In de praktijk EXCELLENTE VROUWEN HUISMAN E.ON POLYMAC MOGEMA

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "In de praktijk EXCELLENTE VROUWEN HUISMAN E.ON POLYMAC MOGEMA"

Transcriptie

1 EXCELLENTE VROUWEN In de praktijk HUISMAN E.ON POLYMAC MOGEMA Mensen in hun kracht plaatsen De vrouwelijke manager als katalysator Bèta-vrouw in een mannenwereld Ondernemen in de industrie met een vrouwelijke touch

2 2 Excellente vrouwen in de praktijk Kirsten Hummel 3 Inhoud Vrouwelijke managers in de techniek Introductie Vrouwelijke managers in de techniek Introductie van Kirsten Hummel Wendy Aendekerk-Folge: mensen in hun kracht plaatsen Group HR Director bij Huisman Van de Groep & Olsthoorn belooft meer vrouwen in de top Ondertekening Executive Search Code Talent naar de Top Yolande Verbeek: vrouwelijke manager als katalysator Plant Manager bij E.ON De voordelen van een gemengde boardroom Onderzoek van Wim de Kruijf Marjo de Krijger: bèta-vrouw in een mannenwereld Manager Techniek & Ontwikkeling bij Polymac Vrouwen en techneuten Column van Bauke Wolters Karen Arlow: ondernemen in de industrie met een vrouwelijke touch Algemeen Directeur bij Mogema De industrie is een mannenbolwerk. Dat imago klopt grotendeels, ervaren wij dagelijks bij Van de Groep & Olsthoorn. Toch vinden via ons bureau ook steeds meer vrouwen de weg naar een mooie management- of directiefunctie in deze markt. En dit jaar blijkt voor het eerst uit landelijk onderzoek dat er ook weer meer vrouwen kiezen voor een technische vervolgopleiding. Een goede ontwikkeling, vinden veel van onze opdrachtgevers en wij met hen. Nieuwsgierig naar wat vrouwen speciaal trekt in de techniek? En wat voor toegevoegde waarde juíst vrouwen bieden in een leidinggevende positie? Van de Groep & Olsthoorn vraagt het aan vrouwen werkzaam in de techniek en industrie. Met vriendelijke groet, Kirsten Hummel Sr. Adviseur Marketing & Communicatie VAN DE GROEP & OLSTHOORN

3 4 Excellente vrouwen in de praktijk Huisman 5 Wendy Aendekerk-Folge: mensen in hun kracht plaatsen Group HR Director Het vakgebied HR is aan verandering onderhevig. Bij Van de Groep & Olsthoorn constateren we duidelijk een verzwaring van de functie: de vraag naar meer adviserende, aansturende en beleidsbepalende kwaliteiten nemen toe. Administratieve activiteiten verschuiven van mens naar machine. De HR professional van de toekomst neemt plaats aan de directietafel en bouwt de adviesrol verder uit. Van de Groep & Olsthoorn vraagt de mening van Wendy Aendekerk, Group HR Director bij Huisman, over de (voor)oordelen van het vak, de kansen én de toegevoegde waarde van een vrouwelijke manager in de industrie: Wat ik het mooiste vind aan een positie in HR is de luxe dat je mensen ziet groeien. Mensen een bepaalde beweging zien maken. Achtergrond Na een studie Bedrijfskunde met specialisatie HR doet Wendy Aendekerk haar eerste ervaring op in de consultancy: Maar na 5 jaar in verschillende keukens te hebben gekeken, vond ik dat ik maar eens aan de andere kant van de tafel moest gaan zitten. Bij de Rotterdamse Haven startte ze in een specialisatie van HR en werd al snel onder de hoede genomen door een andere vrouwelijke manager, die haar veel vrijheid en verantwoordelijkheid gaf. Wendy: Een rolmodel en het pakken van kansen is cruciaal: probeer maar gewoon, meestal pakt het goed uit en soms ga je onderuit, maar dan ben je in ieder geval een ervaring rijker. Toen ze toe was aan een zwaardere leidinggevende HR-positie besloot ze de overstap te maken naar Unit 4, een beursgenoteerde softwareontwikkelaar. Haar belangrijkste drijfveer: Ik wil dat HR waarde toevoegt aan een organisatie. Dat je in overleg met de directeur/eigenaar kunt zeggen: waar wil je naartoe? En wat betekent dat voor onze People Strategy? Wie moeten we waar en wanneer hebben? Eind 2014 startte Van de Groep & Olsthoorn Executive Search & Interim Management een zoekprocedure op voor Huisman. Er werd gezocht naar een HR Directeur voor de strategische vraagstukken binnen de groep, zowel nationaal als internationaal. Iemand die de gehele eindverantwoordelijkheid voor de People Strategy van de Huisman Groep draagt. De grootste uitdaging: steeds de juiste persoon op de juiste plek hebben in de complexe projecten. En daarnaast alle in-, door- en uitstroomprocessen op groepsniveau optimaliseren. De perfecte combinatie voor Wendy Aendekerk: de organisatie verder professionaliseren, met als doel de visie en de missie te realiseren en de operationele doelstellingen te behalen. HR anno 2015 Er wordt in de HR vakbladen veel gepubliceerd over de verschuiving van het vak naar een meer strategisch beleidsbepalend niveau, en de daarnaast toenemende vraag naar HR specialisten in een businesspartner-model. Wendy: Ik blijf vraagtekens bij dit model stellen, omdat dat impliceert dat je uitsluitend de afdeling of business unit manager adviseert. Waar blijft dan de toegevoegde waarde voor de medewerker? Ik geloof wel in de verdeling specialisten versus HR adviseurs op strategisch niveau die een sparringpartner zijn voor management én de medewerkers. Eigenlijk ben ik niet zo te spreken over de ontwikkeling van ons vakgebied. We blijven hangen in praten over business partnerschap, maar het lukt ons maar niet om het gewoon te doen en successen te laten zien. Wendy is een voorstander van

4 6 Excellente vrouwen in de praktijk Huisman 7 het automatiseren van HR processen en het onderbrengen van alle transactionele processen (zoals deze bijvoorbeeld ook te vinden zijn bij finance en inkoop) bij een Chief Administration Officer. Ik vind dat de echte HR professional meekijkt over de schouder van het management en alle vraagstukken uit de operatie vertaalt naar wat dit betekent voor de mensen. Je vertegenwoordigt de people agenda van een organisatie, en daarin adviseer je het management, niet andersom. Daarbij kijkt ze vooral naar drijfveren: waar is iemand goed in? Wat wil iemand bereiken? Wendy: Wat ik nu veel zie is dat HR een vooruitgeschoven post is van het management. HR is er voor de administratie of voor de dossieropbouw. Maar waar we eigenlijk moeten zijn is tussen de mensen, met de focus op het oplijnen van talent. Balans Huisman is een bedrijf dat de afgelopen jaren enorm gegroeid is in omvang. Die groei hebben ze maar aan een ding te danken: innovatie. Aan de andere kant vraagt de marktwerking (ontwikkeling olieprijzen (red.)) om goedkope oplossingen. De klant wil niet alleen meer het beste aangeboden krijgen, maar ook tegen een strakke prijs. Wendy: Die balans tussen innovatie & efficiency betekent veel voor de manier van werken binnen Huisman. Maar ook in de verwachtingen en communicatie richting onze medewerkers. Afstudeerders moeten eerst het vak leren; en dat betekent ook dat je eerst meewerkt aan een reeds bewezen kraan. De innovatiefactor komt dan later in je loopbaan. Het is de afweging tussen het nieuwste van het nieuwste en goed is goed genoeg. Daarnaast spelen de thema s kennisborging en talentmanagement sterk bij Huisman. Wendy: Wij willen mensen laten doen waar ze goed in zijn. Ik vind dat de echte HR-professional meekijkt over de schouder van het management en alle vraagstukken uit de operatie vertaalt naar wat dit betekent voor de mensen. Talenten in kaart brengen en kijken wat ze nog meer nodig hebben om deze verder te ontwikkelen. Een gevolg hiervan is dat we hen bijvoorbeeld laten rouleren in het bedrijf, binnen verschillende takken van sport, op verschillende niveaus en zelfs in verschillende landen. In een familiebedrijf als Huisman is een goed talentmanagementprogramma cruciaal. Hoe stoom je de tweede generatie klaar voor een eindstap op directieniveau en bepaal je de route die iemand nog moet doorlopen, bijvoorbeeld. Value Program Huisman is in korte tijd enorm gegroeid en het zwaartepunt in de Value Chain lag altijd bij People: iedereen kende iedereen bij Huisman. Wendy: Maar dat is nu simpelweg niet meer mogelijk. We willen de grip op de mensen, de samenhang tussen Talent, Leadership, Culture, Market en Strategy weer terugbrengen om de market performance te vergroten. Dit doen we nu door intern onze zes kernwaarden duidelijk te communiceren in ons Value Program. Medewerkers uit alle geledingen van het bedrijf gaan samen in gesprek aan de hand van cases waarin twee waarden elkaar raken, bijvoorbeeld: Safety comes first in relatie tot When we have no clients, we have no business. Wendy: De wens van de klant die bijvoorbeeld in strijd is met de best haalbare oplossing op een veilige manier. Hoe handel je dan als medewerker van Huisman? Als HR Director werkt Wendy aan groepsvraagstukken en beïnvloedt op alle niveaus binnen de Huisman groep, in alle landen waar Huisman gevestigd is. Het overbruggen van cultuuren niveauverschillen blijft lastig. Het gaat om de combinatie van drempelverlagen, goed luisteren en uniform communiceren. Laten zien dat HR degene is om mee verder te praten over carrièreplanning. Ik geloof in het veelvuldig delen van best practices om de gemeenschappelijke delers te vinden. Toekomst Als we een stap van vier jaar vooruit zouden kunnen zetten: waar kijkt Wendy Aendekerk dan met trots op terug? Als we dan bij Huisman net zo goed zijn in het voeren van richtinggevende gesprekken en luisteren naar elkaar als dat we nu tekeningen kunnen maken bij engineering. Techneuten hier maken de meest fantastische dingen. Het onmogelijke mogelijk maken, dat is wat ze hier doen. Als Huisman nu ook nog beter wordt in het afstemmen van wensen van medewerkers, management en klant en tezamen zo richting geven aan de strategie voor de toekomst Dan durf ik gerust te zeggen dat we echt goud in handen hebben! Holistische visie Er zijn in de loop der jaren binnen de techniek verschillende studies gedaan naar diversiteit op de werkvloer. Daaruit komt steevast naar voren dat bedrijven waarin mannen én vrouwen werken het beter doen. Vrouwen brengen nieuwe ervaringen en perspectieven op de werkvloer, als er voorheen alleen mannen werkten. Gemengde teams zijn daarom creatiever, innovatiever en beter in de besluitvorming. Bovendien zorgt de aanwezigheid van vrouwen voor betere werkomstandigheden, is er minder verzuim en ongewenst personeelsverloop en doen bedrijven het in commercieel opzicht beter. Wendy erkent dit: Wij vrouwen hebben meer gevoel voor omgeving en achtergronden. Zijn intuïtiever, creatiever, klantgerichter. Mannen zijn veel doelgerichter en gericht op het resultaat. Mannen kunnen blijven hangen in het project, in de techniek. Daarnaast blijkt het vasthouden van vrouwen in hun baan in de techniek een uitdaging volgens onderzoeken. Wendy: Ik geloof dat veel vrouwen nog terughoudend zijn. Mijn advies aan deze vrouwen is: gewoon doen! Doe die ervaring op, verbreed je netwerk, doe waar je goed in bent en blijf vooral vrouw. Benut dit in je voordeel. Ik hoop hierin wel een voorbeeld te zijn: door te laten zien dat ik, als moeder van een gezin met twee kleine kinderen, het ook gewoon doe.

