) dat erbij past. Vraag aan enkelen om te zeggen ik sta bij, omdat. Situaties: je moet naar de tandarts je ouders gaan vanavond weg iemand zegt dat je schoenen niet deugen je bent net naar de kapper geweest en iemand zegt iets vervelends je krijgt je proefwerk terug met een onvoldoende je beste vriend wil geld van je lenen maar je hebt het niet et cetera

6 werkblad 1a een praatje maken en actief luisteren In deze bijeenkomst hebben we geoefend hoe je interesse in iemand anders kan tonen en meer te weten kan komen over iemand: Als je vragen stelt aan een ander kan je hem/haar beter leren kennen, doorvragen is belangrijk om te laten zien dat je echt geïnteresseerd bent. Door iets over jezelf te vertellen kan de ander jou ook weer beter leren kennen. - Kijk de ander aan - Praat duidelijk - Laat de ander uitpraten - Stel vragen - Beweeg niet teveel - Laat merken dat je de ander begrijpt. Als iemand je iets vertelt is het handig niet steeds over je eigen ding te beginnen. Actief luisteren doe je door je aandacht erbij te houden. Dat doe je door te herhalen wat de ander tegen je zegt, als het kan in andere woorden en samen te vatten.

7 werkblad 1b gevoelens en complimenten aan jezelf In deze bijeenkomst hebben we geoefend met gevoelens: Bang, Boos, Blij en Bedroefd. Hoe weet je nou dat iemand bang, boos, blij, verdrietig, verrast, jaloers et cetera is? Hoe kan je dat zien of horen. Hoe ziet dat er bij jou zelf uit? En hoe voelt het in je lichaam? Bijvoorbeeld: kramp in je nek, vlinders in je buik, licht in je hoofd. Laat merken hoe je voelt door - Stem - Gezicht - Houding schrijf iets over jezelf waar je trots op bent:

8 Klussen bijeenkomst 1 1. voer een gesprekje met iemand en stel vragen, vul in: a. met wie heb je gepraat? b. waar ging het over? c. heb je de leerpunten toegepast? d. was je tevreden? 2. schrijf deze week twee keer op hoe je je voelde en waarom: a. dit gebeurde: b. ik voelde me: c. want: a. dit gebeurde: b. ik voelde me: c. want:

9 Bijeenkomst 2 Namen leren (bijlage 1) Rondje bijpraten benadruk het belang van vragen stellen Klus Thema: non verbaal gedrag Uitleg: niet alleen wat je zegt is belangrijk maar ook hoe je het zegt. Door je stem, houding, oogcontact en gezichtsuitdrukking kan je beter duidelijk maken wat je bedoelt. Dit heet non verbaal gedrag. Als je boos bent op iemand maar je glimlacht dan klopt het niet. Oefening (bijlage a) Zorg dat wat je zegt klopt met hoe je het zegt en hoe je je voelt: - Houding: als je er stevig bij staat voel je je zekerder - Oogcontact: kijk de ander aan - Gezichtsuitdrukking: moet passend zijn - Stem: hard en duidelijk genoeg Thema: aardig doen tegen een ander Uitleg: het is fijn als iemand iets leuks tegen je zegt of je helpt met een probleem. Omgekeerd is het ook aardig om waardering tegen anderen te uiten of te zorgen voor iemand die verdrietig is. Mensen die aardig doen worden aardig gevonden, en hebben meer vrienden. Discussie: welke ervaring heeft men met het thema? Spelen hier niet helpende gedachten nog een rol? Rollenspel: introduceer de methode (bijlage 3). Modelling: subassertief en agressief - Spreek de ander aan - Laat de ander uitpraten, toon interesse - Kijk de ander aan - Spreek op vriendelijke toon - Sta er stevig bij Modelling handig (zie bijlage 4) 00.30

10 Rollenspel: speel situaties uit die in de discussie genoemd werden, met toestemming natuurlijk. Kies anders situaties uit bijlage 3. Thema: reageren op complimenten Bespreek en oefen in de kring mogelijke reacties (dank je wel, leuk dat je het zegt, dat vind ik zelf ook). Geef de deelnemers complimenten en laat ze reageren. Laat de deelnemers hun buurman/vrouw een compliment geven en reageren. een valkuil is dat je als je een complimentje krijgt jezelf neerhaalt door te zeggen ach, valt wel mee. Yell

11 Bijlagen bijeenkomst 2 1. namen leren een manier om de namen te leren is: sta in een kring, klap met de handen een ritme (bijvoorbeeld 1, 2, 3), op 2 doe je je rechterduim over je rechterschouder en op 3 dan je linkerduim over je linkerschouder, herhaal een paar keer tot het ritme er goed in zit: klap, duim, duim. (je kan het ook ingewikkelder maken!). Dan zeg je, op 2, als je je rechterduim over je rechterschouder doet, je eigen naam en met 3 (linkerduim) iemand ander, en die gaat door. Als je een fout maakt ben je af. krantenspel: de tikker staat in de kring; moet met een opgevouwen krant iemand uit de kring proberen te tikken (op de benen). Door snel de naam van een ander groepslid te roepen kan diegene voorkomen dat hij getikt wordt en moet de tikker degene van wie de naam genoemd is tikken, die dan weer snel de naam van een ander noemt, etc. a. oefening Houding: in een staande kring houdingen oefenen ga er allemaal maar eens zielig, stoer, agressief, stevig bij staan. Dit kan je uitbreiden met in de lucht springen van blijdschap, knikkende knieën van angst, ontploffen van boosheid, et cetera. 2. bij het rollenspel gelden de volgende regels: iedereen komt aan de beurt als er gespeeld wordt let de rest aandachtig op en leidt niet af de groep geeft feedback: eerst wat er goed ging (top, plus) en dan wat er beter kan (tip, VVV (voor verbetering vatbaar)) 3. situaties: iemand is nieuw en voelt zich niet op zijn/haar gemak iemand is naar de kapper geweest een vriend van je vertelt dat zijn sportschoenen zijn gestolen iemand zijn verkering is uit iemand zijn moeder is ernstig ziek je wilt je leraar bedanken die je heeft geholpen je zegt tegen je vrienden dat je ze graag mag 4. modelling: (B. is nieuw en voelt zich niet op zijn gemak) A: hallo, ben jij hier voor het eerst? B: ja A: hoe heet je? B: A: ik ben, zal ik je even de rondleiden? B: ja, graag er is niet voor ieder sociale situatie een script.

12 werkblad 2a non verbaal gedrag In deze bijeenkomst hebben we geoefend met de manier waarop je kan laten merken dat je meent wat je zegt. Niet alleen wat je zegt is belangrijk maar ook hoe je het zegt. Door je stem, houding, oogcontact en gezichtsuitdrukking kan je beter duidelijk maken wat je bedoelt. Dit heet non verbaal gedrag. Als je boos bent op iemand maar je glimlacht dan klopt het niet. Zorg dat wat je zegt klopt met hoe je het zegt en hoe je je voelt: - Houding: als je er stevig bij staat voel je je zekerder - Oogcontact: kijk de ander aan - Gezichtsuitdrukking: moet passend zijn - Stem: hard en duidelijk genoeg

13 werkblad 2b aardig doen en reageren op complimenten In deze bijeenkomst hebben we geoefend met iemand helpen en ook met bedanken als iemand aardig tegen je is. Het is fijn als iemand iets leuks tegen je zegt of je helpt met een probleem. Omgekeerd is het ook aardig om waardering tegen anderen te uiten of te zorgen voor iemand die verdrietig is. - Spreek de ander aan - Laat de ander uitpraten, toon interesse - Kijk de ander aan - Spreek op vriendelijke toon - Sta er stevig bij Schrijf iets aardigs op over je buurman/vrouw:

14 Klussen bijeenkomst 2 1. het komt deze week vast voor dat je met iemand praat, schrijf het volgende op: a. met wie heb je gepraat? b. keek je de ander aan? c. praatte je hard en duidelijk genoeg? d. stond je er stevig bij? 2. zeg deze week twee keer iets aardigs tegen een ander: a. ik zei iets aardigs tegen: b. ik zei: c. wat deed de ander: a. ik zei iets aardigs tegen: b. ik zei: a. wat deed de ander:

15 Bijeenkomst 3 Rondje bijpraten Klus Warming up: gevoelens uitbeelden (door gezichtsuitdrukking en houding) aan de hand van een verhaal (bijlage a.) dat de trainer voordraagt, de co-trainer loopt rond en geeft het goede voorbeeld. Thema: iets vragen aan een ander Uitleg: soms moet je iets vragen aan iemand, bijvoorbeeld omdat je hulp nodig hebt, iets niet weet of iets wilt lenen. Heel veel mensen vinden dat moeilijk omdat ze bang zijn dat ze nee te horen krijgen of vinden dat ze alles zelf moeten oplossen.het kan ook zijn dat je er juist tegenop ziet om iets moeilijks te vertellen. Discussie: welke ervaring heeft men met het thema? Spelen hier niet helpende gedachten een rol? Modelling: subassertief en agressief - Vraag om aandacht, bijvoorbeeld door de ander bij zijn naam te noemen - Vraag vriendelijk en duidelijk wat je wilt - Vertel waarom - Luister naar het antwoord - Bedank de ander, of (als het niet gaat) - Vraag waarom niet - Zeg dat je het jammer vindt, of (bij een nare reactie) - Zeg stevig wat je ervan vindt Modelling handig (bijlage) Rondje: in een staande kring de makkelijkste situatie oefenen: je krijgt wat je wil Rollenspel: speel situaties uit die in de discussie genoemd werden, met toestemming natuurlijk. Kies anders situaties uit bijlage a. Bouw het rollenspel op in moeilijkheidsgraad: eerst de ander weigert, dan reageren op botte afwijzing. Kan ook in twee series. Yell

