10 voor de leraar. 101 uitspraken over kennisbases, kennistoetsen en onderwijskwaliteit

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "10 voor de leraar. 101 uitspraken over kennisbases, kennistoetsen en onderwijskwaliteit"

Transcriptie

1 voor de leraar 0X 1 uitspraken over kennisbases, kennistoetsen en onderwijskwaliteit

2 Juf worden Veel weten is leuk. Als ik straks allemaal goede cijfers heb, wil ik wel wat anders worden dan juf. Bij slechte cijfers is juf ook wel goed. 1 Jules-Marie van Ruitenbeek (bijna jaar)

3 voor de leraar 3 Een tien voor de leraar. Zorg voor goede leraren. Het proces heeft vaart. Het is een ontdekkingstocht. De ambitie is duidelijk. Docenten Dat is de opdracht van de Bijna veertig kennisbases zijn Eentje die nooit ophoudt. Want moeten uitblinken in hun vak. politiek, de samenleving, de compleet. De eerste landelijke de samenleving, het onderwijs De beste leerlingen kiezen voor komende generaties. Leraren kennistoetsen zijn in 2013 opera- en kennis zijn voortdurend in be- het beroep. En de kwaliteit van die hun vak en hun vakkennis tioneel. Tien stuks. Vele duizen- weging. Kennisbases en toetsen het onderwijs is boven alle twijfel beheersen zijn onmisbaar. Voor den vragen weerspiegelen de daarmee ook. Deze levend en verheven. welvaart, welzijn, welbevinden. inhoud van de kennisbases. De actueel houden is een blijvende Voor de kenniseconomie en de verbinding met curricula neemt opgave. Ze zijn onmisbaar bij het Kennis is een belangrijke pijler. ontwikkeling van burgers. De op- gaandeweg toe. opleiden van goede docenten. De opleidingen hebben de dracht is dan ook begrijpelijk en verantwoordelijkheid genomen duidelijk. Twijfel over de kwaliteit Het proces van ontwikkelen, Maar er is méér. Dat weten om deze te garanderen: in kaart mag er niet zijn. valideren en onderhouden de opleiders, de docenten, de brengen, toepasbaar maken, van kennis is doordacht en studenten, de leerlingen. Dat toetsen, levend houden. Dat De barsten in het beeld van de transparant. Opleidingen en klinkt ook door in de honderd gebeurt over de volle breedte: leraar behoren naar de geschie- docenten zijn erbij betrokken. Zij verzamelde kanttekeningen bij Pabo, tweedegraads, vak- denisboeken verwezen te wor- zijn er eigenaar van. Het is hun dit project. Betrokken, kritisch, in- masters. De samenwerkende den. Druk van de buitenwereld verantwoordelijkheid, hun vak, spirerend, waarschuwend. Maar hogescholen hebben de regie en een groeiend kwaliteitsbesef hun kennis. steeds staat het doel helder op en organisatie in handen gelegd binnen de docentenopleidingen het netvlies: een tien voor de van hun HBO-raad. versterken elkaar: het idee van leraar. kennisbases en kennistoetsen krijgt vaste voet aan de grond.

4 4 Kete Kervezee Ca s Allers Karl Dit ittr tr ich Jean an-p ierr e de Bont Cees van der Vleuten TOETSEN IS DAGELIJKSE KOST DAAR MAG JE NIET ALLERGISCH VOOR ZIJN 1 Je moet kinderen boeien en binden. En ze meenemen in de leerstof. Hen allemaal! Daarvoor zijn nodig: een tiptop kennisbasis, een rijk gevulde gereedschapskist aan pedagogischdidactische vaardigheden en voortdurend scherp zijn op wat er in een groep en met elk kind gebeurt. 2 Resultaten tellen. Ze leveren de brandstof voor verbetering. Dus resultaten zichtbaar maken, analyseren en vergelijken. Elke docent, elk team, elke school moet dat durven en daartoe bereid zijn. Naar leerlingen staat zo n aanpak immers ook centraal.

5 Pim Breebaart Kay van Kemenade Monique Volman Annet Kil-Albersen Marcel Wintels voor de leraar Kete Kervezee is voorzitter van de PO-raad. Deze houdt zich onder meer bezig met het werkgeverschap en onderwijsbeleid van de 7500 scholen in het primair onderwijs. Kete Kervezee kent het onderwijs vanuit meerdere invalshoeken: docent, faculteitsdirecteur, inspecteur-generaal van het onderwijs. 3 Fouten maken is niet erg. Erin berusten wel. Je mag iets niet weten of niet goed doen, maar daarna moet je het wel verbeteren. Dat geldt voor kinderen, docenten, opleidingen voor alles en iedereen eigenlijk. In ons onderwijs moeten we er zo naar kijken en dat mogelijk maken. 4 Toetsen is iets vanzelfsprekends. Docenten zijn er elke dag mee bezig. Een goede meetlat verzinnen, cijfers geven, vergelijken. Dan past het docenten, schoolleiders en schoolbestuurders niet om er zelf een allergie voor te hebben. Landelijke toetsen staan niet haaks op de autonomie van professionals. 5 Kennis moet je onderhouden. Vaardigheden eveneens. Het proces van een leven lang leren zou vanzelfsprekend moeten zijn. Zeker in het onderwijs. Je kunt met droge ogen geen product verkopen dat je zelf niet wil kopen. 6 Leren is leuk. Het geeft voldoening om beter te presteren dan een vorige keer. Dat moet je ook als docent zelf voelen. Als je dat vuur bij kinderen kunt aansteken, heb je kans dat het een leven lang brandt. 7 Ik ben optimistisch. Met de taal- en rekentrajecten zijn tot de verbeelding sprekende resultaten bereikt. Winst voor de leerlingen. Maar ook energie en beroepstrots voor de docent. Het werkt! Dus ga je het voor andere vakken ook gebruiken. Het is een vliegwiel van ongekende klasse. 8 Niet iedereen is een rekenwonder. Ook niet op de Pabo. Geen punt. Het gaat om jonge mensen. Die kunnen vrijwel alles leren. Ook rekenles geven. Sterker: zij zouden wel eens een voordeel kunnen hebben. Want zij hebben zelf moeten knokken om het onder de knie te krijgen. Zij weten wat nodig is. 9 Alles moet kloppen. Het is net als met het bouwen van een muurtje, een huis. Elke steen moet goed op de andere liggen en de verbindingen moeten deugen. Onderwijs is ook zo ambachtelijk, zo professioneel. Om bij dat beeld te blijven: kennis is als cement. De professionals zijn aan zet. Kennisbases en toetsen ontwikkel je niet om de regering een plezier te doen. Of omdat de politiek dat oplegt. Ik zou het zuur vinden als dat beeld ontstaat. We doen het voor onszelf. Om ons vak beter te maken. 5

6 6 Kete Kervezee Cas Allers Karl Dittrich Jean -Pie ierr e de Bon ont Cees es van der Vle uten 1 Mijn lerares is echt de beste. Ze houdt goed orde, zonder streng te zijn, en legt alles duidelijk uit. Bovendien maakt ze grappige opmerkingen. Laatst wilde ze af van lastig gedrag van een jongen. Ze zei: nu ophouden, anders zet ik je in de prullenbak. Door die juf doe ik extra mijn best op school. 1 Toetsen moet. Net als schriftelijke overhoringen. Dan weet je in ieder geval waar je staat. En kun je meer tijd besteden aan vakken waarvoor je slechte cijfers haalt. Dan denk ik: ik ga van die drie een acht maken. Gelukkig is dat nog niet voorgekomen, maar stel dat het gebeurt. Dan krijg ik extra hulp van de docent. TOETSEN ZIJN GOED DAN WEET JE WAT JE WEET

7 Pim Breebaart Kay van Kemenade Monique Volman Annet Kil-Albersen Marcel Wintels 7 3 De middelbare school is echt anders. En dus heb je ook andere leraren nodig. Ik werk bijvoorbeeld nu veel meer alleen dan op de basisschool. En dus is het fijn als de leraar je goed kan begeleiden. Bij je huiswerk bijvoorbeeld. Dat had ik vroeger niet, maar nu wel. Soms minder leuk, maar het hoort erbij. 4 Domme docenten bestaan niet. Tenminste, ik ben ze nog niet tegen gekomen. Ook niet op de basisschool. Ze weten ook wel genoeg. Alleen lukt het sommigen niet om orde te houden. Maar dat is niet dom; eerder lastig. Voor henzelf en soms ook voor ons. voor de leraar 5 School is belangrijk. Je kunt wel de hele tijd met meisjes in de weer zijn, maar dan schiet je huiswerk bijvoorbeeld erbij in. Daarom is het nu uit met vriendin nummer zes. Ik werk liever aan mijn toekomst. Ik moet goede cijfers halen, want anders kan ik geen piloot worden. 6 Toetsen is goed. Dan weet je precies of je genoeg van een vak afweet. De leraren weten dan ook wat zij moeten doen. Zoals mindere leerlingen meer aandacht geven. Dan hebben deze ook de kans om een goed cijfer te halen. Cas Allers (12) is een brugpieper. Toetsen vindt hij normaal en nuttig. Docenten weten volgens hem genoeg. Niet alles, maar het zijn ook maar mensen. Dom zijn ze zeker niet. 7 Veilig vind ik belangrijk. Ik wil me overal graag thuis en op mijn gemak voelen. Ook op school. Dat is goed voor het leren. Dus niet alleen docenten die veel weten en goed lesgeven, maar ook leuke kinderen in de klas. Aan pestkoppen heb ik een hekel. 8 Oude meesters zijn belangrijk. Zoals mijn leraar in de laatste klas van de basisschool. Die wist veel van rekenen en taal. Maar ook van andere dingen. Bijvoorbeeld wat me te wachten stond op de middelbare school. Ik ging dus goed voorbereid naar het Oosterlicht College. En dan is het een stuk minder eng. 9 Een goede docent legt duidelijk uit. Die geeft niet alleen de oplossing of het antwoord op een vraag. Maar vertelt ook waarom het zo is. Dat doet mijn juf ook. Bijvoorbeeld hoe taal is ontstaan. Of welke talen hier vroeger werden gesproken. Dat is goed uitleggen. Leraren kun je niet in een vakje stoppen. Waar lijken ze op? Op welk beest bijvoorbeeld? Tsja, dat is een hele moeilijke vraag. Niet op een haai of giraffe. Hm, echt lastig. Ook niet op een vos. Want die zijn sluw en dat klinkt een beetje gemeen. Nee, dan maar een wolf. Die zijn slim.

