Verschijnt driemaandelijks 16 de jaargang, nr2, apr - mei - jun 2009

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Verschijnt driemaandelijks 16 de jaargang, nr2, apr - mei - jun 2009"

Transcriptie

1 Verschijnt driemaandelijks 16 de jaargang, nr2, apr - mei - jun 2009 Kantoor van afgifte Sint-Niklaas1 België - Belgique P PB 3/4959 VU & Afzender : Staf Lerno, Molenwijk 12, 9111 Belsele, tel: pagina 1

2 INHOUD NIEUWSBRIEF NR Beleid Voorwoord...3 Beheer Daknamse Meersen...5 Rietsnijderij...9 d Astgemete...11 Tielrodebroek...12 Moervaartmeersen...13 Educatie Verslag Boomplantactie Vogelring fietstocht...17 Vlaamse Ardennendag...19 Allerlei...21 Buiten die benen...24 Bijenhonger voorkomen met bloemen...25 Inzaai bijenvriendelijke bloempercelen...27 Werkgroep Leefmilieu Sinaai...29 Activiteitenkalender NATUURPUNT ZUID-WAASLAND...26 Is je adres niet correct? Krijg je deze nieuwsbrief tweemaal? Geef dan een seintje aan de redactie : of tel: De nieuwsbrief van Natuurpunt afdeling Zuid-Waasland verschijnt rond : 1 januari, 1 april, 1 juli, 1 oktober. Artikels, activiteiten en mededelingen die in «Nieuwsbrief » moeten worden opgenomen, moeten ten laatste op 1 juni 2009 op het redactieadres toekomen met opgave: onder welke rubriek te publiceren. Voor inlichtingen omtrent reclame, afbeeldingen en artikels neemt u contact op met de redactie. Werkten mee aan «Nieuwsbrief » Staf Lerno, Paul Durinck, Tom Neels, André Van Peteghem, Chris Van den Berghe, Liliane Verbeke, Franki Saman, Wim De Backer, Hugo Schelfout, Christel Strybos, Paul Van Steirteghem, Margot Van den Berghe, Theo Fischer. 2 Nieuwsbrief pagina 2

3 BELEID Voorwoord Beste natuurliefhebbers, Na toch wel een lange en koude winterperiode komt alles weer tot leven,iets later dan we reeds gewoon waren. De natuur is zo wonderlijk en geeft zeker niet al zijn geheimen prijs. Toch konden eind februari de zanglijster,de heggenmus en nog andere vroege zangers reeds hun lied ten gehore brengen. Het roodborstje zingt een heel jaar,maar in de winter toch iets minder:de zang gebruikt ook energie en daar kunnen ze in de winter best zuinig mee zijn. Terwijl de mezen naarstig op zoek zijn naar een gepaste nestkast en de eksters komen aanvliegen met een mand takken naar omhoog,om op het gepaste moment het eerste ei te kunnen leggen blijven de sijsjes die reeds 2 maanden in mijn tuin rond de voederplank heen en weer vliegen, zingen in de meest nabije bomen. De kieviten en scholeksters die ook in onze regio ieder jaar komen nestelen heb ik ook reeds begin maart op hun eigenste percelen zien rondvliegen. Op 14 februari hadden we onze algemene vergadering te Belsele. Zoals verwacht werd het jaarverslag unaniem goedgekeurd alsook het financieel verslag Door de stijging van het ledenaantal van 1245 naar 1340 ( + 95 ) hebben we nu 7 stemgerechtigde leden in de Algemene Vergadering van Natuurpunt. Na de formaliteiten eigen aan een algemene vergadering konden we bij een prachtig weertje een mooie wandeling maken naar groene plekjes in Belsele. Dank aan alle aanwezigen voor hun interesse. Maar onze schatbewaarder, Margot Van den Berghe heeft de uitdrukkelijke wens geuit om te willen stoppen. Na zovele jaren inzet zijn we haar enorm dankbaar voor al die jaren dat zij onze financiën beheerde. Dus zijn wij dringend op zoek naar een vervanger(ster).het u enige ervaring in het bijhouden van rekeningen,verwerken van inkomsten en uitgaven met een zekere transparantie dan ben jij misschien in de toekomst onze nieuwe kassier. Uiteraard zijn alle bestuursfuncties onbezoldigd en blijft dit vrijwilligerswerk. U kunt u in alle discretie melden bij de redactie van onze nieuwsbrief. Het werd geduldig wachten op de eerste zonnestralen. De paddentrek was daardoor laat en kort,mogelijks heb je er ook enkele de straat helpen oversteken. Toch gebeuren er rare,soms onverklaarbare natuurverschijnselen zoals het aanspoelen van grienden ( kleine walvissoort ) en dolfijnen in Tasmanie. Op enkele maanden (Vervolg op pagina 4) nr: pagina 3

4 tijd verloren er meer dan 500 het leven,bij de laatste strandworp konden er slechts 54 gered worden. Lees verder in deze nieuwsbrief : Allerlei nieuws vanuit Natuurpunt. Een overzicht van ons ledenaantal per gemeente of deelgemeente. Allerlei verslagen en bijdragen over activiteiten. Overzicht van de komende activiteiten. De voorzitter Staf Lerno In oktober 2005 heeft er nieuw DNA onderzoek plaatsgevonden naar de genetische relatie tussen de verschillende soorten mezen. Op basis van dit onderzoek zijn bijna alle wetenschappelijke namen voor mezen veranderd. Wij hebben de namen niet meteen overgenomen omdat nog niet zeker was of er nog meer wijzigingen gedaan zouden worden. Dit is niet het geval en vanaf nu zullen ook wij de nieuwe namen hanteren. Dit betekent dat de lijst met wetenschappelijke namen er nu als volgt uitziet: Pimpelmees - Cyanistes caeruleus Koolmees (niet veranderd) - Parus major Kuifmees - Lophophanes cristatus Zwarte mees - Periparus ater Matkop - Poecile montanus Glanskop - Poecile palustris Joepie, mijn naam is niet veranderd! 4 Nieuwsbrief pagina 4

5 BEHEER Nieuws Daknamse Meersen / Werkdag College Het wordt stilaan een traditie, het vierde jaar op rij kwamen op 16 december terug twee groepen met in totaal een 30-tal leerlingen van het College van Lokeren zich van de examenstress afreageren in het reservaat onder begeleiding van een viertal werkgroepleden en een begeleider van het College. De ene groep was al wat enthousiaster dan de andere, maar weer werd veel werk verzet. In de voormiddag werd een hooilandje gemaaid en opgeruimd, in de namiddag werd bij de voetbalvelden riet gemaaid en opslag van els, berk en wilg verwijderd in de moeraszone. Deze collegedag is een welgekomen activiteit voor het reservaat zodat een aantal kleinere werken die anders dreigen uitgesteld te worden, kunnen aangepakt worden. Kerstboom verwijderen van struik- en boomopslag (foto André Van Peteghem) Reeds een kleine vijftien jaar worden in het reservaat kerstbomen gekapt. Thans zijn het merendeel van de ondertussen reeds zeer groot geworden sparren gekapt en verkocht aan omliggende gemeenten. Op die manier werd geleidelijk aan op een voordelige en natuurvriendelijk manier een kerstsparrenaanplant omgevormd tot nr: pagina 5

6 grasland/struweelruigte. Dit jaar werd terug een mooie spar van ongeveer 15 m hoog gekapt. Deze werd neergepoot voor het gemeentehuis van Zele. Jammer dat men hem niet versierd heeft met bollen en slingers, hij was waarschijnlijk al mooi genoeg. Torfs Schoenen Torfs steunt reeds meerdere jaren Natuurpunt. Via haar baanwinkels wordt geld ingezameld voor natuurgebieden die bij deze vestiging zijn gelegen. De baanwinkel van Lokeren, gelegen dicht bij de oprit van de E17 doet dit voor de Daknamse Meersen. Wanneer klanten van de winkel geen draagtas wensen om hun aangekochte schoenen in te vertransporteren, dan geeft Torfs het equivalent van deze draagtas aan het reservaat. Deze actie is bijzonder succesvol. Verleden jaar werd zo ruim euro voor de Daknamse Meersen ingezameld. Over gans Vlaanderen bedroeg de opbrengst ongeveer euro! Torfs en haar klanten, hartelijk dank. Paul Durinck De kerstboom voor het gemeentehuis van Zele (foto Paul Durinck) Goed om weten Ook deze zomer, in de vakantieperiode, organiseren we opnieuw een Kinderdriedaagse voor jongeren tussen 8 en 12 jaar en 19 augustus 2009 We gaan samen 3 dagen op stap door de natuur. Leren wat we in de natuur kunnen zien, horen, voelen en ruiken! Dat is pas echt boeiend!!! Meer info in volgende nieuwsbrief en bij : André Van Peteghem, tel: Paul Durinck, tel: Nieuwsbrief pagina 6

7 Paddenstoelen determinatie in de Daknamse Meersen. Vorige zomer werd gestart met het wekelijks bezoeken van drie graslanden en een stukje wandelpad langs de voetbalvelden. Het doel was om meer paddenstoelen te vinden die in graslanden groeien. Want bijna iedereen die met paddenstoelen begaan is trekt naar het bos. Telkens bevind zich aan één zijde van de graslanden een jong bos +/- 30 jaar oud. Het eerste dat opviel is dat de Champignonfamilie goed vertegenwoordigd is. Een paddenstoelen familie die in het landbouwgebied volledig verdwenen is. Hier in de Daknamse Meersen vind deze familie het fantastisch omdat hier geen drijfmest gebruikt word. De Champignon moet het hebben van koeien of paardenmest. De breeksteeltjes zijn goed vertegenwoordigd. Het zijn mooie paddenstoelen die een schraal grasland verkiezen. Maar ook de vlekplaten en inktzwammen die graag op koeienvlaaien groeien doen het goed. Doordat er langs de trekgracht een moeraszone ligt met wat jonge opslag van els, berk en wilg, zijn hier zeldzame combinaties ontstaan van bv. berk in moeras met gras die dan bepaalde melkzwammen, russula's en ridderzwammen doen ontstaan. Deze groeien graag samen met berk. Els die in moeras groeit daar vind je veel zompzwammen. Alweer een familie die zorgt dat hij en de els het beter hebben als ze samen leven. In het totaal vonden we 170 soorten waarvan een 30 tal zeldzame. Of ik nu mijn wekelijks bezoek ga missen? Ik weet het niet. Van Peteghem André. Zwavelzwam + André nr: pagina 7