16 Bijlage bijeenkomst 3 a. warming up De emoties Loop rond en beeld uit zonder geluid: geschrokken boos verrast blij blij, opgewonden bang bedroefd blij Het verhaal Voor je gaat slapen zet je de wekker want s ochtends ga je op vakantie. Als je wakker wordt zie je dat de wekker kapot is en je nog maar 5 minuten hebt om de bus te halen naar het vliegveld. Je rent naar de bushalte maar als je aankomt is ie net weg. Je sjokt naar huis en als je binnenkomt gaat de telefoon. Wie zou dat zijn? Het is je beste vriend die je uitnodigt voor een voetbalwedstrijd. Je vindt het heel leuk. In het stadion is het heel spannend je team maakt een doelpunt. Maar dan breekt er een vechtpartij uit. En dan krijgt de tegenstander een strafschop en verliezen jullie alsnog de wedstrijd. Verdrietig ga je naar huis, wat een dag zeg. Op straat vindt je een staatslot en als je de teletekst aanzet heb je 1000 Euro gewonnen. a. situaties mag ik je pen lenen mag ik even bellen mag ik 10 euro lenen mag ik je aantekeningen overschrijven wil je me dit of dat uitleggen breng je me even naar solliciteren een meisje/jongen mee uit vragen je wil naar een andere klas je wil later thuis komen je ouders vertellen dat je een bon hebt voor door rood rijden (een voorbeeld van een moeilijk gesprek, het gaat dan meer om de voorbereiding dan de leerpunten)

17 b. modelling (situatie iets lenen, beetje moeilijk) A: hé, mag ik 5 Euro van je? B: nee A: waarom niet? B: ik moet nog tanken A: jammer, ik heb echt trek, weet je B: tsja

18 werkblad 3 iets vragen aan een ander In deze bijeenkomst hebben we geoefend met iemand om hulp vragen. Soms moet je iets vragen aan iemand, bijvoorbeeld omdat je hulp nodig hebt, iets niet weet of iets wilt lenen. Heel veel mensen vinden dat moeilijk omdat ze bang zijn dat ze nee te horen krijgen of vinden dat ze alles zelf moeten oplossen. Het kan ook zijn dat je er juist tegenop ziet om iets moeilijks te vertellen. - Vraag om aandacht, bijvoorbeeld door de ander bij zijn naam te noemen - Vraag vriendelijk en duidelijk wat je wilt - Vertel waarom - Luister naar het antwoord - Bedank de ander, of (als het niet gaat) - Vraag waarom niet - Zeg dat je het jammer vindt, of (bij een nare reactie) - Zeg stevig wat je ervan vindt

19 Klussen bijeenkomst 3 Als je deze week iets aan of van iemand vraagt schrijf daar dan over op: 1. wie vroeg je iets: 2. wat vroeg je: 3. waarom vroeg je het: 4. wat deed de ander: 5. hoe liep het af: 1. wie vroeg je iets: 2. wat vroeg je: 3. waarom vroeg je het: 4. wat deed de ander: 5. hoe liep het af:

20 Bijeenkomst 4 Rondje bijpraten Klus Grenzen (bijlage) Thema: onderhandelen Uitleg: als jij iets wilt doen (bijvoorbeeld naar de film) maar de ander heeft een ander voorstel (thuis blijven) moet je onderhandelen (samen een plan maken): dat vinden veel mensen moeilijk zodat ze dan maar de zin van de ander doen. Het is belangrijk om niet te snel toe te geven, maar de ander proberen te overtuigen (waarom is jouw voorstel beter). Als het echt niet lukt hoef je geen ruzie te krijgen maar kan je een andere oplossing (een compromis) bedenken of er vanaf zien. Discussie: welke ervaring heeft men met het thema? Spelen hier niet helpende gedachten nog een rol? Modelling: subassertief (toegeven) en agressief (ruzie) - Zeg tegen de ander wat je wil en waarom - Luister naar wat de ander wil - Hou vast aan je mening, geef niet te snel toe - Kijk of je een oplossing kan bedenken, of - Als je het niet eens kan worden - Stop het gesprek en - Accepteer de mening van de ander Modelling handig (bijlage) Rollenspel: speel situaties uit die in de discussie genoemd werden, met toestemming natuurlijk. Kies anders situaties uit bijlage a. Oefen eerst het eens worden of een oplossing bedenken. valkuil: onderhandelen doe je met zijn tweeën, dus er is geen echte hoofd- of bijrol, verwar het niet met iets vragen maar maak er echts iets wederkerigs van; dus je hebt besloten om samen iets te doen, nu nog een plan maken wat. Rollenspel: oefen de moeilijkste situatie (je wordt het niet eens, er komt ook geen oplossing) Yell

21 Bijlage bijeenkomst 4 a. Grenzen: in tweetallen een paar meter uit elkaar gaan staan. De een wenkt de ander en geeft (zonder woorden) aan wanneer hij/zij dichtbij genoeg is, of al te ver. d. b. situaties je gaat naar een feest, jij wil vroeg de ander laat je wil later thuiskomen maar je moeder wil dat je op tijd bent jij wil naar een actiefilm, je vriendin naar een romantische film c. modelling (jij wil skaten, de ander gamen) A: hé, ga je mee skaten? B: nee, ik ga liever met de XBOX. A: maar het is hartstikke lekker weer, kom mee B: nee, ik heb een nieuw spel, doe gewoon mee A: er staan daar op die baan allemaal leuke meiden/jongens, die kans laat je niet lopen,toch? B: weet ik, maar als ik jou laat zien hoe je dit level afmaakt wordt je echt blij A: we kunnen toch vanavond nog met die XBOX, gaan we nu ff skaten B: OK Eventueel Rondje: oefen met een einde aan het gesprek maken door zinnetjes als dit heeft geen zin, ik ga wel alleen of laat maar, misschien een andere keer of jammer, volgende keer beter op een stevige manier (dus niet boos of verdrietig) uit te spreken.

22 werkblad 4 onderhandelen In deze bijeenkomst hebben we geoefend met samen een plan maken en wat je kan doen als je niet eens wordt. Als jij iets wilt doen (bijvoorbeeld naar de film) maar de ander heeft een ander voorstel (thuis blijven) moet je onderhandelen (samen een plan maken): dat vinden veel mensen moeilijk omdat ze dan maar de zin van de ander doen. Het is belangrijk om niet te snel toe te geven, maar de ander proberen te overtuigen (waarom is jouw voorstel beter). Als het echt niet lukt hoef je geen ruzie te krijgen maar kan je een andere oplossing (een compromis) bedenken of er vanaf zien. - Zeg tegen de ander wat je wil en waarom - Luister naar wat de ander wil - Hou vast aan je mening, geef niet te snel toe - Kijk of je een oplossing kan bedenken, of - Als je het niet eens kan worden - Stop het gesprek en - Accepteer de mening van de ander

23 Klussen bijeenkomst 4 Maak deze week met iemand een plan, bijvoorbeeld om samen iets te gaan doen; schrijf op: 1. met wie onderhandelde je: 2. wat wilde jij: 3. wat wilde de ander: 4. werden jullie het eens: 5. hoe vond je dat het ging:

24 Bijeenkomst 5 Rondje bijpraten Klus Opwarmer (bijlage) Thema: invoegen Uitleg: anderen zijn bezig (praten, spel) en jij wilt meedoen. Maar hoe pak je dat aan? Veel jongeren zijn bang om afgewezen te worden en reageren boos of juist verdrietig als het niet kan. Discussie: welke ervaring heeft men met het thema? Spelen hier niet helpende gedachten nog een rol? Modelling: subassertief en agressief - Wacht op een geschikt moment - Vraag aandacht, bijvoorbeeld door iemand bij de naam te noemen - Voeg in: vraag of je mee mag doen of waar het over gaat Als je niet mee mag doen: - Vraag waarom niet en luister goed naar de reactie - Zeg wat je ervan vindt - Loop (bij een vervelende reactie) stevig weg. Modelling handig (bijlage) Rollenspel: speel situaties uit die in de discussie genoemd werden, met toestemming natuurlijk. Kies anders situaties uit bijlage a. Rondje: oefen stevig weglopen (en zeggen wat je ervan vindt) als reactie op een vervelende reactie

25 Bijlage bijeenkomst 5 Stem: Ja/Nee; in een kring, een rondje Ja tegen je buurman en die zegt nee terug, op dezelfde manier (een paar keer variëren met volume, intonatie). Zo de kring rond. a. situaties je wilt meedoen met tafelvoetbal je wilt meepraten over een concert iedereen gaat naar een feest maar jij wordt niet gevraagd je bent op een feestje waar je niemand kent je voegen bij een groepje dat staat te praten op het schoolplein b. modelling (A. wil meepraten over een concert van Usher) A: hé, waar hebben jullie het over? B: dat gaat je niks aan B (tegen C): was gaaf met die danseressen! A: ik was ook bij Usher, ik stond vooraan. B: ga nou eventjes iemand anders vervelen, sufferd A: ik vind het heel vervelend van je dat je zo doet

26 werkblad 5 invoegen Anderen zijn bezig (praten, spel) en jij wilt meedoen. Maar hoe pak je dat aan? Veel jongeren zijn bang om afgewezen te worden en reageren boos of juist verdrietig als het niet kan. In deze bijeenkomst hebben we geoefend met hoe je kan meedoen. - Wacht op een geschikt moment - Vraag aandacht, bijvoorbeeld door iemand bij de naam te noemen - Voeg in: vraag of je mee mag doen of waar het over gaat Als je niet mee mag doen: - Vraag waarom niet en luister goed naar de reactie - Zeg wat je ervan vindt - Loop (bij een vervelende reactie) stevig weg.

