DUURZAME GEBOUWENSCHIL INFOBROCHURE

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "DUURZAME GEBOUWENSCHIL INFOBROCHURE"

Transcriptie

1 DUURZAME GEBOUWENSCHIL INFOBROCHURE

2

3 EEN DUURZAME GEBOUWSCHIL: WAT IS HET? De functie van een gebouwschil is bescherming bieden tegen vocht, wind, koude, zon en warmte. Steeds belangrijker ook (vooral in stedelijke context) wordt de bescherming tegen (omgevings-)geluid. Een gebouwschil creëert ook comfort voor de gebruikers van het gebouw. Tachtig procent van de milieu-impact van een gebouw situeert zich in de gebruiksfase. Het ontwerp van de gebouwschil heeft een zeer grote impact op het binnenklimaat en dus op het energieverbruik en op de milieu-impact van het gebouw. Een duurzame gebouwschil maakt dat het gebouw een zo beperkt mogelijke impact op het milieu en de omgeving heeft met een uitstekende kwaliteit van comfort voor de gebruikers. Bij het optrekken van een duurzame gebouwschil zijn er verschillende factoren die invloed hebben en waarmee rekening moet worden gehouden: Een goede isolatie voorkomt dat warmte zich verplaatst van de warme zijde naar de koude zijde van de gebouwschil. In de winter wordt de warmte binnengehouden, in de zomer omgekeerd. Een goede winddichting aan de buitenzijde van de constructie zal ervoor zorgen dat vocht, wind en stof niet in de isolatie kunnen dringen. Vocht kan er toe leiden dat de isolatie haar thermische kwaliteiten verliest. Een damp-open constructie (= gebruik van een damprem in plaats van een dampscherm om de constructie luchtdicht te maken) zal het in huis geproduceerd vocht op een optimale manier afvoeren of verwerken. We spreken van ademende muren. Dit heeft vooral een invloed op comfort.

4 Goed geïsoleerde gebouwschil Transmissieverliezen omvatten alle warmteverliezen doorheen de gebouwschil: dus tussen de verwarmde binnenruimte en de buitenomgeving, de bodem en de aangrenzende onverwarmde ruimten. De grootte van de transmissieverliezen hangt af van de grootte van de verliesoppervlakken, de isolerende kwaliteit van de gebouwschil en de eventuele aanwezigheid van koudebruggen. Door de transmissieverliezen te beperken, kunnen grote hoeveelheden warmte bespaard worden in de winter. Omgekeerd kan een goed geïsoleerde gebouwschil ook warmte in de zomer buiten houden (koelkastprincipe). Warmte plant zich makkelijker voort in bepaalde materialen, zoals bijvoorbeeld metalen. Andere materialen houden warmte beter tegen, zoals isolatiematerialen. Isolatie wordt geplaatst om warmteverliezen in de winter of ongewenste warmtewinsten in de zomer te beperken. Naast deze thermische kwaliteiten heeft isolatiemateriaal nog andere eigenschappen die van belang zijn. Technische eigenschappen: vuurvastheid, waterdampdoorlaatbaarheid, vochtvastheid, toepassingsmogelijkheden, duurzaamheid, akoestisch isolatievermogen, e.a. Milieu-eigenschappen: energie-impact van de ontginning en productie, van het vervoer, onderhoud, verwerking aan het einde van de levensduur (recyclage), e.a. Economische eigenschappen: de kost van het materiaal, de plaatsing en waar nodig het onderhoud en dit in verhouding tot de toepassingsmogelijkheden en de beoogde prestaties Eigenschappen met betrekking tot de gezondheid

5 Enkele begrippen in verband met thermische kwaliteit De energieprestatie- en binnenklimaatwetgeving (EPB) spreekt van een maximaal K-peil, U en R-waarden. In het geval van isolatiematerialen spreekt men over λ-waarden (lambda-waarden). Een korte toelichting van deze begrippen. Lambda-waarde (λ): de isolerende waarde van een materiaal De lambda-waarde geeft de warmtegeleidbaarheid van een materiaal aan. Ze wordt uitgedrukt in W/mK. Hoe hoger de waarde is, hoe beter de warmte geleid wordt en dus hoe minder goed het materiaal isoleert. De hogere (slechtere) waarde kan gecompenseerd worden door de dikte van het materiaal. λ = : ideale warmtegeleider λ = 0 : ideale warmte-isolator (bestaat niet) voorbeeld: Bij ramen wordt de luchtspouw vervangen door bijvoorbeeld argon voor een betere isolatie. Argon: 0,016 W/mK Lucht: 0,024 W/mK R-waarde of warmteweerstand van een materiaallaag De R-waarde geeft het warmte-isolerend vermogen van een materiaallaag aan, vaak gebruikt als isolerende waarde van dubbelglas, muren, vloeren, daken. De R-waarde wordt uitgedrukt in m 2 K/W. Hoe groter R, hoe groter de weerstand die de warmtedoorgang ondervindt en hoe beter het materiaal isoleert.

6 De materiaaldikte, in meter, wordt gedeeld door de λ-waarde. Hoe hoger de waarde, hoe beter de isolatie. Een dubbel zo dikke laag heeft proportioneel ook een dubbel zo goede warmteweerstand. De formule is R = d/λ waarbij: R = warmteweerstand in m 2 K/W d = dikte van het materiaal in m. λ = warmtegeleidingscoëfficiënt in W/m K U-waarde: de isolatiewaarde van een constructiedeel (bv.: dak, muur) Een U-waarde wordt uitgedrukt in W/m²K. De U-waarde van een constructiedeel geeft aan hoeveel warmte er per seconde en per vierkante meter verloren gaat als het temperatuurverschil tussen binnen en buiten 1 C is. De U is het symbool voor de warmtedoorgangscoëfficiënt. De formule is U = 1/R waarbij R de som is van de R-waarden van de verschillende onderdelen van de wand. Een muur is vaak samengesteld uit verschillende lagen (steen, lucht, isolatie, pleister,..). De R-waarden worden los van elkaar berekend en bij elkaar opgeteld.

7 Voorbeelden van U-waarden: Goed geïsoleerde muur: 0.3 W/m².K Muur van een passiefgebouw 0.08 W/m².K Enkel glas 5.5 W/m².K Dubbel glas 3.0 W/m².K Super isolerend glas 1.1 W/m².K Drievoudig glas 0.6 W/m².K K-peil: het isolatiepeil van een gebouw Het K-peil houdt rekening met het warmteverlies door de buitenmuren, de daken, de vloeren, de vensters... en met de compactheid van het gebouw. K-peil = globale isolatiewaarde van een gebouw Een laagenergiegebouw heeft een K-peil van K30, een passiefgebouw een K-peil van K15. λ U-waarden k peil MATERIAAL DIKTE SAMENBOUW

8 Soorten isolatiematerialen Isolatiematerialen worden vaak opgedeeld in drie categorieën in functie van de oorsprong van hun grondstoffen. A. Nagroeibare grondstoffen Komen uit land- en bosbouw. Het voordeel van nagroeibare grondstoffen is dat stofkringlopen volledig gesloten worden. Dit garandeert een duurzame ontwikkeling op lange termijn. Het voorkomt (1) uitputting van grondstoffen (een goed beheer waarborgt een constante aangroei) en (2) het afvalprobleem (materialen zijn hergebruik- of composteerbaar indien geen inmenging van synthetische ingrediënten). Deze materialen genieten meestal de voorkeur omwille van een positieve milieubalans, de afwezigheid van schadelijke stoffen voor de gezondheid, verschillende toepassingsmogelijkheden e.a. In de traditionele bouw zijn ze momenteel nog ondervertegenwoordigd, ondanks hun opmars. 1. VLAS is niet enkel de basis van linnen, maar ook van een volwaardig isolatiemateriaal dat zowel op rol als in halfstijve plaat verkrijgbaar is. Onder andere dankzij de extreem lage energie-inhoud haalt dit isolatiemateriaal de beste score op vlak van milieubelasting. Ook als akoestische isolatie presteert vlas zeer goed. Het is brandwerend en schimmelbestendig gemaakt door toevoeging van boorzout en/of ammoniumfosfaten.

9 2. HENNEP is net als vlas een bescheiden plant die zonder bemesting of pesticiden en zelfs op schrale grond zeer goed gedijt. De plant groeit snel en levert als mogelijk isolatiemateriaal zowel vezels als stukken met harde schil, de zogenaamde scheven. De hennepvezels worden net als vlas tot matten verwerkt; scheven (het houterige gedeelte van de stengel) kunnen als stortgoed of als toeslagstof voor isolerende pleister en lichte mortel worden gebruikt. Omdat het materiaal een schimmeldodende en antibacteriële werking heeft, is impregneren niet nodig. Hennep is geschikt voor isolatie van daken, muren en vloeren. 3. Zachte HOUTVEZELISOLATIE wordt uitsluitend gemaakt uit resthout, spint en schors, wat vrijkomt bij de productie van constructiehout bij houtzagerijen. Afhankelijk van de toepassing wordt niets, paraffine of latex toegevoegd. De mechanische eigenschappen zijn flexibel, vormvast en veerkrachtig. Bij toepassing in droge constructies is de levensduur onbeperkt. Houtvezelisolatie bevat zouten tegen schimmels en ter verhoging van de brandveiligheid. Deze zouten vormen geen gevaar voor de gezondheid. Houtvezelisolatie kent talloze toepassingen voor zowel vloer, dak als wand.

