Anne Frank Huis Een museum met een verhaal. museumgids Nederlands

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Anne Frank Huis Een museum met een verhaal. museumgids Nederlands"

Transcriptie

1 Anne Frank Huis Een museum met een verhaal museumgids Nederlands

2 Het museum 1 Entree 2 Welkom Prinsengracht 263 voor- en achterhuis 3 Magazijn 4 Kantoren 5 Opslagruimte achterhuis 3 voorhuis

3 6 Overloop met draaikast Schuilplaats 7 Kamer Otto, Edith en Margot Frank 8 Kamer Anne Frank en Fritz Pfeffer 9 Wasruimte 10 Kamer Hermann en Auguste van Pels 11 Kamer Peter van Pels 12 Doorloop naar voorhuis 13 De Sjoa Prinsengracht Otto Frank 15 Het dagboek Prinsengracht Tentoonstellingsruimte 17 Museumcafé 18 Bookshop 19 Uitgang Toiletten Toilet invaliden Informatie

4 2 2 Welkom in het Anne Frank Huis Het Anne Frank Huis is een bijzonder museum. Het is de onderduikplaats waar Anne Frank tijdens de Tweede Wereldoorlog haar dagboek schreef. Citaten uit Annes dagboek, foto s, films en originele objecten illustreren de gebeurtenissen die zich hier hebben afgespeeld. Er loopt een vaste route door het museum. Eens zal deze verschrikkelijke oorlog toch wel aflopen, eens zullen wij toch weer mensen en niet alleen Joden zijn! Anne Frank, 11 april 1944

5 Anne Frank Anne Frank is een van de miljoenen slachtoffers van de Jodenvervolging in de Tweede Wereldoorlog. Zij wordt op 12 juni 1929 in Frankfurt am Main in Duitsland geboren. Als Hitler in 1933 in Duitsland aan de macht komt en een anti-joods bewind instelt, vertrekt de Joodse familie Frank naar Nederland. Ze gaan in Amsterdam wonen waar vader Otto een bedrijf begint. Nederland bezet In mei 1940 bezet het Duitse leger Nederland en nemen ook hier de anti-joodse maatregelen toe. Op 6 juli 1942 duiken Otto en Edith Frank en hun dochters Margot en Anne onder. Onderduik De familie Frank duikt onder in het pand aan de Prinsen gracht 263 waar Otto Frank zijn bedrijf heeft. Later voegen Hermann van Pels, zijn vrouw Auguste, hun zoon Peter en Fritz Pfeffer zich bij hen. Het bedrijfspand van Otto bestaat uit twee delen: een voorhuis en een achterhuis. Op de bovenste verdiepingen van het achterhuis verblijven de acht onderduikers. Dagboek Anne krijgt op haar dertiende verjaardag een dagboek van haar ouders. Als de familie Frank moet onderduiken, neemt Anne haar dagboek mee. Museum Van de acht onderduikers overleeft alleen Otto Frank de oorlog. Hij besluit het dagboek van Anne uit te geven. In 1960 wordt de onderduikplek een museum.

6 Onderduikers Otto Frank Edith Frank-Holländer Margot Frank Anne Frank Hermann van Pels Auguste van Pels-Röttgen Peter van Pels Fritz Pfeffer Helpers Miep Gies-Santrouschitz Johannes Kleiman Victor Kugler Bep Voskuijl

7 Tussen haakjes: de schuilnaam die Anne de onder duikers gaf. Otto Frank, geboren op 12 mei 1889 in Frankfurt am Main, Duitsland; overleeft de oorlog en overlijdt op 19 augustus 1980 op 91-jarige leeftijd in Bazel, Zwitserland. Edith Frank-Holländer, geboren op 16 januari 1900 in Aken, Duitsland; overlijdt in vernietigingskamp Auschwitz-Birkenau, 6 januari Margot Frank, geboren op 16 februari 1926 in Frankfurt am Main, Duitsland; overlijdt aan tyfus in concentratiekamp Bergen-Belsen, maart Anne Frank, geboren op 12 juni 1929 in Frankfurt am Main, Duitsland; overlijdt aan tyfus, kort na Margot, in concentratiekamp Bergen-Belsen, maart Hermann van Pels (meneer Van Daan), geboren op 31 maart 1898 in Gehrde, Duitsland; is vermoedelijk vergast in vernietigingskamp Auschwitz-Birkenau, oktober Auguste van Pels-Röttgen (mevrouw Van Daan), geboren op 29 september 1900 in Buer, Duitsland; overlijdt tijdens het transport van Bergen-Belsen naar concentratiekamp Theresienstadt, april of mei Peter van Pels (Peter van Daan), geboren op 8 november 1926 in Osnabrück, Duitsland; overlijdt in concentratiekamp Mauthausen, april of mei Fritz Pfeffer (Albert Dussel), geboren op 30 april 1889 in Giessen, Duitsland; overlijdt in concentratiekamp Neuengamme, 20 december Miep Gies-Santrouschitz, geboren op 15 februari 1909 in Wenen, Oostenrijk; overlijdt op 11 januari 2010 in Hoorn. Johannes Kleiman, geboren op 17 augustus 1895 in Koog aan de Zaan; overlijdt op 28 januari 1959 in Amsterdam. Victor Kugler, geboren op 6 juni 1900 in Hohenelbe, Oostenrijk; overlijdt op 14 december 1981 in Toronto, Canada. Bep Voskuijl, geboren op 5 juli 1919 in Amsterdam; overlijdt op 6 mei 1983 in Amsterdam.

8 4 3 3 Magazijn Vitrine Jodenster Otto Frank heeft twee bedrijven die beide in dit pand gevestigd zijn: Opekta en Pectacon. De firma Opekta verkoopt een geleermiddel voor jam, de firma Pectacon maakt vleeskruiden. In het magazijn worden door de magazijnmedewerkers daarvoor specerijen gemalen, zoals peper en kruidnagels. Zijn de medewerkers op de hoogte van de schuilplaats? De magazijnmedewerkers weten niet dat er onderduikers in het achterhuis verborgen zitten, de kantoormedewerkers wel. Zij zijn door Otto Frank gevraagd of ze hem en zijn gezin willen helpen onderduiken. Overdag moeten we altijd erg zacht lopen en zacht spreken, want in het magazijn mogen ze ons niet horen. Anne Frank, 11 juli 1942

9 4 Kantoren Video Miep Gies in reclamefilmpje Opekta jaren 30 De kantoormedewerkers en helpers Victor Kugler, Miep Gies, Johannes Kleiman en Bep Voskuijl blijven gedurende de oorlog hun werk voor Opekta en Pectacon doen. Ze delen samen een kantoorruimte. De helpers voorzien de acht onderduikers van levensmiddelen, kleding, boeken en kranten. Deze verantwoordelijkheid weegt zwaar: de onderduikers zijn volkomen van hen afhankelijk en het helpen van onderduikers is risicovol. Hoe komen de helpers aan voedsel voor de onderduikers? Miep Gies en Bep Voskuijl halen levensmiddelen bij winkeliers in de buurt en op de zwarte markt. Jan Gies, de man van Miep, regelt bonnen via zijn contacten bij het verzet. Naarmate de oorlog vordert, wordt het steeds moeilijker om aan voedsel te komen. Kugler die de kolossale verantwoording van ons acht soms te machtig wordt en die bijna niet meer spreken kan van ingehouden zenuwen en opwinding. Anne Frank, 26 mei 1944 Producten van Opekta

10 6 5 5 Opslagruimte Maquette Het ingerichte achterhuis In de opslagruimte worden onder andere specerijen bewaard. Omdat specerijen geen direct zonlicht kunnen verdragen, zijn de ramen geverfd. Het achterhuis is daardoor niet zichtbaar. De kamers in het achterhuis zijn leeg. In 1961 laat Otto Frank maquettes van het achterhuis maken, die laten zien hoe de schuilplaats tijdens de onderduik is ingericht. Waarom zijn de ruimtes van de schuilplaats leeg? Het achterhuis wordt na de arrestatie van de onderduikers in opdracht van de nazi s leeggehaald. Als het achterhuis in 1960 een museum wordt, blijven de kamers op verzoek van Otto Frank leeg. Het lege achterhuis symboliseert de leegte van de miljoenen mensen die zijn weggevoerd en niet zijn teruggekeerd.