8 8 Kete Ker veze zee Cas Alle lers Karl Dittrich Jean-Pierre de Bont Cees van der Vleuten TOETSEN MOETEN UITDAGEN 1 Duidelijkheid troef. Docenten en opleidingen zijn zelf verantwoordelijk voor de kwaliteit van hun afgestudeerden. Dat is zo, dat blijft zo, dat hoort zo. Maar ze kunnen hun voordeel doen met landelijk vergelijkbare resultaten. Kennisbanken en toetsen helpen hen tevens om de twijfel bij politiek en publiek uit te bannen. STUDENTEN WILLEN ER HUN TANDEN IN ZETTEN 2 De opwinding is tijdelijk. Nu doen verhalen over gebrekkige kennis de ronde. Over tien jaar klinkt het geluid dat afgestudeerden veel weten maar er niks mee kunnen. Dat is de pendule van het onderwijs. Die wisselende aandacht is niet erg, als de lijn maar omhoog blijft gaan.

9 Pim Breebaart Kay van Kemenade Monique Volman Annet Kil-Albersen Ma rcel Wintels 9 3 De reacties zijn dubbel. Een deel van de docenten spreekt van bemoeizucht en pottenkijkerij. Een ander deel vindt dat ze hun vak terugkrijgen: het overdragen van kennis. Zelf vind ik het prima dat er wat minder nadruk komt op de rol van de docent als coach. Het foutloos leren rekenen en schrijven was daardoor wat verwaarloosd. 4 D- of t-fouten ergeren me. Ik dacht dat geen docent zoiets kon laten gebeuren zonder het rode pennetje tevoorschijn te halen. Niet dus. Misschien ben ik van de ouderwetse school, maar ik vind: zonder goede taal en rekenen zakt het onderwijs door z n hoeven. 5 Niks studeerbaarheid. Dat is een vakbondsachtige term, uitgevonden als bescherming tegen overenthousiaste docenten die met karrenvrachten boeken en artikelen kwamen aansjouwen. Achterhaald! De huidige studenten willen een diploma met waarde. Dat krijg je niet cadeau. 6 Zesjesjagers zijn van alle tijden. Maar ze vormen geen meerderheid. Studenten willen uitgedaagd worden. Het zijn partners in streven naar kwaliteit. Ik hoor ook geen gemopper over kennistoetsen. Het is een garantie. Een zekere vorm van gelijkheid bovendien. voor de leraar 7 Toetsen zijn een podium. Ze moeten studenten de kans bieden om te laten zien wat ze zich eigen gemaakt hebben. Dus geen laffe en voorspelbare vragen. Ze moeten er hun tanden in kunnen zetten. Slagen moet een werkelijke beloning zijn. 8 Feedback moet. Bij het samenstellen van toetsvragen en procedures geven veel deskundigen hun mening. Maar achteraf zou je ook studenten kunnen raadplegen: past het bij de leerstof, welke vragen deugen niet, wat mis je? Een soort gebruikersforum. 9 voor de leraar. Dat dekt de lading. Willen uitblinken is het enige aanknopingspunt voor beter onderwijs. Het moeten niet de zwakste broeders zijn die leraar willen worden. Het is een prachtig vak. Niet eentje waar je piketpaaltjes omheen zet, maar waar je als team het beste van maakt. Tijden veranderen. De leraar is van z n voetstuk gestoten. Onderwijs is gewoon geworden. Voor iedereen. Gelukkig maar. Iedereen denkt er ook verstand van te hebben. Dat is minder gelukkig, minder waar ook. Niet iedereen kan leraar worden. Karl Dittrich is voorzitter van de NVAO, de -Vlaamse Accreditatieorganisatie. Deze organisatie waarborgt de kwaliteit van het hoger onderwijs. Zo hebben alle opleidingen haar groene licht nodig. Karl Dittrich werkte zeventien jaar bij Maastricht University, waarvan acht jaar als collegevoorzitter.

10 Kete Kervezee Cas Alle lers Karl Dit ittr tric ich Jean-Pierre de Bont Ceeses van der Vleut uten 1 Je moet de stof beheersen. Als docent kun je niet elke keer in het lesboek opzoeken wat je moet vertellen of toelichten. Anders val je door de mand. Het oogt onzeker en ook nog eens onprofessioneel. Een klas heeft dat feilloos in de gaten. En dan STUDENTEN NEMEN JE DE MAAT begint het zuigen en zagen. 2 Ken je kracht. Als een klas je onderuit wil halen, lukt dat. Tegen vijfentwintig kwaadwillende pubers is geen kruid gewassen. Openheid helpt. Humor trouwens ook. Maak in elk geval bespreekbaar wat hen dwars zit. En laat zien dat je er voor hen bent, dat ze wat van je kunnen opsteken. Je moet beter zijn dan het boek. TOETSENBANK RIJK GEVULD EN LEVEND HOUDEN

11 Pim Breebaart 3 Leerlingen waarderen kennis. Ze zien of je voortdurend op de toppen van je kunnen aan het kletsen bent. Of dat je nog wat in reserve hebt, wat nu niet nuttig is of wat ze nog niet aankunnen. Het helpt als je spontaan een serie voorbeelden kunt aanreiken. Of als je verschillende aanvliegroutes voor een probleem uit je mouw schudt. 4 Eindtoetsen hebben een keerzijde. Verschraling ligt op de loer. De kans bestaat dat de opleiding alle inspanning richt op wat in die paar uur aan opgaven voorbij kan komen. Maar eigenlijk wil je de studenten veel meer leren. Kijk naar het middelbaar onderwijs. Alleen het eindexamen laat de teller tikken. Kay van Kemenade Monique Volman Annet Kil-Albersen Marcel Wintels 11 Jean-Pierre de Bont is natuurkundeleraar. Al een jaar of twintig. Thans geeft hij les op een middelbare school en een lerarenopleiding. Geen jeugddroom, maar inmiddels wel een passie. In 2008 brengt dat hem de titel Leraar van het Jaar. Hij kan er relativerend om grinniken. 5 Resultaten tellen. De scores moeten omhoog, het maakt niet uit hoe. Er zijn rijschoolhouders die alleen maar examenroutes rijden. Hier linksaf, daar op dat paaltje letten. Andere leren iemand echt rijden. Bij landelijke toetsen zal het de kunst worden om inhoudsvolle, verrassende en voldoende vragen gereed te hebben staan. 6 Er is draagvlak nodig. Het kan niet zo zijn dat een handjevol toetsenmakers beslist wat de aanstaande docent moet weten. En ook niet hoe je dat meet. Alleen het uitnodigen en uitdagen van lerarenopleiders om hun beste vragen op te hoesten garandeert de noodzakelijke binding met de praktijk. voor de leraar 7 Een goede toets is niet makkelijk. Het moet de juiste mix zijn van kennis en inzicht. Gemiddeld levert hij een voldoende op, maar er moeten ook achten, negens en vieren uit de bus komen. Docenten en studenten moeten het gevoel hebben dat de hele stof aan bod komt. 8 Een kennisbasis leeft. Sterker: het onderwijs moet die levend houden. Zo n document maak je niet voor de eeuwigheid, zelfs niet voor tien jaar. Dat betekent ook dat je de toetsen mee moet laten groeien en veranderen. Net als de curricula. Alle hens aan dek, lijkt me. 9 Meten is weten. Het is belangrijk om te kijken naar het effect van de veranderingen. Vinden scholen dat ze betere docenten krijgen? Blijven deze overeind? Groeien ze in hun rol? Wat vinden afgestudeerden zelf? Hebben ze voldoende bagage gekregen? Wanneer stonden ze met de mond vol tanden? Ik sta niet elke dag te juichen. De klas zou trouwens niet goed worden van alleen maar jubelende docenten. Maar ik laat wel merken dat ik kennis mooi vind, ook bij de tachtigste keer uitleggen. En als het misgaat, zien meteen dertig mensen het. Kortom, een mooi en kwetsbaar beroep.

12 12 Kete Kervezee Cas Allers Karl Dittrich Jean-Pierre de Bon t Cees van der Vleuten Cees van der Vleuten is onderwijsspecialist en hoogleraar aan Maastricht University. Hij is er wetenschappelijk directeur van de School voor Educatie in de Gezondheids- 1 Docenten hebben het voortouw. Ze moeten het ontwikkelen en garanderen van kennisvaardigheden niet over de schutting gooien. Als zij zich hiervoor verantwoordelijk tonen, krijgen kennisbases en kennistoetsen het gewicht dat deze 3 Waak voor neptegenstellingen. Kennis is niet de vijand van andere competenties. In mijn onderwijsveld kan ik aantonen dat er juist versterking plaatsvindt. Er is bijvoorbeeld extra kennis nodig om vaardigheden tot bloei te laten komen. LANDELIJK TOETSEN IS PRIMA zorg en vakgroepvoorzitter verdienen. Ze zijn een spiegel Onderwijsontwikkeling en van hun gemeenschappelijke 4 Research. Hij stond aan de wieg van de landelijke toetspraktijk van opleidingen Geneeskunde. voor de leraar heeft in Cees van der Vleuten een betrokken en kritisch begeleider. kennis. 2 Betrokkenheid is de sleutel. Kennis van de docent is onmisbaar. Net als de inzet van de opleidingen. Die tonen zich verantwoordelijk, leren er zelf veel van en leggen tegelijkertijd verantwoording af aan de buitenwereld. Kijk maar: onze docenten zijn aan de maat. Beter laat dan nooit. Landelijk toetsen is een goed idee, maar het is moeilijk. Het vraagt samenwerking, coördinatie, centrale planning, faciliteiten en bovenal deskundigheid. Betrokkenen op alle niveaus moeten die inbrengen. Daarmee wordt het wel hún instrument. MOOIE ONTDEKKINGS- TOCHT VOOR DOCENTEN