27 Klussen bijeenkomst 5 Vraag deze week aan een groepje of je mee mag doen of praten; schrijf op: 1. aan wie vroeg je of je mee mocht doen: 2. wat deden ze: 3. wat zei je: 4. mocht je mee doen: 5. wat deed je: 6. hoe liep het af:

28 Bijeenkomst 6 Rondje bijpraten Klus Opwarmer (zie bijlage) Thema: iets weigeren Uitleg: als iemand iets van je wilt maar jij hebt daar geen zin in moet je nee zeggen. Veel mensen vinden dat moeilijk; ze zijn bang dat de ander boos wordt of dat ze er uit liggen bij de groep. Maar toegeven terwijl je niet wil is misschien niet zo cool. In een groep is dat extra moeilijk, maar wie zegt dat de meerderheid altijd gelijk heeft? Discussie: welke ervaring heeft men met het thema? Spelen hier niet helpende gedachten nog een rol? ga niet teveel mee met het verweer dat je dat echt niet kan maken, probeer ze iets nieuws te laten inzien Modelling: subassertief en agressief - Zeg vriendelijk maar stevig dat je het niet wilt - Zeg eerlijk waarom, verzin geen smoesjes Als ze je toch proberen over te halen: - Herhaal het zelfde nog een keer, op dezelfde manier Als ze blijven doorzeuren: - Maak een einde aan het gesprek Modelling handig (bijlage) Rondje: stevig nee, dat wil ik niet, daar heb ik geen zin in, et cetera zeggen Rollenspel: speel situaties uit die in de discussie genoemd werden, met toestemming natuurlijk. Kies anders situaties uit bijlage a.

29 Bijlage bijeenkomst 6 Opwarmer: e. Overhalen: de groep verdelen in 2 rijen, tegenover elkaar. De ene rij roept ja, de ander nee. Probeer elkaar over te halen (hetzelfde te zeggen) door vleien, dreigen, smeken (maar zonder andere woorden dan ja of nee te gebruiken). Voel wat bij je past, en wat werkt. a. situaties: iemand wil je pen lenen iemand wil even bellen geld lenen stelen een groep wil iemand pesten drinken, blowen, snuiven, slikken sex b. modelling (iemand probeert je over te halen iets te jatten) A: kijk, die camera is kapot, stop snel die CD in je zak B: nee, dat doe ik niet A: kom op, mietje, snel voor er iemand aan komt B: nee, dat doe ik echt niet A: wat ben jij voor figuur, zeg B: ik doe het gewoon niet

30 werkblad 6 nee zeggen In deze bijeenkomst hebben we geoefend met iets weigeren. Als iemand iets van je wilt maar jij hebt daar geen zin in moet je nee zeggen. Veel mensen vinden dat moeilijk; ze zijn bang dat de ander boos wordt of dat ze er uit liggen bij de groep. Maar toegeven terwijl je niet wil is misschien niet zo cool. In een groep is dat extra moeilijk, maar wie zegt dat de meerderheid altijd gelijk heeft? - Zeg vriendelijk maar stevig dat je het niet wilt - Zeg eerlijk waarom, verzin geen smoesjes Als ze je toch proberen over te halen: - Herhaal het zelfde nog een keer, op dezelfde manier Als ze blijven doorzeuren: - Maak een einde aan het gesprek

31 Klus bijeenkomst 6 Als deze week iemand iets wil waar jij geen zin in hebt weiger dan op een stevige manier, schrijf op: 1. wie wilde iets van je: 2. wat wilde hij of zij: 3. wat zei je: 4. hoe reageerde de ander: 5. hoe liep het af: 6. hoe voelde je je achteraf:

32 Bijeenkomst 7 Rondje bijpraten Klus opwarmer Thema: als je last hebt van iemand Uitleg: wat kan je doen als iemand iets doet waar jij last van hebt? Bijvoorbeeld iemand piept voor, of maakt iets van je kapot. Dat hoeft niet altijd met opzet te gebeuren maar toch worden veel mensen daar snel boos om. Discussie: welke ervaring heeft men met het thema? Spelen hier niet helpende gedachten nog een rol? Modelling: subassertief en agressief - Zeg waar je last van hebt - Leg uit waarom je er last van hebt - Luister naar het antwoord en reageer erop - Blijf rustig - Zoek een oplossing - Stop het gesprek - Blijf niet doorzeuren Modelling handig (bijlage) Rondje: oefen geschikte zinnetjes, inventariseer wat ze zeggen: daar baal ik van, let eens op, ik vind dat erg vervelend. Rollenspel: speel situaties uit die in de discussie genoemd werden, met toestemming natuurlijk. Kies anders situaties uit bijlage a.

33 Bijlage bijeenkomst 7 b. Aarden: of wortel schieten; in tweetallen tegenover elkaar staan. A probeert B om te duwen, en daarna andersom, dit is meestal makkelijk. Dan aarden: voeten iets uit elkaar, knieën licht buigen, en denken dat je stevig staat. Weer omduwen, wat nu moeilijker gaat. a. situaties je krijgt een boek terug maar het is gescheurd je vriend komt een half uur te laat iemand vergeet een geleend iets mee te nemen iemand heeft over je geroddeld je ouders verbieden je uit te gaan je ouders geven je te weinig aandacht je leraar geeft je te simpele opdrachten iemand zit te dicht bij/ruikt niet lekker/kijkt naar je b. modelling (je staat al een half uur op iemand te wachten) A: waar was je nou? B: ja, de bus, weet je. A: lekker is dat, ik sta hier al dertig minuten! B: pff, je staat hier toch goed A: nou ik baal daar anders wel van B: zullen we nou gaan? A: mag jij mij een drankje trakteren B: OK, eerlijk

34 Klus bijeenkomst 7 Let deze week eens op als je last hebt van iemand, het hoeft niet heel groot te zijn, gewoon alledaagse dingen: 1. van wie had je last: 2. wat deed diegene: 3. hoe vond je dat: 4. hoe reageerde je: 5. hoe liep het af: 6. was je tevreden over jezelf:

35 werkblad 7 daar baal ik van! Wat kan je doen als iemand iets doet waar jij last van hebt? Bijvoorbeeld iemand piept voor, of maakt iets van je kapot. Dat hoeft niet altijd met opzet te gebeuren maar toch worden veel mensen daar snel boos om. - Zeg waar je last van hebt - Leg uit waarom je er last van hebt - Luister naar het antwoord en reageer erop - Blijf rustig - Zoek een oplossing - Stop het gesprek - Blijf niet doorzeuren

36 Bijeenkomst 8 Rondje bijpraten Klus opwarmer Thema: excuses Uitleg: als jij iets doet waar iemand anders last van heeft kan je zelf ook (aansluitend bij de vorige keer) kritiek krijgen. Zelfs als het terecht is zijn er mensen die het als een nederlaag ervaren om dan het spijt me te zeggen. Als je ontkent of smoesjes verzint kan het uitlopen op ruzie. Maar als je gewoon, zonder gezichtsverlies, kan toegeven dat je fout zat kan je het vaak makkelijk weer bijleggen. Discussie: welke ervaring heeft men met het thema? Spelen hier niet helpende gedachten nog een rol? Modelling: subassertief en agressief - Zeg dat het je spijt - Draai er niet om heen, verzin geen smoesjes - Blijf rustig - Luister naar de ander - Laat de ander boos zijn - Geef nog eens toe dat je fout zat - Kijk of je een oplossing kan bedenken Modelling handig (bijlage) biedt direct je excuses aan en niet pas als de ander je fout heeft ontdekt Rondje: inventariseer en oefen geschikte korte zinnen: het spijt me, ik vind het ook erg voor je, ik begrijp dat je boos bent. Rollenspel: speel situaties uit die in de discussie genoemd werden, met toestemming natuurlijk. Kies anders situaties uit bijlage a.

