Lamellenseparatoren 14 september 2006

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Lamellenseparatoren 14 september 2006"

Transcriptie

1 14 september 2006

2

3 De werking en het zuiveringsrendement van lamellenseparatoren bij afstromend hemelwater

4

5 Verantwoording Titel Lamellenseparatoren Opdrachtgever Stowa, Tauw bv Examencommisie Ir. F.C. Boogaard (Tauw) Dr. ir. D.C.M. Augustijn (UT) Dr. M.S. Krol (UT) Dr. ir. C.M. Dohmen-Janssen (UT) Auteur ing. J. (Jeroen) Rombout Projectnummer Aantal pagina's 108 (exclusief bijlagen) Datum 14 september 2006 Handtekening Colofon Tauw bv afdeling Water, Ruimte & Riolering Zekeringstraat 43 g 1014 BV Amsterdam Telefoon (020) Fax (020) Dit document is eigendom van de opdrachtgever en mag door hem worden gebruikt voor het doel waarvoor het is vervaardigd met inachtneming van de rechten die voortvloeien uit de wetgeving op het gebied van het intellectuele eigendom. De auteursrechten van dit document blijven berusten bij Tauw. Kwaliteit en verbetering van product en proces hebben bij Tauw hoge prioriteit. Tauw hanteert daartoe een managementsysteem dat is gecertificeerd dan wel geaccrediteerd volgens: - NEN-EN-ISO De werking en het zuiveringsrendement bij afstromend hemelwater 5\108

6 6\108 De werking en het zuiveringsrendement bij afstromend hemelwater

7 Voorwoord Het voor u liggende rapport is het eindresultaat van mijn onderzoek naar de werking en het zuiveringsrendement van lamellenseparatoren, dat ik heb uitgevoerd voor het adviesbureau Tauw. Dit onderzoek is ter afronding van de studie Civiele Techniek aan de universiteit Twente. Het onderzoek heeft plaatsgevonden gedurende de periode van februari 2006 tot september Dit rapport maakt deel uit van een onderzoek van de Stichting Toegepast Onderzoek Waterbeheer (Stowa) naar zuiverende voorzieningen voor de behandeling van afstromend regenwater. Het rapport zal dienen als achtergrond rapport bij dit onderzoek. Ik had mijn onderzoek niet op deze manier kunnen uitvoeren zonder de hulp van een aantal mensen. Allereerst wil ik de mensen bedanken die mij tijdens het onderzoek begeleid hebben en met raad en daad hebben bijgestaan: Floris Boogaard, afstudeerbegeleider bij Tauw Denie Augustijn, afstudeerbegeleider van de universiteit Twente Marjolein Dohlmen-janssen, afstudeerbegeleider van de universiteit Twente Maarten Krol, afstudeerbegeleider van de universiteit Twente Daarnaast hebben meerdere mensen mij geholpen om aan de nodige informatie voor mijn onderzoek te komen. In het bijzonder wil ik de volgende mensen bedanken voor hun hulp: Tom Dekker en Siebe Vrieswijk van Aquifer Jeroen Kluck van Tauw Deventer De afdeling water bij Tauw Amsterdam Gemeenten, waterschappen en hoogheemraadschappen voor de tijd en moeite die ze hebben genomen voor de interviews en het invullen van de enquête Sander Brandon, Bas Moonen en Jochem Genuit voor het vrijmaken van tijd voor interviews en het voorzien van informatie over hun producten Tot slot wil ik mijn ouders, Karen, Mark en mijn vrienden bedanken voor hun steun tijdens dit onderzoek. Jeroen Rombout Alphen aan den Rijn, september 2006 De werking en het zuiveringsrendement bij afstromend hemelwater 7\108

