Beste Beschikbare Technieken (BBT) voor de metaalbewerkende nijverheid

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Beste Beschikbare Technieken (BBT) voor de metaalbewerkende nijverheid"

Transcriptie

1 Beste Beschikbare Technieken (BBT) voor de metaalbewerkende nijverheid Eindrapport L. Goovaerts, M. De Bonte, P. Vercaemst en R. Dijkmans Studie uitgevoerd door het Vlaams Kenniscentrum voor Beste Beschikbare Technieken (Vito) in opdracht van het Vlaams Gewest 2003/IMS/R/158 Vito april 2004

2 De gegevens uit deze studie zijn geactualiseerd tot

3 TEN GELEIDE In opdracht van de Vlaamse Regering is bij Vito, de Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek, in 1995 een Vlaams kenniscentrum voor Beste Beschikbare Technieken opgericht. Dit BBT-kenniscentrum, heeft als taak informatie te verspreiden over milieuvriendelijke technieken in bedrijven. Doelgroepen voor deze informatie zijn milieuverantwoordelijken in bedrijven en de overheid. De uitgave van dit boek kadert binnen deze opdracht. Het BBT-kenniscentrum wordt, samen met het zusterproject EMIS (http://www.emis.vito.be) begeleid door een stuurgroep van het Vlaams Gewest met vertegenwoordigers van de Vlaamse ministers van Leefmilieu en Energie, de administraties Leefmilieu (Aminal), Economie (ANRE) en Wetenschapsbeleid (AWI) en de instellingen IWT, OVAM, VLM en VMM. Milieuvriendelijke technieken zijn erop gericht de milieuschade die bedrijven veroorzaken te beperken. Het kunnen technieken zijn om afvalwater en afgassen te zuiveren, afval te verwerken of bodemvervuiling op te ruimen. Veel vaker betreft het echter preventieve maatregelen die de uitstoot van vervuilende stoffen voorkomen en het energie- en grondstoffenverbruik reduceren. Indien dergelijke technieken, in vergelijking met alle gelijkaardige technieken, het best scoren op milieugebied én indien ze bovendien betaalbaar blijken, spreken we over Beste Beschikbare Technieken of BBT. Milieunormen die aan bedrijven worden opgelegd, zijn in belangrijke mate gebaseerd op de BBT. Zo zijn de Vlarem II sectorale normen vaak een weergave van de mate van milieubescherming die met de BBT haalbaar is. Het bepalen van de BBT is daarom niet alleen nuttig als informatiebron voor bedrijven, maar ook als referentie waarvan de overheid nieuwe milieunormen kan afleiden. In bepaalde gevallen verleent de Vlaamse overheid ook subsidies aan bedrijven als deze investeren in de BBT. Het BBT-kenniscentrum werkt BBT-studies uit per bedrijfstak of per groep van gelijkaardige activiteiten. Deze studies beschrijven de BBT en geven achtergrondinformatie. De achtergrondinformatie laat milieu-ambtenaren toe de dagelijkse bedrijfspraktijk beter aan te voelen en geeft bedrijfsverantwoordelijken aan wat de wetenschappelijke basis is voor de verschillende milieuvoorwaarden. De BBT worden getoetst aan de vergunningsnormen en ecologiesteunregels die in Vlaanderen van kracht zijn. Soms zijn suggesties gedaan om deze normen en regels te verfijnen. Het verleden heeft geleerd dat de Vlaamse Overheid de gesuggereerde verfijningen vaak effectief gebruikt voor nieuwe Vlarem-reglementering en regels voor ecologiesteun. In afwachting hiervan moeten ze echter als niet-bindend worden beschouwd. BBT-studies zijn het resultaat van een intensieve zoektocht in de literatuur, bezoeken aan bedrijven, samenwerking met sectorexperts, het bevragen van leveranciers, uitgebreide contacten met bedrijfsverantwoordelijken en ambtenaren, etc. Het spreekt voor zich dat de geschetste BBT overeenkomen met een momentopname en dat niet alle BBT -nu en in de toekomst- in dit werk opgenomen kunnen zijn. 3

4 INHOUD TEN GELEIDE... 3 INHOUD... 4 SAMENVATTING... 9 ABSTRACT HOOFDSTUK 1: INLEIDING BESTE BESCHIKBARE TECHNIEKEN IN VLAANDEREN Definitie Beste Beschikbare Technieken als begrip in het Vlaamse milieubeleid Het Vlaams kenniscentrum voor Beste Beschikbare Technieken DE BBT-STUDIE METAALBEWERKENDE NIJVERHEID Doelstellingen van de studie Inhoud van de studie Begeleiding en werkwijze HOOFDSTUK 2: SOCIO-ECONOMISCHE EN MILIEU-JURIDISCHE SITUERING VAN DE SECTOR OMSCHRIJVING EN AFBAKENING VAN DE BEDRIJFSTAK Afbakening van de sector De bedrijfskolom SOCIO-ECONOMISCHE KENMERKEN VAN DE SECTOR Aantal en omvang van de bedrijven De tewerkstelling Evolutie van de omzet Investeringen CONCURRENTIE-ANALYSE Interne concurrentie Externe concurrentie: macht van de leveranciers en de afnemers Potentiële concurrentie CONCLUSIE: ECONOMISCHE DRAAGKRACHT VAN DE SECTOR MILIEU-JURIDISCHE ASPECTEN Inleiding Vlarem I Vlarem Algemene milieuvoorwaarden Sectorale milieuvoorwaarden Vlarebo en Vlarea Bodemsaneringsdecreet en Vlarebo-besluit Afvalstoffendecreet en Vlarea-besluit Europese regelgeving en andere Richtlijn 2002/45/EG inzake de beperking van het op de markt brengen van het gebruik van bepaalde gevaarlijke stoffen en preparaten (gechloreerde paraffines met een korte keten) Richtlijn 2002//95/EG inzake de beperking van het gebruik van gevaarlijke stoffen in elektrische en elektronische apparaten Oostenrijkse verordening met betrekking tot de Europese richtlijn 1999/13/EG omtrent de begrenzing van emissies van vluchtige organische oplosmiddelen BImSchV Duitse verordening met betrekking tot de Europese richtlijn 1999/13/EG omtrent de begrenzing van emissies van vluchtige organische oplosmiddelen...51 HOOFDSTUK 3: PROCESBESCHRIJVINGEN, MILIEUASPECTEN EN MILIEUVRIENDELIJKE TECHNIEKEN STAMPEN EN SMEDEN Procesbeschrijving Milieuaspecten en milieuvriendelijke technieken

5 3.2 EXTRUDEREN VAN METALEN Procesbeschrijving Milieuaspecten en milieuvriendelijke technieken: Extruderen van metalen TREKKEN Procesbeschrijving Milieuaspecten en milieuvriendelijke technieken DIEPDUWEN Procesbeschrijving Milieuaspecten en milieuvriendelijke technieken BUIGEN, PLOOIEN, ZETTEN, STRIJKBUIGEN, FELSEN EN KRALEN Procesbeschrijving Milieuaspecten en milieuvriendelijke technieken FORCEREN EN VLOEIDRAAIEN Procesbeschrijving Milieuaspecten en milieuvriendelijke technieken KNIPPEN, NIBBELEN, PONSEN OF STANSEN EN UITHOEKEN Procesbeschrijving Milieuaspecten en milieuvriendelijke technieken PERSEN Procesbeschrijving Milieuaspecten en milieuvriendelijke technieken CONVENTIONELE VERSPANING Procesbeschrijving Milieuaspecten en milieuvriendelijke technieken VONKVERSPANEN Procesbeschrijving Milieuaspecten en milieuvriendelijke technieken FYSISCHE BEWERKINGEN Procesbeschrijving: Thermisch snijden Milieuaspecten en milieuvriendelijke technieken: Thermisch snijden Procesbeschrijving: Waterstraalsnijden Milieuaspecten en milieuvriendelijke technieken: Waterstraalsnijden LASSEN Procesbeschrijving Milieuaspecten en milieuvriendelijke technieken SOLDEREN Procesbeschrijving Milieuaspecten en milieuvriendelijke technieken LIJMEN EN KITTEN Procesbeschrijving Milieuaspecten en milieuvriendelijke technieken VOORBEHANDELINGS EN REINIGINGSPROCESSEN Procesbeschrijving Milieuaspecten en milieuvriendelijke technieken VACUUMDEPOSITIES Procesbeschrijving Milieuaspecten en milieuvriendelijke technieken THERMISCH SPUITEN Procesbeschrijving Milieuaspecten en milieuvriendelijke technieken LEREN Procesbeschrijving Milieuaspecten en milieuvriendelijke technieken ORGANISCHE DEKLAGEN: NATLAKAPPLICATIES : PROCESBESCHRIJVING Kwasten en borstelen Spuiten Pneumatisch spuiten Warm spuiten Airless spuiten Elektrostatisch spuiten

6 Dompelen Gieten Walsen of coilcoaten ORGANISCHE DEKLAGEN: POEDERCOATINGS : PROCESBESCHRIJVING Typen poedercoatings Toepassingsgebied van poedercoatings Elektrostatisch spuiten van poederlakken: Corona-procédé Elektrostatisch spuiten van poederlakken: Tribo-procédé Wervelsinteren ORGANISCHE DEKLAGEN: OVERZICHT EIGENSCHAPPEN APPLICATIETECHNIEKEN ORGANISCHE DEKLAGEN: DROGEN EN UITHARDEN: PROCESBESCHRIJVING Fysisch drogen Oxidative droging Droging door chemische reactie tussen twee componenten Uitharden door chemische reactie bij hoge temperaturen Uitharding met elektronenstralen (EBC = Electro Beam Curing) Uitharding met UV-stralen Infrarooddrogen ORGANISCHE DEKLAGEN: REINIGING EN SPOELEN VAN HET SPUITGEREEDSCHAP: PROCESBESCHRIJVING ORGANISCHE DEKLAGEN: MILIEUASPECTEN EN MILIEUVRIENDELIJKE TECHNIEKEN ONTLAKKEN Procesbeschrijving: chemisch ontlakken Procesbeschrijving: Thermisch ontlakken Cryogenie Milieuaspecten en milieuvriendelijke technieken Vast afval van chemische processen Vast afval van thermische processen OVERZICHT MILIEU-EFFECTEN VAN DE SECTOR Afval Afvalwater Lucht Geluid en trillingen Energie Milieu-impact matrix HOOFDSTUK 4: SELECTIE VAN DE BESTE BESCHIKBARE TECHNIEKEN (BBT) EVALUATIE VAN DE BESCHIKBARE MILIEUVRIENDELIJKE TECHNIEKEN HOOFDSTUK 5: AANBEVELINGEN OP BASIS VAN DE BESTE BESCHIKBARE TECHNIEKEN AANBEVELINGEN VOOR DE MILIEUREGELGEVING BBT en afval BBT en grondstoffen BBT en afvalwaterlozing BBT en luchtverontreiniging door stof BBT en luchtverontreiniging door VOS BBT en thermische ontlakkingsinstallaties BBT en energie BBT en geluid AANBEVELINGEN VOOR ECOLOGIESTEUN Inleiding Toetsen van de beste beschikbare technieken voor metaalbewerkingen aan de lijst met milieuvriendelijk technieken BIBLIOGRAFIE LIJST DER AFKORTINGEN BEGRIPPENLIJST