5 8 Excellente vrouwen in de praktijk Talent naar de top 9 Van de Groep & Olsthoorn belooft meer vrouwen in de top Ondertekening Executive Search Code Van de Groep & Olsthoorn heeft de Executive Search Code van Talent naar de Top ondertekend. Het bureau sluit zich daarmee aan bij een groep Executive Search bureaus die streven naar meer diversiteit in de boardroom. Uitzonderlijk hierin is de focus van Van de Groep & Olsthoorn op vrouwelijke managers en directieleden met een technische vooropleiding en achtergrond. Doel van de Code is om het percentage vrouwen in bestuurs- en toezichtrollen te vergroten. Sandra Lutchman, directeur van de Stichting Talent naar de Top: Van de Groep & Olsthoorn is één van de nieuwste ondertekenaars van onze Executive Search Code. Dat dit bureau zich aansluit is bijzonder, omdat er over het algemeen minder vrouwen zijn met een opleiding aan een Technische Universiteit of Technische Hogeschool. Het streven van Van de Groep & Olsthoorn naar een vast percentage talentvolle vrouwen in de longlist richting opdrachtgevers zien wij dan ook als een mooie stap richting meer diversiteit, ook in de wereld van industrie en techniek. Wij zetten ons in om meer vrouwen op topposities in de Nederlandse industrie te krijgen. de Commissie Monitoring Talent naar de Top. Tijdens de bijeenkomst in Amsterdam verwelkomde het netwerk van Talent naar de Top nieuwe Charterondertekenaars en werden de resultaten van de monitoring over 2014 gepresenteerd. Gertjan van de Groep, directeur van Van de Groep & Olsthoorn: Wij zetten ons in om meer vrouwen op topposities in de Nederlandse industrie te krijgen. Dit is een uitdaging in de branches waarin wij werken. Maar dat neemt niet weg dat wij vandaag de dag al meer diversiteit in de bestuurskamers van industriële ondernemingen realiseren en zo steeds meer opdrachtgevers inspireren met de voordelen van diversiteit. We investeren daarnaast meer tijd in het opbouwen van relaties met vrouwelijk managementtalent in de industrie. De ondertekening van de Executive Search Code vond plaats in het hoofdkantoor van ABN Amro in Amsterdam. Hier nam de heer Gerrit Zalm, voorzitter Raad van Bestuur ABN AMRO, het eerste exemplaar van de Monitor Talent naar de Top 2014 in ontvangst van mevrouw Gerdi Verbeet, voorzitter van Over de code De code is een initiatief van Stichting Talent naar de Top en een aantal bij haar aangesloten Executive Search bureaus. Ze erkent de belangrijke functie die (Executive) Search bureaus kunnen vervullen bij het realiseren van een betere man-/vrouwbalans in de top. Ondertekenaars van de code committeren zich aan een actieve rol in het benoemingsproces van hun opdrachtgevers om vrouwen in topposities te bevorderen. De Code omvat negen principes waaronder het streven naar een minimum percentage vrouwen op longlists en het goed begeleiden van de vrouwelijke kandidaten in het gehele proces.

6 10 Excellente vrouwen in de praktijk E.ON 11 Yolande Verbeek: Vrouwelijke manager als katalysator Plant Manager Vrouwen met ambitie in de industrie is één. Vrouwen die hun ambitie uitspreken is een tweede. Maar vrouwen die hun ambitie stap voor stap waarmaken in deze technische mannenwereld met een einddoel voor ogen, zijn van een heel andere orde. Acht jaar geleden sprak Van de Groep & Olsthoorn voor het eerst met Yolande Verbeek voor de rol van Operations Manager bij onze opdrachtgever E.ON. De reden: deze ervaring zou voor haar een mooie opstap zijn naar haar droomfunctie van Plant Manager. En die droom heeft ze waargemaakt. Na een aantal jaren in de rol van Operations Manager is ze nu ruim vier jaar actief als Plant Manager bij E.ON. Ze is verantwoordelijk voor een groep van gas power plants in de steden Leiden, Den Haag, Delft en Rotterdam. Van de Groep & Olsthoorn praat met haar bij over ambities, verwachtingen, vooroordelen en de kracht van een vrouwelijke manager in de technische mannenwereld. Daar gebeurt het Yolande Verbeek: Tijdens het selecteren van een studie dacht ik altijd dat ik in de onderzoekswereld terecht zou komen. Ik was erg geïnteresseerd in wetenschappelijke onderwerpen en wilde eigenlijk door gaan studeren in de biomedische hoek. Maar na een paar maanden zag ik al dat het niet was wat ik ervan verwachtte. Toen kwam het vak Industriële Chemie langs: een docent vertelde over hoe je chemische processen vertaalt naar het bouwen van fabrieken. Dat vond ik zo interessant dat ik in de richting van Chemische Technologie ben verder gegaan. Wat ik het leuke vind aan werken in de industrie is dat als je iets maakt, je bijdraagt aan de kérn van het werk. Daar gebeurt het. Ik ben iemand die resultaat moet zien en iets in beweging wil zetten. Een productiebedrijf is daarbij voor mij een ideale en dynamische werkomgeving. Brede basis Haar eerste stappen zette Verbeek bij het interne ingenieursbureau van AkzoNobel: Die rol gaf me de mogelijkheid om bij heel veel takken van sport binnen te kijken. De ene keer werkte ik aan een project voor de coating-divisie en dan weer in de chemiedivisie. Bij AkzoNobel kreeg ze ook de kans om in het buitenland te werken. Toch wilde ze na een periode gaan ontdekken of leidinggeven haar goed zou liggen: Juist de dagelijkse praktijk van een fabriek trok me erg aan. Ik wilde weten wat er in een productiebedrijf nu echt gebeurt, behalve dat ik vanuit Engineering de oplossingen aandroeg voor problemen. Ze is toen in aanraking gekomen met Duyvis, waar haar eerste kennismaking met leidinggeven groeide van een klein groepje naar een divisie. Wat ik bij AkzoNobel had geleerd, kon ik daar toepassen. Na een overname van Duyvis door PepsiCo ging ik vervolgens op zoek naar een baan die me nog meer ervaring gaf in het aansturen van directe productie. Ik had veel ervaring opgebouwd in Engineering en Technologie. Maar als je Plant Manager wil worden, moet je die operations ervaring zeker in je rugzak hebben, vind ik. Cultuurverschillen Yolande vertelt verder: Toen ik begon als Operations Manager dacht ik dat ik het allemaal al wel snapte, maar dat ik deze ervaring gewoon op mijn CV moest hebben staan. En achteraf blijkt dat die gedachte preciés de reden was waarom ik dit moest ervaren, want toen ontdekte ik pas hoe moeilijk het is. Vooral de dynamiek van volcontinu ploegendienst in samenwerking met de andere afdelingen in dagdienst, bleek

7 12 Excellente vrouwen in de praktijk E.ON 13 een minder natuurlijk samenspel dan vooraf ingeschat. Ik heb geprobeerd de kloof te overbruggen in de belevingswereld tussen Engineering, Onderhoud (de dagdienst) en Operations in de volcontinudienst. De operators en de monteurs stonden in sommige opzichten mijlenver van elkaar. De diverse culturen in de controlekamers op de verschillende sites (Leiden, Den Haag of Rotterdam bijvoorbeeld) zijn heel bepalend. Ik vond het heel fascinerend waar dat vandaan kwam. Daarnaast richtte ik me bij E.ON op het inrichten van een nieuwe structuur in Operations, want dit bleek verre van een gespreid bed. Grillige energiemarkt Na een aantal jaren ervaring als Operations Manager kan Yolande doorgroeien naar de rol van Plant Manager binnen E.ON. De grootste uitdaging in deze functie is het leveren van kwaliteit met beperkte middelen en een onzeker toekomstbeeld. De ontwikkelingen in de energiemarkt zijn grillig. De markt voor het opwekken van elektriciteit door gas te verbranden is praktisch stil komen te liggen. De centrales waar Verbeek verantwoordelijk voor is, produceren energie voor stadsverwarming op basis van het principe van een warmtekrachtcentrale: men stopt er aardgas in en er komt elektriciteit en warmte uit. De warmte wordt, als restproduct, gebruikt om steden te verwarmen. Nu leven we in andere tijden: het hoofdproduct is warmte, maar wel nog steeds met dezelfde installatie. Het verdienmodel van onze centrales is noodgedwongen veranderd. We lopen tegen uitdagingen aan om nieuwe productiemiddelen in te zetten en andere bronnen van warmte te vinden. We zetten buffers in om de warmte te gebruiken wanneer de prijzen weer dalen. In Rotterdam Als manager ben ik meer mensgericht dan inhoudsgericht. Ik wil samen met mensen anders werken, dingen anders aanpakken, niet meer in eilandjes werken maar sámenwerken. zijn we geconfronteerd met een andere producent, die ook warmte levert aan hetzelfde warmtenet. The Female Touch Het is voor Yolande de uitdaging om mensen mee te nemen in een nieuwe denkwereld: de ontwikkelingen in de markt volgen en doorvertalen naar de organisatie. Het overtuigen van mensen in het proces van afstoten en reorganiseren is een zwaar traject geweest. Yolande licht toe: Als manager ben ik meer mensgericht dan inhoudsgericht. Ik wil samen met mensen anders werken, dingen anders aanpakken, niet meer in eilandjes werken maar sámenwerken. Noem het de Female Touch of even afstand nemen. Ik kijk praktisch naar de haalbaarheid, de kosten en de huidige bezetting en loop stap voor stap met het bestuur de scenario s door. Goed luisteren naar mensen en ze niet alleen maar pushen of sturen. In plaats van mijn eigen oplossing neerzetten, vraag ik mensen om input en neem ik ze mee in het traject. Het zijn voor mij hele basale dingen: eerst de ander begrijpen, voordat je begrepen wordt. Op de vraag of dit puur door haar vrouw zijn komt, antwoordt ze ontkennend: Ik denk dat iedere leidinggevende zijn eigen stijl heeft,