8 8\108 De werking en het zuiveringsrendement bij afstromend hemelwater

9 Samenvatting De laatste jaren is de visie op de omgang met regenwater gewijzigd. Vroeger werd het water zo snel mogelijk afgevoerd naar de rioolwaterzuivering wat voor de nodige problemen zorgde, zoals overstortingen en verdroging. Om deze problemen te verhelpen heeft er een omslag plaats gevonden op het gebied van de omgang met regenwater: het schone regenwater wordt zo min mogelijk afgevoerd naar de rwzi (afkoppelen), maar ter plaatse geïnfiltreerd in de bodem of afgevoerd door middel van een gescheiden stelsel naar het oppervlaktewater. De afweging voor de manieren waarop men met regenwater moet omgaan, wordt vooral gemaakt op basis van milieutechnische aspecten. Er dient vastgesteld te worden of afkoppelen van verhard oppervlak uit milieutechnisch oogpunt wenselijk is. Er mag immers geen sprake zijn van het in het milieu brengen van vervuilingen. Onderzoek wijst uit dat het afstromende regenwater van geen enkel verhard oppervlak schoon is. Dit betekent niet zozeer dat geen enkel verhard oppervlak in aanmerking komt voor afkoppelen, aangezien met deze methode op andere aspecten grote milieuwinst kan worden behaald. Wel betekent dit dat afkoppelen weloverwogen dient plaats te vinden. Er is een voorkeursvolgorde vastgesteld hoe er met afgekoppeld regenwater omgegaan moet worden. De volgende voorkeur is: hemelwater vasthouden voor benutting, water opvangen door toepassing van vegetatiedaken, infiltratie van afstromend hemelwater, afstromend hemelwater afvoeren naar het oppervlaktewater, afstromend hemelwater afvoeren naar de RWZI. Lamellenseparatoren worden gebruikt om het regenwater te zuiveren alvorens het wordt afgevoerd naar het oppervlaktewater. Het gaat hier om regenwater dat afkomstig is van licht tot matig verontreinigd oppervlak. Een lamellenseparator is één van de middelen om het regenwater dusdanig te zuiveren dat het minder schadelijk is voor het heersende milieu in het oppervlaktewater. Het gebruik van lamellenseparatoren bij het afkoppelen van hemelwater is een relatief nieuwe methode (sinds 1996), waar nog weinig over bekend is. Met name over het te behalen rendement en waar dit rendement van afhankelijk is, is nog weinig informatie verzameld. De doelstelling van het onderzoek is daarom ook: om een drietal systemen (lamellenseparatoren) met elkaar te vergelijken op een aantal beoordelingscriteria (rendement, kosten, onderhoud en beheer), door bestudering van de werking van lamellenseparatoren en de samenstelling van afstromend regenwater aan de hand van een model, onderzoeken en praktijkervaringen. De werking en het zuiveringsrendement bij afstromend hemelwater 9\108