10 4. Isolatiemateriaal van PAPIERVLOKKEN wordt geproduceerd door het vermalen van oud en onverkocht krantenpapier tot wollige vlokken. Het resultaat is een duurzaam, relatief goedkoop en goed isolerend materiaal. Papiervlokken kunnen worden ingeblazen of in platen geperst. P a p i e r v lokken zijn geschikt als isolatie voor daken, muren en vloeren. Zowel als geluid- als warmte-isolatie. 5. SCHAPENWOL is het meest optimale isolatiemateriaal. Schapenwol heeft een uitstekende isolatiewaarde en warmteaccumulatie in alle seizoenen en is damp- en vochtregulerend. Daarnaast is schapenwol brandwerend, zelfdovend en bijzonder prettig in de verwerking. Schapenwol wordt gebruikt als thermische en akoestische isolatie van daken, vloeren, gevels, in plafonds en binnenmuren. 6. KURK bestaat uit, meestal bruine, platen met samengeperste kurkkorrels. Kurk is een licht, elastisch materiaal, gemaakt van de schors van de kurkeik. Kurk is nagroeibaar en op zich een weinig milieubelastend materiaal. Door middel van verwarming wordt kurk geëxpandeerd waardoor het in zijn eigen harsen wordt gebonden.

11 Aan het materiaal worden geen stoffen toegevoegd, waardoor het tijdens de grondstofwinning, de productie en het gebruik ook geen gevaarlijke stoffen afgeeft. Kurk kan worden gebruikt in dakconstructies, spouwmuur en vloerafwerkingen en is verkrijgbaar in platen of kan gestort worden in de vorm van losse korrels. B. Isolatiematerialen op basis van minerale grondstoffen Behoren tot de categorie van wat men wel eens natuurlijke materialen noemt. Hierbinnen wordt een onderscheid gemaakt tussen wereldwijd ruim voorradige grondstoffen (zand, klei, leem, andere aardestoffen...) en beperkt voorradige grondstoffen. De milieubalans is gemiddeld. Deze isolatiematerialen kennen opvallend veel toepassingsmogelijkheden en zijn relatief goedkoop. 7. GEËXPANDEERD PERLIET en VERMICULIET zijn vulkanische gesteenten die worden gebroken en verwerkt tot korrels. Na verhitting expanderen ze en krijgen goede isolerende eigenschappen. Perliet en vermiculiet zijn verkrijgbaar in platen of als losse korrels. De korrels zijn regelmatig van vorm. De platen kunnen met onbeklede kanten worden geleverd of met de bovenkant bedekt met een bitumencoating, en zijn zeer drukbestendig. Perliet en vermiculiet kunnen worden toegepast in dak, muur- en vloerconstructies.

12 8. CELLENGLAS (CG) bestaat uit zwarte harde platen met een schuimstructuur die bedekt kunnen zijn met een bitumencoating. Cellenglas, ook wel schuimglas genoemd, is een waterdampdicht isolatiemateriaal met gesloten cellen dat vocht-, vuur- en drukvast is en goede isolerende eigenschappen heeft. Het is bijzonder geschikt voor isolatie aan de buitenkant van kelders, voor de isolatie van platte en begroeide daken of als in te metselen isolatieblok. 9. MINERALE WOL (MW) bestaat uit geel-groene platen of dekens met een vezelige structuur uit rotswol of glaswol. Glaswol is gemaakt van glas (siliciumzand) en rotswol is gemaakt van rots (mineralen, vulkanisch gesteente). De platen of dekens kunnen aan één zijde voorzien zijn van glasvlies, kraftpapier, PVC-folie, aluminiumfolie, aluminiumplaat of gipskartonplaat, Wordt gebruikt als thermische en akoestische isolatie van hellende daken, onder planken vloeren, in plafonds en wanden. Er dient over gewaakt te worden dat de isolatie niet vochtig wordt: in natte vorm is dit materiaal zeer snel zijn isolerende waarde kwijt. Minerale wollen zijn beschikbaar in een verschillende densiteit van zacht over halfzacht tot een harde minerale wol. Elk heeft zijn eigen toepassingsdoeleinden.

13 C. Petrochemische grondstoffen of materialen Bestaan uit afgeleide aardolieproducten. De productie is meestal erg milieuvervuilend, waarbij gevaarlijke stoffen worden gebruikt. Het afval kan zelden hoogwaardig gerecycleerd worden en vergaat zo goed als niet. Synthetische isolatiematerialen kunnen een negatieve invloed hebben op de gezondheid en zijn vaak ontvlambaar. Maar aangezien deze materialen meestal nooit in direct contact komen met de binnenomgeving, is de binnenpollutie beperkt. Bij verbranding ontwikkelen ze daarentegen zeer giftige dampen. Petrochemische stoffen worden niet binnen redelijke termijnen terug in het natuurlijke ecosysteem opgenomen. Een voordeel van een aantal isolatiematerialen uit kunststof is hun betere isolerende waarde. 8. GEËXPANDEERD POLYSTYREEN (EPS)bestaat uit witte platen met een schuimstructuur met aan elkaar vastgehechte bolletjes en is in de volksmond beter gekend als piepschuim. Verschillende bekledingen (één of tweezijdig) zijn mogelijk. Het materiaal bezit een goede drukweerstand.

14 10. GEËXTRUDEERD POLYSTYREEN (XPS) bestaat uit platen met een schuimstuctuur. De platen hebben een goede drukweerstand. 11. POLYURETHAANSCHUIM (PUR) bestaat uit gele tot lichtgroene platen met een schuimstructuur. De panelen zijn altijd aan beide zijden bekleed, mogelijks met verschillende materialen. De platen zijn vrij drukvast, maar broos. 12. RESOLSCHUIM (of fenolformaldehydeschuim, PF) bestaat uit roodbruine platen met een schuimstructuur en aan beide zijden een mineraal gecoat glasvlies. Het is een betrekkelijk broos materiaal met een geringe sterkte.

15 Keuze van het isolatiemateriaal Elk isolatiemateriaal heeft zijn specifieke toepassingen. De keuze van het materiaal zal afhankelijk van de toepassing verschillen. Verder moet de uitvoering van hoge kwaliteit zijn, zowel om thermische redenen, voor de levensduur van de materialen als uit akoestische overwegingen. Uiteraard speelt de milieubalans een belangrijke rol. Aangeraden wordt om bij gelijke prestaties (op het vlak van bijvoorbeeld vochtbestendigheid of brandweerstand) die materialen te kiezen met de beste milieubalans. Concreet moeten schuimen van polyurethaan en geëxtrudeerd polystyreen worden vermeden. De voorkeur wordt gegeven aan minerale wol of cellulair glas op basis van kringloopglas, met inachtneming van de veiligheidsvoorschriften bij hun uitvoering. Eerste keuze In het kader van duurzaam bouwen, kiest men beter 'natuurlijke', vernieuwbare materialen eerder dan minerale wol: dierlijke of plantaardige wol, op basis van cellulose, kurk, vlas, hennep of gras. De thermische prestaties ervan zijn alsmaar beter gedocumenteerd en de milieubalans pleit in hun voordeel. Materialen en producten met ecolabels of milieucertificering en goed gedocumenteerde ecologische alternatieven verdienen vanuit milieu-oogpunt aanbeveling.

16 1ste keuze 2de keuze te vermijden Vloerplaat Cellulair glas Steenwol Polyurethaan Resolschuim-platen Glaswol Geëxtrudeerd polystyreen Geëxpandeerd polystyreen Vloer Vlaswol Rotswol Polyurethaan schapenwol Glaswol Geëxtrudeerd polystyreen Geëxpandeerd polystyreen Dubbele buitenmuur Hennepwol Rotswol Polyurethaan Schapenwol Glaswol Geëxtrudeerd polystyreen Resolschuim-panelen Geëxpandeerd polystyreen Geraamte Papiervlokken Rotswol Geëxpandeerd polystyreen Kurk, Glaswol Vlas Polyurethaan Schapenwol Resolschuim Plat dak Kurk Cellulair glas Polyurethaan Resolschuim Rotswol Geëxpandeerd polystyreen Zadeldak Papiervlokken Cellulair glas Polyurethaan Kurk, Glaswol Resolschuim Schapenwol Rotswol, Geëxpandeerd polystyreen Vlas Bron: Brussels instituut voor milieuzorg