8 14 Excellente vrouwen in de praktijk E.ON 15 man of vrouw. Ik weet wel dat het in deze branche relatief nieuw is omdat het zo n technocratische omgeving is. Ik ben anders: net zo goed technoloog qua opleiding, maar meer gericht op communicatie, overtuigen en motiveren. En dat is wat anders dan vanuit mijn machtspositie zeggen dat iets moet. In het begin van haar carrière merkte Yolande wel scepsis van mannen, voegt ze met een knipoog toe: We geven haar het voordeel van de twijfel, maar waarschijnlijk begrijpt ze het niet helemaal. Later kreeg ik terug dat die vooroordelen ongegrond waren en men bijna verrast was over mijn kennis en aanpak. Maar het heeft me wel doen beseffen dat ik die vooroordelen ook heb. Operational Excellence Yolande: Nu we meer met minder mensen moeten doen, leer ik mijn mensen dat nee geen oplossing is en probeer ze uit te dagen waar we die kennis en kunde dan vandaan kunnen halen. Mijn ervaring in de chemische industrie en daarna in de foodindustrie kan ik nu wederom toepassen in de energieindustrie. Deze industrie wordt door marktwerking nu pas gedwongen om op de kleintjes te letten. Waarbij de foodindustrie 15 jaar geleden al door marktwerking moest veranderen, is het nu de energiemarkt die wegzakt en zich moet aanpassen. Wat ik mooi vind om te zien is dat nu overal de juiste man op de juiste plaats zit in het leidinggevendenteam. Dat kost tijd en inventiviteit. Verbeek heeft onlangs een leiderschapstraining gedaan met dat team: Mijn ervaring in een mannenwereld is dat conflicten veel te inhoudelijk gericht en zeker niet constructief worden aangepakt. Als vrouwelijke manager wil ik dat mensen hun eigen persoonlijke skills gebruiken en hun sensitiviteit inzetten om een conflict op te lossen. Vrouwen in de industrie In Duitsland dreigt een vrouwenquotum (op topniveau waarover nu politiek gesproken wordt) al wat harder dan in Nederland. Bij E.ON springen ze daarop in door af te spreken dat een bepaald percentage van de boardleden vrouwelijk moet zijn. En dat er bij vacante managementposities een bepaald aantal vrouwelijk kandidaten moeten reageren, anders mogen ze niet door met de vacatureprocedure. Yolande reageert: Het is allemaal met de beste bedoelingen, maar het heeft zo n averechts effect. Omdat je niet weet of iemand op haar kwaliteiten is aangenomen, of omdat ze gewoon een vrouw nodig hadden. Ik vind dat kwaliteit altijd voor gaat. Van de Groep & Olsthoorn sluit het gesprek af met de vraag: Wat kan je een vrouw meegeven, die aan het begin van haar carrière in de industrie staat? Yolande antwoord stellig: Als het je ambitie is om verder te komen in de industrie dan moet je dat najagen ongeacht wat een ander ervan vindt. Het is belangrijk dat je gelooft in jezelf en dat je trouw blijft aan jezelf. Want weet wel: het is echt heerlijk werken in een mannenwereld. Mannen zijn eerlijk, direct en hard op de zaak, maar hebben daar dan op de persoon helemaal geen wrok meer over. Bij vrouwen blijft de angel er vaak langer inzitten. Als vrouw heb je net iets meer voelsprieten, empathie voor je mensen. Ik ken het spel op boardniveau en kan het spelen, maar blijf wel altijd trouw aan mezelf. Ik zet die sensitiviteit in om mijn (mannelijke) collega s en de bedrijfsprocessen op dat niveau een stap verder te krijgen.

9 16 Excellente vrouwen in de praktijk Wim de Kruijf 17 De voordelen van een gemengde boardroom Onderzoek Van de Groep & Olsthoorn bemiddelt steeds meer vrouwelijke managers en directeuren en is blij met deze ontwikkeling. Naast het feit dat we vinden dat iedereen gelijke kansen verdient op de arbeidsmarkt zien wij een goede mix van mannen en vrouwen in de boardroom ook als toegevoegde waarde voor een organisatie. Tijd voor een mini-studie naar het onderwerp. Uit recent onderzoek komen diverse voordelen van een gemengd managementteam naar voren. Ondanks dat de causaliteit moeilijk is aan te tonen, blijkt dat organisaties uit de Fortune 500-lijst met een groter aandeel vrouwen aan de top betere financiële resultaten behalen 1. Daarnaast is er samenhang tussen diversiteit in het bestuur en de financiële waarde van organisaties 2. Deze cijfers ondersteunen de visie van value-in-diversity -aanhangers, die diversiteit als een toegevoegde waarde zien. Vrouwen en mannen gedragen zich volgens onderzoek significant anders in hun werkomgeving, zowel qua managementstijl, risicomijdend gedrag als besluitvorming 3. Juist door deze verschillen en verschillen in achtergrond, zijn er volgens value-indiversity voordelen te halen. Deze voordelen zijn grofweg in te delen in vier categorieën: synergie, creativiteit door diversiteit, het marktargument en recruitment. Synergie Het eerste argument voor een gemengde board is het voordeel dat een organisatie kan halen uit de toegang tot een groter palet aan kennis en vaardigheden 4. Glastra noemt dit de synergetische argumentatie van het stimuleren van diversiteit. Het geheel is meer dan de som der delen. Een belangrijke kanttekening die Glastra hierbij maakt is dat er in de organisatie wel sprake moet zijn van gelijke behandeling en respect voor de culturele identiteit. Creativiteit Door het samenbrengen van een gemengde groep is deze beter in staat tot het creatief oplossen van problemen 5. Dit komt ten eerste voort uit het vorige argument, de samenvoeging van meer expertise en informatie. Daarnaast wordt creativiteit gestimuleerd door de verschillende perspectieven van de groepsleden. Het uiten van deze perspectieven zorgt voor nieuwe inzichten en oplossingen. Onderzoek wijst uit dat conflicten binnen het team hierbij zelfs een stimulerende werking kunnen hebben op creatieve oplossingen. Trompenaars omschrijft innovatie door diversiteit als het product van de verrassende combinatie 6. Recruitment Er is ook een praktisch voordeel te vinden in de keuze voor een gemengd MT. Doordat een organisatie zich niet beperkt in de keuze voor alleen maar mannen kunnen ze gebruik maken van een grotere kandidatenpool 1. Door buiten de traditionele talentpools te zoeken heeft een organisatie meer keuze in gekwalificeerde kandidaten. Marktargument Een gemengde organisatie zorgt tenslotte voor meer begrip van de wensen uit de markt 2. Door de toetreding van meer vrouwen op de arbeidsmarkt is zowel de b2b- als de consumentenmarkt zeer divers. Door de organisatie af te stemmen op de (potentiële) markt groeit de kans op een succesvolle marktpenetratie. Voorwaarden Vrijwel ieder aangehaald onderzoek stelt dat diversiteit enkel benut kan worden onder bepaalde voorwaarden. Wanneer diversiteit alleen wordt gezien als middel, om bijvoorbeeld discriminatie tegen te gaan, is de kans op succes klein en zou diversiteit zelfs zorgen voor een negatieve impact 7. De voordelen van diversiteit kunnen pas worden benut wanneer de organisatie diversiteit als doel ziet. Wanneer een organisatie open staat voor diversiteit en bereid is haar organisatiecultuur in te richten als een progressieve, lerende organisatie, krijgt zij de kans te profiteren van de voordelen 5. Goede leiding en een veilige setting zijn de belangrijkste kenmerken bij zo n verandering van paradigma en zijn essentieel voor het succesvol functioneren van een gemengde board. Wim de Kruijf Consultant, MSc. Sociology VAN DE GROEP & OLSTHOORN Literatuur 1. Erhardt, N. L., Werbel, J. D., & Shrader, C. B. (2003). Board of director diversity and firm financial performance. Corporate governance: An international review, 11(2), Carter, D. A., Simkins, B. J., & Simpson, W. G. (2003). Corporate governance, board diversity, and firm value. Financial Review, 38(1), Khan, W. A., & Vieito, J. P. (2013). Ceo gender and firm performance. Journal of Economics and Business, 67, SER (2009). Diversiteit in het personeelsbestand. www. ser.nl. 5. Mannix, E., & Neale, M. A. (2005). What differences make a difference? The promise and reality of diverse teams in organizations. Psychological science in the public interest, 6(2), Brugman, A., Dekker, G. P. M., & Oeij, P. R. A. (2008). Diversiteit en innovatie: geen vanzelfsprekende relatie maar wel geslaagde voorbeelden. TNO Arbeid. 7. Ely, R. & Thomas, D. (2001). Cultural diversity at work: The effects of diversity perspectives on work group processes and outcomes. Administrative Science Quarterly, 46,

10 18 Excellente vrouwen in de praktijk Polymac 19 Marjo de Krijger: bèta-vrouw in een mannenwereld Manager Techniek & Ontwikkeling Marjo de Krijger werkt nu als Manager Techniek & Ontwikkeling bij Polymac: Wat deze baan voor mij heel erg leuk maakt is de combinatie van conceptueel bezig zijn, leidinggeven en meewerken. En het uitzetten van de lijn voor de toekomst: wat voor producten gaan we nu maken om te zorgen dat we hier over 25 jaar nog zijn? Toekomstperspectief Op school vroeger merkte ik het al: ik was zowel in talen als bèta-vakken goed. Ik had ook brede interesses, heb zelfs getwijfeld tussen scheepsbouw, bibliothecaris, archeologie of elektrotechniek: hoe breed wil je het hebben? Wat voor mij de doorslag gegeven heeft om uiteindelijk de techniekstudie te kiezen is, naast mijn interesse, toch ook echt het toekomstperspectief. Ik heb altijd van huis uit meegekregen: Zorg dat je de gelegenheid pakt om te gaan studeren, want vroeger was dat niet zo vanzelfsprekend. En zorg er daardoor voor dat je jezelf kunt onderhouden. Na een voorlichting in Twente werd mijn voorliefde voor de studie Elektrotechniek bezegeld. De studie is een combinatie van dingen voor elkaar krijgen, abstract denken, sommige dingen niet kunnen doorgronden in eerste instantie en het dan uitpluizen. Na het promoveren aan diezelfde Universiteit heb ik naast mijn eerste baan bij Unilever ook nog HBO Werktuigbouwkunde gestudeerd. Dit omdat ik ook in de praktijk wilde meedenken bij het ontwikkelen van mechanische concepten. Ik ben iemand die graag met veel technische kennis een beslissing wil nemen, dus besloot ik die bagage uit te breiden. Polymac De diversiteit op het technische gebied is enorm uitdagend. We kijken nu bijvoorbeeld naar ons besturingsplatform: hoe kunnen we daar wat meer standaardisatie in aanbrengen? Meer van engineer-to-order naar configure-to-order. En dat principe komt op verschillende vlakken in de organisatie en het productieproces terug. Bijvoorbeeld nu ook met het inrichten van een PDM systeem waarbij bepaalde aspecten moeten gaan samenwerken met het ERPsysteem om zaken veel sneller te verwerken en routinematig werk te minimaliseren. Zo houden we meer tijd over om ons met de ontwikkelingen gericht op de toekomst te richten en onze interne organisatie sturing te geven en te optimaliseren. Want als iets altijd al zo gedaan is, wil dat niet zeggen dat het niet beter zou kunnen. Volhardendheid, doorzettingsvermogen, passie en een strakke organisatie gecombineerd met humor, zijn daar onmisbare elementen in voor mij. Vrouwen in de techniek Wat zou er aan kunnen bijdragen dat meer vrouwen voor de techniek kiezen? Wat helpt is aanmoediging vanuit de familie en omgeving en een rolmodel in de buurt. Het is zo belangrijk om vanuit je omgeving gestimuleerd te worden om je hart te volgen en eruit te halen wat erin zit. Denk bijvoorbeeld aan een vrouwelijke natuurkundelerares of aan de vrouwelijke presentatrices van techniekprogramma s op de televisie, zoals de BBC dat nu doet. Dat inspireert en laat zien wat er allemaal mogelijk is. Is een vrouwelijke manager een ander soort manager dan haar mannelijke collega? Er wordt wel eens gezegd dat mannen zich over het algemeen toch anders opstellen als er een vrouw als manager optreedt: er wordt over het algemeen iets beter gelet op hoe ze zelf overkomen en of het werk juist en tijdig gedaan is. Vrouwen

