Huurders over een dreigende huisuitzetting

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Huurders over een dreigende huisuitzetting"

Transcriptie

1 Huurders over een dreigende huisuitzetting Ervaringen, oplossingen en toekomstperspectief Dorieke Wewerinke Willibrord de Graaf Lia van Doorn Judith Wolf Onderzoekscentrum maatschappelijke zorg

2 Huurders over een dreigende huisuitzetting Ervaringen, oplossingen en toekomstperspectief

3 Onderzoekscentrum maatschappelijke zorg gedreven door kennis, bewogen door mensen

4 Huurders over een dreigende huisuitzetting Ervaringen, oplossingen en toekomstperspectief Onderzoekscentrum maatschappelijke zorg Radboudumc Januari 2014 Dorieke Wewerinke Willibrord de Graaf Lia van Doorn Judith Wolf

5 Met dank aan de geïnterviewde huurders. Colofon Project: Opdrachtgever: Financier: Projectleiding: Projectuitvoering: Met medewerking van: Foto s: Vormgeving: Druk: Huurders over een dreigende huisuitzetting Aedes Aedes Judith Wolf Dorieke Wewerinke Willibrord de Graaf, Lia van Doorn, Janneke van der Mei, Mirjam Gademan, Renske Brandhoff en Nienke Tolsma Omz Final Design; Jenny Jansen Rikken Print ISBN Onderzoekscentrum maatschappelijke zorg, Radboudumc. Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van het Onderzoekscentrum maatschappelijke zorg, Radboudumc. 4

6 Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 Achtergrond en opzet van het onderzoek Het onderzoek Leeswijzer 10 Hoofdstuk 2 Huurachterstand en dreigende huisuitzetting Stand van zaken tijdens het interview Oorzaken van huurachterstand Bewustzijn van het risico op ontruiming Impact van dreigende huisuitzetting 16 Hoofdstuk 3 Oplossingen van huurders en omgevingssteun Oplossingen van huurders zelf Versterkende en belemmerende factoren Omgevingssteun 20 Hoofdstuk 4 Contact met de woningcorporatie Totstandkoming van het contact Ervaringen in het contact Resultaten van het contact Verbetersuggesties in de relatie met de woningcorporatie 27 Hoofdstuk 5 Contact met de deurwaarder Totstandkoming van het contact Ervaringen in het contact Resultaten van het contact Verbetersuggesties in het contact met de deurwaarder 34 Hoofdstuk 6 Hulp van professionals en instanties Totstandkoming van het contact Ontvangen hulp en resultaat Redenen voor het niet tot stand komen van hulp 39 Huurders over een dreigende huisuitzetting 5

7 Inhoudsopgave Hoofdstuk 7 Huidige situatie en perspectief Leven met een huurachterstand Verwachtingen van het vinden van een oplossing Veranderingen sinds het inlopen van huurachterstand Voorkomen van een nieuwe achterstand 43 Hoofdstuk 8 Samenvatting Dreiging ten tijde van interview Oorzaken van huurachterstand Bewustzijn en impact van dreigende huisuitzetting Oplossingen van huurders Omgevingssteun Contact met de woningcorporatie Contact met de deurwaarder Hulp van professionals en instanties Huidige situatie en perspectief 52 Hoofdstuk 9 Beschouwing Het onderzoek Verschillen tussen huurders, andere aanpak? Variatie in situatie en achtergronden Huurachterstand door inkomensproblemen Water tot aan de lippen Effectieve probleemoplossing? Responsieve instanties Omgevingssteun als tijdelijke buffer Woningcorporatie: persoonlijk contact Deurwaarders: zoek de dialoog Professionele hulp een toevalstreffer? Structurele of tijdelijke oplossing? Voorkomen is beter 59 6

8 Inleiding Achtergrond en opzet onderzoek

9 8

10 Achtergrond en opzet van het onderzoek Hoofdstuk 1 Hoofdstuk 1 Achtergrond en opzet van het onderzoek In opdracht van Aedes deed het Onderzoekscentrum maatschappelijke zorg van het Radboudumc samen met het Kenniscentrum Sociale Innovatie van de Hogeschool Utrecht in 2013 onderzoek naar hoe huurders hun situatie van huurachterstand en dreigende huisuitzetting ervaren, wat alle betrokkenen in die situatie doen om het tij te keren, wat daarbij volgens huurders werkt en wat niet en welke obstakels zich in dit proces voordoen. Specifiek zoomt dit onderzoek in op de rol van de woningcorporaties, deurwaarders en professionals in dit proces en op wat volgens huurders in hun manier van communiceren en aanpak beter kan. 1.1 Het onderzoek Het Onderzoekscentrum maatschappelijk zorg van het Radboudumc in Nijmegen doet momenteel onderzoek naar risico- en beschermende factoren bij huisuitzettingen. Dit onderzoek wordt gefinancierd door ZonMw. 1 Het onderzoek bestaat uit twee metingen waarbij de huurders uit vijf gemeenten - Amsterdam, Utrecht, Rotterdam, Nijmegen en Leiden - bij de eerste meting aan de hand van een (gestructureerde) vragenlijst bevraagd worden over hun functioneren en leefomstandigheden. Zes maanden na het interview wordt tijdens de tweede meting bepaald of er sprake is geweest van een huisuitzetting en waar de uitgezette huurder op dat moment verblijft. Om meer inzicht te krijgen in de ervaringen van huurders met een dreigende huisuitzetting en in wat deze huurders en de betrokken professionals doen om een huisuitzetting te voorkomen, hebben wij in opdracht van Aedes, de landelijke koepel van woningcorporaties in Nederland, verdiepend onderzoek gedaan onder 32 huurders. Na de eerste meting is met deze 32 huurders een uitgebreid interview gehouden over hun situatie en de ontstane dreiging van huisuitzetting. De onderzoeksvraag van dit kwalitatieve onderzoek luidt: Wat doen huurders en andere betrokken actoren uit het sociale netwerk, de woningcorporatie, deurwaarders en professionals - om een huisuitzetting te voorkomen en welke invloed heeft hun doen en laten op de uitkomst van deze dreiging? Voor het onderhavige kwalitatieve onderzoek gelden dezelfde inclusiecriteria die in de studie naar risico- en beschermende factoren bij huisuitzetting zijn gehanteerd: de huurders zijn 18 jaar of ouder, huren een woning van een woningcorporatie en hebben vanwege een huurachterstand een tweede sommatie van de deurwaarder ontvangen. Daarnaast moeten de respondenten een woning huren van een van de aan het onderzoek deelnemende corporaties in Rotterdam (Laurens Wonen, Vestia, Havensteder en Woonbron) of Utrecht (Mitros en Portaal). Medewerkers van woningcorporaties geven in gesprekken aan dat de aanwezigheid van kinderen in een gezin vaak reden is om veel hulp te bieden, coulant te zijn en niet tot uitzetting over te gaan. Het lijkt er daarmee op dat gezinnen met kinderen een andere aanpak krijgen dan mensen zonder kinderen. Zelf zijn de woningcorporaties vooral ook geïnteresseerd in alleenstaande mannen met een huurachterstand, omdat dit een relatief grote groep is die voor 1 De GGD Rotterdam financiert in dit project het onderzoek naar huisuitzettingen in Rotterdam. Huurders over een dreigende huisuitzetting 9

11 Achtergrond en opzet van het onderzoek Hoofdstuk 1 woningcorporaties een uitdaging vormen. Om genoemde redenen is gekozen voor de volgende selectie van respondenten: zestien alleenstaande mannen zonder kinderen; zestien personen uit gezinnen met inwonende kinderen, waarvan acht alleenstaande ouders; Uiteindelijk interviewden we in Utrecht en Rotterdam: acht alleenstaande mannen zonder kinderen en acht personen uit gezinnen met inwonende kinderen. Daarmee komt het aantal respondenten op het beoogde totaal van 32. De interviews zijn in 2013 gedaan tussen maart en mei. 1.2 Leeswijzer Dit rapport bestaat na dit hoofdstuk uit acht andere hoofdstukken. Hoofdstuk twee beschrijft de huidige situatie van de huurders, geeft weer hoe de achterstand ontstond en gaat in op de beleving van de situatie van huurachterstand en dreigende huisuitzetting. Hoofdstuk drie beschrijft wat huurders zelf deden om de problemen op te lossen, welke hulp zij kregen vanuit hun sociale netwerk en wat hiervan het resultaat was. Hoofdstuk vier gaat in op het contact met de woningcorporatie en geeft weer hoe dit contact tot stand kwam, hoe de communicatie verliep en wat de uitkomsten waren van het contact. Het vijfde hoofdstuk behandelt dezelfde onderwerpen voor het contact met de deurwaarder. Hoofdstuk zes geeft aandacht aan de hulp en ondersteuning die huurders kregen van professionals en instanties bij het oplossen van hun problemen en beschrijft ook waarom hulp bij sommige huurders niet tot stand kwam. Hoofdstuk zeven gaat in op de huidige situatie van huurders en hun perspectieven voor de toekomst. Het achtste hoofdstuk geeft een samenvatting van de resultaten van het onderzoek. Het rapport sluit af met een beschouwing naar aanleiding van de onderzoeksresultaten. 10