8 Afdeling Zuid-Waasland Grote bloedmycena met Reuze aardslak Dwerg mycena Foto s André Van Peteghem Plooirokje 8 pagina 8 Nieuwsbrief

9 Afdeling Zuid-Waasland Rietsnijderij Verslag werkdag Zaterdag 30 januari 2009 waren de getijden en de weersomstandigheden ons gunstig gezind zodat we eindelijk nog een keer riet konden maaien, dit was al enkele jaren geleden vanwege slecht weer en vaak ook te lage opkomst van vrijwillige medewerkers. Door de vorst en de uitdrogende wind van de afgelopen dagen was het riet voldoende droog wat noodzakelijk is om de vrij zware arbeid wat te verlichten. Nu maaiden we het schor gedeeltelijk ter hoogte van Wareslage-Waasmunster. Er was nog een werkdag gepland op 28 februari, maar die ging niet door, hou de mailings of de website in de gaten om te weten of het plaatsvindt. Door dit wisselmaaibeheer geven we de unieke spindotterbloem de kans massaal te bloeien in het voorjaar en verjongen we ook de rietvegetatie. Tot de volgende werkdag en alvast dank aan alle vrijwillige medewerkers! Sven, Paul, Philippe, Benny, Liliane en Chris, bedankt voor jullie hulp. Wil je er op een volgende werkdag bij zijn stuur dan een mailtje naar: Chris Van den Berghe: of tel: GSM: Chris Van den Berghe conservator Foto s Liliane Verbeke nr: pagina 9 9

10 Afdeling Zuid-Waasland Foto s Liliane Verbeke 10 pagina 10 Nieuwsbrief

11 Afdeling Zuid-Waasland d Astgemete Werkdag in de Astgemete Woensdag 25 februari 2009 werd er door de vaste vrijwilligers in de Astgemete gewerkt. Aan de antiquair werden de oprukkende bramen wat teruggesnoeid. Ook werd een strook vrijgemaakt zodat er plaats vrijkwam om boompjes en struiken aan te planten. In de namiddag kregen de knotwilgen nog wat aandacht om daar het waterslot weg te knippen. Bedankt Willy, Gilbert, René, Hugo, Albert en ikzelf, Liliane (verslaggever en fotograaf). nr: pagina 11 11

12 Afdeling Zuid-Waasland Tielrodebroek Winterbeeld van de Potpolder in Tielrode Let op de foto van de dijk waar de aftekening goed zichtbaar is die de rijm nalaat tot waar het water heeft gestaan ten tijde van de filmopnamen De Storm in november vorig jaar. We hebben ook kunnen vaststellen dat kort na het terugtrekken van het water het gras op de percelen aangekocht door Natuurpunt een ietwat groenere kleur had dan op de andere percelen. De filmopnamen hadden nog een kleine negatieve nasleep wat betreft het niet verwijderen van hun achtergelaten wrakhout. Daar er geen datum vooropgesteld was bij een aannemer is er klacht ingediend bij de politie door de Milieuvereniging Ons Streven. Het is in orde gekomen, de potpolder ligt er terug uitnodigend bij zoals ervoor. Tekst en foto s Liliane Verbeke. 12 pagina 12 Nieuwsbrief

13 Moervaartmeersen De afgelopen winterprik leverde niet enkel een reeks feeërieke foto s vanuit ongebruikelijke gezichtspunten op, de koude eiste ook zijn tol. Zo is er een ijsvogeltje gesneuveld. Het lag dood op één van de vijvers, onder een overhangende struik (foto pag.13). Mogelijk heeft hij tijdens een duikpoging iets te hardhandig kennis gemaakt met het ijs. Jammer, want het is één van de doelsoorten van het reservaat. Het zal echter geen alleenstaand geval geweest zijn: ijsvogels sneuvelen, wegens voedselgebrek, vaak bij bosjes tijdens langdurige koudeperiodes. In diezelfde vijver vielen er trouwens nog meer slachtoffers: enkele tientallen vissen zijn allicht door zuurstofgebrek, het gevolg van de ijslaag en de aanwezigheid van een sliblaag in de vijver, gestorven. Verder wil ik nog eens wijzen op de werkdag van 25/4 en wandeling van 17/5 in de Moervaartmeersen. Tom 25/4/09 Werkdag Moervaartmeersen verwijderen opslag uitheemse planten + andere kleine werkjes Samenkomst om 13:30u in de dreef naast de varkenskwekerij (Sinaai, Wapenaarteinde 40), indien later volg linkse wegel. Einde rond 17:00 u. Meebrengen laarzen of bottines, handschoenen, kapmes, spade 17/5/09 Natuureducatieve wandeling Moervaartmeersen Samenkomst om 14:00 u aan het wijkschooltje van de Leebrug (Sinaai, Leebrugstraat 63). Einde rond 17:00 u. Meebrengen laarzen of bottines Info: Tom Neels tel: 03/ nr: pagina 13

14 Foto s Tom Neels 14 Nieuwsbrief pagina 14

15 verslag Boomplantactie 2008 Boomplantactie van 21 november 2008 Onze jaarlijkse boomplantactie dateert alweer van enkele maanden terug, en kon ook deze keer rekenen op mooi droog weer en een aantal sterk gemotiveerde vrijwilligers. Voor zowel de facturatie, sorteerders en uitvoerders allen weerom hartelijk bedankt. Er waren 53 bestellingen waarvan 38 natuurpunters en 15 niet leden, 21 mensen hebben besteld via onze website. De verkoop van fruitbomen doet het alsmaar beter, om specifieke vragen van onze bestellers over het snoeien te beantwoorden kunnen we misschien nog een praktijkgerichte snoeiles volgen. Verslag en foto s Liliane Verbeke nr: pagina 15

16 Afdeling Zuid-Waasland 16 pagina 16 Nieuwsbrief

17 Vogelring - fietstocht 2009 Wat kan je verwachten? We fietsen op zaterdag 30 mei 2009 met een ervaren en erkende vogelringer langs enkele locaties met bewoonde nestkasten. Vorig jaar konden we steenuilen en torenvalken ringen, voor de kerkuilen waren we nog wat te vroeg. Praktisch : We vertrekken om 14 uur aan Sportcentrum De Klavers, Sint Andriesstraat te Belsele. De tocht is 10 à 15 km en we zijn terug rond 17 u. Deze uitstap is gratis. Wat breng je mee : Fiets, en eventueel: verrekijker, vogelgids en een fototoestel om leuke herinneringen vast te leggen. Voor meer info bel of mail naar : Eddy DE TAEY tel , e mail: Marc AERTS :tel , Foto s Wim De Backer nr: pagina 17

18 Afdeling Zuid-Waasland 18 pagina 18 Nieuwsbrief

19 EDUCATIE Vlaamse Ardennendag De Vlaamse Ardennendag gaat door op 19 april De lentekriebels zijn er weer! Op zondag 19 april trekken we er weer op uit om te genieten van onze Vlaamse Ardennen die er dan als parels bijliggen. We wandelen die dag tussen de prachtige voorjaarsflora. Bossen met een blauwe waas van boshyacint en bronbosjes met goudveil, het staat allemaal op het menu. In de voormiddag start onze groep om 9u s morgens aan de kerk van Louise- Marie. We worden daar opgewacht door, voor wie hem kent, niemand minder dan Karel De Waele Hij zal ons begeleiden tijdens de morgenwandeling in het bos Ter Eecken. Karel kennende zullen de plantenliefhebbers onder ons hun hart kunnen ophalen. s Middags loodst de gids ons naar de jeugdherberg De Fiertel, Ruddersveld 7 te Ronse. Hier kunnen de meegebrachte broodjes verorberd worden. Er is daar drank te koop samen met de bekende, lekkere mattentaarten. Evenals de vorige jaren wordt er opnieuw een inspanning gevraagd om wegwerpverpakkingen te vermijden (boterhamdoos i.p.v. aluminiumfolie). In de jeugdherberg zullen er stands van de verschillende werkgroepen (planten -, vogel - en insectenwerkgroep) te zien zijn, met boekenstand. (Vervolg op pagina 20) nr: pagina 19

20 (Vervolg van pagina 19) Rond 13u30 komt Jo Cosyn, de gids van de namiddagwandeling, ons oppikken. Met hem maken we een wandeling door het Eeckhoutbos en omgeving. We vertrekken hiervoor aan de kerk van Maarke. Het bos is vooral een eikenbos met voorjaarsflora van Wilde hyacint, Gele dovenetel en Paarse schubwortel. Zelfs Eenbes is er te vinden. Einde van de wandeling omstreeks 17u. Wie zin heeft om mee te genieten van deze prachtige dag komt naar de plaats van afspraak en hoeft niet op voorhand in te schrijven. Geef wel een seintje als je rechtstreeks zou rijden. Afspraak : uur Syntra Sint Niklaas We rijden kostendelend met eigen wagens. Wandeling gratis. Picknick meebrengen en misschien laarzen in de wagen leggen. Info : Christel Strybos Nieuwsbrief pagina 20