11 6 Overloop met draaikast De draaibare kast is origineel De draaibare kast verbergt de toegang tot het achterhuis en wordt speciaal voor dat doel getimmerd. De ramen van de overloop zijn met ondoorzichtig glaspapier beplakt. Vanuit geen enkele plek in het voorhuis is het achterhuis zichtbaar. Onze schuilplaats is nu pas een echte schuilplaats geworden. Mijnheer Kugler vond het namelijk beter om voor onze toegangsdeur een kast te plaatsen. Anne Frank, 21 augustus 1942

12 7 De schuilplaats Maandagochtend 6 juli 1942 duiken Otto, Edith, Margot en Anne Frank onder. Een week later volgt de familie Van Pels: Hermann, een compagnon van Otto, Auguste en zoon Peter. Vier maanden later voegt Fritz Pfeffer, een bekende van de familie Frank, zich bij hen. De onderduikers zullen twee jaar in de schuilplaats doorbrengen. Overdag mogen onze gordijnen nooit één centimeter opzij. Anne Frank, 28 november 1942 De onderduikers zitten 24 uur per dag binnen. De gordijnen van het achterhuis blijven altijd dicht, zodat de buren hun niet kunnen zien. Overdag, als er beneden in het magazijn wordt gewerkt, moeten zij stil zijn. De benauwdheid van de schuilplaats en de angst voor ontdekking zorgt voor veel spanning.

13 Kaartje Opmars geallieerden in Normandië 7 Kamer Otto, Edith en Margot Frank De slaapkamer van Otto, Edith en Margot wordt door de familie Frank ook als huiskamer gebruikt. Anne zit hier vaak. Tot grote vreugde van de onderduikers landen de geallieerden op 6 juni 1944 in Normandië. Vol spanning volgen de onderduikers de opmars van het geallieerde leger via de radio. Op een kaartje houdt Otto Frank de vorderingen bij. Vanaf het begin van de onderduik houden Otto en Edith met streepjes op de muur bij hoeveel hun dochters groeien. In twee jaar tijd groeit Margot zo n vijf centimeter en Anne ruim dertien centimeter. Is er een radio in het achterhuis? Er staat een kleine radio in de gemeenschappelijke huiskamer. Hier luisteren de onderduikers vaak naar de BBC en putten hoop uit de berichtgeving over het verloop van de oorlog. Close-up van de groeistreepjes; links Anne en rechts Margot

14 8 Film Greta Garbo Koningshuis Prinses Elisabeth Kunst Rembrandt 8 Kamer Anne Frank en Fritz Pfeffer Anne moet een kamer delen met Fritz en dat leidt regelmatig tot fikse ruzies. Het valt Anne zwaar dat ze niet naar buiten kan. In haar dagboek kan ze haar hart luchten, ze schrijft er vaak in. Fietsen, dansen, fluiten, de wereld inkijken, me jong voelen, weten dat ik vrij ben, daar snak ik naar. Anne Frank, 24 december 1943 Net zoals zoveel meisjes vrolijkt Anne haar kamer op met plaatjes. De plaatjes weerspiegelen Annes volwassenwording. In het begin van de onderduik vindt ze vooral filmsterren leuk, later is zij meer geïnteresseerd in kunst en geschiedenis. Ze voegt afbeeldingen toe en plakt plaatjes over plaatjes heen. Dank zij vader die m n hele prentbriefkaarten en filmsterrenverzameling van tevoren al meegenomen had, heb ik met een lijmpot en kwast de hele muur bestreken en van de kamer één plaatje gemaakt. Anne Frank, 11 juli 1942

15 Kamer van Anne en Fritz ingericht met rekwisieten

16 Wasruimte Overdag gebruiken de onderduikers het toilet en de kraan zo min mogelijk. De waterleiding en de afvoer buizen lopen door het magazijn en de magazijnmedewerkers weten niet dat er onderduikers in het pand zitten. Sst... vader, stil Otto, sst... Kom nu hier, je kunt niet meer het water laten lopen. Loop zachtjes! Dit zijn de diverse uitroepen voor vader in de badkamer. Klokslag half negen moet hij in de kamer zijn. Geen druppel water, geen wc, niet lopen, alles stil. Anne Frank, 23 augustus 1943

17 10 Kamer Hermann en Auguste van Pels en gemeenschappelijke huiskamer Vitrine Boodschappenlijstje De slaapkamer van Hermann en Auguste is tevens de huiskamer en keuken. De onderduikers brengen er veel tijd door. Er wordt hier gekookt, gegeten, gestudeerd, gelezen, gelachen en geruzied. Het onderduiken wordt in de loop van de tijd steeds zwaarder. De voedselvoorraden slinken en de spanningen en ergernissen nemen toe. Vanaf morgen hebben we geen brokje vet, boter of margarine meer. Ons middageten van vandaag is boerenkoolstamppot uit het vat. Ongelooflijk zoals boerenkool, die waarschijnlijk een paar jaar oud is, stinken kan! Anne Frank, 14 maart 1944 Maquette van de ingerichte huiskamer

18 Kamer Peter van Pels Spiegel Geeft een kijkje op het zolderraam Peter heeft als enige van de onderduikers een eigen kamer. De trap in zijn kamer leidt naar de zolder, die wordt gebruikt voor de opslag van levensmiddelen. Anne en Peter zitten vaak op zolder. Het is een plek waar ze naar buiten kunnen kijken en alleen kunnen zijn. Wij keken alle twee naar de blauwe hemel, de kale kastanjeboom aan wiens takken kleine druppeltjes schitterden, naar de meeuwen en de andere vogels die in hun scheervlucht wel van zilver leken. Anne Frank, 23 februari 1944 Is Anne verliefd op Peter? Anne heeft aanvankelijk geen hoge dunk van Peter. Later stelt ze haar beeld bij; zij wordt zelfs verliefd op Peter en krijgt haar eerste kus van hem. Na verloop van tijd gaat Annes verliefdheid over en neemt zij meer afstand.

19 12 Doorloop U verlaat nu de schuilplaats en gaat naar het voorhuis. De Engelse radio spreekt van vergassing. Ik ben helemaal van streek. Anne Frank, 9 oktober 1942

20 De Sjoa Video Hanneli Goslar over Anne in Bergen-Belsen Na een tip valt de Sicherheitsdienst op 4 augustus 1944 Prinsengracht 263 binnen. De onderduikers zijn verraden. De acht onderduikers en de helpers Johannes Kleiman en Victor Kugler worden gearresteerd en afgevoerd. De nazi s laten Miep Gies en Bep Voskuijl met rust. Wie heeft de onderduikers verraden? Er zijn vele theorieën over het verraad. Geen ervan kan bewezen worden, ondanks de diverse onderzoeken die na de oorlog zijn gedaan. De verrader is nooit gevonden. Op 3 september 1944 worden de acht onderduikers op transport gesteld naar het vernietigingskamp Auschwitz- Birkenau. Van de acht onderduikers overleeft alleen Otto Frank de oorlog. Anne, Margot en Edith Frank, Peter, Auguste en Hermann van Pels en Fritz Pfeffer vinden de dood in de concentratiekampen. De helpers overleven de oorlog.

