DIGITAL WORKFLOW LES 1

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "DIGITAL WORKFLOW LES 1"

Transcriptie

1 DIGITAL WORKFLOW LES 1 INLEIDING MODULE Richard Hutjes is onze instructeur voor Digital Workflow. Hij is Coordinator aan de vestiging in Apeldoorn. Zijn expertise ligt in de beeldbewerking. Hij noemt zichzelf geen vakfotograaf. Hij heeft naast het werk aan de fotovakschool nog een eigen print bedrijf. De vakopleiding is tegenwoordig opgesplitst in twee fasen. Dit in parallel met voorheen de opsplitsing in vakopleiding en specialisatie. Er zijn nu 40 lesdagen, omdat met name in de tweede fase meer nadruk is gekomen op lessen i.p.v. coaching. De studiepunten in de opleiding moet je allemaal halen. Je kunt herkansen d.m.v. extra opdrachten. Op woensdagavond kun je de faciliteiten te Boxtel gebruiken voor 5 euro per avond. De module Digital workflow, behelst alle technische aspecten van afbeelding maken tot uiteindelijk uitvoeren op een bepaald medium: een afdruk bijvoorbeeld. Het materiaal dat Richard in zijn lessen gebruikt, kan tijdens de les gedownload worden. De module opdracht is: door het bos een boom toch zien. Fotografeer een boom die niet in de massa opgaat. Op lesdag vier moet deze opdracht gepresenteerd worden. Beschikbaar moeten zijn een Raw bestand en een inktjetprint. De weg die tot het resultaat leidt moet uit de doeken worden gedaan aan de hand van een plan van aanpak en een logboek. 1

2 DE CHIP CMOS/CCD Wat kleur is laat zich makkelijk uitleggen met onderstaande afbeelding. We praten over verschillende golflengten. Slechts een klein gedeelte van het elektromagnetisch spectrum valt in het gebied wat voor ons mensen zichtbaar is. Zichtbaar is van 380 tot 780 nm. Elke kleur kent zijn eigen golflengte of gebied van gollengten. rood ligt tussen 650 nm en 780 nm (in vacuüm) oranje 585 nm en 650 nm geel 575 nm en 585 nm groen 490 nm en 575 nm blauw 420 nm en 490 nm violet 380 nm en 420 nm In ons oog bevinden zich op het netvlies staafjes voor de intensiteit van het licht en kegeltjes, die kleurgevoelig zijn. Het op voorwerpen opvallende licht wordt gedeeltelijk geabsorbeerd en gedeeltelijk teruggekaatst. Het teruggekaatste licht wordt door onze ogen waargenomen. De menselijke licht perceptie is trainbaar. Zelfs tot op zekere hoogte de kleurenblindheid, die sommige mensen kennen. 2

3 Het probleem met de fotografie is dat de beeldchip echt kleurenblind is. Een beeldchip neemt alleen intensiteit van het opvallende licht waar. De kleurinformatie wordt verkregen door filtering van de kleuren. Er zijn twee soorten chips op dit moment. De CMOS resp. CCD chip. De laatste heeft een groter dynamisch bereik en was tot voor kort de kanshebber bij uitstek, vanwege zijn kwaliteit. De CMOS chip echter is veel sneller en wordt minder warm, waardoor hij ook minder ruis kent. De CMOS chip is nu aan de winnende hand. De kleurenblindheid van de chip wordt opgevangen door het Bayer CFA filter. Voor ieder pixel op de chip komt een kleurfilter. Op de chip wordt voor dat pixel de lichtintensiteit gemeten van het doorgelaten licht. Elke pixel heeft een R,G of B filter en houdt dus respectievelijk rood, groen of blauw licht tegen. Er gaat dus veel informatie verloren. Want op deze manier kan maar 33 % van de kleurinformatie worden gemeten. De rest wordt weg gefilterd. In de omzetting naar het Raw formaat heeft de chip zijn eigenlijke werk gedaan. Een digitale versie van de beeldinformatie. De software (Demosaic)probeert door interpretatie van de beperkte kleurinformatie toch tot een realistisch eindresultaat te komen. Om artifacten in de interpretatie te voorkomen wordt er anti aliasing toegepast. Dit is een soort blur en de digitale afbeelding wordt dan ook wat onscherper. Maar de kleurenovergangen wordt gladder. Het feit dat de foto onscherper wordt, maakt dat we achteraf altijd wat moeten verscherpen. Bij JPEG opnames gebeurt dat automatisch. Dij RAW opnames moeten we dat zelf doen. In de nabije toekomst zal een nieuw chip technologie dit kleurinterpretatieprobleem aanzienlijk anders aanpakken. Doordat silicium de verschillende golflengten meer of minder goed doorlaat, is het mogelijk op de chip met meerdere lagen pixels de intensiteit van het doorgelaten licht te meten. Nu is op één chip op de plaats van één pixel wel de kleurinformatie aanwezig van R, G en B. Er hoeft dan niet meer softwarematig geinterpoleerd te worden. Deze chip technologie (Foveon X3) heeft geen bayer filter en anti aliasing meer nodig. De kwaliteit is veel beter. Er is minder ruis. De beelden zijn scherper en de kleuren realistischer (warmer). De camera is ook sneller. Het nadeel is dat de chip technisch moeilijker te verwezelijken is. De technologie bestaat en er zijn camera s met deze chip uitgevoerd. 3

4 OPNAMEFORMAAT Een bestand dat een foto beschrijft bestaat uit een aantal pixels. Die pixels zijn de meetelementen op de chip. En je hebt grote en kleine chips. Maar het aantal pixels dat een bepaalde chip kan leveren ligt vast. Het aantal pixels heeft echter niets met kwaliteit te maken. Alles echter met de grootte waarop de afbeelding straks kan worden uitgevoerd op een specifiek medium. Als referentie is men vanuit historisch perspectief het 35 mm filmformaat gaan hanteren. De chips waren tot voor kort allemaal kleiner dan 35 mm. Het gevolg was dat de digitale lenzen kleiner konden zijn en minder last hadden van de fouten die geslepen lenzen aan hun randen lieten zien. Dat stuk van het beeld viel namelijk toch langs het kleinere formaat chip. De huidige tendens is echter naar volformaat (dus 35 mm) chips: fullframe. De huidige lenzen (DX) zijn dan niet meer goed te gebruiken. Aangezien lenzen de toekomst hebben is het verstandig nu al lenzen te kopen die geschikte zijn voor fullframe. (meestal FX aangeduid). De cropfactor is de factor waarmee je het oppervlakte van de chip moet vermenigvuldigen om een 35 mm formaat te krijgen. Deze factor is lineair te gebruiken bij de vergelijking van de lengte van de lenzen in mm. De lenzen van de Canon moet je vermenigvuldigen met 1,6 om een 35 mm equivalent te krijgen. Die van de Olympus met twee. Een 200 mm lens van Olympus is dus in zijn vergroting en openingshoek vergelijkbaar met een 400 mm lens voor een 35 mm camera. Een chip heeft een vast verhouding van pixels in de hoogte versus de breedte. De meestal voorkomende formaten zijn 2 : 3 en 3 : 4, waarbij de verhouding 2 : 3 de verhouding is van het oorspronkelijke 35 mm formaat. Deze verhouding is van belang als je gaat uitvoeren naar een ander medium. Een afdruk bijvoorbeeld. Op het medium moet die verhouding overeenkomen anders verlies je beeld of krijg je een witte rand. Zijn de pixels eenmaal vastgelegd, dan hebben we om te beginnen een Raw formaat (na antialiasing) welke pixel voor pixel beschrijft welke lichtintensiteit is gemeten. In feite een beschrijving van het geprojecteerde beeld. Deze informatie is nog ruw en onbewerkt. De bestanden zijn groot. Alle camera s hebben vaak hun eigen RAW formaat, met zijn eigen extensie. Je computer dient in staat te zijn het betrokken formaat in te lezen. Om die reden heeft Fotoshop een universeel Raw formaat ontwikkeld. Zij noemen dat DNG. Het is zeker nog niet algemeen aanvaard. Er zijn talloze andere bestandsformaten die de hanteerbaarheid van het bestand/de afbeelding vergroten. Enkele zijn erg belangrijk. Het PDF formaat is een zeer hoogwaardige kwaliteit, dat met name in de drukkerswereld (buiten de fotografie) wordt gebruikt. Voorkeursbestand voor grafische verwerking. Een TIFF bestand Is pixel georiënteerd en niet gecomprimeerd. De bestanden zijn groot. De kwaliteit is hoog. Foto s die digitaal verkocht worden zijn meestal in dit formaat opgeslagen. Lagen zijn mogelijk. Voorkeursbestand voor vakfotografen Het JPG (JPEG) formaat is een gecomprimeerde versie van het bestand. Iedere keer als een foto in dit bestand wordt opgeslagen ondergaat het een compressie algoritme. Dit algoritme neemt pixels met een naastliggende kleur samen en legt alleen het aantal van die pixels met nagenoeg dezelfde kleur vast. Wat onder een bijna dezelfde kleur wordt verstaan, is vastgelegd in de kwaliteit van het algoritme. Maar één ding is zeker de kwaliteit van de foto gaat ieder keer dat 4