12 Huurders over een dreigende huisuitzetting Ervaringen, oplossingen en toekomstperspectief

13 12

14 Huurachterstand en dreigende huisuitzetting Hoofdstuk 2 Hoofdstuk 2 Huurachterstand en dreigende huisuitzetting Dit hoofdstuk beschrijft de situatie van de huurders ten tijde van het kwalitatieve interview en geeft zicht op wat huurders zien als oorzaken van de huurachterstand en dreigende huisuitzetting. Aan de orde komt ook in hoeverre huurders zich bewust zijn van het risico op een ontruiming en wat de impact van de huurachterstand en dreigende huisuitzetting is op hun welzijn en functioneren. 2.1 Stand van zaken tijdens het interview Ten tijde van het interview hebben twintig van de tweeëndertig huurders een huurachterstand. Bij vijftien huurders gaat het hierbij om dezelfde achterstand als tijdens het eerste interview en bij vier huurders gaat het om een nieuwe achterstand. Eén huurder is ondertussen verhuisd naar een woning van een andere woningcorporatie en heeft bij de vorige woning en de huidige woning een achterstand. Tien huurders hebben op het moment van het interview geen achterstand meer en bij twee huurders is het onduidelijk of zij huurachterstand hebben. Eén van hen heeft nu een bewindvoerder die zijn geldzaken regelt, waardoor hij zelf geen overzicht heeft van zijn schulden en ook niet weet of zijn huur betaald wordt. Ze hebben al mijn geld afgepakt en succes, zeiden ze. Ik hoor nog niks van hem [de bewindvoerder]. Ik moest achter hem aan zitten dat hij de huur nog moest betalen en anders [als hij dat niet doet] kom ik hem opzoeken. Dat ik niet voor niks mijn geld aan hem geef. De andere huurder is verwikkeld in een conflict met de woningcorporatie omdat die hem na het overlijden van zijn moeder niet als huurder erkent. De corporatie accepteert daardoor de betaling van de huur niet, waardoor hij al een aantal maanden de huur niet heeft betaald. De woningcorporatie spreekt echter niet van huur maar van een schadevergoeding voor het onterecht bewonen van de woning. Het blijft onduidelijk of er wettelijk gezien een huurachterstand is. Er loopt op het moment van het interview een rechtszaak over deze kwestie. Tabel 2.1: Huurachterstand en dreigende huisuitzetting op het moment van het interview volgens de huurders (n=32) in Utrecht en Rotterdam. Van de twintig huurders met een huurachterstand, ervaren veertien huurders op het moment van het interview geen dreigende huisuitzetting. Drie huurders weten niet of er huisuitzetting dreigt en twee huurders menen van wel. Eén van hen noemt ook de datum van de voorgenomen ontruiming en meldt dat haar werkgever haar bijzonder verlof heeft gegeven om haar spullen in te pakken. Verder is er een huurder bij wie de ontruiming al heeft plaatsgevonden. Deze respondent is nu dakloos. Van de twee huurders die niet precies weten of zij een huurschuld hebben, Huurders over een dreigende huisuitzetting 13

15 Huurachterstand en dreigende huisuitzetting Hoofdstuk 2 ziet één van hen geen dreiging tot huisuitzetting en de andere huurder weet dit niet. Zeven van de tien huurders die de huurachterstand ondertussen hebben ingelopen, ervoeren geen dreigende huisuitzetting vanwege deze achterstand, twee zagen die dreiging wel en een huurder wist op de vraag geen antwoord. 2.2 Oorzaken van huurachterstand De huurders noemen verschillende oorzaken voor het ontstaan van de huurachterstand en een aantal van hen meent dat de achterstand het gevolg was van een samenloop van omstandigheden. Een daling van inkomsten werd verreweg het vaakst als oorzaak van de huurachterstand genoemd (negentien huurders). Die daling kwam bij de meeste huurders door het verlies van hun baan (acht huurders). Vijf huurders benadrukken dat zij lang moesten wachten op hun uitkering en dat dit meespeelde bij het niet kunnen betalen van de huur, of dat zij na het verlies van hun baan recht hadden op toeslagen en die ook nodig hadden om rond te komen, maar dat zij ook hierop lang moesten wachten. Ik ging met mijn salaris achteruit van achttienhonderd naar soms negenhonderd, soms achthonderd zoveel en mijn huur was natuurlijk vierhonderdzesentachtig, dus daar komt het probleem. Je kan dan huursubsidie aanvragen en huurtoeslag, maar omdat ik in de ziektewet zat, wordt dat allemaal uitgesteld tot je weer beter bent. Dat is denk ik voor heel veel mensen het aller, allergrootste probleem. Dat je pas het jaar daarna huursubsidie krijgt, maar op het moment dat jij het salaris hebt met zo weinig uren en je valt dan ook nog eens terug, dan kan je dat tijdelijk niet betalen. Zo is het mij overkomen. Ook voor zelfstandig ondernemers (zzp-ers) was een daling in inkomsten soms de oorzaak van huurachterstand (vijf huurders). In hun geval liep het aantal opdrachten terug of waren opdrachtgevers te laat met de betaling en een aantal brengt dit in verband met de economische crisis. Er zitten veel mensen in dezelfde situatie als ik, als zzp-er. [ ] Deze crisis is wel hardnekkiger dan daarvoor, daar had ik niet op gerekend. [ ] Ik zie om me heen mensen als ik die het erg moeilijk hebben. Drie huurders hadden te maken met een terugloop van de inkomsten van hun partner en twee huurders kregen een huurachterstand door een korting op hun uitkering. Ik heb nu een heel laag inkomen omdat ik chronisch ziek ben. Ik heb vanaf vorig jaar mei een uitkering en die is heel laag en nog lager geworden. [ ] We zaten altijd al onder de grens. Dus ik liep al bij de voedselbank. Een andere huurder kreeg een nieuwe baan met een lager salaris en bij vijf huurders werd loonbeslag gelegd in verband met andere schulden. Ze [de deurwaarders] hebben voor drie maanden beslag gelegd op mijn inkomen van de Sociale Dienst. Dat hebben ze drie maanden helemaal ingehouden, waardoor ik drie maanden lang geen gas en licht, geen eten en geen huur kon betalen. 14

16 Huurachterstand en dreigende huisuitzetting Hoofdstuk 2 Drie huurders wijzen als oorzaak voor de ontstane situatie op hun lage inkomen waarmee zij niet alle rekeningen kunnen betalen. Negen huurders noemen vooral hun uitgavenpatroon als bepalende factor en vertellen daarbij onder meer over hun gok- of drugsverslaving (vier huurders), een bezoek aan een zieke moeder in het buitenland (één huurder), te ruim leven in verhouding tot het inkomen of niet goed met geld kunnen omgaan (vier huurders). Ik heb het gewoon een beetje laten verslonzen en heb het geld besteed aan andere dingen in plaats van de huur. [ ] Het kan zijn een mooie jurk die ik wil hebben, dan denk ik, de huur kan wel even wachten, als ik weer geld heb betaal ik het wel. [ ] In Nederland hebben ze er zo n mooi woord voor, een gat in de hand hebben, dat heb ik nogal. Naast een achteruitgang in inkomen, een te laag inkomen en een teveel aan uitgaven in verhouding tot het inkomen, noemen huurders psychische problemen als (mede)oorzaak van de huurachterstand (vier huurders), zoals depressie en burn-out. Als gevolg van hun psychische klachten maakten zij de post niet meer open en staken zij hun kop in het zand. Ik had teveel op mijn bordje en teveel aan mijn hoofd [ ] Ik heb depressieproblemen, psychisch. Ik maakte de post niet open. In 2000 heb ik een burn-out gekregen, ik heb hele behangtafels vol staan met post. Een conflict met de woningcorporatie kan ook meespelen bij een huurachterstand (twee huurders). Zoals de huurder die door de woningcorporatie niet als huurder wordt erkend (zie hiervoor) en een huurder die, net als een aantal andere bewoners in zijn flat, regelmatig de huur expres te laat betaalt uit protest tegen het gebrekkige onderhoud van zijn woning. 2.3 Bewustzijn van het risico op ontruiming Vijf van de tweeëndertig huurders waren zich er niet van bewust dat een ontruiming kon volgen als zij niets zouden doen om de huurachterstand in te lopen. Eén van hen denkt dat het binnen de Europese Unie niet toegestaan is om mensen uit huis te zetten, omdat iedereen recht heeft op een woning. Een andere huurder zegt zich het niet te hebben gerealiseerd, omdat hij meestal onder invloed is van alcohol en wiet. Andere huurders konden zich een huisuitzetting niet voorstellen of wisten niet wat de gevolgen zouden zijn van het niet betalen van de huur. Ik dacht wel: niet betalen, wat gaat er gebeuren. Iets, maar ik weet niet wat, want natuurlijk moet je wel betalen. Maar ik verwachtte dat er wel iets zou gebeuren, de deurwaarder of zo. De overige zevenentwintig huurders waren zich wel bewust van het risico op huisuitzetting. Bij enkele huurders duurde het even voordat het goed tot hen doordrong. Zij dachten dat het zo n vaart niet zou lopen, of lieten de brieven van de deurwaarder ongeopend. Een alleenstaande moeder uit Rotterdam werd zich pas van het risico van een huisuitzetting bewust toen ze de brief met datum van ontruiming ontving. Huurders over een dreigende huisuitzetting 15