21 14 Otto Frank Video Otto Frank over zijn dochter Anne Om een toekomst op te bouwen, moet je het verleden kennen. Otto Frank, 1967 Otto Frank keert op 3 juni 1945 terug naar Amsterdam. Hij weet dat zijn vrouw Edith is omgekomen maar hoopt dat zijn dochters nog leven. Nadat hij hoort dat Margot en Anne in Bergen-Belsen zijn omgekomen, geeft Miep Gies hem Annes dagboekpapieren. Na enige aarzeling besluit Otto het dagboek van Anne uit te geven. Op 25 juni 1947 is de eerste Nederlandse uitgave een feit. Otto Frank zet zich de rest van zijn leven in voor de bestrijding van discriminatie en vooroordelen. Hij is actief betrokken bij de openstelling van het onderduikpand als museum in Tot aan zijn dood in 1980 beantwoordt hij brieven van duizenden mensen die Annes dagboek hebben gelezen. Hoe is het dagboek bewaard gebleven? Na de arrestatie van de onderduikers vinden Miep Gies en Bep Voskuijl in het achterhuis Annes dagboeken, schriften en vellen papier. Miep bewaart de papieren in haar bureau en geeft ze na de oorlog, als blijkt dat Anne gestorven is, aan Otto.

22 Het dagboek Dagboek Het originele dagboek van Anne Met schrijven word ik alles kwijt, m n verdriet verdwijnt, m n moed herleeft! Anne Frank, 5 april 1944 Op haar dertiende verjaardag krijgt Anne een roodgeruit dagboek. Als dat volgeschreven is, schrijft zij verder in schriften. Vanaf 20 mei 1944 herschrijft ze haar dagboek op losse vellen. Ze wil na de oorlog een boek uitgeven over haar leven in Het Achterhuis. Anne schrijft ook korte verhalen en schrijft mooie zinnen over uit boeken die zij leest.

23 16 Tentoonstellingsruimte Museumcafé Wat is gebeurd, kunnen we niet meer veranderen. Het enige dat we kunnen doen is van het verleden leren en beseffen wat discriminatie en vervolging van onschuldige mensen betekent. Mijn mening is dat iedereen de plicht heeft vooroordelen te bestrijden. Otto Frank, 1970 Free2choose Er zijn veel lessen te leren uit het verleden. Het lot van Anne Frank, en de andere miljoenen slachtoffers van nazi-duitsland, laat zien dat het schenden van mensenrechten vergaande gevolgen kan hebben. Ieder mens heeft een aantal fundamentele rechten, zoals vrijheid van meningsuiting, godsdienstvrijheid en het recht om niet gediscrimineerd te worden. In Free2choose komen actuele voorbeelden aan bod van rechten die met elkaar kunnen botsen. Welk recht heeft voorrang? Laat uw mening horen. Tijdelijke tentoonstelling De kleine, wisselende tentoonstellingen gaan dieper in op de geschiedenis van de familie Frank en aan verwante onderwerpen.

24 Bookshop Ik weet wat ik wil, heb een doel, heb een mening, heb een geloof en een liefde. Anne Frank, 11 april 1944 Bedankt voor uw bezoek Met uw bezoek steunt u het werk van de Anne Frank Stichting: Bezoek ook Het Achterhuis Online Volg ons op facebook.com/annefrankhouse twitter.com/annefrankhouse youtube.com/annefrank flickr.com/photos/anne_frank_house annefrankhuis.hyves.nl Anne Frank Stichting Postbus 730, 1000 AS Amsterdam Rabobank HET ACHTERHUIS is een geregistreerd handelsmerk van de Anne Frank Stichting Teksten Anne Frank: ANNE FRANK-Fonds, Basel Familiefoto s Anne Frank: ANNE FRANK-Fonds, Basel / Anne Frank Stichting, Amsterdam 2012 Anne Frank Stichting, Amsterdam design: Beukers Scholma illustration: Frédérik Ruys fotografie: Luuk Kramer, Riekus Heller, Cris Toala Olivares, Kees Hummel print: Booxs.nl

WERKBLAD: BOEKENKAST EN WASRUIMTE

WERKBLAD: BOEKENKAST EN WASRUIMTE WERKBLAD: BOEKENKAST EN WASRUIMTE NAMEN: Het Achterhuis 1. Doorsnede bekijken Bekijk deze doorsnede. Geef met een pijl aan waar zich de boekenkast bevindt. En zet ook een pijl bij de wasruimte. 2. Maquette

Nadere informatie

Wie is Wie? Zet het nummer van het bijschrift bij de goede foto.

Wie is Wie? Zet het nummer van het bijschrift bij de goede foto. Wie is Wie? Zet het nummer van het bijschrift bij de goede foto. (28 september 1942) Het benauwt me ook meer dan ik zeggen kan dat we nooit naar buiten mogen, en ik ben erg bang dat we ontdekt worden en

Nadere informatie

Het dagboek. Enkele citaten uit het Dagboek van Anne Frank. Vraag. Vraag

Het dagboek. Enkele citaten uit het Dagboek van Anne Frank. Vraag. Vraag Een van de laatste foto s die van Anne gemaakt is. Het dagboek Enkele citaten uit het Dagboek van Anne Frank Wij zijn er heel sterk aan herinnerd dat wij geketende joden zijn, geketend aan één plek, zonder

Nadere informatie

Wie is verantwoordelijk?

Wie is verantwoordelijk? Wie is verantwoordelijk? Anne Frank is vervolgd omdat zij joods was. Zij is één van de zes miljoen joden die in de Tweede Wereldoorlog zijn vermoord. Zonder hulp van anderen had Adolf Hitler nooit zoveel

Nadere informatie

LAAT ME MEZELF ZIJN Het levensverhaal van Anne Frank

LAAT ME MEZELF ZIJN Het levensverhaal van Anne Frank LAAT ME MEZELF ZIJN Het levensverhaal van Anne Frank KAARTEN VOOR GIDSEN historische gedeelte Kaart 1A Paneel 1-2-3 1929-1933 Geboortedatum Anne: 12 juni 1929 (in Frankfurt am Main, Duitsland). De familie

Nadere informatie

Nick Bouwmeesters. Klas 3T3. Inleverdatum: 17-01-14

Nick Bouwmeesters. Klas 3T3. Inleverdatum: 17-01-14 Nick Bouwmeesters Klas 3T3 Inleverdatum: 17-01-14 1. Zakelijke onderdelen A: Anne Frank. Het achterhuis. B: Anne Frank C: uit gegeven door: Contact. Jaar van verschijnen verhaal: 1947 Jaar van verschijnen

Nadere informatie

Handleiding Introductieles Anne Frank

Handleiding Introductieles Anne Frank Handleiding Introductieles Anne Frank De les bestaat uit drie uitdagende activiteiten: > woordweb > filmclip met kijkopdracht > tijdlijn Al ruim dertig jaar gebruiken leerkrachten van groep 7 en 8 de Anne

Nadere informatie

Dit boekje is van: Lezen & schrijven. Anne Frank. met. Werkboek 1

Dit boekje is van: Lezen & schrijven. Anne Frank. met. Werkboek 1 Dit boekje is van: Lezen & schrijven Anne Frank met Werkboek 1 Hoi! In dit werkboekje zie je bij elke opdracht een plaatje staan. Elk plaatje heeft een betekenis zodat je weet wat je moet doen. Het plaatje

Nadere informatie

Dit boekje is van: Lezen & schrijven. Anne Frank. met. Werkboek 1

Dit boekje is van: Lezen & schrijven. Anne Frank. met. Werkboek 1 Dit boekje is van: Lezen & schrijven Anne Frank met Werkboek 1 Hoi! In dit werkboekje zie je bij elke opdracht een plaatje staan. Elk plaatje heeft een betekenis zodat je weet wat je moet doen. Het plaatje

Nadere informatie

Anne Frank, haar leven

Anne Frank, haar leven Vragen en opdrachten bij: Anne Frank, haar leven Doe meer met Leeslicht! Bij alle boeken in de serie Leeslicht kunt u een gratis lesbrief downloaden van www.eenvoudigcommuniceren.nl. In deze lesbrief staan

Nadere informatie

Voor de paboopleider. Werkvorm 6: voor de opleider (1) Anne Frank in groep 5 en 6

Voor de paboopleider. Werkvorm 6: voor de opleider (1) Anne Frank in groep 5 en 6 Werkvorm 6: voor de opleider (1) Hoe kun je lesgeven over Anne Frank in groep 5 en 6? De bezoekers van het Anne Frank Huis worden steeds jonger. In 2009 kwamen er 13.000 kinderen tussen de 5 en 10 jaar