13 Ka y va n Keme mena nade Monique Volman Annet Kil-Albersen Marcel Wintels 13 5 Er is politieke druk. En het publiek heeft ook vraagtekens. Maar vernieuwing in het onderwijs is alleen kansrijk als ze van binnenuit komt. Daarom moet je ook zoveel mogelijk docenten en opleidingen erbij betrekken. Een spannend traject. Het afbreukrisico is groter, maar de winst ook. 6 Je moet altijd kritisch blijven. Daarom moeten alle keuzes en alle stappen transparant zijn: een robuust proces. Het moet elke lastige vraag over kwaliteit en borging kunnen doorstaan. Van gebruikers, maar ook van de politiek. Er mag geen verdenking ontstaan dat de slager z n eigen vlees keurt. 7 Toetsen vraagt grote deskundigheid. De ongeschoolde toetsenmaker associeert meerkeuzevragen met platte kennis. Ten onrechte. De prikkel die je een student geeft om over na te denken, is vele malen belangrijker dan de antwoordvorm. Het is vaak een kwestie van creatief zijn. Een uitdaging! Een kunst! 8 Het is een ontdekkingstocht. Ik zou de docenten graag op dat pad meenemen. Laat ze maar merken hoe lastig het maken van goede toetsvragen is. Hoe verrijkend ook. Niet in een cursus, maar in de praktijk. Dat is effectiever. Meedoen. Vragen maken, beoordelen, overmaken, delen. voor de leraar 9 Kennis mag niet verdampen. Toch gebeurt dat bij de klassieke toetspraktijk. Studenten krijgen te horen wat ze moeten weten en kunnen. Ze doen de toets, slagen ervoor en kunnen dat deel van hun harde schijf wissen. En tot slot is er een eindexamen, een afsluitende Big Bang. Immuun voor het leven De ontwikkelingen gaan door. Je kunt je onderwijs ook zo inrichten dat je vanaf dag één voortdurend eindexamens afneemt. Steeds met nieuwe vragen, dat wel. Je volgt zo de groei van een student op alle vakgebieden. Je krijgt een röntgenfoto, een soort MRI-scan van kennis. Geen weetjes, functionele kennis.

14 14 Kete Kervezee Cas Allers Karl Dittrich Jean-Pierre de Bont Cees van der Vleuten voor de leraar 1 Veel vakkennis is nodig. Maar helpen vijfduizend meerkeuzevragen de docent bij het beter aanvoelen van de leerling en de groep? Een kind moet leren de werkelijkheid te doorzien en kritisch te beschouwen. Daar is meer voor nodig dan dit enigszins bureaucratische systeem. 2 Opleidingen zijn geen toverdozen. Hier heb je studenten, daar heb je een vat met kennis, hupsakee dat gieten we erin en je hebt goede docenten. En in het verlengde krijg je goed lerende leerlingen en een soepel draaiende kenniseconomie. Zo n simpel wereldbeeld vraagt om teleurstellingen. 3 Een kennisinfuus volstaat niet. Daarmee alleen brengen we kinderen en de samenleving niet naar een hoger plan. Dat eenzijdig hameren op kennis is een volkswijsheid over onderwijs uit de 19e eeuw. De combinatie van kennisbases, aanleren van non-cognitieve vermogens en bijbehorende toetsen brengt ons verder. 4 De start deugt niet. We hebben veelal te maken met jongelui die blij waren dat ze op havo en mbo rekenen en wiskunde konden laten vallen. Aan hen vraag je om kinderen enthousiast te leren rekenen. Als je denkt dat een kennisbasis de oplossing is, span je het paard achter de wagen. 5 De leraart heeft vakkennis nodig. Daar mag geen twijfel over bestaan. Het is een voorwaarde voor inspireren en inzicht bijbrengen. Maar politici die in hun enthousiasme denken dat ze hiermee de hoofdprijs binnenhalen, komen van een koude kermis thuis. 6 Docenten praten zichzelf in de put. Ten onrechte. Het is makkelijker een kunstmaan de ruimte in te sturen, dan vorm te geven aan goed onderwijs. Of om een autistisch kind over hindernissen heen te helpen. Of om achterstanden uit de vroege opvoeding weg te werken. Daar kunnen docenten trots op zijn. Net als op hun vakkennis. 7 Leren hoort bij het leven. Je mag het niet geïsoleerd beschouwen. Toch dreigt dat. De jaren voor, en de uren buiten de school zijn zeker zo bepalend. Laat de politiek zich daar druk over maken. En laat de docenten, naast hun kennisbasis, ook bezig zijn met maatschappelijke verbanden. 8 Nederland is geen eiland. We vormen hooguit een kwart procent van de wereldbevolking. Heel de wereld worstelt met hetzelfde probleem. Waarom dan hier het wiel uitvinden? Waarom kennisbases en toetsen die de onderwijsminister van Singapore afwijst? Ik pleit voor meer onderzoek en internationale samenwerking. Pim Breebaart is zijn hele leven verbonden met het onderwijs. Als leerling, student, docent, manager en bestuurder. Twaalf jaar was hij bestuursvoorzitter van de Haagse Hogeschool. De ontwikkeling van onderwijs en lerarenopleidingen heeft nog steeds zijn bijzondere aandacht. Hij adviseert gevraagd en ongevraagd, in bestuursfuncties, publicaties en blogs.

15 Pim Breebaart Kay van Keme mena nade Moni niqu e Vo lman An net Ki l-al Albe rsen Marcel Wintels 15 ZONDER PASSIE GEEN SUCCES NEEM EEN VOORBEELD AAN DE FRANSE KEUKEN 9 Zonder passie geen succes. Daar komt het simpelweg op neer. Roeping, lol, beroepstrots. Als je in staat bent dat een plek te geven in het proces rond kennisbases en borging, ben je spekkoper. Passieloze mensen brengen het vak niet vooruit. Neem de Franse keuken. Daar gaat het niet om een bedrijf managen. Daar staan de beste professionals met plezier in de keuken. Daar willen ze het verschil maken, tonen wat ze in hun mars hebben. Dat heeft een opkrikkend effect op de hele beroepsgroep. Misschien dat de meetlat van landelijke toetsen gezonde concurrentiekracht losmaakt.

16 16 Kete Kervezee 1 De ondergrond moet kloppen. Feiten zijn belangrijk, maar je moet die ook in een verband kunnen plaatsen en uitleggen. Als leerkracht moet je ermee aan de slag kunnen. Juist de combinatie van kennis en toepassing is belangrijk. Bij de proeftoets merkte ik dat ze daar goed op hadden gelet. 2 Het is een momentopname. Zo n eindtoets zegt niet alles. Je hebt de kennis er dan misschien in gestampt, maar die kan ook wegzakken. Het is net als met een EHBO-examen. Je moet kennis en vaardigheden onderhouden. Door deze in de praktijk toe te passen, maar ook door jezelf regelmatig bij te spijkeren met nieuwe ontwikkelingen. Ca s Allers Karl Dittrich Jean-Pierre de Bont Cees van der Vleuten voor de leraar Kay van Kemenade zit in Pabo 4. Hij is een van de koplopers bij de scores van de proeftoetsen. Hij hoopt op wat meer inzet van collega-studenten. Slechts één andere student van zijn opleiding heeft hij de moeite zien nemen om er aan mee te doen. Het was onverplicht en op een vrije dag, maar toch 3 Een landelijke toets biedt zekerheid. Het geeft studenten gelijke kansen, maar die moeten ze wel benutten. Toekomstige werkgevers weten welk vlees ze in de kuip hebben. Ze kunnen bijvoorbeeld opleidingen vergelijken. Of kiezen voor iemand die rekenonderwijs extra goed in de vingers heeft. 4 Hogescholen willen uitblinken. Straks staan ze allemaal voor vergelijkbaar goed onderwijs. Maar dan willen ze toch net een streepje beter zijn dan de buren. Dat soort concurrentie hoeft helemaal niet verkeerd te zijn. 5 Het imago kan beter. Laatst ontmoette ik de ouders van mijn vriendin. Voor het eerst. Het ging vooral over de lange vakanties en dat de Pabo een makkie was. Leeftijdsgenoten roepen dat ook. Maar ik ga om acht uur naar m n stage, ben na zessen terug en dan vaak tot half elf bezig. En de toetsen zijn ook pittig. 6 Parate kennis is belangrijk. Die is nodig om dingen goed en gericht uit te kunnen leggen. Voorbereiden oké, maar elke les is anders. En als je het niet weet, zeg je dat gewoon. De hoogte van de Maaslandkering bij Rotterdam? Nooit geweest, nooit gehoord. Dat zoeken we op! 7 De medaille heeft twee kanten. Enerzijds eist het ministerie te veel van basisscholen. Het kan daardoor minder aantrekkelijk zijn om docent te worden. Anderzijds legt de Pabo soms de lat te laag. Daardoor kan er minder kwaliteit van de opleiding komen. Daarom ben ik blij met de aangescherpte toetsen. 8 Het is geven en nemen. De politiek kan niet alleen eisen stellen en de normen aanscherpen. Lesgeven in een klas met 27 kinderen, van wie een deel met gedrags- of leerstoornissen, werkt naar mijn mening niet. Deze kinderen verdienen extra aandacht.