10 Conclusie Door middel van bezinking en opdrijving worden in een lamellenseparator verontreinigingen uit het hemelwater verwijderd. Door de lamellen wordt het bezinkbaar oppervlak vergroot en een laminaire en uniforme stroming gecreëerd. Deze effecten dragen bij aan een verbeterde bezinking en opdrijving. De processen coalscentie, coagulatie en flocculatie dragen daarnaast bij aan een betere bezinking en opdrijving. De werking van de lamellen is afhankelijk van de vuilvracht en het onderhoud van de lamellen. Dit is gebleken uit de beperkte ervaringen die nationaal en internationaal zijn opgedaan. Er vindt in nagenoeg alle gevallen waar lamellen worden gebruikt een reductie plaats van de concentraties verontreinigingen. Zware metalen, PAK s en minerale oliën zijn de belangrijkste verontreinigingen in afstromend water. De concentraties waarin deze verontreinigingen aanwezig zijn in het afstromende hemelwater hangen o.a. af van het soort afstromende oppervlak. De concentraties van de verontreinigingen hebben hierdoor een grote brandbreedte. Biologisch en chemisch zuurstof verbruik en nutriënten komen in mindere mate voor (overschrijden minder de normen) in afstromend regenwater. De kwaliteit en kwantiteit van het afstromend regenwater, de type stroming in de voorziening, de processen die zich in de voorziening afspelen, het ontwerp en de bezinkoppervlakte van de lamellenseparator en de frequentie van het onderhoud en beheer zijn de factoren waar het rendement van een lamellenseparator van afhankelijk is. Het is moeilijk, zo niet onmogelijk, om een rendement te bepalen dat een goed beeld geeft van de werkelijkheid door al deze factoren. Er zijn nog weinig praktijk gegevens waaraan het lamellenseparator-model gestaafd kan worden. Dit is een gevolg van het feit dat er momenteel geen monitoringsprojecten (dit blijkt uit de enquête gehouden onder instanties) lopen waar regelmatig en volgens een vast protocol monsters worden genomen en geanalyseerd. In Hoorn zijn, gedurende het onderzoek, uit een lamellenseparator slibmonsters genomen die geanalyseerd zijn. Uit de analyse is een afname in concentratie te zien is voor en na de lamellen. Hiermee wordt aangetoond dat de voorziening effect sorteert. De voorziening wordt niet onderhouden, wat de werking negatief beïnvloedt. In Schoorl zijn voor eenzelfde locatie het ontwerp en prijs vergeleken van drie producenten. Hieruit komt naar voren dat de producenten niet dezelfde ontwerpmethode hanteren, waardoor er voor een gelijke locatie verschil zit in prijs en dimensionering. Onder gemeenten en waterschappen is een enquête gehouden. Hieruit kwamen de volgende praktijkgegevens naar voren: 10\108 De werking en het zuiveringsrendement bij afstromend hemelwater

11 Voornamelijk wordt door beperkt ruimtebeslag (lamellenseparatoren vergen minder ruimte dan andere zuiverende voorzieningen) en omdat het geëist/geadviseerd wordt door waterschappen en hoogheemraadschappen gekozen voor een lamellensysteem en niet een andere zuiverende voorziening. Over de frequentie van het beheer van de lamellenseparatoren is nog veel onduidelijkheid bij de instanties. Bij het vergelijken van de lamellenseparatoren dient het onderhoud en beheer het zwaarst te wegen gevolgd door het zuiveringsrendement, de kosten en als laatste het ruimtebeslag. Doormiddel van een multi criteria analyse zijn drie systemen vergeleken op de criteria; rendement, kosten, beheer en onderhoud en ruimtebeslag. Uit de vergelijking blijkt dat 3D-water de hoogste score behaald er is echter geen producent die op alle criteria het hoogste scoort. De locatie waar de lamellenseparator geplaatst wordt, de wensen/behoeften en de kosten en baten bij zowel de aanschaf als het onderhoudsaspect zullen de keuze bepalen voor een bepaald systeem. Daarnaast zal de keuze afhangen van waar de beslisser de weging legt. Uit de praktijk zijn er geen rendementen bekend waardoor de systemen hierop niet vergeleken kunnen worden. Om toch de besluitvorming te ondersteunen is gekeken naar de mogelijkheden om, per specifieke situatie, snel te bepalen welk systeem de beste optie is. Hiervoor is er een beslismatrix opgesteld. Voor de keuze van een zuiverende voorziening dienen verschillende mogelijkheden vergeleken te worden. Voorzieningen als bodempassage, zandfilter en helofytenfilter kunnen naast een lamellenseparator worden meegenomen in de besluitvorming voor een zuiverende voorzieningen. Aanbeveling Het is aan te bevelen om in Nederland onderzoek te doen naar de deeltjesgrootte, verdeling en de binding van verontreinigingen aan specifieke deeltjesgrootte. Hierdoor kan voor de Nederlandse situatie bepaald worden welke deeltjesgrootte van belang zijn om af te vangen als er een bepaald rendement moet worden behaald. Bij het onderzoek moet ook gekeken worden naar andere verontreinigingen dan zware metalen. Naar de valsnelheid en het soortelijk gewicht per deeltjesgrootte moet onderzoek gedaan worden in Nederland. Met deze gegevens kan er gekeken worden naar een verband tussen de deeltjesgrootte en valsnelheid, er kan bepaald worden welke deeltjes achterblijven om daarmee kan rendement te bepalen. Er moeten meer monitoringsprojecten uitgevoerd om zo meer praktijkervaring te generen. Deze gegevens dienen ingevuld te worden in een landelijke database en kunnen als input dienen voor het lamellenseparator-model. Met deze gegevens komt men meer te weten over het functioneren van de voorzieningen en de praktijkervaringen. De werking en het zuiveringsrendement bij afstromend hemelwater 11\108

