Geschiedenisles over het jaar 1989, einde van de Koude Oorlog

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Geschiedenisles over het jaar 1989, einde van de Koude Oorlog"

Transcriptie

1 Geschiedenisles over het jaar 1989, einde van de Koude Oorlog Deze les gaat over 1989 en over de decennia voorafgaand aan dit revolutionaire jaar. De les is gemaakt naar aanleiding van de expositie Einde van een tijdperk/end of an Era, te zien in het Persmuseum in Amsterdam van 9 november februari De expositie bestaat uit bijzondere voorpagina's van kranten uit 1989 uit heel Europa, aangevuld met politieke tekeningen van Opland, Fritz Behrendt en Frits Müller. In 1989 is de val van het communisme in heel Europa een feit. Het meest bekende moment is de val van de Berlijnse Muur op 9 november Echter, in verschillende Oost-Europese landen zijn er andere belangrijke gebeurtenissen die de val van het communisme inluidden. Bijvoorbeeld het doorknippen van het IJzeren Gordijn tussen Oostenrijk en Hongarije en de executie van het Roemeense dictatorechtpaar Ceauşescu. In deze les leer je, met behulp van collectiestukken uit de expositie in het Persmuseum, hoe de verschillende landen met deze revolutionaire omwentelingen omgingen. Naast de historische kennis die je opdoet leer je ook politieke tekeningen te analyseren en te duiden. Voor het beantwoorden van de vragen gebruik je de webexpositie Op deze webexpositie is veel informatie te vinden maar soms moet je verder zoeken op internet of in je lesboeken. Veel succes! Persmuseum, 2009 Naam:...

2 Lees de tekst ter voorbereiding op de vragen. De onderstreepte onderwerpen komen terug in de vragen. Wat vooraf ging In 1939 wordt de kiem gelegd voor wat na 1945 bekend zou staan als de Koude Oorlog. Het Molotov-Ribbentrop Pact wordt berucht als benaming van het niet-aanvalsverdrag tussen nazi-duitsland en de Sovjet-Unie. De opdeling van Europa is een feit. Na de Tweede Wereld Oorlog, tijdens de Conferentie van Potsdam (juli 1945), wordt definitief besloten dat het bestuur van Duitsland in handen van de zogenoemde Geallieerde Controleraad komt. Duitsland en Oostenrijk worden opgedeeld in vier bezettingszones: een Amerikaanse, een Britse, een Franse en een Sovjet-Russische. De sfeer tussen de vroegere bondgenoten verslechtert snel en in 1947 valt voor het eerst de term Koude Oorlog. Een jaar eerder heeft Churchill in zijn beroemd geworden Fultonspeech op 5 maart 1946 het al over een IJzeren Gordijn dat in Europa wordt neergelaten tussen het communistische Oostblok en het kapitalistische westen. Een andere factor van belang bij de verslechterende betrekkingen is het Marshallplan, een omvangrijk materieel hulpplan dat op initiatief van de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken George C. Marshall drie jaar na de Tweede Wereldoorlog in werking wordt gesteld. Het plan, gericht op de economische wederopbouw van Europa, is een belangrijk bestanddeel bij het vormen van een buffer tegen het steeds sterker wordende communisme. Met de oprichting van de Deutsche Demokratische Republik (DDR) wordt de opdeling van Duitsland in 1949 definitief. Eerste president van de republiek wordt Wilhelm Pieck, maar de feitelijke macht ligt in handen van Walter Ulbricht, in 1971 opgevolgd door Erich Honecker. Het is onder leiding van Honecker dat in 1961 de Berlijnse Muur wordt gebouwd. 2

3 Het jaar kan het best worden gekarakteriseerd als het jaar van de totale omwentelingen in Oost-Europa. Als zich vanaf april dat jaar de opstand op het Plein van de Hemelse Vrede in Peking voltrekt en later in juni uitmondt in een bloedbad, is misschien wel de belangrijkste inspiratiebron gevormd voor de geslaagde revoluties die Oost-Europa in de maanden daarna zullen overrompelen en de definitieve val van het communisme inluiden. Aan de wieg van al deze veranderingen staat in de eerste plaats het volk, dat tegen alle regels in de straat op gaat. Maar ook de Glasnost (openheid) en Perestroika (hervorming) van Sovjet-leider Michail Gorbatsjov zijn onlosmakelijk verbonden met de omwentelingen van De gebeurtenissen in 1989 volgen elkaar in hoog tempo op: van het doorknippen van het IJzeren Gordijn tussen Oostenrijk en Hongarije in mei en de in juni door Solidarność gewonnen verkiezingen in Polen, tot de daadwerkelijke Val van de Muur in Berlijn op 9 november, de executie op 25 december van het Roemeense dictatorechtpaar Nicolae en Elena Ceauşescu en de Fluwelen Revolutie in Tsjecho-Slowakije waar op 29 december schrijver en dissident Václav Havel tot president wordt gekozen. 3

4 Vraag 1 - Gorbatsjov a. Leg uit welke rol Sovjet-leider Michail Gorbatsjov heeft gespeeld bij de val van het communisme. b. Wat symboliseren de zwarte wolken op deze tekening? 4

5 c. Leg deze tekening uit. Benoem hierbij alles wat je ziet. 5

6 Vraag 2 - Doorknippen van het IJzeren Gordijn tussen Hongarije en Oostenrijk a. Wanneer vond deze gebeurtenis plaats? b. Wat waren de directe gevolgen? c. Wat heeft de zogenaamde Pan-Europese Picknick hiermee te maken? 6

7 Vraag 3 - Solidarność In Polen word de vakbondsbeweging Solidarność opgericht. Deze vakbondsbeweging speelt een grote rol in de omwentelingen van 1989 in dat land. Tip: lees hiervoor ook het artikel over de Ronde Tafelgesprekken op onder informatie. a. Wanneer werd Solidarność opgericht, en hoe kwam deze vakbondsbeweging tot stand? b. Wat is de letterlijke vertaling van Solidarność? c. Wie was de leider van deze vakbondsbeweging? d. Wat hebben de Ronde Tafelgesprekken te maken met de vakbondsbeweging? 7