37 Bijlage bijeenkomst 8 Opwarmer: oogcontact: maak in tweetallen een praatje op drie manieren: elkaar aanstarend, eventueel met de neuzen bijna tegen elkaar, elkaar niet aankijkend, eventueel met de ruggen tegen elkaar en dan handig: gepaste afstand, kijken zonder te staren. a. situaties je hebt iemand zijn CD kapot gemaakt je komt zelf te laat iemand is boos op je nadat je hem voor eikel hebt uitgemaakt je ouders zijn boos vanwege rotzooi maken je leraar is boos omdat je zit te klieren/onbeleefd was b. modelling (je komt zelf te laat) A: het spijt me, ik ben te laat B: ja, lekker voor je, ik sta hier te verkleumen A: het spijt me echt, maar ik was het gewoon vergeten B: vergeten? Mij?! A: ja sorry, ik vindt het heel vervelend voor je B: ik vind dat dit echt niet kan A: nee, sorry, je hebt gelijk, zal ik je een drankje kopen om het goed te maken B: da s goed

38 werkblad 8 het spijt me Als jij iets doet waar iemand anders last van heeft kan je zelf ook (aansluitend bij de vorige keer) kritiek krijgen. Zelfs als het terecht is zijn er mensen die het als een nederlaag ervaren om dan het spijt me te zeggen. Als je ontkent of smoesjes verzint kan het uitlopen op ruzie. Maar als je gewoon, zonder gezichtsverlies, kan toegeven dat je fout zat kan je het vaak makkelijk weer bijleggen. - Zeg dat het je spijt - Draai er niet om heen, verzin geen smoesjes - Blijf rustig - Luister naar de ander - Laat de ander boos zijn - Geef nog eens toe dat je fout zat - Kijk of je een oplossing kan bedenken

39 Klus bijeenkomst 8 Let eens op als iemand last van je heeft, of boos op je is. Schrijf op: 1. wat vond de ander dat je verkeerd deed: 2. wat zei hij of zij: 3. wat deed jij: 4. ben je tevreden of niet over je reactie:

40 Bijeenkomst 9 Rondje bijpraten klus Thema: pesten Discussie: welke ervaring heeft men met het thema? Spelen hier niet helpende gedachten nog een rol? Uitleg: pesters dagen je uit: ze vinden het leuk als je boos wordt of gaat huilen. Iedere keer dat je dat doet is een aanmoediging voor hen om het nog eens te doen. Het is wel belangrijk om te laten merken dat je het niet leuk vindt, maar laat je niet uitdagen. Modelling: subassertief en agressief Laat je niet uitdagen - Ga niet huilen, terugschelden of je verdedigen - Zeg een keer rustig en stevig wat je ervan vindt - Loop stevig weg Modelling handig (bijlage) Rondje: oefen iets terugzeggen ( doe ff normaal, doe niet zo kinderachtig ) en stevig weglopen Rollenspel: speel situaties uit die in de discussie genoemd werden, met toestemming natuurlijk. Kies anders situaties uit bijlage a.

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering.

Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering. Bij SNAP leren we ouders en kinderen vaardigheden om problemen op te lossen en meer zelfcontrole te ontwikkelen. Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering. SNAP (STOP

Nadere informatie

Verbindingsactietraining

Verbindingsactietraining Verbindingsactietraining Vaardigheden Open vragen stellen Luisteren Samenvatten Doorvragen Herformuleren Lichaamstaal laten zien Afkoelen Stappen Werkafspraken Vertellen Voelen Willen Samen Oplossen Afspraken

Nadere informatie

Handleiding lesmethode Groep 8 Brugklas Bikkels. Inkijkexemplaar

Handleiding lesmethode Groep 8 Brugklas Bikkels. Inkijkexemplaar Handleiding lesmethode Groep 8 Brugklas Bikkels versie 2016 Inhoudsopgave Introductie 4 Verantwoording Methodiek 5 Doorgaande lijn Po en Vo 6 Preventief en curatief 7 Organiseer je les 8 Praktische tips

Nadere informatie

HANDIG ALS EEN HOND DREIGT

HANDIG ALS EEN HOND DREIGT l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n HANDIG ALS EEN HOND DREIGT OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN HIER LEES JE HANDIGE INFORMATIE OVER HONDEN DIE DREIGEN. JE KUNT

Nadere informatie

Bijlage 1 Thema 1. De helppagina van een tijdschrift

Bijlage 1 Thema 1. De helppagina van een tijdschrift 98 De helppagina van een tijdschrift Bijlage 1 Thema 1 Ik ben een meisje van 10 jaar en zit in groep 6. Wij zijn in nieuwe groepjes gezet en nu zit ik tegenover een meisje waar ik me heel erg aan erger.

Nadere informatie

Trainershandleiding Brugklas Bikkels. Inkijkexemplaar

Trainershandleiding Brugklas Bikkels. Inkijkexemplaar Trainershandleiding Brugklas Bikkels versie 2014 Inhoudsopgave Introductie Organiseer je training Praktische tips De werkmap Powerpoint presentatie Ouderbrieven Draaiboek Bijeenkomst 1 Bijeenkomst 2 Bijeenkomst

Nadere informatie

Soms ben ik eens boos, en soms wel eens verdrietig, af en toe eens bang, en heel vaak ook wel blij.

Soms ben ik eens boos, en soms wel eens verdrietig, af en toe eens bang, en heel vaak ook wel blij. Lied: Ik ben ik (bij thema 1: ik ben mezelf) (nr. 1 en 2 op de CD) : Weet ik wie ik ben? Ja, ik weet wie ik ben. Weet ik wie ik ben? Ja, ik weet wie ik ben. Ik heb een mooie naam, van achter en vooraan.

Nadere informatie

pest eruit? De baas spelen

pest eruit? De baas spelen Hoe ziet iemand die een ander pest eruit? Waarschijnlijk heb je wel gemerkt dat het ontzettend moeilijk is om zo n beschrijving te geven. Dat is logisch want er bestaat niet iemand die eruit ziet als een

Nadere informatie

Gevoelens uitbeelden. lesblad 1a. De les. Inhoud. Doel. Materiaal. les. les

Gevoelens uitbeelden. lesblad 1a. De les. Inhoud. Doel. Materiaal. les. les 8 Gevoelens uitbeelden Je hebt een mooie vaas laten vallen. Je cavia is doodgegaan. 9 Inhoud De De leerlingen leren dat er verschillende soorten gevoelens zijn, hele fijne maar ook hele vervelende. Gevoelens

Nadere informatie

WERKBOEK Loopbaanbegeleiding

WERKBOEK Loopbaanbegeleiding WERKBOEK Loopbaanbegeleiding DOELEN STRATEGIEËN JE CV STERKTES EN ZWAKTES VAARDIGHEDEN SOLLICITATIE BRIEF SOLLICITATIE GESPREK LEREN OMGAAN MET STRESS KOM OP VOOR JEZELF LEREN OMGAAN MET CONFLICTEN 1 Inleiding

Nadere informatie

Waar gaan we het over hebben?

Waar gaan we het over hebben? Waar gaan we het over hebben? Onderwerp: Sommige meisjes zijn heel snel verliefd, andere meisjes zullen niet snel of misschien zelfs helemaal niet verliefd worden. Dit is bij ieder meisje anders. Wat gebeurt

Nadere informatie

Stap 6. Stap 6: Deel 1. Changes only take place through action Dalai Lama. Wat ga je doen?

Stap 6. Stap 6: Deel 1. Changes only take place through action Dalai Lama. Wat ga je doen? Stap 6. Changes only take place through action Dalai Lama Wat ga je doen? Jullie hebben een ACTiePlan voor het experiment gemaakt. Dat betekent dat je een nieuwe rol en andere ACTies gaat uitproberen dan

Nadere informatie

4 Denken. in het park een keer gebeten door een hond. Als Kim een hond ziet wil ze hem graag aaien. Als

4 Denken. in het park een keer gebeten door een hond. Als Kim een hond ziet wil ze hem graag aaien. Als 4 Denken In dit hoofdstuk vertellen we hoe jij om kan gaan met je gedachten. Veel gedachten maak je zelf. Ze bepalen hoe jij je voelt. We geven tips hoe jij jouw gedachten en gevoelens zelf kunt sturen.

Nadere informatie

Ik ga een grote uitdaging niet uit de weg. Taken die moeilijk zijn, vind ik veel leuker dan eenvoudige taken.

Ik ga een grote uitdaging niet uit de weg. Taken die moeilijk zijn, vind ik veel leuker dan eenvoudige taken. Ik ga een grote uitdaging niet uit de weg. Taken die moeilijk zijn, vind ik veel leuker dan eenvoudige taken. 2 5 Ik hoef niet aangespoord te worden om mijn taken te maken. Niemand hoeft mij te zeggen

Nadere informatie

Verliefd zijn is dat je iemand meer dan aardig vindt, eigenlijk véél meer dan aardig.

Verliefd zijn is dat je iemand meer dan aardig vindt, eigenlijk véél meer dan aardig. Verliefd Savannah (11) Verliefd zijn is dat je iemand meer dan aardig vindt, eigenlijk véél meer dan aardig. Massimo (11) Dat je iemand ziet die je heel mooi vindt. Dan wil je gewoon bij haar zijn. Misschien

Nadere informatie

Samen werken = samenwerken bij De Belvertshoeve

Samen werken = samenwerken bij De Belvertshoeve Themabundel Samen werken = samenwerken bij De Belvertshoeve Assistent medewerker Dit project is mede mogelijk gemaakt met een bijdrage uit het Europees Sociaal Fonds Voorwoord Deze themabundel is bedoeld

Nadere informatie

Lesbrief. groep 1-4. bij de verteltheatervoorstelling. Winnie de Poeh: het verhaal van Kanga en Roe. door Marjo Dames / Sterk-Verhaal

Lesbrief. groep 1-4. bij de verteltheatervoorstelling. Winnie de Poeh: het verhaal van Kanga en Roe. door Marjo Dames / Sterk-Verhaal Lesbrief groep 1-4 bij de verteltheatervoorstelling Winnie de Poeh: het verhaal van Kanga en Roe door Marjo Dames / Sterk-Verhaal 1 Voorbereiding Samen met uw groep gaat u naar de Verteltheatervoorstelling

Nadere informatie

Waar gaan we het over hebben?