Nadere informatie

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info Onderduiken Mijn spreekbeurt gaat over mensen die in de tweede wereldoorlog zijn ondergedoken. Mijn werkstuk heb ik gemaakt over Anne Frank. Anne Frank is in de tweede wereld oorlog ook ondergedoken. Vandaar

Nadere informatie

Verhalend ontwerp. Anne Frank. Linda de Vries (2010/2011)

Verhalend ontwerp. Anne Frank. Linda de Vries (2010/2011) Verhalend ontwerp Anne Frank (2010/2011) Het draaiboek Episodes Sleutelvragen Leeractiviteiten Klassenorganisatie Middelen en materialen Aandachtspunten voor kwaliteit Episode 1 Oma op bezoek met een koffer

Nadere informatie

Maar het is al gebeurd, En we hebben er al lang genoeg om getreurd. Fleur.Bouwman. Anne Frank verslag gemaakt door :BO:

Maar het is al gebeurd, En we hebben er al lang genoeg om getreurd. Fleur.Bouwman. Anne Frank verslag gemaakt door :BO: Maandag 20 januari bezocht groep 8 het Anne Frankhuis in Amsterdam. Alle leerlingen hebben een stukje mogen schrijven over de indrukken die ze deze dag hebben opgedaan. Dat mocht een verslag zijn, een

Nadere informatie

DIT WERK- BOEK IS VAN. Lezen & schrijven. Anne Frank. met. Geef jezelf een stem door te schrijven! Werkboek 2

DIT WERK- BOEK IS VAN. Lezen & schrijven. Anne Frank. met. Geef jezelf een stem door te schrijven! Werkboek 2 DIT WERK- BOEK IS VAN Lezen & schrijven Anne Frank met Geef jezelf een stem door te schrijven! Werkboek 2 titel: 1929 Het leven van Anne Frank Volg hier het leven van Anne Frank. Let op! Schrijf zelf de

Nadere informatie

Voor de paboopleider. Werkvorm 3: voor de opleider (1) meest gestelde vragen

Voor de paboopleider. Werkvorm 3: voor de opleider (1) meest gestelde vragen Werkvorm 3: voor de opleider (1) meest gestelde vragen Wat willen kinderen weten over Anne en de Oorlog? In deze werkvorm staan de meest gestelde vragen van leerlingen in groep 7 en groep 8 over Anne Frank,

Nadere informatie

Brandaan. Geschiedenis WERKBOEK

Brandaan. Geschiedenis WERKBOEK 6 Brandaan Geschiedenis WERKBOEK 6 Brandaan Geschiedenis WERKBOEK THEMA 4 Eindredactie: Monique Goris Leerlijnen: Hans Bulthuis Auteurs: Katrui ten Barge, Wilfried Dabekaussen, Juul Lelieveld, Frederike

Nadere informatie

DIT BOEKJE IS VAN. Lezen & schrijven. Anne Frank. met. Geef jezelf een stem door te schrijven! Voor jongeren van 13 tot 15 jaar

DIT BOEKJE IS VAN. Lezen & schrijven. Anne Frank. met. Geef jezelf een stem door te schrijven! Voor jongeren van 13 tot 15 jaar DIT BOEKJE IS VAN Lezen & schrijven Anne Frank met Geef jezelf een stem door te schrijven! Voor jongeren van 13 tot 15 jaar Anne schrijft! Even opwarmen dagboek verhalen En jij wat schrijf jij? roman gedicht

Nadere informatie

Handleiding digitale les Lezen en Schrijven met Anne Frank

Handleiding digitale les Lezen en Schrijven met Anne Frank Handleiding digitale les Lezen en Schrijven met Anne Frank Een digitale les over Anne Frank voor vmbo-leerlingen van 13-15 jaar ter bevordering van lezen en schrijven. De digitale les bestaat uit: > Diverse

Nadere informatie

Anne Frank, haar leven

Anne Frank, haar leven Anne Frank, haar leven Uitgeverij Eenvoudig Communiceren Postbus 10208 1001 EE Amsterdam Telefoon: (020) 520 60 70 Fax: (020) 520 60 61 E-mail: info@eenvoudigcommuniceren.nl Website: www.eenvoudigcommuniceren.nl

Nadere informatie

OORLOG IN OVERIJSSEL 2015

OORLOG IN OVERIJSSEL 2015 OORLOG IN OVERIJSSEL 2015 Opdrachten bij de film Naam Groep.. BEZETTING duur: ca. 15 minuten In de film zie je beelden van Hitler. Wie was hij? In welk jaar kwam Hitler aan de macht en welke plannen had

Nadere informatie

14 scholieren Quakerschool Eerde vermoord in WO 2

14 scholieren Quakerschool Eerde vermoord in WO 2 14 scholieren Quakerschool Eerde vermoord in WO 2 Veertien leerlingen van de Quakerschool Eerde zijn tijdens de Tweede Wereldoorlog (1940-1945) omgekomen. Ze dachten een veilig onderkomen te vinden in

Nadere informatie

Anne Frank in Amsterdam

Anne Frank in Amsterdam Anne Frank in Amsterdam Na de eerste wereldoorlog werd in Amsterdam Zuid begonnen met de bouw van drie nieuwe stadsdelen: de Rivierenbuurt, de Apollobuurt en de Stadionbuurt. Ontwerper van deze stadsuitbreiding

Nadere informatie

WERKBLAD WANDA VERDUIN

WERKBLAD WANDA VERDUIN WERKBLAD WANDA VERDUIN Zoek aanvullende informatie op internet: www.joodsmonument.nl en www.joodsekindereninkampvught.nl Bron 1. foto Wanda Wanda Verduin is geboren op 20 augustus 1925. Deze foto is van

Nadere informatie

WERKBLAD WANDA VERDUIN

WERKBLAD WANDA VERDUIN WERKBLAD WANDA VERDUIN Zoek aanvullende informatie op internet: www.joodsmonument.nl en www.joodsekindereninkampvught.nl Bron 1. foto Wanda Wanda Verduin is geboren op 20 augustus 1925. Deze foto is van

Nadere informatie

Tweede Wereld Oorlog. Xavi van der Linden. 22 mei 2OI2 Groep 8A. Tekening; Bombardement van Rotterdam

Tweede Wereld Oorlog. Xavi van der Linden. 22 mei 2OI2 Groep 8A. Tekening; Bombardement van Rotterdam Tweede Wereld Oorlog Xavi van der Linden 22 mei 2OI2 Groep 8A Tekening; Bombardement van Rotterdam Inleiding Dit is mijn tweede werkstuk in groep 8. Voor dit werkstuk mag je geen eigen onderwerp kiezen,

Nadere informatie

Wat rest is een foto

Wat rest is een foto Wat rest is een foto Serie: Verhalen kind in oorlog Tekst: Meike Jongejan Onderzoek: Mariska de Boer en Hans Groeneweg Redactie: Jan van Zijverden Vormgeving: Richard Bos 2015, Fries Verzetsmuseum, Leeuwarden

Nadere informatie

1 Op de vlucht. vluchtelingen. Omdat er in Engeland geen oorlog was. Er is een vliegtuig neergestort op de stad en er zijn een paar bommen gevallen

1 Op de vlucht. vluchtelingen. Omdat er in Engeland geen oorlog was. Er is een vliegtuig neergestort op de stad en er zijn een paar bommen gevallen les 1 Op de vlucht 1 Wanneer speelt het verhaal zich af? Op 10 mei 1940 In de eerste dagen van de oorlog. In het midden van de oorlog Aan het eind van de oorlog 2 Waaruit blijkt dat Vlissingen in het begin

Nadere informatie

CUrieu,..tn l li IU " r. 1.:1 1'" DI 8 MAART I WO 23 MAART 2011 STEDELIJ KE BI B LlOTH EEK SI NT-NI KLAAS H. H eyrn~ nple in3 TENTOONSTELLING

CUrieu,..tn l li IU  r. 1.:1 1' DI 8 MAART I WO 23 MAART 2011 STEDELIJ KE BI B LlOTH EEK SI NT-NI KLAAS H. H eyrn~ nple in3 TENTOONSTELLING TENTOONSTELLING DI 8 MAART I WO 23 MAART 2011 STEDELIJ KE BI B LlOTH EEK SI NT-NI KLAAS H. H eyrn~ nple in3 VOOR A LU INFO: bi bllotl1 ~~k@51 nt n I kl~ a 5. be I m a ria n n S.\V}'C kers@9mall.co m IlI

Nadere informatie

Anne Frank, 2 jaar oud Anne heeft een heerlijk leven. Ze weet niet dat haar ouders grote zorgen hebben.