5 je het bestand opslaat achteruit. De bestanden zijn klein. Ze kunnen daarom gemakkelijk verzonden worden via internet. Het PNG bestand is ook een klein bestand. Het wordt met name gebruikt voor webdesign. In een PNG bestand is transparantie mogelijk. Het PSD bestand is het typische Photoshop bestand. Daarin worden alle bewerkingen in de foto vastgelegd en bewaard in lagen. Het is een groot bestand, maar als je achteraf de foto wilt herbewerken of verder bewerken is dat allemaal mogelijk. EPS is een vector georiënteerd bestand. Daarin is een foto moeilijk vast te leggen. Dit formaat wordt met name gebruikt voor grafische beelden. Er worden geen pixels vastgelegd, maar wiskundige beschrijvingen, van lijnen en grafische elementen. Het grote voordeel is dat er bij schaalwijzigingen geen kwaliteitsverlies optreedt. Een foto is echter moeilijk op deze manier te beschrijven. Vanuit RAW en PSD kun je Tiff, JPG en PNG (en andere formaten) gemakkelijk generen. Onbewerkt bewaar je dus RAW en bewerkt ook PSD. Voor verkoop maak je een TIFF of JPG afhankelijk van de doelstelling. Voor het afdrukken wordt het meest een JPG gebruikt, zeker als de beelden ook nog verzonden moeten worden. Op dit punt hebben we een oefening gedaan met het JPG formaat. Door herhaaldelijk een beeld op te slaan met een lage kwaliteit zie je binnen 5 keer opslaan een aanzienlijk kwaliteitsverlies dat zich vertaalt naar blokvorming en posterisatie. (banden van kleurovergangen met name in gebieden met een vergelijkbare kleur Lucht bijvoorbeeld). 5

6 BITDIEPTE De bitdiepte is een gegeven dat belangrijk is in de beschrijving van een kleur. Een pixel beschrijft zijn kleur met een bepaalde bitdiepte: bijvoorbeeld een bitdiepte van 8 bits. Digitaal in de computerwereld is de beschrijving met acht bits prima voor rekenen en bijvoorbeeld tekstverwerking. Bij kleurbeschrijving komen we echter tekort. Elk bit heeft twee standen: 0 of 1. Door acht bits op een rij te zetten kunnen we met een bitdiepte van 8 bits 256 (twee tot de macht acht) verschillende standen beschrijven. We zouden dus 256 verschillende kleuren kunnen benoemen. Monitoren vroeger gebruikte een bitdiepte van 8 (EGA). We gebruiken inmiddels voor de kleuren R, G en B een bitdiepte van 8 (dus drie bytes) en daarmee kunnen we dan 16,7 miljoen kleuren beschrijven (256*256*256). Dat is kwalitatief natuurlijk perfect. Zoveel kleuren kan het menselijk oog amper of niet onderscheiden. Waarom zouden we dan een grotere bitdiepte gebruiken. Dat heeft alles te maken met bewerking. Bij bewerking gaat gemakkelijk informatie verloren en bij een overschot aan informatie blijft er ook na bewerking nog voldoende over. Dit laat zich gemakkelijk bekijken met het histogram. In het histogram wordt de lichtintensiteit voor 256 posities in de kleur (of grijswaarde) schaal beschreven. Als je een afbeelding bijvoorbeeld met Curves of Levels uittrekt over de complete schaal, zie je al snel posities zonder informatie. Er is gewoon niet genoeg informatie om de gehele schaal te vullen. Door een grotere bitdiepte te gebruiken heb je die informatie wel en zal ook na de zelfde soort bewerking het histogram nog steeds een vloeiende gevulde beeld laten zien. Bij 16 bit heb je miljarden gradaties ter beschikking. En dat per kleurenkanaal geeft een ongekende hoeveelheid kleurinformatie. Daar kun je wel wat van verliezen voordat je een probleem hebt. Een Raw formaat levert meestal een bitdiepte van 10 tot 12 bit. (12 bit levert 4096 gradaties per kanaal) Toch wordt er vaak van 16 bit gesproken. De computer kan namelijk alleen in blokken van acht bits werken. Jammer van de schijfruimte. 6

7 ISO WAARDE De ISO waarde geeft, naar analogie van de gevoeligheidsindicatie van film uit het analoge tijdperk, de gevoeligheid van de chip aan. Het grote voordeel is hierbij dat de gevoeligheid van de sensor kan worden ingesteld. De vroegere film had een bepaalde gevoeligheid. Wilde je een ander dan moest je een andere film laden. De beeldsensor is instelbaar. Het nadeel daarvan is dat de instelbaarheid niets anders is dan een versterking van het signaal. En met het versterken van het signaal versterk je ook de ruis. Sterker nog je veroorzaakt fouten omdat bij het hogere spanningsniveau op de chip er overslag van signaal plaats vindt van de ene pixel naar de andere. Ook raakt het signaal enigszins vervormd. Dat alles maakt dat bij hogere ISO waarden het ruisniveau duidelijk zichtbaar wordt. Door de ruisonderdrukking in de camera wordt het beeld ook nog onscherp. De ISO waarde lopen normaliter van 80 (100) in stappen omhoog tot 3200 of nog veel hogere waarden. Hoewel de hogere ISO waarden steeds beter bruikbaar zijn door het verbeteren van de technologie, zijn waarden boven de 1600 vaak nog niet zo goed te gebruiken (camera afhankelijk). De automatische ISO stand gaat vaak ook niet hoger dan bijvoorbeeld 800 (bij mijn Canon) en stelt meestal in op een waarde van 400. Canon vindt het ruisniveau dus prima bij een ISO waarde van 400 en niet zo goed boven de 800. Een lagere waarde geeft al dan niet zichtbaar minder ruis, maar onder lichtrijke omstandigheden kan het zinvol zijn die lage waarde te gebruiken, om het te ver knijpen (korte sluitertijd en kleine opening) van je camera te voorkomen. Bij weinig licht zul je je ISO waarde wel op een hoge waarde moeten instellen, tenzij je je een lange sluitertijd kunt veroorloven. Daarbij is het goed je te realiseren dat een lange sluitertijd ook ruis oplevert. 7

8 WITBALANS De witbalans behelst de kleurinstelling van de camera en is uitgedrukt in graden Kelvin. Aangezien de camera in feite kleurenblind is, dient er een vorm van kalibreren plaats te vinden. De camera wordt in principe ingesteld op een neutrale gedefinieerde grijze of witte kleur. Aan de hand van dat instelpunt worden alle andere kleuren relatief berekend. Het vervelende is dat het licht buiten afhankelijk van zon, wolken, schaduw, kunstlicht etc. altijd anders is. Om te voorkomen dat je altijd zou moeten kalibreren kent de camera schattingen en kun je kiezen voor bijvoorbeeld zon, schaduw, kunstlicht, flitslichte etc. Daarnaast kun je instellen op graden Kelvin zelf. Onderstaand staatje geeft aan welke instelling ongeveer bruikbaar is. Gelukkig fotograferen we in RAW (advies) en in RAW kun je ongestraft de witbalans achteraf instellen en wijzigen. Dat geeft een goede oplossing voor die specifieke gevallen waar de cameraschattingen een onbevredigend resultaat geven. Een automatische witbalans instellen voldoet dan tijdens het fotograferen goed genoeg. 8