12 Het is aan te bevelen om de gegevens die als input dienen voor het lamellenseparator-model of het model zelf te wijzigen bij nieuwe (monitorings-) resultaten. Door het lamellenseparatormodel of de input aan te passen kan het model een betrouwbaarder rendement geven. Het is aan te bevelen om vanuit Tauw een monitorings-/meetprotocol op te stellen waarvan alle projecten gebruik kunnen maken. Op deze manier is er een vergelijking mogelijk tussen de verschillende onderzoeken. 12\108 De werking en het zuiveringsrendement bij afstromend hemelwater

13 Inhoud Verantwoording en colofon... 5 Voorwoord... 7 Samenvatting Inleiding Aanleiding Probleemstelling Doelstelling Centrale vragen Methodologie Afbakening Maatschappelijke relevantie Leeswijzer Lamellenseparator Definitie lamellenseparator Werking lamellenseparator Lamellensystemen Processen in de lamellenseparator Internationaal onderzoek Rendementen bij bergbezinkbassins in Nederland Conclusie De kwaliteit van afstromend regenwater Inleiding De concentratie van verontreinigingen in (afstromend) regenwater Gebonden en opgeloste stoffen in afstromend regenwater De deeltjesgrootte in (afstromend) regenwater De binding aan deeltjes in (afstromend) regenwater De valsnelheid van deeltjes in (afstromend) regenwater Conclusie Het lamellenseparator-model De input van de gebruiker Model De werking en het zuiveringsrendement bij afstromend hemelwater 13\108

14 4.3 Output Factoren waar het rendement van afhankelijk is Conclusie Cases Hoorn Schoorl Enquêtes en interviews Theorie versus praktijk Conclusie Vergelijking systemen Ontwerp kenmerken Rendementen Beheer en onderhoud Kosten Ruimtebeslag Beoordeling Beslissingstool Afweging t.o.v. andere zuiverende voorziening Conclusie Conclusies en aanbevelingen Conclusies Aanbevelingen Literatuurlijst Verklarende woordenlijst Bijlage(n): 1. Kwaliteit afstromend regenwater 2. Onderzoek binding van deeltjes 3. Tabellen en grafieken kwaliteit en samenstelling regenwater 4. Model 5. Cases 6. Interviews producenten, gemeenten en waterschappen 7. Vergelijking producenten 14\108 De werking en het zuiveringsrendement bij afstromend hemelwater