17 Huurachterstand en dreigende huisuitzetting Hoofdstuk 2 In het begin drong het niet echt tot me door. Natuurlijk weet je het, maar je denkt dat het niet zo ver gaat komen en dat het wel goed komt. [ ] Drie weken geleden kreeg ik een brief van huisuitzetting. [ ] Ik wist wel dat ik een huurachterstand had en af en toe krijg je wel een brief van de deurwaarder, maar niet dat ik het idee had geen dreigbrieven van: U heeft van dan tot dan, dus het kwam voor mij wel als een verrassing. [ ] Toen ben ik wel echt in paniek geraakt. Bewust zijn van een dreigende huisuitzetting is voor sommige huurders geen reden om actie te ondernemen. Dat werkt op zich heel apart. Ik weet dat het zo is en toch kan ik het opzij schuiven. Of het komt morgen wel, dat is wat ik het meeste denk. Het komt morgen wel, ik pak het morgen wel aan. En dan doe ik het niet die dag en die dag daarna ook niet. Andere huurders kwamen door dit bewustzijn, soms na enige tijd afwachten, wel in actie. Dat ik wist dat ontruiming zou volgen, was wel een goede stok achter de deur. Ze zeiden: ik moest dat en dat doen, want anders ging het gewoon door. Ik zei: hier heb je al mijn papieren, los het op. [ ] Ik was zo bang, zo bang dat ik toch mijn huis uit gedonderd zou worden 2.4 Impact van dreigende huisuitzetting Weten dat er risico is op huisuitzetting en dakloosheid heeft op de meeste huurders grote impact. De meesten zeggen hiervan angstig te worden en een vrijwel continue spanning en stress te ervaren. Ook geven mensen aan zich te schamen. Het was afgelopen maandag, dat ik dacht: wat hoor ik nou toch in de straat? Ik was net wakker. Ik hoor een vrachtwagen de straat inrijden met drie containers en een vuilniswagen er achter. Ik dacht: hé, dat is een ontruiming! Toch even kijken. Maar dat was niet voor mij. [ ] Dan denk je godsamme! Dan schrik je. Dan is het net of de duivel boven je hangt. Het brengt spanning met zich mee en stress, en schaamte ook. Je gaat het niet aan iedereen vertellen natuurlijk. En zeker niet als je niet met een partner woont. Dan [als je met een partner woont] kan je elkaar nog een beetje opvangen. Zeker als je alleen woont, dat is niet zielig want het is mijn eigen keus, maar het is wel een verschil. Behalve van angst, spanning, stress en schaamte, spreken huurders van een geestelijke klap, een shock, wanhoop en paniek. Sommige huurders denken aan noodgrepen om huisuitzetting te voorkomen. Ik kan het niet aan, ik kan het lichamelijk niet eens, mijn spullen inpakken. Ik ben op, ik kan het niet. Ik wil niet weg, ik wil gewoon niet weg! [...] Ik heb zelfs gedacht van: mijn zoon die is minderjarig, moet ik hem dan maar een pompstation laten overvallen? [ ] Ik probeer het op een eerlijke manier te doen, maar ik ben echt wanhopig. 16

18 Huurachterstand en dreigende huisuitzetting Hoofdstuk 2 Diverse huurders maken zich zorgen om de toekomst, onder andere omdat zij denken dat de huisuitzetting geregistreerd zal worden en zij daardoor in de toekomst geen lening kunnen krijgen, omdat zij niet weten waar zij met hun spullen naartoe moeten en omdat ze niet weten waar zij zelf naartoe zouden kunnen als zij uit hun huis gezet worden. Ik was al helemaal dat ik op straat zou leven. [ ] Ik zat gewoon na te denken: waar kan ik onder een brug slapen? Een aantal huurders met kinderen maakt zich daarnaast veel zorgen om hun kinderen. Het is echt een shock. Ik heb een kind van drie maanden en dan wil je niet de deur uitgezet worden, maakt niet uit hoe oud je kind is. Je wilt dat ze een veilig plekje heeft, gewoon je eigen ding. [ ] Je denkt aan je eigen en je denkt aan je kind. Als je alleen bent, kun je altijd wel ergens heen gaan, maar om met je kind ergens heen te gaan is veel lastiger. Sommige huurders hebben van dichtbij een ontruiming meegemaakt of waren zelf in het verleden dakloos. Zij beseffen extra goed wat de gevolgen van een ontruiming zijn. Ik heb het bij een buurman van me gezien, van heel dichtbij. Toen zijn bij mij ook een beetje de radaren gaan draaien. Want ze komen gewoon van de gemeente zonder pardon en ze gooien alles de container in en je moet gewoon weg, zo d r uit. En de wijkagent staat er bij en dan word je gewoon meegenomen. Huurders over een dreigende huisuitzetting 17

19 Oplossingen van huurders en omgevingssteun Hoofdstuk 3 Hoofdstuk 3 Oplossingen van huurders en omgevingssteun Dit hoofdstuk beschrijft wat huurders zelf deden om het probleem van huurachterstand en dreigende huisuitzetting op te lossen, wat hierbij mee- en tegenwerkte en wat het resultaat van hun inspanning was. Ook gaat het hoofdstuk in op de hulp die huurders kregen vanuit hun persoonlijke netwerk, wat het resultaat was van die hulp en welke knelpunten huurders ervoeren bij het oplossen van het probleem. 3.1 Oplossingen van huurders zelf Van de tweeëndertig huurders werkten vier huurders niet doelgericht aan het verminderen van de huurachterstand en het voorkomen van de dreigende huisuitzetting. Eén van hen vertelt al hulp te krijgen van de Kredietbank en vindt het daarom niet nodig om zelf nog actie te ondernemen. De andere huurders kropen naar eigen zeggen uit angst in hun schulp, wilden de problemen niet onder ogen zien of zagen simpelweg geen oplossing meer. Ik kon niks, als je geen geld hebt, kun je daar niks aan doen. [ ] Je hebt geen geld, klaar. Er valt niks op te lossen. Ik was op het punt van: laat maar gaan, maakt mij niet uit. Ik liet het allemaal over me heen komen, daar was ik al in beland. De overige achtentwintig huurders kwamen wel in actie en deden van alles om het probleem op te lossen. De meesten namen contact op met de woningcorporatie (negen huurders) of met de deurwaarder of het incassobureau (vier huurders). Zij probeerden een betalingsregeling te treffen, inzicht te geven in hun inkomsten en uitgaven, begrip te krijgen voor hun situatie en/of wilden duidelijk maken dat zij zo snel mogelijk zouden betalen. Eén huurder nam contact op om te laten weten dat zij inwonende kinderen heeft. Ik ging bellen, mensen op de hoogte stellen van wat er aan de hand is, want zij weten niet of je arm of rijk bent, of je in de problemen bent gekomen, of je werk hebt of niet, of je kinderen hebt, of je ineens een baby hebt, dat weten ze allemaal niet. Je hebt een mond en hersenen, gebruik die. Ik ging nadenken, die weet het niet, want die is niet bij jou thuis. Laat het weten. Dat is het eerste dat ik gedaan heb. Naast het zoeken van contact met schuldeisers, zocht een aantal huurders contact met schuldhulpverlening (vijf huurders), de gemeente (één huurder), de wijkagent (één huurder) of de werkgever (één huurder) met het verzoek om hen te helpen het probleem op te lossen. Verder maakten drie huurders gebruik van hun vakantiegeld om (een deel van) de achterstand in te lopen, leenden twee huurders van familie en drie huurders gaven (tijdelijk) minder geld uit om meer geld over te houden voor de huur. Ik loop bij de voedselbank en wil zo min mogelijk gebruiken, niet kopen, niet doen. Het met de dingen doen die je hebt. Huurders noemen verder dat zij het ene gat dichten met het andere (dan weer het één, dan weer het ander wat later betalen), meer moeite doen om toch toeslagen te krijgen, een lening afsluiten bij de bank, extra (zwart) werken, en ook criminele activiteiten voor het aflossen van de huurschuld (steeds door één huurder genoemd). 18