Anne Frank, 2 jaar oud Anne heeft een heerlijk leven. Ze weet niet dat haar ouders grote zorgen hebben. Anne Op 12 juni 1929 wordt in Duitsland een meisje geboren. Het is een gelukkig meisje. Ze heeft een vader en moeder die van haar houden. Ze heeft een zusje dat dol op haar is. Ze woont in een mooie stad:

Nadere informatie

Lesbrief Van Papa, voor Sammie

Lesbrief Van Papa, voor Sammie Lesbrief Van Papa, voor Sammie 1 Inhoudsopgave Inleiding 3 Introductie 4 Tweede Wereldoorlog 5 Concentratiekamp 6 Stripverhaal (opdracht) 8 Collage maken (opdracht) 9 Colofon 10 2 Inleiding Voor u ligt

Nadere informatie

Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940)

Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940) Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940) Adolf Hitler In 1933 kwam Adolf Hitler in Duitsland aan de macht. Hij was de leider van de nazi-partij. Hij zei tegen de mensen: `Ik maak van Duitsland

Nadere informatie

Naam: JODENVERVOLGING Kristallnacht en Februaristaking

Naam: JODENVERVOLGING Kristallnacht en Februaristaking Naam: JODENVERVOLGING Kristallnacht en Februaristaking Jodenvervolging in Duitsland De reden dat de joden vervolgd en vermoord werden tijdens de Tweede Wereldoorlog was, dat de joden rijk en succesvol

Nadere informatie

Doelgroep Leerlingen van de groepen 7 en 8 van het basisonderwijs (10-12 jaar)

Doelgroep Leerlingen van de groepen 7 en 8 van het basisonderwijs (10-12 jaar) 14 maart Onderduiken Op 10 mei 1940, als de Tweede Wereldoorlog in volle gang is, valt Duitsland Nederland binnen. Dan begint de bezettingstijd. Op 5 mei 1945 komt daar een einde aan als de Duitse troepen

Nadere informatie

2 maart 1945. 2 maart 2016. Leerlingen groep 7 en 8 De Meeander Heelweg

2 maart 1945. 2 maart 2016. Leerlingen groep 7 en 8 De Meeander Heelweg 2 maart 1945 2 maart 2016 Leerlingen groep 7 en 8 De Meeander Heelweg Er kwamen 4 Duitsers bij de Bark. Ze slaan piketten, voor het plaatsen van batterijen veldartillerie. Maar op die dag gingen de verzetsgroepen

Nadere informatie

Dit boekje is van. Doodgewone Helden

Dit boekje is van. Doodgewone Helden Dit boekje is van Doodgewone Helden Echte helden! Je kent ze misschien wel van tv. Ze kunnen vliegen, ze kunnen mensen redden uit brandende gebouwen en ze vechten tegen slechteriken. Iedereen heeft zo

Nadere informatie

Anne Frank een meisje dat schrijfster wilde worden

Anne Frank een meisje dat schrijfster wilde worden Anne Frank een meisje dat schrijfster wilde worden David Barnouw De laatste Anne Frank die we hebben gezien, is Rosa da Silva, die in de nieuwe toneelproductie Anne de hoofdrol speelt. Zij is de zoveelste

Nadere informatie

TOESPRAAK NATIONALE HOLOCAUST HERDENKING 26 JANUARI 2014

TOESPRAAK NATIONALE HOLOCAUST HERDENKING 26 JANUARI 2014 TOESPRAAK NATIONALE HOLOCAUST HERDENKING 26 JANUARI 2014 Dames en heren, Op 23 februari 1945, vier weken na de bevrijding van Auschwitz, schreef Otto Frank vanuit het zogeheten Stammlager aan zijn moeder:

Nadere informatie

Een verhaal over De Tweede Wereldoorlog Ik zag iets in zijn ogen

Een verhaal over De Tweede Wereldoorlog Ik zag iets in zijn ogen Inhoud Een verhaal over De Tweede Wereldoorlog Ik zag iets in zijn ogen... 3 Levenslied... 4 Gedicht Felle strijd... 5 We zijn bevrijd!!... 6 Door het vele verdriet... 7 Oorlog! alleen maar oorlog!...

Nadere informatie

Stellingwerf College. Profiel Werkstuk De literaire werkelijkheid van het dagboek van Anne Frank. Tamia Meijerhof Guitarra & Carla Menken

Stellingwerf College. Profiel Werkstuk De literaire werkelijkheid van het dagboek van Anne Frank. Tamia Meijerhof Guitarra & Carla Menken Stellingwerf College Profiel Werkstuk De literaire werkelijkheid van het dagboek van Anne Frank. Tamia Meijerhof Guitarra & Carla Menken 2013/2014 Titelpagina. Onderwerp : De literaire werkelijkheid van

Nadere informatie

een zee van tijd een zee van tijd Werkblad 12 Ω De Tweede Wereldoorlog Ω Les 1: Wat er vooraf ging Naam: Hitler

een zee van tijd een zee van tijd Werkblad 12 Ω De Tweede Wereldoorlog Ω Les 1: Wat er vooraf ging Naam: Hitler Werkblad Ω De Tweede Wereldoorlog Ω Les : Wat er vooraf ging Na de Eerste Wereldoorlog gaat het slecht met Duitsland. Het land moet veel geld Hitler betalen aan de winnaars van de oorlog. De leider van

Nadere informatie

Freedom Writers. Opdrachtenblad. Regie: Richard LaGravenese Jaar: 2007 Duur: 123 minuten Kijkwijzer: 12 jaar

Freedom Writers. Opdrachtenblad. Regie: Richard LaGravenese Jaar: 2007 Duur: 123 minuten Kijkwijzer: 12 jaar Freedom Writers Opdrachtenblad Regie: Richard LaGravenese Jaar: 2007 Duur: 123 minuten Kijkwijzer: 12 jaar 1. Leerdoelen en filmbeschrijving Leerdoelen 1. Je weet wat beeldvorming en vooroordelen zijn

Nadere informatie

een zee van tijd een zee van tijd Ze laten zien dat ze geen leger meer willen. Werkblad 12 Ω De Tweede Wereldoorlog Ω Les 1: Wat er vooraf ging Naam:

een zee van tijd een zee van tijd Ze laten zien dat ze geen leger meer willen. Werkblad 12 Ω De Tweede Wereldoorlog Ω Les 1: Wat er vooraf ging Naam: Werkblad Ω De Tweede Wereldoorlog Ω Les : Wat er vooraf ging Na de Eerste Wereldoorlog gaat het slecht met Duitsland. Het land moet veel geld Hitler betalen aan de winnaars van de oorlog. De leider van

Nadere informatie

Hier trouwen Otto en Edith Frank (Anne s ouders)

Hier trouwen Otto en Edith Frank (Anne s ouders) Anne Frank Als Anne geboren wordt, zijn haar ouders vier jaar getrouwd. Op 12 mei 1925 vindt hun huwenlijk plaats in de synagoge van Aken. Otto is zesendertig jaar oud en Edith vijfentwintig jaar. Het

Nadere informatie

De Zoektocht. Lesmateriaal vmbo bbl, kbl, gl

De Zoektocht. Lesmateriaal vmbo bbl, kbl, gl De Zoektocht Lesmateriaal vmbo bbl, kbl, gl Inhoud Wat vind jij van De Zoektocht? Esthers verhaal Bobs gevecht Barends hulp Zij zagen het gebeuren Wie doet nou zoiets? Wat vind jij van de strip? Je hebt

Nadere informatie

WERKBLAD ERNST VERDUIN

WERKBLAD ERNST VERDUIN WERKBLAD ERNST VERDUIN Bron 1. foto Ernst Ernst Verduin is geboren op 22 juni 1927. Deze schoolfoto komt uit 1940. Hoe oud is hij op deze foto? Op 17 januari 1943 komt hij samen met zijn vader, moeder

Nadere informatie

Voorbeelden van draaiboeken

Voorbeelden van draaiboeken Praktische tips 2 Voorbeelden van draaiboeken 3 Voorbeeld uitnodiging herdenking 4 Voorbeeld uitnodiging overdracht 5 Voorbeeld welkomstwoord 5 Voorbeeld slotwoord 6 Gedichten Voorbeelden van draaiboeken

Nadere informatie

Marie Anne Tellegen overleefde de oorlog. Zij werd na de oorlog benoemd tot directeur van het Kabinet der Koningin (1945-1959).