8 e. Leg onderstaande tekening uit. Beschrijf ook alle symbolen die je ziet. 8

9 Vraag 4 - Val van de Muur a. Leg deze tekening uit. 9

10 b. Onderstaande afbeeldingen hebben allemaal met de Muur en de val van het communisme te maken. Wat is de juiste chronologische volgorde? Kijk naar het beeld, niet naar de publicatiedatum. Schrijf bij de afbeeldingen wat er te zien is. 10

11 Vraag 5 - Ceauşescu Bekijk het filmpje over Ceauşescu bij films op Let op: deze opname bevat schokkende beelden. a. Wie was Ceauşescu? b. Na de executie van het echtpaar Ceauşescu roepen de leiders van de staatsgreep het einde van het communistisch bewind uit en kondigen vrije verkiezingen aan. Wat ging hier aan vooraf? c. Leg deze tekening uit. 11

12 Vraag 6 - Fluwelen revolutie Lees het artikel op Revolutie. (Op de Engelse versie van Wikipedia is nog meer informatie te vinden, gebruik de zoekterm Velvet Revolution of volg de link en klik daar onder het kopje in andere talen op English.) a. Wat was de directe aanleiding voor de Fluwelen Revolutie? b. Noem één van de belangrijkste personen die bij de Fluwelen Revolutie betrokken was en beschrijf wat hij deed. 12

13 Bekijk onderstaande tekening en beantwoord de vragen. c. Wie zijn Stalin, Breznjev en Jakes? d. Wat wordt bedoeld met de Praagse Lente en wat heeft die te maken met de Fluwelen Revolutie? 13

14 Bijschriften bij de afbeeldingen Het copyright van de afbeeldingen berust bij de betreffende auteurs, tekenaars of erven. Zonder schriftelijke toestemming is het niet toegestaan deze te gebruiken. Pagina 2 Ondertekening van het Ribbentrop-Molotov pact, 23 augustus 1939 / Afbeelding IISG JM Je Maintiendrai, vrijdag 26 oktober 1945 / Afbeelding Persmuseum Oprichting van de DDR. Op de foto staat Wilhelm Pieck, eerste president van de DDR, 11 oktober 1949 / Afbeelding IISG Time, 29 december 1980 / Afbeelding Persmuseum Berlin. Een speciale uitgave van Ullstein Verlag Berlin, 1961 / Afbeelding IISG Pagina 3 Frits Müller, 8 juni 1989 / Erven Müller; collectie Persmuseum Opland, Zeg Gorby, die Brezjnjef-doctrine was toch niet zo n kwaad idee!, 22 december 1989 / Erven Opland; collectie Persmuseum Opland. De solidariteit van de lange latten, 6 mei 1988 / Erven Opland; collectie Persmuseum Der Spiegel. BRD. Het volk zegeviert. Open grenzen. Vrije verkiezingen. 13 november 1989 / afbeelding IISG Opland. De vloedgolf, 9 november 1989 / Erven Opland; collectie Persmuseum Frits Müller, Duitsland, 7 december 1989 / Erven Müller; collectie Persmuseum Pagina 4 Frits Müller, Gorby, 20 mei 1989 / Erven Müller; collectie Persmuseum Opland. De vloedgolf, 9 november 1989 / Erven Opland; collectie Persmuseum Pagina 5 Doorknippen van het IJzeren Gordijn. Symbolisch doorknippen van het IJzeren gordijn door Alois Mock, minister van buitenlandse zaken van Oostenrijk (links), en Giula Horn, minister van buitenlandse zaken van Hongarije, 1989 / Afbeelding Persmuseum Pagina 7 Opland. Europese geschiedenis, de hergeboorte van de Poolse cavalerie, 7 juni 1989 / Erven Opland; collectie Persmuseum Fritz Behrendt, 1989 / Persmuseum Pagina 8 Fritz Behrendt, 1989 / Persmuseum Libération. Frankrijk, november 1989 / Afbeelding IISG Berliner Zeitung. DDR. De Muur is weg!, 10 november 1989 / Afbeelding Persmuseum Frits Müller, Duitsland, 7 december 1989 / Erven Müller; collectie Persmuseum Berlin. Een speciale uitgave van Ullstein Verlag Berlin, 1961 / Afbeelding IISG Nöklapja. Hongarije. Met de hand staat erop geschreven: Vandaag nog!, 1989 / Afbeelding EUNIC Netherlands, Ambassade Honagrije Frits Müller, Wil de laatste Oostduitser het licht uitdoen? 2 september 1989/ Erven Müller Opland. Het Oostduitse wonder: of het geheime wapen van Egon Krenz, 11 november 1989 / Erven Opland; collectie Persmuseum Pagina 9 Opland. Glasnost, 29 mei 1987 / Erven Opland; collectie Persmuseum Pagina 10 Opland, Jakes-stein :...of: een boos Tsjechisch sprookje met een goed einde. 25 november 1989 / Erven Opland; collectie Persmuseum 14

Geschiedenisles over het jaar 1989, einde van de Koude Oorlog. Antwoorden

Geschiedenisles over het jaar 1989, einde van de Koude Oorlog. Antwoorden Geschiedenisles over het jaar 1989, einde van de Koude Oorlog Antwoorden Vraag 1 - Gorbatsjov a. Leg uit welke rol Sovjet-leider Michail Gorbatsjov heeft gespeeld in de val van het communisme. Gorbatsjov

Nadere informatie

Koude Oorlog. Geschiedenis SO I 4 november 2010. Tijdvak 1

Koude Oorlog. Geschiedenis SO I 4 november 2010. Tijdvak 1 Geschiedenis SO I 4 november 2010 Tijdvak 1 Koude Oorlog Dit SO bestaat uit 40 vragen. 25 openvragen en 15 gesloten vragen. Schrijf de antwoorden op je antwoordblad. 1 2 3 4 5 6 7 In het jaar 1938 werd

Nadere informatie

Vervolg en einde van De Koude Oorlog: 1953-1995 (10.1 & 10.3)