17 Kostprijs van isolatiematerialen Het vergelijken van de kostprijs gebeurt voor een gelijke isolatiewaarde: dus rekening houdend met de λ-waarde en de dikte die nodig is om te komen tot dezelfde U-waarde (0.3 W/m².K) Nagroeibare grondstoffen λ-waarde (W/m²K) cm per 0,3 W/m²K kost per m² 0,3 W/m²K Vlaswol 0, ,04 Hennep 0,040 à 0, ,30 Papiervlokken 0, ,00 Houtvezel 0,037 à 0, ,45 Kurk 0,038 à 0, ,10 Schapenwol 0, ,35 Stro 0,052 à 0, ,45 Minerale grondstoffen Perliet 0, ,87 vermiculiet 0, ,29 Cellenglas 0,040 à 0, ,04 Silicaatschuimkorrels 0, ,00 glaswol 0,032 à 0, ,60 rotswol 0,035 à 0, ,10 Petrochemische grondstoffen Geëxpandeerde polystyreen (EPS) Geëxtrudeerd polystyreen (XPS) 0,033 à 0, ,74 0,029 à 0,038 Resolschuim (PF) 0,020 Polyurethaan (PUR) 0,023 à 0, ,91 Bron: VIBE prijzen zijn indicatief (2013)

18 Terugverdientijden isolatie Hoe meer men isoleert: hoe hoger de investeringskost, hoe lager het verbruik en de exploitatiekost van het gebouw. Die verlaging van het verbruik is echter sterker met de "eerste centimeters" isolatie dan met de volgende. Uiteindelijk moet een compromis worden gevonden tussen het isolerend vermogen van de wanden, de isolatiedikte en de investering. Bron: Brussels instituut voor milieuzorg De "eerste centimeters" isolatie zijn de meest rendabele omdat het verbruik sterk daalt, terwijl de investering min of meer lineair stijgt met de hogere dikte van het isolatiemateriaal. Nu bestaat er een economisch optimum, dat aangeeft welke isolatiegraad de grootste energiebesparing oplevert zonder al te hoge investeringskosten. Dat optimum is echter niet zo eenvoudig: de kostprijs van de energie is zeer variabel; de investeringskost is ook niet helemaal recht evenredig met de dikte van de isolatie. De verklaring hiervoor is dat technisch gesproken elke constructie begrensd is qua maximale isolatiedikte die men kan toepassen.

19 Vensters, deuren en poorten Er is vaak verwarring tussen de thermische performantie van een venster en die van een beglazing. De performantie van een venster wordt berekend door het gemiddelde te nemen van de eigenschappen van het raam, de beglazing, de eventuele regelbare verluchtingsopeningen, e.a. De weging van de verschillende waarden hangt af van de relatieve oppervlakte van de diverse elementen. De keuze wordt bepaald door de thermische eigenschappen, de milieubalans, de levensduur, de kostprijs van de grondstoffen. Raamwerk thermische prestaties geraamde levensduur milieubalans Onbehandeld tropisch hardhout uit duurzaam beheerd bos Europees behandeld zachthout uit een duurzaam beheerd bos Europees behandeld zachthout niet uit een duurzaam beheerd bos 1,6-1,8 W/m².K jaar beste keuze 1,6-1,8 W/m².K jaar beste keuze 1,6-1,8 W/m².K jaar goede keuze PVC 1,5-3,0 W/m².K jaar aanvaardbaar Aluminium 3,5-4,2 W/m².K > 60 jaar te vermijden (On)behandeld tropisch hardhout niet uit duurzaam beheerd bos 1,6-1,8 W/m².K jaar slechte keuze

20 Te vermijden Schrijnwerk in PVC. PVC, afkomstig uit de chloorindustrie, heeft een zeer negatieve milieubalans. Thermische prestatie zwak. Schrijnwerk in primair (d.i. "nieuw") aluminium. Zeer veel energie nodig voor ontginning. Thermische prestatie zwak. Schrijnwerk in exotisch hout dat niet afkomstig is uit duurzaam bosbeheer. Derde keuze Ramen in secundair aluminium (90% oneindig recycleerbaar) of staal zijn bijzonder geschikt indien er veel wordt geëist van het schrijnwerk of indien moet worden voldaan aan hoge vereisten inzake weerstand (b.v. in daken / weinig toegankelijke zones / een stedelijke omgeving / gevel die erg blootstaat aan onweer of vervuiling enz.). Thermische prestatie zwak. Tweede keuze Schrijnwerk in inheems hout zonder label of exotisch hout met label. Eerste keuze Schrijnwerk in inheems hout dat voldoet aan de labels FSC of PEFC. Het beste kan worden gekozen voor een houtsoort die weinig of geen behandeling nodig heeft (voor verduurzaming en/of afwerking) en weinig of geen onderhoud vergt. Hout en aluminium (secundair) kunnen in schrijnwerk worden gecombineerd om zodoende oppervlaktebehandelingen te vermijden, het onderhoud te beperken en een minder bestendige houtsoort te kunnen kiezen (dus meer inheems/minder behandeld...).

21 Kost Draaikipraam Beglazing Schatting in /m² (excl. BTW) - leveren en plaatsen Houten raam PVC raam Dubbele isolerende met Aluminium raam lage doorlaatbaarheid (U= 1,1 W/m².K) Houten raam + aluminium kap Meerprijs: drievoudige beglazing (U = 0,8 100 à 200 extra W/m².K) Bron: Brussels instituut voor milieuzorg prijzen zijn indicatief De prijs (per m²) van een venster stijgt: als de beglazing een hogere energieprestatie heeft; als de afmeting van het venster kleiner is (meer raamwerk naar verhouding); als de bestelde hoeveelheid klein is. In de meeste gevallen isoleert de beglazing beter dan het raamwerk.

22 Beglazing Voor de vensters vormt dubbele beglazing met een lage emissiewaarde en gasvulling vandaag een minimumstandaard (1.1 W/m².K). Ook driedubbele beglazing (0.6 W/m².K) is niet langer onbetaalbaar. Er is nog slechts een prijsverschil van +/- 20%. Naast het aantal lagen glas zijn ook andere factoren van belang. De vulling: de meeste zijn gevuld met lucht, maar er zijn er ook die gevuld zijn met een zeldzaam gas zoals argon of krypton. Hierdoor is het warmteverlies van de beglazing nog minder. De doorlaatbaarheid: sommige soorten beglazing, "met hoog rendement" of "super isolerende beglazing" zijn voorzien van een onzichtbare film "met lage doorlaatbaarheid", over het algemeen een doorzichtig laagje metaaloxide dat gezien de broosheid onder vacuüm wordt aangebracht aan de binnenkant van de dubbele beglazing. Dit laagje blokkeert een deel van de warmteoverbrenging door straling, waardoor op deze manier de totale warmtestroming via het venster wordt beperkt. Bron: Brussels instituut voor milieuzorg De "selectiviteit": sommige beglazingen worden "selectief" of "reflecterend" genoemd, want ze beperken de doorgang van de zonnewinst, maar niet de lichtstraling zelf. Die beglazingen zijn alleen interessant bij echt risico op oververhitting, want de zonnewinst wordt zowel in de zomer als in de winter beknot.

23 De prestaties van een venster beperken zich niet tot het isolerend karakter. Er moet eveneens rekening worden gehouden met andere factoren: de zonnefactor en de lichttransmissie van de beglazing. De zonnefactor is het deel van de invallende zonne-energie dat door de beglazing en door de eventuele zonwering gaat. Deze waarde geeft het beschermingsniveau aan die de beglazing en haar zonwering bieden tijdens hitteperiodes in de zomer, en het niveau van de "energieopvang" tijdens de winter. De lichttransmissie is het deel van de zonnestraling dat door de beglazing gaat, als men enkel rekening houdt met het zichtbaar gedeelte van het zonnespectrum. Het is een waarde die de transparantie van de beglazing weergeeft. Idealiter kiest men voor glas met een hoge zonnefactor tijdens de winter, een lage tijdens de zomer, en gedurende het hele jaar een goede lichttransmissie. Beste keuze is een heldere beglazing (verhoogde lichttransmissie), met een verhoogde zonnefactor, om te genieten van de zonneenergie, en tijdens de zomer wordt dan voor schaduw gezorgd door een zonwering zoals een afdak, een zonnegordijn, blinden,

24 Luchtdichte gebouwschil Een goede luchtdichtheid van de gebouwschil garanderen is noodzakelijk. Luchtinfiltratie in het gebouw: verhoogt het energieverbruik, want 's winters moet meer koude lucht worden verwarmd; creëert onaangename luchtstromen; vermindert de kwaliteit van de akoestische isolatie van de schil; zorgt voor verlies van de bescherming tegen externe vervuiling: het kan de oorzaak zijn van condensatie aan de binnenkant van de muren, wat problemen van vocht, schimmelvorming en/of corrosie tot gevolg kan hebben; beïnvloedt de goede werking en de efficiëntie van de mechanische ventilatiesystemen. Deze infiltraties moeten dus beperkt worden. De verse lucht voor de hygiënische ventilatie wordt in de droge ruimten binnengebracht om een gezonde en aangename omgeving te creëren dankzij een gecontroleerd ventilatiesysteem, natuurlijk of mechanisch, dat voor de exacte noodzakelijke luchtverversing zorgt. De enige maatregel die men moet nemen om een goede luchtdichtheid te garanderen, is een juiste uitvoering van de bouwmaterialen, met name van het dampscherm of damprem.