Marie Anne Tellegen overleefde de oorlog. Zij werd na de oorlog benoemd tot directeur van het Kabinet der Koningin (1945-1959). Werkblad 1: Marie Anne Tellegen. Mijn naam is Marie Anne Tellegen. Ik ben geboren in het jaar 1893 in Arnhem. Mijn vader was burgemeester van Amsterdam van 1915 tot 1921. In februari 1944 kwam ik in de

Nadere informatie

De Zoektocht. Lesmateriaal vmbo bbl, kbl, gl

De Zoektocht. Lesmateriaal vmbo bbl, kbl, gl De Zoektocht Lesmateriaal vmbo bbl, kbl, gl Inhoud Wat vind jij van De Zoektocht? Esthers verhaal Bobs gevecht Barends hulp Zij zagen het gebeuren Wie doet nou zoiets? Wat vind jij van de strip? Je hebt

Nadere informatie

2e Wereldoorlog verslag Verslag over de 2e Wereldoorlog. Jeroen de Wit Werkstuk Basisschool 2012

2e Wereldoorlog verslag Verslag over de 2e Wereldoorlog. Jeroen de Wit Werkstuk Basisschool 2012 2e Wereldoorlog verslag Verslag over de 2e Wereldoorlog Jeroen de Wit Werkstuk Basisschool 2012 Foto zelf gemaakt in herdenkingskamp Westerbork. Carnavalsvakantie 2012 Inhoudsopgave Voorwoord! 2 Ontstaan

Nadere informatie

Suggesties voor de groepsopdracht om de geschiedenis van het Humberghuis en zijn bewoners te ontdekken.

Suggesties voor de groepsopdracht om de geschiedenis van het Humberghuis en zijn bewoners te ontdekken. Suggesties voor de groepsopdracht om de geschiedenis van het Humberghuis en zijn bewoners te ontdekken. Groep 1: De geschiedenis van het huis 2. Werk een korte presentatie uit over het onderwerp De geschiedenis

Nadere informatie

Dames en heren, jongens en meisjes,

Dames en heren, jongens en meisjes, SPEECH TER GELEGENHEID VAN DE DODENHERDENKING 4 mei 2008 EN DE HERDENKING VAN DE BEVRIJDING OP 5 MEI 2008 Dames en heren, jongens en meisjes, 4 mei, 8 uur, een moment om stil te zijn. twee minuten stilte.

Nadere informatie

DOCENTEN HANDLEIDING

DOCENTEN HANDLEIDING BESTEL OOK DE EDUCATIEVE KRANT! Ga naar www. oorlogsgeheimendefilm.nl DOCENTEN Een film over vriendschap, vertrouwen & verraad HANDLEIDING Bij de digitale les over de film Oorlogsgeheimen Op 3 juli gaat

Nadere informatie

Door Ruud en Jules Excursie Oorlogsmuseum Overloon (Liberty Park)

Door Ruud en Jules Excursie Oorlogsmuseum Overloon (Liberty Park) Door Ruud en Jules Excursie Oorlogsmuseum Overloon (Liberty Park) Inleiding Op dinsdag 11 januari zijn wij, Ruud en Jules, naar het oorlogsmuseum in Overloon geweest. In dit museum wordt onder andere herdacht

Nadere informatie

Een Anne Frank Boom aan het Schweitzerplein in Gouda

Een Anne Frank Boom aan het Schweitzerplein in Gouda Gouda, 7 februari 2014 Een Anne Frank Boom aan het Schweitzerplein in Gouda " Op 26 maart a.s. zal burgemeester Milo Schoenmaker de Anne Frank Boom in Gouda onthullen. De witte paardenkastanje, een zaailing

Nadere informatie

Hoe gaat het met jullie?

Hoe gaat het met jullie? Hoe gaat het met jullie? Serie: Verhalen kind in oorlog Tekst: Meike Jongejan Onderzoek: Mariska de Boer en Hans Groeneweg Redactie: Jan van Zijverden Vormgeving: Richard Bos 2015, Fries Verzetsmuseum,

Nadere informatie

Doe-het-zelfpakket: geschiedenis

Doe-het-zelfpakket: geschiedenis Zelfstandig bezoek groep 3-4 Kunnen de leerlingen de overeenkomsten en verschillen ontdekken met het heden? Wat is er zo bijzonder dat het voor altijd in het museum moet worden bewaard? En wat vinden de

Nadere informatie

Dilemmatest vroeger en nu

Dilemmatest vroeger en nu Dilemmatest vroeger en nu 2015 Lieneke Westerink ONCE Erfgoededucatie Dilemma 1 Je hebt morgen een topotoets en je moet leren. Je hebt je ouders beloofd dat je gaat leren, maar dan komt er een vriend online:

Nadere informatie

In het spoor van de Shoah

In het spoor van de Shoah In het spoor van de Shoah Verslag van een beklijvende herinneringsreis - Majdanek - Studiereis Stichting Auschwitz - Auschwitz in Gedachtenis vzw - editie 2015 Verslag door Simon Schepers (Bijzonder Comité

Nadere informatie

DE NATIONALE HERDENKINGSTOCHT

DE NATIONALE HERDENKINGSTOCHT DE NATIONALE HERDENKINGSTOCHT PRESENTEERT ANNE FRANK EEN GEZICHT UIT MILJOENEN DE NATIONALE HERDENKINGSTOCHT PRESENTEERT ANNE FRANK EEN GEZICHT UIT MILJOENEN OMSCHRIJVING De Nationale Herdenkingstocht

Nadere informatie

SO 1. Tijdvak II AVONDMAVO 2013-2014. Historisch Overzicht

SO 1. Tijdvak II AVONDMAVO 2013-2014. Historisch Overzicht SO 1 Tijdvak II AVONDMAVO 2013-2014 Historisch Overzicht 1. Welke doelstelling had Wilhelm II bij zijn aantreden als Keizer van Duitsland? 2. Welk land behoorde niet tot de Centralen tijdens de Eerste

Nadere informatie

2000 WOORDEN EN 200 BEELDEN

2000 WOORDEN EN 200 BEELDEN 2000 WOORDEN EN 200 BEELDEN Vervolging en deportatie van de Joden in Nederland 1940-1945 Een korte virtuele rondgang door de tentoonstelling in het Nederlands paviljoen in Auschwitz http://www.auschwitz.nl/paviljoen

Nadere informatie

Anne Frank Stichting Jaarverslag 2011

Anne Frank Stichting Jaarverslag 2011 Jaarverslag 2011 Anne Frank Stichting Jaarverslag 2011 Als er meer informatie beschikbaar is over een onderwerp wordt d.m.v. onderstaande symbolen aangegeven op welk medium u het kunt vinden. annefrank.org

Nadere informatie

WERKBLAD CARLA VEFFER

WERKBLAD CARLA VEFFER WERKBLAD CARLA VEFFER Bron 1. foto Carla met neefje en tante Carla Veffer is geboren op 23 april 1928. De foto is genomen in 1940. Hoe oud is Carla op deze foto? of.. In februari 1943 komt Carla samen

Nadere informatie

Freedom Writers. Bronnenblad. Regie: Richard LaGravenese Jaar: 2007 Duur: 123 minuten

Freedom Writers. Bronnenblad. Regie: Richard LaGravenese Jaar: 2007 Duur: 123 minuten Freedom Writers Bronnenblad Regie: Richard LaGravenese Jaar: 2007 Duur: 123 minuten Inhoud Bronnenblad 1. Vooroordelen en beeldvorming 03 2. Burgerrechtenactivisten: Freedom Riders en Martin Luther King

Nadere informatie

WERKBLAD CARLA VEFFER

WERKBLAD CARLA VEFFER WERKBLAD CARLA VEFFER Zoek aanvullende informatie op internet: www.joodsmonument.nl en www.joodsekindereninkampvught.nl Bron 1. foto Carla met neefje en tante Gebruik www.joodsmonument.nl voor achtergrondinformatie.