9 9 NIVEAUWEERGAVE In Photoshop kunnen we met niveaus (levels) heel duidelijk de contrastverdeling zien. De intensiteiten gemeten over de 256 mogelijke gradaties worden weergegeven in een histogram. In Photoshop kun je dat histogram beïnvloeden door het beter te verdelen over de mogelijke gradaties. Je wint geen informatie, maar je kunt het contrast beter verdelen over het totale gradatie gebied. Een histogram laat het verloop van donker naar licht zien. Eventueel per kleurkanaal. Loopt het histogram links uit het gebied, dan heb je zwarte gebieden in je foto zonder detail. Gebeurd dit aan de rechter kant dan heb je uitgebeten witte plekken in je foto. In beide gevallen mis je informatie die je niet meer terug kunt krijgen in de nabewerking. In Photoshop kun je het begin en einde van het histogram met de pijltjes verplaatsen en zo het histogram over het gehele gebied uittrekken. Je kunt met de pipetjes een grijs, wit of zwart referentiepunt in je foto kiezen. In de foto hiernaast zie je in alle kanalen een smalle piek aan de rechterkant. Dat is het uitgebeten punt links boven in de foto. Of dit storend is, is een kwestie van smaak, maar technisch gezien is deze plek een fout. Op die plek bestaat geen informatie en deze plek is niet achteraf corrigeerbaar. Al bij het maken van de foto kun je het histogram op je camera bekijken. Op die manier kun je de belichting checken zonder zelfs maar naar de foto te kijken. Ligt het histogram geheel binnen het kader dan is de foto per definitie goed belicht. Loopt hij er aan de lichte (rechtse) kant af, dan is de foto overbelicht en krijg je uitgebeten plekken. Loopt hij eraan de linkerkant af dan krijg je zwarte plekken zonder informatie. In de nabewerking is het zinvol om vanuit RAW met een bitdiepte van 16 (12) bit te werken. Je hebt dan veel meer gradaties (dus informatie) ter beschikking en kunt achteraf ongestraft je histogram gemakkelijk uittrekken naar het 256 niveau. Doe je dit met een bitdiepte van acht (JPEG) dan zul je strepen zien in het histogram zonder informatie. Dat gemis aan informatie vertaalt zich naar een kwalitatief slechtere foto. Goed belichten is Rechts belichten. Die uitspraak behoeft uitleg. Rechts belichten betekent dat je in het histogram je curve zo veel mogelijk aan de rechtse kant legt. Uiteraard niet te ver, want als de curve uit het gebied loopt krijg je uitgebeten gebieden. De achtergrond van deze regel ligt in het geven dat het menselijk oog lichtintensiteit waarneemt met een kromme, die ook in de donkere partijen een redelijke elektrische respons geeft. Een beeldsensor meet de elektrische respons op het binnenkomende licht in een

10 rechte lijn. Dat betekent extreem lage elektrische signalen in de donkere partijen en hoge responsen in de lichte partijen. Zie bovenstaande grafiek. Dat betekent dat het menselijk oog lichter ziet dan de camera en dat in de donkere partijen het signaal dichter bij het ruisniveau komt. Eventuele versterkingen van het signaal daar geeft al snel ruisvorming. Bij de lichte partijen kan ik spelen met het signaal zonder in de buurt van de ruis te komen. Bij een bitdiepte van 12 (RAW) heb ik 4096 gradaties. Als ik het door de camera zichtbare contrastgebied daarover verdeel heb ik veel informatie. Elke stop minder licht maakt dat ik mijn dan nog beschikbare contrast over de helft van het aantal bits verdeel. Bij de eerste stop dus nog maar 2048 gradaties. Na een aantal stoppen loopt dat drastisch terug. En bij 8 stops (het contrastbereik van een camera) minder licht heb ik nog maar 32 gradaties over. Gebruik ik echter een bitdiepte van 8 dan heb ik in de donkerste partijen maar 2 gradaties over. Ook dat is een reden om het histogram zoveel mogelijk aan de lichte kant te gebruiken. In de donkere partijen zit minder informatie. Bovendien kun je uit het bovenstaande concluderen dat werken in RAW meer informatie biedt, welke te gebruiken is bij de bewerking. In onderstaande foto is posterisatie te zien in de lucht (de strepen). Die zijn het gevolg van het werken in een bitdiepte van 8 bits. Fotografische conclusie: Ruim belichten (belichten naar rechts) voorkomt ruis en posterisatie Schieten in RAW is technisch beter en geeft minder problemen in de nabewerking. 10

11 BEWERKEN IN PHOTOSHOP: 5 STAPPEN PLAN Als je een bewerking doet in fotoshop is het belangrijk een bepaalde volgorde aan te houden omdat sommige bewerkingen invloed hebben op andere bewerkingen. 1. Uitsnede maken: compositietechnisch, niet met alle geweld maattechnisch t.a.v. uitvoermedium 2. Licht aanpassen: belichting, helderheid, niveau s 3. Contrast bijregelen: contrast, curves 4. Kleur: levendigheid, verzadiging en kleurbalans 5. Plaatselijk: retoucheren, doordrukken of tegenhouden etc. Eventueel verscherpen doen we helemaal aan het einde. Bewerken in Fotoshop zouden we tot een minimum moeten beperken, aangezien elke bewerking kwaliteit kost. Zeker bij extreme bewerkingen. Dat is anders in de RAW converter. Daar wordt elke bewerking in een apart bestand vastgelegd. Het is in feite een instelling van allerlei variabelen. Daar maakt het niet uit in welke volgorde je de bewerkingen doet. De instellingen worden opgeslagen en de foto gegenereerd volgens die instellingen. Er is niets veranderd en het originele bestand kan elke keer opnieuw ingesteld worden. Ideaal en zonder kwaliteitsverlies. In RAW kun je ook uitsnedes maken en de horizon rechtzetten. De tooltjes boven de foto maken dat mogelijk. Alle andere bewerkingen in de Rawconverter komen tot stand met schuiven welke zich in enkele tabbladen rechts van de foto bevinden: Licht: is gewoon het manipuleren van het histogram. De belichting van de opname is aan te passen. De zwarte tinten schuiven het histogram naar rechts. En herstel naar links. Lichtopvulling maakt de zwartere tinten donkerder. In de foto kunnen de plaatsen zonder detail zowel aan de lichte als de zwarte kant gesignaleerd worden, zodat je kunt zien wanneer je overal detail hebt. Helderheid en Contrast: Deze kunnen ook ingesteld worden voor de gehele foto. Met het tabblad Curves gaat dat mooier met verschillende schuiven voor lichte en donkere partijen. Ook locaal contrast kun je beter in curves tot stand brengen. Kleur: de temperatuur en kleurtoon zijn volledig instelbaar. Daarnaast kun je met de schuiven verzadiging en levendigheid de kleuren meer of minder intens maken. Verscherpen en lensafwijkingen kunnen ook in de RAW converter gedaan worden. Wil je nog bewerken in Photoshop dan moet je het verscherpen uitstellen. Plaatselijke correcties zoals retoucheren en plaatselijk doordrukken of tegenhouden moeten in Photoshop gedaan worden. Een waarschuwing is op zijn plaats: De RAW converters zijn verschillend en je moet dus altijd dezelfde RAW converter gebruiken. 11

12 WERKEN IN LAGEN EN KANALEN: 3 D FOTO S Als voorbeeld hoe te werken met lagen en kanalen hebben we gewerkt aan het maken van een drie Dimensionale foto. In de verschillende lagen binnen Photoshop kunnen aparte bewerkingen gedaan worden. De lagen liggen boven elkaar en je kijkt naar alle lagen tegelijk om de uiteindelijke foto te zien. Lagen kunnen transparant zijn. Het is als verschillende overheadsheets op elkaar onder de projector. In de kanalen zijn de kleuren per laag vastgelegd. Met die kleuren kun je per laag manipuleren. Dat is nodig voor de 3 D foto. Om een goede 3D foto te maken gaan we uit van twee opnamen die met een minimale horizontale verplaatsing (maximaal 10 cm of minder) van de camera zijn gemaakt. Het is zaak te onthouden welke foto van uit de rechter positie en welke vanuit de linker positie is genomen. Bij het maken van de foto dien je te focussen op eenzelfde punt in de afbeelding. Je draait je camera enigszins naar dat punt toe. Dit focuspunt dient voor het mooiste resultaat minimaal op 2 meter van de camera te zijn. Natuurlijk is het effect het mooist als je een foto maakt van een scene met veel diepte elementen. Deze twee foto s voer je in Photoshop in en vervolgens doorloop je onderstaande stappen. 1. Wijzig de background van de rechterfoto in een laag 0 en noem deze rechts : Dubbel click op de laag achtergrond en een venster opent zich, waarin je meteen de naam kunt wijzigen. Druk op Oké. 2. Plak de linkerfoto in de rechterfoto als tweede laag met de naam links : Kies in de linkerfoto selecteren, alles en ga vervolgens naar bewerken, copieren. Daarna ga je in de rechterfoto naar bewerken, plakken en de linkerfoto staat als tweede laag in de rechterfoto. De linkerfoto kan nu uit Photoshop verwijdert worden. De tweede laag krijgt de naam links door op de huidige naam te dubbel clicken en de nieuwe naam in te typen. 3. Zet de beide lagen op het focuspunt gelijk: Verlaag de transparantie van de bovenste laag op ongeveer 50% door de laag te selecteren en transparantie (boven die laag) aan te klikken. Met het schuifje ga je naar 50%. Vervolgens zie je de twee lagen door elkaar. Met de schuiftool (bovenste in de toolbox) schuif je de bovenste laag tot dat hij in het focuspunt precies gelijk ligt met de onderste laag. Daarna kun je de transparantie weer op 100% zetten. 4. Verwijder de rode kleur uit de laag rechts : Selecteer de laag rechts en ga naar afbeelding, aanpassingen, niveaus en je komt in het histogram venster. Bovenaan zie je RGB staan. Klik op dat raampje en kies Rood. Onder in het venster staat een schuifbalk uitvoerniveaus schuif het rechtse pijltje geheel naar links. Beide uitvoer getallen staan nu op nul en de kleur rood is verdwenen. In het kanalenvenster kun je dat controleren. 5. Verwijder de blauwe en groene kleur uit de laag links : op dezelfde manier als hierboven voor de rode kleur uit de laag rechts. 6. Maak een uitsnede zodat de plaats waar de onderste laag zichtbaar is wordt weggesneden: Gebruik daarvoor de uitsnijtool uit de toolbox. 7. Zet de laag links op bleken : Selecteer de bovenste laag. En wijzig in het venstertje daarnet boven het woord normaal in bleken. Zo gauw je dat venster aanklikt, kun je bleken kiezen in het menu. 12