Waar gaan we het over hebben? Waar gaan we het over hebben? Onderwerp: Als je verliefd op iemand bent is dat vaak een fijn gevoel. Als de ander dan ook verliefd op jou is, wordt dit gevoel alleen maar sterker. Het is echter niet altijd

Nadere informatie

STA STERK TRAINING 1. sta sterk training. www.kinderpraktijklandsmeer.nl info@kinderpraktijklandsmeer.nl

STA STERK TRAINING 1. sta sterk training. www.kinderpraktijklandsmeer.nl info@kinderpraktijklandsmeer.nl STA STERK TRAINING 1 sta sterk training www.kinderpraktijklandsmeer.nl info@kinderpraktijklandsmeer.nl 2 KINDERPRAKTIJK LANDSMEER STA STERK TRAINING 3 De sta sterk training achtergrond sta sterk Training

Nadere informatie

O, antwoordde ik. Verder zei ik niets. Ik ging vlug de keuken weer uit en zonder eten naar school.

O, antwoordde ik. Verder zei ik niets. Ik ging vlug de keuken weer uit en zonder eten naar school. Voorwoord Susan schrijft elke dag in haar dagboek. Dat dagboek is geen echt boek. En ook geen schrift. Susans dagboek zit in haar tablet, een tablet van school. In een map die Moeilijke Vragen heet. Susan

Nadere informatie

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen.

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Wat is PDD-nos? 4 PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Eigenlijk vind ik stoornis een heel naar woord. Want zo lijkt het net of er iets niet goed aan me

Nadere informatie

Groep 1, 2 Thema 1 De groep? Dat zijn wij! 1. Hallo, hier ben ik! Samen plezier maken en elkaar beter leren kennen.

Groep 1, 2 Thema 1 De groep? Dat zijn wij! 1. Hallo, hier ben ik! Samen plezier maken en elkaar beter leren kennen. Groep 1, 2 1. Hallo, hier ben ik! 2. Prettig kennis te maken Kinderen leren elkaar beter kennen en ontdekken verschillen en overeenkomsten. 3. Samen in de klas Over elkaar helpen, geholpen worden en afspraken

Nadere informatie

Luisteren en samenvatten

Luisteren en samenvatten Luisteren en samenvatten Goede communicatie, het voeren van een goed gesprek valt of staat met luisteren. Vaak denk je: Dat doe ik van nature. Maar schijn bedriegt: luisteren is meer dan horen. Vaak luister

Nadere informatie

Lesdoelen: Werkvormen: Benodigdheden: Prentenboeken: Les 10: Hoe zeg ik nee. Lesoverzicht. Basis

Lesdoelen: Werkvormen: Benodigdheden: Prentenboeken: Les 10: Hoe zeg ik nee. Lesoverzicht. Basis Les 10: Hoe zeg ik nee Lesoverzicht Lesdoelen: Kinderen weten het verschil tussen prettige en onprettige situaties en kunnen deze herkennen. Kinderen weten dat ze onprettige aanrakingen mogen weigeren.

Nadere informatie

Creatief en flexibel toepassen van Triplep. Maarten Vos Doe, laat zien, lach, oefen en geef applaus

Creatief en flexibel toepassen van Triplep. Maarten Vos Doe, laat zien, lach, oefen en geef applaus Creatief en flexibel toepassen van Triplep Maarten Vos Doe, laat zien, lach, oefen en geef applaus Programma Overzicht Kennismaking Persoonlijke werving van ouders Een goede relatie opbouwen met de ouders

Nadere informatie

ADHD en lessen sociale competentie

ADHD en lessen sociale competentie ADHD en lessen sociale competentie Geeft u lessen sociale competentie én heeft u een of meer kinderen met ADHD in de klas, dan kunt u hier lezen waar deze leerlingen tegen aan kunnen lopen en hoe u hier

Nadere informatie

In gesprek gaan met ouders in verband met een vermoeden van kindermishandeling

In gesprek gaan met ouders in verband met een vermoeden van kindermishandeling In gesprek gaan met ouders in verband met een vermoeden van kindermishandeling 1. Aandachtspunten voor een gesprek met ouders i.v.m. een vermoeden van kindermishandeling: Als je je zorgen maakt over een

Nadere informatie

4 communicatie. Ik weet welke informatie anderen nodig hebben om mij te kunnen begrijpen. Ik vertel anderen wat ik denk of voel.

4 communicatie. Ik weet welke informatie anderen nodig hebben om mij te kunnen begrijpen. Ik vertel anderen wat ik denk of voel. 4 communicatie Communicatie is het uitwisselen van informatie. Hierbij gaat het om alle informatie die je doorgeeft aan anderen en alle informatie die je van anderen krijgt. Als de informatie aankomt,

Nadere informatie

U leert in deze les "toestemming vragen". Toestemming vragen is vragen of u iets mag doen.

U leert in deze les toestemming vragen. Toestemming vragen is vragen of u iets mag doen. TOESTEMMING VRAGEN les 1 spreken inleiding en doel U leert in deze les "toestemming vragen". Toestemming vragen is vragen of u iets mag doen. Bij toestemming vragen is het belangrijk dat je het op een

Nadere informatie

Evaluatie Rots & Water

Evaluatie Rots & Water Evaluatie Rots & Water Training Weerbaarheid Groep 8 St. Jozefschool Locatie Tarcisius Schooljaar 2003/2004 Door: Linda Geraeds Sociaal Cultureel Werker Docente Weerbaarheid Rots en Water Trainer CMWW

Nadere informatie

EFT kinderinstructiekaart voor pesten

EFT kinderinstructiekaart voor pesten EFT kinderinstructiekaart voor pesten EFT voor pesten EFT (Emotional Freedom Techniques) is een simpele techniek om het rotgevoel dat je hebt als je wordt gepest te verminderen of op te lossen. EFT kan

Nadere informatie

Tijdens de video- hometraining worden verschillende begrippen gebruikt. In de bijlage geven we een korte omschrijving van deze begrippen.

Tijdens de video- hometraining worden verschillende begrippen gebruikt. In de bijlage geven we een korte omschrijving van deze begrippen. Bijlage 11 Voorbeeld informatie VHT: Bouwstenen voor geslaagd contact Informatie Video - hometraining Belangrijke begrippen initiatieven herkennen volgen ontvangstbevestiging beurt verdelen leidinggeven

Nadere informatie

Hoofdstuk 2. Contact maken, inlichtingen verstrekken en onderhandelen

Hoofdstuk 2. Contact maken, inlichtingen verstrekken en onderhandelen Hoofdstuk 2 Contact maken, inlichtingen verstrekken en onderhandelen 48 Gangbare uitdrukkingen bij contact maken en onderhandelen De meeste zinnen die in dit overzicht staan, zijn formeel. U kunt deze

Nadere informatie

6.2.1 Dealen met afleiding onderweg

6.2.1 Dealen met afleiding onderweg Stap 6: Deel 2 6.2.1 Dealen met afleiding onderweg In het tweede deel van jullie experiment ga je verder met het ondernemen van ACTies die je met de anderen hebt afgesproken te doen. Daarnaast krijg je

Nadere informatie

WERKBLADEN Seksuele intimidatie

WERKBLADEN Seksuele intimidatie WERKBLADEN Seksuele intimidatie 1 Waarom dit boekje? 1.1 Zet een rondje om het goede antwoord. Seksuele intimidatie komt vaak voor. Ja Nee Seksuele intimidatie komt weinig voor. Ja Nee Mannen worden vaker

Nadere informatie

TEST 1: Eerst denken of eerst doen? Kruis steeds het antwoord aan dat het best bij jou past. Probeer zo eerlijk mogelijk te antwoorden.

TEST 1: Eerst denken of eerst doen? Kruis steeds het antwoord aan dat het best bij jou past. Probeer zo eerlijk mogelijk te antwoorden. TEST 1: Eerst denken of eerst doen? Kruis steeds het antwoord aan dat het best bij jou past. Probeer zo eerlijk mogelijk te antwoorden. 5. Onderweg naar een feestje doe je nog even snel een boodschap.

Nadere informatie

Werkboek Het is mijn leven

Werkboek Het is mijn leven Werkboek Het is mijn leven Het is mijn leven Een werkboek voor jongeren die zelf willen kiezen in hun leven. Vul dit werkboek in met mensen die je vertrouwt, bespreek het met mensen die om je geven. Er

Nadere informatie

Hoe je je voelt. hoofdstuk 10. Het zal je wel opgevallen zijn dat je op een dag een heleboel verschillende gevoelens hebt. Je kunt bijvoorbeeld:

Hoe je je voelt. hoofdstuk 10. Het zal je wel opgevallen zijn dat je op een dag een heleboel verschillende gevoelens hebt. Je kunt bijvoorbeeld: hoofdstuk 10 Hoe je je voelt Het zal je wel opgevallen zijn dat je op een dag een heleboel verschillende gevoelens hebt. Je kunt bijvoorbeeld: zenuwachtig wakker worden omdat je naar school moet, vrolijk

Nadere informatie

Deze gevoelens en emoties blijven bestaan totdat jij er aan toe bent om ze te uiten.