25 Een goede luchtdichtheid nastreven vereist dus geen echte overinvestering. Wat de prijs van de bouw de hoogte injaagt, is het feit dat de aannemer algemeen verantwoordelijk is voor de goede uitvoering van de details om het door de bouwheer beoogde resultaat te halen. Hij moet dus een budget voorzien voor correcties als de luchtdichtheidsproef mislukt. Om die meerprijs te vermijden is het dus zeer belangrijk dat de architecten alle details bestuderen zodat de aannemer zijn risico's kan beperken. Het is ook nuttig om een zogenaamde eerste blower-door-test tamelijk vroeg te doen (vóór de afwerkingen), om de vastgestelde fouten nog vlot te kunnen corrigeren. Wanneer men het belang van luchtdicht bouwen reeds in de ontwerpfase met het bouwteam bespreekt en het belang voor de energie-efficiëntie van het gebouw benadrukt, wordt de luchtdichtheid eenvoudig gerealiseerd. Bron: Brussels instituut voor milieuzorg

26 Blower-door-test De luchtdichtheid van een gebouw kan worden onderzocht door een techniek met de Engelse benaming blower door, zoals bepaald in de norm EN Bij deze techniek worden ruimten in onderdruk of overdruk geplaatst met behulp van een ventilator, en zo spoort men de plaatsen op waar lucht doorheen de schil komt. Het visualiseren van de infiltraties gebeurt aan de hand van infraroodthermografie, met behulp van artificiële rook die door barsten, voegen en andere gebreken van de schil dringt en uit het gebouw ontsnapt. Het aantal verseluchtvolumes per uur bij een drukverschil van 50 pascal wordt aangeduid met de kleine letter n50 [m³/h.m³ of 1/h]. Voor passiefgebouwen is dit maximaal 0.5 luchtvolume per uur. Voor lage-energiegebouwen is dit maximaal 1 luchtvolume per uur. Voor andere gebouwen wordt dit momenteel nog niet gemeten.

27 Normering gebouwschil: een overzicht GEBOUWSCHIL EPB 2014 kantoren lage energie passief luchtdichtheid luchtdichtheid van de schil (n50) 1/h 1,00 0,50 vloer isolatiedikte vloer m 0,10 0,30 U-waarde vloer W/m²K 0,30 0,21 0,11 dak isolatiedikte dak m 0,20 0,40 U-waarde dak W/m²K 0,24 0,14 0,07 muren isolatiedikte muren m 0,15 0,35 U-waarde muren W/m²K 0,24 0,17 0,08 vensters U-waarde raamprofielen U-waarde beglazing W/m²K 1,80 1,80 0,80 W/m²K 1,10 1,10 0,60

28 in samenwerking met: Deze opdracht werd geïnitieerd door de POM Oost-Vlaanderen en werd mogelijk gemaakt met middelen beschikbaar via het project ECO 2 PROFIT. Dit valt onder de uitvoering van het INTERREG IVA-programma Vlaanderen-Nederland met co-financiering van de Provincie Oost-Vlaanderen. Teksten opmaak: Zero Emission Solutions

De Rd-waarde van uw isolatie hangt af van de dikte van de isolatielaag en de λ-waarde van het isolatiemateriaal.

De Rd-waarde van uw isolatie hangt af van de dikte van de isolatielaag en de λ-waarde van het isolatiemateriaal. Wetgevend kader ivm zonnepanelen Productie-installaties voor zonne-energie die na 1 januari 2010 in dienst worden genomen en die geïnstalleerd worden op woningen of woongebouwen waarvan het dak of de zoldervloer

Nadere informatie

Bio-ecologische bouwmaterialen 1. Dakopbouw

Bio-ecologische bouwmaterialen 1. Dakopbouw Bio-ecologische dakisolatie Thermische en bouwfysische eigenschappen dakisolatie, 5 januari2009 Katrien Biesbroeck, VIBE - Tandem 1. Dakopbouw 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. De juiste dakopbouw Inleiding Isolatiematerialen

Nadere informatie

Bio-ecologische bouwmaterialen 1. Dakopbouw. Bio-ecologische isolatiematerialen. Bio-ecologische bouwmaterialen 1. Dakopbouw Waarop moet u letten?

Bio-ecologische bouwmaterialen 1. Dakopbouw. Bio-ecologische isolatiematerialen. Bio-ecologische bouwmaterialen 1. Dakopbouw Waarop moet u letten? Bio-ecologische dakisolatie Thermische en bouwfysische eigenschappen Samenaankoop dakisolatie, 20 januari 2010 Katrien Biesbroeck, VIBE - Tandem 1. De juiste dakopbouw 3. Isolatiematerialen op basis van

Nadere informatie

Info-avond. Samenaankoop dakisolatie Neerpelt

Info-avond. Samenaankoop dakisolatie Neerpelt Info-avond Samenaankoop dakisolatie Neerpelt INHOUD 1. Inleiding 2. Renoveren voor de toekomst - BEN 3. Dakisolatie 4. Inschrijvingsformulier 5. Groepsaankoop dakisolatie INLEIDING Limburg Klimaatneutraal

Nadere informatie

Alles over verbouwen en renoveren!

Alles over verbouwen en renoveren! 1. Algemeen Alles over verbouwen en renoveren! Belangrijkste functie van thermische isolatie is het beperken van het energieverbruik en de reductie van de CO 2 uitstoot (milieu). Voor het isoleren van

Nadere informatie

Dakisolatieslag. Heist-op-den-Berg, 26 januari 2012 Gert Druyts

Dakisolatieslag. Heist-op-den-Berg, 26 januari 2012 Gert Druyts Dakisolatieslag Heist-op-den-Berg, 26 januari 2012 Gert Druyts Dakisolatieslag Samenwerking tussen IOK en de gemeenten: Herentals Herenthout Heist-op-den-Berg Grobbendonk Hulshout Nijlen Dakisolatieslag

Nadere informatie

Infosessie isolatiematerialen Dinsdag 4 oktober 2011 Boeverbos 1

Infosessie isolatiematerialen Dinsdag 4 oktober 2011 Boeverbos 1 Wie is VZW ZonneWinDT? Infosessie isolatiematerialen Dinsdag 4 oktober 2011 Boeverbos 1 ZonneWinDT vzw sensibiliseert Tijdbon BeauVent Voordrachten Workshops Duurzaam bouw en energieadvies BeauVent cvba

Nadere informatie

Short & Sharp 3 Box 1

Short & Sharp 3 Box 1 Short & Sharp 3 Box 1 Steven Vercauteren «Technisch Advies» Tour & Taxis Brussel 18 november 2015 Wat is de toekomst van de superisolerende materialen? Isolants 18/11/2014 1 Superisolerende materialen

Nadere informatie

Voorstelling VIBE vzw. VIBE vzw. Contact VIBE vzw WAT? HOE? HOE? HOE? Thema s: Water Energie Materialen Ruimtegebruik. - milieu - gezondheid

Voorstelling VIBE vzw. VIBE vzw. Contact VIBE vzw WAT? HOE? HOE? HOE? Thema s: Water Energie Materialen Ruimtegebruik. - milieu - gezondheid Voorstelling VIBE vzw WAT? Thema s: Water Energie Materialen Ruimtegebruik - milieu - gezondheid Meer dan 25 jaar ervaring Duurzame ontwikkeling!!! C2C!!! Voorstelling VIBE vzw HOE? Website: www.vibe.be

Nadere informatie

Isolatie. Duurzame Jeugdwerkinfrastructuur. Inleiding TECHNISCHE FICHE

Isolatie. Duurzame Jeugdwerkinfrastructuur. Inleiding TECHNISCHE FICHE p. 1 Inleiding In de oorspronkelijke context van het woord, betekent isoleren ons beschermen tegen invloeden van buitenaf, zoals koude, vocht, warmte, geluid, wind Nu isoleren we ook om een hoger comfort

Nadere informatie

Minder, anders en efficiënter

Minder, anders en efficiënter www.zonnearc.be 1 Minder, anders en efficiënter Er bestaan maar weinig instellingen die een soberder leven promoten, en degene die bestaan, hebben een te kleine impact. www.zonnearc.be 2 1 Isolatie, verpakte

Nadere informatie

Van IER naar LTD the devil is in the details ( * )

Van IER naar LTD the devil is in the details ( * ) INGRIJPEND ENERGETISCHE RENOVATIE nieuwe aard werken vanaf 1/1/2015 2 Van IER naar LTD the devil is in the details ( * ) Benny Craenhals architect energieconsulent NAV ( * ) God is in the detail Ludwig

Nadere informatie

Algemeen: door het toepassen van gevelisolatie is dan ook veel energie te besparen.

Algemeen: door het toepassen van gevelisolatie is dan ook veel energie te besparen. Gevelisolatie Dit verhaal bevat: een korte beschrijving van een aantal voor gevelisolatie belangrijke bouwfysische principes. een uitleg over de berekening van de warmteweerstand uitleg diverse soorten

Nadere informatie

Algemeen: door het toepassen van gevelisolatie is dan ook veel energie te besparen.