21 Allerlei Allerlei nieuws van en over Natuurpunt In 2008 kon Natuurpunt 511,74 ha verwerven bij middel van aankoop en 152,89 ha kon gehuurd worden om te beheren. Life Project Damvallei Een van onze leden,natuurpuntmedewerker Tom De Beelde is verantwoordelijk voor de uitbouw van dit project in Destelbergen.Het project is zo goed als afgerond en kan nu naar de Europese Commissie voor subsidies. In deze Damvallei werden. 47 ha natuurgebied aangekocht. 17 ha populieren verwijderd voor de ontwikkeling van broekbossen en open habitats. 25 ha waardevolle venige hooilanden en 4 ha turfputten zijn hersteld. 2 km greppels geruimd. 18 km bewegwijzerde wandelpaden waarvan 350 m knuppelpaden. Proficiat Tom voor dit resultaat. Brandplekpaddenstoel gezocht Door de afname van brandaarden verdwijnen ook de brandplekpaddenstoelen, de geelbruine brandplekbundelzwam ( pholiota highlandensis ) die vooral voorkwam in groep op verbrand hout is uiterst zeldzaam geworden. De Vlaamse mycologen willen meer zicht krijgen op deze zwammen in Vlaanderen. Wie weet er brandplekken van hout? Daar kan het interessant worden om te kijken. Foto s gezocht Heb jij oude foto s over een bepaald natuurgebied of reservaat van vroeger stuur ze dan door naar Biodiversiteit De internationale overheid wil de achteruitgang van de biodiversiteit tegen 2010 een halt toeroepen in het rapport Countdown Wat kunnen verenigingen doen,wat kan je als individu doen enz De kortfilm De aarde redden van Dirk Barrez waarbij het ijsberenprobleem sterk in de kijker staat. Over klimaatkanaries en hittestress. Handelt over veranderingen in je eigen tuin. (Vervolg op pagina 22) nr: pagina 21

22 (Vervolg van pagina 21) De dagpauwoog vliegt steeds vroeger uit;de vlinderrupsen komen te vroeg in het seizoen voor de koolmezen die jongen moeten voederen. De opkomst van tropisch mos. In verband met de biodiversiteit kan je tot eind december 2009 in het Natuurpunt Museum te Turnhout,Graatakker,11 een tentoonstelling bezoeken. Info bij Lotte Struyf. Speelgroen De Vlaamse Overheid geeft jeugdverenigingen die hun terrein avontuurlijk willen inrichten een stevig duwtje in de rug.15 projecten worden gesteund in 2009 en in Een takkentrampoline,een wilgentunnel,boomhutten enz.. laat gerust je fantasie werken. Inschrijven tot 30 april via speelgroen.lne.be. Klimaatatlas voor vlinders Climatic Risk Atlas of European Butterflies is een lijvig boek met 296 Europese soorten dagvlinder met hun toekomstig verspreidingsgebied ten gevolge van de klimaatsverandering. Het boek kan je downloaden op of kopen bij de Natuurwinkel. Vogels voeren en beloeren Er kwamen dit jaar meer tellingen binnen uit Limburgse tuinen,een vogelrijke provincie Het aantal getelde vogels in de tuinen en het gemiddelde per tuin zal aanzienlijk stijgen tegenover verleden jaar.uit onze regio kunnen wij zeggen dat de leden uit Beveren,Lokeren en Sint-Niklaas vrij veel tellingen hebben doorgegeven,van de meeste uit onze provincie. Voor de resultaten van de telling 2009 is het nog iets te vroeg,de resultaten zijn nog niet allemaal verwerkt en er komen nog steeds formulieren binnen in maart. In alle Vlaamse provincies is de huismus nog steeds de talrijkste vogel ( meest in aantal ). Maar in alle Vlaamse provincies zit in 99% van de tuinen een merel. Mestprobleem Volgens de mestbank is alles in orde,zij zijn optimistisch,maar dit is op papier, op het veld echter waren er in 2008 nog 30% overschrijdingen van de nitraatnorm. Het mestdecreet voorziet dan in boetes,maar de uitvoeringsbesluiten werden nooit uitgevaardigd.dus de mestcowboys doen gewoon voort! (Vervolg op pagina 23) 22 Nieuwsbrief pagina 22

23 (Vervolg van pagina 22) Lidmaatschap U hebt uw lidkaart voor 2009 reeds ontvangen:dan zijn er geen problemen. U hebt vergeten te betalen voor 2009,doe het dan snel,uw lidkaart volgt met het Natuurblad dat komt na je betaling. U hebt al betaald voor 2009 en u heeft nog geen lidkaart: een beetje geduld,bij het eerste volgend nummer van het Natuurblad moet ze erbij zitten. Hebt u vragen over de vereniging,het lidmaatschap,natuurbehoud enz. kijk op en u vindt het antwoord. Overzicht ledenaantal per plaats plaats aantal land Antwerpen 1 1 Antwerpen 5 2 Belsele 123 Burcht 1 Daknam 15 Eksaarde 58 Elversele 24 Lisse 1 Nederland Lokeren 290 Merksem 1 Munchen 1 Duitsland Nieuwkerken-Waas 53 Oostakker 1 Schendelbeke 1 Sinaai-Waas 99 Sint-Niklaas 441 Steendorp 13 Temse 70 Tielrode 35 Waasmunster 108 Zele 1 Zwijndrecht 1 totaal 1340 leden nr: pagina 23

24 Buiten die benen! Doedag natuurvriendelijk spelen Aankondiging Op 13 februari werd in het Vlaams Parlement Buiten Benen voorgesteld, het handboek bij uitstek voor natuurvriendelijk spelen. Want ook vandaag nog blijft buiten spelen voor de meeste kinderen en jongeren een bijzonder spannende en avontuurlijke activiteit. Ook in onze maatschappij van internet en games. "Buiten Benen" bevat een pak ideeën voor iedereen die kinderen en jongeren met de natuur in aanraking wil brengen. Of je nu op zoek bent naar inspiratie voor quizvragen, naar lekkere recepten, leuke spelen of knutseltips, je vindt het allemaal in Buiten Benen. Denk hierbij niet alleen aan kampen met de jeugdbeweging of activiteiten in schoolverband, maar evengoed aan verjaardagsfeestjes in de natuur. Buiten Benen houdt rekening met de seizoenen en de verschillende biotopen in ons land, aldus Petra Detienne, projectmedewerkster bij Inverde vzw en redactrice van Buiten Benen. Op woensdag 8 april organiseert Inverde een Buiten Benen dag. Van 10u00 tot 16u00 kan je verschillende spelen, recepten en knutseltips zelf uitproberen. De Buiten Benen dag vindt plaats in het bosmuseum Jan van Ruusbroec, in het hartje van het Zoniënwoud. Praktische informatie Datum: woensdag 8 april 2009, van 10u00 tot 16u00 Plaats: bosmuseum Jan van Ruusbroec, Duboislaan 2, 1560 Hoeilaart Prijs: 15 euro (inclusief een exemplaar van Buiten Benen én een zelfgemaakte lunch met ingrediënten uit de natuur). Vooraf inschrijven is verplicht. Dat kan tot 31 maart via de website van Inverde. Daar kan je trouwens ook dit prachtige boek bestellen voor een luttele 7 euro (incl. verzendingskosten) Meer informatie? Over het Buiten Benen boek: contacteer Petra Detienne op Over Inverde: contacteer Veronique De Smedt Nieuwsbrief pagina 24

25 Wase Imkersbond BIJENHONGER VOORKOMEN MET BLOEMEN... De Wase Imkersbond doet een oproep aan alle lezers van deze nieuwsbrief om deel te nemen aan de massale inzaai van bloeiende planten die onze bijen en andere insecten ten goede komen. Betreffende het bestellen van de onderstaande besproken zadenmengelingen neemt u best contact op met Guido Van De Putte Tel of met Willy Devriese Tel Wie onze streken doorkruist en rond zich kijkt, zal merken dat de laatste jaren alsmaar meer planten plaats moeten maken voor beton, steen en asfalt. Onze honingbijen moeten elk jaar opnieuw meer moeite doen om hun bijenweide te vinden. Nochtans is het vrij eenvoudig hen te helpen, en als natuurminnende mens, dus niet alleen imker, hen een oplossing aan te bieden dankzij het Tübingen- en Brandenburgmengsel. Deze mengsels bieden een zee aan bloemen aan, iets wat de bijen goed zal doen, maar eveneens een lust voor het oog is. En dit aaneensluitend gedurende maanden. Het Tübingenmengsel bevat 11 plantensoorten, het Brandenburgmengsel 8, beiden in een andere verhouding. Zaaien doet men het best rond eind april, begin mei, waarna men slechts een drietal weken dient te wachten vooraleer de eerste bloemen, namelijk boekweit, zullen bloeien. Even later bloeien radijs en gele mosterd (de kruisbloemigen). Phacelia volgt net als bernagie, waarbij deze laatste twee gelijktijdig starten, maar bernagie houdt dit anderhalve maand langer uit. Alle bloemen zijn rijk voorzien van nectar en pollen. Vanaf midden juli tot het einde van het seizoen bloeien de malva's, de korenen de goudsbloemen,waarbij deze voornamelijk stuifmeel aanbieden. Als laatste bloeien koriander, nigelle en dille, opnieuw ruim een maand. Deze mengsels zullen u en de honingbijen tot het einde van het seizoen bloemen aanbieden, waarbij de bloemen uit het mengsel zullen aangevuld worden met talrijke wilde kruiden. W a a r o m d e z e m e n g s e l s a a n b i e d e n a a n d e b i j e n? Het stuifmeelaanbod van de verschillende componenten zullen tijdens de zomer zorgen voor een goede ontwikkeling van de kolonies. Daarenboven zullen de mengsels ook een nr: pagina 25