17 Pim Breebaart Kay van Kemenade Moni niqu e Volm lman Anne ne t Ki l- Al bers rsen Ma rc el Win inte tels ls 17 9 Het is balanceren. Een toets moet haalbaar zijn. Als je deze met twee vingers in de neus kunt maken, klopt het echter niet. We leren dat onderwijs moet prikkelen. Maar het is ook zonde als mensen afhaken, omdat door een toets hun de moed in de schoenen zinkt. Toetsenmakers moeten goed mikken. Plezier werkt. Ik vind lesgeven leuk. Dat straal ik ook uit. Kinderen voelen dat. Dat is net zo belangrijk als basiskennis. Ik hoop dat mijn medestudenten dit gevoel met mij kunnen delen. Dat maakt het beroep een stuk aantrekkelijker. LOL HOORT IN HET WERK LEG DE LAT NIET ONMOGELIJK HOOG

18 18 Kete Kervezee Cas Allers Karl Dittrich Jean-Pierre de Bont Cees van der Vleuten Monique Volman Monique Volman is hoogleraar Onderwijskunde aan de Universiteit van Amsterdam. Zij ziet kennis als een belangrijk middel om leerlingen te helpen om zich in de wereld te oriënteren. 1 Kennis leeft en verandert. Een gevaar van papieren kennisbases en daarop gestoelde toetsen is het statische karakter. Bovendien betekent het slagen voor zo n toets nog niet dat je zin hebt om die kennis ook toe te passen in het belang van de leerling. Een kennisbasis kan helpen, wonderen mogen we er niet van verwachten. 2 De focus moet goed zijn. Docenten zijn er niet om het leuk te maken in de klas. Ze moeten voortdurend bezig zijn met de ontwikkeling van leerlingen. Met liefde voor kinderen en hun vak. Met besef van wat er in de samenleving allemaal speelt. Met enthousiasme. En natuurlijk ook met de nodige vakkennis. voor de leraar 3 Kennis kun je niet genoeg hebben. Want alleen dan kun je er flexibel mee omgaan. Ik word als docent beter naarmate ik de stof beter beheers. Het helpt me ook om scherp te krijgen waar ik de studenten wil hebben. En met welke bagage, vaardigheden en houding. 4 Elke docent ontwikkelt zich. Het is een meertrapsraket. Eerst ben je met jezelf bezig. Dan met de stof. Vervolgens denk je: wat wil ik met die studenten? En tenslotte: wat moet ik doen om ze op de goede manier over de goede dingen te laten nadenken? De docent moet daartoe zelf het hele terrein kennen en kunnen overzien. 5 Passie heeft vele gezichten. Van mij hoeven niet alle docent en op een gloedvolle manier sprankelende verhalen te houden. In de rust van avondlijke bezinning kan ook gedrevenheid schuilen: wat moet ik morgen doen om die leerling, die klas verder te helpen? 6 Toetsen kunnen beperkend werken. Niet alles wat je wil dat studenten ontwikkelen, kun je met een toets meten. Het risico bestaat dat opleidingen zich vooral gaan richten op wat toetsbaar is. Een deel van de studenten zal er zich strategisch naar gaan gedragen. 7 Geef studenten een rol. Vraag naar hun waardering van de kwaliteit van de toets. Gebruik hen als medeproducent van de kennisbases. Reflecteer er met hen op. Waarom is dit belangrijk? Is dit de kern van mijn vak? Wat ontbreekt? Bouw deze feedback in het systeem in. 8 Docenten mogen best assertiever zijn. De media lijken hen graag in de traditionele hoek te plaatsen: mensen met vooral veel kennis, die daar ook nog graag over vertellen. Dat doet docenten tekort. Het is slechts een klein stukje van het verhaal. Meer beroepstrots in de reacties zou niet misstaan.

19 Pim Bree eeba baar art Kay va n Keme mena de Monique Volman Annet Kil-Albersen Marcel Wintels 19 ONTWIKKELING IS HET DOEL NAAST DOCENTEN MOETEN STUDENTEN MEEPRATEN 9 Ambities zijn niet verkeerd. Maar domweg eisen dat de lat omhoog moet, zet geen zoden aan de dijk. Dat leidt alleen tot frustratie en verzet. Maar ambities zijn een prima aanleiding om met alle betrokkenen het gesprek aan te gaan over doelen, achtergronden en verbeteracties. Meedenken moet. Lerarenopleiders mogen bij de ontwikkeling van kennisbases en toetsen niet langs de kant blijven staan. Het hoort bij hun vak. Maar ook kruisbestuiving met docenten in het middelbaar onderwijs is nodig. Zij weten wat kan en niet kan. Zij zijn de stem van de praktijk.

20 20 Kete Kervezee Cas Allers Karl Dittrich Jean-Pierre de Bont Cees van der Vleuten 1 Kennisbases zijn fundamenten. Ze horen alle drie de hoeken van ons onderwijs te dragen: vak, pedagogiek, didactiek. En dan wil je ook graag weten dat je erop kunt bouwen. Eigenlijk is het een overzichtelijk traject: concretiseren, vaststellen, valideren, toetsen. Doe dat transparant en vergelijkbaar en het onderwijs staat als een huis. 2 Kritiek kan een aanjager zijn. Afspraken over leerstofinhoud bestaan al lang. Maar dan zijn er twijfels over de waarde van diploma s. Het vergrootglas komt erbij. De discussie laait op. Waartoe ben je op aarde, als opleiding, als docent? Een verbeteragenda is het gevolg. Een pijnlijke oorzaak, een mooi gevolg. 3 Kwaliteit komt van binnenuit. Domweg eisen opleggen is kansloos. De mensen van de praktijk weten wat ze willen en kunnen realiseren. Ze moeten nut en noodzaak inzien, hun eigen processen mogen regelen. Alleen dan kunnen ze zich verantwoordelijk weten en tonen. 4 De docent staat centraal. Wie meent over leraren, zonder leraren steekhoudende uitspraken te doen over de ontwikkeling van het beroep, valt in z n eigen mes. Niet de mening van de pers, maar eerder die van peers is bepalend voor de kwaliteit. 5 De leraar staat er niet slecht op. Ouders en leerlingen zijn behoorlijk tevreden. In elk geval over de eigen docent en het eigen onderwijs. Ze oordelen veel positiever dan journalisten die elkaar ongefundeerd nakakelen. Positiever ook dan mensen uit het onderwijs. Wat meer beroepstrots zou docenten niet misstaan. 6 Onderzoek helpt. Het onderwijs is gebaat bij een reële en op feiten gebaseerde discussie over kwaliteit. Daarbij moet de beroepsgroep het vak serieus nemen: beschrijven, normeren, onderhouden, borgen, elkaar aanspreken. Dat is goed voor het vak en het imago. voor de leraar 7 We moeten elkaar scherp houden. Ik herinner me van vroeger twee leraren klassieke talen die elkaar met prachtige pennenvruchten te lijf gingen, in de krant en het schoolblad. Gedreven betogen over didactiek, waarbij van elkaar leren zwaarder woog dan gelijk hebben. Mooi. 8 Ik ben niet voor staatsonderwijs. Maar er is niks mis met normen die docenten samen vaststellen. Evenmin met een systeem om ze landelijk te toetsen. Als de hand van de professionals, de stem van de peers er maar stevig in verankerd is. Annet Kil-Albersen is voorzitter van de Stichting Beroepskwaliteit Leraren. In die functie en als bestuurslid bij Summit Onderwijs houdt ze zich dagelijks bezig met de vraag hoe het e onderwijs beter kan. De ontwikkeling van een beroepsstandaard en lerarenregister past daarin.

www.leraarwordeninsittard.nl Leraar, je wist dat je het was.

www.leraarwordeninsittard.nl Leraar, je wist dat je het was. www.leraarwordeninsittard.nl Leraar, je wist dat je het was. Benjamin Plant student Aardrijkskunde Ik weet wat ik wil Het leukste moment van mijn stage is wanneer leerlingen mij uit zichzelf aanspreken

Nadere informatie

De beste basis voor je toekomst

De beste basis voor je toekomst Visser t Hooft Lyceum Leiderdorp KANSRIJK EN UITDAGEND De beste basis voor je toekomst i 11gymnasium 11atheneum 11havo vhl.nl 11mavo (vmbo-t) Muzenlaan 155 q Op de open avond vond ik de school meteen leuk

Nadere informatie

DISTRICT VOORJAARSCOMPETITIE TV HET VENNEWATER 2015 TEAMINDELING. Vrijdag (aanvang tussen 09.00-10.00 uur) 7/6

DISTRICT VOORJAARSCOMPETITIE TV HET VENNEWATER 2015 TEAMINDELING. Vrijdag (aanvang tussen 09.00-10.00 uur) 7/6 TEAMINDELING Dubbel 17+ (laagste klasse: 2 e ) Vrijdag (aanvang tussen 09.00-10.00 uur) 1410 Dubbel 17+ (laagste klasse: 2 e ) 1409 Marianne van Vliet (072-5331597) Ilonka Groenewegen Yvonne van den Burg

Nadere informatie

Feiten en cijfers. Studentenaantallen in het hoger beroepsonderwijs

Feiten en cijfers. Studentenaantallen in het hoger beroepsonderwijs Feiten en cijfers Studentenaantallen in het hoger beroepsonderwijs 2010 1 Feiten en cijfers Studentenaantallen in het hoger beroepsonderwijs 2010 Ten opzichte van 2009 is de instroom stabiel: -0,3 procent

Nadere informatie

Thema Kinderen en school

Thema Kinderen en school http://www.edusom.nl Thema Kinderen en school Lesbrief 20. Het adviesgesprek. Wat leert u in deze les? Advies vragen. / woorden die hetzelfde betekenen. Advies geven. / woorden die hetzelfde betekenen.