7 high-solids watergedragen producten BIJLAGEN BIJLAGE 1: MEDEWERKERS BBT-STUDIE BIJLAGE 2: TECHNISCHE FICHES VAN DE BESCHIKBARE MILIEUVRIENDELIJKE TECHNIEKEN VOOR METAALBEWERKENDE NIJVERHEID ALG.1: Terugsturen van lucht na de filter = recirculatie lucht ALG. 2 :Doekfilters ALG. 3 :Patronenfilters ALG. 4 :Elektrostatische filters ALG. 5 :Centrifugaal afscheiders ALG. 6 :Natte stofvangers of gaswassers ALG. 7 : Thermische naverbranding ALG. 8 : Katalytische naverbrander ALG. 9 :Adsorptie ALG. 10 : Biofiltratie ALG. 12 : Coalescentie ALG. 13 : Centrifugatie/(hydro)cyclonen ALG. 14: Membraanfiltratie ALG. 15 : Filtratie (slibontwatering) VERSP.1: Microdosering van metaalbewerkingsvloeistoffen VERSP. 2 : Droog verspanen VERSP. 3 :Inzetten alternatieve (metaal)bewerkingsvloeistoffen VERSP. 4: Inzet van gebruikte (metaal)bewerkingsvloeistof als koelmiddel VERSP. 5 :Procesoptimalisatie VERSP. 6:Reiniging (metaal)bewerkingsvloeistof VERSP.7 :Preventie en hergebruik van schroot VERSP. 8 :Toepassing gesloten koelwatersysteem VERB. 1 : Optimalisatie soldeerproces VERB. 2 : (Micro)doseersystemen bij lijmapplicatie VERB. 3 : Solderen in een fuxarme omgeving VERB. 4 : Het terugdringen van de hoeveelheid afgevoerd niet gebruikte lijm VERB. 5 :Beperking van het ontstaan van drossen en assen en recycling ervan VERB. 6 : Hergebruik van verlijmde producten VERB. 7 :Terugdringen hoeveelheid verpakkingsafval VERB. 8 : Het mengen van een tweecomponentensysteem voor afvoer VERB. 9 : Isolatie soldeerbaden en verlaging badtemperatuur bij stilstand VERB. 10 :Optimalisatie van de lasrookafzuiging VERB. 11 : Schoon materiaal lassen VERB. 12 : Optimalisatie van de procescondities bij het booglassen VERB. 13 : Toepassing van minder milieuschadelijke toevoegmaterialen en/of een minder schadelijk lasproces VERB. 14 :Afzuiging en nabehandeling van lasrook VERB. 15 : Afzuiging en nabehandeling van soldeerrook VERB. 16 : Toepassing fluxvernevelaar bij het solderen van printplaten VERB. 17 : Preventie van VOS-emissie door toepassing VOS-arme fluxen VERB. 18 : Keuze voor milieuvriendelijke lijmen VERB. 19 : Reiniging afgezogen lucht van oplosmiddelhoudende lijmen VERB. 20: Spoelwaterbehandeling spaarbaden, cascade enzovoort OPP. 1: HVLP spuiten OPP. 2 : Airless en airmix (= air-assisted) spuiten OPP. 3 : Warm spuiten OPP. 4 : Elektrostatisch spuiten OPP. 5 : Terugwinning van poeder uit spuitcabines OPP. 6 : twee-componenten-mengsysteem OPP. 7 : Verminderen warmteverlies van ovens en spuitcabines (luchtgordijnen) OPP. 8 : Toepassen van VOS-arme verf/laksystemen OPP. 9 :Filtreren met patronenfilter OPP. 10 :Filtreren met keramische/papieren kaarsfilters

8 OPP. 11 : Paint-stop-filter OPP. 12 : Spuitwanden/spuitcabines met droge filtering OPP.13 : Spuitwanden/spuitcabines met natte filtering (waterscherm) OPP. 14 : Gesloten reinigingsapparaten (met solvent en water) OPP. 15 : Alternatieve ontlakkingsmethoden en -middelen BIJLAGE 3: EVALUATIEVERSLAG

9 SAMENVATTING Het BBT-kenniscentrum, opgericht in opdracht van de Vlaamse Regering bij Vito, heeft tot taak het inventariseren, verwerken en verspreiden van informatie rond milieuvriendelijke technieken. Tevens moet het centrum de Vlaamse overheid adviseren bij het concreet maken van het begrip Beste Beschikbare Technieken (BBT). Voorliggende studie is gericht op de bedrijven waarin metalen mechanische bewerkingen ondergaan. De productie en eerste verwerking van de metalen vallen buiten het bestek van dit rapport. Ook het gieten en de chemische en elektrolytische oppervlaktebehandeling van metalen komen in principe niet aan bod. Hiervoor werden reeds eerder BBT rapporten opgesteld. De BBT-selectie en de adviesverlening is tot stand gekomen op basis van oa. literatuuronderzoek en een milieu-juridische en socio-economische analyse aangevuld met overleg met o.a. vertegenwoordigers van de federaties, leveranciers, specialisten uit de administratie en adviesbureaus. Het formeel overleg gebeurde in het begeleidingscomité. De bedrijfstak metaalbewerking bestaat uit bedrijven met als hoofdactiviteit de productie van metaal- en elektrotechnische producten. De sector omvat een brede waaier van producten, productieprocessen en technologieën. Er zijn zo n 2330 bedrijven, zowel kleine als grote, en typisch worden meerdere activiteiten van diverse aard uitgevoerd in een groot aantal verschillende combinaties. Het betreft hoofdzakelijk de vervaardiging van onderdelen. Metaalproducten zijn erg divers: van nietjes, conservenbussen, spaden, bedden tot metalen bruggen. De belangrijkste milieuproblemen situeren zich op het gebied van emissies naar de atmosfeer toe. Er zijn emissies van vluchtige organische solventen (VOS) ten gevolge van het aanbrengen van lijm- en laklagen. Stof- en metaaldampen worden gevormd bij het mechanisch bewerken van metalen. Er bestaat een uitgebreid spectrum preventieve en curatieve methodes om deze milieuproblemen op te lossen. In dit rapport worden meer dan 100 technieken beschreven. Het pakket gesuggereerde BBT bestaat uit maatregelen die ervoor zorgen dat de uitvoeren van de verschillende bewerkingen op een meer milieu-verantwoorde manier kan gebeuren, zonder dat daarbij onredelijke financiële inspanningen worden gevergd. Gezien de heterogeniteit van de sector is het evenwel moeilijk om een oplijsting te maken van milieuvriendelijke technieken die voor alle bedrijven technisch en economisch haalbaar zijn. Toch zijn algemene BBT lijnen te trekken, in het bijzonder met betrekking tot de afgasbehandelingstechnieken. Om de emissies van stof te beperken zijn doekfilters BBT. Dit weerspiegelt zich in het voorstel om een sectorale stofnorm op te leggen van 10 mg/nm³, al kan hiervan in een aantal situaties van worden afgeweken tot 50 mg/nm³. Ter beperking van de VOS emissies worden de bedrijven aangespoord om gebruik te maken van solvent-arme systemen bij het aanbrengen van verven, lakken en lijmen. De vergunningsproblematiek van thermische ontlakkingsinstallaties werd aangehaald. BBT is het plaatsen van een naverbrander om de emissies te behandelen. BBT voor afvalwater is zo veel mogelijk intern hergebruik. Indien dit niet mogelijk is, zijn fysico-chemische of evenwaardige zuiveringstechnieken BBT. De in deze studie 9

10 beschreven technieken produceren relatief weinig en minder belast afvalwater in verhouding tot galvano- en beitsprocessen die vaak voorafgaan aan deze bewerkingen. Als aandachtpunt wordt hier vermeld om de sectorale lozingsvoorwaarden uit bijlage van Vlarem I te herwerken bij de herziening van de BBT-studie voor electrolytisch behandelen, chemisch behandelen en ontvetten van metalen oppervlakken. 10

11 ABSTRACT The Centre for Best Available Techniques (BAT) is founded by the Flemish Government, and is hosted by Vito. The BAT centre collects, evaluates and distributes information on environment friendly techniques. Moreover, it advises the Flemish authorities on how to translate this information into its environmental policy. Central in this translation is the concept BAT (Best Available Techniques). BAT corresponds to the techniques with the best environmental performance that can be introduced at a reasonable cost. BAT selection was brought about on the basis of, among other things, a literature survey, a technical and socio-economic study, plant visits and discussions with industry experts, representatives of the federation, suppliers and specialists from (semi) public institutes. The formal consultation was organised by means of an advisory committee. The metalworking industry consists of companies which produce metal and elektrotechnical products. The production, first conversion, pouring and electrolytical and chemical treatment of metals is not considered in this document. The industry encloses a wide range of products, processes and technologies. Those processes and techniques are used in various combinations in both small and big companies. The most important environmental effects are the emissions of particulate matter originating from mechanical metalworking and the emissions of volatile organic substances from adhesives and coating processes. The selected BAT consist of a number of measures that improve the environmental performance of the metal working industry without putting an unreasonable financial burden on the companies involved. Although a large spectrum of pollution prevention methods are described in the text, selection of techniques that are technically and economically feasible in all companies is difficult. Nevertheless general BAT lines can be drawn. BAT is to reduce the emissions of particulates by using fabric filter. On the basis of this BAT it is suggested to change the sectoral emission limit value in the Flemish permit regulation on 10 mg/nm³. In some cases a derivation to 50 mg/nm³ can be accepted. In order to reduce the emissions of volatile organic carbons, companies are stimulated to use solvent-poor systems for coating metals or for applying adhesives. BAT for thermal paint stripping is to treat gaseous emissions using an afterburner. 11