15 De werking en het zuiveringsrendement bij afstromend hemelwater 15\108

16

17 1 Inleiding 1.1 Aanleiding De laatste jaren is er een totaal andere kijk op de omgang met regenwater gekomen. Vroeger werd het water zo snel mogelijk afgevoerd met als gevolg dat riolering en rioolwaterzuivering bij grote regenbuien overbelast werden. Dit zorgde voor verschillende problemen. Door de grote hoeveelheid water in het riool werd de capaciteit overschreden hierdoor ontstonden er overstortingen van het ongezuiverde water uit het riool op het oppervlaktewater. Daarnaast had het water door de snelle afvoer naar het riool, geen tijd om in de bodem te infiltreren. Dit zorgde voor verdroging in de steden. Door verstedelijking nam het totale verhard oppervlak toe, waardoor de rwzi een steeds grotere capaciteit moest hebben om het toenemende water te zuiveren. Door deze ontwikkelingen heeft er een omslag plaats gevonden op het gebied van de omgang met regenwater: het schone regenwater wordt zo min mogelijk afgevoerd naar de rwzi (afkoppelen), maar ter plaatse geïnfiltreerd (o.a. wadi s) in de bodem of afgevoerd door middel van een gescheiden stelsel naar het oppervlaktewater [4]. In verschillende Rijksnota s (de Nota s Waterhuishouding, de Nationale Milieubeleidsplannen, de Nota Anders omgaan met water Waterbeleid in de 21e eeuw) is reeds beleid ten aanzien van de omgang met regenwater opgenomen. Dit beleid heeft als hoofdlijnen [5]: zo veel mogelijk beperken van verontreiniging van het regenwater; beperken van de overstorten door aanpassingen aan rioolstelsels en door afkoppelen; uitgaan van de drietrapsstrategie vasthouden, bergen en afvoeren bij omgang met regenwater. Afkoppelen Het afkoppelen van verhard oppervlak is een maatregel die aansluit bij bovenstaand beleid. Met afkoppelen wordt bedoeld [6]: Het niet aansluiten of ongedaan maken van de regenwateraansluiting op het riool. Hiermee wordt het bereiken van verschillende doelstellingen op gebied van water, milieu en omgevingskwaliteit tegelijk mogelijk gemaakt [7]. De afweging voor de manieren waarop men met regenwater moet omgaan, wordt vooral gemaakt op basis van milieutechnische aspecten. De reden dat met name naar dit aspect wordt gekeken, is dat primair vastgesteld dient te worden of afkoppelen van verhard oppervlak uit milieutechnisch oogpunt wenselijk is. Er mag immers geen sprake zijn van het in het milieu brengen van vervuilingen. Het streven naar een duurzame ontwikkeling van stedelijke watersystemen speelt De werking en het zuiveringsrendement bij afstromend hemelwater 17\108

18 hierbij een leidende rol. Om invulling te geven aan het begrip duurzame ontwikkeling zijn er drie doelstellingen geformuleerd, te weten [6]: zo zorgvuldig mogelijk omgaan met de hulpbron water; zo min mogelijk doorschuiven van problemen in ruimte en tijd; streven naar een grote betrokkenheid van burgers bij het milieu in het algemeen en de waterhuishouding in het bijzonder. Onderzoek wijst uit dat van geen enkel verhard oppervlak het afstromende regenwater schoon is [27]. Dit betekent niet zozeer dat geen enkel verhard oppervlak in aanmerking komt voor afkoppelen, aangezien met deze methode op andere aspecten grote milieuwinst kan worden behaald. Wel betekent dit dat afkoppelen weloverwogen dient plaats te vinden. Ten behoeve van de afweging worden vaak de volgende criteria gebruikt [6]: reductie van verontreinigingsvrachten; besparing van drinkwaterverbruik; het zo goed mogelijk handhaven, dan wel herstellen van het natuurlijke hydrologische systeem; het minimaliseren van de verspreiding van verontreinigingen in het milieu. Op basis van de genoemde criteria kan de volgende voorkeur van afkoppeltechnieken worden voorgesteld [6]: 1. Hemelwater vasthouden voor benutting; 2. Water opvangen door toepassing van vegetatiedaken; 3. Infiltratie van afstromend hemelwater; 4. Afstromend hemelwater afvoeren naar het oppervlaktewater; 5. Afstromend hemelwater afvoeren naar de RWZI. De genoemde volgorde moet niet als dwingend worden geïnterpreteerd. Zo kan het uit oogpunt van duurzaam waterbeheer wenselijk zijn om juist regenwater te infiltreren in plaats van te gebruiken of op te vangen op een vegetatiedak. Ook kunnen locatiespecifieke omstandigheden worden meegenomen zoals de kwaliteit van het ontvangende oppervlaktewater alsmede de functie of het ambitieniveau ervan. Benutting van regenwater heeft de voorkeur boven andere afkoppeltechnieken omdat dit een besparing oplevert voor het drinkwatergebruik en de verontreinigingsvrachten van overstorten worden gereduceerd terwijl geen verontreinigingen direct aan het milieu worden toegevoegd. Bij vegetatiedaken zijn de aan het milieu toegevoegde verontreinigingsvrachten gering, omdat slechts een geringe hoeveelheid regenwater van vegetatiedaken afstroomt. Bovendien is de 18\108 De werking en het zuiveringsrendement bij afstromend hemelwater