Nadere informatie

Als je te weinig van een kind verwacht, komt er niet uit wat er in zit. Onderwijsminister Marja van Bijsterveldt INTERVIEW

Als je te weinig van een kind verwacht, komt er niet uit wat er in zit. Onderwijsminister Marja van Bijsterveldt INTERVIEW INTERVIEW Auteur: René Leverink Fotografie: Rijksoverheid Onlangs hebben minister Van Bijsterveldt en staatssecretaris Zijlstra van OCW drie actieplannen gelanceerd, gericht op een ambitieuze leercultuur

Nadere informatie

Ruimte voor Talent in Gelderland Professionaliseringstrajecten Excellentie, Wetenschap en Techniek

Ruimte voor Talent in Gelderland Professionaliseringstrajecten Excellentie, Wetenschap en Techniek Ruimte voor Talent in Gelderland Professionaliseringstrajecten Excellentie, Wetenschap en Techniek - Staat talentherkenning en ontwikkeling bij u op school de komende jaren op de agenda? - Wilt u een rijke

Nadere informatie

Datum Wedstrijd Plaats 17 en 18 januari Abdijcross / NK Cross Kerkrade 01 februari Mastboscross Breda 14 en 15 februari NK Indoor masters / meerkamp

Datum Wedstrijd Plaats 17 en 18 januari Abdijcross / NK Cross Kerkrade 01 februari Mastboscross Breda 14 en 15 februari NK Indoor masters / meerkamp Datum Wedstrijd Plaats 17 en 18 januari Abdijcross / NK Cross Kerkrade 01 februari Mastboscross Breda 14 en 15 februari NK Indoor masters / meerkamp Apeldoorn (Omnisport) 21 en 22 februari NK Indoor senioren

Nadere informatie

Ontwikkelingen in afstudeerrichtingen lerarenopleidingen HAN ILS. 13 april 2016

Ontwikkelingen in afstudeerrichtingen lerarenopleidingen HAN ILS. 13 april 2016 Ontwikkelingen in afstudeerrichtingen lerarenopleidingen HAN ILS 13 april 2016 Het komende uurtje... 14.15-14.35 uur Implementatie afstudeerrichtingen HAN ILS 14.35 14.45 uur Uitwisseling 14.45-15.05 uur

Nadere informatie

mail:b.terpstra@hsmarnix.nl

mail:b.terpstra@hsmarnix.nl Peter Dijkxhoorn is manager bij Penta Nova. Penta Nova staat voor mij voor goed opgeleide onderzoeksmatige schoolleiders die in staat zijn om met data vanuit de eigen school het onderwijs op een hoger

Nadere informatie

Enquêteresultaten QSK & studiekeuzetevredenheid

Enquêteresultaten QSK & studiekeuzetevredenheid Enquêteresultaten QSK & studiekeuzetevredenheid www.qompas.nl Januari 2015 Enquêteresultaten QSK & studiekeuzetevredenheid 1 Oordeel studenten/scholieren over Qompas en tevredenheid met betrekking tot

Nadere informatie

Wat gaan we doen? Colofon. Almeerse Scholen Groep. Koersplan maart 2015

Wat gaan we doen? Colofon. Almeerse Scholen Groep. Koersplan maart 2015 Colofon De uitgebreide versie van het ASG Koersplan 2015-2018 kunt u vinden op www.almeersescholengroep.nl. Dit is een uitgave van de Almeerse Scholen Groep. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd

Nadere informatie

Brugklasbrochure voor leerlingen

Brugklasbrochure voor leerlingen Brugklasbrochure voor leerlingen 2015 2016 Beste leerling van groep 8, Beste leerling van groep 8, Binnenkort moet je beslissen naar welke middelbare school je wilt. De keuze die je gaat maken is belangrijk

Nadere informatie

Bouwen & Bewaren Nieuwsflits

Bouwen & Bewaren Nieuwsflits Bouwen & Bewaren Nieuwsflits Nummer 7 maart 2015 Geachte ouders/ verzorgers, U ontvangt Nieuwsflits B&B nummer 7. Dit keer komen de personeelsleden aan het woord die dagelijks met de kinderen werken binnen

Nadere informatie

Stichting leerkracht: elke dag samen een beetje beter

Stichting leerkracht: elke dag samen een beetje beter Stichting leerkracht: elke dag samen een beetje beter Wat is leerkracht? Stichting leerkracht is een organisatie van enthousiaste experts uit het onderwijs en bedrijfsleven die scholen helpt in het ontwikkelen

Nadere informatie

Opleiders in de school: Els Hagebeuk elshagebeuk@de-gouw.nl Sjef Langedijk sjeflangedijk@de-gouw.nl. Begeleiden van pabostudenten

Opleiders in de school: Els Hagebeuk elshagebeuk@de-gouw.nl Sjef Langedijk sjeflangedijk@de-gouw.nl. Begeleiden van pabostudenten Opleiders in de school: Els Hagebeuk elshagebeuk@de-gouw.nl Sjef Langedijk sjeflangedijk@de-gouw.nl Begeleiden van pabostudenten Dit stuk geeft je handvatten bij de begeleiding van een pabostudent. Als

Nadere informatie

Stap je toekomst in... Informatie voor de leerlingen. Compleet onderwijs voor vmbo-t havo vwo

Stap je toekomst in... Informatie voor de leerlingen. Compleet onderwijs voor vmbo-t havo vwo Stap je toekomst in... Informatie voor de leerlingen Compleet onderwijs voor vmbo-t havo vwo Op zoek Je zoekt een nieuwe school, want op de basisschool ben je (bijna) klaar. De basisschool was wel erg

Nadere informatie

En, wat hebben we deze les geleerd?

En, wat hebben we deze les geleerd? Feedback Evaluatie Team 5 En, wat hebben we deze les geleerd? FEED BACK in de klas En, wat hebben we deze les geleerd? Leerkracht Marnix wijst naar het doel op het bord. De leerlingen antwoorden in koor:

Nadere informatie

BOEKENLIJST 2012-2013 Leraar Basisonderwijs VOLTIJD

BOEKENLIJST 2012-2013 Leraar Basisonderwijs VOLTIJD BOEKENLIJST 2012-2013 Leraar Basisonderwijs VOLTIJD 31-5-2012 Titel Auteur Druk Prijs ISBN Opl.fase Vak Eerstejaars wordt geadviseerd de boeken per semester aan de schaffen. VWO-instroom L2 dienen boeken

Nadere informatie

Kopopleiding. Word in één jaar leraar na je hbo- of wo-bachelor!

Kopopleiding. Word in één jaar leraar na je hbo- of wo-bachelor! Kopopleiding Word in één jaar leraar na je hbo- of wo-bachelor! Leraar worden met een kopopleiding van een jaar Een interessante kans voor hbo-bachelors en wo-bachelors: word leraar! Als werken met jongeren

Nadere informatie

MUSIC UNIVERSITY DAYS

MUSIC UNIVERSITY DAYS MUSIC UNIVERSITY DAYS Ben jij een groepsleerkracht en wil je graag meer muziek in je klas, maar weet je niet hoe? Kom dan naar onze Music University Days! Deze gratis workshops worden in de maand maart

Nadere informatie

a.roland holst c ollege QUEST een avontuurlijke zoektocht...

a.roland holst c ollege QUEST een avontuurlijke zoektocht... a.roland holst c ollege QUEST een avontuurlijke zoektocht... de uitdaging... Hallo, ik ben Hanna. Dit jaar ben ik begonnen aan QUEST. QUEST past prima bij mij. Dat denk ik zelf, dat denken mijn ouders

Nadere informatie

1 Elmer Bijma 2 Eddy de Boer 3 Sjoerd Brandt 4 Kor Broers 5 Gijs van Dam 6 Ben van Oeveren 7 Jorrit Jongbloed 8 Joost Koelen 9 Daniel Nagel

1 Elmer Bijma 2 Eddy de Boer 3 Sjoerd Brandt 4 Kor Broers 5 Gijs van Dam 6 Ben van Oeveren 7 Jorrit Jongbloed 8 Joost Koelen 9 Daniel Nagel 1 Elmer Bijma 1 : 49.47 2 : 47.89 3 : 46.52 4 : 47.65 5 : 47.15 6 : 42.67 7 : 40.51 8 : 47.86 9 : 49.13 10 : 46.19 11 : 48.02 12 : 48.83 13 : 51.49 14 : 49.90 15 : 46.42 16 : 44.63 17 : 45.30 18 : 46.28

Nadere informatie

Doe mee met de Onderwijscoöperatie

Doe mee met de Onderwijscoöperatie Doe mee met de Onderwijscoöperatie Vanwege een carrièreswitch werkt Ramon Moorlag nu in het onderwijs als leraar, community manager van Leraar24 en is hij lid van de Lerarenadviesraad. Een uiterst interessante

Nadere informatie

Op weg naar de landelijke toetsenbank lerarenopleidingen

Op weg naar de landelijke toetsenbank lerarenopleidingen Op weg naar de landelijke toetsenbank lerarenopleidingen Arnoud van Leuven 25-09- 2012 www.10voordeleraar.nl Mijlpalen 48 Kennisbases (+13 Pabo vakken) December 2009: Staatssecretaris v. Bijsterveldt ontvangt

Nadere informatie

Wat is verantwoordelijkheid en waarom is het belangrijk?

Wat is verantwoordelijkheid en waarom is het belangrijk? Wat is verantwoordelijkheid en waarom is het belangrijk? Verantwoordelijkheid. Ja, ook heel belangrijk voor school!!! Het lijkt veel op zelfstandigheid, maar toch is het net iets anders. Verantwoordelijkheid

Nadere informatie

Inhoud. 10 aanraders. Meer weten? 94 Reeds verschenen 95

Inhoud. 10 aanraders. Meer weten? 94 Reeds verschenen 95 Inhoud 10 aanraders 1. Visie voor beweging 04 2. De vertellende IB er 12 3. De afstemming 22 4. Het succes voorop 30 5. Charisma dat aanzet 40 6. Crea-inspiratie 48 7. De witte zwerm 58 8. Spreukcontact

Nadere informatie

The Haque Road Runners. Algemene. Leden vergadering. Bestuur. Wedstrijdsecretaris. Izaak Luteijn. Versie 21-09-2015 pagina 1

The Haque Road Runners. Algemene. Leden vergadering. Bestuur. Wedstrijdsecretaris. Izaak Luteijn. Versie 21-09-2015 pagina 1 The Haque Road Runners Algemene Leden vergadering Bestuur BCO Voorzitters commissies Voorzitter Toon de Graauw Secretaris vacature Penningmeester Gert-Jan Smit Wedstrijdsecretaris Accommodatie wnd Toon

Nadere informatie

Ontmoetingskerk - Laren NH - 20 april 2014 - Pasen Mattheüs 28: 1-10

Ontmoetingskerk - Laren NH - 20 april 2014 - Pasen Mattheüs 28: 1-10 Ontmoetingskerk - Laren NH - 20 april 2014 - Pasen Mattheüs 28: 1-10 Zondagsnacht, terwijl soldaten op wacht staan bij het graf, komt er een luide stem uit de hemel. Ze zien hoe de hemelen zich openen

Nadere informatie

PROFESSIONAL LEARNING COMMUNITIES IN ACTIE

PROFESSIONAL LEARNING COMMUNITIES IN ACTIE PROFESSIONAL LEARNING COMMUNITIES IN ACTIE VELON Congres, Papendal, Arnhem, 26 & 27 maart 2015 Lysbeth Jans, Wim Lauwers, Lode Vermeersch, Katrien Goossens, Leen Alaerts, Koen Crul LERARENOPLEIDINGEN Leerkracht

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

Conferentie Passend Onderwijs, hoe doe ik dat? Datum: 18 maart 2015 Tijd: 16.00 19.30 uur Plaats: Prisma College, Kaliumweg 2, 3812 PT Amersfoort

Conferentie Passend Onderwijs, hoe doe ik dat? Datum: 18 maart 2015 Tijd: 16.00 19.30 uur Plaats: Prisma College, Kaliumweg 2, 3812 PT Amersfoort Conferentie Passend Onderwijs, hoe doe ik dat? Datum: 18 maart 2015 Tijd: 16.00 19.30 uur Plaats: Prisma College, Kaliumweg 2, 3812 PT Amersfoort Workshop beschrijvingen 1) Iedereen aan boord- zonder u

Nadere informatie

Met meer dan dertig basisscholen in den Bosch e.o.