11 20 Excellente vrouwen in de praktijk Bauke Wolters 21 Vrouwen en techneuten Column binnen een organisatie zorgen voor meer diversiteit. Als ik voor mezelf spreek: mij vallen nu eenmaal andere dingen binnen een organisatie op. Misschien heb ik inderdaad wel iets meer gevoel voor presentatie of gebruikersvriendelijkheid van een machine, of denk ik meer vanuit de gebruiker dan alleen vanuit de techniek. Ik merk geen direct verschil in samenwerken vanwege mijn vrouw-zijn. Ik heb wel het gevoel dat ik me als vrouw continu op inhoud meer moet bewijzen dan een mannelijke collega. Alsof het iets langer duurt voordat men inziet dat ook een vrouw op dit niveau mee kan praten over de techniek. De beste kandidaat voor de baan Hoe het komt dat er momenteel weinig vrouwen topfuncties bekleden in de industrie? Dat is net als met iedere andere zware baan: je moet het wel willen. Je moet de ambitie hebben om zoiets na te streven. Vrouwen zoeken vaker de wat langere dienstverbanden, terwijl mannen over het algemeen wat kortere en snellere stappen zetten op de carrièreladder. Wat zeker meespeelt is dat een carrière nog steeds lastig te combineren is met het krijgen van kinderen. Vaak laat een zware baan het werk in deeltijd niet toe, terwijl de maatschappij/ je omgeving je een sticker van ontaarde moeder opplakt als je je kinderen voor vijf dagen in de week bij een ander moet onderbrengen. Is er een glazen plafond? Ja, misschien wel, maar dat is heel erg afhankelijk van het bedrijf waar je in zit en de ambities van vrouwen versus mannen in het algemeen. Heeft het zin om een quotum in te voeren zoals nu besproken wordt door de overheid? Daar zit ik dubbel in. Aan één kant voel ik er niet veel voor. De beste kandidaat moet de baan krijgen. Aan de andere kant: tijdens een recente reünie van mijn Misschien heb ik inderdaad wel iets meer gevoel voor presentatie of gebruikersvriendelijkheid van een machine, of denk ik meer vanuit de gebruiker dan alleen vanuit de techniek. sportteam van de universiteit bleek dat een groot deel van de technisch opgeleide meiden in het onderwijs beland is en dat ik de enige was die nog in de techniek/bedrijfsleven werkzaam is. Wat de reden daarvoor is, belangstelling, cultuur, mogelijkheid tot parttime werken, is mij niet duidelijk geworden, Ik ben benieuwd of dit vaker voorkomt en wat de eventuele reden is. Pas daarna kan je naar mijn idee zeggen of een quotum zin heeft. Welke tip zou Marjo de jonge ondernemende vrouwelijke techneut willen meegeven? Blijf jezelf. Je hebt toch vaak de neiging om jezelf een beetje aan te passen. En soms ontkom je daar ook niet aan. Maar blijf doen waar je jezelf het fijnst bij voelt. Doe datgene waar je passie ligt. Meestal hebben mensen het over vrouwen in de techniek. Een heel interessant onderwerp kennelijk, want het komt al zolang ik me kan heugen met regelmaat in de media en is sowieso een dankbaar onderwerp. Ik wil het even hebben over vrouwen en techneuten. Ik ben sinds 1987 getrouwd met Kitty. Wij hebben elkaar ontmoet op de HTS in Groningen. Ik ga met haar regelmatig naar een technische vakbeurs. Bij de ingang van de beurs gaan we elk een andere kant op. Als we elkaar dan weer treffen is het iedere keer hetzelfde: mijn vrouw heeft meer gesprekken gehad op die beurs dan ik. Hoe komt dat nou? Een techneutenbeurs is altijd een mannenaangelegenheid, dus als vrouw val je des te meer op. En mijn vrouw is technisch geïnteresseerd én psycholoog, dus erg goed in het aanknopen van een gesprek. Gevolg: veel gesprekken. Wat dan altijd weer blijkt uit die gesprekken is dat wij techneuten niet goed zijn in de commerciële kant van het werk. We hebben de meest fantastische producten, maar hoe verkopen we het? Mijn vrouw krijgt die pijnpunten onmiddellijk boven omdat mannen dat kennelijk graag aan haar vertellen. Dit werkt omgekeerd ook, en dan kom ik nu aan de crux van dit stukje. Als u als technisch bedrijf een fantastisch product heeft dat maar niet aanslaat op de markt: haal vrouwen in huis! Ten eerste wordt de sfeer op een mannenafdeling zoals engineering meteen anders zodra er vrouwen rondlopen: de mannen gaan haantjesgedrag vertonen en verzorgen zichzelf en hun werk aanmerkelijk beter, let maar op. Ten tweede hebben vrouwen een iets andere kijk op de wereld: wat voor een techneut mooi overzichtelijk is en werkt is voor haar te zwaar, onhandig, onoverzichtelijk, lelijk of gewoon onbegrijpelijk. Ten derde kunnen ze argumenten beter overbrengen: niet alleen op basis van argumenten maar vooral ook op gevoel en emotie. Ten vierde luisteren mannen beter als een vrouw iets zegt: ze durven er niet tegenin omdat ze bang zijn als hork over te komen. Dus: laat uw ontwerpen / sales / vertegenwoordiging door vrouwen doen. Maar dan wel door vrouwen die weten waar ze het over hebben: als het oppervlakkig blijft haken de mannelijk techneuten na korte tijd af. En dan een kleine teleurstelling voor al die mannen die mijn vrouw uitnodigen om na de beurs nog even iets te gaan drinken of te eten: helaas voor u, ze gaat met mij naar huis! Bauke Wolters Senior Consultant VAN DE GROEP & OLSTHOORN

12 22 Excellente vrouwen in de praktijk Mogema 23 Karen Arlow: ondernemen in de industrie met een vrouwelijke touch Algemeen Directeur Mogema maakt deel uit van de Aalberts Industries, een gerenommeerde beursgenoteerde groep van industriële ondernemingen met een jaaromzet van meer dan 2 miljard. Om de verwachte groei inhoud te geven zocht Van de Groep & Olsthoorn voor Mogema een Algemeen Directeur. Een schaap met de vijf poten: een gekwalificeerde ondernemende algemeen manager met een technische en bedrijfskundige achtergrond, analytisch en strategisch sterk, met focus op de operations en de interne en externe commerciële organisatie. We zochten en vonden. Van de 112 kandidaten die we voor de rol beoordeeld hebben, waren er slechts twee vrouw. En één van deze dames heeft uiteindelijk de baan gekregen: Karen Arlow. Een sterke persoonlijkheid met overwicht die op effectieve wijze haar management en medewerkers weet aan te spreken. Hoe creëert zij commitment voor haar visie en ideeën? En waar liggen de grootste uitdagingen? We vragen het haar na de eerste maanden on the job. Karen Arlow: Mijn achtergrond ligt in marketing en sales, maar ik wilde heel graag brede verantwoordelijkheid dragen voor een organisatie. Die kansen heb ik in mijn carrière tot nu toe weten te creëren. Ik ben iemand met uitgebreide leidinggevende ervaring in een productieomgeving en streef voortdurend naar verbetering. Ik heb in marketing & sales alles gezien en gedaan, alle aspecten van verkoopondersteuning, pr, communicatie, intern/extern, maar ook productontwikkeling en het aanboren van nieuwe markten. Natuurlijk kun je dan de diepte ingaan en je verder specialiseren in je vak, maar ik ben allround. Dus dacht ik: dan kan ik het ook aansturen. Ik heb me bewust ontwikkeld als generalist. Gertjan van de Groep, directeur van Van de Groep & Olsthoorn: Bij de inventarisatie van de vacante positie gaf Aalberts Industries aan: iemand moet Mogema leiden als zijnde zijn of haar eigen bedrijf. Ook al maakt de organisatie deel uit van een grote onderneming, de directeur moet wel ondernemerschap voelen. Als je dat zelf goed ervaart, dan kun je dat ook goed overbrengen op de organisatie. De autonome manier van werken en het uitdragen van die verantwoordelijkheid kenmerken Karen Arlow. Focus Er zijn drie pijlers actueel bij Mogema, waar Karen zich als Managing Director op focust. Allereest sales en omzet, het belangrijkste aandachtspunt van alle organisaties. Ten tweede de procesverbetering, de systemen, de procedures, maar ook de automatisering van de processen. Het zou ons concurrentievoordeel opleveren als we zaken nog verder automatiseren. Ook als complexe Engineer-to-Order organisatie moeten we bepaalde processen kunnen automatiseren. De derde pijler is de Leadership Improvement: de vaardigheden van de managers en het aansturen van de mensen door de organisatie heen. Ik vind het heel belangrijk dat mensen heel duidelijk het gevoel hebben dat er naar ze wordt geluisterd. Dat er actie wordt ondernomen en ze weten waar we naartoe gaan. Dat stukje interne communicatie ontbreekt nu nog of is niet voldoende ingebed in de organisatie.