20 Oplossingen van huurders en omgevingssteun Hoofdstuk 3 Ik schaam me naar mezelf toe dat ik mezelf vernederd heb. Het moet niet al te persoonlijk worden, de hoer gaan spelen dat heb ik niet gedaan. Maar ik heb wel dingen gedaan die ik niet wilde doen, gewoon om die 1500 euro huurschuld af te lossen. Ik ben vrachtwagenchauffeur en ik heb een paar ritjes gedaan waarmee je normaal gesproken euro had kunnen verdienen. Dan word je ergens geïntroduceerd, ik heb er 1500 euro voor gehad. Ik ga er van uit dat een crimineel, die rijdt in een grote auto, dat die dat soort acties doet om een hoop geld te verdienen. Niet 1500 euro om zijn huis te redden. In die zin ben ik gefrustreerd dat ik mezelf in gevaar heb moeten brengen. Ik kwam daar bij heel foute mensen terecht. We kwamen bij het afleveradres, het leken eerder terroristen dan criminelen. Zover kan het soms gaan. [ ] Misschien heb ik wel met bommen en granaten rondgereden. Je bent op den duur in een heel fragiele positie, iedereen kan je gebruiken. Het zijn noodgrepen. 3.2 Versterkende en belemmerende factoren Als obstakel bij het betalen van de huurachterstand noemen de respondenten het vaakst de tegenwerking van één of meerdere instanties (zes huurders). Ook wijzen huurders op problemen met de schuldhulpverlening, omdat zij lang op hulp moesten wachten, de geboden hulp niks opleverde of omdat er geen hulp kwam. Huurders menen ook dat het bij de afdeling Sociale Zaken van de gemeente en de Belastingdienst te lang duurde voordat zij de toeslagen kregen waar zij recht op hadden. Eén huurder noemt expliciet de bureaucratie als een grote belemmering. Hij heeft grote moeite met hoe instanties werken en communiceren en vindt dat dit het voor hem onmogelijk maakt om zijn problemen op te lossen. Het duurt hem veel te lang voordat hij de juiste persoon bij de juiste instantie te spreken krijgt en geeft aan hierdoor erg gefrustreerd te zijn geraakt. Om normale zaken te regelen was ik 35 euro beltegoed kwijt per dag. Eigenlijk in die communicatie [ ] Voor mij is het op een gegeven moment één groot paars krokodillenverhaal. Ik begrijp nu, ook als ik het nieuws zie, en de laatste jaren speelt dat heel erg door mijn hoofd ik begrijp dat mensen helemaal gek worden en dat ze ergens naar binnen stappen met een wapen, en dat ze de heleboel willen verbranden. Dat ben ik gaan begrijpen. Sommige huurders voelen zich tegengewerkt door de woningcorporatie en deurwaarder(s) (zes huurders). Hierbij wijzen zij op hoe zij behandeld worden, de manier waarop (niet) gecommuniceerd wordt en de extra kosten die in rekening worden gebracht als zij te laat betalen. De persoon van de woningbouw werkte tegen en de incasso, hoe ze mij behandelden. [ ] Het maakt ze geen zak uit. Als je niet genoeg saldo op je rekening hebt moet je toch betalen, moet ik dan stelen? Drie huurders wijzen op hun persoonlijke omstandigheden die het niet eenvoudig maakten om zelf het probleem op te lossen, zoals te weinig inkomen en zo druk zijn met de kinderen dat er weinig tijd overblijft voor het oplossen van financiële problemen. Eén huurder vond zijn werkgever tegenwerken omdat die fouten zou hebben gemaakt bij de loonbetaling en een andere huurder wijst op een partner die niet wilde instemmen met een schuldhulpverleningstraject. Twee huurders leggen de belemmering in de probleemoplossing bij henzelf. Zij openden de post niet en waren niet open naar de omgeving toe over het probleem. Huurders over een dreigende huisuitzetting 19

21 Oplossingen van huurders en omgevingssteun Hoofdstuk 3 Ik werkte mezelf vooral tegen. Als ik mijn brievenbus niet open maak, kunnen mensen brieven sturen totdat ze een ons wegen, maar ik krijg ze nooit te zien natuurlijk. Pas na een paar maanden als ik eindelijk weer mijn brievenbus ga openmaken. Een aantal huurders somt positieve factoren op in de probleemoplossing. Zo maken diverse huurders gewag van meewerkende woningcorporaties en deurwaarders (vijf huurders) en de positieve bijdrage van instanties (twee huurders). Deze huurders waren tevreden met de aangeboden betalingsregeling van de deurwaarder, woningcorporatie of belastingdienst, en een UWV die de huur direct aan de woningcorporatie overmaakte. Bij zes huurders had een verbetering van de financiële situatie een positieve impact op de situatie. Zo noemt één huurder het krijgen van nieuwe opdrachten waardoor hij wat positiever ging denken en zijn post weer open ging maken. Andere huurders noemen een voorschot van de werkgever, het krijgen van vakantiegeld, het kunnen gebruiken van spaargeld, en een uitkering van de verzekering om de schulden af te lossen. Voor één huurder was zijn gezin motiverend om aan een oplossing te werken. Als ik alleen was geweest, had ik de boel de boel gelaten. Dus dat is van invloed geweest op wat ik zelf heb gedaan. Resultaat van de ondernomen actie Tien huurders zagen geen resultaat van hun actie. Bij de meeste huurders (achttien van de achtentwintig) hadden hun inspanningen echter een positieve uitkomst. Bij drie huurders werd de huurschuld ingelopen, bij vijf huurders werd een huisuitzetting voorkomen, bij acht huurders kon door het treffen van een regeling een dreigende huisuitzetting (tijdelijk) worden afgewend, bij één huurder startte een schuldhulpverleningtraject en bij één huurder verbeterde door de actie zijn persoonlijk welzijn. 3.3 Omgevingssteun Het merendeel van de tweeëndertig huurders (n=21) kreeg allerlei hulp vanuit de directe omgeving, tien huurders kregen geen hulp en één huurder gaf geen antwoord op de vraag. Wat betreft omgevingssteun zijn er geen grote verschillen tussen de alleenstaande mannen en huurders met kinderen: van de vijftien alleenstaande mannen kregen er vier geen hulp en elf wel hulp (antwoord van één alleenstaande man onbekend) en van de zestien huurders met kinderen kregen er zes geen hulp en tien wel. Geen hulp uit de omgeving Zoals gezegd, kregen dertien van de tweeëndertig huurders geen hulp van vrienden of familie. Bij drie huurders had dit te maken met een zeer beperkt netwerk. Ik heb niet zoveel familie meer. Iedereen is dood om mij heen. Mijn ouders zijn dood en vrienden, ja die kom je pas tegen als je geen geld meer hebt. Toen ik nog goed geld beurde, zag ik ze. Maar nu ik ziek ben en afgekeurd ben is er maar één vriend over. Drie huurders hebben een netwerk, maar hun familie en vrienden willen of kunnen geen hulp bieden. Eén huurder is naar eigen zeggen het zwarte schaap van de familie en vindt dat zijn 20

Huurders over een dreigende huisuitzetting Ervaringen, oplossingen en toekomstperspectief

Huurders over een dreigende huisuitzetting Ervaringen, oplossingen en toekomstperspectief Huurders over een dreigende huisuitzetting Ervaringen, oplossingen en toekomstperspectief Onderzoekscentrum maatschappelijke zorg gedreven door kennis, bewogen door mensen Huurders over een dreigende huisuitzetting

Nadere informatie

Voorkomen van huurachterstand & huisuitzettingen

Voorkomen van huurachterstand & huisuitzettingen Voorkomen van huurachterstand & huisuitzettingen Onderzoeksteam: Marieke Holl, Dorieke Wewerinke, Sara Al Shamma, Linda van den Dries en Judith Wolf 29 oktober 2013 Studie naar huisuitzetting (Omz ZonMw)

Nadere informatie

Huurachterstand Wat nu?

Huurachterstand Wat nu? Huurachterstand Wat nu? Huurachterstand Wat nu? Zayaz helpt u hier graag bij Huurachterstand voorkomen 3 Betalingsregeling 4 Hulp bij langdurige huurschulden 4 Een plotselinge daling van het inkomen 5

Nadere informatie

Publiekstekst Wet investeren in jongeren

Publiekstekst Wet investeren in jongeren Publiekstekst Wet investeren in jongeren Juni 2009 Deze publicatie is gemaakt door Stimulansz in opdracht van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Stimulansz spreekt haar dank uit aan alle

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

Incasso: Een minnelijk en gerechtelijk traject

Incasso: Een minnelijk en gerechtelijk traject Incasso: Een minnelijk en gerechtelijk traject Een incassotraject zijn alle acties van een schuldeiser, incassobureau of deurwaarder om een schuld te innen. Reageer altijd op brieven van schuldeisers.

Nadere informatie

Welzijn Ouderen. Blut?! Thuisadministratie. Voor iedereen in Amsterdam-Noord. Dus ook voor u!

Welzijn Ouderen. Blut?! Thuisadministratie. Voor iedereen in Amsterdam-Noord. Dus ook voor u! Welzijn Ouderen Thuisadministratie Blut?! Voor iedereen in Amsterdam-Noord. Dus ook voor u! Doras Maatschappelijke dienstverlening Amsterdam-Noord Blut?! Mijn telefoonabonnement is afgesloten. Wat nu?

Nadere informatie

Een Berbers dorp. Mijn zussen en ik mochten van mijn vader naar school. Meestal mochten alleen jongens naar school.

Een Berbers dorp. Mijn zussen en ik mochten van mijn vader naar school. Meestal mochten alleen jongens naar school. Een Berbers dorp Ik ben geboren en opgegroeid in het noorden van Marokko. In een buitenwijk van de stad Nador. Iedereen kent elkaar en altijd kun je bij de mensen binnenlopen. Als er feest is, viert het

Nadere informatie

Thema Informatie vragen bij een instelling

Thema Informatie vragen bij een instelling http://www.edusom.nl Thema Informatie vragen bij een instelling Lesbrief 28. De belastingaanslag. Wat leert u in deze les? Informatie over uw inkomsten begrijpen. Informatie over uw uitgaven begrijpen.