Algemeen: door het toepassen van gevelisolatie is dan ook veel energie te besparen. Gevelisolatie Dit verhaal bevat: een korte beschrijving van een aantal voor gevelisolatie belangrijke bouwfysische principes. een uitleg over de berekening van de warmteweerstand uitleg diverse soorten

Nadere informatie

De isolatiecoëfficiënten

De isolatiecoëfficiënten 50_55 les valeurs_nl corr 13/07/11 14:40 Page 50 ENERGIE Chinees voor de enen of noodzakelijke terminologie voor de anderen: er zijn tegenwoordig heel wat coëfficiënten om isolatie en energieverbruik te

Nadere informatie

Het ENERGIEPRESTATIEPEIL (E-peil) en het ISOLATIEPEIL (K-peil) van gebouwen.

Het ENERGIEPRESTATIEPEIL (E-peil) en het ISOLATIEPEIL (K-peil) van gebouwen. Het ENERGIEPRESTATIEPEIL (E-peil) en het ISOLATIEPEIL (K-peil) van gebouwen. Inhoud _ Eisen op het niveau van Energieprestatie en Binnenklimaat _ K-peil of isolatiepeil van gebouwen _ E-peil of energieprestatiepeil

Nadere informatie

Glaswol. Glaswol is gemaakt van gerecycled glas

Glaswol. Glaswol is gemaakt van gerecycled glas Glaswol Glaswol is een van de meeste gebruikte isolatiematerialen in Nederland. En dat is geen wonder. Het is niet duur, het isoleert uitstekend en kan makkelijk in smalle ruimtes worden gebruikt. Je propt

Nadere informatie

BELBLOCK betonmetselstenen & thermische isolatie samen wordt het goed

BELBLOCK betonmetselstenen & thermische isolatie samen wordt het goed De eerste parameter voor het comfortgevoel binnen een gebouw is de binnentemperatuur. Om deze zomer en winter op een economische wijze op een aangenaam peil te houden is een samenwerking tussen de en de

Nadere informatie

ISOLATIE EN RENOVATIE

ISOLATIE EN RENOVATIE ISOLATIE EN RENOVATIE ZONNE-ENERGIE - ISOLATIE - VERWARMING DAKWERKEN - RENOVATIE - ELEKTRICITEIT Dakvensters EEN GEZOND BINNENKLIMAAT Ongeveer 50% van de tijd brengen we binnenshuis door. De kwaliteit

Nadere informatie

DE BESTE EN NATUURLIJKSTE WARMTE-ISOLATIE TER WERELD.

DE BESTE EN NATUURLIJKSTE WARMTE-ISOLATIE TER WERELD. DE BESTE VONDST DIE WIJ OOIT HEBBEN GEDAAN, WILLEN WIJ HIER VOORSTELLEN. WANT IS HET NIET HET EENVOUDIGSTE EN NATUURLIJKSTE TER WERELD DAT U HET WARM WIL HEBBEN? DAAROM HEBT U EEN PERFECTE WARMTE-ISOLATIE

Nadere informatie

Intelligent luchtdicht renoveren

Intelligent luchtdicht renoveren Isoleren voor morgen Geselecteerde merken voor een duurzame constructie Intelligent luchtdicht renoveren Belang van luchtdichtheid bij isolatie (niet enkele energieverlies, condens,...) Hoe luchtdicht

Nadere informatie

Isolerende beglazing. effecten op het milieu. voor- en nadelen van isolerend glas. glassoorten. raamkaders. voorzetramen

Isolerende beglazing. effecten op het milieu. voor- en nadelen van isolerend glas. glassoorten. raamkaders. voorzetramen Isolerende beglazing effecten op het milieu voor- en nadelen van isolerend glas glassoorten raamkaders voorzetramen effecten op het milieu Het vervangen van enkel glas door isolerende beglazing heeft impact

Nadere informatie

INDIVIDUELE TAAK OPLEIDINSONDERDEEL CONSTRUCTIES 1. JULIE VANDENBULCKE MAK 1 E Aannemer: Luc Vandermeulen

INDIVIDUELE TAAK OPLEIDINSONDERDEEL CONSTRUCTIES 1. JULIE VANDENBULCKE MAK 1 E Aannemer: Luc Vandermeulen INDIVIDUELE TAAK OPLEIDINSONDERDEEL CONSTRUCTIES 1 JULIE VANDENBULCKE MAK 1 E Aannemer: Luc Vandermeulen Inhoud 1. 1 ste constructiedetail... 2 2. 2 de constructiedetail... 3 3. Beschrijving van de opbouw

Nadere informatie

21/09/2009. Karen Allacker ir. architect KULeuven dept. Architectuur, Stedenbouw en Ruimtelijke Ordening

21/09/2009. Karen Allacker ir. architect KULeuven dept. Architectuur, Stedenbouw en Ruimtelijke Ordening Overzicht van de avond Samenaankopen van dakisolatie Karen Allacker 21/09/2009 Voorstelling Korte vragenronde Gemiddeld Vlaams gezin Waarom het dak isoleren? Welk product? Filmfragment Hoe uitvoeren? Prijzen

Nadere informatie

Overzicht presentatie

Overzicht presentatie Correct isoleren van een hellend dak Peter Herman www.e-advies.org Overzicht presentatie Enkele vaststellingen Principes isoleren Bouwdelen van het dak Materialen 1 Enkele vaststellingen Enkele vaststellingen

Nadere informatie

SAMEN IS ZOVEEL BETER!

SAMEN IS ZOVEEL BETER! SAMEN IS ZOVEEL BETER! HET HITTESCHILD INLEIDING Voor een goede thermische en akoestische isolatie moet je in principe verschillende lagen uit verschillende materialen, elk met zijn specifieke eigenschappen,

Nadere informatie

Bouwfysica: NATUURKUNDIGE ELEMENTEN DIE MET HET BOUWEN VERBAND HOUDEN

Bouwfysica: NATUURKUNDIGE ELEMENTEN DIE MET HET BOUWEN VERBAND HOUDEN Bouwfysica: NATUURKUNDIGE ELEMENTEN DIE MET HET BOUWEN VERBAND HOUDEN NATUURKUNDIGE ELEMENTEN Warmte Vocht Warmtetransport Bij warmteverschillen zal er altijd een beweging komen om evenwicht te creëren

Nadere informatie

Superisolerende materialen, toepassing in proeftuinproject de Schipjes. Elisa Van Kenhove, Onderzoeksgroep Bouwfysica UGent

Superisolerende materialen, toepassing in proeftuinproject de Schipjes. Elisa Van Kenhove, Onderzoeksgroep Bouwfysica UGent Superisolerende materialen, toepassing in proeftuinproject de Schipjes Elisa Van Kenhove, Onderzoeksgroep Bouwfysica UGent IWT Proeftuinen Woningrenovatie 2014-2019 Context woonerf de Schipjes in Brugge

Nadere informatie

REFLECTIE? SLIM GEVONDEN!

REFLECTIE? SLIM GEVONDEN! REFLECTIE? SLIM GEVONDEN! HET HITTESCHILD ALUTHERMO, HET HITTESCHILD is een dun, reflecterend isolatiemateriaal met uitzonderlijke eigenschappen die een zeer eenvoudige plaatsing mogelijk maken. Het product

Nadere informatie

Spouwmuurisolatie. Tips spouwmuurisolatie

Spouwmuurisolatie. Tips spouwmuurisolatie Spouwmuurisolatie Wilt u besparen op uw stookkosten maar heeft u geen groot budget voor gevelisolatie? Overweeg dan spouwmuurisolatie. U doet daarmee ook het milieu een groot plezier. Energie besparen

Nadere informatie

Bij deze isolatietechniek wordt de isolatie aan de buitenzijde van de gevelmuren geplaatst. Op deze isolatie wordt een nieuwe afwerking geplaatst.

Bij deze isolatietechniek wordt de isolatie aan de buitenzijde van de gevelmuren geplaatst. Op deze isolatie wordt een nieuwe afwerking geplaatst. Wat is buitenmuurisolatie? De meeste woningen, gebouwd voor 1960, hebben geen spouwmuren, maar volle muren. In deze gevallen is een spouwmuurisolatie geen optie en moet u kiezen voor de isolatie van buitenmuren

Nadere informatie

Opleiding Blower Doortechnieker

Opleiding Blower Doortechnieker Opleiding Blower Doortechnieker Door Pieter Maes, Boomer bvba & Peter Eykens, IsoproC cvba. 1 Boomer bvba, een korte voorstelling. Kern ac(viteiten Luchtdichtheid van gebouwen en woning, sedert 2003. Controle

Nadere informatie

BELGISCHE ISOLATIE VOOR MORGEN

BELGISCHE ISOLATIE VOOR MORGEN BELGISCHE ISOLATIE VOOR MORGEN KIERLOOS - BRANDVEILIG - VEELZIJDIG - BETROUWBAAR MEERWAARDE Wat is voor u belangrijk wanneer u isolatiemateriaal kiest? Goede isolatiewaarden? Een goede brandweerstand?