13 24 Excellente vrouwen in de praktijk Mogema 25 Voordeel of nadeel? Mogema is onderdeel van het beursgenoteerde Aalberts Industries. In hoeverre is dit soms een voordeel en misschien soms een nadeel? Richting de markt is het absoluut een voordeel dat Mogema onderdeel is van het beursgenoteerde Aalberts Industries. Je biedt een bepaalde financiële zekerheid, continuïteit en uitstraling. Allemaal positieve aspecten van Mogema, die maken dat we samenwerken met allemaal klanten die ook miljardenbedrijven zijn. We engineeren samen en zorgen dat onze klanten hun continuïteit kunnen waarborgen. Ook onze klanten zijn kritisch naar hun toeleveranciers en zijn bezig met een bepaalde consolidatie van hun processen. In het verleden was Mogema een familiebedrijf met twee eigenaren. De besluitvorming was in die tijd misschien directer en dus korter. Maar in die tijd ging het ook over kleinere projecten en bedragen. Nu werken we aan grotere projecten en is een complexere investeringsplanning noodzakelijk. Ondernemen Karen: Ik richt me nu op het vergroten van de omzet en klantendiversiteit en streef daarbij naar een goede basis in bepaalde marktsegmenten, maar ook groei in bijvoorbeeld semiconductors en vacuümtechnologie. Daarnaast zien we mogelijkheden in de markt van defensie. We zoeken bedrijven met een bepaalde omvang, waarmee we kunnen samenwerken op engineeringsvlak en het bieden van oplossingen. Ons verkoopteam kent slechts een klein deel van de markt, er liggen dus nog heel veel mogelijkheden. Wat karakteriseert een ondernemer pur sang? Een ondernemer moet risico s durven nemen. Wel goed onderbouwd en uitgerekend, maar je moet af Samen geloven dat je iets kunt, dat is voor mij echt ondernemen en toe denken: ik ga ervoor. Je zult nooit alle cijfers in kaart kunnen brengen. Er zijn altijd dingen die je niet vooraf kunt weten, maar soms moet je gewoon zeggen: we hebben de kennis en kunde, we kunnen het wel! Als iedereen dat gelooft, dan is dat in mijn ogen echt ondernemen: dat je samen ergens voor gaat. Toekomstmuziek Als we vier jaar verder zouden zijn: waar zou je dan met trots op terugkijken? Wat is er dan bereikt bij Mogema? Als we dan een solide basis hebben. Ik zou heel graag een organisatie zien waarbij de kennis en kunde verspreid is over meer mensen. Nu hebben we sleutelmensen, maar dat moeten we breder uitdragen in de organisatie. En als we de gewenste resultaten laten zien: de gewenste groei, de gewenste EBIT, het juiste niveau van working capital met de juiste kostenstructuur. Deze continue groei wil ik graag waarmaken. In het verleden hadden we een sterke afhankelijkheid van een klein aantal grote klanten, maar daarnaast moet er ook ruimte komen voor nieuwe klanten en markten (product markt combinaties). Voor nu zijn mijn commerciële proactiviteit, het doorvragen en mijn sensitiviteit voor wat er speelt binnen een organisatie, eigenschappen die bij Mogema optimaal tot hun recht komen.

14 26 Excellente vrouwen in de praktijk Van de Groep & Olsthoorn 27 Diversiteit in de boardroom Uit onderzoek blijkt dat diversiteit in de boardroom leidt tot effectievere teams en betere resultaten. Is dit bij Mogema ook het geval, omdat jij daar als vrouwelijke directeur bent aangesteld? Ik kan dat eigenlijk niet zo zeggen, omdat je dat als vrouw zelf niet zo ervaart. Er is hier in al die jaren nog nooit een vrouw eindverantwoordelijk geweest. Toen ik in de eerste week een toespraak hield voor het personeel heb ik daarin twee vragen gesteld. De eerste was: wat zijn de sterke punten van Mogema en wat moeten we blijven doen? En de tweede vraag was: welk advies heb je voor mij als Managing Director? Ik kreeg weinig feedback, dus ben ik daarna met iedereen persoonlijk gaan praten. En ik kreeg in die gesprekken terug dat veel mensen het positief vonden om een keer een vrouw te zien op deze positie. Niemand anders bleek die twee vragen namelijk eerder gesteld te hebben aan het personeel! Dus misschien is dat typisch vrouwelijk? Ik ben echt met een blocnote en een pen alle lagen van de organisatie doorgegaan. Ik doe regelmatig een rondje langs de productieafdeling en het is heel interessant om te zien wie je dan aanspreekt en wie jij proactief moet aanspreken. Ik neem het initiatief om iedereen te spreken en hoor graag wat er beter kan om goodwill te kweken binnen de organisatie. Ook beginnen we volgende week met korte interne update sessies. De feedback die ik tot nu toe heb gekregen koppel ik daarin terug en ik laat zien wat er concreet mee gaat gebeuren. Passie voor de maakindustrie Ik heb een passie voor het werken in de industrie. Een typische mannenwereld? Ik kan me niet voorstellen dat er iets leuker is dan werken bij bedrijven waar dingen worden gemaakt. De hele productontwikkeling, de processen die daarbij komen kijken en de wetenschap dat je iets maakt dat mensen echt zelf gaan gebruiken. Zo weten we bij Mogema dat onze mid- en base-frames in machines gaan waarmee de chips gemaakt worden die in iedere mobiele telefoon zitten. Ik vind de hele maakindustrie enorm interessant. Organisaties met alleen marketing en distributie vind ik te eenzijdig. De industrie heeft veel diversiteit in vakgebieden en klanten. Ik kan hier echt van genieten. Ik heb nooit een bepaalde functie geambieerd. Ik heb veel meer gewerkt vanuit: wat ik doe, wil ik heel goed doen. Af en toe had ik een manager, waarvan ik dacht: dat kan ik ook. Op het moment dat iets in mijn comfort zone was, dan wilde ik verder. Ik hou niet van een zesjescultuur: Ik wil een tien hebben en met een negenenhalf kan ik leven, maar een zes is voor mij niet voldoende. Colofon Tekst Kirsten Hummel Wim de Kruijf Bauke Wolters Ontwerp Wim de Kruijf Afbeeldingen Marc Verbeek istockphoto Jorik Algra Jeroen Poortvliet Polymac E.ON Amersfoortsestraat 78c 3769 AL Soesterberg T E I

15

In de praktijk EXCELLENTE VROUWEN HUISMAN E.ON POLYMAC

In de praktijk EXCELLENTE VROUWEN HUISMAN E.ON POLYMAC EXCELLENTE VROUWEN In de praktijk HUISMAN E.ON POLYMAC Mensen in hun kracht plaatsen De vrouwelijke manager als katalysator Bèta-vrouw in een mannenwereld 2 Excellente vrouwen in de praktijk Inhoud Vrouwelijke

Nadere informatie

Executive Search & Interim Management

Executive Search & Interim Management Executive Search & Interim Management Van de Groep & Olsthoorn Executive Search Interim Management Nationaal en Internationaal Van eigenwijze zelfstandige tot een begrip in de industrie en techniek. Van

Nadere informatie

Van de Groep Olsthoorn Finding Excellence

Van de Groep Olsthoorn Finding Excellence Van de Groep Olsthoorn Finding Excellence technology / industry / logistics 2 1 Management search Executive search International management search Interim management Missie Van de Groep & Olsthoorn staat

Nadere informatie

Habilis Executive Search - Interim Management. Marketing, Sales en Communicatie

Habilis Executive Search - Interim Management. Marketing, Sales en Communicatie Habilis Executive Search - Interim Management Marketing, Sales en Communicatie Habilis Mens en Organisatie Mensen zijn voortdurend in beweging. Organisaties zijn continu in beweging. Met als hoogste doel

Nadere informatie

Kortom, van visie naar werkelijkheid!

Kortom, van visie naar werkelijkheid! Wie zijn wij Scopeworks is een internationaal bureau wat zich richt op executive search, interim management en consulting. Ons kantoor is gevestigd in Nederland en vanuit hier worden onze diensten wereldwijd

Nadere informatie

Inleiding. Jotam Dveer. Klas: 1CD. SLB: Maike de Vocht

Inleiding. Jotam Dveer. Klas: 1CD. SLB: Maike de Vocht Inleiding Tijdens de SLB les van 10 december 2012 hebben wij de opdracht gekregen om een vijftal vacatures te zoeken die in ons vakgebied kan liggen. Wij moesten beargumenteren waarom wij hier graag zouden

Nadere informatie

VRIJWILLIGE VERTREKINTENTIES. Een onderzoek onder managers en directeuren in techniek en industrie

VRIJWILLIGE VERTREKINTENTIES. Een onderzoek onder managers en directeuren in techniek en industrie VRIJWILLIGE VERTREKINTENTIES Een onderzoek onder managers en directeuren in techniek en industrie INLEIDING Wanneer het economische vertrouwen stijgt, stijgen ook de vertrekintenties. Dit biedt een uitdaging

Nadere informatie

Rapportage Werksoorten. BIJ Voorbeeld. support@meurshrm.nl. Naam: Datum: 02.04.2015. Email:

Rapportage Werksoorten. BIJ Voorbeeld. support@meurshrm.nl. Naam: Datum: 02.04.2015. Email: Rapportage Werksoorten Naam: BIJ Voorbeeld Datum: 02.04.2015 Email: support@meurshrm.nl BIJ Voorbeeld / 02.04.2015 / Werksoorten (QWSN) 2 Inleiding Wat voor type werkzaamheden spreken jou aan? Wat voor

Nadere informatie

WAARDEN BEWUST ONDERNEMEN

WAARDEN BEWUST ONDERNEMEN WAARDEN BEWUST ONDERNEMEN EEN NIEUW SOORT ONDERNEMERSCHAP RESULTAAT KOERS VISIE PERSOONLIJK LEIDERSCHAP MEERWAARDE & RENDEMENT WAARDEN BEWUST WAARDEN BEWUST ONDERNEMEN ANNO 2013 Waarden Bewust Ondernemen

Nadere informatie

Bedrijfsprofiel. Constant Jurgens

Bedrijfsprofiel. Constant Jurgens Bedrijfsprofiel Het succes van een bedrijf wordt gecreëerd door de mensen die er werken. Hun ideeën, motivatie en vaardigheden, hun normen en waarden, maar ook hun persoonlijkheden zijn de belangrijkste

Nadere informatie

18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid

18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid 18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid Goed, gezond en gemotiveerd aan het werk tot je pensioen? Dat bereik je door kansen te pakken op het werk. Leer aan de hand van onderstaande punten hoe je

Nadere informatie

Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A

Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A INLEIDING Ik heb vandaag een cadeautje meegenomen. Niet voor jullie, maar voor mijzelf. Het cadeautje staat voor de verrassingen

Nadere informatie

Habilis Executive Search. Productie en Techniek

Habilis Executive Search. Productie en Techniek Habilis Executive Search Productie en Techniek Habilis mens en organisatie Mensen zijn voortdurend in beweging. Organisaties zijn continu in beweging. Met als hoogste doel het meest optimale resultaat

Nadere informatie

www.ludenstraining.nl Trainingen voor Young Professionals

www.ludenstraining.nl Trainingen voor Young Professionals www.ludenstraining.nl Trainingen voor Young Professionals Rendement van talent Porties VAN GOED NAAR Ludens Talentontwikkeling is een jong trainingsbureau met veel ervaring. Wij zijn gespecialiseerd in

Nadere informatie

Burdock, the standard in project management, recruitment & consultancy

Burdock, the standard in project management, recruitment & consultancy Burdock, the standard in project management, recruitment & consultancy Finding the optimal solution is An our open standard mind comes standard... Burdock is de verbindende schakel tussen opdrachtgevers

Nadere informatie

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Grijp je Ambities Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Je dromen verwezenlijken in 7 stappen. Grijp je ambities Brengt je dichterbij je ideaal Laat je talenten leven Helpt je het

Nadere informatie

MARK HUIJSMANS VIJF CARRIÈRETIPS VAN. Marketingdirecteur bij Miele. Op 7 februari opent Miele als derde Top Marketing

MARK HUIJSMANS VIJF CARRIÈRETIPS VAN. Marketingdirecteur bij Miele. Op 7 februari opent Miele als derde Top Marketing in het hart van de marketing VIJF CARRIÈRETIPS VAN MARK HUIJSMANS Marketingdirecteur bij Miele Door: Tristan Lavender, bestuurslid NIMA Young Professionals Op 7 februari opent Miele als derde Top Marketing

Nadere informatie

COMMUNICEREN VANUIT JE KERN

COMMUNICEREN VANUIT JE KERN COMMUNICEREN VANUIT JE KERN Wil je duurzaam doelen bereiken? Zorg dan voor verbonden medewerkers! Afgestemde medewerkers zijn een belangrijke aanjager voor het realiseren van samenwerking en innovatie

Nadere informatie

Adviesbureau nieuwe stijl Strategie leiderschap - coaching

Adviesbureau nieuwe stijl Strategie leiderschap - coaching Adviesbureau nieuwe stijl Strategie leiderschap - coaching Samenvatting InmensGroeien is opgericht door Joop Egmond en Maarten Smits. Het bedrijf is ontstaan uit de wens om voor mensen binnen organisaties

Nadere informatie

Business Lounge: uw klant aan de bestuurstafel!