Nadere informatie

De Budget Ster: omgaan met je schulden

De Budget Ster: omgaan met je schulden De Budget Ster: omgaan met je schulden Budget Ster Copyright EffectenSter BV 2014 Budget Ster MOTIVATIE EN VERANTWOORDELIJKHEID STRESS DOOR SCHULDEN BASISVAARDIGHEDEN STABILITEIT FINANCIEEL ADMINISTRATIEVE

Nadere informatie

Wat mevrouw verteld zal ik in schuin gedrukte tekst zetten. Ik zal letterlijk weergeven wat mevrouw verteld. Mevrouw is van Turkse afkomst.

Wat mevrouw verteld zal ik in schuin gedrukte tekst zetten. Ik zal letterlijk weergeven wat mevrouw verteld. Mevrouw is van Turkse afkomst. Interview op zaterdag 16 mei, om 12.00 uur. Betreft een alleenstaande mevrouw met vier kinderen. Een zoontje van 5 jaar, een dochter van 7 jaar, een dochter van 9 jaar en een dochter van 12 jaar. Allen

Nadere informatie

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De afgelopen weken was het niet zo leuk bij Pim thuis. Zijn moeder lag de hele dag in bed. Ze stond niet meer op, deed geen boodschappen

Nadere informatie

Hoofdstuk 24. Financiële dienstverlening

Hoofdstuk 24. Financiële dienstverlening Hoofdstuk 24. Financiële dienstverlening Samenvatting De gemeente voert diverse inkomensondersteunende maatregelen uit die bedoeld zijn voor huishoudens met een lager inkomen. Ruim zeven op de tien Leidenaren

Nadere informatie

Woningcorporatie Wateringen

Woningcorporatie Wateringen Woningcorporatie Wateringen Regel het goed Over hoe de huur te betalen en wat te doen bij achterstand. Elke maand op tijd de huur betalen: een vanzelfsprekende zaak.toch wordt zo n maandelijks terugkerende

Nadere informatie

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Informatie voor cliënten Cliënten en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel hebben vaak nare dingen meegemaakt. Ze zijn geschokt

Nadere informatie

Impuls Onderzoekcentrum maatschappelijke zorg

Impuls Onderzoekcentrum maatschappelijke zorg Huurders met een dreigende huisuitzetting in Amsterdam en omgeving Onderzoek naar dreigende huisuitzetting vanwege huurachterstand Sara Al Shamma, Marieke Holl, Linda van den Dries, Dorieke Wewerinke &

Nadere informatie

WAAR KAN IK HULP VINDEN? Informatie over geestelijke gezondheidsproblemen

WAAR KAN IK HULP VINDEN? Informatie over geestelijke gezondheidsproblemen WAAR KAN IK HULP VINDEN? Informatie over geestelijke gezondheidsproblemen Tekst: Aziza Sbiti & Cha-Hsuan Liu Colofon: Deze brochure is totstandgekomen met hulp van het Inspraak Orgaan Chinezen. De inhoud

Nadere informatie

WIJ en jij Wet investeren in jongeren

WIJ en jij Wet investeren in jongeren Ik heb een WW-uitkering. Krijg ik een werkleeraanbod? Je krijgt pas een werkleeraanbod als je WW-uitkering is afgelopen. Zolang je een WW-uitkering krijgt, geldt voor jou de sollicitatie- en reintegratieplicht

Nadere informatie

DE KLEINE ONDERNEMER 50% KORTING HEEFT OOK KLEINGELD, ZEG MAAR.

DE KLEINE ONDERNEMER 50% KORTING HEEFT OOK KLEINGELD, ZEG MAAR. DE KLEINE ONDERNEMER 50% KORTING HEEFT OOK KLEINGELD, ZEG MAAR. Die oorspronkelijke bewoners gingen weg omdat, punt 1, geen huizen met een tuin. Drie kamers, vier kinderen, dat werkt allemaal niet. We

Nadere informatie

Schuldhulp- verlening

Schuldhulp- verlening Schuldhulpverlening De gemeente Nederweert kan u helpen een problematische schuldsituatie op te lossen of in de toekomst te voorkomen. Dit noemen we ook wel schuldhulpverlening. We zijn verantwoordelijk

Nadere informatie

Klanttevredenheidsonderzoek schuldhulpverlening

Klanttevredenheidsonderzoek schuldhulpverlening Klanttevredenheidsonderzoek schuldhulpverlening Gemeente Pijnacker-Nootdorp mei 2015 Versie 23-06-15 Andrew Britt, Naomi Meys Projectnummer: 107748 Correspondentienummer: DH-2105-4345 INHOUD HOOFDSTUK

Nadere informatie

SCHULDHULPVERLENING september 2013 1

SCHULDHULPVERLENING september 2013 1 SCHULDHULPVERLENING september 2013 1 2 Inhoudsopgave Als schulden een probleem worden... 4 Hoe vraag ik schuldhulpverlening aan? 5 Wanneer kom ik in aanmerking voor schuldhulpverlening? 5 Waaruit bestaat

Nadere informatie

Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft

Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. Zorgen en vragen 1 Gezinsinterventie 2 Tien praktische

Nadere informatie

Veelgestelde vragen Wet WIJ

Veelgestelde vragen Wet WIJ Veelgestelde vragen Wet WIJ Wat is de WIJ? WIJ staat voor Wet investeren in jongeren (WIJ). Deze nieuwe wet gaat in per 1 oktober 2009 en moet ervoor zorgen dat alle jongeren tot 27 jaar een opleiding

Nadere informatie

Voorwoord. Inhoudsopgave. Werk Informatie voor werkgevers 2

Voorwoord. Inhoudsopgave. Werk Informatie voor werkgevers 2 Mei 2014 Voorwoord In deze tweede digitale nieuwsbrief weer volop nieuws. Zo kunt u lezen over WeHelpen.nl; een nieuwe, laagdrempelige manier om hulp aan te bieden en te ontvangen. Zo kan iedereen een

Nadere informatie

Impuls Onderzoekcentrum maatschappelijke zorg

Impuls Onderzoekcentrum maatschappelijke zorg Huurders met een dreigende huisuitzetting in Rotterdam en omgeving Onderzoek naar dreigende huisuitzetting vanwege huurachterstand Sara Al Shamma, Marieke Holl, Linda van den Dries, Dorieke Wewerinke &

Nadere informatie

Je geldzaken goed geregeld: een rustig gevoel!

Je geldzaken goed geregeld: een rustig gevoel! Je geldzaken goed geregeld: een rustig gevoel! Samen je centen de baas INFORMATIE VOOR NIEUWE CLIËNTEN GELD EN GELDZAKEN: SOMS BEST LASTIG Het gebeurt iedereen wel eens. Dat je een brief krijgt die je

Nadere informatie

De draad weer oppakken

De draad weer oppakken De draad weer oppakken na een ingrijpende gebeurtenis 0900-0101 (lokaal tarief) Slachtofferhulp N e d e r l a n d Een ingrijpende gebeurtenis, zoals een misdrijf of verkeersongeluk, zet uw leven in meer

Nadere informatie

Aan de slag met de Werk Ster!

Aan de slag met de Werk Ster! Aan de slag met de Werk Ster! Werk Ster Copyright EgberinkDeWinter 2013-2014 Werk Ster Stappen naar werk De Werk Ster helpt je duidelijk te krijgen waar jij op dit moment staat op weg naar werk. Je krijgt

Nadere informatie

Ervaringen van mensen met verstandelijke beperkingen of psychiatrische problemen met zelfstandig wonen en deelname aan de samenleving

Ervaringen van mensen met verstandelijke beperkingen of psychiatrische problemen met zelfstandig wonen en deelname aan de samenleving Een eigen huis.. Ervaringen van mensen met verstandelijke beperkingen of psychiatrische problemen met zelfstandig wonen en deelname aan de samenleving M.H. Kwekkeboom (red.) A.H. de Boer (SCP) C.van Campen

Nadere informatie

Inhoud. Mijn leven. ik regel mijn geldzaken

Inhoud. Mijn leven. ik regel mijn geldzaken Inhoud Inleiding...3 Hoofdstuk 1 Bewaren...5 Hoofdstuk 2 Administratie...7 Hoofdstuk 3 Inkomsten... 8 Hoofdstuk 4 Uitgaven... 10 Hoofdstuk 5 Sparen... 12 Hoofdstuk 6 Verzekeringen...15 Hoofdstuk 7 Begroting...