12

13 HOOFDSTUK 1: INLEIDING 1.1 Beste Beschikbare Technieken in Vlaanderen Definitie Het begrip Beste Beschikbare Technieken, afgekort BBT, wordt in Vlarem I 1, artikel 1 29, gedefinieerd als: het meest doeltreffende en geavanceerde ontwikkelingsstadium van de activiteiten en exploitatiemethoden, waarbij de praktische bruikbaarheid van speciale technieken om in beginsel het uitgangspunt voor de emissiegrenswaarden te vormen is aangetoond, met het doel emissies en effecten op het milieu in zijn geheel te voorkomen of, wanneer dat niet mogelijk blijkt algemeen te beperken; a) technieken : zowel de toegepaste technieken als de wijze waarop de installatie wordt ontworpen, gebouwd, onderhouden, geëxploiteerd en ontmanteld; b) beschikbare : op zodanige schaal ontwikkeld dat de technieken, kosten en baten in aanmerking genomen, economisch en technisch haalbaar in de industriële context kunnen worden toegepast, onafhankelijk van de vraag of die technieken al dan niet op het grondgebied van het Vlaamse Gewest worden toegepast of geproduceerd, mits ze voor de exploitant op redelijke voorwaarden toegankelijk zijn; c) beste: het meest doeltreffend voor het bereiken van een hoog algemeen niveau van bescherming van het milieu in zijn geheel. Deze definitie vormt het vertrekpunt om het begrip BBT concreet in te vullen voor metaalbewerkende nijverheid in Vlaanderen Beste Beschikbare Technieken als begrip in het Vlaamse milieubeleid a Achtergrond Bijna elke menselijke activiteit (vb. woningbouw, industriële activiteit, recreatie, landbouw) beïnvloedt op de één of andere manier het leefmilieu. Vaak is het niet mogelijk in te schatten hoe schadelijk die beïnvloeding is. Vanuit deze onzekerheid wordt geoordeeld dat iedere activiteit met maximale zorg moet uitgevoerd worden om het leefmilieu zo weinig mogelijk te belasten. Dit stemt overeen met het zogenaamde voorzichtigheidsprincipe. In haar milieubeleid gericht op het bedrijfsleven heeft de Vlaamse overheid dit voorzichtigheidsprincipe vertaald naar de vraag om de Beste Beschikbare Technieken toe te passen. Deze vraag wordt als zodanig opgenomen in de algemene 1 Vlarem I: Besluit van de Vlaamse Regering van 12 januari 1999 tot wijziging van het besluit van de Vlaamse Regering van 6 februari 1991 houdende vaststelling van het Vlaams Reglement betreffende de milieuvergunning (B.S. 11 maart 1999) 13

14 voorschriften van Vlarem II 2 (art ). Het toepassen van de BBT betekent in de eerste plaats dat iedere exploitant al wat technisch en economisch mogelijk is, moet doen om milieuschade te vermijden. Daarnaast wordt ook de naleving van de vergunningsvoorwaarden geacht overeen te stemmen met de verplichting om de BBT toe te passen. Ook in de meeste andere geïndustrialiseerde landen kan het BBT-principe worden teruggevonden in de milieuregelgeving, zij het soms met een andere klemtoon. Vergelijkbare begrippen zijn o.a.: BAT (Best Available Techniques), BATNEEC (Best Available Techniques Not Entailing Excessive Costs), de Duitse Stand der Technik, het Nederlandse ALARA-principe (As Low as Reasonably Achievable) en Beste Uitvoerbare Technieken. Binnen het Vlaamse milieubeleid wordt het begrip BBT in hoofdzaak gehanteerd als basis voor het vastleggen van milieuvergunningsvoorwaarden. Dergelijke voorwaarden die aan inrichtingen in Vlaanderen worden opgelegd steunen op twee pijlers: de toepassing van de BBT; de resterende milieu-effecten mogen geen afbreuk doen aan de vooropgestelde milieu-kwaliteitsdoelstellingen. Ook de Europese IPPC Richtlijn (96/61/EC), schrijft de lidstaten voor op deze twee pijlers te steunen bij het vastleggen van milieuvergunningsvoorwaarden. b Concretisering van het begrip Om concreet inhoud te kunnen geven aan het begrip BBT, dient de algemene definitie van Vlarem I nader verduidelijkt te worden. Het BBT-kenniscentrum hanteert onderstaande invulling van de drie elementen. Beste betekent beste voor het milieu als geheel, waarbij het effect van de beschouwde techniek op de verschillende milieucompartimenten (lucht, water, bodem, afval) wordt afgewogen; Beschikbare duidt op het feit dat het hier gaat over iets dat op de markt verkrijgbaar en redelijk in kostprijs is. Het zijn dus technieken die niet meer in een experimenteel stadium zijn, maar effectief hun waarde in de bedrijfspraktijk bewezen hebben. De kostprijs wordt redelijk geacht indien deze haalbaar is voor een gemiddeld bedrijf uit de beschouwde sector én niet buiten verhouding is tegenover het behaalde milieuresultaat; Technieken zijn technologieën én organisatorische maatregelen. Ze hebben zowel te maken met procesaanpassingen, het gebruik van minder vervuilende grondstoffen, end-of-pipe maatregelen, als met goede bedrijfspraktijken. Het is hierbij duidelijk dat wat voor het ene bedrijf een BBT is dat niet voor een ander hoeft te zijn. Toch heeft de ervaring in Vlaanderen en in andere regio s/landen aangetoond dat het mogelijk is algemene BBT-lijnen te trekken voor groepen van bedrijven die dezelfde processen gebruiken en/of gelijkaardige producten maken. Dergelijke sectorale of bedrijfstak-bbt maken het voor de overheid mogelijk sectorale vergun- 2 Vlarem II: Besluit van de Vlaamse Regering van 19 januari 1999 tot wijziging van het besluit van de Vlaamse Regering houdende algemene en sectorale bepalingen inzake milieuhygiëne van 1 juni 1995 (B.S. 31 maart 1999) 14

15 ningsvoorwaarden vast te leggen. Hierbij zal de overheid doorgaans niet de BBT zelf opleggen, maar wel de milieuprestaties die met BBT haalbaar zijn als norm beschouwen. Het concretiseren van BBT voor sectoren vormt tevens een nuttig referentiepunt bij het toekennen van steun bij milieuvriendelijke investeringen door de Vlaamse overheid. Dit ecologiecriterium bepaalt dat bedrijven die milieu-inspanningen leveren die verdergaan dan de wettelijke vereisten, kunnen genieten van een investeringssubsidie Het Vlaams kenniscentrum voor Beste Beschikbare Technieken Om de overheid te helpen bij het verzamelen en verspreiden van informatie over BBT en om haar te adviseren in verband met het BBT-gerelateerde vergunningenbeleid, heeft Vito (Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek) op vraag van de Vlaamse overheid een Kenniscentrum voor Beste Beschikbare Technieken uitgebouwd. Dit BBT-kenniscentrum inventariseert informatie rond beschikbare milieuvriendelijke technieken, selecteert daaruit de beste beschikbare technieken en vertaalt deze naar vergunningsvoorwaarden en ecologiesteun. De resultaten worden op een actieve wijze verspreid, zowel naar de overheid als naar het bedrijfsleven, onder meer via sectorrapporten, informatiesessies en het Internet (http://www.emis.vito.be/bbt). Het BBT-kenniscentrum wordt gefinancierd door het Vlaams gewest en begeleid door een stuurgroep met vertegenwoordigers van de Vlaamse overheid (kabinet Leefmilieu, kabinet Energie, AMINAL, ANRE, AWI, IWT, OVAM, VMM en VLM). 1.2 De BBT-studie Metaalbewerkende nijverheid Doelstellingen van de studie Inhoud van de studie Vertrekpunt van het onderzoek naar de Beste Beschikbare Technieken voor de metaalbewerkende nijverheid is een socio-economische doorlichting (hoofdstuk 2). Dit laat ons toe de economische gezondheid en de draagkracht van de sector in te schatten, wat van belang is bij het beoordelen van de haalbaarheid van de voorgestelde maatregelen. In het derde hoofdstuk wordt de procesvoering in detail beschreven en wordt per processtap nagegaan welke milieu-effecten optreden. Tevens wordt op basis van een uitgebreide literatuurstudie, aangevuld met gegevens van leveranciers en bedrijfsbezoeken, een inventaris opgesteld van milieuvriendelijke technieken voor de sector. Vervolgens, in hoofdstuk vier, vindt voor elk van deze technieken een evaluatie plaats, niet alleen van het globaal milieurendement, maar ook van de technische en economische haalbaarheid. Deze grondige afweging laat ons toe de Beste Beschikbare Technieken te selecteren. 15

16 De BBT zijn op hun beurt de basis voor een aantal suggesties om de bestaande milieuregelgeving te evalueren, te concretiseren en aan te vullen (hoofdstuk 5). In hetzelfde hoofdstuk wordt onderzocht welke van deze technieken in aanmerking komen voor investeringssteun in het kader van het ecologiecriterium Begeleiding en werkwijze Voor de wetenschappelijke begeleiding van de studie werd een begeleidingscomité samengesteld met vertegenwoordigers van industrie en overheid. Dit comité kwam X keer bijeen om de studie inhoudelijk te sturen (28/02/2001, 11/12/2002 en 15/09/2003). De namen van de leden van dit comité en van de externe deskundigen die aan deze studie hebben meegewerkt, zijn opgenomen in bijlage 1. 16

17 HOOFDSTUK 2: SOCIO-ECONOMISCHE EN MILIEU- JURIDISCHE SITUERING VAN DE SECTOR In dit hoofdstuk wordt de sector van metaalbewerkingen gesitueerd en doorgelicht, zowel socio-economisch als milieu-juridisch. Vooreerst wordt getracht de bedrijfstak te omschrijven en het onderwerp van de studie zo precies mogelijk af te bakenen. Daarna wordt een soort barometerstand van de sector bepaald, enerzijds aan de hand van de evolutie van een aantal socioeconomische kenmerken en anderzijds door middel van een beschrijving van de belangrijkste bronnen van concurrentie. In een derde paragraaf wordt dieper ingegaan op de relevante milieu-juridische aspecten voor de metaalbewerkende nijverheid. 2.1 Omschrijving en afbakening van de bedrijfstak Afbakening van de sector a Algemeen De BBT-studie metaalbewerking is gericht op de bedrijven waarin metalen mechanische bewerkingen ondergaan. De productie en eerste verwerking van de metalen vallen buiten het bestek van dit rapport. Ook het gieten en de chemische en elektrolytische oppervlaktebehandeling van metalen komen in principe niet aan bod. De bedrijfstak metaalbewerking bestaat uit bedrijven met als hoofdactiviteit de productie van metaal- en elektrotechnische producten. De sector omvat een brede waaier van producten, productieprocessen en technologieën. Er zijn heel wat bedrijven, zowel kleine als grote, en typisch worden meerdere activiteiten (bewerkingen en/of processen) van diverse aard uitgevoerd in een groot aantal verschillende combinaties. Het betreft hoofdzakelijk de vervaardiging van onderdelen. Metaalproducten (goederen of (half-)afgewerkte producten van metaal) zijn erg divers: van nietjes, conservenbussen, spaden, bedden tot metalen bruggen. b NACE-indeling Voor het opmaken van (officiële) socio-economische statistieken wordt veelal de Nace-Bel code 3 gehanteerd. In de Nace-Bel code is metaalbewerking terug te vinden in de rubrieken 27 en 28: 27. Vervaardigen van metalen in primaire vorm 27.2 Vervaardiging van buizen Vervaardigen van gietijzeren buizen Vervaardigen van stalen buizen 27.3 Eerste verwerking van staal Koudtrekken Koudwalsen van bandstaal Koudvervormen en koudfelsen 3 De NACE-Bel code is de Belgische versie (1993) van de NACE Rev.1-code 17