Business Lounge: uw klant aan de bestuurstafel! Gaby Remmers: senior onderzoeker Blauw Research Drijfveer: organisaties helpen inzicht te krijgen in de kansen op een nog klantgerichtere dienstverlening Andre Heeling: onderzoeker Blauw Research Drijfveer:

Nadere informatie

Social Strategy Masterclass 2014

Social Strategy Masterclass 2014 Social Strategy Masterclass 201 Bestemd voor Directie en Management actief in zowel B2B, B2C als Non profit Inhoudsopgave Inleiding Eendaagse Social Strategy MasterClass Programma Ochtendsessie Middagsessie

Nadere informatie

IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP

IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP IBN biedt mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt meer kansen door het optimaal benutten van talenten,

Nadere informatie

ALTIJD OP EXPEDITIE VOOR PROFESSIONALS

ALTIJD OP EXPEDITIE VOOR PROFESSIONALS ALTIJD OP EXPEDITIE VOOR PROFESSIONALS SUCCESVOLLE MISSIE DIE VERDER REIKT DAN DE HORIZON WERELDS BEMIDDELT, VERBINDT EN ONTWIKKELT PROFESSIONALS IN DE FINANCE, SALES & TECHNIEK VAN MBO+ TOT EN MET WO

Nadere informatie

Gids voor werknemers. Rexel, Building the future together

Gids voor werknemers. Rexel, Building the future together Gids voor werknemers Rexel, Building the future together Editorial Beste collega s, De wereld om ons heen verandert snel en biedt ons nieuwe uitdagingen en kansen. Aan ons de taak om effectievere oplossingen

Nadere informatie

Gesprekstechniek voor de manager met o.a. The one minute manager

Gesprekstechniek voor de manager met o.a. The one minute manager Gesprekstechniek voor de manager met o.a. The one minute manager 1 Executive Leadership Foundation - ELF 2005-2011 Dit materiaal mag vrij gebruikt worden, mits netjes de bron wordt vermeld Lastige dingen

Nadere informatie

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Grijp je Ambities Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Je dromen verwezenlijken in 7 stappen. Grijp je ambities Brengt je dichterbij je ideaal Geeft je inzicht in jouw persoonlijke

Nadere informatie

WELKE BEST WORKPLACE BIEDT HET ANTWOORD OP JOUW CARRIÈRE-BEHOEFTEN? VERONIEK DE SCHAMPHELAERE (@VDSCHAM)

WELKE BEST WORKPLACE BIEDT HET ANTWOORD OP JOUW CARRIÈRE-BEHOEFTEN? VERONIEK DE SCHAMPHELAERE (@VDSCHAM) WELKE BEST WORKPLACE BIEDT HET ANTWOORD OP JOUW CARRIÈRE-BEHOEFTEN? VERONIEK DE SCHAMPHELAERE (@VDSCHAM) Psychological success CARRIÈRES ALS LEERCYCLI D.T. Hall Ex T Es M Exploration Trial Establishment

Nadere informatie

TALENTPUNT. Een Development Program speciaal voor HR professionals

TALENTPUNT. Een Development Program speciaal voor HR professionals FOCUS ON THE FUTURE Je bent een HR professional met veel ambitie en je wilt succesvol(ler) zijn. Je bent gericht op de nieuwste HR ontwikkelingen en nieuwsgierig naar hoe andere HR professionals zaken

Nadere informatie

Dit zijn de nieuwe trainingen en workshops van Mankind Mens & Organisatie in 2016:

Dit zijn de nieuwe trainingen en workshops van Mankind Mens & Organisatie in 2016: Mankind Mens & Organisatie gelooft in de kracht van dromen en drijfveren in relatie tot ondernemerschap en leiderschap. Dromen en drijfveren vormen de grond waarop ambitie kan groeien. Passie zorgt vervolgens

Nadere informatie

FiT. Mastering Financiality. In tien maanden tijd je circle of influence vergroten

FiT. Mastering Financiality. In tien maanden tijd je circle of influence vergroten FiT Mastering Financiality. In tien maanden tijd je circle of influence vergroten Vergroot je circle of influence Niemand kan de financiële gevolgen van strategische beslissingen beter inzichtelijk maken

Nadere informatie

Leiderschap in Turbulente Tijden

Leiderschap in Turbulente Tijden De Mindset van de Business Leader Leiderschap in Turbulente Tijden Onderzoek onder 175 strategische leiders Maart 2012 Inleiding.. 3 Respondenten 4 De toekomst 5 De managementagenda 7 Leiderschap en Ondernemerschap

Nadere informatie

Op zoek naar de juiste professional? Smart Recruitment

Op zoek naar de juiste professional? Smart Recruitment Op zoek naar de juiste professional? Smart Recruitment hebbes! Herkenbaar? Het moment dat u met absolute zekerheid weet dat u de juiste kandidaat voor uw bedrijf heeft gevonden? Of dat u gewoon weet dit

Nadere informatie

Management. Analyse Sourcing Management

Management. Analyse Sourcing Management Management Analyse Sourcing Management Management Business Driven Management Informatie- en communicatietoepassingen zijn onmisbaar geworden in de dagelijkse praktijk van uw organisatie. Steeds meer

Nadere informatie

Jaarverslag 2015. Inhoudsopgave. 2015 was voor Van de Groep & Olsthoorn een bijzonder succesvol jaar.

Jaarverslag 2015. Inhoudsopgave. 2015 was voor Van de Groep & Olsthoorn een bijzonder succesvol jaar. Jaarverslag 2015 2 Van de Groep & Olsthoorn 3 Jaarverslag 2015 Inhoudsopgave Introductie 3 Van de Groep & Olsthoorn in een oogopslag 4 Resultaten 5 Afgeronde opdrachten 6 Mijlpalen 8 Klant- en kandidaattevredenheidsonderzoek

Nadere informatie

DE VOORHOEDE VAN DIGITAL

DE VOORHOEDE VAN DIGITAL DE VOORHOEDE VAN DIGITAL Betalingen vormen het hart van e-commerce. Maar de digitalisering heeft voor banken veel meer potentie dan alleen betalingen. Daarom investeert ABN AMRO in de ontwikkeling van

Nadere informatie

Stage opdracht Technische dienst... 2 Stage opdracht Laboratorium... 3 Stage opdracht Productie... 4 Stage opdracht Supply Chain...

Stage opdracht Technische dienst... 2 Stage opdracht Laboratorium... 3 Stage opdracht Productie... 4 Stage opdracht Supply Chain... Stage opdracht Technische dienst... 2 Stage opdracht Laboratorium... 3 Stage opdracht Productie... 4 Stage opdracht Supply Chain... 5 Stage opdracht Technische dienst Sinds ruim een eeuw is aan de Nederrijn

Nadere informatie

Maak afgestudeerden (20-30 jaar) bewust dat een baan in de zorg de mogelijkheid biedt om door te kunnen groeien tot zorgondernemers.

Maak afgestudeerden (20-30 jaar) bewust dat een baan in de zorg de mogelijkheid biedt om door te kunnen groeien tot zorgondernemers. Maak afgestudeerden (20-30 jaar) bewust dat een baan in de zorg de mogelijkheid biedt om door te kunnen groeien tot zorgondernemers. Uitdaging zorgsector: meer zorg voor hetzelfde geld. Vraag zorgsector:

Nadere informatie

Financials met Meerwaarde

Financials met Meerwaarde Financials met Meerwaarde Bien Sûr Recruitment 2016 Bien Sûr Recruitment FINANCIELE KERNFUNCTIES Proactief financieel management en een alert risicomanagement is een dwingende noodzaak voor elke organisatie.

Nadere informatie

Een enerverend en inspirerend gesprek met Hans Nieuwlands. door Alina Stan en Marieta Vermulm

Een enerverend en inspirerend gesprek met Hans Nieuwlands. door Alina Stan en Marieta Vermulm Een enerverend en inspirerend gesprek met Hans Nieuwlands door Alina Stan en Marieta Vermulm Op 1 augustus spraken Alina Stan en Marieta Vermulm, beiden lid van de Commissie Young Professionals met Hans

Nadere informatie

MINISTERIE VAN DEFENSIE WERKGROEP STAAL EERSTE DRUK, NOVEMBER 2007 VISIE LEIDINGGEVEN

MINISTERIE VAN DEFENSIE WERKGROEP STAAL EERSTE DRUK, NOVEMBER 2007 VISIE LEIDINGGEVEN MINISTERIE VAN DEFENSIE WERKGROEP STAAL EERSTE DRUK, NOVEMBER 2007 VISIE LEIDINGGEVEN INLEIDING Voorwoord Commandant der Strijdkrachten CONTEXT De complexe omgeving waarin bij Defensie leiding wordt gegeven

Nadere informatie

over de perfecte match met iemand

over de perfecte match met iemand over de perfecte match met iemand De perfecte match met iemand Iemand zoekt iemand. Iemand die meteen inzetbaar is en het verschil kan maken. Iemand die de branche begrijpt en de situatie in het bedrijf

Nadere informatie

FULL-TIME MASTER MASTER IN HUMAN RESOURCE MANAGEMENT WORD EEN HR PROFESSIONAL DIE STRATEGISCH EN DUURZAAM KAN MEEDENKEN MET DE ORGANISATIE

FULL-TIME MASTER MASTER IN HUMAN RESOURCE MANAGEMENT WORD EEN HR PROFESSIONAL DIE STRATEGISCH EN DUURZAAM KAN MEEDENKEN MET DE ORGANISATIE FULL-TIME MASTER MASTER IN HUMAN RESOURCE MANAGEMENT WORD EEN HR PROFESSIONAL DIE STRATEGISCH EN DUURZAAM KAN MEEDENKEN MET DE ORGANISATIE CURRICULUM CREDITS HRM: introductie 3 E-Uitdagingen voor HRM 3

Nadere informatie

EXPERTS MET KARAKTER

EXPERTS MET KARAKTER EXPERTS MET KARAKTER KANSEN BENUTTEN? EERST ZIEN, DAN SCHAKELEN Tempo-Team is specialist in flexibele arbeid. Door onze koppeling van commercieel denken en een sterke betrokkenheid, zijn we al 35 jaar

Nadere informatie

Jong en veelbelovend

Jong en veelbelovend Jong en veelbelovend Geen bedrijf kan zonder jong talent. Ook Facilicom niet. Maar in tijden van krimp is het moeilijk om plekken voor hen te creëren. Hoe gaan jonge talenten hiermee om? Denken ze een

Nadere informatie

EEN VAN ONZE EXPERTS

EEN VAN ONZE EXPERTS EEN VAN ONZE EXPERTS Live begins at the end of your comfort zone Een netwerk van hoog opgeleide, ervaren zelfstandig FM-professionals. Wij zijn gepassioneerd bezig met ons vakgebied, zijn actueel en bieden

Nadere informatie

De toekomst van consultancy

De toekomst van consultancy De toekomst van consultancy Course Assignment Management Consulting 5 oktober 2013 Teska Koch 2518936 Teska.koch@hotmail.com Word count: 1.510 Een kijkje in de glazen bol: Wat is de toekomst van consultancy?