13 Je ziet nu een foto als hieronder. Rood en groen vallen langs elkaar. Met een 3D bril zie je een driedimensionaal beeld. Ook vanuit één foto kun je een drie dimensionale foto maken. Kwalitatief wordt hij niet zo spectaculair, maar toch 1. Maak van de background weer een zwevende laag die je rechts noemt: zie stap 1 hierboven. 2. Kopieer de laag rechts in een tweede laag die je links noemt: Selecteer de laag rechts en ga naar laag, laag dupliceren. Vul in het open venster de naam links in en druk op oké. 3. Breng perspectief aan op de laag links aan de rechterkant: Selecteer de laag links en ga naar bewerken, transformatie, perspectief trek de rechterbovenhoek een heel klein stukje omlaag. De rechteronderhoek gaat meteen mee. Dubbelklik in de foto voor akkoord. 4. Breng perspectief aan op de laag rechts aan de linkerkant: idem als in punt Ga verder bij stap 3 in de reeks 3D foto vanuit twee foto s (zie hierboven) 13

14 Het resultaat zie je hieronder. OPDRACHT VOOR VOLGENDE LES Maak een onderbelichte foto en een overbelichte foto. En een foto met een verkeerde kleur. In de volgende les kijken we naar de correctiemogelijkheden. Statief meebrengen. 14

Bestandsformaten in de digitale fotografie: RAW of JPeg

Bestandsformaten in de digitale fotografie: RAW of JPeg Bestandsformaten in de digitale fotografie: RAW of JPeg De digitale camera is een waar rekenwonder. Het licht dat op de beeldsensor valt, wordt door een beeldprocessor (of zelfs twee processors) omgezet

Nadere informatie

Deel 1. Wat is HDR fotografie?.

Deel 1. Wat is HDR fotografie?. Deel 1. Wat is HDR fotografie?. Inleiding. Met het intrede van de digitale fotografie is ook de beeldbewerkingsoftware in een stroomversnelling geraakt. Eén van de meest recente ontwikkelingen is de High

Nadere informatie

Zwart-wit in het digitale tijdperk

Zwart-wit in het digitale tijdperk Zwart-wit in het digitale tijdperk Vroeger altijd ZW; kleurfilm maar vanaf 1935 Werken met ZW film Opnames gebeuren in functie van eindresultaat = foto op papier Keuze onderwerp (buiten echt heel kleurrijke

Nadere informatie

Het is James Clerk Maxwell geweest die het hele spectrum wiskundig heeft beschreven.

Het is James Clerk Maxwell geweest die het hele spectrum wiskundig heeft beschreven. 1. Inleiding Even heel kort een aantal begrippen. Licht behoort tot het elektromagnetische veld. In onderstaande afbeelding is een deel hiervan schematisch weergegeven. Het is James Clerk Maxwell geweest

Nadere informatie

Witbalanscorrectie: Ik vind de foto wat aan de blauwe kant en ga daarom op zoek naar iets dat grijs of wit zou moeten zijn zonder kleurzweem.

Witbalanscorrectie: Ik vind de foto wat aan de blauwe kant en ga daarom op zoek naar iets dat grijs of wit zou moeten zijn zonder kleurzweem. Hieronder een onbewerkte foto van het Lexkesveer tijdens zonsopgang. Op het eerste gezicht een hopeloze foto. In het histogram kun je zien dat zowel aan de lichte (rechter) als donkere (linker) kant de

Nadere informatie

1 normaal belicht 1 onderbelicht 1 overbelicht

1 normaal belicht 1 onderbelicht 1 overbelicht High Dynamic Range (HDR) Deze techniek zorgt ervoor dat afbeeldingen die een dynamisch bereik hebben dat niet in een digitaal fotobestand past, worden gecomprimeerd zodat er meer detail wordt weergegeven

Nadere informatie

Fotograferen in RAW. Haal alles uit het RAW-formaat van je digitale camera

Fotograferen in RAW. Haal alles uit het RAW-formaat van je digitale camera Fotograferen in RAW Haal alles uit het RAW-formaat van je digitale camera Fotografeer je in JPEG, de computer in je camera slaat je foto op aan de hand van je voorinstellingen. JPEG is een internationale

Nadere informatie

HDR- FOTOGRAFIE. Inleiding. Het digitale beeld - Bijlage

HDR- FOTOGRAFIE. Inleiding. Het digitale beeld - Bijlage HDR- FOTOGRAFIE Inleiding Wanneer je door de zoeker van je al dan niet spiegelreflex camera kijkt en een prachtige scène hebt waargenomen en vastgelegd, dan is er naderhand soms enige teleurstelling wanneer

Nadere informatie

Fotograferen in RAW.

Fotograferen in RAW. Een digitale camera is een complex instrument. De beeldsensor is het hart van de camera. De sensor moet de voor het menselijk oog zichtbare licht ontleden in de drie primaire kleuren Rood, Groen en Blauw.

Nadere informatie

Kleurmodel en Bestandsoutput van de kamera.

Kleurmodel en Bestandsoutput van de kamera. Van kamera tot print Intentie. In dit verhaal wordt belicht hoe je vanaf je kamera komt tot een eind-product. Dit eindproduct zal in ons geval zijn een te printen foto op formaat (bij benadering) 40x30

Nadere informatie

FOTOGRAFIE Opdrachten - Erik Boot. Nabewerken - Digitale fotografie. Aanpassing portret Henk Dijkstra - Photoshop elements 9 Windows

FOTOGRAFIE Opdrachten - Erik Boot. Nabewerken - Digitale fotografie. Aanpassing portret Henk Dijkstra - Photoshop elements 9 Windows FOTOGRAFIE Opdrachten - Erik Boot Nabewerken - Digitale fotografie Aanpassing portret Henk Dijkstra - Photoshop elements 9 Windows Inleiding Omdat de achtergrond in verhouding tot het onderwerp (Henk dijkstra)

Nadere informatie

Foto s en Videobewerking

Foto s en Videobewerking Foto s en Videobewerking Arie Noteboom Computer Huis Mijdrecht Nr. 1 Doelstellingen Begrijpen hoe digitale foto s zijn opgebouwd en kunnen worden bewerkt en bewaard. Op basis daarvan foto s kunnen uitsnijden

Nadere informatie

CAMERA EN ACCESSOIRES

CAMERA EN ACCESSOIRES HISTOGRAM Het histogram Het histogram bestaat uit een grafiek die over het algemeen vaak in de vorm van een heuvel is getekend. Hij is voor elke foto anders en laat zien hoe de verdeling van licht en donker

Nadere informatie

VNFE Digitale Workshop. Voorjaar 2006

VNFE Digitale Workshop. Voorjaar 2006 VNFE Digitale Workshop Voorjaar 2006 Doel van de Workshop Basisbegrippen digitale fotografie Theorie Camera Verwerking Mix van uitleg discussie uitproberen Poging de nieuwsgierigheid te prikkelen Stel

Nadere informatie

Boven in de werkbalk zie je diversen bewerkingsopties, zoals bestand, bewerken, beeld, afbeelding, aanpassen en nog een aantal andere.

Boven in de werkbalk zie je diversen bewerkingsopties, zoals bestand, bewerken, beeld, afbeelding, aanpassen en nog een aantal andere. Paint Shop Pro Eenvoudige uitleg over fotobewerking, in Paint Shop Pro. Boven in de werkbalk zie je diversen bewerkingsopties, zoals bestand, bewerken, beeld, afbeelding, aanpassen en nog een aantal andere.