18 27.34 Draadtrekken Overige eerste verwerking van staal. 28. Vervaardiging van producten van metaal 28.1 Vervaardiging van metalen constructiewerken 28.2 Vervaardiging van metalen recipiënten, vervaardiging van radiatoren en ketels voor centrale verwarming 28.3 Vervaardiging van stoomketels 28.4 Smeden, persen, stampen en profielwalsen van metalen; poedermetallurgie 28.5 Oppervlaktebehandeling en bekleding van metaal; algemene metaalbewerking 28.6 Vervaardiging van scharen, messen, bestekken, gereedschappen en ijzerwaren 28.7 Vervaardiging van overige producten van metaal. De subrubrieken 27.1 (vervaardiging van ijzer en staal), 27.4 (productie van nonferrometalen) en 27.5 (gieten van metalen) vallen buiten het bestek van voorliggende BBT-studie. Ook rubrieken (vervaardiging van machines, auto s, meubelen, ) worden niet beschouwd. Toch zullen in de bedrijven die onder nace-code 27.1, 27.4, 27.5 en vallen ook een aantal metaalbewerkingen uitgevoerd worden en moeten we hierbij dus vermelden dat we waarschijnlijk niet alle metaalbewerkende bedrijven in rekening hebben gebracht. In de oude Nace-code zijn deze activiteiten terug te vinden in rubriek 31. Vervaardiging van producten uit metaal 312 Smederijen; vervaardiging van pers- en stampwerk 313 Fabrieken van schroeven, bouten en moeren, van technische veren, van producten uit sintermateriaal; oppervlaktebewerking van metaal 314 Constructiewerkplaatsen 315 Ketel- en reservoirbouw 316 Gereedschappen-, ijzer-, staal- en andere metaalwarenfabrieken. c Indeling volgens productie De bewerkingen en/of processen van de metaalbewerkende sector zijn onder te verdelen in een aantal hoofdactiviteiten: - gieten, sinteren en walsen; - spaanloze bewerkingen; - verspanende bewerkingen; - verbindingstechnieken; - oppervlaktebehandelingen; - nevenactiviteiten. Op basis van de productiemogelijkheden kunnen de metaalbewerkende bedrijven als volgt worden ingedeeld (SAMSOM, 1997): - Grote metaalbewerkingseenheden, met intensief gebruik van veel geautomatiseerde processen en handmatige bewerkingen, alsook het toepassen van grootschalige voorbewerkingen; Voorbeelden: scheepsbouw, grote constructiewerken. - Middelgrote metaalbewerkingsfabrieken met gebruik van geautomatiseerde processen en veel handmatige bewerkingen, alsmede het toepassen van voorbewerkingen; Voorbeelden: scheepsreparatie, machinebouw. 18

19 - Kleine metaalbewerkingsfabrieken met weinig geautomatiseerde processen en veel handmatige bewerkingen, alsmede het toepassen van voorbewerkingen. Voorbeelden: apparatenbouw, kleinschalige metaalwaren. Op grond van de meest toegepaste bewerkingen en processen werd volgende indeling bekomen. Telkens is aangeduid welke processen specifiek in deze studie behandeld worden en welke in overige (Europese) BBT-studies. 19

20 Tabel 2-1: Indeling van de hoofdactiviteiten en de meest voorkomende bewerkingen en/of processen (SAMSOM, 1997). Hoofdactiviteit Bewerkingen en processen Behandeld in: Bereiding van metalen - gieten BBT-studie Gieterijen Spaanloze bewerkingen - smeden, warmpersen en walsen; - BBT-studie Metaalbewerkende nijverheid - extruderen; - Europese BBT-studie - staaf- en draadtrekken; (BREF) BAT for ferrous - dieptrekken; metals processing - buigen, zetten, kanten, felsen en kralen; - forceren en vloeidraaien; - knippen, uithoeken, ponsen of stansen en nibbelen; - persen; - explosievormen. Verspanende bewerkingen - zagen; - schaven, steken en brootsen; - freezen; - draaien; - kotteren; - boren en tappen; - slijpen en schuren; - vonkverspanen; - fysische en chemische bewerkingen, zoals: - snijbranden en gutsen; - plasma-, laser- en watersnijden Verbindingstechnieken - lassen; - snijden; - krimpen; - overige niet-losneembare verbindingstechnieken, zoals: - lijmen; - kitten. Oppervlaktebehandelingen - ontvetten en reinigen; - beitsen, etsen en passiveren; - aanbrengen van conversielagen, zoals: - anodiseren; - fosfateren; - chromateren; - chemisch zwarten; - galvaniseren; - aanbrengen van deklagen door/zoals: - dompelen in thermische metaalbaden; - chemisch vernikkelen en verkoperen; Oppervlaktebehandelingen - stralen; - polijsten, leppen, honen, superfijnen en borstelen; - metaalspuiten; - vacuumdeposities (PVD); - leren; BBT-studie Metaalbewerkende nijverheid BBT-studie Metaalbewerkende nijverheid - BBT-studie Electrolytisch behandelen, Chemisch behandelen en Ontvetten met oplos middelen van me talen oppervlakken ; - BBT-studie Thermisch verzinken - Europese BBT-studie (BREF) BAT for surface treatment of metals - Europese BBT-studie (BREF) BAT for ferrous metals processing BBT-studie Metaalbewerkende nijverheid 20

Veiligheid en BBT/BREF. Annelies Faelens Departement LNE Afdeling Milieuvergunningen

Veiligheid en BBT/BREF. Annelies Faelens Departement LNE Afdeling Milieuvergunningen Veiligheid en BBT/BREF Annelies Faelens Departement LNE Afdeling Milieuvergunningen Inhoud 1. Richtlijn Industriële Emissies 2. BBT s en BREF s 3. Richtsnoeren voor het opstellen van BREF s 4. Veiligheid

Nadere informatie

BBT-STUDIEDAG GENT 16/11/2015 TOTSTANDKOMING VAN BBT-STUDIES EN BREF S DIANE HUYBRECHTS

BBT-STUDIEDAG GENT 16/11/2015 TOTSTANDKOMING VAN BBT-STUDIES EN BREF S DIANE HUYBRECHTS BBT-STUDIEDAG GENT 16/11/2015 TOTSTANDKOMING VAN BBT-STUDIES EN BREF S DIANE HUYBRECHTS INHOUD 1. Begrip BBT 2. Vlaamse BBT-studies 3. Europese BREF s» Juridisch kader» Procesverloop» Natraject: omzetting

Nadere informatie

VRAGENLIJST DCMR Metaalbewerkingsbedrijven 2014

VRAGENLIJST DCMR Metaalbewerkingsbedrijven 2014 VRAGENLIJST DCMR Metaalbewerkingsbedrijven 2014 De ingevulde lijst hoeft niet verzonden te worden naar de DCMR, maar wordt besproken tijdens de controle. Invullen is niet verplicht, maar als alle gegevens

Nadere informatie

BETEKENIS VAN HET AFKOPPELINGSBELEID VOOR P-BEDRIJVEN NA DE RECENTE AANPASSING VAN 4 JULI 2003

BETEKENIS VAN HET AFKOPPELINGSBELEID VOOR P-BEDRIJVEN NA DE RECENTE AANPASSING VAN 4 JULI 2003 Nieuwsbrief Milieu & Bedrijf, september 2003 (Kluwer) M. Vande Woestyne & S. Deboosere, Trevi nv mvandewoestyne@trevi-env.com www.trevi-env.com BETEKENIS VAN HET AFKOPPELINGSBELEID VOOR P-BEDRIJVEN NA

Nadere informatie

BIOREMEDIATIESYSTEMEN WETTELIJK KADER. Annie Demeyere Dep.L&V Afdeling Duurzame Landbouwontwikkeling

BIOREMEDIATIESYSTEMEN WETTELIJK KADER. Annie Demeyere Dep.L&V Afdeling Duurzame Landbouwontwikkeling BIOREMEDIATIESYSTEMEN WETTELIJK KADER Annie Demeyere Dep.L&V Afdeling Duurzame Landbouwontwikkeling Bioremediering wetgeving Richtlijn Duurzaam gebruik van pesticiden (EU 2009/128) Vlaanderen: Vlarem -

Nadere informatie

LUCHTVERONTREINIGING EN -ZUIVERING

LUCHTVERONTREINIGING EN -ZUIVERING INHOUD Voorwoord 13 Inleiding 15 Indeling van milieuproblemen 19 Indeling van dit boek 19 Inleiding tot de Vlaamse milieuwetgeving voor bedrijven 19 Deel 1. LUCHTVERONTREINIGING EN -ZUIVERING 21 1. Inleiding

Nadere informatie

HOOFDSTUK I VLUCHTIGE ORGANISCHE STOFFEN (VOS) EN SOLVENTEN

HOOFDSTUK I VLUCHTIGE ORGANISCHE STOFFEN (VOS) EN SOLVENTEN Inhoudsopgave HOOFDSTUK I VLUCHTIGE ORGANISCHE STOFFEN (VOS) EN SOLVENTEN 9 1. Definities van VOS en solventen (organische oplosmiddelen) 9 2. Bronnen van VOS 11 3. Effecten van VOS-emissies 12 3.1. Belangrijkste

Nadere informatie

BEKENDMAKING VAN EEN MILIEUVERGUNNINGSAANVRAAG EN OPENBAAR ONDERZOEK

BEKENDMAKING VAN EEN MILIEUVERGUNNINGSAANVRAAG EN OPENBAAR ONDERZOEK Referentie provincie: 34009/16/1/A/6 BEKENDMAKING VAN EEN MILIEUVERGUNNINGSAANVRAAG EN OPENBAAR ONDERZOEK Door de gemeenteraad/stad Gegevens over de bevoegde overheid de deputatie van de provincieraad

Nadere informatie

INHOUD INHOUD... 2 SAMENVATTING... 5 EXECUTIVE SUMMARY... 7 HOOFDSTUK 1: INLEIDING...