Met meer dan dertig basisscholen in den Bosch e.o. Talentontwikkeling voor en door jongeren www.oho-t.nl Onderwijs helpt Onderwijs bij talentontwikkeling (OhO-t) bestaat alleen in een krachtig, regionaal onderwijsnetwerk, liefst met betrokkenheid van bedrijfsleven

Nadere informatie

Partnerschap. en scholen werken op basis van een gezamenlijke verantwoordelijkheid samen met studenten aan hun ontwikkeling tot professional.

Partnerschap. en scholen werken op basis van een gezamenlijke verantwoordelijkheid samen met studenten aan hun ontwikkeling tot professional. Sinds een tiental jaren hebben we opleidingsvormen ontwikkeld die recht doen aan zowel vakbekwaamheid als praktijkkennis van aanstaande leraren. In toenemende mate doen we dat op basis van opleiden in

Nadere informatie

Academische opleiding leraar basisonderwijs

Academische opleiding leraar basisonderwijs 2015 2016 Academische opleiding leraar basisonderwijs ACADEMISCHE OPLEIDING LERAAR BASISONDERWIJS Vind jij het inspirerend om aan kinderen les te geven? Ben je geïnteresseerd in onderzoek naar verschillen

Nadere informatie

Onderbouw. Profiel. Geef bijles in / en aan (klassen) 4 +PLUSSER Naam Klas e-mailadres

Onderbouw. Profiel. Geef bijles in / en aan (klassen) 4 +PLUSSER Naam Klas e-mailadres 4 +PLUSSER Naam Klas e-mailadres Onderbouw Bianca van Rossum Gymnasium 4 bpvanrossum@hotmail.nl Nikki Bloemen nikki.bl@hotmail.com Florian Tiggeloven Floriantiggeloven@hotmail.com Geef bijles in / en aan

Nadere informatie

Feiten en cijfers. HBO-Monitor 2010: De arbeidsmarktpositie van afgestudeerden van het hbo. juli 2011

Feiten en cijfers. HBO-Monitor 2010: De arbeidsmarktpositie van afgestudeerden van het hbo. juli 2011 Feiten en cijfers HBO-Monitor 2010: De arbeidsmarktpositie van afgestudeerden van het hbo juli 2011 2 Feiten en cijfers HBO-Monitor 2010: De arbeidsmarktpositie van afgestudeerden van het hbo Afgestudeerden

Nadere informatie

Afhangbord Bardienstplanner

Afhangbord Bardienstplanner maandag 7 september 2015 20:00-23:00 Bar Tiny Platenburg-van Gaal dinsdag 8 september 2015 20:00-23:00 Bar Tiny Platenburg-van Gaal woensdag 9 september 2015 20:00-23:00 Bar Kim Janssen donderdag 10 september

Nadere informatie

Feiten en cijfers. Afgestudeerden en uitvallers in het hoger beroepsonderwijs. juni 2011

Feiten en cijfers. Afgestudeerden en uitvallers in het hoger beroepsonderwijs. juni 2011 Feiten en cijfers Afgestudeerden en uitvallers in het hoger beroepsonderwijs juni 2011 2 Feiten en cijfers Afgestudeerden en uitvallers in het hoger beroepsonderwijs Meer dan zeven op de tien studenten

Nadere informatie

Samen het beste uit jezelf halen

Samen het beste uit jezelf halen Samen het beste uit jezelf halen Technasium en bèta-onderwijs pag. 4 Kunst en Cultuur pag. 5 Talen en gymnasium pag. 6 Technasium en bèta-onderwijs pag. 4 Kunst en Cultuur pag. 5 Talen en gymnasium pag.

Nadere informatie

REINAERDE Reinaerde Kijker

REINAERDE Reinaerde Kijker REINAERDE Reinaerde Kijker 2 REINAERDE IN DE KIJKER Vragen voor het WMO loket 4 BEN IK IN BEELD!? De WMO voor ambulante begeleiding 5 RICHARD REIST ROND Anton Maas neemt afscheid van Reinaerde 7 ONDER

Nadere informatie

Namens Max: Tops: Tips: soms had je een beetje een houding van dat komt wel, probeer volgend project daar op te letten.

Namens Max: Tops: Tips: soms had je een beetje een houding van dat komt wel, probeer volgend project daar op te letten. 360 graden feedback Hieronder wordt door ieder groepslid een feedback gegeven op al zijn groepsgenoten. Zo kan iedereen zijn mening geven op de werkhouding van de betreffende persoon. Feedback van de groep

Nadere informatie

Jouw praktische weg naar het hbo. Onderdeel van AOC Oost

Jouw praktische weg naar het hbo. Onderdeel van AOC Oost Jouw praktische weg naar het hbo Onderdeel van AOC Oost 2014 2015 2Informatie Het Groene Lyceum 2014-2015 Lekker praktisch bezig zijn maar wel op een hoog niveau. Is dat ook voor jou de leukste route naar

Nadere informatie

Kies je vakkenpakket. 2 en 3 MAVO 2015-2016

Kies je vakkenpakket. 2 en 3 MAVO 2015-2016 Kies je vakkenpakket 2 en 3 MAVO 2015-2016 1 2 Introductie Beste leerling, ouder of verzorger, Op dit moment zit jij of je kind in het tweede of derde jaar van de mavo. In beide jaren zullen keuzes gemaakt

Nadere informatie

Onderbouw. Bianca van Rossum. Gymnasium 4. bpvanrossum@hotmail.nl. Nikki Bloemen. nikki.bl@hotmail.com. Florian Tiggeloven

Onderbouw. Bianca van Rossum. Gymnasium 4. bpvanrossum@hotmail.nl. Nikki Bloemen. nikki.bl@hotmail.com. Florian Tiggeloven 4 +PLUSSER Naam Klas e-mailadres Onderbouw Bianca van Rossum Gymnasium 4 bpvanrossum@hotmail.nl Nikki Bloemen nikki.bl@hotmail.com Florian Tiggeloven Floriantiggeloven@hotmail.com Geef bijles in / en aan

Nadere informatie

NOOIT GENOEG DE KWETSBAARHEID VAN

NOOIT GENOEG DE KWETSBAARHEID VAN TEKST: Annick Geets DE KWETSBAARHEID VAN NOOIT GENOEG Kwetsbaarheid is niet een kwestie van winnen of verliezen, maar een kwestie van inzien en accepteren dat beide bij het leven horen. Een kwestie van

Nadere informatie

Stop met vergelijken. Je bent uniek

Stop met vergelijken. Je bent uniek Stop met vergelijken. Je bent uniek Deze week schrijft Tineke Franssen, een van de wandelcoaches van Het Coach Bureau, het artikel. Vlak voor de zomer rondt zij het wandelcoachtraject af met Hanneke (43).

Nadere informatie

Motivatie: presteren? Of toch maar leren?

Motivatie: presteren? Of toch maar leren? Arjan van Dam Motivatie: presteren? Of toch maar leren? Een van de lastigste opgaven van managers is werken met medewerkers die niet gemotiveerd zijn. Op zoek naar de oorzaken van het gebrek aan motivatie,

Nadere informatie

HET BELANGRIJKSTE OM TE WETEN OM MEER ZELFVERTROUWEN TE KRIJGEN

HET BELANGRIJKSTE OM TE WETEN OM MEER ZELFVERTROUWEN TE KRIJGEN HET BELANGRIJKSTE OM TE WETEN OM MEER ZELFVERTROUWEN TE KRIJGEN Gratis PDF Beschikbaar gesteld door vlewa.nl Geschreven door Bram van Leeuwen Versie 1.0 INTRODUCTIE Welkom bij deze gratis PDF! In dit PDF

Nadere informatie

christelijke school voor mavo-havo-vwo met elkaar voor elkaar voor nu en later

christelijke school voor mavo-havo-vwo met elkaar voor elkaar voor nu en later christelijke school voor mavo-havo-vwo met elkaar voor elkaar voor nu en later Onderwijs met aandacht voor iedereen! Op mavo, havo of drie jaar vwo onderbouw: Engels PLUS Sport PLUS Science PLUS Business

Nadere informatie

Feiten en cijfers. HBO-Monitor 2013: De arbeidsmarktpositie van afgestudeerden van het hbo. juni 2014

Feiten en cijfers. HBO-Monitor 2013: De arbeidsmarktpositie van afgestudeerden van het hbo. juni 2014 Feiten en cijfers HBO-Monitor 2013: De arbeidsmarktpositie van afgestudeerden van het hbo juni 2014 Honderden Feiten en cijfers 2 Inleiding In deze factsheet staan de arbeidsmarktresultaten van hbo-afgestudeerden

Nadere informatie

attitudes zelfstandig leren kennis vaardigheden

attitudes zelfstandig leren kennis vaardigheden zelfstandig leren Leren leren is veel meer dan leren studeren, veel meer dan sneller lijstjes blokken of betere schema s maken. Zelfstandig leren houdt in: informatie kunnen verwerven, verwerken en toepassen

Nadere informatie

Geef bijles in / en aan (klassen) Onderbouw. Wiskunde, Natuurkunde, Scheikunde, Engels. Klas 1 t/m 3. Nederlands, Frans, Spaans, Engels, Geschiedenis:

Geef bijles in / en aan (klassen) Onderbouw. Wiskunde, Natuurkunde, Scheikunde, Engels. Klas 1 t/m 3. Nederlands, Frans, Spaans, Engels, Geschiedenis: Naam 4 +PLUSSER Klas e-mailadres Onderbouw Geef bijles in / en aan (klassen) Profiel Arthur van der Weiden Geslaagd voor HAVO 2011-2012 arthurweiden1@gmail.com Lalaine Faber lalainelf@gmail.com Wiskunde,

Nadere informatie

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Een land waar mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Lilian (48) vraagt haar zoontje om even een handje te komen geven. Dat doet hij en dan gaat hij weer lekker verder spelen. Wij nemen plaats aan

Nadere informatie

Positieve verpleegkunde: op weg naar een bloeiende samenleving!