Vervolg en einde van De Koude Oorlog: 1953-1995 (10.1 & 10.3) Vervolg en einde van De Koude Oorlog: 1953-1995 (10.1 & 10.3) Na de dood van Stalin leek de Sovjet greep op het Oost Europa wat losser te worden. Chroesjtsjov maakte Stalins misdaden openbaar (destalinisatie),

Nadere informatie

Turken in Kreuzberg. Bram Vrielink en Jens Barendsen (2de)

Turken in Kreuzberg. Bram Vrielink en Jens Barendsen (2de) Turken in Kreuzberg Bram Vrielink en Jens Barendsen (2de) 1 OPDRACHT 1 Waarom werd de Berlijnse muur opgericht? Na de 2 e Wereldoorlog werd Duitsland in 2 gedeeltes opgesplitst, te weten West-Duitsland

Nadere informatie

GESCHIEDENIS EN STAATSINRICHTING CSE KB

GESCHIEDENIS EN STAATSINRICHTING CSE KB Examen VMBO-KB 2005 tijdvak 1 woensdag 25 mei 9.00 11.00 uur GESCHIEDENIS EN STAATSINRICHTING CSE KB Gebruik het bronnenboekje. Dit examen bestaat uit 35 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 50 punten

Nadere informatie

Eindexamen geschiedenis en staatsinrichting vmbo gl/tl 2005 - II

Eindexamen geschiedenis en staatsinrichting vmbo gl/tl 2005 - II Meerkeuzevragen Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op. DE KOUDE OORLOG + NEDERLAND EN DE VERENIGDE STATEN NA DE TWEEDE WERELDOORLOG Gebruik bron 1. 1p 1 De bron maakt duidelijk dat de

Nadere informatie

Examen VMBO-GL en TL 2005

Examen VMBO-GL en TL 2005 Examen VMBO-GL en TL 2005 tijdvak 1 woensdag 25 mei 9.00 11.00 uur GESCHIEDENIS EN STAATSINRICHTING CSE GL EN TL Gebruik het bronnenboekje. Dit examen bestaat uit 38 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

T4 Oefen SED Geschiedenis Module 6

T4 Oefen SED Geschiedenis Module 6 T4 Oefen SED Geschiedenis Module 6 1. Bekijk bron 1. De titel van de onderstaande Russische cartoon is: De Amerikaanse stemmachine. De Verenigde Staten drukken op het knopje voor, dat naast het knopje

Nadere informatie

SO 1. Tijdvak II AVONDMAVO 2013-2014. Historisch Overzicht

SO 1. Tijdvak II AVONDMAVO 2013-2014. Historisch Overzicht SO 1 Tijdvak II AVONDMAVO 2013-2014 Historisch Overzicht 1. Welke doelstelling had Wilhelm II bij zijn aantreden als Keizer van Duitsland? 2. Welk land behoorde niet tot de Centralen tijdens de Eerste

Nadere informatie

De hereniging van Duitsland

De hereniging van Duitsland De hereniging van Duitsland 9 november is voor onze oosterburen een bijzondere dag. Op die dag in 1989 viel namelijk de Berlijnse muur en die ingrijpende gebeurtenis wordt nog steeds elk jaar in het hele

Nadere informatie

De koude oorlog Jesse Klever Groep 7

De koude oorlog Jesse Klever Groep 7 De koude oorlog Jesse Klever Groep 7 1 Voorwoord Tijdens het maken van mijn spreekbeurt over Amerika kwam ik de Koude oorlog tegen. De koude oorlog leek mij een heel interessant onderwerp waar ik niet

Nadere informatie

Eureka Europa! Een didactisch pakket voor leerlingen van het 5de en 6de leerjaar basisonderwijs

Eureka Europa! Een didactisch pakket voor leerlingen van het 5de en 6de leerjaar basisonderwijs Eureka Europa! Een didactisch pakket voor leerlingen van het 5de en 6de leerjaar basisonderwijs 1.1 Een blik op een eeuw Europa Deel 1: Een beetje geschiedenis Dankzij onze vrienden, Marie en Alexander,

Nadere informatie

Eureka Europa! Een didactisch pakket voor leerlingen van het 5de en 6de leerjaar basisonderwijs

Eureka Europa! Een didactisch pakket voor leerlingen van het 5de en 6de leerjaar basisonderwijs Eureka Europa! Een didactisch pakket voor leerlingen van het 5de en 6de leerjaar basisonderwijs 1.1 Een blik op een eeuw Europa Deel 1: Een beetje geschiedenis Dankzij onze vrienden, Marie en Alexander,

Nadere informatie

geschiedenis en staatsinrichting CSE KB

geschiedenis en staatsinrichting CSE KB Examen VMBO-KB 2010 tijdvak 1 vrijdag 21 mei 9.00-11.00 uur geschiedenis en staatsinrichting CSE KB Gebruik het bronnenboekje. Dit examen bestaat uit 39 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 54 punten

Nadere informatie

geschiedenis en staatsinrichting CSE GL en TL

geschiedenis en staatsinrichting CSE GL en TL Examen VMBO-GL en TL 2014 tijdvak 2 dinsdag 17 juni 13.30-15.30 uur geschiedenis en staatsinrichting CSE GL en TL Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 47 vragen. Voor dit examen zijn

Nadere informatie

Eindexamen geschiedenis en staatsinrichting vmbo gl/tl 2005 - I

Eindexamen geschiedenis en staatsinrichting vmbo gl/tl 2005 - I Meerkeuzevragen Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op. DE KOUDE OORLOG + NEDERLAND EN DE VERENIGDE STATEN NA DE TWEEDE WERELDOORLOG Gebruik bron 1. 1p 1 Welke kaart geeft de historisch

Nadere informatie

geschiedenis en staatsinrichting CSE KB

geschiedenis en staatsinrichting CSE KB Examen VMBO-KB 2013 tijdvak 1 dinsdag 21 mei 9.00-11.00 uur geschiedenis en staatsinrichting CSE KB Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 41 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 55

Nadere informatie

Toetsvragen Geschiedenis toelating Pabo. Tijdvak 10 Toetsvragen

Toetsvragen Geschiedenis toelating Pabo. Tijdvak 10 Toetsvragen Tijdvak 10 Toetsvragen 1 In de loop van de twintigste eeuw zijn er grote veranderingen geweest in de relatie tussen de Europese landen en hun kolonies overzee. De Europese landen kregen steeds minder greep

Nadere informatie

Examen VMBO-KB 2015. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 1 maandag 18 mei 9.00-11.00 uur. Bij dit examen hoort een bijlage.