Nadere informatie

Basisbegrippen i.v.m. kleur op beeldschermen, afbeeldingsformaten en resoluties

Basisbegrippen i.v.m. kleur op beeldschermen, afbeeldingsformaten en resoluties Basisbegrippen i.v.m. kleur op beeldschermen, afbeeldingsformaten en resoluties Kleurdiepte De hoeveelheid kleurinformatie die een pixel op een beeldscherm kan bevatten wordt bepaald door de bitdiepte.

Nadere informatie

Goed belichten = rechts belichten

Goed belichten = rechts belichten 3 = rechts belichten Als u met een filmcamera fotografeert, of als u jpeg gebruikt op uw digitale camera, dan wilt u uw foto s altijd meteen zo goed mogelijk belichten. Goed betekent in dit verband dat

Nadere informatie

Verwijderen van kleurzweem met Photoshop.

Verwijderen van kleurzweem met Photoshop. Verwijderen van kleurzweem met Photoshop. Wanneer de witbalans niet juist ingesteld is krijgt men kleurzweem in de foto, daarom gebruik ik steeds de automatische witbalans, welke over het algemeen een

Nadere informatie

De onderwerpen die voor deze avond zijn aangedragen! Maskers maken. Workflow Lightroom en Photoshop. Verschil tussen werken in RGB en srgb

De onderwerpen die voor deze avond zijn aangedragen! Maskers maken. Workflow Lightroom en Photoshop. Verschil tussen werken in RGB en srgb De onderwerpen die voor deze avond zijn aangedragen! Maskers maken Workflow Lightroom en Photoshop Verschil tussen werken in RGB en srgb Werken in 16 of 8 bits Verschil tussen RAW opslaan als PSD of TIF

Nadere informatie

Het gebruik van de QuickScan knop

Het gebruik van de QuickScan knop QuickScan on-line help Het gebruik van de QuickScan knop QuickScan setting Voorkeursinstellingen Het gebruik van de QuickScan knop Doormiddel van de QuickScan knop kunt u snel beelden scannen en automatisch

Nadere informatie

Bij de meeste camera s is de keuze van de belichtingsregelingen met een zogenaamd programmakeuzewiel

Bij de meeste camera s is de keuze van de belichtingsregelingen met een zogenaamd programmakeuzewiel Belichtingsregelingen: Basisgebruik Bij de meeste camera s is de keuze van de belichtingsregelingen met een zogenaamd programmakeuzewiel I uitgevoerd. De uitleg over functies wordt in twee delen gebracht,

Nadere informatie

Scherpte in de fotografie

Scherpte in de fotografie Scherpte in de fotografie Uitleg clubavond 6 September 2012 Herman Boom Waar gaat deze presentatie over? Wat is scherpte Wel Hoe mensen scherpte ervaren Wat beinvloedt scherpte - een beetje begrip Een

Nadere informatie

Onderbelichte TIFF foto Normaal Belichte TIFF foto Overbelichte TIFF foto

Onderbelichte TIFF foto Normaal Belichte TIFF foto Overbelichte TIFF foto Uitleg HDR maken in Photomatix (of een ander Programma ): HDR is helemaal in, maar hoe maak je nu een mooie HDR-foto? HDR werkt met verschillende belichtingen, en voegt die dan samen zodat je mooie hooglichten

Nadere informatie

Bijsnijden U kunt twee redenen hebben om een foto bij te snijden: er staat meer op dan u wilt en de overbodige details wilt u wegsnijden.

Bijsnijden U kunt twee redenen hebben om een foto bij te snijden: er staat meer op dan u wilt en de overbodige details wilt u wegsnijden. Picasa Een goed en gratis fotobewerkingsprogramma is Picasa 2, ontwikkeld door Google. We laten u zien hoe u veelgebruikte bewerkingen, zoals bijsnijden, verscherpen of lichter maken, uitvoert. Downloaden

Nadere informatie

Verscherpen van foto s (Adobe Photoshop CS3)

Verscherpen van foto s (Adobe Photoshop CS3) Verscherpen van foto s (Adobe Photoshop CS3) Ga je voor de beste kwaliteit van je foto, in webpresentatie of afdruk? Lees dan verder, want het verscherpen van beeldmateriaal is een kritische stap in de

Nadere informatie

Photoshop CS2. Januari 2008. Jan van der Aa. Bij opstarten zetten we eerst de benodigde instellingen goed.

Photoshop CS2. Januari 2008. Jan van der Aa. Bij opstarten zetten we eerst de benodigde instellingen goed. Januari 2008 Jan van der Aa Photoshop CS2 Bij opstarten zetten we eerst de benodigde instellingen goed. Selecteer eerst Venster en zet de vinkjes ( ) zoals aangegeven. Selecteer het handje. We openen het

Nadere informatie

Opname en verwerking - beknopt

Opname en verwerking - beknopt Basis Opname en verwerking - beknopt Uitgangspunt is dat elke foto bij de opname technisch goed belicht zou moeten worden. En wat elke foto nodig heeft is achteraf een aanpassing om de hoogste kwaliteit

Nadere informatie

Zwart-wit conversie in Adobe Photoshop CS3

Zwart-wit conversie in Adobe Photoshop CS3 Zwart-wit conversie in Adobe Photoshop CS3 Adobe Photoshop CS3 zet een nieuwe standaard op het gebied van conversie van een kleurenopname naar een sfeervol zwart-wit beeld. Met de aanpassingslaag Zwart-wit

Nadere informatie

Contrasten. Contrast verhogen

Contrasten. Contrast verhogen Curven in Photoshop Curven is in Photoshop een krachtig stukje gereedschap. Het stelt je bijvoorbeeld in staat om in een handomdraai kleuren te corrigeren of contrasten aan te passen. Maar het is een filter

Nadere informatie

1: Histogram en gereedschappen 1 Inleiding 2 Begrippen 3 8-bits en 16-bits 4 Bestandsformaten 5 Het histogram 8 De gereedschappen 11

1: Histogram en gereedschappen 1 Inleiding 2 Begrippen 3 8-bits en 16-bits 4 Bestandsformaten 5 Het histogram 8 De gereedschappen 11 Inhoud 1: Histogram en gereedschappen 1 Inleiding 2 Begrippen 3 8-bits en 16-bits 4 Bestandsformaten 5 Het histogram 8 De gereedschappen 11 2: Film, analoog en scannen 19 Inleiding 20 Het negatief 21 Digitaliseren

Nadere informatie

A. Wat zijn digitale afbeeldingen? B. Bitonaal, grijswaarden of kleur en de bitdiepte C. Resolutie, bestandsgrootte, compressie en bestandsformaten

A. Wat zijn digitale afbeeldingen? B. Bitonaal, grijswaarden of kleur en de bitdiepte C. Resolutie, bestandsgrootte, compressie en bestandsformaten CURSUS DIGITAAL ATELIER AFBEELDINGEN A. Wat zijn digitale afbeeldingen? B. Bitonaal, grijswaarden of kleur en de bitdiepte C. Resolutie, bestandsgrootte, compressie en bestandsformaten A. Wat zijn digitale

Nadere informatie

Camera Raw-afbeeldingsbestanden

Camera Raw-afbeeldingsbestanden Camera Raw-afbeeldingsbestanden Een Camera Raw-bestand bevat onverwerkte afbeeldingsgegevens uit de beeldsensor van de camera. U kunt Camera Raw-bestanden beschouwen als fotonegatieven. Veel digitale camera's

Nadere informatie

Verscherpen in Photoshop

Verscherpen in Photoshop Verscherpen in Photoshop Je ontkomt er bijna zelden aan om een foto nog net iets te verscherpen in Photoshop. Of je de foto nu afdrukt of dat het puur voor internet bedoeld is, een verscherpte foto oogt

Nadere informatie

Photoshop tips en trucs

Photoshop tips en trucs Photoshop tips en trucs Plaatselijk doordrukken of tegenhouden Open een afbeelding Open een nieuwe laag Vul deze met 50% grijs Zet de overvloeimodus op bedekken ( overlay) Met een wit of zwart penseel

Nadere informatie

Fotografie: van opname tot archivering deel 1. Bruno Vandermeulen

Fotografie: van opname tot archivering deel 1. Bruno Vandermeulen Fotografie: van opname tot archivering deel 1 Bruno Vandermeulen 6 7 8 9 10 11 12 1 3 Wat is een camera? Zwarte doos: camera obscura Sensor Sluiter Objectief Diafragma Sensor Pixels Grootte 15 16 Camera

Nadere informatie

Hoe maak je een HDR-foto?