26 40-tal in het wild levende bijensoorten aantrekken. Naast deze wilde bijen bezoeken ook vele andere insecten deze bloemen. Nuttige insecten hieronder zijn onzelieveheersbeestjes, zweefvliegen, gaasvliegen, maar evengoed verschillende mooie vlinders. Daarnaast biedt het inzaaien van deze mengsels nog heel wat andere voordelen: " Goede onkruidonderdukkende werking " Verhindering van bodemerosie " Geen nitraataccumulatie in de bodem " Bodemverbetering en groenbemesting via humusvorming " Gunstig microklimaat " Overwinteringsplaats voor vele insecten, klein wild en andere kleine dieren. Ook de jagers zullen straks tevreden zijn! Het in gebruik nemen van braakliggende gronden als bijenweide is een eerste stap in de richting van duurzame imkerij in de landbouw. Deze mengsels overbruggen dikwijls de drachtloze periodes in de zomer en de late zomer. Daarnaast beginnen veel landbouwers zich te interesseren voor deze vormen van groenbraak. Een goede samenwerking tussen imker en landbouw kan dan alleen resulteren in een verrijking van onze landbouwstreken. En het voordeel is er één voor beide kanten. De bijen bestuiven namelijk de planten en zorgen voor een goede vruchtzetting en daarbij ook voor het zaad in het tweede braakliggend jaar. En de imker spaart een deel van de kosten voor het wintervoer uit. FJ/PVS PLANTENSOORT (wetenschappelijke naam en Nederlandse benaming) TUBINGEN gewicht% BRANDEN- NECTAR POLLEN BURG gewicht% Phacelia tanacetifolia phacelia Fagopyrum esculentum boekweit Sinapis alba gele mosterd Raphanus sativus radijs Malva sylvestris groot kaasjeskruid Borago Officinalis bernagie Helianthus annuus zonnebloem Ornithopus sativus serredella Coriandrum sativum koriander Calendula officinalis goudsbloem Nigella sativa rugelle Centaurea cyanus korenbloem Anethum graveolens dille 2 0 GESCHIKT VOOR ZWAARDERE GROND LICHTE GROND drachtwaarde uit Bijenplantengids (1996) Van Hoorde A et al 26 Nieuwsbrief pagina 26

27 Imkersbond St Ambrosius Sinaai Inzaai van bijenvriendelijke bloempercelen in Oost-Vlaanderen. In het kader van het Landbouwnatuurfonds (samenwerking tussen landbouw en natuur op provinciaal niveau) zullen maatregelen genomen worden om de bijenteelt te ondersteunen. Een zeer concrete actie hierbij is het gratis ter beschikking stellen van bijenmengsel (voorjaar 2009) om te zaaien in tuinen, op overhoekjes of braakliggende terreinen. Het Tubinger bijenmengsel (aanbevolen door het Informatiecentrum voor de bijenteelt - Universiteit Gent - Professor Jacobs) zal beschikbaar zijn voor imkers, landbouwers, particulieren, openbare besturen, kortom voor iedereen in Oost-Vlaanderen die de imkerij op deze manier wil ondersteunen. Daarnaast zal in ook overleg worden gevoerd met de ('alle') Oost- Vlaamse bijentelers naar aanleiding van o.a. vragen vanuit de imkerwereld. Actie bijenzaden. Hugo Schelfhout zal op dit overleg uitgenodigd worden en zal onze vereniging daarop vertegenwoordigen. Dit inzaai-initiatief dat sinds jaren de Provincie Limburg en sinds vorig jaar de Provincie Brabant opfleurt zal dus ook navolging krijgen in onze Provincie, Oost-Vlaanderen. Kijk nu al uit naar mogelijke inzaai percelen bij de verschillende actoren; imkers, landbouwers, particulieren, openbare besturen!!! We houden jullie op de hoogte. Het verheugt ons dat ook de Provincie Oost-Vlaanderen aansluit bij de beloofde steun van de Vlaamse Regering (Resolutie Ref. Stuk 1648 ( ) Nr. 1) en bij de beloofde steun van het Europese Parlement (Resolutie Ref. B6-0480/2008 en B6-0579/2008). Dit initiatief en begrip vanuit de overheid kan al een deel van de problemen in de imkerij verzachten. Hugo Schelfhout nr: pagina 27

28 Samenstelling van de mengsels in gewichtsprocenten, nectar en stuifmeelproductie Plantensoort Tub* Bran* Nectar Pollen Bernagie (Borago officinalis) Boekweit (Fagopyrum esculen um) Dille (Anethum graveolens) Gele ganzebloem (Chrys. segetum) Kaasjeskruid (Malva sylvestris) ii Sao Klaproos (Papaver rhoeas) Korenbloem (Centaurea cyanus) Mosterd (Sinapis) Phacelia (Phacelia tanacetifolia) Radijs (Raphanus sativus) Serradella (Ornithopus sativus) Zonnebloem (Helianthus annuus) (*)Tub: Tubinger mengsel, Bran: Brandenburger mengsel, aangepast aan de streek drachtwaarde naar Maurizio, Grafl (1969): 1 = weinig, 2 = middelmatig, 3 = goed, 4 = zeer goed Reeds 3 weken na het zaaien bloeit Boekweit met bloemen die zeer rijk aan nectar zijn. Na ongeveer 1 maand bloeien de kruisbloemigen (Radijs en Gele mosterd), na 6 weken Phacelia, allen rijk voorzien van nectar en pollen. Bernagie begint gelijktijdig met Phacelia to bloeien maar bloeit 5 tot 6 weken langer. Vanaf mid-den juli tot het einde van het seizoen bloeien Kaasjeskruid en Korenbloem. Dille, Serradella, Gele ganzebloem, Klaproos en Zonnebloem bloeien als laatsten. De mengsels bieden dus continu bloemen tot de eerste vorst in de herfst. 28 Nieuwsbrief pagina 28

Welkom op onze activiteiten

Welkom op onze activiteiten - NIEUWSBRIEF APRIL 2015 - Welkom op onze activiteiten Vrijdag 17 april 2015 om 14.00 uur Geocachetocht Wil je op zoek naar schatten in de natuur? Kom dan zeker naar onze geocachezoektocht. Rond de Katershoeve

Nadere informatie

januari 1 dinsdag woensdag donderdag vrijdag zaterdag zondag 31 Nieuwjaar 1 2 3 4 5 Kerstvakantie 2013

januari 1 dinsdag woensdag donderdag vrijdag zaterdag zondag 31 Nieuwjaar 1 2 3 4 5 Kerstvakantie 2013 Kalender 2014 januari 1 COVER: Wouter Pattyn Naturalight.be Kleine Hoofdgracht - Netevallei BOVEN: Wouter Pattyn Naturalight.be Latemse Meersen maandag 30 Kerstvakantie 2013 dinsdag woensdag donderdag

Nadere informatie

Reisverslag Turkije (15 ) Jacques Vanheuverswyn brengt een verslag van een natuurreis naar Turkije en heeft mooie vogelfoto s mee.

Reisverslag Turkije (15 ) Jacques Vanheuverswyn brengt een verslag van een natuurreis naar Turkije en heeft mooie vogelfoto s mee. Programma 13 mei 2009 Inleiding voorstelling komende activiteiten mededelingen van het bestuur (15 ) Kiekendieven (20 ) Niko Van Wassenhove geeft een overzicht over de Kiekendiefsoorten die we in onze

Nadere informatie

Fauna-akkers in Rivierenland

Fauna-akkers in Rivierenland fauna-akkers 1 Fauna-akkers in Rivierenland REGIONAAL LANDSCHAP RIVIERENLAND Langs Nete, Dijle, Zenne & Rupel v z w 2 Regionaal Landschap Rivierenland Wat is een fauna-akker? Fauna-akkers zijn akkers en

Nadere informatie

NATUURPUNT MALDEGEM-KNESSELARE nominatie Groene Pluim 2014

NATUURPUNT MALDEGEM-KNESSELARE nominatie Groene Pluim 2014 NATUURPUNT MALDEGEM-KNESSELARE nominatie Groene Pluim 2014 NATUURPUNT vzw Een onafhankelijke organisatie gedragen door vrijwilligers grootste natuurbeschermingsorganisate in Vlaanderen eind 2001 opgericht

Nadere informatie

- NIEUWSBRIEF JANUARI 2016 - Welkom op onze activiteiten

- NIEUWSBRIEF JANUARI 2016 - Welkom op onze activiteiten - NIEUWSBRIEF JANUARI 2016 - Welkom op onze activiteiten Nieuwe Resterheidegidsen gezocht. Natuurpunt Hechtel-Eksel organiseert in maart 2016 een nieuwe opleiding voor Resterheidegidsen. Resterheide? Het

Nadere informatie

Nieuwsbrief de XXXste, december 2013 Stichting Eendenkooi Maaspoort

Nieuwsbrief de XXXste, december 2013 Stichting Eendenkooi Maaspoort Nieuwsbrief de XXXste, december 2013 Stichting Eendenkooi Maaspoort Voor U ligt de laatste nieuwsbrief van het 8 ste jaargang. Waarin U kunt zien wat er in de maanden oktober, november en december gebeurd

Nadere informatie

V l a a m s e A r d e n n e n d a g op 15 april 2012

V l a a m s e A r d e n n e n d a g op 15 april 2012 Verschijnt driemaandelijks 19 de jaargang, nr 2, apr - mei - juni 2012 Kantoor van afgifte Sint-Niklaas 1 België - Belgique P508345 PB 3/4959 V l a a m s e A r d e n n e n d a g op 15 april 2012 VU & Afzender

Nadere informatie

Bijen en fauna-akkers. Wim Veraghtert & Jens d Haeseleer Natuurpunt Studie

Bijen en fauna-akkers. Wim Veraghtert & Jens d Haeseleer Natuurpunt Studie Bijen en fauna-akkers Wim Veraghtert & Jens d Haeseleer Natuurpunt Studie Bijen en fauna-akkers Wilde bijen, een korte inleiding Het fauna-akkerproject met RL De Voorkempen: onderzoeksvragen en resultaten

Nadere informatie

grazers helpen de natuur.

grazers helpen de natuur. grazers helpen de natuur. Begrazing vroeger en nu Lang geleden kwamen in Vlaanderen allerlei soorten grazers voor: mammoeten, wisenten, oerrunderen, elanden... Die grazers zorgden ervoor dat Vlaanderen

Nadere informatie

Activiteiten bij De Helderse Vallei - maart 2016

Activiteiten bij De Helderse Vallei - maart 2016 dinsdag 1 maart en donderdag 3 maart: Aan de slag op de kinderboerderij 14.30-16.00 uur Kom kijken welke dieren er allemaal op de kinderboerderij leven! Je ontdekt hoe de dieren heten, wat ze eten, welk

Nadere informatie

PVM AKKERRANDENMENGSELS MATERIALEN. Telefoon 0316-248099 Telefax 0316-248083

PVM AKKERRANDENMENGSELS MATERIALEN. Telefoon 0316-248099 Telefax 0316-248083 PVM EENJARIG MENGSEL KRUIDENRIJKE ZOOM/BLOEMRIJK GRASLAND NR. 1 Doelsoort : Planten die van nature in Nederland op kleigronden voorkomen (=inheemse flora). Mengsel : Meerjarig mengsel met plantensoorten

Nadere informatie

Bijen zijn geen bijzaak. Tips en weetjes voor een bijenvriendelijke omgeving

Bijen zijn geen bijzaak. Tips en weetjes voor een bijenvriendelijke omgeving Bijen zijn geen bijzaak Tips en weetjes voor een bijenvriendelijke omgeving De bijen hebben het vandaag bijzonder moeilijk. In Vlaanderen verdween de voorbije jaren haast 40 procent van de bijenkolonies.