Nadere informatie

Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd

Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd 1 Joppe (13): Mijn ouders vertelden alle twee verschillende verhalen over waarom ze gingen

Nadere informatie

Les 3. Familie, vrienden en buurtgenoten

Les 3. Familie, vrienden en buurtgenoten www.edusom.nl Opstartlessen Les 3. Familie, vrienden en buurtgenoten Wat leert u in deze les? Een gesprek voeren over familie, vrienden en buurtgenoten. Antwoord geven op vragen. Veel succes! Deze les

Nadere informatie

Persoonlijke financiën: Inzicht en overzicht. Resultaten onderzoek Waar blijft mijn geld TNS NIPO

Persoonlijke financiën: Inzicht en overzicht. Resultaten onderzoek Waar blijft mijn geld TNS NIPO Persoonlijke financiën: Inzicht en overzicht Resultaten onderzoek Waar blijft mijn geld TNS NIPO Inleiding Voor u ligt de rapportage naar aanleiding van het onderzoek Waar blijft mijn geld? In totaal hebben

Nadere informatie

Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting

Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting Financiële problemen op de werkvloer Micha Aarts Nibud Nibud is een onafhankelijk kenniscentrum Doelstellingen: Verhogen zelfredzaamheid consument Voorkomen

Nadere informatie

Borderline. Als gevoelens en gedrag snel veranderen. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over borderline

Borderline. Als gevoelens en gedrag snel veranderen. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over borderline ggz voor doven & slechthorenden Borderline Als gevoelens en gedrag snel veranderen Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over borderline Herkent u dit? Bij iedereen gaat wel

Nadere informatie

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster [PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster! Hoofdzaken Ster Copyright EffectenSter BV 2014 Hoofdzaken Ster SOCIALE VAARDIGHEDEN VERSLAVING DOELEN EN MOTIVATIE 10 9 8 10 9 8 7 6 4 3 2 1 7 6 4 3 2 1 10 9

Nadere informatie

Bewindvoering: hoe werkt het?

Bewindvoering: hoe werkt het? Bewindvoering: hoe werkt het? Samen je centen de baas JE HEBT EEN BEWINDVOERDER. EN NU? Een tijdje terug heb je ervoor gekozen om je geld samen met Mijn Geld en Zo te regelen. De rechter vindt dit goed.

Nadere informatie

Schulden? Pak ze snel aan

Schulden? Pak ze snel aan Schulden? Pak ze snel aan Schulden? Pak ze snel aan Als u rekeningen niet of niet op tijd betaalt of een lening niet aflost, dan krijgt u schulden. Kunt u langere tijd geen rekeningen betalen of geen schulden

Nadere informatie

6. Schuldhulpverlening

6. Schuldhulpverlening 6. Schuldhulpverlening Sociale Hulpverlening in de inloophuizen Het komt helaas meer en meer voor dat mensen financieel en/of emotioneel in de zorgen raken of in een sociaal isolement terecht komen en

Nadere informatie

Je geldzaken goed geregeld: een rustig gevoel!

Je geldzaken goed geregeld: een rustig gevoel! Je geldzaken goed geregeld: een rustig gevoel! Samen je centen de baas GELD EN GELDZAKEN. SOMS BEST LASTIG. Het gebeurt iedereen wel eens. Dat je een brief krijgt die je niet goed begrijpt. Of dat je een

Nadere informatie

Resultaten Bewonersenquête De Gravin Utrecht Zijn de WKO-problemen verholpen? Kunt u afrekenen met Mitros Warmte BV?

Resultaten Bewonersenquête De Gravin Utrecht Zijn de WKO-problemen verholpen? Kunt u afrekenen met Mitros Warmte BV? Resultaten Bewonersenquête De Gravin Utrecht Zijn de WKO-problemen verholpen? Kunt u afrekenen met Mitros Warmte BV? Aanleiding Veel bewoners van De Gravin Utrecht hebben problemen ervaren met de WKO-

Nadere informatie

Opvang na uw uitzending. Dienstencentrum Bedrijfsmaatschappelijk Werk

Opvang na uw uitzending. Dienstencentrum Bedrijfsmaatschappelijk Werk Opvang na uw uitzending Dienstencentrum Bedrijfsmaatschappelijk Werk Dienstencentrum Bedrijfsmaatschappelijk werk helpt iedereen binnen of direct rondom Defensie met problemen die voortkomen uit het werk.

Nadere informatie

Samen op zoek naar verandering of Hoe maak ik het contact met de cliënt efficiënter?

Samen op zoek naar verandering of Hoe maak ik het contact met de cliënt efficiënter? Samen op zoek naar verandering of Hoe maak ik het contact met de cliënt efficiënter? Inleiding In deze notitie staan de tips en adviezen uit het project Samen op zoek naar verandering. Ze zijn het resultaat

Nadere informatie

Interview protocol (NL)

Interview protocol (NL) Interview protocol (NL) Protocol telefoongesprek slachtoffers Goedemorgen/middag, u spreekt met (naam) van de Universiteit van Tilburg. Wij zijn op dit moment bezig met een onderzoek naar straat- en contactverboden

Nadere informatie

JEUGDIGEN. Hulp na seksueel misbruik. vooruitkomen +

JEUGDIGEN. Hulp na seksueel misbruik. vooruitkomen + > vooruitkomen + Hulp na seksueel misbruik JEUGDIGEN Heb jij seksueel misbruik meegemaakt of iemand in jouw gezin, dan kan daarover praten helpen. Het kan voor jou erg verwarrend zijn hierover te praten,

Nadere informatie

Financiële problemen op de werkvloer

Financiële problemen op de werkvloer Financiële problemen op de werkvloer Gemeente Zoetermeer Nibud, 2012 Auteurs Daisy van der Burg Tamara Madern Inhoud 1 INLEIDING... 2 2 ONTWIKKELING FINANCIËLE PROBLEMEN... 3 3 OORZAKEN, SIGNALEN EN GEVOLGEN...

Nadere informatie

Vragenlijst Budgetcoaching

Vragenlijst Budgetcoaching Vragenlijst Budgetcoaching Welkom bij Stedam Bewind. Wij willen u vragen onderstaande vragenlijst zo goed mogelijk in te vullen. Deze lijst wordt gebruikt bij de intake voor de budgetcoaching. Kunt u de

Nadere informatie

Het is de familieblues. Je kent dat gevoel vast wel. Je zit aan je familie vast. Voor altijd ben je verbonden met je ouders, je broers, je zussen.

Het is de familieblues. Je kent dat gevoel vast wel. Je zit aan je familie vast. Voor altijd ben je verbonden met je ouders, je broers, je zussen. De familieblues Tot mijn 15e noemde ik mijn ouders papa en mama. Daarna niet meer. Toen noemde ik mijn vader meester. Zo noemde hij zich ook als hij lesgaf. Hij was leraar Engels op een middelbare school.

Nadere informatie

Evaluatie Ambtelijk Horen Onderzoek uitgevoerd in opdracht van: Gemeente Delft DIMENSUS beleidsonderzoek December 2013 Project 553 1 Aanleiding Al geruime tijd constateert de gemeente Delft dat burgers

Nadere informatie

Zaken voor mannen. Verhalen van mannen met epilepsie

Zaken voor mannen. Verhalen van mannen met epilepsie Zaken voor mannen Verhalen van mannen met epilepsie Introductie Niet alle mannen vinden het prettig om over hun gezondheid te praten. Ieder mens is anders. Elke man met epilepsie ervaart zijn epilepsie

Nadere informatie

Impuls Onderzoekcentrum maatschappelijke zorg

Impuls Onderzoekcentrum maatschappelijke zorg Huurders met een dreigende huisuitzetting in Nijmegen en omgeving Onderzoek naar dreigende huisuitzetting vanwege huurachterstand Sara Al Shamma, Marieke Holl, Linda van den Dries, Dorieke Wewerinke &

Nadere informatie

Stichting Dichterbij unit Sterk voor Werk

Stichting Dichterbij unit Sterk voor Werk RAPPORT CLIËNTAUDIT 2012 / 2013 BLIK op WERK KEURMERK 1 Inhoudsopgave 2 Bevindingen 2.1 Algemeen 2.2 Voortraject inzicht in aanpak 2.3 Uitvoering 2.4 Begeleiding 2.5 Afronding 2.6 Communicatie en bereikbaarheid

Nadere informatie

werkt voor en met bewoners in wijken en buurten

werkt voor en met bewoners in wijken en buurten werkt voor en met bewoners in wijken en buurten Oma Geertje vertelt. 2 Welbions: we werken er allemaal. Wij zijn dé woningcorporatie van Hengelo en verhuren meer dan 13.000 woningen aan in totaal 25.000

Nadere informatie

Relaties. HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo.

Relaties. HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo. Relaties HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo.org Relaties kunnen een belangrijke rol spelen bij het omgaan

Nadere informatie

Hoe ervaar je de les (sen) die krijgt van Dhr Talman? De lessen van meneer talman zijn leerzaam, duidelijk. Hij legt het allemaal rustig uit.