Hoe maak je een HDR-foto? Hoe maak je een HDR-foto? De eerste vraag is natuurlijk; wat is HDR. HDR staat voor High Dynamic Range en betekent niets meer en minder dat je gewoon een heel groot verschil van donker naar licht in je

Nadere informatie

illustrator Alleen een hands- on.. LESBRIEVEN

illustrator Alleen een hands- on.. LESBRIEVEN illustrator LESBRIEVEN HANDS- ON: OPDRACHTEN: SITE MET ALLE OEFENINGEN VOORKENNIS: PLAATSEN WEBINHOUD GEBRUIK FLASH Adobe illustrator Hét pakket uit de Adobe- suite om vector- a?eeldingen mee te bewerken

Nadere informatie

Het gebruik van filters bij landschapsfotografie. Myriam Vos

Het gebruik van filters bij landschapsfotografie. Myriam Vos Het gebruik van filters bij landschapsfotografie Waarom zijn er filters nodig? Het dynamisch bereik van een camera is de verhouding van het felste licht tot het zwakste licht dat nog kan worden waargenomen.

Nadere informatie

We zien dus soms grote contrast omvangen bij onderwerpen, hoofdzakelijk veroorzaakt door verschillen in verlichting.

We zien dus soms grote contrast omvangen bij onderwerpen, hoofdzakelijk veroorzaakt door verschillen in verlichting. LOW DYNAMIC RESOLUTION Het kleine broertje van High Dynamic Resolution We zien dat deze technieken steeds meer toegepast worden, maar waarom eigenlijk, en wat hebben we er aan? HET WAAROM Over het algemeen

Nadere informatie

Licht / kleur / camera. Digitale bewerking

Licht / kleur / camera. Digitale bewerking Presentatie IVN Werkgroep Fotografie Licht / kleur / camera Digitale bewerking Afdrukken / kleuren beoordelen John Dijksma, 20 november 2014. Wat ziet u? Wat ziet u niet? Electro magnetisch spectrum Zichtbare

Nadere informatie

Tips voor avondfotografie

Tips voor avondfotografie Tips voor avondfotografie digitalefotografietips.nl Veel fotografen bergen hun camera op na het vastleggen van een mooie zonsondergang. Maar eigenlijk begint het daarna pas, in ieder geval voor het onderwerp

Nadere informatie

2. Belichting aanpassen Om de overbelichting te verminderen kies ik voor belichting -1.17 en herstel op 100. Die twee brengen de piek tegen de

2. Belichting aanpassen Om de overbelichting te verminderen kies ik voor belichting -1.17 en herstel op 100. Die twee brengen de piek tegen de Een overbelichte bruid en bruidegom. Ik liet in de fotolist al zien het origineel en het uiteindelijk resultaat. Hier leg ik in drie mails in detail uit wat ik gedaan heb aan fotobewerking in Lightroom

Nadere informatie

Basisbegrippen in de fotografie

Basisbegrippen in de fotografie Basisbegrippen in de fotografie Met betrekking tot belichting Aanleiding: De aanleiding voor het houden van deze presentatie zijn de verzoeken die gedaan zijn tijdens de introductie op de eerste clubdag

Nadere informatie

mailgroep photoshop Copyright

mailgroep photoshop Copyright http://psd.fanextra.com/tutorials/photo-effects/photo-manipulate-a-surreal-apple-habitat-scene/ Appelhuisje Nodig: achtergrond ; boomstronk ; appel ; oud venster1 ; oud venster2 ; ladder ; licht penselen

Nadere informatie

Figuur 1: gekleurde pixels op een digitale sensor

Figuur 1: gekleurde pixels op een digitale sensor Wat zijn megapixels en waarom moet ik mij daar druk om maken? De afgelopen jaren zijn alle camera fabrikanten bezig geweest met een zogenaamde Megapixel oorlog. De ene fabrikant adverteerde met de nieuwste

Nadere informatie

http://psd.tutsplus.com/tutorials/photo-effects-tutorials/its-time-to-create-a-neo-constructivistposter-with-photoshop/ Poster maken in Photoshop

http://psd.tutsplus.com/tutorials/photo-effects-tutorials/its-time-to-create-a-neo-constructivistposter-with-photoshop/ Poster maken in Photoshop http://psd.tutsplus.com/tutorials/photo-effects-tutorials/its-time-to-create-a-neo-constructivistposter-with-photoshop/ Poster maken in Photoshop Poster blz 1 Stap 1 Open Photoshop, nieuw document: breedte

Nadere informatie

oplossen. Door meerdere belichtingen te maken en ze samen te voegen in Photoshop vergroot je de dynamiek in je foto.

oplossen. Door meerdere belichtingen te maken en ze samen te voegen in Photoshop vergroot je de dynamiek in je foto. Een DRI maken: Hoofdstuk 1: Wat is een DRI DRI staat voor dynamic range increase en is een techniek om meer dynamiek in je foto aan te brengen. Een normale foto rechtstreek uit je (digitale of analoge)

Nadere informatie

2 Kennismaking met het scherm

2 Kennismaking met het scherm 84 1 Inleiding Met Microsoft Office Picture Manager kan je op een eenvoudige manier jouw afbeeldingen bekijken, beheren, bewerken en delen. Paint kan je openen via Starten - Alle Programma s - Microsoft

Nadere informatie

Diafragma, hoe werkt het

Diafragma, hoe werkt het Diafragma, hoe werkt het DOOR KENNETH VERBURG IN BASISCURSUS - 172 REACTIES Onderdeel van de serie 1. Basiskennis Starten met een spiegelreflexcamera Diafragma, hoe werkt het De beste sluitertijd kiezen

Nadere informatie

Album samenstellen met behulp van de Hema album software.

Album samenstellen met behulp van de Hema album software. Album samenstellen met behulp van de Hema album software. Kies de Hema webside www.hema.nl Plaats de muisaanwijzer op foto en klik op Fotoalbums. Klik op download de software (geschikt voor Windows) Vul

Nadere informatie

Werkwijze om RAW bestanden te bewerken

Werkwijze om RAW bestanden te bewerken Werkwijze om RAW bestanden te bewerken 1 Inhoudsopgave Werkwijze om RAW bestanden te bewerken...3 Kopieer de raw bestanden...3 Voeg tijdens kopieëren trefwoorden en metadata toe...3 Selecteer de foto's

Nadere informatie

Deel 1 Uw camera en de techniek van het fotograferen

Deel 1 Uw camera en de techniek van het fotograferen Inhoudsopgave Voorwoord... 7 Nieuwsbrief... 8 Introductie Visual Steps... 8 Wat heeft u nodig?... 9 Systeemeisen ArcSoft PhotoStudio Darkroom 2... 9 Hoe werkt u met dit boek?... 10 Uw voorkennis... 11

Nadere informatie

Digitale camera's. digitale camera's 1

Digitale camera's. digitale camera's 1 Digitale camera's digitale camera's 1 Categorieën (Ultra) compact Spiegelreflex lijkend Spiegelreflex Digitale achterwanden digitale camera's 2 (Ultra) compact Geschikt voor de meeste mensen Overal mee

Nadere informatie

Fotobewerken PSP X. Les 1 Een foto openen en op een foto inzoomen

Fotobewerken PSP X. Les 1 Een foto openen en op een foto inzoomen Fotobewerken PSP X Les 1 Een foto openen en op een foto inzoomen Om met deze cursus aan de slag te gaan, hebt u naast het programma PSP X een digitale foto nodig. Misschien heeft u al een of meer foto's

Nadere informatie

Grote voordelen van het fotograferen in RAW

Grote voordelen van het fotograferen in RAW Grote voordelen van het fotograferen in RAW 1. Je kunt de witbalans nog aanpassen Het is in een RAW converter heel gemakkelijk om, zonder kwaliteitsverlies, de witbalans, van je foto te corrigeren. Als

Nadere informatie

2. Foto s bewerken. In dit hoofdstuk leert u:

2. Foto s bewerken. In dit hoofdstuk leert u: 65 2. Foto s bewerken Een foto die u vroeger moest weggooien, omdat deze niet goed belicht of scheef was, kunt u nu met fotobewerkingsprogramma s, zoals Picasa, corrigeren. In veel gevallen lukt dat zo

Nadere informatie

Foto - editors. Adobe Photoshop ~ 700 EUR Adobe Photoshop Elements ~ 100 EUR Paintshop pro ~ 100 EUR Gimp, Paint.net, = gratis

Foto - editors. Adobe Photoshop ~ 700 EUR Adobe Photoshop Elements ~ 100 EUR Paintshop pro ~ 100 EUR Gimp, Paint.net, = gratis Dig. beeldbewerking Foto - editors Adobe Photoshop ~ 700 EUR Adobe Photoshop Elements ~ 100 EUR Paintshop pro ~ 100 EUR Gimp, Paint.net, = gratis Photoshop elements 4.0 Organizer Editor Welkomstscherm

Nadere informatie

CAMERA EN ACCESSOIRES RAW. Docenten Huys H. Baervoets N.