Nadere informatie

GROEN NATUURFOTOGRAFIE IN DE STAD. GROENGRIJS is een fotoproject van het Centrum voor Beeldexpressie en Natuurpunt. Meer info: www.beeldexpressie.

GROEN NATUURFOTOGRAFIE IN DE STAD. GROENGRIJS is een fotoproject van het Centrum voor Beeldexpressie en Natuurpunt. Meer info: www.beeldexpressie. GROENGRIJS is een fotoproject van het Centrum voor Beeldexpressie en Natuurpunt. Meer info: www.beeldexpressie.be GROEN NATUURFOTOGRAFIE IN DE STAD foto Marko van der Steenhoven PERSBERICHT Antwerpen,

Nadere informatie

Natuurpunt Waasland-Noord Wie? Wat? Waar?

Natuurpunt Waasland-Noord Wie? Wat? Waar? Natuurpunt Waasland-Noord Wie? Wat? Waar? Met dit introductiepakket willen we u laten kennismaken met Natuurpunt Waasland-Noord. Natuurpunt Waasland-Noord is een afdeling van Natuurpunt vzw. Natuurpunt

Nadere informatie

De patrijs, klant van de akkerrand. Achtergrondinformatie bij de lesbrief voor kinderen.

De patrijs, klant van de akkerrand. Achtergrondinformatie bij de lesbrief voor kinderen. De patrijs, klant van de akkerrand. Achtergrondinformatie bij de lesbrief voor kinderen. Tekeningen Ciel Broeckx, juni 2010. 1 De Europese Unie heeft in 2002 afgesproken om het verlies aan biodiversiteit

Nadere informatie

3 hectare groot veenweide gebied, Amsterdam Westerpark st. Hart voor de Natuur

3 hectare groot veenweide gebied, Amsterdam Westerpark st. Hart voor de Natuur 3 hectare groot veenweide gebied, Amsterdam Westerpark st. Hart voor de Natuur Activiteiten en bereik 2011: Vrije bezoekers: 23.119 NME activiteiten: 1046 Avonturenclubs: 1474 Speciale doelgroepen 20 Openbare

Nadere informatie

De Vogelwerkgroep heet U welkom!

De Vogelwerkgroep heet U welkom! De Vogelwerkgroep heet U welkom! Bijeenkomsten voor vogelkijkers: programma 10 sept. 2008 Inleiding voorstelling komende activiteiten mededelingen van het bestuur (15 ) Watervogeltellingen komende winter

Nadere informatie

De Steenuilenwerkgroep van Natuurpunt

De Steenuilenwerkgroep van Natuurpunt De Steenuilenwerkgroep van Natuurpunt - Mensen met interesse voor Steenuilen verenigen in Vlaanderen - Periodieke digitale nieuwsbrief, er zijn al 501 inschrijvingen -Jaarlijkse contactdag, 65 deelnemers

Nadere informatie

Aan de kinderen en de ouders van de kinderen van de jeugdnatuurgroep De Biesboschonderzoekers

Aan de kinderen en de ouders van de kinderen van de jeugdnatuurgroep De Biesboschonderzoekers Nieuws brief Aan de kinderen en de ouders van de kinderen van de De Biesboschonderzoekers De laatste paar maanden hebben we weer interessante activiteiten ondernomen. Hiervan eerst weer wat korte verslagen.

Nadere informatie

natuurpunt WAL Wase Linkerscheldeoever Schor Ouden Doel

natuurpunt WAL Wase Linkerscheldeoever Schor Ouden Doel natuurpunt WAL Wase Linkerscheldeoever Schor Ouden Doel Het Schor Ouden Doel Het Schor Ouden Doel is een natuurgebied op de linkerscheldeoever tegen de scheldedijk. Aan de grens met Nederland sluit het

Nadere informatie

Een (t)huis voor vleermuizen. Waar kunnen ze zich verschuilen

Een (t)huis voor vleermuizen. Waar kunnen ze zich verschuilen Een (t)huis voor vleermuizen Waar kunnen ze zich verschuilen Aantal soorten Vlaanderen kent zo n 21 soorten vleermuizen waarvan slechts enkelen geregeld in gebouwen voorkomen. Meestal gaat dit om de gewone

Nadere informatie

Draaiboek: Zzzoemend Nederland

Draaiboek: Zzzoemend Nederland Draaiboek: Zzzoemend Nederland WAT IS ER AAN DE HAND? De laatste jaren sterven er meer en meer bijen. Honingbijen, wilde bijen en hommels werken keihard voor ons, ze bestuiven een groot deel van onze landbouwgewassen.

Nadere informatie

Groen Blauw Stimuleringskader Zaaikaart

Groen Blauw Stimuleringskader Zaaikaart Groen Blauw Stimuleringskader Zaaikaart 2013 Bloemrijke rand, kruidenrijke zoom, graslandflora- en faunarand en akkerflora- en faunarand Aanleiding Deze zaaikaart is opgesteld voor de pakketten bloemrijke

Nadere informatie

Een enthousiaste bedrijfsvoering

Een enthousiaste bedrijfsvoering Maatwerk voor akkervogels EEN INTEGRAAL VERHAAL Vandaag zijn er veel minder akkervogels dan vroeger. Daarom gaan we samen aan de slag. Iedereen draagt zijn steentje bij: landbouwers, jagers, de Vlaamse

Nadere informatie

Opdrachten thema. Veluwe

Opdrachten thema. Veluwe en thema Totaal materialen heide Materialen per groepje 1A Sporen van grazers 3 Witte bakken 3 Pincetten Zoekkaart bos- en heideplanten 1B Dennen trekken Handschoenen voor elk kind Zoekkaart bos- en heideplanten

Nadere informatie

Aspecten zoals positie ten op zichte van fiets en wandelpaden zijn minder belangrijk dan bovenstaande punten.

Aspecten zoals positie ten op zichte van fiets en wandelpaden zijn minder belangrijk dan bovenstaande punten. Voorwaarden en handreiking Aanleg en beheer van nuttige akkerranden v03032011 Merijn Bos Deze handreiking is opgesteld voor de aanleg en het beheer van nuttige akkerranden. De informatie is samengesteld

Nadere informatie

WELKOM BIJ JNM. JNM kent drie leeftijdsgroepen: Piepers: van 7 tot 12 jaar Ini s: van 13 tot 15 jaar Gewone leden: van 16 tot 26 jaar

WELKOM BIJ JNM. JNM kent drie leeftijdsgroepen: Piepers: van 7 tot 12 jaar Ini s: van 13 tot 15 jaar Gewone leden: van 16 tot 26 jaar WELKOM BIJ JNM JNM is een jeugdbeweging voor iedereen van 7 tot 26 jaar die zich goed voelt in de natuur en zijn schouders niet ophaalt voor het milieu. JNM staat voor Jeugdbond voor Natuur en Milieu.

Nadere informatie

ZOMERVAKANTIE 2015 ACTIVITEITEN JEUGD & SPORT

ZOMERVAKANTIE 2015 ACTIVITEITEN JEUGD & SPORT ZOMERVAKANTIE 2015 ACTIVITEITEN JEUGD & SPORT 1 Dries BOSMANS jeugddienst Dirk SMITS schepen van jeugd Ann SCHRIJVERS schepen van sport Gudrun NIJS sportdienst Wim GORISSEN jeugd- en sportdienst Zet je

Nadere informatie

Aan de Wijmeneir te Impe, deelgemeente van het Oost-Vlaamse Lede.

Aan de Wijmeneir te Impe, deelgemeente van het Oost-Vlaamse Lede. Vanuit de Wijmenier kan je tal van prachtige wandelingen maken. Eén ervan beschrijven we in onderstaande tekst Wandelpad : Beschermde landschappen langs de Molenbeken Praktische gegevens LENGTE: 15 km

Nadere informatie

Milieuraad Roeselare. Advies Natuurpunt Mandelstreke. Inzaaiadviezen akkervogels en bijen

Milieuraad Roeselare. Advies Natuurpunt Mandelstreke. Inzaaiadviezen akkervogels en bijen Milieuraad Roeselare Advies Natuurpunt Mandelstreke Inzaaiadviezen akkervogels en bijen http://www.boerenlandvogels.nl/sites/default/files/akkerranden.jpg?142010975 6 INHOUD 1 motivatie 3 2 adviezen 4

Nadere informatie

Project Planten ABC. Week 1ABC: Algemeen

Project Planten ABC. Week 1ABC: Algemeen Project Planten ABC Week 1ABC: Algemeen Info: Planten Planten eten, ademen en groeien. Sommige planten houden van natte grond. Anderen van droge grond. Sommige planten houden van veel zon en warmte. Anderen

Nadere informatie

Bermenplan Assen. Definitief

Bermenplan Assen. Definitief Definitief Opdrachtgever: Opdrachtgever: Gemeente Assen Gemeente Mevrouw Assen ing. M. van Lommel Mevrouw M. Postbus van Lommel 30018 Noordersingel 940033 RA Assen 9401 JW T Assen 0592-366911 F 0592-366595