Hoe ervaar je de les (sen) die krijgt van Dhr Talman? De lessen van meneer talman zijn leerzaam, duidelijk. Hij legt het allemaal rustig uit. Hoe ervaar je de les (sen) die krijgt van Dhr Talman? De lessen van meneer talman zijn leerzaam, duidelijk. Hij legt het allemaal rustig uit. Goed, duidelijke manier van les geven Goed en zinvol. Goed

Nadere informatie

Betalen zonder omkijken. Alles over huur betalen

Betalen zonder omkijken. Alles over huur betalen Betalen zonder omkijken Alles over huur betalen Betalen zonder omkijken Alles over huur betalen ALLES OVER HUUR BETALEN Als u een woning huurt dient u maandelijks de huur te betalen. In deze brochure leest

Nadere informatie

Beschrijving van een aantal praktijk gevallen en de werkwijze van het toegangsmodel

Beschrijving van een aantal praktijk gevallen en de werkwijze van het toegangsmodel Bijlage 3 : Beschrijving van een aantal praktijk gevallen en de werkwijze van het toegangsmodel Voorbeeld 1 vanuit de 0 e lijn van zorg en ondersteuning Casus: Een onderhoudsmedewerker van woningbouwstichting

Nadere informatie

Moeder worden, moeder zijn

Moeder worden, moeder zijn Moeder worden, moeder zijn Uitgeverij Eenvoudig Communiceren Postbus 10208 1001 EE Amsterdam Telefoon: (020) 520 60 70 Fax: (020) 520 60 61 E-mail: info@eenvoudigcommuniceren.nl Website: www.eenvoudigcommuniceren.nl

Nadere informatie

Armoede & Veerkracht: Hoe vinden mensen met weinig geld hun weg?

Armoede & Veerkracht: Hoe vinden mensen met weinig geld hun weg? Armoede & Veerkracht: Hoe vinden mensen met weinig geld hun weg? Ruim 10% van de Nederlandse bevolking leeft in armoede. Ongeveer 7% van de kinderen in de provincie Groningen groeit op in een gezin dat

Nadere informatie

MEE. Ondersteuning bij leven met een beperking. Algemene brochure. voor mensen met een beperking. MEE maakt meedoen mogelijk

MEE. Ondersteuning bij leven met een beperking. Algemene brochure. voor mensen met een beperking. MEE maakt meedoen mogelijk MEE Ondersteuning bij leven met een beperking Algemene brochure voor mensen met een beperking MEE maakt meedoen mogelijk 1 Colofon Tekst en samenstelling Eenvoudig Communiceren Amsterdam Afd. Communicatie

Nadere informatie

Elke miskraam is anders (deel 2)

Elke miskraam is anders (deel 2) Elke miskraam is anders (deel 2) Eindelijk zijn we twee weken verder en heb ik inmiddels de ingreep gehad waar ik op zat te wachten. In de tussen tijd dacht ik eerst dat ik nu wel schoon zou zijn, maar

Nadere informatie

Rapport Tevredenheidsmeting Niet-geïndiceerde Dagopvang Appingedam

Rapport Tevredenheidsmeting Niet-geïndiceerde Dagopvang Appingedam Rapport Tevredenheidsmeting Niet-geïndiceerde Dagopvang Appingedam Inleiding Voor u ligt het rapport met de uitkomst van de tevredenheidsmeting uitgevoerd door de afdeling BK&I van ZhgN onder deelnemers

Nadere informatie

Hoofdstuk 43. Financiële situatie

Hoofdstuk 43. Financiële situatie Stadsenquête Leiden Hoofdstuk 43. Financiële situatie Samenvatting Circa tweederde van de Leidenaren geeft aan gemakkelijk rond te komen met het huishoudinkomen, ruim een kwart komt net rond en kan moeilijk

Nadere informatie

Het voorgesprek. Welkom

Het voorgesprek. Welkom Het voorgesprek Welkom U heeft zicht aangemeld bij de gemeente voor Schuldhulpverlening, omdat u vindt dat u geen controle hebt over uw geld en uw uitgaven. Of u hebt van iemand gehoord dat u hulp kunt

Nadere informatie

Presentatie kwalitatief onderzoek beleving respondenten moestuinproject Asten - Someren

Presentatie kwalitatief onderzoek beleving respondenten moestuinproject Asten - Someren Presentatie kwalitatief onderzoek beleving respondenten moestuinproject Asten - Someren Dia 1: Hallo allemaal en welkom bij mijn presentatie. Ik heb onderzoek gedaan bij Moestuin d n Erpel in Someren.

Nadere informatie

EN TOEN GING DE BEL DE ENORME IMPACT VA N FATALE BEDRIJFSONGEVALLEN LAURA BRUGMANS

EN TOEN GING DE BEL DE ENORME IMPACT VA N FATALE BEDRIJFSONGEVALLEN LAURA BRUGMANS EN TOEN GING DE BEL DE ENORME IMPACT VA N FATALE BEDRIJFSONGEVALLEN LAURA BRUGMANS EN TOEN GING DE BEL De enorme impact van fatale bedrijfsongevallen Laura Brugmans Ontwerp en vormgeving: Twin Media bv,

Nadere informatie

Scenario 1 Er liggen ongeopende letters op tafel. Ze liggen er al langer dan een week.

Scenario 1 Er liggen ongeopende letters op tafel. Ze liggen er al langer dan een week. Aanvullende dialogen Scenario 1 Er liggen ongeopende letters op tafel. Ze liggen er al langer dan een week. Scenario 1 Er liggen ongeopende letters op tafel. Ze liggen er al langer dan een week. Scenario:

Nadere informatie

Blok 1 - Voeding en ziekte

Blok 1 - Voeding en ziekte Reflectie jaar 2 Algemeen Nadat ik mijn propedeuse heb behaald kon ik mij in het volgende studiejaar compleet richten op het begin van de hoofdfase. Ik heb in het tweede jaar veel geleerd en mijzelf verder

Nadere informatie

Overeenkomst onderbewindstelling

Overeenkomst onderbewindstelling Overeenkomst onderbewindstelling Aanmelding Bij de aanmelding wordt een afspraak gemaakt voor een intake- en kennismakingsgesprek bij u thuis of indien gewenst bij een instelling. In dit gesprek bekijken

Nadere informatie

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 MEMORY WOORDEN 1.1 TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 ik jij hij zij wij jullie zij de baby het kind ja nee de naam TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 2 MEMORY WOORDEN 1.2 TaalCompleet A1 Memory Woorden

Nadere informatie

Schulden? Pak ze snel aan

Schulden? Pak ze snel aan Schulden? Pak ze snel aan 1 2 Schulden? Pak ze snel aan Als u rekeningen niet of niet op tijd betaalt of een lening niet aflost, dan krijgt u schulden. Kunt u langere tijd geen rekeningen betalen of geen

Nadere informatie

Wet investeren in jongeren (WIJ)

Wet investeren in jongeren (WIJ) Wet investeren in jongeren (WIJ) WIJ staat voor Wet investeren in jongeren (WIJ). Dit is een nieuwe wet die ervoor moet zorgen dat alle jongeren tot 27 jaar een opleiding volgen of werken. Wat is de WIJ?

Nadere informatie

Hoofdstuk 9. Trendvragen financiële situatie Hoofdstuk 10. Financiële situatie

Hoofdstuk 9. Trendvragen financiële situatie Hoofdstuk 10. Financiële situatie Hoofdstuk 9. Trendvragen financiële situatie Hoofdstuk 10. Financiële situatie Samenvatting Hfst 9. Trendvragen financiële situatie Jaarlijks worden drie trendvragen gesteld die inzicht geven in de financiële

Nadere informatie

Gezond met geld. Zo doe je dat. Uitkomen met je inkomen in duidelijke stappen

Gezond met geld. Zo doe je dat. Uitkomen met je inkomen in duidelijke stappen Gezond met geld Zo doe je dat Uitkomen met je inkomen in duidelijke stappen Gezond met geld Zo doe je dat Tineke Post Uitgeverij Gelderland Voorwoord Crisis in Europa crisis in Nederland. Bezuinigen, bezuinigen.

Nadere informatie

Onderzoek Je wordt 18 jaar en dan? De gevolgen voor je geldzaken

Onderzoek Je wordt 18 jaar en dan? De gevolgen voor je geldzaken Onderzoek Je wordt 18 jaar en dan? De gevolgen voor je geldzaken Rapportage Juli 2013 Meer informatie: info@wijzeringeldzaken.nl Samenvatting (1/3) 1. Veel 17-jarigen maken de indruk verstandig om te gaan

Nadere informatie

OORDEEL. Het klachtenformulier is gedateerd 18 september 2008 en bij het secretariaat ingeboekt op 22 september 2008 onder nummer 69-2008.

OORDEEL. Het klachtenformulier is gedateerd 18 september 2008 en bij het secretariaat ingeboekt op 22 september 2008 onder nummer 69-2008. Dossiernummer 69-2008 OORDEEL Verzoeker Mevrouw W. Hengelo Datum verzoek Het klachtenformulier is gedateerd 18 september 2008 en bij het secretariaat ingeboekt op 22 september 2008 onder nummer 69-2008.

Nadere informatie

De dienstverlening van Westerpark

De dienstverlening van Westerpark De dienstverlening van Westerpark Vanaf eind mei 2009 konden bewoners en ondernemers van Westerpark zich aanmelden bij het nieuw opgerichte digitale bewonerspanel. In deze rapportage wordt verslag gedaan

Nadere informatie

www.queridokinderboeken.nl

www.queridokinderboeken.nl www.queridokinderboeken.nl Copyright 2013 Joke van Leeuwen Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt, in enige vorm of op welke wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke

Nadere informatie

Probleem? Geen probleem. Met de vaardigheden die Humanitas je aanreikt, verander je je leven. Helemaal zelf. En het mooie is: iedereen kan het.