Nadere informatie

Bouwmaterialen door de eeuwen heen

Bouwmaterialen door de eeuwen heen Bouwmaterialen door de eeuwen heen 1. Kies bouwmaterialen voor jouw huis Stel dat jij op een dag de kans krijgt om zelf een huis te verbouwen of te bouwen. Welke materialen zou jij kiezen voor de constructie

Nadere informatie

verbindt consument met bedrijf

verbindt consument met bedrijf Voorwoord Er zijn heel veel soorten glas. Wanneer je je huis wilt isoleren, is glasisolatie een van de mogelijkheden. Maar welk glas moet je kiezen? In dit ebookje geeft Houhetwarm.nl je informatie over

Nadere informatie

Correct isoleren van een hellend dak

Correct isoleren van een hellend dak Correct isoleren van een hellend dak MilieuAdviesWinkel 04/03/2009 Peter Herman MilieuAdviesWinkel Gratis infoloket voor vragen over duurzaam wonen en leven Project van het Gents MilieuFront MilieuAdviesWinkel

Nadere informatie

Na-isoleren van bestaande buitenmuren

Na-isoleren van bestaande buitenmuren Na-isoleren van bestaande buitenmuren Tips om probleemloos binnenisolatie te voorzien Hoe isoleer je bestaande buitenmuren: in de spouw, aan de binnenzijde of aan de buitenzijde? In deze reeks artikels

Nadere informatie

Isoleren van monumenten

Isoleren van monumenten Isoleren van monumenten Bouwfysische aspecten ir. L.E.J.J. (Luc) Schaap LBP SIGHT is een onafhankelijk advies- en ingenieursbureau met veertig jaar ervaring op het gebied van bouw, ruimte en milieu. Met

Nadere informatie

Cellenbetonmetselwerk 400 0,11 0,24 9,09 11,4. Muur- en dakplaten 600 0,16 0,24 7,14 9,7 uit cellenbeton 500 0,14 0,20 8,06 8,7

Cellenbetonmetselwerk 400 0,11 0,24 9,09 11,4. Muur- en dakplaten 600 0,16 0,24 7,14 9,7 uit cellenbeton 500 0,14 0,20 8,06 8,7 4. Fysische en mechanische eigenschappen Zo krijgen we de resultaten die in de volgende tabel zijn weergegeven [25] Materiaal r l e Demping m Faseverschuiving (kg/m 3 ) (W/mK) (m) (h) Cellenbetonmetselwerk

Nadere informatie

Het gamma massieve elementen voor woningbouw volgens de passief huis -normen. www.alphabeton.com www.pamaflex.eu

Het gamma massieve elementen voor woningbouw volgens de passief huis -normen. www.alphabeton.com www.pamaflex.eu Het gamma massieve elementen voor woningbouw volgens de passief huis -normen www.alphabeton.com www.pamaflex.eu Het gamma Pamaflex bouwelementen, ontwikkeld door Alpha Beton, houdt in het bijzonder rekening

Nadere informatie

DE BESTE EN NATUURLIJKSTE WARMTE-ISOLATIE TER WERELD.

DE BESTE EN NATUURLIJKSTE WARMTE-ISOLATIE TER WERELD. DE BESTE VONDST DIE WIJ OOIT HEBBEN GEDAAN, WILLEN WIJ HIER VOORSTELLEN. WANT IS HET NIET HET EENVOUDIGSTE EN NATUURLIJKSTE TER WERELD DAT U HET WARM WIL HEBBEN? DAAROM HEBT U EEN PERFECTE WARMTE-ISOLATIE

Nadere informatie

Brochure isolatie. oktober 2014. Oktober 2014 Woonstichting VechtHorst

Brochure isolatie. oktober 2014. Oktober 2014 Woonstichting VechtHorst oktober 2014 Inleiding Misschien staat u er niet bij stil, maar het is heel goed mogelijk om in uw bestaande woning uw muren, dak en vloeren te isoleren. Welk comfort deze isolatie met zich meebrengt vertellen

Nadere informatie

innovation in insulation

innovation in insulation warmte vocht geluid 2.000 / BW / 07-2003 Bergman Grafimedia Deze uitgave is met de meeste zorg samengesteld. Eventuele wijzigingen en zetfouten ten alle tijde voorbehouden. Warmte Inleiding In de hedendaagse

Nadere informatie

Duurzaam bouwen. Muren

Duurzaam bouwen. Muren Duurzaam bouwen Muren 1 % zonder isolatie Muren isoleren waar staan we?? 100 80 60 40 20 0 1998 2001 2003 2005 2008 2020 2 Ouderdom woning 3 Energieverlies per 100 m² ca. 1500 m³ aardgas of 1500 liter

Nadere informatie

THERMISCHE EN AKOESTISCHE ISOLATIE: GEZONDE MATERIALEN MET EEN GUNSTIGE MILIEUBALANS KIEZEN

THERMISCHE EN AKOESTISCHE ISOLATIE: GEZONDE MATERIALEN MET EEN GUNSTIGE MILIEUBALANS KIEZEN THERMISCHE EN AKOESTISCHE ISOLATIE: GEZONDE MATERIALEN MET EEN GUNSTIGE MILIEUBALANS KIEZEN - Een gezond isolatiemateriaal op basis van nagroeibare grondstoffen, het kan! Door zijn vochtregulerend karakter

Nadere informatie

HR-isolatie. voor de spouw

HR-isolatie. voor de spouw HR-isolatie voor de spouw Over de noodzaak van isolatie in de bouw bestaat allang geen discussie Waarom isoleren? meer. Voor de hedendaagse nieuwbouw gelden op dit vlak allerlei wettelijke voorschriften

Nadere informatie

EPB verslaggeving Auteur: Lies Gevaert

EPB verslaggeving Auteur: Lies Gevaert EPB verslaggeving Auteur: Lies Gevaert VOORSTUDIE: Advies van Energie -Prestatie naar K-peil (isolatiepeil), E-peil en hygiënische ventilatie Project: Koninklijke roei- en nautische sport oostende vzw

Nadere informatie

ISOLATIE CV-KETEL ONDERHOUD & SERVICE ZONNEPANELEN VENTILATIE. MEER WOONCOMFORT met minder energie. isolatie. Warmtepanelen.

ISOLATIE CV-KETEL ONDERHOUD & SERVICE ZONNEPANELEN VENTILATIE. MEER WOONCOMFORT met minder energie. isolatie. Warmtepanelen. ISOLATIE CV-KETEL ONDERHOUD & SERVICE ZONNEPANELEN VENTILATIE MEER WOONCOMFORT met minder energie isolatie Warmtepanelen Isolatie Wist u dat Flink besparen met isolatie Woningisolatie levert veel voordelen

Nadere informatie

Ecologische isolatiematerialen Woensdag 14 mei 2014

Ecologische isolatiematerialen Woensdag 14 mei 2014 Ecologische isolatiematerialen Woensdag 14 mei 2014 Wie Wat is doet VZW de ZonneWinDT VZW ZonneWinDT? ZonneWinDT vzw sensibiliseert rond energie en duurzaam bouwen Voordrachten en workshops Bouw en energieadvies

Nadere informatie

Nieuwe EPB-eisen, verplicht vanaf 2014 Winst voor u en voor het milieu door energiezuinig en gezond te bouwen!

Nieuwe EPB-eisen, verplicht vanaf 2014 Winst voor u en voor het milieu door energiezuinig en gezond te bouwen! Bron : MV² architecten cvba - Oostende Nieuwe EPB-eisen, verplicht vanaf 2014 Winst voor u en voor het milieu door energiezuinig en gezond te bouwen! Jaarlijks besparen door een lagere energiefactuur Een

Nadere informatie

Klimaatneutraal Bouwen Beter Isoleren

Klimaatneutraal Bouwen Beter Isoleren Klimaatneutraal Bouwen Beter Isoleren Adviesburo Nieman B.V. September 2010 1 Adviesburo Nieman ruim 100 medewerkers in de vier vestigingen jaarlijks zo n 1500 verschillende projecten woning- en utiliteitsbouw

Nadere informatie

Inblaaswol. Losse rotswolvulling voor na-isolatie van spouwmuren

Inblaaswol. Losse rotswolvulling voor na-isolatie van spouwmuren Inblaaswol Losse rotswolvulling voor na-isolatie van spouwmuren NA-ISOLEREN: MEER COMFORT, LAGERE KOSTEN In woningen van voor de energiecrisis in 1973 zijn de stookkosten vaak hoog, omdat ze niet zijn

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw : MATERIALEN

Opleiding Duurzaam Gebouw : MATERIALEN Opleiding Duurzaam Gebouw : MATERIALEN Leefmilieu Brussel Instrumenten voor materiaalkeuze - Workshop Els Van de Moortel info@vibe.be www.vibe.be DOELSTELLING VAN DE WORKSHOP INSTRUMENTEN VOOR MATERIAALKEUZE

Nadere informatie

Voor dak, wand, vloer en zolder

Voor dak, wand, vloer en zolder ISOLATIEPLATEN PIR Voor dak, wand, vloer en zolder DIVISION INSULATION www.unilininsulation.com Al meer dan 30 jaar maakt UNILIN, division insulation dakelementen met poly urethaanisolatie voor het hellende

Nadere informatie

EPB-advies: woning Datum: xxx

EPB-advies: woning Datum: xxx EPB-advies: woning Datum: Bouwheer Naam: Adres: Tel: Gsm: E-mail: Bouwplaats Project: Bouwen van woning Adres: Vergunning: datum bouwaanvraag: 2012 Compactheid Type: woning Geïsoleerd volume: - Verliesoppervlak:

Nadere informatie

Na-isolatie van niet-woongebouwen

Na-isolatie van niet-woongebouwen Na-isolatie van niet-woongebouwen Luk Vandaele WTCB Energie en Binnenklimaat 1 Inhoud Isoleren vroeger en nu Wat hebben we geleerd? Nieuwe ontwikkelingen Uitdagingen 2 1 Het gebouwenpark in België In België

Nadere informatie

Na-isolatie, Yello-by-Isover Maximaal rendement met minimale inspanningen.