Deze gevoelens en emoties blijven bestaan totdat jij er aan toe bent om ze te uiten. Ik wil EmoKnallen. Sjoelen en uiten van emoties en gevoelens met jongeren en volwassenen. Benodigdheden: een sjoelbak en sjoelschijven. Te spelen op school, in jongeren en opvangcentra, in het gezin, bij

Nadere informatie

Ontdek je kracht voor de leerkracht

Ontdek je kracht voor de leerkracht Handleiding les 1 Ontdek je kracht voor de leerkracht Voor je ligt de handleiding voor de cursus Ontdek je kracht voor kinderen van groep 7/8. Waarom deze cursus? Om kinderen te leren beter in balans te

Nadere informatie

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Communiceren met je puber Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van jongeren van 12-18 jaar

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Communiceren met je puber Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van jongeren van 12-18 jaar DOELSTELLINGEN Ouders zijn zich ervan bewust dat je altijd en overal communiceert Ouders wisselen ervaringen met elkaar uit over hoe de communicatie met hun pubers verloopt Ouders verwerven meer inzicht

Nadere informatie

- Een docent controleert of jij je huiswerk op hebt geschreven. - Je hebt aanmoediging nodig om je huiswerk te noteren.

- Een docent controleert of jij je huiswerk op hebt geschreven. - Je hebt aanmoediging nodig om je huiswerk te noteren. Schoolse competenties Competentie 1: Agendagebruik - Je schrijft je huiswerk in je agenda als dit wordt opgegeven. - Je agenda ziet er verzorgd uit. - Een docent controleert of jij je huiswerk op hebt

Nadere informatie

HANDIG DE TAAL VAN EEN HOND

HANDIG DE TAAL VAN EEN HOND l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n HANDIG DE TAAL VAN EEN HOND OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN HIER LEES JE HANDIGE INFORMATIE OVER HONDENTAAL. JE KUNT ER

Nadere informatie

Deel 12/12. Ontdek die ene aanpak waarmee je al je problemen oplost

Deel 12/12. Ontdek die ene aanpak waarmee je al je problemen oplost Beantwoord eerst de volgende vragen: 1. Welke inzichten heb je gekregen n.a.v. het vorige deel en de oefeningen die je hebt gedaan? 2. Wat heb je er in de praktijk mee gedaan? 3. Wat was het effect op

Nadere informatie

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S 2 Ik en autisme In het vorige hoofdstuk is verteld over sterke kanten die mensen met autisme vaak hebben. In dit hoofdstuk vertellen we over autisme in het algemeen. We beginnen met een stelling. In de

Nadere informatie

Over ruzie en hoe je dat oplost natuurlijk!

Over ruzie en hoe je dat oplost natuurlijk! Over ruzie en hoe je dat oplost natuurlijk! Hoe werk je met een spreekbeurtwerkplan? Het eerste deel bestaat uit vragen. Met een moeilijk woord noemen we dat theoretisch onderzoek. In het tweede deel vind

Nadere informatie

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Moeilijke kindervragen

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Moeilijke kindervragen DOELSTELLINGEN De ouders hebben ervaren dat hun kind niet het enige is dat moeilijke vragen stelt en dat zij elkaar kunnen ondersteunen in de omgang hiermee. De ouders kunnen met hun kind in gesprek gaan

Nadere informatie

Online Titel Competentie Groepsfase Lesdoel Kwink van de Week

Online Titel Competentie Groepsfase Lesdoel Kwink van de Week onderbouw Les 1 Online Dit ben ik! Besef van jezelf Forming Ik kan mezelf voorstellen aan een ander. Ken je iemand nog niet? Vertel hoe je heet. Les 2 Online Hoe spreken we dit af? Keuzes maken Norming

Nadere informatie

1 Kies je onderwerp Samen met je buurman of buurvrouw. Ons onderwerp: Voorbeeld: Michael Jackson was de beste artiest ooit! Nu jullie!

1 Kies je onderwerp Samen met je buurman of buurvrouw. Ons onderwerp: Voorbeeld: Michael Jackson was de beste artiest ooit! Nu jullie! Na deze les kun je presenteren in vijf stappen: 1. Kies een onderwerp 2. Bedenk een goede opbouw 3. Verzamel informatie 4. Oefen je presentatie 5. Presenteren maar! 8 Vertel je verhaal Regelmatig moet

Nadere informatie

Als je ergens heel erg bang voor bent, dan heb je angst. Je hebt bijvoorbeeld angst voor de tandarts.

Als je ergens heel erg bang voor bent, dan heb je angst. Je hebt bijvoorbeeld angst voor de tandarts. Thema 5 Les 1: De angst: Als je ergens heel erg bang voor bent, dan heb je angst. Je hebt bijvoorbeeld angst voor de tandarts. De schrik: Als iemand ineens achter je staat, dan schrik je. Je bent dan ineens

Nadere informatie

Copyright Marlou en Anja Alle rechten voorbehouden Opeenrijtje.com info@opeenrijtje.com 3.0

Copyright Marlou en Anja Alle rechten voorbehouden Opeenrijtje.com info@opeenrijtje.com 3.0 2 Deel 1 Beïnvloeden van gedrag - Zeg wat je doet en doe wat je zegt - 3 Interactie Het gedrag van kinderen is grofweg in te delen in gewenst gedrag en ongewenst gedrag. Gewenst gedrag is gedrag dat we

Nadere informatie

1. Als iemand mij in een groep onverwacht een vraag stelt, kan ik rustig een antwoord bedenken/geven. Nooit Soms Regelmatig Vaak Altijd

1. Als iemand mij in een groep onverwacht een vraag stelt, kan ik rustig een antwoord bedenken/geven. Nooit Soms Regelmatig Vaak Altijd Assertiviteitstest Kun je duidelijk jouw grenzen aangeven? Vink steeds het antwoord aan dat het best bij je past. 1. Als iemand mij in een groep onverwacht een vraag stelt, kan ik rustig een antwoord bedenken/geven.

Nadere informatie

150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft!

150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft! 150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft! Scott de Jong http://www.positiefleren.nl - 1 - Je leest op dit moment versie 2.0 van het Ebook: 150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft.

Nadere informatie

Nieuwsbrief 3 De Vreedzame School

Nieuwsbrief 3 De Vreedzame School Nieuwsbrief 3 De Vreedzame School Blok 3 Blok 3: We hebben oor voor elkaar Blok 3: Algemeen: In dit blok stimuleren we de kinderen om oor voor elkaar te hebben. De lessen gaan over communicatie, over praten

Nadere informatie

Lucy heeft een ballon

Lucy heeft een ballon Caro Kindercoach & begeleiding Maasdijk 16 4283 GA Giessen 0620380336 info@carokindercoach.nl www.carokindercoach.nl heeft een ballon Handleiding Doelgroep: Kinderen van 3 tot 6 jaar. Doel van het lezen

Nadere informatie

OPVOEDEN ZO!!! De cursus is bedoeld voor ouders van kinderen van 3 tot 12 jaar

OPVOEDEN ZO!!! De cursus is bedoeld voor ouders van kinderen van 3 tot 12 jaar OPVOEDEN ZO!!! Algemeen Het opvoeden van kinderen is leuk maar kan soms ook heel zwaar zijn. Bij het opvoeden van je kind komt heel wat kijken. Jij bent tenslotte diegene, die hem het goede voorbeeld moet

Nadere informatie

De Samenleving: samen of ieder voor zich? Oefening 2. 1. b. Alle mensen zijn anders en dat moeten we respecteren. 2 Han van Eijk - Leef

De Samenleving: samen of ieder voor zich? Oefening 2. 1. b. Alle mensen zijn anders en dat moeten we respecteren. 2 Han van Eijk - Leef Thema 2 De Samenleving: samen of ieder voor zich? Oefening 2 1. b. Alle mensen zijn anders en dat moeten we respecteren. 2 Han van Eijk - Leef Niemand hoeft alleen maar goed of slecht te zijn. Niemand

Nadere informatie

Tijdschrift Kindermishandeling April 2013 Onderwijsspecial deel 2. 8 tips voor een goed gesprek met je leerling

Tijdschrift Kindermishandeling April 2013 Onderwijsspecial deel 2. 8 tips voor een goed gesprek met je leerling 8 tips voor een goed gesprek met je leerling Edith Geurts voor Tijdschrift Kindermishandeling Het kan zijn dat je als leerkracht vermoedt dat een kind thuis in de knel zit. Bijvoorbeeld doordat je signalen

Nadere informatie

ZML SO Leerlijn Sociale en emotionele ontwikkeling: zelfbeeld en sociaal gedrag

ZML SO Leerlijn Sociale en emotionele ontwikkeling: zelfbeeld en sociaal gedrag ZML SO Leerlijn Sociale en emotionele ontwikkeling: zelfbeeld en sociaal gedrag SOCIALE EN EMOTIONELE ONTWIKKELING: ZELFBEELD EN SOCIAAL GEDRAG Leerlijnen Kerndoelen 1.1. Jezelf presenteren 1.2. Een keuze

Nadere informatie

PeerEducatie Handboek voor Peers

PeerEducatie Handboek voor Peers PeerEducatie Handboek voor Peers Handboek voor Peers 1 Colofon PeerEducatie Handboek voor Peers december 2007 Work-Wise Dit is een uitgave van: Work-Wise info@work-wise.nl www.work-wise.nl Contactpersoon:

Nadere informatie

Wat gebeurt er als iemand zich in de mindere positie voelt? Meer over het instinct voor zelfbehoud

Wat gebeurt er als iemand zich in de mindere positie voelt? Meer over het instinct voor zelfbehoud Bijlage 3.1. Wat gebeurt er als iemand zich in de mindere positie voelt? Meer over het instinct voor zelfbehoud Het instinct voor zelfbehoud is heel gezond. Als we dat niet hadden, zou niemand van ons

Nadere informatie

Leven in een groep. Hoe gaat dat en wat vinden jongeren?