Nadere informatie

Monitoring op natuurboerenerven. Uitleg over de systematiek van het monitoren

Monitoring op natuurboerenerven. Uitleg over de systematiek van het monitoren Monitoring op natuurboerenerven Uitleg over de systematiek van het monitoren Inleiding Boerenzwaluwen op het erf, korenbloemen in de akkers, fladderende citroenvlinders tussen de schuren. Al dat pracht

Nadere informatie

BLOEIENDE BORDERS VOEDSEL VOOR WILDE BIJEN EN VLINDERS. KNNV afdeling Delfland

BLOEIENDE BORDERS VOEDSEL VOOR WILDE BIJEN EN VLINDERS. KNNV afdeling Delfland BLOEIENDE BORDERS VOEDSEL VOOR WILDE BIJEN EN VLINDERS KNNV afdeling Delfland Koninklijke Nederlandse Natuurhistorische Vereniging KNNV afdeling Delfland Postbus 133 2600 AC DELFT afdelingdelfland@knnv.nl

Nadere informatie

4. Hoeveel rupsjes verdwijnen per dag in het opengesperde bekje van een jong koolmeesje?

4. Hoeveel rupsjes verdwijnen per dag in het opengesperde bekje van een jong koolmeesje? Bos- en natuurquiz 1. Hoeveel procent van de oppervlakte van Vlaanderen is bos? a. 10% b. 30% c. 50% d. 80% 2. Er bestaan verschillende soorten spechten: de zwarte specht, de groene specht, de grote bonte

Nadere informatie

23 april Vlaamse Ardennendag (zie pag 17) 6 en 7 mei Happening Moervaartmeersen-D Astgemete (zie pag 15 )

23 april Vlaamse Ardennendag (zie pag 17) 6 en 7 mei Happening Moervaartmeersen-D Astgemete (zie pag 15 ) !! " #$ %& %' ()*+) (%,+-)- 23 april Vlaamse Ardennendag (zie pag 17) 6 en 7 mei Happening Moervaartmeersen-D Astgemete (zie pag 15 ) Vu : Staf Lerno, Molenwijk 12, B-9111 Belsele, tel: 03 772 43 06 Deze

Nadere informatie

Lesbrief. Dijken. Kijken naar dijken. www.wshd.nl/lerenoverwater. Afdeling Communicatie waterschap Hollandse Delta

Lesbrief. Dijken. Kijken naar dijken. www.wshd.nl/lerenoverwater. Afdeling Communicatie waterschap Hollandse Delta Lesbrief Dijken Kijken naar dijken www.wshd.nl/lerenoverwater Afdeling Communicatie waterschap Hollandse Delta Kijken naar dijken Zonder de duinen en de dijken zou jij hier niet kunnen wonen: bijna de

Nadere informatie

Bloeiend plantje Spoor van een dier

Bloeiend plantje Spoor van een dier Volwassen boom Jonge boom Dode boom Hoge struik Lage struik Varen Mos Klimmende plant Bloeiend plantje Spoor van een dier Paddenstoel (op de grond) Bodemdiertje Paddenstoel (op een boom) Activiteit 3 :

Nadere informatie

jaargang 18 nummer 5 oktober 2015 Uitnodiging

jaargang 18 nummer 5 oktober 2015 Uitnodiging Secr. Gerard Thijssen Rozenbloemstraat 34, 4921 KG Made Tel: 0162-683323 Mail: heemkundemadedrimmelen@gmail.com NIEUWSBRIEF jaargang 18 nummer 5 oktober 2015. Uitnodiging Op dinsdag 20 oktober organiseert

Nadere informatie

KERMIS EN JAARMARKT BELSELE

KERMIS EN JAARMARKT BELSELE KERMIS EN JAARMARKT BELSELE PROGRAMMA november 2013 Beste Belselenaar, Beste lezer, Elf november, 11.11.11 en de winterjaarmarkt, drie begrippen in Belsele, onlosmakelijk met elkaar verbonden. Elf november

Nadere informatie

Veldbezoeken Het gebied is op 16 juli 2014 bezocht door Menno Reemer (EIS) samen met Hendrik Baas (gemeente Zoetermeer).

Veldbezoeken Het gebied is op 16 juli 2014 bezocht door Menno Reemer (EIS) samen met Hendrik Baas (gemeente Zoetermeer). Bijenvraagbaak casus 1: Zoetermeer Westerpark Menno Reemer (EIS Kenniscentrum Insecten) & Robbert Snep (Alterra) 6 oktober 2014 Vraagsteller: Hendrik Baas (Gemeente Zoetermeer) Gebied: Zoetermeer, Westerpark,

Nadere informatie

Tobi en. de wilde bijen

Tobi en. de wilde bijen Tobi en de wilde bijen Het is eindelijk paasvakantie en Tobi komt aan op de boerderij van zijn oom. Zijn nichtje Hanna wacht al op hem. Ze knuffelt Tobi en lacht: Kom, we gaan spelen! Lachend en pratend

Nadere informatie

Thema van de maand september: De knuffelboom

Thema van de maand september: De knuffelboom Nieuwsbrief september De schooldeuren zijn weer open gewaaid. Alle kinderen zijn gestart in hun frisse klas. Ook juf Corry staat er terug en daar zijn we blij om. We hopen dat dit jaar schooljaar in de

Nadere informatie

BIODIVERSITEIT IN GEUREN EN KLEUREN

BIODIVERSITEIT IN GEUREN EN KLEUREN 1 BIODIVERSITEIT IN GEUREN EN KLEUREN Doel: - lln maken kennis met het begrip biodiversiteit - lln ontdekken dat er verschillende soorten planten en dieren zijn - lln ontdekken dat de dieren en planten

Nadere informatie

WERKBLAD OPDRACHTEN. Locatie: De Drie Linden Giersbergen 8 Drunen. 2008 Nationaal Park De Loonse en Drunense Duinen

WERKBLAD OPDRACHTEN. Locatie: De Drie Linden Giersbergen 8 Drunen. 2008 Nationaal Park De Loonse en Drunense Duinen Dassenwerk WERKBLAD OPDRACHTEN Locatie: De Drie Linden Giersbergen 8 Drunen 2008 Nationaal Park De Loonse en Drunense Duinen 1. Waar ben je? Je gaat een onderzoek doen in een klein gebied van Nationaal

Nadere informatie

instapdag voor nieuwe kleuters laatste zwemles voor het 1 en het 2 leerjaar start van de week tegen pesten warme truiendag

instapdag voor nieuwe kleuters laatste zwemles voor het 1 en het 2 leerjaar start van de week tegen pesten warme truiendag Nieuwsbrief 6 - Februari: schooljaar 2015-2016 Beste ouders, De eerste maand van het jaar 2016 zit er al weer op. Aan de agenda te zien, hebben we ook in februari heel wat leuke en spannende activiteiten.

Nadere informatie

Bermbeheerplan voor een ecologisch waardevolle berm langs te Elingen

Bermbeheerplan voor een ecologisch waardevolle berm langs te Elingen Bermbeheerplan voor een ecologisch waardevolle berm langs te Elingen 1. Inleiding In het dichtbebouwde Vlaanderen zijn bermen overal te vinden. Meestal vervullen ze een vrij belangrijke ecologische rol,

Nadere informatie

Opdrachten over de Hooge Boezem achter Haastrecht. Op de kaart hierboven zie je het hele gebied.

Opdrachten over de Hooge Boezem achter Haastrecht. Op de kaart hierboven zie je het hele gebied. Opdrachten over de Hooge Boezem achter Haastrecht In deze les en tijdens de excursie gaat het over het gebied de Hooge Boezem achter Haastrecht en het gebied eromheen. In de omgeving van Haastrecht en

Nadere informatie

Samen maken we het groen!

Samen maken we het groen! Samen maken we het groen! 10 tips voor meer natuur in je omgeving Een groene omgeving is leuk om naar te kijken, maar ook gezonder om in te leven en wonen en beter voor het klimaat. Planten en bomen houden

Nadere informatie

6+ 10 WAT MAAKT EEN BOS TOT EEN BOS? 3+ 8 + Opdracht EDUKIT 3

6+ 10 WAT MAAKT EEN BOS TOT EEN BOS? 3+ 8 + Opdracht EDUKIT 3 WAT MAAKT EEN BOS TOT EEN BOS? 6+ 10 + Wanneer is een bos een bos? Een paar bomen samen vormen pas een bos als ze een oppervlakte van 1/2 hectare beslaan. Je zou dit kunnen vergelijken met een voetbalvel

Nadere informatie

Nieuwsbrief 6 - Februari: schooljaar 2012-2013. Beste ouders,

Nieuwsbrief 6 - Februari: schooljaar 2012-2013. Beste ouders, Nieuwsbrief 6 - Februari: schooljaar 2012-2013 Beste ouders, De eerste maand van het jaar 2013 zit er al weer op. Aan onze agenda te zien, hebben we ook in februari heel wat leuke en spannende activiteiten.

Nadere informatie

Den Haag Bij voorbeeld. Initiatiefvoorstel voor bijvriendelijk handelen

Den Haag Bij voorbeeld. Initiatiefvoorstel voor bijvriendelijk handelen Den Haag Bij voorbeeld Initiatiefvoorstel voor bijvriendelijk handelen Inleiding Bijensterfte neemt wereldwijd en in Nederland alarmerend toe. Door het grootschalige gebruik van giftige bestrijdingsmiddelen

Nadere informatie

Nieuwsbrief. Deltaplan voor het Landschap, Moerenburg-Heukelom-Koningshoeven

Nieuwsbrief. Deltaplan voor het Landschap, Moerenburg-Heukelom-Koningshoeven Moerenburg- Inhoud: Zichtbare resultaten Kavelruil Heukelom 6 Kavelruil belangrijk voor realisatie doelstellingen Toekomstige plannen Deelname aan de Nationale Natuurwerkdag Procesmanager Nellie Raedts

Nadere informatie

Natuurpunt Antwerpen Stad - Nieuwsbrief 2 - Cursus Natuurgids, Gemeenteraadsverkiezingen, activiteiten 1 bericht

Natuurpunt Antwerpen Stad - Nieuwsbrief 2 - Cursus Natuurgids, Gemeenteraadsverkiezingen, activiteiten 1 bericht Guy Voets Natuurpunt Antwerpen Stad - Nieuwsbrief 2 - Cursus Natuurgids, Gemeenteraadsverkiezingen, activiteiten 1 bericht Natuurpunt Antwerpen Stad

Nadere informatie

De Leemvallei, ga je mee op onderzoek?