Nadere informatie

De evolutie-sprong van management naar leiderschap

De evolutie-sprong van management naar leiderschap De evolutie-sprong van management naar leiderschap What got you here, won't get you there - Marshall Goldsmith Als ervaren manager heb je het allemaal al eerder gehoord Als effectief manager gebruik je

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Post HBO Inkoopmanagement & Procurement De Post HBO opleiding Inkoopmanagement & Procurement duurt onge veer 5 maanden en omvat 10 colleges van 3 uur. U volgt de opleiding met 10-15 studenten in Utrecht.

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Cursus Inkoopmanagement & Procurement De cursus Inkoopmanagement & Procurement duurt ongeveer 2 maanden en omvat 5 colleges van 3 uur. U volgt de cursus met ongeveer 10-15 studenten op een van onze opleidingslocaties

Nadere informatie

Workshop De preventiemedewerker neemt de leiding, 25 oktober 2012

Workshop De preventiemedewerker neemt de leiding, 25 oktober 2012 Workshop De preventiemedewerker neemt de leiding, 25 oktober 2012 Uitwerking van de resultaten, 6 nov. 2012 Pieter Diehl (Voorzitter BvAA en Management & Consultant bij Edux te Breda, pdiehl@edux.nl) Jos

Nadere informatie

Gedragscode. Gewoon goed doen

Gedragscode. Gewoon goed doen Gedragscode Gewoon goed doen 2 Inhoudsopgave pagina 1. Missie, ambitie en kernwaarden 4 2. Gewoon goed doen 5 3. Waarom een gedragscode? 6 4. Omgaan met de patiënt/klant: respectvol en gastvrij 7 5. Professioneel

Nadere informatie

2 Jaarverslag 2014 Gertjan van de Groep. Jaarverslag 2014

2 Jaarverslag 2014 Gertjan van de Groep. Jaarverslag 2014 Jaarverslag 2 Jaarverslag Gertjan van de Groep 3 Jaarverslag ligt alweer een maand achter ons. Voor ons een bijzonder jaar, omdat we ons 35-jarig bestaan als Executive Search bureau hebben gevierd, met

Nadere informatie

VAN BELEID NAAR BUSINESS Een methode om écht te gaan ondernemen

VAN BELEID NAAR BUSINESS Een methode om écht te gaan ondernemen VAN BELEID NAAR BUSINESS Een methode om écht te gaan ondernemen AANLEIDING De creatieve industrie is een sector die de economische en culturele waarde van betekenis centraal stelt en exploiteert. Deze

Nadere informatie

Wij zijn Kai & Charis van de Super Student en wij geven studenten zin in de toekomst.

Wij zijn Kai & Charis van de Super Student en wij geven studenten zin in de toekomst. Hallo, Wij zijn Kai & Charis van de Super Student en wij geven studenten zin in de toekomst. Dat is namelijk helemaal niet zo makkelijk. Veel studenten weten nog niet precies wat ze willen en hoe ze dat

Nadere informatie

Change. Making Change Happen!

Change. Making Change Happen! Change MANaGEMENT Making Change Happen! 2 Uw organisatie verandert. Vaak onder druk van de markt, aandeelhouders of belanghebbenden. Maar soms gewoon omdat u zelf gelooft dat het beter kan. Het merendeel

Nadere informatie

Kiezen voor coaching als managementstijl

Kiezen voor coaching als managementstijl Kiezen voor coaching als managementstijl Druk, druk druk! Bijna iedere manager kent wel dit gevoel. Beter leren delegeren dus! Om te kunnen delegeren heb je echter verantwoordelijke en zelfsturende medewerkers

Nadere informatie

Leading Professional Recruitment in the Technology Industry

Leading Professional Recruitment in the Technology Industry Leading Professional Recruitment in the Technology Industry People Linking Performance Strategy Wie is Top Job TOP JOB is een Belgisch, internationaal wervings-en selectiekantoor gespecialiseerd in het

Nadere informatie

EEN SUCCESVOL SOLLICITATIEGESPREK

EEN SUCCESVOL SOLLICITATIEGESPREK EEN SUCCESVOL SOLLICITATIEGESPREK INHOUD Over ons 1 Finance 2 Business support 3 Voorbereiding 4 De juiste indruk achterlaten 5 Het sollicitatiegesprek 7 Sollicitatievragen beantwoorden 8 OVER ONS Walters

Nadere informatie

Staffing Professionals On Site Services Payrolling

Staffing Professionals On Site Services Payrolling Staffing Professionals On Site Services Payrolling Logistiek Office Finance Industrie De heldere keuzes van Flexpoint flexpoint Dagelijks zijn meer dan 3000 Flexpoint medewerkers aan de slag bij onze opdrachtgevers

Nadere informatie

Managementvoorkeuren

Managementvoorkeuren Toelichting bij de test Business Fit-ality Lange Dreef 11G 4131 NJ Vianen Tel: +31 (0)347 355 718 E-mail: info@businessfitality.nl www.businessfitality.nl Business Fit-ality Met welk type vraagstuk bent

Nadere informatie

Vanjezelfhouden.nl 1

Vanjezelfhouden.nl 1 1 Kan jij van jezelf houden? Dit ontwerp komt eigenlijk altijd weer ter sprake. Ik verbaas mij erover hoeveel mensen er zijn die dit lastig vinden om te implementeren in hun leven. Veel mensen willen graag

Nadere informatie

Werkboek MEER KLANTEN OP JOUW MANIER! ANNEMIEKE TISSINK KRIJG MEER KLANTEN DOOR MARKETING IN TE ZETTEN OP EEN MANIER DIE BIJ JOU PAST

Werkboek MEER KLANTEN OP JOUW MANIER! ANNEMIEKE TISSINK KRIJG MEER KLANTEN DOOR MARKETING IN TE ZETTEN OP EEN MANIER DIE BIJ JOU PAST Werkboek MEER MANIER! ANNEMIEKE TISSINK KRIJG MEER DOOR MARKETING IN TE ZETTEN OP EEN MANIER DIE BIJ JOU PAST MANIER! Hoofdstuk 1 Nieuwe klanten nodig? Marketing is een vakgebied waar veel om te doen is.

Nadere informatie

Inleiding 2. Wie is Christine? 4. Tip 1: Houd het doel van feedback voor ogen 5. Tip 2: Richt feedback op gedrag, niet op de persoon 6

Inleiding 2. Wie is Christine? 4. Tip 1: Houd het doel van feedback voor ogen 5. Tip 2: Richt feedback op gedrag, niet op de persoon 6 Inhoudsopgave Inleiding 2 Wie is Christine? 4 Tip 1: Houd het doel van feedback voor ogen 5 Tip 2: Richt feedback op gedrag, niet op de persoon 6 Tip 3: Geef feedback over uw waarneming en vermijd interpretaties

Nadere informatie

Rapport Duurzame Inzetbaarheid

Rapport Duurzame Inzetbaarheid Rapport Duurzame Inzetbaarheid Naam Adviseur Piet Pieterse Reinier van der Hel Datum 31-08-2015 Inleiding Duurzame inzetbaarheid is talenten optimaal benutten, gezond en met plezier werken, nu en in de

Nadere informatie

Rapportage. Onderzoek: Toekomst van het Communicatievak

Rapportage. Onderzoek: Toekomst van het Communicatievak Rapportage Onderzoek: Toekomst van het Communicatievak In opdracht van: DirectResearch & Logeion en d Associatie van hoofden Communicatie Datum: 15 september 2014 Projectnummer: 2013008 Auteur(s): John

Nadere informatie

Futuring INTERN ONDERNEMEN

Futuring INTERN ONDERNEMEN Futuring BUSINESS INTERN ONDERNEMEN Goede ideeën naar boven In de ruim vijfentwintig jaar dat Smart Group bezig is met de toekomst van organisaties en medewerkers, blijkt ondernemerschap een rode draad

Nadere informatie

Opleidingsgids Opleiding tot paardencoach

Opleidingsgids Opleiding tot paardencoach Opleidingsgids Opleiding tot paardencoach 2 Wat is het EOCP Het Europees Opleidingscentrum Paardencoaches is hét opleidingcentrum voor mensen die willen coachen met paarden of al paardencoach zijn. Het

Nadere informatie

Rapportage Drijfveren. Bea het Voorbeeld. support@meurshrm.nl. Naam: Datum: 16.06.2015. Email:

Rapportage Drijfveren. Bea het Voorbeeld. support@meurshrm.nl. Naam: Datum: 16.06.2015. Email: Rapportage Drijfveren Naam: Bea het Voorbeeld Datum: 16.06.2015 Email: support@meurshrm.nl Bea het Voorbeeld / 16.06.2015 / Drijfveren (QDI) 2 Wat motiveert jou? Wat geeft jou energie? Waardoor laat jij

Nadere informatie

5 manieren om je eigen pad te bewandelen

5 manieren om je eigen pad te bewandelen 5 manieren om je eigen pad te bewandelen Hierbij het nieuwe artikel met als onderwerp: 5 manieren om je eigen pad te bewandelen. Het is geschreven door wandelcoach Tineke Franssen. Tineke wandelt al een

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Cursus Persoonlijke Effectiviteit De cursus Persoonlijke Effectiviteit duurt ongeveer 2 maanden en omvat 5 colleges van 3 uur. U volgt de cursus met ongeveer 10-15 studenten op een van onze opleidingslocaties

Nadere informatie

Boost uw carrière. Zo kiest u de MBAopleiding die bij u past. Deze whitepaper is mede mogelijk gemaakt door

Boost uw carrière. Zo kiest u de MBAopleiding die bij u past. Deze whitepaper is mede mogelijk gemaakt door Boost uw carrière Zo kiest u de MBAopleiding die bij u past Deze whitepaper is mede mogelijk gemaakt door Introductie Update uw kennis De wereld om ons heen verandert in een steeds hoger tempo. Hoe goed

Nadere informatie

Master in. Leadership MAAK HET VERSCHIL IN 2015 VERBIND HART EN HARD START: FEB 2015 KLANTWAARDERING:

Master in. Leadership MAAK HET VERSCHIL IN 2015 VERBIND HART EN HARD START: FEB 2015 KLANTWAARDERING: Master in Leadership MAAK HET VERSCHIL IN 2015 VERBIND HART EN HARD START: FEB 2015 KLANTWAARDERING: Master in Leadership Weet jij wat jouw hart sneller doet kloppen? Collega s die precies doen wat jij

Nadere informatie

Grip op verandering door het verbinden van cultuur en strategie

Grip op verandering door het verbinden van cultuur en strategie Grip op verandering door het verbinden van cultuur en strategie VNO-NCW 4 maart 2015 De heliumstick We zijn gestart met de oefening met de Heliumstick. De opdracht leek eenvoudig: breng de stick met zijn

Nadere informatie

Academie voor Talent en Leiderschap Veiligheidsregio s. Leiderschapsprofiel strategisch leidinggevende

Academie voor Talent en Leiderschap Veiligheidsregio s. Leiderschapsprofiel strategisch leidinggevende Leiderschapsprofiel strategisch leidinggevende Leidinggevende*: er zijn 6 hoofdrollen geïdentificeerd voor de leidinggevende en 3 niveaus van leiderschap, te weten strategisch, tactisch en operationeel.