19 kwaliteit van het afstromend regenwater goed doordat geen uitlogende materialen worden toegepast en het dak het regenwater filtert. Infiltratie van regenwater is doorgaans te prefereren boven afvoer naar oppervlaktewater, omdat: infiltratie beter aansluit bij het streven naar het zo goed mogelijk handhaven of herstellen van het natuurlijk hydrologische systeem; infiltratie beter aansluit bij het streven naar het vastleggen dan wel minimaliseren van de verspreiding van verontreinigingen in het milieu. Afvoer van regenwater naar oppervlaktewater wordt toegepast wanneer infiltratie niet mogelijk is. Bij afkoppelen van verhard oppervlak door afvoer naar oppervlaktewater is de aanwezigheid van oppervlaktewater in de nabije omgeving van het af te koppelen verharde oppervlak van invloed op de praktische uitvoerbaarheid ervan. De (negatieve) invloed van het af te koppelen regenwater op de oppervlaktewaterkwaliteit dient zeer gering te zijn. Om deze doelstellingen na te streven, dienen er voorzieningen te worden geïnstalleerd/gerealiseerd. Een selectie van de verschillende voorzieningen die er zijn staan, per categorie, vermeld in Tabel 1.1. Tabel 1.1 Overzicht afkoppelvoorzieningen [6] Afkoppeltechnieken Benutting Vasthouden Bovengrondse-infiltratie Ondergrondse-infiltratie Voorzieningen Regenton Regenwatercloset Vegetatiedak Doorlatende verharding Wadi Infiltratiesleuf en koffer Infiltratieput en infiltratiebed Zuiveren Afvoer Bladvang en filters Bodempassage Lamellenseparator Olieafscheider slibvang Helofytenfilter Directe afvoer naar oppervlakte water Lamellenseparator Dit onderzoek is gericht op lamellenseparatoren. Lamellenseparatoren worden gebruikt om het regenwater te zuiveren alvorens het wordt afgevoerd naar het oppervlaktewater. Het gaat hier om De werking en het zuiveringsrendement bij afstromend hemelwater 19\108