Nadere informatie

1. Zinloos geweld. zinloos geweld vandalisme pesten Lieveheersbeestje 2. Wapens. In de prehistorie: pijl en boog bijlen knotsen

1. Zinloos geweld. zinloos geweld vandalisme pesten Lieveheersbeestje 2. Wapens. In de prehistorie: pijl en boog bijlen knotsen 1. Zinloos geweld. Alle vormen van geweld of agressiviteit zijn zinloos geweld. Geweld dat je moet gebruiken om jezelf of iemand anders uit een levensbedreigende situatie te redden, rekenen we niet tot

Nadere informatie

Toespraak 4 mei 2010 dodenherdenking Ds. A.J. Haak 1

Toespraak 4 mei 2010 dodenherdenking Ds. A.J. Haak 1 Toespraak 4 mei 2010 dodenherdenking Ds. A.J. Haak 1 Beste mensen, De meimaand is een mooie maand. Mei betekent zon en voorjaar, het betekent weer buiten kunnen zitten. Maar de maand mei betekent ook denken

Nadere informatie

lesbrief STOLPERSTEINE GOOR STICHTING STOLPERSTEINE GOOR

lesbrief STOLPERSTEINE GOOR STICHTING STOLPERSTEINE GOOR lesbrief STOLPERSTEINE GOOR STICHTING STOLPERSTEINE GOOR STOLPERSTEINE IN GOOR SECTIE 1 Oorlogslachtoffers in Goor Tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn er veel slachtoffers gevallen. Ook in Nederland zijn

Nadere informatie

WAT GA JE DOEN? Binnenkort geef je samen met een klasgenoot een presentatie in het Joods Historisch Museum. Het onderwerp van je presentatie is:

WAT GA JE DOEN? Binnenkort geef je samen met een klasgenoot een presentatie in het Joods Historisch Museum. Het onderwerp van je presentatie is: b WAT GA JE DOEN? Binnenkort geef je samen met een klasgenoot een presentatie in het. Het onderwerp van je presentatie is: ONDERWERP: SCHOOL OPDRACHT g n i g l o v r e v Joden Baal stof met jodensterren

Nadere informatie

belangrijke data... 6 februari 2015, nr. 11

belangrijke data... 6 februari 2015, nr. 11 belangrijke data..... 6 februari 2015, nr. 11 Ma 16 feb t/m vrij 20 feb 10- Minutengesprekken groep 1 t/m 7 Ma 23 feb t/m vrij 27 feb Voorjaarsvakantie Ma 2 maart studiedag, alle leerlingen vrij Din 3

Nadere informatie

www.verzetsmuseum.org Plantage Kerklaan 61 (tegenover Artis), Amsterdam

www.verzetsmuseum.org Plantage Kerklaan 61 (tegenover Artis), Amsterdam www.verzetsmuseum.org Plantage Kerklaan 61 (tegenover Artis), Amsterdam mede mogelijk gemaakt door Hier wordt geïnvesteerd in uw toekomst. Dit project is mede gefinancieerd met steun van het europees fonds

Nadere informatie

CODE R. Reflecteren over keuzes & dilemma s in persoonlijke oorlogsverhalen basisles

CODE R. Reflecteren over keuzes & dilemma s in persoonlijke oorlogsverhalen basisles CODE R Reflecteren over keuzes & dilemma s in persoonlijke oorlogsverhalen basisles LESBRIEF CODE-R BASISLES In deze lesbrief staan tips en suggesties voor het gebruik van Code-R. Aan de hand van de voorbeeldles

Nadere informatie

Lesopbouw: Instap: Wie waren de grootste slachtoffers van de bezetting?

Lesopbouw: Instap: Wie waren de grootste slachtoffers van de bezetting? Bijlage 5: Inlevingsopdracht: leven onder de bezetting (dit is niet als bijlage 1 toegevoegd, omdat het erg lang is en daarom misschien het lezen verstoord.) Activiteit: Leerlingen leven zich in in een

Nadere informatie

VOL LEVEN. Lespakket Eren en Leren De Erfenissen van een Oorlog

VOL LEVEN. Lespakket Eren en Leren De Erfenissen van een Oorlog VOL LEVEN Lespakket Eren en Leren De Erfenissen van een Oorlog 5 1 van 3 Achter elke steen schuilt een persoonlijk verhaal... Van iemand zoals jij Met idealen en toekomstdromen Vol energie om iets te betekenen

Nadere informatie

L E E R W I N S C H O T E N W E S T E R B O R K V U G H T W E S T E R B O R K S O B I B O R

L E E R W I N S C H O T E N W E S T E R B O R K V U G H T W E S T E R B O R K S O B I B O R L E S B R I E F B O V E N B O U W B A S I S O N D E R W I J S Op de weg van Liesel Aussen L E E R W I N S C H O T E N W E S T E R B O R K V U G H T W E S T E R B O R K S O B I B O R Op deze foto zie je

Nadere informatie

EEN SCHULDIG LANDSCHAP BIJ JOU IN DE BUURT

EEN SCHULDIG LANDSCHAP BIJ JOU IN DE BUURT 1 Lessenserie voor VMBO T en KB, klas 2 en 4 EEN SCHULDIG LANDSCHAP BIJ JOU IN DE BUURT Winnaar Les van het Jaar 2006 EEN SCHULDIG LANDSCHAP BIJ JOU IN DE BUURT 2 3 LES VAN HET JAAR Anno heeft de ambitie

Nadere informatie

WERKBLAD LOTTY VEFFER

WERKBLAD LOTTY VEFFER WERKBLAD LOTTY VEFFER Zoek aanvullende informatie op internet: www.joodsmonument.nl en www.joodsekindereninkampvught.nl Bron 1. foto Lotty Lotty Veffer is geboren op 10 juli 1921. Deze foto komt uit 1940.

Nadere informatie

HUIS DOORN EN DE EERSTE WERELDOORLOG DE VROUWEN VAN DE KEIZER 36 THEMATIJDSCHRIFT.NL

HUIS DOORN EN DE EERSTE WERELDOORLOG DE VROUWEN VAN DE KEIZER 36 THEMATIJDSCHRIFT.NL DE VROUWEN VAN DE KEIZER 36 THEMATIJDSCHRIFT.NL Door Liesbeth Ruitenberg DE VROUWEN VAN DE KEIZER Auguste Victoria vroom, bescheiden en dienstbaar In 1881 trouwt de Duitse prins Wilhelm (de latere keizer

Nadere informatie

10. Het laatste woord

10. Het laatste woord 10. Het laatste woord DOELSTELLINGEN De kinderen maken kennis met de zeven kruiswoorden: Jezus laatste woorden vóór Zijn kruisdood. De kinderen leren dat de kruiswoorden een soort samenvatting van Jezus

Nadere informatie

Nederland vóór de Tweede Wereldoorlog

Nederland vóór de Tweede Wereldoorlog Nederland vóór de Tweede Wereldoorlog Anders Nederland ziet er voor de Tweede Wereldoorlog heel anders uit dan nu. Er wonen maar 9 miljoen mensen. Er bestaan nog geen tv, computer, supermarkt of mobiele

Nadere informatie

Anne Frank Stichting Jaarverslag 2012

Anne Frank Stichting Jaarverslag 2012 Anne Frank Stichting Jaarverslag 2012 De Anne Frank Stichting is een onafhankelijke organisatie die de plek beheert waar Anne Frank tijdens de Tweede Wereldoorlog was ondergedoken en waar zij haar dagboek

Nadere informatie

D DE HISTORISCHE PLAATS HUMBERGHAUS HET VERHAAL VAN EEN FAMILIE

D DE HISTORISCHE PLAATS HUMBERGHAUS HET VERHAAL VAN EEN FAMILIE D DE HISTORISCHE PLAATS HUMBERGHAUS HET VERHAAL VAN EEN FAMILIE Didactische materialen D: Vragenlijst voor groepswerk Uitgever en verantwoordelijk Historische Vereniging Dingden Heimatverein Dingden e.