Leven in een groep. Hoe gaat dat en wat vinden jongeren? Leven in een groep bij DHG Hoe gaat dat en wat vinden jongeren? Jij bent belangrijk! Als je thuis woont, is je opvoeding een taak van je ouders. Woon je bij De Hoenderloo Groep, dan zorgen de groepsleiders

Nadere informatie

MANIEREN OM MET OUDERPARTICIPATIE OM TE GAAN

MANIEREN OM MET OUDERPARTICIPATIE OM TE GAAN Blijf kalm; Verzeker je ervan dat je de juiste persoon aan de lijn hebt; Zeg duidelijk wie je bent en wat je functie is; Leg uit waarom je belt; Geef duidelijke en nauwkeurige informatie en vertel hoe

Nadere informatie

gedragsregel in verhaal: pesten

gedragsregel in verhaal: pesten gedragsregel in verhaal: pesten Hallo zwemmers! Zoals jullie weten, is Miep Muis van zwemclub de Spatters nog niet zolang geleden gestopt met zwemmen. Haar trainer heeft mij verteld dat ze niet meer wilde

Nadere informatie

FEEDBACK GEVEN IN ZELFSTURENDE TEAMS. Yvette Paludanus

FEEDBACK GEVEN IN ZELFSTURENDE TEAMS. Yvette Paludanus FEEDBACK GEVEN IN ZELFSTURENDE TEAMS Yvette Paludanus 2 Dit boekje is tot stand gekomen dankzij de vragen en verhalen van medewerkers in de zorg. Wil je een exemplaar van dit boekje bestellen? Wil je begeleiding

Nadere informatie

GAVE Kerk: werkblad Bijbelklassen en Spoorzoekers

GAVE Kerk: werkblad Bijbelklassen en Spoorzoekers Onze gemeentevisie GAVE Kerk: werkblad Bijbelklassen en Spoorzoekers Wij zijn gemeente van Jezus Christus die hem leren kennen, volgen en verkondigen. G K V - V Thematekst met gebaren: Sleutelvers: God

Nadere informatie

We gaan het hebben over: de kanjertraining zonder te praten, alleen wel mag je drie keer praten anders is de opdracht niet geslaagd.

We gaan het hebben over: de kanjertraining zonder te praten, alleen wel mag je drie keer praten anders is de opdracht niet geslaagd. We gaan het hebben over: de kanjertraining zonder te praten, alleen wel mag je drie keer praten anders is de opdracht niet geslaagd. We kregen 3 opdrachten die we zonder te praten moesten uitvoeren. Opdracht

Nadere informatie

WERK ZE! Lesmateriaal voor reïntegratie

WERK ZE! Lesmateriaal voor reïntegratie ld be e or Vo WERK ZE! Lesmateriaal voor reïntegratie Stichting Lezen & Schrijven t 070 302 26 60 www.lezenenschrijven.nl Auteur Elma Draaisma Vormgeving 7Causes Eindeloos Medeauteurs en klankbordgroep

Nadere informatie

Afgesproken verdeling van de boeken over de groepen

Afgesproken verdeling van de boeken over de groepen DE KANJERTRAINING. Op de Jozefschool wordt er in alle groepen kanjertraining gegeven. Alle leerkrachten zijn gecertificeerd. Doel van de Kanjertraining? Deze werkwijze biedt lln. kapstokken aan om beter

Nadere informatie

VROLIJKE VRIENDEN SOCIALE VAARDIGHEDEN KINDEREN MET GEBREK AAN VANUIT WELKE ERVARING POSITIEF OUDERSCHAP: FOCUS OP VERZET TEGEN RIDICULE REGELS

VROLIJKE VRIENDEN SOCIALE VAARDIGHEDEN KINDEREN MET GEBREK AAN VANUIT WELKE ERVARING POSITIEF OUDERSCHAP: FOCUS OP VERZET TEGEN RIDICULE REGELS SOCIALE VAARDIGHEDEN VROLIJKE VRIENDEN Kinderen sociale vaardigheden leren door middel van spel Bewust zijn van je gedrag Goed luisteren Wederkerigheid Goede observeren Non verbale communicatie Verbale

Nadere informatie

Voorjaarsnieuwsbrief 2009 Joke Borst InBalance

Voorjaarsnieuwsbrief 2009 Joke Borst InBalance Voorjaarsnieuwsbrief 2009 Joke Borst InBalance www.jokeborst.nl tel. 0226 452891 De inhoud: Februari 2009 V O R I G E NI E U W S B R I E F De decembernieuwsbrief over luisteren ben ik met een persoonlijk

Nadere informatie

Er is toch niemand die jou aardig vindt. SUKKEL.

Er is toch niemand die jou aardig vindt. SUKKEL. Liefde Ik laat je nooit in de steek. Ik zal je helpen. Jij bent mijn beste vriendin. Het mooiste wat ik heb, geef ik aan jou. Ik ben verliefd... Ik heb alles voor je over. IK HOU VAN JOU! Ik bid voor je.

Nadere informatie

AMIGA4LIFE. Hooggevoelig, wat is dat? WWW.AMIGA4LIFE.NL T. 06-424 99985 @AMIGA4LIFECOACH VLAARDINGEN

AMIGA4LIFE. Hooggevoelig, wat is dat? WWW.AMIGA4LIFE.NL T. 06-424 99985 @AMIGA4LIFECOACH VLAARDINGEN AMIGA4LIFE Hooggevoelig, wat is dat? 7-10 jaar WWW.AMIGA4LIFE.NL T. 06-424 99985 @AMIGA4LIFECOACH VLAARDINGEN 1 voorlichtingsbrochure hooggevoeligheid - www.amiga4life.nl Ik heb een talent! Ik kan goed

Nadere informatie

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou!

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou! Hallo Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou Als je ouders uit elkaar zijn kan dat lastig en verdrietig zijn. Misschien ben je er boos over of denk je dat het jouw

Nadere informatie

Kinderfolder ALS JE EEN GELEIDEHOND TEGENKOMT

Kinderfolder ALS JE EEN GELEIDEHOND TEGENKOMT Kinderfolder ALS JE EEN GELEIDEHOND TEGENKOMT ROOS Roos (27) is zeer slechtziend. Ze heeft een geleidehond, Noah, een leuke, zwarte labrador. Roos legt uit hoe je het beste met geleidehond en zijn baas

Nadere informatie

Voorlezen is leuk en nuttig. Maar hoe doe je dat eigenlijk, goed voorlezen? Hieronder vindt u de belangrijkste tips en trucs.

Voorlezen is leuk en nuttig. Maar hoe doe je dat eigenlijk, goed voorlezen? Hieronder vindt u de belangrijkste tips en trucs. R.K. Basisschool Anselderlaan 10 6471 GL Eygelshoven Tel: 045-5351434 De fijne kneepjes van het voorlezen Voorlezen is leuk en nuttig. Maar hoe doe je dat eigenlijk, goed voorlezen? Hieronder vindt u de

Nadere informatie

Wat is assertiviteit en hoe kan het je helpen met je persoonlijke wellness?

Wat is assertiviteit en hoe kan het je helpen met je persoonlijke wellness? Wellness Ontwikkelings Activiteit Assertief zijn Hoe deze techniek je leven kan verbeteren Voordelen Meer zelfvertrouwen Meer geloof in je eigen kunnen Eerder nee durven te zeggen Vermindering van Weinig

Nadere informatie

Actielessen. Les 5. Feest in de buurt! Wat leert u in deze les? Veel succes! http://www.edusom.nl

Actielessen. Les 5. Feest in de buurt! Wat leert u in deze les? Veel succes! http://www.edusom.nl http://www.edusom.nl Actielessen Les 5. Feest in de buurt! Wat leert u in deze les? Nieuwe woorden Grammatica: werkwoorden in de verleden tijd Veel succes! Deze les is ontwikkeld in opdracht van: Gemeente

Nadere informatie

Inleiding. Veel plezier!

Inleiding. Veel plezier! Inleiding In dit boek lees je over Danny. Danny is een jongen van 14 jaar. Er zijn veel dingen die Danny verkeerd doet. Hij rent door de school. Hij scheldt zomaar een klasgenoot uit. Of hij spuugt op

Nadere informatie

Over de streep. Uit de knoop. 3. Als je me echt kent, zou je weten dat.. 3. Cadeautje.. 3. Stap over de streep als 3.