Positieve verpleegkunde: op weg naar een bloeiende samenleving! Van Kleef Lezing 10-12-2015 Spreker: Jan Walburg, Hoogleraar Positieve Psychologie, Universiteit van Twente Positieve verpleegkunde: op weg naar een bloeiende samenleving! Aan positieve psychologie kleeft

Nadere informatie

Samen zorgen voor de toekomst van mooi Gelderland. Meerjarenvisie Geldersch Landschap & Kasteelen 2016-2025

Samen zorgen voor de toekomst van mooi Gelderland. Meerjarenvisie Geldersch Landschap & Kasteelen 2016-2025 Samen zorgen voor de toekomst van mooi Gelderland Meerjarenvisie Geldersch Landschap & Kasteelen 2016-2025 650 gebouwen 35 kastelen, landhuizen, kasteelruïnes ruim 150 terreinen 24.000 museumstukken ruim

Nadere informatie

Rob Verleg, Manager Marketing & Communicatie, Sponsoring en Evenementen Tel.: 0343-499628 E-mail: rob.verleg@knkv.nl

Rob Verleg, Manager Marketing & Communicatie, Sponsoring en Evenementen Tel.: 0343-499628 E-mail: rob.verleg@knkv.nl KNKV Beroepskrachten Management Henry van Meerten, Manager Competitie & Arbitrage Tel.: 0343-499610 E-mail: henry.van.meerten@knkv.nl Kees Rodenburg, Technisch Directeur E-mail: kees.rodenburg@knkv.nl

Nadere informatie

Vierdejaars en de kennisbasistoets zwakke rekenaars in pabo 4

Vierdejaars en de kennisbasistoets zwakke rekenaars in pabo 4 Vierdejaars en de kennisbasistoets zwakke rekenaars in pabo 4 Gerard Boersma, HAN Pabo (Ronald Keijzer, Hogeschool ipabo) Overzicht Inleiding Onderzoeksvraag Methode Bevindingen Vragen en discussie Inleiding

Nadere informatie

Meerwaarde voor onderwijs. De Pijlers en de Plus van FLOT

Meerwaarde voor onderwijs. De Pijlers en de Plus van FLOT Meerwaarde voor onderwijs De Pijlers en de Plus van FLOT De vijf Pijlers: Cruciale factoren voor goed leraarschap Wat maakt een leraar tot een goede leraar? Het antwoord op deze vraag is niet objectief

Nadere informatie

Theateractiviteiten voor, door en met mensen met een verstandelijke beperking.

Theateractiviteiten voor, door en met mensen met een verstandelijke beperking. Studio Sterk: Sterker door Participatief Drama Theateractiviteiten voor, door en met mensen met een verstandelijke beperking. Theater als middel om een stem te geven aan mensen die nauwelijks gehoord worden.

Nadere informatie

ogen en oren open! Luister je wel?

ogen en oren open! Luister je wel? ogen en oren open! Luister je wel? 1 Verbale communicatie met jonge spelers Communiceren met jonge spelers is een vaardigheid die je van nature moet hebben. Je kunt het of je kunt het niet. Die uitspraak

Nadere informatie

Taalles werkt! Een fotoserie in het kader van de Week van de Alfabetisering 2013

Taalles werkt! Een fotoserie in het kader van de Week van de Alfabetisering 2013 Taalles werkt! Een fotoserie in het kader van de Week van de Alfabetisering 2013 Deze fotoserie is ontwikkeld in het kader van de Week van de Alfabetisering 2013. In Utrecht wonen zo n 30.000 mensen die

Nadere informatie

Gecertificeerde projectmanagers (stand van zaken 2 juli 2014)

Gecertificeerde projectmanagers (stand van zaken 2 juli 2014) Gecertificeerde projectmanagers (stand van zaken 2 juli 2014) Nb: elk heeft een geldigheidsduur van 2 jaar! TOP 1 201102066 Drs. Ronald Nomes 201102063 Ing. Jan A.H. Mulder 201102064 Ir. Remco M. Hoeboer

Nadere informatie

Posters vanuit opdrachtgever / consulent / uitendkracht in willekeurige volgorde

Posters vanuit opdrachtgever / consulent / uitendkracht in willekeurige volgorde Dactylo Uitzendburo voorstellen Posters Posters vanuit opdrachtgever / consulent / uitendkracht in willekeurige volgorde Ik hou het graag zakelijk met m n uitzendbureau. Dat wil zeggen, als we het over

Nadere informatie

Bij meester Wolf in het atelier De kinderen gaan helemaal los.

Bij meester Wolf in het atelier De kinderen gaan helemaal los. Anne Marie van Cappelle annemarievancappelle@ziggo.nl 070-3460845 06-41850198 Bij meester Wolf in het atelier De kinderen gaan helemaal los. Groep 4 van de Rotterdamse basisschool De Wilgenstam werkt één

Nadere informatie

Bestuurlijke afspraken over ontvlechting van de Educatieve Faculteit Amsterdam

Bestuurlijke afspraken over ontvlechting van de Educatieve Faculteit Amsterdam Bestuurlijke afspraken over ontvlechting van de Educatieve Faculteit Amsterdam Bijlage bij brief HO/BL/2005/6586 1. Preambule Het College van Bestuur van de Hogeschool van Amsterdam en het College van

Nadere informatie

De volgende afgeronde vooropleiding geven recht tot toelating tot de volgende kopopleiding:

De volgende afgeronde vooropleiding geven recht tot toelating tot de volgende kopopleiding: Kopopleiding Voltijd In de kopopleiding mag alleen de beroepscomponent worden aangeboden. (dus geen vak!!) De maximale duur van de kopopleiding is 1 jaar (60 credits) die in voltijd met studiefinanciering

Nadere informatie

bij aan een hogere kwaliteit van het onderwijs. Daar hebben ook je leerlingen profijt van.

bij aan een hogere kwaliteit van het onderwijs. Daar hebben ook je leerlingen profijt van. 14 De Lerarenbeurs. Be Door gebruik te maken van de Lerarenbeurs verhoog je als docent je professionele niveau. Hierdoor verbeteren je lessen, word je breder inzetbaar en draag je bij aan een hogere kwaliteit

Nadere informatie

Verslag cursus Organiseer Jezelf

Verslag cursus Organiseer Jezelf Verslag cursus Organiseer Jezelf Cursusdag 1, 25 mei 2013 Hotel Augusta, IJmuiden (10.00 16.30) Het Jongerennetwerk Visserij heeft aan Stichting ProSea gevraagd een cursus op maat te maken, gericht op

Nadere informatie

Inhoud. Henk van Berkel, Anneke Bax en Desirée Joosten-ten Brinke. Henk van Berkel en Anneke Bax. Riet Martens en George Moerkerke

Inhoud. Henk van Berkel, Anneke Bax en Desirée Joosten-ten Brinke. Henk van Berkel en Anneke Bax. Riet Martens en George Moerkerke IX Inhoud 1 Het toetsproces ontleed........................................................... 1 Henk van Berkel, Anneke Bax en Desirée Joosten-ten Brinke 1.1 Fasen in het toetsproces..............................................................

Nadere informatie

Congresverslag Ouderbetrokkenheid. 21 september 2015

Congresverslag Ouderbetrokkenheid. 21 september 2015 Congresverslag Ouderbetrokkenheid 21 september 2015 Samenlevingsgerichte school Op maandagmiddag 21 september was het zo ver, het congres over ouderbetrokkenheid en de partnerschapsschool vond plaats

Nadere informatie

De meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling in het onderwijs

De meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling in het onderwijs De meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling in het onderwijs Congres Huiselijk geweld en kindermishandeling 18 november 2013, NBC Nieuwegein Chaja Deen en Marij Bosdriesz Programma Meldcode in de

Nadere informatie

18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid

18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid 18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid Goed, gezond en gemotiveerd aan het werk tot je pensioen? Dat bereik je door kansen te pakken op het werk. Leer aan de hand van onderstaande punten hoe je

Nadere informatie

Wij zijn Kai & Charis van de Super Student en wij geven studenten zin in de toekomst.