Na-isolatie, Yello-by-Isover Maximaal rendement met minimale inspanningen. Na-isolatie, Yello-by-Isover Maximaal rendement met minimale inspanningen. Waarom uw bestaande muur na-isoleren? EVIDENTE VOORDELEN Met spouwmuurisolatie geniet een gebouw in de eerste plaats van alle

Nadere informatie

Bio-based grondstof als isolatiemateriaal / STOWA Bio based grondstof als isolatiemateriaal

Bio-based grondstof als isolatiemateriaal / STOWA Bio based grondstof als isolatiemateriaal Bio based grondstof als isolatiemateriaal 1. Korte historie Warmteplan 2. Huidige natuurlijke isolatiematerialen 3. Toepassingen natuurlijke isolatiematerialen 4. Markt natuurlijke isolatiematerialen 5.

Nadere informatie

Al 90 jaar uw bouwpartner... Duurzaam bouwen volgens de passiefbouwwijze. www.linden.be www.pamaflex.eu

Al 90 jaar uw bouwpartner... Duurzaam bouwen volgens de passiefbouwwijze. www.linden.be www.pamaflex.eu Al 90 jaar uw bouwpartner... Duurzaam bouwen volgens de passiefbouwwijze www.linden.be www.pamaflex.eu Warmte-/energiebalans bij conventionele bouwwijze 1. Verliezen door muren en vensters 2. Verliezen

Nadere informatie

Onderzoekscompetenties. K-waarde woning. 1. Algemene lesgegevens. 2. Lesverloop. 3. Verwerking. Kennismaking met EPC-woning

Onderzoekscompetenties. K-waarde woning. 1. Algemene lesgegevens. 2. Lesverloop. 3. Verwerking. Kennismaking met EPC-woning Onderzoekscompetenties K-waarde woning Kennismaking met EPC-woning 1lgemene lesgegevens In de eerste plaats ontwerpen we een fictief huis, of gaan we uit van een bestaande woning. Vervolgens gaan we na

Nadere informatie

I N S P E C T I E P R O T O C O L DEEL IV: U-waarden; bepalen van de materiaaleigenschappen

I N S P E C T I E P R O T O C O L DEEL IV: U-waarden; bepalen van de materiaaleigenschappen I N S P E C T I E P R O T O C O L ; bepalen van de materiaaleigenschappen 1 Definities... 2 1.1 Definities parameters... 2 1.1.1 Lambda-waarde... 2 1.1.2 R-waarde... 2 1.1.3 Gedeclareerde waarde... 2 1.1.4

Nadere informatie

DUURZAAM BOUWEN INFOBROCHURE

DUURZAAM BOUWEN INFOBROCHURE DUURZAAM BOUWEN INFOBROCHURE Wat is duurzaam bouwen Het doel van duurzaam bouwen is een gebouw optrekken met een zo beperkt mogelijke impact op het milieu en de omgeving, met oog voor comfort voor de gebruikers.

Nadere informatie

6IWc Volbouw 1. Deel 2: Volbouw

6IWc Volbouw 1. Deel 2: Volbouw 6IWc Volbouw 1 Inleiding Deel 2: Volbouw Er zijn verschillende manieren voor het bouwen van een passief huis. Een van die technieken is de volbouw techniek. Het wordt ook wel soms de traditionele manier

Nadere informatie

Superisolerende materialen, toepassing in proeftuinproject de Schipjes

Superisolerende materialen, toepassing in proeftuinproject de Schipjes Superisolerende materialen, toepassing in proeftuinproject de Schipjes Elisa Van Kenhove Onderzoeksgroep Bouwfysica, Constructie en Klimaatbeheersing Vakgroep Architectuur & Stedenbouw Faculteit Ingenieurswetenschappen

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat nummer postnummer Verloren Hoek 114 3920 gemeente Lommel bestemming eengezinswoning type open bebouwing bouwjaar 1930 softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²jaar):

Nadere informatie

Uw partner voor isolatieprodukten!!! Fabrikant van geëxpandeerd polystyreen. Groothandel in diverse isolatieprodukten.

Uw partner voor isolatieprodukten!!! Fabrikant van geëxpandeerd polystyreen. Groothandel in diverse isolatieprodukten. Uw partner voor isolatieprodukten!!! Fabrikant van geëxpandeerd polystyreen. Groothandel in diverse isolatieprodukten. 1/Geëxpandeerde polystyreenplaten iso-star. (EPS) ( vlamdovende kwaliteit SE) Toepassingsmogelijkheden

Nadere informatie

IN VOORRAAD in alle SFIC-vestigingen

IN VOORRAAD in alle SFIC-vestigingen AFWERKMATERIALEN EN ISOLATIE IN VOORRAAD in alle SFIC-vestigingen plafonds wanden isolatie pleisters houten panelen ISOLATIE ALGEMEEN WAAROM ISOLEREN? Isolatie is alomtegenwoordig in de bouwwereld. Kijk

Nadere informatie

Constructiedetails: Bouwknopen

Constructiedetails: Bouwknopen Constructiedetails: Bouwknopen Joachim Coopman en Devin De Brabander 1 Vastgoed-Landmeten Constructies 1 Bouwheer: Architect: Kassymo nv Zeedijk, Nieuwpoort Bert Janssens Oudburg 30B, Gent Aannemingsbedrijf:

Nadere informatie

Is investeren in energiebesparende producten nog interessant?

Is investeren in energiebesparende producten nog interessant? Is investeren in energiebesparende producten nog interessant? Energie verwarming en SWW Stijgende prijzen woningen zonder spouwisolatie Woningen met enkel glas Woningen zonder dakisolatie 2 1 Energie elektriciteit

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat bestaand gebouw met woonfunctie straat Wemmelsestraat nummer 54 bus bestemming eengezinswoning type gesloten bebouwing bouwjaar 1934 softwareversie 9.7.1 berekende energiescore

Nadere informatie

Soudal Window System:

Soudal Window System: Soudal Window System: Luchtdichte bouwaansluiting in de praktijk Luc Thys Inleiding SWS : wat? = Soudal Window System Professioneel venster-aansluitsysteem: raaminstallatie volgens EPB Doordachte combinatie

Nadere informatie

VERSLAG EPB-STUDIE. Bouwheer. Projectlocatie. Projectomschrijving. Ons dossiernummer. Datum. Stad Gent. Gent. Kinderdagverblijf De Bron 14-066

VERSLAG EPB-STUDIE. Bouwheer. Projectlocatie. Projectomschrijving. Ons dossiernummer. Datum. Stad Gent. Gent. Kinderdagverblijf De Bron 14-066 VERSLAG EPB-STUDIE Bouwheer Projectlocatie Projectomschrijving Stad Gent Gent Kinderdagverblijf De Bron Ons dossiernummer 14-066 Datum April 2015 01/09/2015 p. 1-13 Inhoud 1. Inleiding... 3 2. EPB-eisen

Nadere informatie

De ecologische keuze van bouwmaterialen. Basisprincipes

De ecologische keuze van bouwmaterialen. Basisprincipes De ecologische keuze van bouwmaterialen Thermische en akoestische isolatie en luchtdichtheid Basisprincipes Liesbet Temmerman CERAA vzw 12 mei 2009 ECOLOGISCHE THERMISCHE ISOLATIE warmtebehoeften verminderen

Nadere informatie

Isolatie plaatsen en de kiertjes niet afdichten? Een jas die niet dicht kan, heeft toch ook geen zin...

Isolatie plaatsen en de kiertjes niet afdichten? Een jas die niet dicht kan, heeft toch ook geen zin... Isolatie plaatsen en de kiertjes niet afdichten? Een jas die niet dicht kan, heeft toch ook geen zin... Woonvocht en oppervlaktecondensatie De mens zelf produceert steeds een hoeveelheid waterdamp door

Nadere informatie

HR-isolatie. voor het platte dak

HR-isolatie. voor het platte dak HR-isolatie voor het platte dak Over de noodzaak van isolatie in de bouw bestaat allang geen discussie Waarom isoleren? meer. Voor de hedendaagse nieuwbouw gelden op dit vlak allerlei wettelijke voorschriften

Nadere informatie

543 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van woningen te vergelijken.