CAMERA EN ACCESSOIRES RAW. Docenten Huys H. Baervoets N. RAW 1.Waarom Raw? Foto s schieten in raw is populair. Raw biedt namelijk meer kwaliteit, flexibiliteit en creativiteit dan bestandsformaten als jpeg en tiff. Maar de verwerking ervan kost veel tijd. Waarom

Nadere informatie

Workshop foto bewerken met Paint.NET.

Workshop foto bewerken met Paint.NET. Workshop foto bewerken met Paint.NET. Wat gaan we doen in deze workshop? Het contrast en helderheid van een foto aanpassen met het gereedschap Niveau. Het contrast en helderheid van een foto aanpassen

Nadere informatie

Maartje Heymans & Ruud de Korte. Foto s bewerken. Stap voor stap

Maartje Heymans & Ruud de Korte. Foto s bewerken. Stap voor stap Maartje Heymans & Ruud de Korte Foto s bewerken Stap voor stap 1 e druk, februari 2012 Copyright 2012 Consumentenbond, Den Haag Auteursrechten op tekst, tabellen en illustraties voorbehouden Inlichtingen

Nadere informatie

Photohands. Retouche-/Afdruksoftware voor Windows. Handleiding. Versie 1.0 K862PSM8DMX

Photohands. Retouche-/Afdruksoftware voor Windows. Handleiding. Versie 1.0 K862PSM8DMX D Photohands Versie 1.0 Retouche-/Afdruksoftware voor Windows Handleiding K862PSM8DMX Windows is een handelsmerk van Microsoft Corporation. Andere namen van bedrijven en producten zijn in voorkomende gevallen

Nadere informatie

Broodje bakken in Photoshop

Broodje bakken in Photoshop http://psd.tutsplus.com/tutorials/drawing/create-a-realistic-loaf-of-bread-in-photoshop/ Broodje bakken in Photoshop Stap 1 Nieuw document = 1000 x 550 px. Nieuwe groep maken, je noemt die BG of background.

Nadere informatie

SENSOR op stof en vlekken controleren

SENSOR op stof en vlekken controleren SENSOR op stof en vlekken controleren Camera: Jpeg. Om sneller te kunnen kijken op de computer. ISO op 100. Brandpuntsafstand 50 mm of meer. Scherpinstelling op handmatig (MF). a. Effen wit vel: Scherpstelling

Nadere informatie

Tutorial exposure blending. Myriam Vos

Tutorial exposure blending. Myriam Vos Tutorial exposure blending Waarom blending? Het dynamisch bereik van een camera is de verhouding van het felste licht tot het zwakste licht dat nog kan worden waargenomen. Als mens kunnen we met onze ogen

Nadere informatie

27/01/2012 MULTI MEDIA PHOTOSHOP. File:MultiMedia/Photoshop M. Peters

27/01/2012 MULTI MEDIA PHOTOSHOP. File:MultiMedia/Photoshop M. Peters 27/01/2012 MULTI MEDIA PHOTOSHOP File:MultiMedia/Photoshop M. Peters Multi Media Cursus Photoshop CS3 / CS5 In dit naslagwerk vind je een korte uitleg van Photoshop CS3/ CS5. Als je de cursus stap voor

Nadere informatie

Onderstaande werkwijze geldt zeker voor mensen die een spiegelreflex camera hebben maar is ook van toepassing op de meeste compact camera s.

Onderstaande werkwijze geldt zeker voor mensen die een spiegelreflex camera hebben maar is ook van toepassing op de meeste compact camera s. Avondfotografie Tijdens de fototocht in het arboretum te Kalmthout zijn vragen gesteld over de op handen zijnde avondfotografie in de binnenstad van Breda (zondag 26 februari, 17:00u Haven). Ik heb beloofd

Nadere informatie

BEWERKINGEN verzameling deel 1

BEWERKINGEN verzameling deel 1 PS.01 Bewerkingen verzameling deel 1 1-17 BEWERKINGEN verzameling deel 1 Afbeeldingen op Internet, die niet te downloaden zijn, toch kopiëren. Maak een printscreen van het scherm, waarbij de afbeelding

Nadere informatie

Kleurbeheer; altijd de juiste kleuren

Kleurbeheer; altijd de juiste kleuren Kleurbeheer; altijd de juiste kleuren Wellicht heb je het al eens meegemaakt; hard gewerkt om een opname helemaal perfect te maken. Elke oneffenheid verwijderd, de kleuren exact naar smaak afgesteld en

Nadere informatie

HOE BEGINNEN MET LIGHTROOM 4?

HOE BEGINNEN MET LIGHTROOM 4? HOE BEGINNEN MET LIGHTROOM 4? Dertig pagina s met duidelijke aanwijzingen om je eerste stappen met Lightroom 4 te zetten. Allereerst zullen de belangrijke voorkeursinstellingen worden getoond. De voorbeelden

Nadere informatie

Picasa voor beginners

Picasa voor beginners Picasa voor beginners Picasa (van Google) is gratis en Photoshop (van Adobe) is erg duur, dus Picasa is voor beginners en Photoshop is voor gevorderden. Dat laatste is waar, maar het eerste suggereert

Nadere informatie

Opslaan van afbeeldingen als JPG

Opslaan van afbeeldingen als JPG Opslaan van afbeeldingen als JPG 1 Computerclub Volwassenen, Jeugd en Informatica vzw www.vji.be Fotogroep VJI Digitale fotografie Opslaan van afbeeldingen als JPG Stefan Cruysberghs www.scip.be Juni 2003

Nadere informatie

mailgroep photoshop Copyright

mailgroep photoshop Copyright http://design.tutsplus.com/tutorials/create-a-mixed-style-collage-free-psd-premium-tutorial--psd-11581 Mixed collage Mixed collage blz. 1 Nodig: grunge structuur; model1; model2; vogel; bergen; asteroïde;

Nadere informatie

FOTOGRAFIE BASIS. Jelmer de Haas

FOTOGRAFIE BASIS. Jelmer de Haas FOTOGRAFIE BASIS Jelmer de Haas KLEUR / RAW Kleur Bespreken thuisopdracht Beeldverwerking Thuisopdracht Profiel: Frans Lanting KLEUR KLEUR KLEUR Verschillende typen lichtbronnen geven verschillende kleuren

Nadere informatie

CLUBAVOND 2 MAART 2010 Photoshop Elements 7 tips

CLUBAVOND 2 MAART 2010 Photoshop Elements 7 tips CLUBAVOND 2 MAART 2010 Photoshop Elements 7 tips RECHTE HORIZON Het is een simpel kunstje om foto met een scheve horizon recht te zetten. Selecteer het gereedschap RECHTTREKKEN links in de gereedschapsbalk.

Nadere informatie

Afdrukken in Calc Module 7

Afdrukken in Calc Module 7 7. Afdrukken in Calc In deze module leert u een aantal opties die u kunt toepassen bij het afdrukken van Calc-bestanden. Achtereenvolgens worden behandeld: Afdrukken van werkbladen Marges Gedeeltelijk

Nadere informatie

Kleurbeheer. Of Colormanagement

Kleurbeheer. Of Colormanagement Of Colormanagement Alles begint zoals altijd met Licht Wit licht is eigenlijk een spectrum van alle soorten gekleurd licht Licht valt op een voorwerp en wordt weerkaatst op ons netvlies Ons netvlies bevat

Nadere informatie

Belichtingsregelingen: Introductie

Belichtingsregelingen: Introductie Belichtingsregelingen: Introductie In een aantal afleveringen worden de meest toegepaste belichtingregelingen bij digitale camera s behandeld. De afleveringen sluiten aan op de presentaties Basiskennis

Nadere informatie

Portret Bewerkingen.