De Leemvallei, ga je mee op onderzoek? De Leemvallei, ga je mee op onderzoek? Hallo allemaal, welkom in dit waanzinnige park voor jong en oud! Vandaag krijgen jullie de kans om dit park in het echt te openen met elkaar. Dit gaan we doen op

Nadere informatie

Boeren voor bijen. Bijensymposium 22 oktober 2011. Pieter Verdonckt inagro vzw

Boeren voor bijen. Bijensymposium 22 oktober 2011. Pieter Verdonckt inagro vzw Boeren voor bijen Bijensymposium 22 oktober 2011 Pieter Verdonckt inagro vzw Pollen en nectar in het landbouwlandschap Wat kan je als landbouwer doen voor bijen? Opzet experimentele pollen en nectarranden

Nadere informatie

Maand van het Bos. 24 september 26 oktober 2007

Maand van het Bos. 24 september 26 oktober 2007 Maand van het Bos Ieper Heuvelland Poperinge Zonnebeke Mesen - Vleteren 24 september 26 oktober 2007 Speciaal voor de lagere scholen van Ieper wordt in de herfstperiode een Maand van het Bos PROGRAMMA

Nadere informatie

Bundel 1 van veldoefeningen en cases

Bundel 1 van veldoefeningen en cases Bundel 1 van veldoefeningen en cases De cases en veldoefeningen bestaan uit 3 delen: Deel 1 de veldoefeningen waarvan de locaties voorkomen in het natuurgebied Den Battelaer te Mechelen. Deel 2 een case

Nadere informatie

t Oekedoeleken Oktober 2015 Beste Bermino s!

t Oekedoeleken Oktober 2015 Beste Bermino s! Maandblad Scouts en Gidsen Mgr. Bermijn Sint-Pauwels Jaargang 37, Nummer 1 t Oekedoeleken Oktober 2015 Beste Bermino s! De maand oktober belooft een drukke maand te worden! We beginnen zoals jullie weten

Nadere informatie

Voorstel van resolutie. betreffende een actieplan voor het behoud van de honingbij en van de wilde bij in Vlaanderen

Voorstel van resolutie. betreffende een actieplan voor het behoud van de honingbij en van de wilde bij in Vlaanderen stuk ingediend op 1340 (2011-2012) Nr. 1 27 oktober 2011 (2011-2012) Voorstel van resolutie van de heren Karlos Callens, Dirk Peeters en Jos De Meyer, mevrouw Els Robeyns en de heer Mark Demesmaeker betreffende

Nadere informatie

De Wiershoeck-Kinderwerktuin, dinsdag 15 december 2015. Beste natuurliefhebber/-ster,

De Wiershoeck-Kinderwerktuin, dinsdag 15 december 2015. Beste natuurliefhebber/-ster, De Wiershoeck-Kinderwerktuin, dinsdag 15 december 2015 Beste natuurliefhebber/-ster, De dag begon mistig en op meerdere plaatsen bleef de mist de hele dag hangen. Gelukkig scheen in Beijum de zon. Doordat

Nadere informatie

jouw licht op 91ste-15de Baden-Powell wommelgem April 2015

jouw licht op 91ste-15de Baden-Powell wommelgem April 2015 jouw licht op 91ste-15de Baden-Powell wommelgem April 2015 Scouts & Gidsen Wommelgem Reclame Meer info volgt snel! 2 SAVE THE DATE DasRock gaat dit jaar door op 1 en 2 mei in het binnenfort! Namen en info

Nadere informatie

Graag willen wij jou laten kennismaken met ons zomerprogramma. Dit jaar in het thema:

Graag willen wij jou laten kennismaken met ons zomerprogramma. Dit jaar in het thema: Beste bewoner, familie, bezoeker, Graag willen wij jou laten kennismaken met ons zomerprogramma. Dit jaar in het thema: Reis door Europa In dit Zonneblad vind je een overzicht van al onze grote activiteiten.

Nadere informatie

Rivierenhof. Handleiding. Opgesteld door de domeinwachters. >> Ontdekkingstocht voor het 4, 5 en 6 leerjaar. Tjakkie de specht Ontdekt de Herfst

Rivierenhof. Handleiding. Opgesteld door de domeinwachters. >> Ontdekkingstocht voor het 4, 5 en 6 leerjaar. Tjakkie de specht Ontdekt de Herfst Rivierenhof Handleiding Opgesteld door de domeinwachters >> Ontdekkingstocht voor het 4, 5 en 6 leerjaar Tjakkie de specht Ontdekt de Herfst INLEIDING Het zelf -doe pakket bestaat uit een bewegwijzerde

Nadere informatie

De verschillen tussen de onderhoudsniveaus basis en accent zijn aangegeven in de tekst door middel van een onderstreping.

De verschillen tussen de onderhoudsniveaus basis en accent zijn aangegeven in de tekst door middel van een onderstreping. BIJLAGE A. BEELDBOEK GROEN KERNEN In de wijken krijgt de openbare ruimte een gemiddelde kwaliteit. Dit onderhoudsniveau noemen we basis. In de wijken dragen inwoners vervolgens zelf bij aan het beheer

Nadere informatie

VOGELRINGSTATION OUD NAARDEN 4 e KWARTAAL OVERZICHT 2012

VOGELRINGSTATION OUD NAARDEN 4 e KWARTAAL OVERZICHT 2012 VOGELRINGSTATION OUD NAARDEN 4 e KWARTAAL OVERZICHT 2012 Rudy Schippers Het afgelopen kwartaal werd gekenmerkt door veel regen en ook veel harde wind waardoor er minder geringd kon worden dan gebruikelijk.

Nadere informatie

LEDENBRIEF afdeling Petegem 3/2015

LEDENBRIEF afdeling Petegem 3/2015 LEDENBRIEF afdeling Petegem 3/2015 mei 2015 Beste leden, Wat voorbij is... De voordracht van Lut Celie kende 200 tevreden aanwezigen, op het paasfeest waren we met 100, de gewestelijke tweedehandsbeurs

Nadere informatie

THEMA LENTE Auditieve oefeningen

THEMA LENTE Auditieve oefeningen THEMA LENTE Auditieve oefeningen Auditieve synthese Lettergrepen samenvoegen tot een woord Tulp Gras Wei Letters samenvoegen tot een woord Kalfje Krokus Lente Narcis Zaaien Veulen Groeien Paashaas je Poesje

Nadere informatie

H e e m t u i n R y c k e v e l d e

H e e m t u i n R y c k e v e l d e educatieve tuinen 26 H e e m t u i n R y c k e v e l d e V l a a m s e G e m e e n s c h a p A g e n t s c h a p v o o r N a t u u r e n B o s i. s. m. d e s t a d D a m m e De heemtuin bevindt zich in

Nadere informatie

Bijen en Landschapsbeheer

Bijen en Landschapsbeheer Bijen en Landschapsbeheer Hoe maken we het landschap bijenvriendelijk Wat betekent dat voor de biodiversiteit en de kwaliteit van het landschap Een selectie van de mogelijkheden Arie Koster -- www.bijenhelpdesk.nl

Nadere informatie

Vroeger en Nu. Reeks met getuigenissen over het verleden van het Waasland

Vroeger en Nu. Reeks met getuigenissen over het verleden van het Waasland Vroeger en Nu Reeks met getuigenissen over het verleden van het Waasland De Erfgoedcel Waasland maakt deel uit van het Intergemeentelijk Samenwerkingsverband van het Land van Waas (I.C.W.) en wordt ondersteund

Nadere informatie

NATUUR- EN MILIEU EDUCATIE ZWIJNDRECHTSE WAARD

NATUUR- EN MILIEU EDUCATIE ZWIJNDRECHTSE WAARD NATUUR- EN MILIEU EDUCATIE ZWIJNDRECHTSE WAARD Natuuractiviteiten voor Basisscholen 2015/2016 Inhoud Algemeen Extra aandachtspunten Natuuractiviteiten 2015/2016 Slecht weer beslissing Dagdelen natuuractiviteiten

Nadere informatie

De Wiershoeck- Kinderwerktuin, dinsdag 3 en donderdag 5 maart 2015

De Wiershoeck- Kinderwerktuin, dinsdag 3 en donderdag 5 maart 2015 De Wiershoeck- Kinderwerktuin, dinsdag 3 en donderdag 5 maart 2015 Beste natuurliefhebber/- ster, Op dinsdag heb ik maar weinig foto s gemaakt. Ik, of beter gezegd mijn camera, werd tijdelijk ingehuurd

Nadere informatie

Belangrijke data: 10 januari: Nieuwjaarsontbijt OP Baloe. Clorisse. vormingen en diensten voor kinderopvang en onderwijs. December

Belangrijke data: 10 januari: Nieuwjaarsontbijt OP Baloe. Clorisse. vormingen en diensten voor kinderopvang en onderwijs. December Belangrijke data: 10 januari: Nieuwjaarsontbijt OP Baloe Clorisse vormingen en diensten voor kinderopvang en onderwijs December Xaverius-St.Rita A21/46G Januari 2015 Beste ouders, leden, vrienden en sympathisanten,

Nadere informatie

REPORTAGE: HOPPER JEUGDVERBLIJF MERKENVELD, LOPPEM (ZEDELGEM)