543 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van woningen te vergelijken. nummer postnummer Hert 25 2590 gemeente Berlaar bestemming eengezinswoning type open bebouwing bouwjaar 1982 softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²jaar): 543 De energiescore laat toe om de

Nadere informatie

Duurzaam bouwen. Muren

Duurzaam bouwen. Muren Duurzaam bouwen Muren 1 % zonder isolatie Muren isoleren waar staan we? 100 80 60 40 20 0 1998 2001 2003 2005 2008 2020 2 Ouderdom woning 3 Energieverlies per 100 m² ca. 1500 m³ aardgas of 1500 liter stookolie

Nadere informatie

Na-isolatie, Yello-by-ISOVER Maximaal rendement met minimale inspanningen.

Na-isolatie, Yello-by-ISOVER Maximaal rendement met minimale inspanningen. Na-isolatie, Yello-by-ISOVER Maximaal rendement met minimale inspanningen. Waarom uw bestaande muur na-isoleren? Evidente voordelen Met spouwmuurisolatie geniet een gebouw in de eerste plaats van alle

Nadere informatie

HET COMFORT VAN EEN GEÏSOLEERDE VLOER

HET COMFORT VAN EEN GEÏSOLEERDE VLOER de dunste vloerisolatie voor elk isolatiepeil handig formaat van 1200 x 2500 mm hoge drukvastheid vlugge en efficiënte plaatsing HET COMFORT VAN EEN GEÏSOLEERDE VLOER Vloeren boven een niet-verwarmde ruimte

Nadere informatie

SFIC-vestigingen. PIR Isolatie

SFIC-vestigingen. PIR Isolatie IN VOORRAAD Hoogwaardige in alle SFIC-vestigingen PIR Isolatie introductie Ons aanbod biedt alle soorten isolatie. Van de meest traditionele tot de meest innoverende! Linitherm is producent van complete

Nadere informatie

makkelijk aan te brengen kruipruimte 4 (30 cm) 14 3,38 Piepschuimplaat (EPS) licht, goedkoop vloer, schuin dak 2,75 7 2,58

makkelijk aan te brengen kruipruimte 4 (30 cm) 14 3,38 Piepschuimplaat (EPS) licht, goedkoop vloer, schuin dak 2,75 7 2,58 Isoleren Door het isoleren van een huis wordt het verlies van warmte naar buiten toe verminderd. Dit betekent een lagere energierekening (verwarming verbruikt het meeste energie in huis), maar ook meer

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat bestaand gebouw met woonfunctie straat Profeetstraat nummer 43 bus bestemming eengezinswoning type gesloten bebouwing bouwjaar 1921 softwareversie 9.7.1 berekende energiescore

Nadere informatie

De platte daken. Warm daksysteem. Warm daksysteem Omgekeerd daksysteem Duo daksysteem

De platte daken. Warm daksysteem. Warm daksysteem Omgekeerd daksysteem Duo daksysteem De platte daken Warm daksysteem Omgekeerd daksysteem Duo daksysteem Warm daksysteem 1 Bescherming 2 Waterdichting 3 Isolatie 4 Dampscherm 5 Onderstel 1 Kompakt daksysteem 1 Bescherming 2 Waterdichting

Nadere informatie

Na-isolatie, Yello-by-ISOVER Maximaal rendement met minimale inspanningen.

Na-isolatie, Yello-by-ISOVER Maximaal rendement met minimale inspanningen. Na-isolatie, Yello-by-ISOVER Maximaal rendement met minimale inspanningen. Waarom uw bestaande muur na-isoleren? EVIDENTE VOORDELEN Met spouwmuurisolatie geniet een gebouw in de eerste plaats van alle

Nadere informatie

Vloerafwerking (soepele vloerbekledingen, hout, tegels,...). Opleiding voor een ecologische keuze van bouwmaterialen 02 juni 2009

Vloerafwerking (soepele vloerbekledingen, hout, tegels,...). Opleiding voor een ecologische keuze van bouwmaterialen 02 juni 2009 Vloerafwerking (soepele vloerbekledingen, hout, tegels,...). Opleiding voor een ecologische keuze van bouwmaterialen 02 juni 2009 Vloerbekleding 1. Harde vloerbekleding 2. Halfzachte vloerbekleding 3.

Nadere informatie

10 Materie en warmte. Onderwerpen. 3.2 Temperatuur en warmte.

10 Materie en warmte. Onderwerpen. 3.2 Temperatuur en warmte. 1 Materie en warmte Onderwerpen - Temperatuur en warmte. - Verschillende temperatuurschalen - Berekening hoeveelheid warmte t.o.v. bepaalde temperatuur. - Thermische geleidbaarheid van een stof. - Warmteweerstand

Nadere informatie

Artikel 1 Definities Artikel 2 Subsidiebedragen

Artikel 1 Definities Artikel 2 Subsidiebedragen SUBSIDIEREGLEMENT Subsidie voor de plaatsing van een thermische zonne-installatie, vloerisolatie, muurisolatie, dak- en zoldervloerisolatie, superisolerende beglazing, een condensatieketel op aardgas of

Nadere informatie

de theorie van het cocon

de theorie van het cocon TECHNIEK Er bestaan verschillende procedés om de muren van een woning te isoleren. Zo laten mensen zich vaak verleiden tot het uitsluitend isoleren van de muren aan de binnenkant, maar dan vergeten ze

Nadere informatie

Lage energierenovatie van een 100 jarige woning. Cyndie Hanssens ; architect en bouwheer

Lage energierenovatie van een 100 jarige woning. Cyndie Hanssens ; architect en bouwheer Lage energierenovatie van een 100 jarige woning Cyndie Hanssens ; architect en bouwheer Algemeen Woning gelegen in Spiere, bouwjaar 1900, volsteense muur Authentieke elementen Goede structuur Groene ligging

Nadere informatie

Na-isolatie: geïntegreerd versus gefaseerd

Na-isolatie: geïntegreerd versus gefaseerd Passiefhuis-Platform vzw De REFLEX voor energiebewust bouwen Na-isolatie: geïntegreerd versus gefaseerd Na-isolatie: geïntegreerd versus gefaseerd Ir. Arch. Wouter Hilderson, technisch adviseur Wouter.hilderson@passiefhuisplatform.be

Nadere informatie

Thermische isolatie van bestaande platte daken

Thermische isolatie van bestaande platte daken Thermische isolatie van bestaande platte daken In onze maatschappij gaat steeds meer aandacht naar energiebesparingen, milieubescherming en comfort, wat een doordachte thermische isolatie van de gebouwschil

Nadere informatie

Thermische isolatie oplossingen. thermische isolatie. muur en vloer PUR / PIR. panelen TMS & SIS REVE

Thermische isolatie oplossingen. thermische isolatie. muur en vloer PUR / PIR. panelen TMS & SIS REVE Thermische isolatie oplossingen thermische isolatie muur en vloer PUR / PIR panelen TMS & SIS REVE TMS & SIS REVE muren comfort besparingen prestaties Een gebouw dat slecht of helemaal niet geïsoleerd

Nadere informatie

Voorwoord. Handleiding Muts voor je huis 1

Voorwoord. Handleiding Muts voor je huis 1 Voorwoord J e dak isoleren of laten isoleren geeft je de mogelijkheid om met een relatief kleine investering een grote energiebesparing te realiseren die je geld bespaart én daarenboven ook de opwarming

Nadere informatie

Hygrothermie van de woning - ventilatie. ir. Marcus Peeters, lector / onderzoeker pba Bouw Odisee AALST campus Dirk Martens

Hygrothermie van de woning - ventilatie. ir. Marcus Peeters, lector / onderzoeker pba Bouw Odisee AALST campus Dirk Martens Hygrothermie van de woning - ventilatie ir. Marcus Peeters, lector / onderzoeker pba Bouw Odisee AALST campus Dirk Martens ventileren gezond aangenaam comfortabel isoleren luchtdicht bouwen Provincie Oost-Vlaanderen

Nadere informatie

Zoom in op uw dak: voor verhuurders

Zoom in op uw dak: voor verhuurders Zoom in op uw dak: voor verhuurders Thermografische foto stad Antwerpen Met 20 buurgemeenten De warmteverliezen van woningen kunnen zichtbaar gemaakt worden U krijgt een indicatie van de warmteverliezen

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat straat Vennenstraat nummer 10 bus bestemming eengezinswoning type open bebouwing bouwar 1988 softwareversie 9.8.0 berekende energiescore (kwh/m²ar): 588 De energiescore laat

Nadere informatie

HET COMFORT VAN EEN GEÏSOLEERDE VLOER

HET COMFORT VAN EEN GEÏSOLEERDE VLOER de dunste vloerisolatie voor elk isolatiepeil handig formaat van 1200 x 2500 mm hoge drukvastheid vlugge en efficiënte plaatsing HET COMFORT VAN EEN GEÏSOLEERDE VLOER Vloeren boven een niet-verwarmde ruimte

Nadere informatie

Na-isolatie, spouwmuur met ISOVER Maximaal rendement met minimale inspanningen.

Na-isolatie, spouwmuur met ISOVER Maximaal rendement met minimale inspanningen. Na-isolatie, spouwmuur met ISOVER Maximaal rendement met minimale inspanningen. Waarom uw bestaande muur na-isoleren? Evidente voordelen Met spouwmuurisolatie geniet een gebouw in de eerste plaats van

Nadere informatie