Examen VMBO-KB 2015. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 1 maandag 18 mei 9.00-11.00 uur. Bij dit examen hoort een bijlage. Examen VMBO-KB 2015 tijdvak 1 maandag 18 mei 9.00-11.00 uur geschiedenis en staatsinrichting CSE KB Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 40 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 54

Nadere informatie

GESCHIEDENIS EN STAATSINRICHTING CSE BB

GESCHIEDENIS EN STAATSINRICHTING CSE BB Examen VMBO-BB 2005 tijdvak 2 maandag 20 juni 14.00 15.30 uur GESCHIEDENIS EN STAATSINRICHTING CSE BB Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage Beantwoord alle vragen in de uitwerkbijlage. Dit examen bestaat

Nadere informatie

Examen VMBO-KB. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 2 dinsdag 18 juni 13.30-15.30 uur. Bij dit examen hoort een bijlage.

Examen VMBO-KB. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 2 dinsdag 18 juni 13.30-15.30 uur. Bij dit examen hoort een bijlage. Examen VMBO-KB 2013 tijdvak 2 dinsdag 18 juni 13.30-15.30 uur geschiedenis en staatsinrichting CSE KB Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 44 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 57

Nadere informatie

Tijdvak I. 31 oktober 2013 8: 30-10:00.

Tijdvak I. 31 oktober 2013 8: 30-10:00. 1 SCHOOLONDERZOEK Tijdvak I GESCHIEDENIS 31 oktober 2013 8: 30-10:00. Dit onderzoek bestaat uit 38 vragen. Bij dit onderzoek behoort een antwoordblad. Beantwoord de antwoorden uitsluitend op het antwoordblad.

Nadere informatie

Tijdvak II. november 2013 8: 30-10:00.

Tijdvak II. november 2013 8: 30-10:00. SCHOOLONDERZOEK Tijdvak II GESCHIEDENIS november 2013 8: 30-10:00. Dit onderzoek bestaat uit vragen. Bij dit onderzoek behoort een antwoordblad. Beantwoord de antwoorden uitsluitend op het antwoordblad.

Nadere informatie

Eindexamen geschiedenis en staatsinrichting vmbo gl/tl 2004 - I

Eindexamen geschiedenis en staatsinrichting vmbo gl/tl 2004 - I E KOUE OORLOG + NEERLN EN E VERENIGE STTEN N E TWEEE WERELOORLOG 2p 24 Hieronder staan vijf voorstellen voor afspraken over uitsland na de Tweede Wereldoorlog: 1 uitsland moet gedemilitariseerd worden.

Nadere informatie

Examenopgaven VMBO-BB 2004

Examenopgaven VMBO-BB 2004 Examenopgaven VMBO-BB 2004 tijdvak 1 donderdag 27 mei 9.00 10.30 uur GESCHIEDENIS EN STAATSINRICHTING CSE BB Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage. Beantwoord alle vragen in de uitwerkbijlage. Dit examen

Nadere informatie

geschiedenis en staatsinrichting CSE KB

geschiedenis en staatsinrichting CSE KB Examen VMBO-KB 2008 tijdvak 2 dinsdag 17 juni 9.00-11.00 uur geschiedenis en staatsinrichting CSE KB Gebruik het bronnenboekje Dit examen bestaat uit 38 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 54 punten

Nadere informatie

Bijlage VMBO-GL en TL

Bijlage VMBO-GL en TL Bijlage VMBO-GL en TL 2014 tijdvak 1 geschiedenis en staatsinrichting CSE GL en TL Bronnenboekje GT-0125-a-14-1-b Staatsinrichting van Nederland bron 1 Een politieke tekening (rond 1900), met als titel:

Nadere informatie

geschiedenis en staatsinrichting CSE GL en TL

geschiedenis en staatsinrichting CSE GL en TL Examen VMBO-GL en TL 2010 tijdvak 1 vrijdag 21 mei 9.00-11.00 uur geschiedenis en staatsinrichting CSE GL en TL Gebruik het bronnenboekje. Dit examen bestaat uit 45 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

Eindexamen geschiedenis en staatsinrichting vmbo gl/tl 2010 - II

Eindexamen geschiedenis en staatsinrichting vmbo gl/tl 2010 - II Beoordelingsmodel Aan het juiste antwoord op een meerkeuzevraag wordt één punt toegekend. Staatsinrichting van Nederland 1 C 2 maximumscore 1 Uit het antwoord moet blijken dat het om de vrijheid van godsdienst

Nadere informatie

Aanvullende specificaties op het examenprogramma voor de examens geschiedenis van 2005:

Aanvullende specificaties op het examenprogramma voor de examens geschiedenis van 2005: Aanvullende specificaties op het examenprogramma voor de examens geschiedenis van 2005: De aanvullende specificaties zijn vet gedrukt. Ze moeten worden gelezen in relatie tot de eindterm waarbij ze behoren.

Nadere informatie

Examen VMBO-GL en TL 2005

Examen VMBO-GL en TL 2005 Examen VMBO-GL en TL 2005 tijdvak 2 dinsdag 21 juni 9.00 11.00 uur GESCHIEDENIS EN STAATSINRICHTING CSE GL EN TL Gebruik het bronnenboekje. Dit examen bestaat uit 41 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

Internationale politiek sinds 1945

Internationale politiek sinds 1945 B 44476 Prof. dr. B. Kerremans Internationale politiek sinds 1945 Deze tekst is de syllabus voor de aangegeven cursus. Ze moet u helpen in het studeren van deze cursus. Ze treedt niet in de plaats van

Nadere informatie

geschiedenis en staatsinrichting CSE KB

geschiedenis en staatsinrichting CSE KB Examen VMBO-KB 2010 tijdvak 2 dinsdag 22 juni 9.00-11.00 uur geschiedenis en staatsinrichting CSE KB Gebruik het bronnenboekje. Dit examen bestaat uit 38 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 53 punten

Nadere informatie

Achter het correctievoorschrift is een aanvulling op het correctievoorschrift opgenomen.