REPORTAGE: HOPPER JEUGDVERBLIJF MERKENVELD, LOPPEM (ZEDELGEM) NOTA REPORTAGE: HOPPER JEUGDVERBLIJF MERKENVELD, LOPPEM (ZEDELGEM) Datum: 1 augustus 2007 REPORTAGE: HOPPER JEUGDVERBLIJF MERKENVELD, LOPPEM (ZEDELGEM) 1 augustus 2007 pagina 1 > 6 1 Hopper Jeugdverblijf

Nadere informatie

Nationale Tuinvogeltelling 2011 enkele cijfers en getallen op een rij

Nationale Tuinvogeltelling 2011 enkele cijfers en getallen op een rij Nationale Tuinvogeltelling 2011 enkele cijfers en getallen op een rij In totaal werden 28374 tellingen doorgegeven verdeeld over meer dan 900.000 verschillende individuen. Er werden 125.550 huismussen

Nadere informatie

Maandlijst April - Mei - Juni

Maandlijst April - Mei - Juni Maandlijst April - Mei - Juni Algemene informatie Aangezien dat iedereen in juni moet studeren, gaan er die maand minder activiteiten doorgaan. Geen nood, op kamp wordt dit zeker ingehaald Elke activiteit

Nadere informatie

Week van 7 tot 11 september 2015

Week van 7 tot 11 september 2015 Week van 7 tot 11 september 2015 Project: Maandag: Na het forum hadden we de praatkring. Thor had een echte, levende buxuskever mee die we met een vergrootglas konden bekijken. Ook het (lege) slakkenhuisje

Nadere informatie

Verontschuldigd: de heren G. Lerno, W. Meersschaert, D. Roosen, K. Zaman en de dames G. Valaert en C. Meersman

Verontschuldigd: de heren G. Lerno, W. Meersschaert, D. Roosen, K. Zaman en de dames G. Valaert en C. Meersman Sint-Niklaas, 02-04-2013 VERSLAG STRAMIN d.d. 26-03-2013 Aanwezigen : De heren F. De Beleyr, W. De Meester, L. Bats, J. De Smedt, D. Deschepper, M. Dhooghe F. Maes, C. Meire, T. Neels, H. Schelfhout, A.

Nadere informatie

Waterlanders : op weg met Sam de salamander. Poelenproject Herzele ter uitbreiding van de amfibieënpopulatie met als kernsoort de kamsalamander.

Waterlanders : op weg met Sam de salamander. Poelenproject Herzele ter uitbreiding van de amfibieënpopulatie met als kernsoort de kamsalamander. Waterlanders : op weg met Sam de salamander Poelenproject Herzele ter uitbreiding van de amfibieënpopulatie met als kernsoort de kamsalamander. 1 De kamsalamander... Hallo, Ik ben Sam, de salamander met

Nadere informatie

Jaarverslag Buurtmoestuin Castellum 2014

Jaarverslag Buurtmoestuin Castellum 2014 Jaarverslag Buurtmoestuin Castellum 2014 Inhoudsopgave 1. Voorwoord...2 2. Ontwikkeling ledenbestand en wachtlijst...2 3. 2014: jaaroverzicht in vogelvlucht...3 4. Verantwoording bestuur...7 1 1. Voorwoord

Nadere informatie

Nieuwsbrief februari 2015

Nieuwsbrief februari 2015 Nieuwsbrief februari 2015 Beste ouders, In de eerste nieuwsbrief van 2015 bezorgen wij jullie de nodige informatie i.v.m. de geplande activiteiten van de komende weken. Het schoolteam Agenda Vrijdag 30

Nadere informatie

t Magazijn centrum voor arbeidszorg met zorg gemaakt

t Magazijn centrum voor arbeidszorg met zorg gemaakt 2100 Deurne Tel / fax: 03/ 324 25 26 t Magazijn centrum voor arbeidszorg met zorg gemaakt Andante vzw www.tmagazijn.be Nieuwsbrief 5 april 2013 Voorwoord Beste lezer, Hier is hij dan; onze vijfde nieuwsbrief.

Nadere informatie

Wandeling n 12 : Al basse Hé : Durbuy Bewegwijzering :

Wandeling n 12 : Al basse Hé : Durbuy Bewegwijzering : Wandeling n 12 : Al basse Hé : Durbuy Bewegwijzering : Deze wandeling te midden van het oude dorpsgedeelte van Heyd neemt je mee langs een netwerk van hagen. Deze hagen, waarvan we het nut vergeten zijn,

Nadere informatie

Bijen en volkstuinen

Bijen en volkstuinen Bijen en volkstuinen Hoe maken we volkstuinen bijenvriendelijk Een selectie van de mogelijkheden Arie Koster Voor meer informatie Voor planten voor bijen, vlinders en andere bloembezoekers www.drachtplanten.nl

Nadere informatie

groen in de stad BIOTOOPWANDELING BIOTOOPWANDELINGleidraad natuurreservaat bourgoyen-ossemeersen biotoopstudie 1 MO biotoopstudie

groen in de stad BIOTOOPWANDELING BIOTOOPWANDELINGleidraad natuurreservaat bourgoyen-ossemeersen biotoopstudie 1 MO biotoopstudie groen in de stad BIOTOOPWANDELING natuurreservaat bourgoyen-ossemeersen 1 MO 01 Gewoon doen Deze wandeling met een biotooptas is ontwikkeld door het Natuur- en Milieucentrum De Bourgoyen, Milieudienst

Nadere informatie

De Patrijs, klant van berm en akkerrand.

De Patrijs, klant van berm en akkerrand. De Patrijs, klant van berm en akkerrand. Lesbrief met kleurwedstrijd voor de groepen 5, 6 en/of 7 van de basisscholen van de gemeente Heeze-Leende. Je vult de antwoorden op de vragen in op de achterzijde

Nadere informatie

Info- en ontmoetingsdag WATER IN DE BUURT 17 oktober 2011 Stijn Hermans Vlaamse Landmaatschappij

Info- en ontmoetingsdag WATER IN DE BUURT 17 oktober 2011 Stijn Hermans Vlaamse Landmaatschappij Info- en ontmoetingsdag WATER IN DE BUURT 17 oktober 2011 Stijn Hermans Vlaamse Landmaatschappij 19-10-2011 1 INHOUD Situering Opitter stelling Vlaamse Landmaatschappij (VLM) stelling landinrichting Landinrichtingsproject

Nadere informatie

verzekering vrijwilligerswerk

verzekering vrijwilligerswerk verzekering vrijwilligerswerk Inleiding Vrijwilligerswerk is niet weg te denken uit onze samenleving. Het vult het werk van beroepskrachten perfect aan en het verhoogt de onderlinge solidariteit in de

Nadere informatie

Activiteiten Kemados.

Activiteiten Kemados. Activiteiten Kemados. Zaterdag 23 januari: Jaarlijkse feestbanket + 90 jaar bestaat kemados Onze jaarlijkse viering ter ere van priester zaliger De L Elpée. We nodigen u daarvoor op zaterdag 23 januari

Nadere informatie

Lessuggesties voor groep 1 & 2

Lessuggesties voor groep 1 & 2 Lessuggesties voor groep 1 & 2 1 Inhoud pakket - Achtergrondinformatie vindt u op: www.rotterdam.nl/downloadslesmateriaal - Leskaarten met lessuggesties groep 1 & 2 - Materialen van het pakket: Leskaart

Nadere informatie

Opdrachten thema. Veluwe

Opdrachten thema. Veluwe en thema Schema groepjes en opdrachten bij vorm 2: elke opdracht vaste begeleider Groepje 1: spechten Groepje 2: muizen Groepje 3: vossen Groepje 4: eekhoorns Groepje 5: egels Kleine beestjes + voedselketens

Nadere informatie

Hoe bladluisplagen voorkomen

Hoe bladluisplagen voorkomen Hoe bladluisplagen voorkomen Een teveel aan bladluizen = een tekort aan bladluiseters. Beter voorkomen dan genezen. En ja, bladluizen voorkomen is mogelijk en het is zelfs niet eens moeilijk: Maak je tuin

Nadere informatie

De schaapskudde Een educatief programma voor groep 5 en 6 Handleiding Deel 3 Locatie Hoog-Buurlo

De schaapskudde Een educatief programma voor groep 5 en 6 Handleiding Deel 3 Locatie Hoog-Buurlo De schaapskudde Een educatief programma voor groep 5 en 6 Handleiding Deel 3 Locatie Hoog-Buurlo Inhoudsopgave Deel 3: De schaapskudde van Hoog-Buurlo 1. Aanmeldgegevens 2. Achtergrondinformatie Hoog-Buurlo

Nadere informatie

betreffende een actieplan voor het behoud van de honingbij en van de wilde bij in Vlaanderen

betreffende een actieplan voor het behoud van de honingbij en van de wilde bij in Vlaanderen stuk ingediend op 1211 (2010-2011) Nr. 1 28 juni 2011 (2010-2011) Voorstel van resolutie van de heer Karlos Callens, de dames Gwenny De Vroe en Mercedes Van Volcem en de heren Dirk Van Mechelen en Sas

Nadere informatie

Nieuwsbrief 16, 28 april 2015

Nieuwsbrief 16, 28 april 2015 Nieuws van Nieuwsbrief 16, 28 april 2015 Kind op maandag... 1 Maandaggeld... 1 Aanmeldingen nieuwe leerlingen... 2 Avond4daagse... 2 Continurooster vrijdag 1 mei... 2 Jantje Beton loterij... 2 Schoonmaakavond

Nadere informatie

Lessuggesties voor groep 3 & 4

Lessuggesties voor groep 3 & 4 Lessuggesties voor groep 3 & 4 1 Inhoud pakket - Achtergrondinformatie vindt u op: www.rotterdam.nl/downloadslesmateriaal - Leskaarten met lessuggesties groep 3 & 4 - Materialen van het pakket: Leskaart

Nadere informatie

Juli - augustus 2011 - nr 335

Juli - augustus 2011 - nr 335 Juli - augustus 2011 - nr 335 Kijker nr 335 : zomer 2011 Voor sommigen zit het er misschien al bijna op. Voor anderen is het nog maar pas begonnen en voor nog anderen duurt het nog enkele weken. Eén ding

Nadere informatie