INHOUD INHOUD... 2 SAMENVATTING... 5 EXECUTIVE SUMMARY... 7 HOOFDSTUK 1: INLEIDING... TEN GELEIDE In opdracht van de Vlaamse Regering is bij Vito, de Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek, in 1995 een Vlaams kenniscentrum voor Beste Beschikbare Technieken opgericht. Dit BBT-kenniscentrum

Nadere informatie

- Decreet van 5 april 1995 houdende algemene bepalingen inzake milieubeleid (afgekort DABM ) 3

- Decreet van 5 april 1995 houdende algemene bepalingen inzake milieubeleid (afgekort DABM ) 3 1.1. WETGEVING 1.1.1. INLEIDING I Een overzicht geven van alle wetgeving in verband met milieu is haast onbegonnen werk. Hieronder wordt de belangrijkste milieuwetgeving per thema weergegeven. In voorkomend

Nadere informatie

EEN KORTE INLEIDING OP VOS-RICHTLIJNEN

EEN KORTE INLEIDING OP VOS-RICHTLIJNEN Hempel ondersteunt zijn klanten en eindgebruikers op verschillende manieren. We verschaffen productgegevens om het VOS-gebruik te bewaken, geven advies over het samenstellen van coatingsystemen die aan

Nadere informatie

INHOUD. Voorwoord 13. Inleiding 15 Indeling van milieuproblemen 19 Indeling van dit boek 19 Inleiding tot de Vlaamse milieuwetgeving voor bedrijven 19

INHOUD. Voorwoord 13. Inleiding 15 Indeling van milieuproblemen 19 Indeling van dit boek 19 Inleiding tot de Vlaamse milieuwetgeving voor bedrijven 19 INHOUD Voorwoord 13 Inleiding 15 Indeling van milieuproblemen 19 Indeling van dit boek 19 Inleiding tot de Vlaamse milieuwetgeving voor bedrijven 19 Deel 1. LUCHTVERONTREINIGING EN -ZUIVERING 23 1. Inleiding

Nadere informatie

Beste Beschikbare Technieken (BBT) voor het inwendig reinigen van tanks en vaten

Beste Beschikbare Technieken (BBT) voor het inwendig reinigen van tanks en vaten Beste Beschikbare Technieken (BBT) voor het inwendig reinigen van tanks en vaten Finaal rapport D. Huybrechts, P. Vercaemst en R. Dijkmans Studie uitgevoerd door het Vlaams Kenniscentrum voor Beste Beschikbare

Nadere informatie

1.TYPOLOGIE VAN DE ONDERNEMINGEN NOMENCLATUUR VAN DE

1.TYPOLOGIE VAN DE ONDERNEMINGEN NOMENCLATUUR VAN DE 1.TYPOLOGIE VAN DE ONDERNEMINGEN NOMENCLATUUR VAN DE ECONOMISCHE ACTIVITEITEN - NACE De ondernemingen kunnen worden beschreven aan de hand van verschillende typologieën, die elk beantwoorden aan precieze

Nadere informatie

Handhaving Oplosmiddelenbesluit

Handhaving Oplosmiddelenbesluit Handhaving Oplosmiddelenbesluit Schakeldagen voorjaar 2009 Erwin Theelen In opdracht van Inhoudsopgave Specifieke wensen? 1. Inleiding Oplosmiddelenbesluit (10 min) 2. Praktijkblad Handhaving Oplosmiddelenbesluit

Nadere informatie

Beste Beschikbare Technieken (BBT) voor de slachthuissector

Beste Beschikbare Technieken (BBT) voor de slachthuissector Beperkte verspreiding Beste Beschikbare Technieken (BBT) voor de slachthuissector Eindrapport An Derden, Judith Schrijvers 1, Michel Suijkerbuijk 1, Anouk Van de Meulebroecke 1, Peter Vercaemst en Roger

Nadere informatie

Bijlage II.Categorieën activiteiten

Bijlage II.Categorieën activiteiten Bijlage II.Categorieën activiteiten 1. Installaties of delen van installaties die voor onderzoek, ontwikkeling en het testen van nieuwe producten en processen worden gebruikt, en installaties die uitsluitend

Nadere informatie

Beste Beschikbare Technieken (BBT) voor de zuivelindustrie

Beste Beschikbare Technieken (BBT) voor de zuivelindustrie Beste Beschikbare Technieken (BBT) voor de zuivelindustrie Beste Beschikbare Technieken (BBT) voor de zuivelindustrie A. Derden, S. Vanassche en D. Huybrechts http://www.emis.vito.be Academia Press Gent

Nadere informatie

RICHTLIJN BIJ HET OPSTELLEN VAN EEN WERKPLAN

RICHTLIJN BIJ HET OPSTELLEN VAN EEN WERKPLAN Pagina : 1 van 6 RICHTLIJN BIJ HET OPSTELLEN VAN EEN WERKPLAN Inhoudsopgave 1. Doel en toepassingsgebied 2. Principes 3. Indienen van een werkplan 4. Inhoud van het werkplan 4.1. Een duidelijke en overzichtelijke

Nadere informatie

Gelet op het decreet van 28 juni 1985 betreffende de milieuvergunning (Milieuvergunningsdecreet), zoals gewijzigd bij latere decreten;

Gelet op het decreet van 28 juni 1985 betreffende de milieuvergunning (Milieuvergunningsdecreet), zoals gewijzigd bij latere decreten; MLVER/0300000006/gvda - ak OVER DE MEDEDELING VAN VERANDERING VAN DE N.V. BP CHEMBEL MET BETREKKING TOT EEN CHEMISCH BEDRIJF, GELEGEN TE 2440 GEEL, AMOCOLAAN 2. De bestendige deputatie van de provincieraad

Nadere informatie

Melding van de exploitatie of verandering van een inrichting van uitsluitend klasse 3

Melding van de exploitatie of verandering van een inrichting van uitsluitend klasse 3 Melding van de exploitatie of verandering van een inrichting van uitsluitend klasse 3 Aan het college van burgemeester en schepenen VLAREM-03-140917 In te vullen door de behandelende afdeling dossiernummer

Nadere informatie

VERGUNNINGEN OP DE WERF. Simon November VCB 12 maart 2014

VERGUNNINGEN OP DE WERF. Simon November VCB 12 maart 2014 VERGUNNINGEN OP DE WERF Simon November VCB 12 maart 2014 Deel I : Wat zijn VLAREM I en VLAREM II? WAT ZIJN HET VLAREM I EN HET VLAREM II? Deel I : Wat zijn VLAREM I en VLAREM II? Basisdecreet van de VLAREM-reglementering?

Nadere informatie

MINISTERIE VAN HET WAALSE GEWEST

MINISTERIE VAN HET WAALSE GEWEST MINISTERIE VAN HET WAALSE GEWEST N. 2003 959 [2003/200317] 16 JANUARI 2003. Besluit van de Waalse Regering houdende sectorale voorwaarden inzake watergebruik bij de vervaardiging van suiker De Waalse Regering,

Nadere informatie

Wat is Hardmetaal? Wij produceren ons hardmetaal dus milieuvriendelijk!

Wat is Hardmetaal? Wij produceren ons hardmetaal dus milieuvriendelijk! Wat is Hardmetaal? Wat is Hardmetaal? Hardmetaal is een composiet wat bestaat uit een combinatie van harde, slijtvaste carbidedie zijn opgenomen in een bindmiddel. Hardmetaal ontstaat na een zorgvuldig

Nadere informatie

VERTALING MINISTERIE VAN HET WAALSE GEWEST

VERTALING MINISTERIE VAN HET WAALSE GEWEST VERTALING MINISTERIE VAN HET WAALSE GEWEST N. 2003 967 [2003/200311] 16 JANUARI 2003. Besluit van de Waalse Regering houdende sectorale voorwaarden inzake watergebruik i.v.m. de vervaardiging van kleurstoffen

Nadere informatie

Revisieversie van de Activiteitenregeling met de voorgestelde wijzigingen voor energiebesparing door de 4e tranche*

Revisieversie van de Activiteitenregeling met de voorgestelde wijzigingen voor energiebesparing door de 4e tranche* Revisieversie van de Activiteitenregeling met de voorgestelde wijzigingen voor energiebesparing door de 4e tranche* De voorgestelde wijzigingen voor energiebesparing van het Activiteitenregeling milieubeheer

Nadere informatie

Omzetting Energie-efficiëntie Richtlijn in VLAREM. Vicky Demeyer Afdeling Milieuvergunningen

Omzetting Energie-efficiëntie Richtlijn in VLAREM. Vicky Demeyer Afdeling Milieuvergunningen Omzetting Energie-efficiëntie Richtlijn in VLAREM Afdeling Milieuvergunningen Energie-efficiëntie Richtlijn Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 betreffende energie-efficiëntie,

Nadere informatie

Bijlage 1.2.2bis bij het besluit van de Vlaamse Regering van 1 juni 1995 houdende algemene en sectorale bepalingen inzake milieuhygiëne

Bijlage 1.2.2bis bij het besluit van de Vlaamse Regering van 1 juni 1995 houdende algemene en sectorale bepalingen inzake milieuhygiëne Bijlage 4 bij het besluit van de Vlaamse Regering tot wijziging van diverse besluiten inzake leefmilieu houdende omzetting van Europese richtlijnen en andere diverse wijzigingen Bijlage 1.2.2bis bij het

Nadere informatie

Beste Beschikbare Technieken (BBT) voor Wasserijen en Linnenverhuurders

Beste Beschikbare Technieken (BBT) voor Wasserijen en Linnenverhuurders Beste Beschikbare Technieken (BBT) voor Wasserijen en Linnenverhuurders Beste Beschikbare Technieken (BBT) voor Wasserijen en Linnenverhuurders Liesbet Van den Abeele, Stella Vanassche, Els Hooyberghs