Achter het correctievoorschrift is een aanvulling op het correctievoorschrift opgenomen. Examen VMBO-GL en TL 2013 tijdvak 1 dinsdag 21 mei 9.00-11.00 uur geschiedenis en staatsinrichting CSE GL en TL Bij dit examen hoort een bijlage. Achter het correctievoorschrift is een aanvulling op het

Nadere informatie

Om een zo duidelijk mogelijk verslag te maken, hebben we de examenvragen onderverdeeld in 4 categorieën.

Om een zo duidelijk mogelijk verslag te maken, hebben we de examenvragen onderverdeeld in 4 categorieën. Beste leerling, Dit document bevat het examenverslag van het vak Geschiedenis (Pilot) vwo, eerste tijdvak (2014). In dit examenverslag proberen we zo goed mogelijk antwoord te geven op de volgende vraag:

Nadere informatie

geschiedenis en staatsinrichting CSE KB

geschiedenis en staatsinrichting CSE KB Examen VMBO-KB 2014 tijdvak 1 maandag 19 mei 9.00-11.00 uur geschiedenis en staatsinrichting CSE KB Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 40 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 54

Nadere informatie

Examenopgaven VMBO-GL en TL 2004

Examenopgaven VMBO-GL en TL 2004 Examenopgaven VMBO-GL en TL 2004 tijdvak 1 dinsdag 25 mei 9.00 11.00 uur GESCHIEDENIS EN STAATSINRICHTING CSE GL EN TL GESCHIEDENIS EN STAATSINRICHTING VBO-MAVO-D Gebruik het bronnenboekje. Dit examen

Nadere informatie

columbus Boeren tegen Britten: oorlog in Zuid-Afrika lesbrief HAVO/V leerjaa brengt het beste uit twee werelden samen

columbus Boeren tegen Britten: oorlog in Zuid-Afrika lesbrief HAVO/V leerjaa brengt het beste uit twee werelden samen columbus brengt het beste uit twee werelden samen lesbrief HAVO/V leerjaa WO r3 Boeren tegen Britten: oorlog in Zuid-Afrika columbus Inleiding Deze zomer vindt het WK voetbal plaats in Zuid-Afrika. Allerlei

Nadere informatie

Examenopgaven VMBO-BB 2004

Examenopgaven VMBO-BB 2004 Examenopgaven VMBO-BB 2004 tijdvak 2 woensdag 23 juni 13.30 15.00 uur GESCHIEDENIS EN STAATSINRICHTING CSE BB Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage. Beantwoord alle vragen in de uitwerkbijlage. Dit examen

Nadere informatie

Referentie onderzoek

Referentie onderzoek Referentie onderzoek Project Vrij Research - Harald Warmelink 12-06-2016 - Michelle Avis - G&I1A Inleiding Als onderdeel van het schoolproject Vrij ga ik, samen met een groepje klasgenoten, een installatie/spel

Nadere informatie

Achter het correctievoorschrift is een aanvulling op het correctievoorschrift opgenomen.

Achter het correctievoorschrift is een aanvulling op het correctievoorschrift opgenomen. Examen VMBO-GL en TL 2015 tijdvak 1 maandag 18 mei 9.00-11.00 uur geschiedenis en staatsinrichting CSE GL en TL Bij dit examen hoort een bijlage. Achter het correctievoorschrift is een aanvulling op het

Nadere informatie

Examen VMBO-GL en TL. geschiedenis en staatsinrichting CSE GL en TL. tijdvak 2 dinsdag 18 juni 13.30-15.30 uur. Bij dit examen hoort een bijlage.

Examen VMBO-GL en TL. geschiedenis en staatsinrichting CSE GL en TL. tijdvak 2 dinsdag 18 juni 13.30-15.30 uur. Bij dit examen hoort een bijlage. Examen VMBO-GL en TL 2013 tijdvak 2 dinsdag 18 juni 13.30-15.30 uur geschiedenis en staatsinrichting CSE GL en TL Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 46 vragen. Voor dit examen zijn

Nadere informatie

Eindexamen geschiedenis en staatsinrichting vmbo gl/tl 2005 - I

Eindexamen geschiedenis en staatsinrichting vmbo gl/tl 2005 - I Meerkeuzevragen Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op. DE KOUDE OORLOG + NEDERLAND EN DE VERENIGDE STATEN NA DE TWEEDE WERELDOORLOG Gebruik bron 1. 1p 1 Welke kaart geeft de historisch

Nadere informatie

Examenopgaven VMBO-GL en TL 2004

Examenopgaven VMBO-GL en TL 2004 Examenopgaven VMBO-GL en TL 2004 tijdvak 2 woensdag 23 juni 9.00-11.00 uur GESCHIEDENIS EN STAATSINRICHTING CSE GL EN TL GESCHIEDENIS EN STAATSINRICHTING VBO-MAVO-D Gebruik het bronnenboekje. Dit examen

Nadere informatie

Bijlage VMBO-KB. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 2. Bronnenboekje. KB-0125-a-15-2-b

Bijlage VMBO-KB. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 2. Bronnenboekje. KB-0125-a-15-2-b Bijlage VMBO-KB 2015 tijdvak 2 geschiedenis en staatsinrichting CSE KB Bronnenboekje KB-0125-a-15-2-b Staatsinrichting van Nederland bron 1 Een tekst op een website over de viering van 200 jaar koninkrijk

Nadere informatie

Hoofdstuk 5: Koude Oorlog en Dekolonisatie

Hoofdstuk 5: Koude Oorlog en Dekolonisatie Hoofdstuk 5: Koude Oorlog en Dekolonisatie Geschiedenis VWO 2011/2012 www.lyceo.nl Nieuwe ontwikkelingen na de Tweede Wereldoorlog Nieuwe machtsverhoudingen: Verenigde Staten en de Sovjet-Unie nieuwe supermachten