Portret Bewerkingen. Portret Bewerkingen. Inhoudsopgave: Portret Bewerkingen... 1 Oneffenheden wegwerken... 3 Lichte plekken wegwerken... 5 Licht van de gehele foto aanpassen... 10 De lichte delen aanpassen in de foto... 11

Nadere informatie

WORKSHOP PHOTOSHOP ELEMENTS 6.0

WORKSHOP PHOTOSHOP ELEMENTS 6.0 Start Photoshop Elements op en kies in het Welkomstscherm voor de optie Bewerken Oefening 1 Filters half gebruikt en open afbeelding oefening 1.jpg. Door middel van filters kunnen we speciale effecten

Nadere informatie

DEEL 1. Voorwoord Over dit boek en de auteurs...ix

DEEL 1. Voorwoord Over dit boek en de auteurs...ix Voorwoord Over dit boek en de auteurs...............................ix DEEL 1 Basisvaardigheden. Situering van Photoshop binnen de grafische sector..............5 Het werkgebied..........................................7

Nadere informatie

3D pixel stretch effect

3D pixel stretch effect http://www.tutorial9.net/photoshop/3d-pixel-stretch-effects/ 3D pixel stretch effect Door het uitrekken, stretchen van één enkele lijn creëer je een heel speciaal digitaal effect. Stap 1 We beginnen er

Nadere informatie

De onbewerkte afbeelding: De bijgewerkte afbeelding: Kris Merckx Basis Adobe Photoshop www.computerkit.be 2008 Copyright: Creative Commons License 33

De onbewerkte afbeelding: De bijgewerkte afbeelding: Kris Merckx Basis Adobe Photoshop www.computerkit.be 2008 Copyright: Creative Commons License 33 De snelmaskermodus is erg interessant voor het bewerken van onderbelichte foto's. In het onderstaande voorbeeld is de onderkant van de afbeelding veel te donker. Via de snelmaskermodus hebben we een zachte

Nadere informatie

1. Bestand-> open nieuw transparant 500 pixels breed en 700 pixels hoog

1. Bestand-> open nieuw transparant 500 pixels breed en 700 pixels hoog Les 40 Wat hebben we nodig: Plaatjes: vrouw - Alies 659-oriental lady-21102011.pspimage blad - calguisfeuil15128.pspimage boom - KaraT1969.pspimage giraf - lizztish_mother-n-calf.pspimage tijger - tijger.pspimage

Nadere informatie

Meisje en schil. http://www.creativepro.com/article/create-amazing-escher-face-photoshop

Meisje en schil. http://www.creativepro.com/article/create-amazing-escher-face-photoshop http://www.creativepro.com/article/create-amazing-escher-face-photoshop Meisje en schil Hieronder de eindoplossing. De oefening kan met om het even welke versie van Adobe Photoshop gemaakt worden. Stap

Nadere informatie

SCHERPSTELLEN DIGITALE FOTOGRAFIE VAN OPNAME TOT AFDRUK HOOFDSTUK 3

SCHERPSTELLEN DIGITALE FOTOGRAFIE VAN OPNAME TOT AFDRUK HOOFDSTUK 3 3 SCHERPSTELLEN HOOFDSTUK 3 DIGITALE FOTOGRAFIE VAN OPNAME TOT AFDRUK Dit is hoofdstuk 3 van het boek waarin de volledige workflow voor de digitaal werkende fotograaf wordt behandeld. Wanneer u op de hoogte

Nadere informatie

Fotoformaten. Deel 1: Een foto maken

Fotoformaten. Deel 1: Een foto maken Fotoformaten Jeroen Horlings - 15 mei 2012, 15:27 Naast het populaire jpeg-formaat, zijn er nog veel andere beeldformaten waarin u foto's en afbeeldingen kunt opslaan. Wanneer slaat u bijvoorbeeld een

Nadere informatie

Wonderen bestaan niet of toch...

Wonderen bestaan niet of toch... Cursus fotobewerking in Photoshop (lessen op 14-3, 21-3, 28-3, 4-4) Wonderen bestaan niet of toch... Allemaal welkom op deze eerste les, het doel van deze cursus is om meer inzicht te krijgen in het digitaal

Nadere informatie

fotografie Aquarium Er E n r ö ö Dob Do ro r n o yi 23-1-2014 1

fotografie Aquarium Er E n r ö ö Dob Do ro r n o yi 23-1-2014 1 Aquarium fotografie Ernö Dobronyi 23-1-2014 1 Onderwerpen Hardware Welke camera Welke objectief Welke flitser Welke hulpmiddelen De theorie Beeldvorming Witbalans Reflectie Compositie Pauze De praktijk

Nadere informatie

HDR: de digitale Ansel Adams

HDR: de digitale Ansel Adams HDR: de digitale Ansel Adams In bepaalde (vaak Duitse) fotokringen is een nieuwe trend gaande: HDR-fotografie. HDR staat voor High Dynamic Range: een groot dynamisch bereik. HDR is de digitale tegenhanger

Nadere informatie

MOPM kan je openen via Starten Alle Programma s Microsoft Office Microsoft Office hulpprogramma s Microsoft Office Picture Manager.

MOPM kan je openen via Starten Alle Programma s Microsoft Office Microsoft Office hulpprogramma s Microsoft Office Picture Manager. Gebruik van Microsoft Office Picture Manager (MOPM) Met Microsoft Office Picture Manager kan je op een eenvoudige manier jouw afbeeldingen bekijken, beheren, bewerken en delen. Als je Microsoft Office

Nadere informatie

En soms geven we aan bepaalde plaatjes leuke effecten en meer is het echt niet!

En soms geven we aan bepaalde plaatjes leuke effecten en meer is het echt niet! Kerst creatie (beginners) Download hier je materialen. We gaan vandaag een kerstcreatie maken in de Gimp. Het is in feite niet moeilijk als je de stappen maar goed volgt. Eigenlijk is het een kwestie van

Nadere informatie

Adobe Photoshop 7.0 Workshop 2

Adobe Photoshop 7.0 Workshop 2 Adobe Photoshop 7.0 Workshop 2 MicDigital In deze tweede Workshop gaan we met lagen leren werken. We gaan in deze Photoshop Workshop leren omgaan met het werkgebied. De beste manier om het werkgebied te

Nadere informatie

Opname en verwerking - uitgebreid

Opname en verwerking - uitgebreid Basis Opname en verwerking - uitgebreid Uitgangspunt is dat elke foto bij de opname technisch goed belicht zou moeten worden. En wat elke foto nodig heeft is achteraf een aanpassing om de hoogste kwaliteit

Nadere informatie

1.2.3. - de juiste kleur

1.2.3. - de juiste kleur 1.2.3. - de juiste kleur (Windows en Mac OS X) Studio-opnames snel en goed corrigeren marc-en-ciel.be - versie 1.1 - april 2006 DISCLAIMER Hoewel de grootste zorg besteed werd aan het uittesten en opmaken

Nadere informatie

Door velen wordt Photoshop beschouwd als de industriestandaard voor zowel drukwerk en DTP als voor het web wat betreft digitale beeldbewerking.

Door velen wordt Photoshop beschouwd als de industriestandaard voor zowel drukwerk en DTP als voor het web wat betreft digitale beeldbewerking. Adobe Photoshop Adobe Photoshop is een grafisch programma voor het bewerken digitale beelden via de computer. Photoshop is beschikbaar voor Mac OS X en Windows. Tot en met versie 4 bestond er ook een UNIX-variant.

Nadere informatie

BEELDEN MET GROTE KLEURDIEPTE BEWERKEN

BEELDEN MET GROTE KLEURDIEPTE BEWERKEN BEELDEN MET GROTE KLEURDIEPTE BEWERKEN Vertaling van Editing high-bit images, geschreven door Ian Lyons op zijn website Computer-Darkroom (www.computer-darkroom.com) Wellicht ken je de aanbevelingen die

Nadere informatie

Onderwaterstad. PSE-Onderwaterstad

Onderwaterstad. PSE-Onderwaterstad Onderwaterstad 1. Open een nieuw bestand met breedte van 460 mm en hoogte van 310 mm en resolutie van 300 px/inch. 2. Pak het gereedschap Verloop en klik op het verloopbalkje in de optiebalk om de verloopbewerker

Nadere informatie

Dupliceer foto, Dupliceer laag, Filters Mediaan en Gaussiaans vervagen, Laag masker, Penseel, Overvloeimodus en Voor- Achtergrond kleur.

Dupliceer foto, Dupliceer laag, Filters Mediaan en Gaussiaans vervagen, Laag masker, Penseel, Overvloeimodus en Voor- Achtergrond kleur. Slechte scan Gebruikte technieken: Dupliceer foto, Dupliceer laag, Filters Mediaan en Gaussiaans vervagen, Laag masker, Penseel, Overvloeimodus en Voor- Achtergrond kleur. Om de bijwerkingen of juist de

Nadere informatie

Water reflectie maken

Water reflectie maken http://www.photoshopstar.com/photo-effects/realistic-water-reflection-effect/ Water reflectie maken Nodig: kasteel afbeelding Stap 1 Open afbeelding met kasteel; deze afbeelding is nogal groot; we passen

Nadere informatie

Reader 37. Workshop Fotografie. September 2007 Mediatheek Moller Tilburg

Reader 37. Workshop Fotografie. September 2007 Mediatheek Moller Tilburg Reader 37 Workshop Fotografie September 2007 Mediatheek Moller Tilburg 2 Inhoudsopgave 1 Theorie van fotografie.. 4 1.1 Diafragma en sluitertijd. 4 1.2 Pixels. 8 1.3 Bestandgrootte.. 9 1.4 Scherpte/diepte.

Nadere informatie