Nadere informatie

Beste Beschikbare Technieken (BBT) voor Laboratoria

Beste Beschikbare Technieken (BBT) voor Laboratoria Beste Beschikbare Technieken (BBT) voor Laboratoria B. Verstappen, E. Meynaerts, S. Smolders en D. Huybrechts www.emis.vito.be Studie uitgevoerd door het Vlaams Kenniscentrum voor Beste Beschikbare Technieken

Nadere informatie

Beste Beschikbare Technieken (BBT) voor kunststofverwerking

Beste Beschikbare Technieken (BBT) voor kunststofverwerking Beste Beschikbare Technieken (BBT) voor kunststofverwerking Beste Beschikbare Technieken (BBT) voor kunststofverwerking A. Jacobs, E. Hooyberghs, E. Meynaerts en K. Vrancken http://www.emis.vito.be Academia

Nadere informatie

Beste Beschikbare Technieken (BBT) voor ziekenhuizen en andere verzorgingsinstellingen

Beste Beschikbare Technieken (BBT) voor ziekenhuizen en andere verzorgingsinstellingen Beperkte verspreiding Beste Beschikbare Technieken (BBT) voor ziekenhuizen en andere verzorgingsinstellingen Eindversie P. Vercaemst, A. Vandebroek (Abesco), M. Hoessels (PKF), H. Witters en R. Dijkmans

Nadere informatie

sectorplan 27 Industrieel afvalwater

sectorplan 27 Industrieel afvalwater sectorplan Industrieel afvalwater 1 Achtergrondgegevens 1. Belangrijkste afvalstoffen Industriële afvalwaterstromen (niet reinigbaar in biologische afvalwaterzuiveringsinstallaties) 2. Belangrijkste bronnen

Nadere informatie

Gelet op het decreet van 28 juni 1985 betreffende de milieuvergunning, zoals herhaaldelijk gewijzigd bij decreten van het Vlaams Parlement.

Gelet op het decreet van 28 juni 1985 betreffende de milieuvergunning, zoals herhaaldelijk gewijzigd bij decreten van het Vlaams Parlement. Dossiernummer 36006/13/2/M/4 Besluit van de deputatie van de Provincieraad waarbij akte verleend wordt van de geplande verandering gemeld door N.V. SADEF voor een inrichting gelegen Bruggesteenweg 60 8830

Nadere informatie

BEKENDMAKING VAN EEN MILIEUVERGUNNINGSAANVRAAG EN OPENBAAR ONDERZOEK

BEKENDMAKING VAN EEN MILIEUVERGUNNINGSAANVRAAG EN OPENBAAR ONDERZOEK Referentie provincie: 37007/2/1/A/5 BEKENDMAKING VAN EEN MILIEUVERGUNNINGSAANVRAAG EN OPENBAAR ONDERZOEK Door de gemeenteraad/stad Meulebeke Gegevens over de bevoegde overheid de deputatie van de provincieraad

Nadere informatie

Melding van de exploitatie of verandering van een inrichting van uitsluitend klasse 3

Melding van de exploitatie of verandering van een inrichting van uitsluitend klasse 3 Melding van de exploitatie of verandering van een inrichting van uitsluitend klasse 3 Aan het college van burgemeester en schepenen VLAREM-03-03022009 In te vullen door de behandelende afdeling dossiernummer

Nadere informatie

In dit hoofdstuk gaan wij op zoek naar de verschillende vergunningen die nodig zijn voor de opstart van een kapsalon.

In dit hoofdstuk gaan wij op zoek naar de verschillende vergunningen die nodig zijn voor de opstart van een kapsalon. 12. Vergunningen. In dit hoofdstuk gaan wij op zoek naar de verschillende vergunningen die nodig zijn voor de opstart van een kapsalon. Er zijn 3 type vergunningen : 1. Stedebouwkundige vergunning (bouwvergunning)

Nadere informatie

Vlaremtrein 2011 Muziekactiviteiten Overige wijzigingen

Vlaremtrein 2011 Muziekactiviteiten Overige wijzigingen Overzicht 1. Terugblik 2012 Vlaremtrein 2011 Muziekactiviteiten Overige wijzigingen 2. In de pijplijn Vlaremtrein 2012 Besluit diffuse emissies Vlaremtrein 2013 Omgevingsvergunning Permanente vergunning

Nadere informatie

BEKENDMAKING VAN EEN MILIEUVERGUNNINGSAANVRAAG EN OPENBAAR ONDERZOEK

BEKENDMAKING VAN EEN MILIEUVERGUNNINGSAANVRAAG EN OPENBAAR ONDERZOEK Referentie provincie: 37011/206/2/A/1 BEKENDMAKING VAN EEN MILIEUVERGUNNINGSAANVRAAG EN OPENBAAR ONDERZOEK Door de gemeente Pittem Gegevens over de bevoegde overheid de deputatie van de provincieraad Gegevens

Nadere informatie

Beste Beschikbare Technieken (BBT) voor de benzinetankstations

Beste Beschikbare Technieken (BBT) voor de benzinetankstations Algemene verspreiding Beste Beschikbare Technieken (BBT) voor de benzinetankstations Eindrapport Peter Meulepas, Peter Vercaemst en Roger Dijkmans Studie uitgevoerd door het Vlaams Kenniscentrum voor Beste

Nadere informatie

Beste Beschikbare Technieken (BBT) voor de droogkuissector

Beste Beschikbare Technieken (BBT) voor de droogkuissector Beste Beschikbare Technieken (BBT) voor de droogkuissector Beste Beschikbare Technieken (BBT) voor de droogkuissector D. Huybrechts, I. Van Tomme 1 en P. Meirhaeghe 2 1 Arcadis 2 Piet & Co Milieubeheer

Nadere informatie

Beste Beschikbare Technieken voor verf-, lak-, vernis-, drukinkten lijmproductie

Beste Beschikbare Technieken voor verf-, lak-, vernis-, drukinkten lijmproductie Beste Beschikbare Technieken voor verf-, lak-, vernis-, drukinkten lijmproductie Beste Beschikbare Technieken (BBT) voor Verf-, Lak-, Vernis-, Drukinkten Lijmproductie Beste Beschikbare Technieken (BBT)

Nadere informatie

Ontheffing tot het opstellen van een MER

Ontheffing tot het opstellen van een MER Vlaamse overheid Departement Leefmilieu, Natuur en Energie Afdeling Milieu-, Natuur- en Energiebeleid, Dienst Mer Koning Albert II-laan 20, bus 8 1000 BRUSSEL Tel: 02/553.80.79 fax: 02/553.80.75 Ontheffing

Nadere informatie

artikel SUSTAINGRAPH TECHNISCH ARTIKEL

artikel SUSTAINGRAPH TECHNISCH ARTIKEL SUSTAINGRAPH TECHNISCH ARTIKEL SUSTAINGRAPH is een Europees project, gericht (op het verbeteren van) de milieuprestaties van Europese Grafimediabedrijven binnen de productlevenscyclus van hun grafimedia

Nadere informatie

VLAREM-trein 2013 Overzicht wijzigingen

VLAREM-trein 2013 Overzicht wijzigingen VLAREM-trein 2013 Overzicht wijzigingen Toelichtingssessies VLAREM-trein 2013 en VLAREM III 10 &13 juni en 3 juli 2014 Annelies Faelens LNE- Afdeling Milieuvergunningen Inhoud BBT-studie voor de houtverwerkende

Nadere informatie

Nieuwe IPPC-installaties vanaf januari 2013

Nieuwe IPPC-installaties vanaf januari 2013 Nieuwe IPPC-installaties vanaf januari 2013 Kenniscentrum InfoMil Bianca Schijven Opbouw IPPC-installatie Nieuwe categorieën Wat betekent voor omgevingsvergunning Enkele casussen 2 IPPC-installatie Definitie

Nadere informatie

Beste Beschikbare Technieken voor composteer- en vergistingsinstallaties

Beste Beschikbare Technieken voor composteer- en vergistingsinstallaties Beste Beschikbare Technieken voor composteer- en vergistingsinstallaties Beste Beschikbare Technieken (BBT) voor composteer- en vergistingsinstallaties D. Huybrechts en K. Vrancken http://www.emis.vito.be

Nadere informatie

Infoblad. Solventemissies Neem het niet te (v)luchtig op! Is de solventrichtlijn van toepassing op mijn bedrijf? 1. Rubriek 59 VLAREM I

Infoblad. Solventemissies Neem het niet te (v)luchtig op! Is de solventrichtlijn van toepassing op mijn bedrijf? 1. Rubriek 59 VLAREM I Infoblad Solventemissies Neem het niet te (v)luchtig op! De invoering van de solventrichtlijn (99/13/EG) in 2001 is één van de belangrijkste maatregelen geweest die de voorbije jaren werd ingevoerd om

Nadere informatie

drukhouders Sectorplan 70: CFK s, HCFK s, HFK s en halonen Beleidskader

drukhouders Sectorplan 70: CFK s, HCFK s, HFK s en halonen Beleidskader TEKST SECTORPLAN 45 (onderdeel LAP) Sectorplan 45 Brandblussers I Afbakening Dit sectorplan heeft betrekking op de verwerking van brandblussers. Onderstaand - niet limitatief bedoeld - overzicht bevat

Nadere informatie

Verwerkbaarheid en contractuele sanering van bedrijfsafvalwaters via openbare zuiveringsinfrastructuur herbekeken

Verwerkbaarheid en contractuele sanering van bedrijfsafvalwaters via openbare zuiveringsinfrastructuur herbekeken Datum: 25 november 2005 Steven Eersels/ Bart Gille (Sertius cvba) Ref: omzendbrief_def.doc Verwerkbaarheid en contractuele sanering van bedrijfsafvalwaters via openbare zuiveringsinfrastructuur herbekeken

Nadere informatie

Besluit van de Deputatie

Besluit van de Deputatie 8e Directie Dienst 82 Milieuhygiëne aanwezig André Denys, gouverneur-voorzitter Besluit van de Deputatie Alexander Vercamer, Peter Hertog, Jozef Dauwe, leden Frans Van Gaeveren toegevoegd lid referte betreft

Nadere informatie

34013/110/1/W/1. De Bestendige Deputatie van de Provincieraad,

34013/110/1/W/1. De Bestendige Deputatie van de Provincieraad, 34013/110/1/W/1 Besluit van de Bestendige Deputatie van de Provincieraad, in verband met de aanvraag DEVAMIX / B.S.V. Beneluxlaan(S) 201 8530 Harelbeke tot het wijzigen/aanvullen van de vergunningsvoorwaarden