Nadere informatie

Verboden om te zeggen

Verboden om te zeggen Verboden om te zeggen Wat is het? Met deze oefening leert de leerling beredeneren en argumenteren door begrippen toe te passen en in een bepaalde context te plaatsen. Kennis van het onderwerp waarmee wordt

Nadere informatie

Muziekopdracht. 1950-heden. Naam: Klas: Docent:

Muziekopdracht. 1950-heden. Naam: Klas: Docent: Muziekopdracht 1950-heden Naam: Klas: Docent: Muziekopdracht: 20ste eeuw (1950-heden) Ga naar http://www.sitepalace.com/develsteinhavo4/muziek.html. Hier vind je links naar muziek(clips) die je nodig hebt

Nadere informatie

GESCHIEDENIS EN STAATSINRICHTING CSE BB

GESCHIEDENIS EN STAATSINRICHTING CSE BB Examen VMBO-BB 2005 tijdvak 1 woensdag 1 juni 9.00 10.30 GESCHIEDENIS EN STAATSINRICHTING CSE BB Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage Beantwoord alle vragen in de uitwerkbijlage. Dit examen bestaat

Nadere informatie

Eindexamen geschiedenis en staatsinrichting vmbo gl/tl 2009 - II

Eindexamen geschiedenis en staatsinrichting vmbo gl/tl 2009 - II Historisch overzicht vanaf 1900 Gebruik bron 9, 10 en 11. A B C 1p 18 1900 1940 1980 Nederland heeft gedurende de afgelopen 100 jaar te maken gehad met grote veranderingen op het gebied van verkeer en

Nadere informatie

geschiedenis en staatsinrichting CSE KB

geschiedenis en staatsinrichting CSE KB Examen VMBO-KB 2011 tijdvak 1 maandag 23 mei 9.00-11.00 uur geschiedenis en staatsinrichting CSE KB Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 37 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 54

Nadere informatie

GESCHIEDENIS EN STAATSINRICHTING CSE KB

GESCHIEDENIS EN STAATSINRICHTING CSE KB Bijlage VMBO-KB 2004 tijdvak 2 GESCHIEDENIS EN STAATSINRICHTING CSE KB GESCHIEDENIS EN STAATSINRICHTING VBO-MAVO-C Bronnenboekje 400030-2-633-527b SOCIALE ZEKERHEID EN VERZORGINGSSTAAT IN NEDERLAND bron

Nadere informatie

SCHOOLONDERZOEK GESCHIEDENIS

SCHOOLONDERZOEK GESCHIEDENIS SCHOOLONDERZOEK Tijdvak I GESCHIEDENIS Dit onderzoek bestaat uit 40 vragen. Bij dit onderzoek behoort een antwoordblad. Beantwoord de antwoorden uitsluitend op het antwoordblad. Meerkeuze antwoorden worden

Nadere informatie

DE GESCHIEDENIS VAN RUSLAND MET POSTZEGELS

DE GESCHIEDENIS VAN RUSLAND MET POSTZEGELS DE GESCHIEDENIS VAN RUSLAND MET POSTZEGELS De eerste postzegels van Rusland werden uitgegeven in 1858.Rusland was toen een Keizerrijk, dat door de familie Romanov ( de Tsaren) Alexander I, Alexander II,

Nadere informatie

Samenvatting Moderne Geschiedenis ABC

Samenvatting Moderne Geschiedenis ABC Samenvatting Moderne Geschiedenis ABC Week 1ABC: De Franse Revolutie Info: De Franse Tijd (1795 1814) Na de Franse Revolutie werd Napoleon de baas in Frankrijk. Napoleon veroverde veel Europese landen,

Nadere informatie

EUROPA. meer samen bouwen!

EUROPA. meer samen bouwen! EUROPA meer samen bouwen! INHOUDSOPGAVE GESCHIEDENIS VAN DE EUROPESE CONSTRUCTIE herinneren waar we vandaan komen... 04 EUROPESE VERDRAGEN meer overeenkomsten afsluiten... 11 EUROPESE SYMBOLEN onze diversiteit

Nadere informatie

geschiedenis en staatsinrichting CSE GL en TL

geschiedenis en staatsinrichting CSE GL en TL Examen VMBO-GL en TL 2010 tijdvak 2 dinsdag 22 juni 9.00-11.00 uur geschiedenis en staatsinrichting CSE GL en TL Gebruik het bronnenboekje. Dit examen bestaat uit 39 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

Eindexamen geschiedenis en staatsinrichting vmbo gl/tl 2005 - II

Eindexamen geschiedenis en staatsinrichting vmbo gl/tl 2005 - II Meerkeuzevragen Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op. DE KOUDE OORLOG + NEDERLAND EN DE VERENIGDE STATEN NA DE TWEEDE WERELDOORLOG Gebruik bron 1. 1p 1 De bron maakt duidelijk dat de

Nadere informatie

Examen VWO. geschiedenis (pilot) tijdvak 1 maandag 19 mei 9.00-12.00 uur. Bij dit examen hoort een bijlage.

Examen VWO. geschiedenis (pilot) tijdvak 1 maandag 19 mei 9.00-12.00 uur. Bij dit examen hoort een bijlage. Examen VWO 2014 tijdvak 1 maandag 19 mei 9.00-12.00 uur geschiedenis (pilot) Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 30 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 79 punten te behalen. Voor

Nadere informatie

geschiedenis en staatsinrichting CSE KB

geschiedenis en staatsinrichting CSE KB Examen VMBO-KB 2012 1 tijdvak 1 dinsdag 15 mei 9.00-11.00 uur geschiedenis en staatsinrichting CSE KB Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 44 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 57

Nadere informatie

geschiedenis en staatsinrichting CSE GL en TL

geschiedenis en staatsinrichting CSE GL en TL Examen VMBO-GL en TL 2008 tijdvak 2 dinsdag 17 juni 9.00-11.00 uur geschiedenis en staatsinrichting CSE GL en TL Gebruik het bronnenboekje Dit examen bestaat uit 38 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

Herdenking Capitulaties Wageningen

Herdenking Capitulaties Wageningen SPEECH SYMPOSIUM 5 MEI 2009 60 jaar NAVO Clemens Cornielje Voorzitter Nationaal Comité Herdenking Capitulaties Wageningen Dames en heren, De détente tussen oost en west was ook in Gelderland voelbaar.