Over de streep. Uit de knoop. 3. Als je me echt kent, zou je weten dat.. 3. Cadeautje.. 3. Stap over de streep als 3. Over de streep Inhoud Over de streep. 1. Zaalindeling... 2. Hoe ziet de dag eruit?.. 2. Hoe ziet de workshop eruit?.. 2. De groep(en). 2. Wat te doen als.. 3. Hoe. 3. Uit de knoop. 3. Als je me echt kent,

Nadere informatie

Les 3. Familie, vrienden en buurtgenoten

Les 3. Familie, vrienden en buurtgenoten www.edusom.nl Opstartlessen Les 3. Familie, vrienden en buurtgenoten Wat leert u in deze les? Een gesprek voeren over familie, vrienden en buurtgenoten. Antwoord geven op vragen. Veel succes! Deze les

Nadere informatie

Feedback geven en ontvangen

Feedback geven en ontvangen Feedback geven en ontvangen 1 Inleiding In het begeleiden van studenten zul je regelmatig feedback moeten geven en ontvangen: feedback is onmisbaar in de samenwerking. Je moet zo nu en dan kunnen zeggen

Nadere informatie

veeg de tranen van me weg. Ik kijk nog eens rond en er valt een hoop spanning van me af. Er komt zelfs een kleine glimlach op me gezicht terug.

veeg de tranen van me weg. Ik kijk nog eens rond en er valt een hoop spanning van me af. Er komt zelfs een kleine glimlach op me gezicht terug. Het DOC Ik kruip in één van de buikpijn terwijl ik in bed lig. Mijn gedachten gaan uit naar de volgende dag. Ik weet wat er die dag staat te gebeuren, maar nog niet hoe dit zal uitpakken. Als ik hieraan

Nadere informatie

Veilig Thuis. Werkboekje voor kinderen en ouders bij een tijdelijk huisverbod

Veilig Thuis. Werkboekje voor kinderen en ouders bij een tijdelijk huisverbod Veilig Thuis Werkboekje voor kinderen en ouders bij een tijdelijk huisverbod Een stukje uitleg Dat je samen met papa/mama, of een andere persoon in dit boekje gaat werken is niet zo maar. Dat komt omdat

Nadere informatie

Beertje Bruin zegt dan: Ik heb van moeder Beer gehoord dat je erg verdrietig

Beertje Bruin zegt dan: Ik heb van moeder Beer gehoord dat je erg verdrietig Beertje Anders zit stil in een hoekje als Beertje Bruin langskomt. Beertje Bruin zegt dan: Ik heb van moeder Beer gehoord dat je erg verdrietig bent. Kan ik je helpen, want ik ben je vriend en vrienden

Nadere informatie

Welkom bij onze vereniging! Omgangsregels

Welkom bij onze vereniging! Omgangsregels Welkom bij onze vereniging! Omgangsregels Iedereen die Muziekvereniging Soli bezoekt onderschrijft de doelstellingen en het huishoudelijk reglement van de vereniging en houdt zich aan de omgangsregels

Nadere informatie

13 Jij en pesten. Ervaring

13 Jij en pesten. Ervaring 82 13 Jij en pesten Wat doe ik hier vandaag? P Ik word me ervan bewust hoe erg het is om iemand te pesten en gepest te worden. P Ik leer dat ik met anderen steeds weer respectvol moet omgaan. P Ik ken

Nadere informatie

Thema Op het werk. Lesbrief 16. Herhaling thema.

Thema Op het werk. Lesbrief 16. Herhaling thema. http://www.edusom.nl Thema Op het werk Lesbrief 16. Herhaling thema. Wat leert u in deze les? De woorden van les 12, 13, 14 en 15. Veel succes! Deze les is ontwikkeld in opdracht van: Gemeente Den Haag

Nadere informatie

Informatie en tips voor het voeren van goede gesprekken 1

Informatie en tips voor het voeren van goede gesprekken 1 Informatie en tips voor het voeren van goede gesprekken 1 De manier waarop je met elkaar omgaat en hoe je met elkaar in gesprek gaat is belangrijk in het dagelijks werk. Het helpt je elkaar beter te begrijpen

Nadere informatie

Eenzaam. De les. Inhoud. Doel. Materiaal. Belangrijk. les

Eenzaam. De les. Inhoud. Doel. Materiaal. Belangrijk. les 8 Inhoud 1 Eenzaam De Soms ben je alleen en vind je dat fijn. Als alleen zijn niet prettig aanvoelt, als je niet in je eentje wilt zijn, dan voel je je eenzaam. In deze leren de leerlingen het verschil

Nadere informatie

Jouw Belang Jouw ouders bespreken gezamenlijk over én met jou wat jouw belang is. Zodat jouw ouders

Jouw Belang Jouw ouders bespreken gezamenlijk over én met jou wat jouw belang is. Zodat jouw ouders - Dit basis Kindplan kan als onderdeel worden ingevoegd in het ouderschapsplan of los worden gebruikt door ouders al dan niet met hulp van een professional - Ouders ga na de eerste afspraak met een professional

Nadere informatie

Assertiviteit. BOL 1 e jaars AG studenten

Assertiviteit. BOL 1 e jaars AG studenten BOL 1 e jaars AG studenten In de beroepspraktijk verwacht men van je dat je kunt opkomen voor jezelf en voor je opvattingen over je stage, de hulpverlening etc. Men verwacht tegelijkertijd dat je dit op

Nadere informatie

De kinderen zitten in een hoefijzeropstelling, omdat er iets gaan gebeuren vooraan in de klas. Iedereen moet dat goed kunnen zien.

De kinderen zitten in een hoefijzeropstelling, omdat er iets gaan gebeuren vooraan in de klas. Iedereen moet dat goed kunnen zien. Foto s uitbeelden 1 Doel: de leerlingen kunnen een eenvoudige handeling uitbeelden in houding en mimiek Benodigdheden: een fototoestel De kinderen zitten in een hoefijzeropstelling, omdat er iets gaan

Nadere informatie

1 Lees het handelingsformulier van deze vaardigheid en noteer vragen en opmerkingen. Bespreek deze met medestudenten of je docent.

1 Lees het handelingsformulier van deze vaardigheid en noteer vragen en opmerkingen. Bespreek deze met medestudenten of je docent. OPDRACHTFORMULIER Gesprekken voeren 1 Lees het handelingsformulier van deze vaardigheid en noteer vragen en opmerkingen. Bespreek deze met medestudenten of je docent. 2 Kijk in de bronnen welke informatie

Nadere informatie

Lesmateriaal bij de voorstelling: Zwemmen Zonder Mouwen

Lesmateriaal bij de voorstelling: Zwemmen Zonder Mouwen Lesmateriaal bij de voorstelling: Zwemmen Zonder Mouwen Beste docent, Binnenkort gaat u met uw klas naar de voorstelling Zwemmen Zonder Mouwen; een muzikale 8+ voorstelling die zich afspeelt in en rondom

Nadere informatie

Papa en mama hebben ruzie. Ton en Toya vinden dat niet leuk. Papa wil graag dat Ton en Toya bij hem op bezoek komen, maar van mama mag dat niet.

Papa en mama hebben ruzie. Ton en Toya vinden dat niet leuk. Papa wil graag dat Ton en Toya bij hem op bezoek komen, maar van mama mag dat niet. Bezoek op kantoor Papa en mama hebben ruzie. Ton en Toya vinden dat niet leuk. Papa wil graag dat Ton en Toya bij hem op bezoek komen, maar van mama mag dat niet. Ton en Toya hebben wat problemen thuis.

Nadere informatie

Bidden voor dummies. Leeftijd: 12-16, 16+ Soort bijeenkomst: catechese Soort werkvorm: heel programma Thema: Bidden Tijdsduur: 1 uur 40 min.

Bidden voor dummies. Leeftijd: 12-16, 16+ Soort bijeenkomst: catechese Soort werkvorm: heel programma Thema: Bidden Tijdsduur: 1 uur 40 min. Bidden voor dummies Leeftijd: 12-16, 16+ Soort bijeenkomst: catechese Soort werkvorm: heel programma Thema: Bidden Tijdsduur: 1 uur 40 min. Kennisspel, stellingenspellen en gebedshoudingen. Alleen in je

Nadere informatie

Meten van mediawijsheid. Bijlage 6. Interview. terug naar meten van mediawijsheid

Meten van mediawijsheid. Bijlage 6. Interview. terug naar meten van mediawijsheid Meten van mediawijsheid Bijlage 6 Interview terug naar meten van mediawijsheid Bijlage 6: Het interview Individueel interview Uitleg interview Ik zal je uitleggen wat de bedoeling is vandaag. Ik ben heel

Nadere informatie

Spreekopdrachten thema 1 Voorstellen

Spreekopdrachten thema 1 Voorstellen Spreekopdrachten thema 1 Voorstellen Opdracht 1 bij 1.2 * Doe de opdracht met de groep. Uitleg voor de docent: De cursisten lopen door elkaar door het lokaal. Laat de cursisten elkaar in tweetallen begroeten,

Nadere informatie