Nadere informatie

naam datum Op OnderZoek in het Verzetsmuseum Leven en verzet in bezet Nederland 1940-1945

naam datum Op OnderZoek in het Verzetsmuseum Leven en verzet in bezet Nederland 1940-1945 naam datum Op OnderZoek in het Verzetsmuseum Leven en verzet in bezet Nederland 940-945 Voor de Tweede Wereldoorlog Armoede Voor de Tweede Wereldoorlog wonen er 9 miljoen mensen in Nederland. Kijk naar

Nadere informatie

Brandaan Dilemma s groep 8 Mijn Malmberg

Brandaan Dilemma s groep 8 Mijn Malmberg Dilemma s Pag. Inleiding 2 1 Neem je een onderduiker in huis? 3 2 Geef je de vader van je beste vriendin aan? 4 3 Respecteer je de keuze van je zus als dat menslevens in gevaar brengt? 5 4 Vertel je over

Nadere informatie

1 L E E R L I N G E N W E R K B L A D groep 5 t/m 8

1 L E E R L I N G E N W E R K B L A D groep 5 t/m 8 1 L E E R L I N G E N W E R K B L A D groep 5 t/m 8 Muziektheater Briza Leerlingen werkblad Primair onderwijs groep 5 t/m 8 Op 5 mei 2015 was het 70 jaar geleden dat WO II eindigde. De medewerkers van

Nadere informatie

Goedendag! Ik, ik ben. Ben jij? En jij? Jij bent! nee. één. twee. drie. vier. vijf. zes. zeven. acht. negen. tien. Gaat het? Het gaat goed.

Goedendag! Ik, ik ben. Ben jij? En jij? Jij bent! nee. één. twee. drie. vier. vijf. zes. zeven. acht. negen. tien. Gaat het? Het gaat goed. Vocabulaire En Action 5 : Nederlans naar Frans Unité 1 Goedendag! Ik ben Ik, ik ben ja Ben jij? En jij? Jij bent! nee één twee drie vier vijf zes zeven acht negen tien Unité 2 Gaat het? Het gaat goed.

Nadere informatie

Nieuws/ Poëziekraker

Nieuws/ Poëziekraker Nieuws/ Poëziekraker nr. 13, 19 februari 2016 De Poëziekraker begint op pagina 5. Daar kunt u alle gedichten lezen die genomineerd zijn om Mooiste gedicht van de Notenkraker te worden. Veel leesplezier!

Nadere informatie

In de stilte van ons herdenken, sprak de herinnering.

In de stilte van ons herdenken, sprak de herinnering. Toespraak burgemeester K. Tigelaar ter gelegenheid van de dodenherdenking op vrijdag 4 mei 2012 Dames en heren, jongens en meisjes, In de stilte van ons herdenken, sprak de herinnering. Herinneringen aan

Nadere informatie

HERDENKING JOODS MONUMENT

HERDENKING JOODS MONUMENT HERDENKING JOODS MONUMENT Op vrijdag 9 maart zullen de leerlingen aanwezig zijn bij de herdenking van het Joods monument op het terrein van voormalig Groot Bronswijk. Tijdens deze herdenking zullen de

Nadere informatie

Bastiaan Jan Ader Pastorie NieuwBeerta Geboren 30 december 1909 Gefusilleerd 20 november 1944 - Veenendaal.

Bastiaan Jan Ader Pastorie NieuwBeerta Geboren 30 december 1909 Gefusilleerd 20 november 1944 - Veenendaal. Bastiaan Jan Ader Pastorie NieuwBeerta Geboren 30 december 1909 Gefusilleerd 20 november 1944 - Veenendaal. Bastiaan Jan Ader was een Nederlands-hervormd predikant in Drieborg /Nieuw- Beerta vanaf 1938.

Nadere informatie

!"#$%&'&(%)*#+&,-#./##

!#$%&'&(%)*#+&,-#./## Brandaan samenvatting groep 6 Mijn Malmberg!"$%&'&(%)*+&,-./ :%$)-%330); (%)*+&0)&1$23.*%$!"$%&%'%"()%"$%%%*++%,$-%$%,./"$%%",)01%"2%./"3,)014/"$%.5./"$6785(%,$/8+/54%( 9%"(,*8'/"$%4/"$%.67.'/"/:;11%"1>>?.)%$%"*)($%4%.%+%,%.$"//,$%&%5(/$6

Nadere informatie

Waar gebeurde het? Korte omschrijving. Lesdoel. Lesbeschrijving. Materiaal. Docentenblad

Waar gebeurde het? Korte omschrijving. Lesdoel. Lesbeschrijving. Materiaal. Docentenblad Docentenblad Waar gebeurde het? Korte omschrijving In de strip worden vaak plaatsen genoemd. Er zijn drie kaartjes (Nederland, Europa en de wereld) en een aantal stripplaatjes waarin plaatsen genoemd worden.

Nadere informatie

Fictiedossier Op blote voeten Maren Stoffels

Fictiedossier Op blote voeten Maren Stoffels Fictiedossier Op blote voeten Maren Stoffels Mariska Wijlens Klas 3T2 Docent: Mevrouw Scholten 1. Zakelijke gegevens Titel: Op blote voeten Auteur: Maren Stoffels Uitgever: Leopold Jaar van verschijnen:

Nadere informatie

Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler?

Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler? Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler? Iedereen heeft wel eens van Adolf Hitler gehoord. Hij was de leider van Duitsland. Bij zijn naam denk je meteen aan de Tweede Wereldoorlog. Een verschrikkelijke

Nadere informatie

Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN

Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN UITGAVE VAN UNICEF NEDERLAND Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN 2 Kinderrechtenverdrag voor kinderen en jongeren Waarom? Alle kinderen in de hele

Nadere informatie

Project Anne Frank - 2-vwo+ Saskia Korf - de Wilde. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Project Anne Frank - 2-vwo+ Saskia Korf - de Wilde. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres Saskia Korf - de Wilde 01 April 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/73027 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein.

Nadere informatie

Dagboek Sebastiaan Matte

Dagboek Sebastiaan Matte Vraag 1 van 12 Dagboek Sebastiaan Matte Uit het dagboek van Sebastiaan Matte: "Ik ben vandaag bij een hagenpreek geweest, in de duinen bij Overveen. Wel duizend mensen uit de stad waren bij elkaar gekomen

Nadere informatie

Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN

Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN UITGAVE VAN UNICEF NEDERLAND Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN 2 Waarom? Alle kinderen in de hele wereld hebben rechten. Jij dus ook. Omdat jij

Nadere informatie

groetjes Thijs Bezoek kasteeltje Geijsteren.

groetjes Thijs Bezoek kasteeltje Geijsteren. Bezoek kasteeltje Geijsteren. 7 Juni bezocht groep 6 het kasteeltje in Geijsteren. Cynthia Siefers heeft de kinderen rondgeleid. Ze heeft een boek geschreven: een trots kasteel. Ze heeft verteld wat er

Nadere informatie