Nadere informatie

De NAVO na de. Koude Oorlog

De NAVO na de. Koude Oorlog De NAVO na de Koude Oorlog Inleiding Het websheet De NAVO na de Koude Oorlog is het tweede websheet dat in het teken staat van internationale organisaties en Europese veiligheid. Het sheet heeft als doel

Nadere informatie

Mag ik me even voorstellen? Wil Nota, aangenaam. Misschien bij sommige 65-plussers van U nog bekend als kappersdochter uit de Oostzijde.

Mag ik me even voorstellen? Wil Nota, aangenaam. Misschien bij sommige 65-plussers van U nog bekend als kappersdochter uit de Oostzijde. Een Zaanse Berlinerin en de val van de Muur Mag ik me even voorstellen? Wil Nota, aangenaam. Misschien bij sommige 65-plussers van U nog bekend als kappersdochter uit de Oostzijde. In augustus 1941 geboren,

Nadere informatie

Emancipatiegeschiedenis

Emancipatiegeschiedenis Das Jahr der Wunder und die Folgen: Friedliche Revolution und europäische Einheit Lezing van Wolfgang Thierse in de reeks Wendepunkte 49/89, 25 juni 2009, Duitsland Instituut Amsterdam Samenvatting door

Nadere informatie

Eindexamen geschiedenis en staatsinrichting vmbo gl/tl 2009 - I

Eindexamen geschiedenis en staatsinrichting vmbo gl/tl 2009 - I Historisch overzicht vanaf 1900 2p 16 Tijdens de Eerste Wereldoorlog werden veel nieuwe wapens op grote schaal toegepast. Dit werd mogelijk gemaakt door technische ontwikkelingen. Geef van deze nieuwe

Nadere informatie

Als bij een vraag een verklaring of uitleg gevraagd wordt, worden aan het antwoord geen punten toegekend als deze verklaring of uitleg ontbreekt.

Als bij een vraag een verklaring of uitleg gevraagd wordt, worden aan het antwoord geen punten toegekend als deze verklaring of uitleg ontbreekt. Examen VWO 2009 tijdvak 2 woensdag 24 juni 9.00-12.00 uur geschiedenis Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 28 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 76 punten te behalen. Voor elk vraagnummer

Nadere informatie

Voor wie? Omschrijving

Voor wie? Omschrijving Minor MOES Voor wie? Een opleidingsgebonden minor voor studenten Geschiedenis en tevens toegankelijk voor andere BA-studenten (bijvoorbeeld van de opleiding Internationale Betrekkingen en Internationale

Nadere informatie

GESCHIEDENIS EN STAATSINRICHTING CSE KB

GESCHIEDENIS EN STAATSINRICHTING CSE KB Examen VMBO-KB 2005 tijdvak 2 dinsdag 21 juni 9.00 11.00 uur GESCHIEDENIS EN STAATSINRICHTING CSE KB Gebruik het bronnenboekje. Dit examen bestaat uit 36 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 46 punten

Nadere informatie

Examen VMBO-KB. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 1 woensdag 18 mei 9.00-11.00 uur. Bij dit examen hoort een bijlage.

Examen VMBO-KB. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 1 woensdag 18 mei 9.00-11.00 uur. Bij dit examen hoort een bijlage. Examen VMBO-KB 2016 tijdvak 1 woensdag 18 mei 9.00-11.00 uur geschiedenis en staatsinrichting CSE KB Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 42 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 57

Nadere informatie

8*. Na de dood van Karel de Grote werd de eerste grondslag gelegd voor Grenzen in Europa. Leg uit.

8*. Na de dood van Karel de Grote werd de eerste grondslag gelegd voor Grenzen in Europa. Leg uit. Gebruik bron 1 en 2 In 1897 werd in de venen bij Yde het lijk van een ongeveer zestienjarig meisje gevonden. Deze vondst gaf aanleiding tot twee voorlopige conclusies over de leefwijze van het volk waartoe

Nadere informatie

Om een zo duidelijk mogelijk verslag te maken, hebben we de examenvragen onderverdeeld in 4 categorieën.

Om een zo duidelijk mogelijk verslag te maken, hebben we de examenvragen onderverdeeld in 4 categorieën. Beste leerling, Dit document bevat het examenverslag van het vak Geschiedenis vwo, eerste tijdvak (2015). In dit examenverslag proberen we zo goed mogelijk antwoord te geven op de volgende vraag: In hoeverre

Nadere informatie

geschiedenis havo 2016-I

geschiedenis havo 2016-I Door de tijd heen Door de eeuwen heen zijn er beroemde dieren geweest. De volgende beroemde (huis)dieren staan in willekeurige volgorde: 1 Karel de Grote kreeg een witte Indische olifant van Haroen ar-rashid,

Nadere informatie

geschiedenis geschiedenis

geschiedenis geschiedenis Examen HAVO 2010 tijdvak 1 vrijdag 21 mei 9.00-12.00 uur tevens oud programma geschiedenis geschiedenis Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 26 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

geschiedenis en staatsinrichting CSE KB

geschiedenis en staatsinrichting CSE KB Examen VMBO-KB 2015 tijdvak 2 woensdag 17 juni 13.30-15.30 uur geschiedenis en staatsinrichting CSE KB Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 40 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

Bijlage VMBO-GL en TL

Bijlage VMBO-GL en TL Bijlage VMBO-GL en TL 2015 tijdvak 1 geschiedenis en staatsinrichting CSE GL en TL GT-0125-a-15-1-b Staatsinrichting van Nederland bron 1 Een spotprent over de SDAP naar aanleiding van de verkiezingen

Nadere informatie

De Sovjet-Unie en Nazi-Duitsland tekenen in een niet-aanvalspact. Nazi-Duitsland valt Polen binnen, het officiële begin van de Tweede Wereldoorlog.

De Sovjet-Unie en Nazi-Duitsland tekenen in een niet-aanvalspact. Nazi-Duitsland valt Polen binnen, het officiële begin van de Tweede Wereldoorlog. 1939 23augustus 1september 3september 5september 17september 29september 8november 30november 14december De Sovjet-Unie en Nazi-Duitsland tekenen in een niet-aanvalspact (Molotov-Von Ribbentrop pact).