Nadere informatie

Vlaams beleid luchtverontreiniging en. milieuvergunningsaanvragen

Vlaams beleid luchtverontreiniging en. milieuvergunningsaanvragen Vlaams beleid luchtverontreiniging en milieuvergunningsaanvragen Geert Pillu Adviesverlener LNE afdeling Milieuvergunningen Brugge Vlaams beleid luchtverontreiniging en milieuvergunningsaanvragen Kennis

Nadere informatie

Ontwerpbesluit inzake de Wet verontreiniging oppervlaktewateren

Ontwerpbesluit inzake de Wet verontreiniging oppervlaktewateren Ontwerpbesluit inzake de Wet verontreiniging oppervlaktewateren Nummer : 2009.09833V Venlo, Bijlage(n) : Het Dagelijks Bestuur heeft op 12 augustus 2009 een aanvraag om vergunning op grond van de Wet verontreiniging

Nadere informatie

Reinigen met (heet) water onder druk / Stralen

Reinigen met (heet) water onder druk / Stralen Factsheet 3: Reinigen met (heet) water onder druk / Stralen Met deze factsheet kan bepaald worden welke reinigingsmethode gebruikt wordt en wat de geldende milieuregels, zoals benoemd in het voorblad,

Nadere informatie

Activiteiten C&T technics bv :

Activiteiten C&T technics bv : Activiteiten : Chemische Oppervlaktebehandeling voor het lakken en coaten Ontlakken van vrijwel alle metalen en sommige kunststoffen Industrieel reinigen: Plastic industrie Proces industrie Petrochemische

Nadere informatie

Gelet op het decreet van 28 juni 1985 betreffende de milieuvergunning (Milieuvergunningsdecreet), zoals gewijzigd bij latere decreten;

Gelet op het decreet van 28 juni 1985 betreffende de milieuvergunning (Milieuvergunningsdecreet), zoals gewijzigd bij latere decreten; Besluit Departement Leefmilieu Dienst Milieuvergunningen MLVER-2012-0012/GVDA-mb BESLUIT VAN DE DEPUTATIE VAN DE PROVINCIE ANTWERPEN OVER DE MEDEDELING VAN VERANDERING VAN DE NV HENRAD MET BETREKKING TOT

Nadere informatie

sectorplan 21 Metaalafvalstoffen

sectorplan 21 Metaalafvalstoffen sectorplan Metaalafvalstoffen 1 Achtergrondgegevens 1. Belangrijkste afvalstoffen Ferro en non-ferro metaalafvalstoffen 2. Belangrijkste bronnen Metaalindustrie, huishoudens en bedrijven 3. Aanbod in 2000

Nadere informatie

voor de deur Mobiele opvangmiddelen voor afvalwater Opslag van afvalwater Clean Water Mobiele waterzuiver

voor de deur Mobiele opvangmiddelen voor afvalwater Opslag van afvalwater Clean Water Mobiele waterzuiver Mobiele waterzuivering voor de deur Mobiele opvangmiddelen voor afvalwater Opslag van afvalwater Clean Water Mobiele waterzuiver ing Afvalwater zuiveren voor de deur Afvalwater zuiveren voor de deur? Niet

Nadere informatie

sectorplan 21 Metaalafvalstoffen

sectorplan 21 Metaalafvalstoffen sectorplan Metaalafvalstoffen 1 Achtergrondgegevens 1. Belangrijkste afvalstoffen Ferro en non-ferro metaalafvalstoffen 2. Belangrijkste bronnen Metaalindustrie, huishoudens en bedrijven 3. Aanbod in 2000

Nadere informatie

MINISTERIE VAN DE VLAAMSE GEMEENSCHAP

MINISTERIE VAN DE VLAAMSE GEMEENSCHAP MINISTERIE VAN DE VLAAMSE GEMEENSCHAP 10 MAART 1999. - Omzendbrief OW98/4 betreffende aanleg van riolen langs gewestwegen. - Deelname in de kosten door de administratie Wegen en Verkeer (AWV). - Trefwoorden

Nadere informatie

VLAREM III Glasproductie. Toelichtingssessies VLAREM-trein 2013 en VLAREM III

VLAREM III Glasproductie. Toelichtingssessies VLAREM-trein 2013 en VLAREM III VLAREM III Glasproductie Toelichtingssessies VLAREM-trein 2013 en VLAREM III Inleiding Historiek Situering Inhoud Toepassingsgebied en definities Algemene bepalingen Overzicht deelsectoren Historiek Publicatie

Nadere informatie

allround metaalbewerking op topniveau

allround metaalbewerking op topniveau allround metaalbewerking op topniveau Laseren (FMT) is een betrouwbare toeleverancier in de metaalindustrie. Al meer dan vijftig jaar zijn wij in staat kwaliteit te leveren met een grote flexibiliteit

Nadere informatie

Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen

Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen Omzendbrief met betrekking tot het ontsmetten van gereedschap in slachthuizen, uitsnijderijen en inrichtingen voor het vervaardigen van gehakt

Nadere informatie

De regelgeving van de Europese Unie rond Milieu. Hoofdstuk 3. De regelgeving van de Europese Unie rond Milieu

De regelgeving van de Europese Unie rond Milieu. Hoofdstuk 3. De regelgeving van de Europese Unie rond Milieu Hoofdstuk 3 De regelgeving van de Europese Unie rond Milieu In Europa is een aanzienlijk deel van de totale vervuiling afkomstig van industriële productieprocessen Om de bijdrage van de Europese industrie

Nadere informatie

Leveranciersverklaring van EBC golfkarton bv Naaldwijk

Leveranciersverklaring van EBC golfkarton bv Naaldwijk Leveranciersverklaring van EBC golfkarton bv Naaldwijk Leveranciersverklaring met betrekking tot de kartonnen verpakkingen, in relatie tot de geldende wetgeving op het gebied van milieu, verpakken en verpakkingsafval.

Nadere informatie

Vlaamse Regering DE VLAAMSE REGERING,

Vlaamse Regering DE VLAAMSE REGERING, Vlaamse Regering Besluit van de Vlaamse Regering tot wijziging van het besluit van de Vlaamse Regering van 6 februari 1991 houdende vaststelling van het Vlaams reglement betreffende de milieuvergunning

Nadere informatie

Beste Beschikbare Technieken (BBT) voor de veeteeltsector

Beste Beschikbare Technieken (BBT) voor de veeteeltsector Beste Beschikbare Technieken (BBT) voor de veeteeltsector Beste Beschikbare Technieken (BBT) voor de veeteeltsector An Derden, Erika Meynaerts, Peter Vercaemst en Karl Vrancken http://www.emis.vito.be

Nadere informatie

VOORSCHRIFTEN. behorende bij het ontwerpbesluit. betreffende de Wet milieubeheer voor de inrichting

VOORSCHRIFTEN. behorende bij het ontwerpbesluit. betreffende de Wet milieubeheer voor de inrichting VOORSCHRIFTEN behorende bij het ontwerpbesluit betreffende de Wet milieubeheer voor de inrichting Jellice Pioneer Europe te Kapitein Antiferstraat 31 te Emmen 2 INHOUDSOPGAVE 1 OPSLAG GEVAARLIJKE STOFFEN

Nadere informatie

Beste Beschikbare Technieken (BBT) voor de drankenindustrie

Beste Beschikbare Technieken (BBT) voor de drankenindustrie Beste Beschikbare Technieken (BBT) voor de drankenindustrie Beste Beschikbare Technieken (BBT) voor de drankenindustrie An Derden, Stella Vanassche, Els Hooyberghs en Diane Huybrechts http://www.emis.vito.be

Nadere informatie

BIJLAGE 1 LEIDRAAD AANVRAAG EXTRA STEUN VOOR BEDRIJFSPROJECTEN GERICHT OP DTO

BIJLAGE 1 LEIDRAAD AANVRAAG EXTRA STEUN VOOR BEDRIJFSPROJECTEN GERICHT OP DTO VERSIE 3.0 _ APRIL 2009 BIJLAGE 1 LEIDRAAD AANVRAAG EXTRA STEUN VOOR BEDRIJFSPROJECTEN GERICHT OP DTO Bischoffsheimlaan 25 B - 1000 Brussel Tel : +32 02 209 09 00 Fax : +32 02 223 11 81 e-mail : info@iwt.be

Nadere informatie

cursus Natlakken niveau 1, 2 en 3

cursus Natlakken niveau 1, 2 en 3 cursus Natlakken niveau 1, 2 en 3 cursus Natlakken niveau 1, 2 en 3 Om materialen te voorzien van een coating zijn verschillende technieken en methodes beschikbaar. Het aandeel gelakte producten heeft

Nadere informatie

Vlaamse Regering :~~~= )~ = :n- AMV/000151656/1002

Vlaamse Regering :~~~= )~ = :n- AMV/000151656/1002 Vlaamse Regering :~~~= )~ = :n- AMV/000151656/1002 Besluit van de Vlaamse minister van Leefmilieu, Natuur en Cultuur houdende uitspraak over een aanvraag tot afwijking van artikel 5.4.1.2, 2, van titel

Nadere informatie

FINALE DRAFT Beste Beschikbare Technieken (BBT) voor verontreinigd hemelwater voor de afvalopslag sector

FINALE DRAFT Beste Beschikbare Technieken (BBT) voor verontreinigd hemelwater voor de afvalopslag sector Beperkte verspreiding FINALE DRAFT Beste Beschikbare Technieken (BBT) voor verontreinigd hemelwater voor de afvalopslag sector Verachtert Els, Vander Aa Sander, Polders Caroline, Van den Abeele Liesbet,

Nadere informatie

Gedragsregels VTU Kisten commissie

Gedragsregels VTU Kisten commissie Doel/doelstelling Het doel van de gedragsregels m.b.t. kisten die geschikt zijn om te worden gecremeerd, is ervoor te zorgen dat de crematie van een kist kan plaatsvinden zonder problemen, waarbij de getekende

Nadere informatie

Vlaamse Regering :~~.= :~ = AMV/000787/1004

Vlaamse Regering :~~.= :~ = AMV/000787/1004 Vlaamse Regering :~~.=,n- '...,'1 :~ = AMV/000787/1004 Besluit van de Vlaamse minister van Leefmilieu, Natuur en Cultuur houdende uitspraak over een aanvraag tot afwijking van artikel 5.4.1.2, 2, van titel

Nadere informatie

Beste Beschikbare Technieken (BBT) voor de grafische sector

Beste Beschikbare Technieken (BBT) voor de grafische sector Beperkte verspreiding Beste Beschikbare Technieken (BBT) voor de grafische sector Smets T., Huybrechts D. & Vanassche S. Studie uitgevoerd door het Vlaams Kenniscentrum voor Beste Beschikbare Technieken

Nadere informatie

MINISTERIE VAN HET WAALSE GEWEST

MINISTERIE VAN HET WAALSE GEWEST N. 2006 2115 MINISTERIE VAN HET WAALSE GEWEST [2006/201750] 4 MEI 2006. Besluit van de Waalse Regering tot wijziging van het besluit van de Waalse Regering van 4 juli 2002 betreffende de procedure en diverse

Nadere informatie

VOS in het Activiteitenbesluit

VOS in het Activiteitenbesluit VOS in het Activiteitenbesluit Schakeldagen 2009 Gert Locht In opdracht van Inhoud Activiteitenbesluit VOS-voorschriften Voorschriften bij reinigen, coaten, lijmen Casus deel 1 VOS-verbruik Maatregelen

Nadere informatie

Afdeling Vergunningen Toezicht en Handhaving Aanvraagformulier maatwerkvoorschriften op basis van het Besluit lozen buiten inrichtingen

Afdeling Vergunningen Toezicht en Handhaving Aanvraagformulier maatwerkvoorschriften op basis van het Besluit lozen buiten inrichtingen Afdeling Vergunningen Toezicht en Handhaving Aanvraagformulier maatwerkvoorschriften op basis van het Besluit lozen buiten inrichtingen Aan het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Purmerend.