Probleem? Geen probleem. Met de vaardigheden die Humanitas je aanreikt, verander je je leven. Helemaal zelf. En het mooie is: iedereen kan het. ONTMOET HUMANITAS Probleem? Geen probleem. Met de vaardigheden die Humanitas je aanreikt, verander je je leven. Helemaal zelf. En het mooie is: iedereen kan het. Zonder uitzondering. Lukt het je niet alleen,

Nadere informatie

Klantmeting Bijzondere bijstand. Onderzoek in het kader van Ontwikkelagenda AmSZ

Klantmeting Bijzondere bijstand. Onderzoek in het kader van Ontwikkelagenda AmSZ Klantmeting Bijzondere bijstand Onderzoek in het kader van Ontwikkelagenda AmSZ Gemeente 's-hertogenbosch Afdeling Onderzoek & Statistiek Oktober 2010 1 Samenvatting In september en oktober 2010 heeft

Nadere informatie

Kinderen. Hoe Yulius kinderen met autisme kan helpen

Kinderen. Hoe Yulius kinderen met autisme kan helpen Kinderen Hoe Yulius kinderen met autisme kan helpen Voor wie is dit boekje? Je hebt dit boekje gekregen omdat je autisme hebt of omdat je nog niet zeker weet of je autisme hebt. Je bent dan bij Yulius

Nadere informatie

Thema Op zoek naar werk

Thema Op zoek naar werk http://www.edusom.nl Thema Op zoek naar werk Lesbrief 8. Opbellen naar een bedrijf. Wat leert u in deze les? Een telefoongesprek naar een bedrijf begrijpen. Een gesprek over een advertentie begrijpen.

Nadere informatie

Toeslagenonderzoek. Hoe gaan Nederlanders om met de nieuwe Toeslagensystematiek?

Toeslagenonderzoek. Hoe gaan Nederlanders om met de nieuwe Toeslagensystematiek? Toeslagenonderzoek Hoe gaan ederlanders om met de nieuwe Toeslagensystematiek? Utrecht, maart 2006 Inleiding Begin 2006 is er van alles veranderd in het huishoudboekje van veel ederlanders. Huursubsidie

Nadere informatie

CONVENANT PREVENTIE HUISUITZETTINGEN. als gevolg van een huurschuld tussen corporaties, Kredietbank en gemeente Moerdijk

CONVENANT PREVENTIE HUISUITZETTINGEN. als gevolg van een huurschuld tussen corporaties, Kredietbank en gemeente Moerdijk CONVENANT PREVENTIE HUISUITZETTINGEN als gevolg van een huurschuld tussen corporaties, Kredietbank en gemeente Moerdijk CONVENANT PREVENTIE HUISUITZETTINGEN ALS GEVOLG VAN EEN HUURSCHULD tussen Woningcorporatie

Nadere informatie

Eerste nummer. Op kamers Eerst durfde ik de woonkamer niet naar binnen. Eetfobie. Het was moeilijk om te zien dat mijn nichtje van 5 meer at dan ik.

Eerste nummer. Op kamers Eerst durfde ik de woonkamer niet naar binnen. Eetfobie. Het was moeilijk om te zien dat mijn nichtje van 5 meer at dan ik. juni 2014 Op kamers Eerst durfde ik de woonkamer niet naar binnen. Eetfobie Eerste nummer Het was moeilijk om te zien dat mijn nichtje van 5 meer at dan ik. INHOUD juni 2014 Eten als een kind Op kamers

Nadere informatie

U bent gevraagd om mee te doen aan het onderzoek Effect Thuisadministratie. Wij willen u alvast bedanken voor uw interesse.

U bent gevraagd om mee te doen aan het onderzoek Effect Thuisadministratie. Wij willen u alvast bedanken voor uw interesse. Informatie over het onderzoek Effect Thuisadministratie Begin ondersteuning Geachte heer/mevrouw, U bent gevraagd om mee te doen aan het onderzoek Effect Thuisadministratie. Wij willen u alvast bedanken

Nadere informatie

Gemeente Breda. Onderzoek en Informatie. Klanttevredenheidsonderzoek WSNP 2012

Gemeente Breda. Onderzoek en Informatie. Klanttevredenheidsonderzoek WSNP 2012 Gemeente Breda Onderzoek en Informatie Klanttevredenheidsonderzoek WSNP 2012 Publicatienummer: 1715 Datum: Februari 2013 In opdracht van: Gemeente Breda Kredietbank West-Brabant Uitgave: Gemeente Breda

Nadere informatie

www.schuldinfo.nl Pagina 1

www.schuldinfo.nl Pagina 1 Wijziging beslagvrije voet volgens wetsvoorstel wwb Behandeling wetsvoorstel 6 oktober 2011, Tweede kamer ( ) Het hoofdprincipe, die onafhankelijkheid van ouders, vind ik cruciaal. Je ziet dat wat nu gebeurt,

Nadere informatie

Hoofdstuk 12. Financiële dienstverlening

Hoofdstuk 12. Financiële dienstverlening Hoofdstuk 12. Financiële dienstverlening Samenvatting Dit hoofdstuk behandelt de bekendheid en het gebruik van vijf Leidse inkomensondersteunende regelingen onder respondenten met een netto huishoudinkomen

Nadere informatie

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen.

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Wat is PDD-nos? 4 PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Eigenlijk vind ik stoornis een heel naar woord. Want zo lijkt het net of er iets niet goed aan me

Nadere informatie

Desiree Piar 0824864 CMD 1B Docent : James boekbinder Project : vrijwilligers 55+ Doelgroeponderzoeksverslag

Desiree Piar 0824864 CMD 1B Docent : James boekbinder Project : vrijwilligers 55+ Doelgroeponderzoeksverslag Doelgroeponderzoeksverslag Interviews Naam: Sharlene Piar Arends leeftijd: 59 Hoe zou jij een tienermoeder helpen als jij een vrijwilliger was? En waarmee zou je een tienermoeder mee helpen? Advies geven

Nadere informatie

Werken bij de. Wil je werken bij de Rijksschoonmaakorganisatie? Lees dan deze folder!

Werken bij de. Wil je werken bij de Rijksschoonmaakorganisatie? Lees dan deze folder! Werken bij de Rijksschoonmaakorganisatie Wil je werken bij de Rijksschoonmaakorganisatie? Lees dan deze folder! 2 Werken bij de Rijksschoonmaakorganisatie Inhoud 1. De Rijksoverheid gaat zelf schoonmaken.

Nadere informatie

In deze brochure leest u wat u kunt doen om overlast te voorkomen of op te lossen. Burenoverlast? We komen er wel uit!

In deze brochure leest u wat u kunt doen om overlast te voorkomen of op te lossen. Burenoverlast? We komen er wel uit! In deze brochure leest u wat u kunt doen om overlast te voorkomen of op te lossen. Burenoverlast? We komen er wel uit! Inhoud Leefgeluiden, je hoort ze pagina 3 Praten helpt pagina 4 U komt er niet uit

Nadere informatie

Jezus kreeg de straf voor onze zonden, wij ontvangen vergeving en vrede. Jesaja 53:4-6 en 1 Petrus 2:24

Jezus kreeg de straf voor onze zonden, wij ontvangen vergeving en vrede. Jesaja 53:4-6 en 1 Petrus 2:24 Jezus kreeg de straf voor onze zonden, wij ontvangen vergeving en vrede. Jesaja 53:4-6 en 1 Petrus 2:24 Als je iets verkeerd doet, verdien je straf. Ja toch? Dat is eerlijk. Er is niemand die nooit iets

Nadere informatie

Bijlage 3. Effectinstrumenten. 1 De hulp is goed verlopen. 2 Ik heb voldoende geleerd om na de hulp zelf verder te gaan

Bijlage 3. Effectinstrumenten. 1 De hulp is goed verlopen. 2 Ik heb voldoende geleerd om na de hulp zelf verder te gaan Bijlage 3 Effectinstrumenten Tevredenheid hulpverlening Helemaal niet mee eens Niet mee eens Wel mee eens Helemaal mee eens 1 De hulp is goed verlopen 2 Ik heb voldoende geleerd om na de hulp zelf verder

Nadere informatie

Ik ben Sim-kaart. Mobiel bellen groep 5-6. De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag. Aangeboden door

Ik ben Sim-kaart. Mobiel bellen groep 5-6. De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag. Aangeboden door De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag Hoi! Blijf even aan de lijn. Ik zit namelijk op de andere. Wacht even. Hoi, ik kom zo even terug, want ik moet even iets zeggen over

Nadere informatie

Die nacht draait Cees zich naar me toe. In het donker voel ik heel zachtjes zijn lippen op mijn wang.

Die nacht draait Cees zich naar me toe. In het donker voel ik heel zachtjes zijn lippen op mijn wang. Vanavond ga ik mijn man vertellen dat ik bij hem wegga. Na het eten vertel ik het hem. Ik heb veel tijd besteed aan het maken van deze laatste maaltijd. Met vlaflip toe. Ik hoop dat de klap niet te hard

Nadere informatie