Nadere informatie

Geschiedeniswerkplaats examenkatern 2015 havo. Hoofdstuk 3 De Koude Oorlog (1945-1991) antwoorden. Introductie

Geschiedeniswerkplaats examenkatern 2015 havo. Hoofdstuk 3 De Koude Oorlog (1945-1991) antwoorden. Introductie Geschiedeniswerkplaats examenkatern 2015 havo Hoofdstuk 3 De Koude Oorlog (1945-1991) Introductie Het IJzeren Gordijn 1 a Bijvoorbeeld: De Koude Oorlog was een conflict tussen de Verenigde Staten (VS)

Nadere informatie

Schoolonderzoek II Geschiedenis Staat en Natie Tijdvak I 2014-2015

Schoolonderzoek II Geschiedenis Staat en Natie Tijdvak I 2014-2015 Schoolonderzoek II Geschiedenis Staat en Natie Tijdvak I 2014-2015 Dit schoolexamen bestaat uit 33 vragen. In totaal kun je hiervoor 54 punten halen. Als bij een vraag een verklaring of uitleg gevraagd

Nadere informatie

3 Andere landen waren door de Russen gewoon ingepikt. dat waren :

3 Andere landen waren door de Russen gewoon ingepikt. dat waren : DE KOUDE OORLOG (1945-1989) Koude oorlog? Wat is dat nou weer? Met "de Koude Oorlog" bedoelen we de spanningen tussen de 2 grootste landen van de wereld. Die 2 landen waren de Sovjet-Unie en Amerika. Na

Nadere informatie

Bijlage VMBO-KB. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 2. KB-0125-a-16-2-b

Bijlage VMBO-KB. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 2. KB-0125-a-16-2-b Bijlage VMBO-KB 2016 tijdvak 2 geschiedenis en staatsinrichting CSE KB KB-0125-a-16-2-b Staatsinrichting van Nederland bron 1 Een tekst op een poster (1848): Leve de! Weg met Willem. Hij is een bloedzuiger.

Nadere informatie

Nederland. Op welke dag is deze foto gemaakt?.. Welke bekende persoon is er altijd bij?

Nederland. Op welke dag is deze foto gemaakt?.. Welke bekende persoon is er altijd bij? Nederland Op welke dag is deze foto gemaakt?.. Waar? (vul in) Op de. in (plaats) Waarom zijn al die mensen daar?... Welke bekende persoon is er altijd bij?. Hoe heet het meisje rechts? Haar moeder viert

Nadere informatie

Het begin van de Koude Oorlog

Het begin van de Koude Oorlog Het begin van de Koude Oorlog Opdracht: Analyseren en evalueren 1. Inleiding Deze opdracht gaat over het uitbreken van de Koude Oorlog, om preciezer te zijn over de vraag wie er verantwoordelijk was voor

Nadere informatie

De 1 e Wereldoorlog. inleiding (9.1) HC onderdelen: conferentie van Berlijn (1884-85) + vlootwet (1898)

De 1 e Wereldoorlog. inleiding (9.1) HC onderdelen: conferentie van Berlijn (1884-85) + vlootwet (1898) De 1 e Wereldoorlog inleiding (9.1) HC onderdelen: conferentie van Berlijn (1884-85) + vlootwet (1898) Onderzoeksvraag: Wat waren de oorzaken van de 1 e Wereldoorlog en wat maakte deze oorlog uniek in

Nadere informatie

Bijlage VMBO-KB. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 1. Bronnenboekje. KB-0125-a-14-1-b

Bijlage VMBO-KB. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 1. Bronnenboekje. KB-0125-a-14-1-b Bijlage VMBO-KB 2014 tijdvak 1 geschiedenis en staatsinrichting CSE KB Bronnenboekje KB-0125-a-14-1-b Staatsinrichting van Nederland bron 1 Een politieke prent over een biddende fabrikant (1907): Onderschrift

Nadere informatie

Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 2 Woensdag 22 juni 9.00 12.00 uur

Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 2 Woensdag 22 juni 9.00 12.00 uur geschiedenis Examen VWO Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 2 Woensdag 22 juni 9.00 12.00 uur 20 05 Vragenboekje Voor dit examen zijn maximaal 81 punten te behalen; het examen bestaat uit

Nadere informatie

Als bij een vraag een verklaring of uitleg gevraagd wordt, worden aan het antwoord geen punten toegekend als deze verklaring of uitleg ontbreekt.

Als bij een vraag een verklaring of uitleg gevraagd wordt, worden aan het antwoord geen punten toegekend als deze verklaring of uitleg ontbreekt. Examen HAVO 2008 tijdvak 2 woensdag 18 juni 9.00-12.00 uur geschiedenis (nieuwe stijl) Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 28 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 75 punten te behalen.

Nadere informatie

Eindexamen geschiedenis n.s.havo 2007-II

Eindexamen geschiedenis n.s.havo 2007-II Prehistorie en Oudheid In Drenthe zijn veel prehistorische vuurstenen werktuigen gevonden. Het vuursteen van deze werktuigen is afkomstig uit de ondergrondse vuursteenmijnen bij Ryckholt in Zuid-Limburg

Nadere informatie

geschiedenis en staatsinrichting CSE GL en TL

geschiedenis en staatsinrichting CSE GL en TL Examen VMBO-GL en TL 2008 1 tijdvak 1 donderdag 22 mei 9.00-11.00 uur geschiedenis en staatsinrichting CSE GL en TL Gebruik het bronnenboekje. Dit examen bestaat uit 42 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

Als bij een vraag een verklaring of uitleg gevraagd wordt, worden aan het antwoord geen punten toegekend als deze verklaring of uitleg ontbreekt.

Als bij een vraag een verklaring of uitleg gevraagd wordt, worden aan het antwoord geen punten toegekend als deze verklaring of uitleg ontbreekt. Examen HAVO 2008 tijdvak 2 woensdag 18 juni 9.00-12.00 uur geschiedenis Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 27 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 78 punten te behalen. Voor elk

Nadere informatie