Wij zijn Kai & Charis van de Super Student en wij geven studenten zin in de toekomst. Hallo, Wij zijn Kai & Charis van de Super Student en wij geven studenten zin in de toekomst. Dat is namelijk helemaal niet zo makkelijk. Veel studenten weten nog niet precies wat ze willen en hoe ze dat

Nadere informatie

3 Hoogbegaafdheid op school

3 Hoogbegaafdheid op school 3 Hoogbegaafdheid op school Ik laat op school zien wat ik kan ja soms nee Ik vind de lessen op school interessant meestal soms nooit Veel hoogbegaafde kinderen laten niet altijd zien wat ze kunnen. Dit

Nadere informatie

NEDERLAND. Pre-basis onderwijs

NEDERLAND. Pre-basis onderwijs NEDERLAND Pre-basis onderwijs Leeftijd 2-4 Verschillend per kind, voor de leeftijd van 4 niet leerplichtig Omschrijving Peuterspeelzaal, dagopvang etc Tijd Dagelijks van 9:30 15:30 (verschilt pers school)

Nadere informatie

Het Noordelijk Onderwijs Peil wordt mogelijk gemaakt door:

Het Noordelijk Onderwijs Peil wordt mogelijk gemaakt door: Frank Smid Welkom Het Noordelijk Onderwijs Peil wordt mogelijk gemaakt door: Aanwezig namens het Organisatiecomité: Namens RBO : Tineke Arends Namens Afier Namens Stenden Namens Rietplas Namens OSGMetrium

Nadere informatie

Bijeenkomst Weidevogeleducatie

Bijeenkomst Weidevogeleducatie Bijeenkomst Weidevogeleducatie In samenwerking met: Conclusie en evaluatie: reacties van de aanwezigen Prima structuur en open houding naar deelnemers. Sommige freaks vallen best mee! Ontspannen avond.

Nadere informatie

Monitor Haagse Lerarenbeurs. peildatum januari 2015

Monitor Haagse Lerarenbeurs. peildatum januari 2015 Monitor Haagse Lerarenbeurs peildatum januari 2015 Den Haag, april 2015 1 Introductie In december 2011 deed De Rode Loper onderzoek naar het percentage onbevoegd gegeven lessen in de Haagse regio. 1 Uit

Nadere informatie

Passend Onderwijs De leraar is de sleutel tot succes

Passend Onderwijs De leraar is de sleutel tot succes Passend Onderwijs De leraar is de sleutel tot succes Passend Onderwijs succesvol integreren Door de invoering van Passend Onderwijs verandert er veel voor u als leraar. Maar de essentie van het onderwijs

Nadere informatie

Reflecteren met kinderen; leren door vragen Yvonne Kleefkens en José van Loo

Reflecteren met kinderen; leren door vragen Yvonne Kleefkens en José van Loo Reflecteren met kinderen; leren door vragen Yvonne Kleefkens en José van Loo Jonge kinderen denken graag na over de wereld. Dat uit zich al heel vroeg in bijvoorbeeld de vragen die ze stellen: waarom,

Nadere informatie

voor talent in beweging

voor talent in beweging voor talent in beweging Waarom een regionaal mobiliteitscentrum De veeleisende omgeving en veranderende samenleving leidt tot een overheid die steeds verandert om aan de maatschappelijke opdracht te voldoen.

Nadere informatie

Els Geurten tutor in de master Educational Leadership. Els is onderwijskundig en coach. mail:els.geurten@inholland.nl

Els Geurten tutor in de master Educational Leadership. Els is onderwijskundig en coach. mail:els.geurten@inholland.nl Peter Dijkxhoorn is opleidingsmanager bij Penta Nova. Penta Nova staat voor mij voor goed opgeleide onderzoeksmatige schoolleiders die in staat zijn om met data vanuit de eigen school het onderwijs op

Nadere informatie

Het VMBO op het Groenhorst College Nijkerk. Inleiding

Het VMBO op het Groenhorst College Nijkerk. Inleiding Het VMBO op het Groenhorst College Nijkerk Inleiding Voor u ligt de informatie over de leerwegen binnen het VMBO. Het is een naslagwerkje naar aanleiding van de informatie-avond. Mocht u vragen hebben

Nadere informatie

Inleiding. Keuzes in:

Inleiding. Keuzes in: Keuzes in: 5 Inleiding Tijdens de ouderavond heb ik u uitgelegd hoe de keuzebegeleiding in klas 3 plaats vindt. In dit artikel zet ik de belangrijkste punten nog even op een rij. Mocht u na het lezen ervan

Nadere informatie

Advies Rapport Zoek ieders Talent & Excelleer! Hoe excellentie ook in het hoger onderwijs kan worden gestimuleerd

Advies Rapport Zoek ieders Talent & Excelleer! Hoe excellentie ook in het hoger onderwijs kan worden gestimuleerd Advies Rapport Zoek ieders Talent & Excelleer! Hoe excellentie ook in het hoger onderwijs kan worden gestimuleerd Samenvatting Excellentie kan het beste worden gestimuleerd door het coachen van de persoonlijke

Nadere informatie

facebook.com/fritsphilips voor brugklassers twitter.com/fritsphilips

facebook.com/fritsphilips voor brugklassers twitter.com/fritsphilips Frits! facebook.com/fritsphilips voor brugklassers twitter.com/fritsphilips over meneer Frits! Meneer Frits, ofwel Frits Philips, werd geboren in 1905 en studeerde af aan de TU van Delft als werktuigbouwkundig

Nadere informatie

Talent. voor de Toekomst! Informatie Saenredam College

Talent. voor de Toekomst! Informatie Saenredam College Talent voor de Toekomst! Informatie Saenredam College 201 4 5 /201 Inhoudsopgave Dit hebben we speciaal voor jou geschreven 2 Openbare school Open avond VMBO bij het Saenredam College 3 Onderbouw Nieuwe

Nadere informatie

SWOT. Werkblad 1 Sterke punten. 1.Omgevingsgericht heid

SWOT. Werkblad 1 Sterke punten. 1.Omgevingsgericht heid SWOT Werkblad 1 Sterke punten Sterke punten 1.Omgevingsgericht heid 2. Vermogen tot groei en vernieuwing Voorbeelden Ik ben echt iemand die midden in de maatschappij staat. Ik heb veel interesses binnen

Nadere informatie

Bekwaamheidsdossier. februari 2006 O. OC0602_p8_12 Personeelsbeleid2.i8 8 19-01-2006 16:29:26

Bekwaamheidsdossier. februari 2006 O. OC0602_p8_12 Personeelsbeleid2.i8 8 19-01-2006 16:29:26 Bekwaamheidsdossier Laat zien wat je i februari 2006 O OC0602_p8_12 Personeelsbeleid2.i8 8 19-01-2006 16:29:26 Is het bekwaamheidsdossier een nieuwe papieren tijger? Dat hoeft niet. Leraren die zelf verantwoordelijk

Nadere informatie

Met gegrauw en gesnauw bereik je niks

Met gegrauw en gesnauw bereik je niks 81 Weike Medendorp, PvdA Met gegrauw en gesnauw bereik je niks Ik denk dat we een aantal resultaten hebben bereikt waar we trots op mogen zijn. Neem bijvoorbeeld het plan van transformatie voor de Enci,

Nadere informatie

Toelichting bij de MZO screening voor ouders

Toelichting bij de MZO screening voor ouders Toelichting bij de MZO screening voor ouders 1 Copyright 2014 Bureau Perspectief Amsterdam Zie voor meer informatie www.motivatiezelfonderzoek.nl 2 De schalen van de MZO screening De MZO screening is gericht

Nadere informatie

Deel het leven Johannes 4:1-30 & 39-42 7 december 2014 Thema 4: Gebroken relaties

Deel het leven Johannes 4:1-30 & 39-42 7 december 2014 Thema 4: Gebroken relaties Preek Gemeente van Christus, Het staat er een beetje verdwaald in dit hoofdstuk De opmerking dat ook Jezus doopte en leerlingen maakte. Het is een soort zwerfkei, je leest er ook snel overheen. Want daarna

Nadere informatie

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Grijp je Ambities Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Je dromen verwezenlijken in 7 stappen. Grijp je ambities Brengt je dichterbij je ideaal Geeft je inzicht in jouw persoonlijke

Nadere informatie

Verslag participatiedebat deel 2. Het werknemersperspectief

Verslag participatiedebat deel 2. Het werknemersperspectief Verslag participatiedebat deel 2. Het werknemersperspectief Datum: Plaats: Gespreksleiding: Gastsprekers: Participanten: Bezoekers: Thema: vrijdag 17 oktober 2014, 15:00-17:00 uur De Gouden Zaal van DROOMvilla

Nadere informatie

master leraar voortgezet onderwijs

master leraar voortgezet onderwijs DEEL JE KENNIS! master leraar voortgezet onderwijs JOUW PROGRAMMA IN EEN NOTENDOP De master Leraar voortgezet onderwijs van de VU is een eenjarige master (voltijd*) waarin je een eerstegraads onderwijsbevoegdheid

Nadere informatie

De ontwikkeling van Kwaliteitsmanagement in het HBO. NNK Platform HBO

De ontwikkeling van Kwaliteitsmanagement in het HBO. NNK Platform HBO De ontwikkeling van Kwaliteitsmanagement in het HBO NNK Platform HBO Verslag van de bijeenkomst op donderdag 24 april 2014 Wiep Koehoorn, CvB-stafburo Quality Assurance, Stenden Hogeschool Presentatie

Nadere informatie

Shoeby Fashion groeit gestaag STARTERS THEMA. Dé marktplaats voor de samenwerkende ondernemer. www.franchiseplus.nl. losse nummers 6,75

Shoeby Fashion groeit gestaag STARTERS THEMA. Dé marktplaats voor de samenwerkende ondernemer. www.franchiseplus.nl. losse nummers 6,75 www.franchiseplus.nl 16e jaargang nummer 2 april 2008 losse nummers 6,75 Dé marktplaats voor de samenwerkende ondernemer THEMA STARTERS Shoeby Fashion groeit gestaag In dit nummer: Bestaande vestiging

Nadere informatie

Rekenpuzzels. Breinkrakers. Verzameld uit het reken-wiskundeonderwijs door de NVORWO. Deel 2. Deel 3. Deel 1

Rekenpuzzels. Breinkrakers. Verzameld uit het reken-wiskundeonderwijs door de NVORWO. Deel 2. Deel 3. Deel 1 Rekenpuzzels & Breinkrakers Verzameld uit het reken-wiskundeonderwijs door de NVORWO Deel 2 Deel 1 Deel 3 Deel 1 Voorwoord Aan de leerlingen en leerkrachten van alle basisscholen in Nederland! Dit boekje

Nadere informatie