Nadere informatie

Beste Beschikbare Technieken voor de grafische sector

Beste Beschikbare Technieken voor de grafische sector Beste Beschikbare Technieken voor de grafische sector Beste Beschikbare Technieken (BBT) voor de grafische sector Beste Beschikbare Technieken (BBT) voor de grafische sector Smets T., Huybrechts D. &

Nadere informatie

Het Minamata Verdrag:

Het Minamata Verdrag: Het Minamata Verdrag: Internationale ontwikkelingen voor het minimaliseren en voorkomen van kwikgebruik Farzia Hausil, NIMOS Datum: 14 maart 2013 Inhoud Key findings van het rapport UNEP Global Mercury

Nadere informatie

MLVER/9800000164/PAG/sdv

MLVER/9800000164/PAG/sdv MLVER/9800000164/PAG/sdv HOUDENDE GEDEELTELIJKE AKTENEMING VAN EEN MELDING VAN N.V. EEG SLACHTHUIS VOOR HET VERANDEREN VAN EEN INRICHTING, GELEGEN TE 2800 MECHELEN, SLACHTHUISLAAN 1. De bestendige deputatie

Nadere informatie

Milieuzorg voor contractors. Cédric Janssens Milieucoördinator GTO EMEA CVA Gent

Milieuzorg voor contractors. Cédric Janssens Milieucoördinator GTO EMEA CVA Gent Milieuzorg voor contractors Cédric Janssens Milieucoördinator GTO EMEA CVA Gent Onze grootste uitdaging Werken aan een duurzame toekomst Wij zijn mede de oorzaak van het milieuprobleem maar wij werken

Nadere informatie

VOORSCHRIFTEN. behorende bij de veranderingsvergunning Wm

VOORSCHRIFTEN. behorende bij de veranderingsvergunning Wm VOORSCHRIFTEN behorende bij de veranderingsvergunning Wm betreffende het voornemen tot het reinigen van afvalwater van derden in de bestaande Biologische Voorzuivering Installatie (BVZI) Attero Noord BV

Nadere informatie

De milieuvergunnings- en meldingsplicht

De milieuvergunnings- en meldingsplicht De milieuvergunnings- en meldingsplicht 03 3.1. Administratieve verplichtingen Scholen hebben stookinstallaties, slaan schadelijke producten op voor de verwarming, voor de laboratoria en voor werkplaatsen

Nadere informatie

VLAREM I Bijlage 1 - rubriek 17. 17. Gevaarlijke producten

VLAREM I Bijlage 1 - rubriek 17. 17. Gevaarlijke producten Pagina 1 VLAREM I Bijlage 1 - rubriek 17 Rubriek Omschrijving en Subrubrieken Klasse Bemerkingen Coördinator Audit Jaarverslag Vlarebo 17. Gevaarlijke producten Voor de toepassing van deze rubriek worden

Nadere informatie

WWW.MMBTOOLS.NL INFO@MMBTOOLS.NL. Wat is Hardmetaal?

WWW.MMBTOOLS.NL INFO@MMBTOOLS.NL. Wat is Hardmetaal? WWW.MMBTOOLS.NL INFO@MMBTOOLS.NL Wat is Hardmetaal? MMB TOOLS 2015 Wat is Hardmetaal? Hardmetaal is een composiet wat bestaat uit een combinatie van harde, slijtvaste carbidedie zijn opgenomen in een bindmiddel.

Nadere informatie

Statistieken 2004 VVVF. Vereniging van verf- en drukinktfabrikanten

Statistieken 2004 VVVF. Vereniging van verf- en drukinktfabrikanten VVVF Vereniging van verf- en drukinktfabrikanten Inhoud Algemeen 3 De Nederlandse verfmarkt 4 Verfproducten 4 De Nederlandse verfmarkt 4 Tabel 1 Afzet VVVF-leden verfproducenten en importeurs 4 Grafiek

Nadere informatie

BEKENDMAKING VAN EEN MILIEUVERGUNNINGSAANVRAAG EN OPENBAAR ONDERZOEK

BEKENDMAKING VAN EEN MILIEUVERGUNNINGSAANVRAAG EN OPENBAAR ONDERZOEK Referentie provincie: 37007/26/1/A/7 BEKENDMAKING VAN EEN MILIEUVERGUNNINGSAANVRAAG EN OPENBAAR ONDERZOEK Door de gemeenteraad/stad Gegevens over de bevoegde overheid de deputatie van de provincieraad

Nadere informatie

Beste Beschikbare Technieken voor de glastuinbouw

Beste Beschikbare Technieken voor de glastuinbouw Beste Beschikbare Technieken voor de glastuinbouw Beste Beschikbare Technieken (BBT) voor de glastuinbouw A. Derden, L. Goovaerts, P. Vercaemst en K. Vrancken http://www.emis.vito.be Academia Press -

Nadere informatie

Gelet op het decreet van 28 juni 1985 betreffende de milieuvergunning (Milieuvergunningsdecreet), zoals gewijzigd bij latere decreten;

Gelet op het decreet van 28 juni 1985 betreffende de milieuvergunning (Milieuvergunningsdecreet), zoals gewijzigd bij latere decreten; Besluit Departement Leefmilieu Dienst Milieuvergunningen MLVER-2011-0104/ELSL/kadc BESLUIT VAN DE DEPUTATIE VAN DE PROVINCIE ANTWERPEN OVER DE MEDEDELING VAN VERANDERING VAN NV COLOMBUS-HTC, BVBA AFVALSTOFFEN

Nadere informatie

Formulier voor het bekomen van een premie voor de aanleg van een individuele zuiveringsinstallatie

Formulier voor het bekomen van een premie voor de aanleg van een individuele zuiveringsinstallatie Deel 1. Inlichtingen te verstrekken door de particulier 1. Administratieve gegevens Naam aanvrager:... Adres aanvrager:... Adres installatie (enkel indien verschillend van adres aanvrager):... Nummer financiële

Nadere informatie

Gelet op het M.B. d.d. 26.11.1996 waarbij in beroep het besluit d.d. 30.5.1996 van de Bestendige Deputatie wordt bevestigd;

Gelet op het M.B. d.d. 26.11.1996 waarbij in beroep het besluit d.d. 30.5.1996 van de Bestendige Deputatie wordt bevestigd; Dossiernummer 7C/37010/2/1/M/2 Besluit van de Bestendige Deputatie van de Provincieraad waarbij akte verleend wordt van de geplande verandering gemeld door N.V. TACK TRUCK- EN TANKCLEANING voor een inrichting

Nadere informatie

Bijlage 2: SBI codes 1993 FME CWM

Bijlage 2: SBI codes 1993 FME CWM Bijlage 2: SBI codes 1993 FME CWM 24 Vervaardiging van chemische producten 241 Vervaardiging van basischemicaliën 2411 Vervaardiging van industriële gassen 2412 Vervaardiging van kleur- en verfstoffen

Nadere informatie

Gelet op het decreet van 28 juni 1985 betreffende de milieuvergunning (Milieuvergunningsdecreet), zoals gewijzigd bij latere decreten;

Gelet op het decreet van 28 juni 1985 betreffende de milieuvergunning (Milieuvergunningsdecreet), zoals gewijzigd bij latere decreten; Besluit Departement Leefmilieu Dienst Milieuvergunningen /nvd. BESLUIT VAN DE DEPUTATIE VAN DE PROVINCIE ANTWERPEN OVER EEN VERZOEK TOT WIJZIGING VAN VERGUNNINGSVOORWAARDEN. De deputatie van de provincie

Nadere informatie

FEITEN EN CIJFERS 2007 NEDERLANDSE VERF- EN DRUKINKTINDUSTRIE

FEITEN EN CIJFERS 2007 NEDERLANDSE VERF- EN DRUKINKTINDUSTRIE FEITEN EN CIJFERS NEDERLANDSE VERF- EN DRUKINKTINDUSTRIE Geen industrie is zo zichtbaar als de verf- en drukinktindustrie. Verven en lakken geven kleur en beschermen materialen zodat ze langer meegaan.

Nadere informatie

Grafische sector West-Vlaanderen Werkt 2, 2009

Grafische sector West-Vlaanderen Werkt 2, 2009 Grafische sector West-Vlaanderen Werkt 2, 2009 De grafische sector in West-Vlaanderen Foto: : Febelgra Jens Vannieuwenhuyse sociaaleconomisch beleid, WES De grafische sector is zeer divers. Grafische bedrijven

Nadere informatie

Vormen van milieueffectrapportage in Vlaanderen. Pascal Van Ghelue Geograaf Dienst Begeleiding Gebiedsgerichte Planprocessen

Vormen van milieueffectrapportage in Vlaanderen. Pascal Van Ghelue Geograaf Dienst Begeleiding Gebiedsgerichte Planprocessen Vormen van milieueffectrapportage in Vlaanderen Pascal Van Ghelue Geograaf Dienst Begeleiding Gebiedsgerichte Planprocessen Inhoud 1. Doel milieueffectrapportage 2. Regelgeving 3. Rapportagevormen (4)

Nadere informatie

Materialen. Introductie over Metaal:

Materialen. Introductie over Metaal: Introductie over Metaal: Wat is metaal Winning Structuur Eigenschappen Soorten metaal Methoden van bewerken Methoden van behandelen Metaalproducten Voordelen/nadelen Zuivere metalen IJzer Aluminium Koper

Nadere informatie