Nadere informatie

Wanneer wordt veranderen een succes?

Wanneer wordt veranderen een succes? Wanneer wordt veranderen een succes? Inhoud 1. Iedereen 100% tevreden?...2 2. Hoe als manager een veranderingsproces optimaal ondersteunen?... 2 Inzicht in het veranderingsproces... 3 Een externe partner

Nadere informatie

Als je nog steeds hoopt dat oplossingen buiten jezelf liggen dan kun je dit boekje nu beter weg leggen.

Als je nog steeds hoopt dat oplossingen buiten jezelf liggen dan kun je dit boekje nu beter weg leggen. Theoreasy de theorie is eenvoudig. Je gaat ontdekken dat het nemen van verantwoordelijkheid voor je eigen denken en doen dé sleutel is tot a beautiful way of life. Als je nog steeds hoopt dat oplossingen

Nadere informatie

Effectief een sollicitatiegesprek voeren, voor werkgevers

Effectief een sollicitatiegesprek voeren, voor werkgevers Effectief een sollicitatiegesprek voeren, voor werkgevers Deze tips zijn bedoeld voor managers die kandidaten interviewen voor een vacature. Veel managers hebben geen of weinig ervaring in het effectief

Nadere informatie

Met onderscheidend en gemeenschappelijk beleefd organisatie DNA het beste toekomstperspectief. Verbeteren kan alleen van binnenuit.

Met onderscheidend en gemeenschappelijk beleefd organisatie DNA het beste toekomstperspectief. Verbeteren kan alleen van binnenuit. Met onderscheidend en gemeenschappelijk beleefd organisatie DNA het beste toekomstperspectief Verbeteren kan alleen van binnenuit. Onze visie, missie en strategie Visie: dat er in alle organisaties een

Nadere informatie

SLOW & QUICK SCAN COPE 7

SLOW & QUICK SCAN COPE 7 Onderstaand treft u zowel een SLOW als een QUICK SCAN aan voor uw organisatie volgens de COPE 7 organisatie principes. De SLOW SCAN: Als uw antwoord op een hoofdvraag NEE betreft, dan scoort u 0 punten

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Cursus Controlling & Accounting De cursus Controlling & Accounting duurt ongeveer 2 maanden en omvat 5 colleges van 3 uur. U volgt de cursus met ongeveer 10-15 studenten op een van onze opleidingslocaties

Nadere informatie

OPLEIDING LEIDINGGEVEN IN DE KINDEROPVANG. Een opleiding om hoger op te komen

OPLEIDING LEIDINGGEVEN IN DE KINDEROPVANG. Een opleiding om hoger op te komen OPLEIDING LEIDINGGEVEN IN DE KINDEROPVANG 2012 Een opleiding om hoger op te komen 1 OPLEIDING 2012 Ervaring: De training heeft me sterker gemaakt in mijn rol als leidinggevende. Ik heb mijn beleid en doelen

Nadere informatie

Groei in Leiderschap & Management - Jaaropleiding

Groei in Leiderschap & Management - Jaaropleiding Groei in Leiderschap & Management - Jaaropleiding Zakenwijzer Het is tijd voor nieuw en ander leiderschap en management We kunnen ons niet meer verloven te blijven doen wat we deden. Als alles verandert,

Nadere informatie

European Women on Boards breekt glazen plafond

European Women on Boards breekt glazen plafond European Women on Boards breekt glazen plafond gelanceerd. In dit grensoverschrijdende programma, gepresenteerd bij PwC in Amsterdam, fungeren vrouwelijke bestuursleden uit het netwerk van EWoB als mentor,

Nadere informatie

FULL-TIME MASTER MASTER IN HET MANAGEMENT ONDERSCHEID JEZELF MET EEN PRAKTIJKGERICHTE MANAGEMENTOPLEIDING

FULL-TIME MASTER MASTER IN HET MANAGEMENT ONDERSCHEID JEZELF MET EEN PRAKTIJKGERICHTE MANAGEMENTOPLEIDING FULL-TIME MASTER MASTER IN HET MANAGEMENT ONDERSCHEID JEZELF MET EEN PRAKTIJKGERICHTE MANAGEMENTOPLEIDING COMBINEER MANAGEMENT- KENNIS MET PRAKTISCHE MANAGEMENTVAARDIGHEDEN Deze Master in het Management

Nadere informatie

De 9 scherpste sollicitatievragen van werkgevers

De 9 scherpste sollicitatievragen van werkgevers De 9 scherpste sollicitatievragen van werkgevers Auteur: Florentine van Lookeren Campagne en Marieke van Twillert 19-06-2012 http://www.intermediair.nl/artikel/alle-artikelen/355450/de-9-scherpste-sollicitatievragen-van-werkgevers.html

Nadere informatie

Karin de Galan. Karin de Galan (1967) is sinds 1991 trainer en coach.

Karin de Galan. Karin de Galan (1967) is sinds 1991 trainer en coach. Karin de Galan Karin de Galan (1967) is sinds 1991 trainer en coach. Ze heeft zich gespecialiseerd in het trainen van trainers en richtte in 2007 de galan school voor training op. Eerder werkte ze als

Nadere informatie

Hoe word je succesvol in sales

Hoe word je succesvol in sales Hoe word je succesvol in sales Verkopen gaat niet vanzelf. Zeker niet in deze tijd. Toch zijn nog steeds veel verkopers erg succesvol. Dat komt niet door het product of de dienst die ze aanbieden, maar

Nadere informatie

Onderneem met zin! Hoe komen we aan inkomsten?

Onderneem met zin! Hoe komen we aan inkomsten? Hoe komen we aan inkomsten? Onderneem met zin! Jos van der Horst PABO Andragologie.COM 1956 (goed wijnjaar) 1987: Commissie Dekker Bereidheid tot Verandering Antwoord 1: Waarom zijn wij er? Ons geloof,

Nadere informatie

Joost Verberk, Business Consultant en oud-trainee

Joost Verberk, Business Consultant en oud-trainee verbind jezelf aan Cofely sprak me aan omdat ze behalve technisch ook qua duurzaamheid vooroploopt. En haar ambities omzet in concrete producten voor klanten. Zo heb ik tijdens mijn traineeship een Energie

Nadere informatie

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster [PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster! Hoofdzaken Ster Copyright EffectenSter BV 2014 Hoofdzaken Ster SOCIALE VAARDIGHEDEN VERSLAVING DOELEN EN MOTIVATIE 10 9 8 10 9 8 7 6 4 3 2 1 7 6 4 3 2 1 10 9

Nadere informatie

VRAGEN BIJ DE COMPETENTIES

VRAGEN BIJ DE COMPETENTIES ONDERWIJSMAGAZIJN VOOR LOB VRAGEN BIJ DE COMPETENTIES Landelijk Stimuleringsproject LOB in het mbo VRAGEN BIJ ONTDEK COMPETENTIES JE PASSIE MOTIEVEN INLEIDING In LOB-trainingen en tijdens gesprekken met

Nadere informatie

Master in. Leadership MAAK HET VERSCHIL VERBIND HART EN HARD START: ZIE AGENDA KLANTWAARDERING:

Master in. Leadership MAAK HET VERSCHIL VERBIND HART EN HARD START: ZIE AGENDA KLANTWAARDERING: Master in Leadership MAAK HET VERSCHIL VERBIND HART EN HARD START: ZIE AGENDA KLANTWAARDERING: Master in Leadership: Weet jij wat jouw hart sneller doet kloppen? Communiceren en continue verbeteren met

Nadere informatie

ArbeidsFit BLIJVEND INZETBAAR IN VERANDERENDE ORGANISATIES

ArbeidsFit BLIJVEND INZETBAAR IN VERANDERENDE ORGANISATIES ArbeidsFit BLIJVEND INZETBAAR IN VERANDERENDE ORGANISATIES 1 Zijn uw medewerkers ArbeidsFit? Blijvend inzetbaar in veranderende organisaties Meebewegen met de toekomst Welzijn Nieuwe Stijl, kantelingen

Nadere informatie

Test naam Marktgerichtheidsscan Datum 28-8-2012 Ingevuld door Guest Ingevuld voor Het team Team Guest-Team Context Overige

Test naam Marktgerichtheidsscan Datum 28-8-2012 Ingevuld door Guest Ingevuld voor Het team Team Guest-Team Context Overige Test naam Marktgerichtheidsscan Datum 28-8-2012 Ingevuld door Guest Ingevuld voor Het team Team Guest-Team Context Overige Klantgerichtheid Selecteren van een klant Wanneer u hoog scoort op 'selecteren

Nadere informatie

Manager unit Project Management en Consulting & Architecture Fulltime

Manager unit Project Management en Consulting & Architecture Fulltime Manager unit Project Management en Consulting & Architecture Fulltime Achtergrondinformatie Koninklijke De Heus De Heus is een wereldwijde, vooraanstaande leverancier van producten voor dieren. Het bedrijf

Nadere informatie

Ontdekken hoe je je tijd goed kunt beheren, bestaat voor. Jezelf voorbereiden op succes. Hoofdstuk 1. Leer jezelf kennen.

Ontdekken hoe je je tijd goed kunt beheren, bestaat voor. Jezelf voorbereiden op succes. Hoofdstuk 1. Leer jezelf kennen. Hoofdstuk 1 Jezelf voorbereiden op succes In dit hoofdstuk: Een solide timemanagementsysteem opbouwen De grootste uitdagingen van timemanagement het hoofd bieden Het verband zien tussen doelen stellen

Nadere informatie

Onderscheidend ondernemen Hoe staat u bekend bij uw klant?

Onderscheidend ondernemen Hoe staat u bekend bij uw klant? Onderscheidend ondernemen Hoe staat u bekend bij uw klant? Kansen Loyaliteit Kennisdeling Cultuur Gedrag Verbetertrajecten Houding Imago Inrichting & aansturing Klachten Processen Verwachtingen Interactie

Nadere informatie

de Beste Studiekeuze Aanpak

de Beste Studiekeuze Aanpak de Beste Studiekeuze Aanpak Welk pad kies jij? Zelkennis is vaag pagina 3,4 Waar sta jij nu? Ontdek jouw volgende stap pagina 5,6 Hoe kom ik erachter wat ik wil? 3 bronnen voor zelfkennis pagina 7 Concreet

Nadere informatie