20 regenwater dat afkomstig is van licht tot matig verontreinigd oppervlak. Een lamellenseparator is één van de middelen om het regenwater dusdanig te zuiveren dat het minder schadelijk is voor het heersende milieu in het oppervlaktewater (zie Tabel 1.1). Het gebruik van lamellenseparatoren bij het afkoppelen van hemelwater is een relatief nieuwe methode (sinds 1996 in Nederland). In industrieën zoals olieraffinaderijen en bij rioolwaterzuiveringsinstallaties wordt het al langer toegepast in Nederland. Omdat het een relatief nieuwe methode is, is er nog weinig bekend over toepassing bij zuivering van afstromend regenwater. Met name over het te behalen rendement en waar dit van afhankelijk is, is nog weinig informatie verzameld. In het productenoverzicht afkoppelen (ProA) [57], staat hierover het volgende: Momenteel is een beperkt aantal leveranciers actief. De aanbiedingen van deze leveranciers zijn moeilijk te vergelijken omdat ze totaal andere uitgangspunten gebruiken. De één gaat uit van praktijkgegevens uit het buitenland en de ander gaat uit van modellering. Hierdoor gebruiken ze in aanbiedingen voor de key parameter voor dit soort systemen, de oppervlaktebelasting, zeer verschillende waarden. Deze parameter staat in direct verband tot de kosten zodat de aanbieders deze logischerwijze op het scherpst van de snede hanteren, hetgeen ook gebeurt. In dat geval blijft het probleem van garanties op kwaliteit van behandeld water. De toegepaste modelleringen zijn bovendien niet inzichtelijk en geven op het eerste gezicht (expert judgement) sterke overschattingen van toelaatbare oppervlaktebelastingen. Dit heeft alles te maken met het toepassen van de Wet van Stokes bij bezinkbare deeltjes. Op zich is deze wet hard. Echter de invoerparameters niet. Met name soortelijke gewichten van de bezinkbare deeltjes inclusief hun vuil- en waterfilm overschatten aanbieders stelselmatig. Tevens onderschatten ze de viscositeit van het water. Verantwoordelijkheid Door de versterking van verantwoordelijkheden zijn de gemeenten genoodzaakt maatregelen te nemen betreffende hemelwater. De gemeentelijke regierol vloeit voort uit de veranderingen die in het stedelijk gebied moeten plaatsvinden. De scheiding van het regenwater en afvalwater begint op perceelsniveau, waarbij voor het regenwater door gemeente en waterschap oplossingen op lokale schaal worden gezocht. Wie de verantwoordelijkheid voor het regenwater draagt, wordt als volgt geformuleerd [5]: De primaire verantwoordelijkheid voor het omgaan met regenwater draagt degene bij wie het regenwater als gevolg van verharden en overkappen vrijkomt. De verantwoordelijkheid wat betreft de kwaliteit van het regenwater ligt dus in veel gevallen bij de gemeente, aangezien zij voor het merendeel eigenaar zijn van het verhard oppervlak in de 20\108 De werking en het zuiveringsrendement bij afstromend hemelwater

21 steden. Daarnaast wordt er door de KRW gekeken naar de kwaliteit van onder andere het oppervlaktewater. De waterbeheerders dienen hierdoor dus extra aandacht te besteden aan de kwaliteit van het water dat geloosd wordt op het oppervlaktewater. Door deze verschuivingen van verantwoordelijkheden zijn steeds meer gemeenten geïnteresseerd in afkoppeltechnieken. In veel bestaande situaties is het niet mogelijk om ruimte te creëren voor infiltratie en moet het water worden afgevoerd naar het oppervlaktewater. Hierdoor komen de kleinschalige zuiveringstechnieken steeds meer in zicht. Door de toenemende interesse komen bij de Stowa ook steeds meer vragen over lamellenseparatoren van zowel waterschappen als gemeenten binnen. Het gaat hierbij om vragen over de werking, de processen die zich afspelen in de separator, het rendement, de kosten e.d. Waar bij andere zuiverende technieken voldoende (wadi s en bergbezinkvoorzieningen) onderzoek gedaan is naar deze onderwerpen, zijn deze niet onderzocht voor lamellenseparatoren. Dit rapport zal daarom het tekort aan informatie aanvullen, zodat er door gemeenten en waterschappen een gedegen onderbouwde keuze voor een techniek gemaakt kan worden. 1.2 Probleemstelling De probleemschets geeft de aanleiding van het onderzoek weer en beschrijft een aantal problemen die naar voren komen bij het onderzoeken van het zuiveringsrendement van lamellenseparatoren. De probleemstelling luidt als volgt: Wat is het rendement van lamellenseparatoren en van welke factoren is het rendement afhankelijk bij het behandelen van regenwater, onder verschillende praktijkomstandigheden en bij verschillende systemen? 1.3 Doelstelling De doelstelling moet een antwoord geven op de reeds geformuleerde probleemstelling, en luidt als volgt: Doel van het onderzoek is om een drietal systemen (lamellenseparatoren) met elkaar te vergelijken op een aantal beoordelingscriteria (rendement, kosten, onderhoud en beheer en ruimtebeslag), door bestudering van de werking van lamellenseparatoren en de samenstelling van afstromend regenwater aan de hand van een model, onderzoeken en praktijkervaringen. De werking en het zuiveringsrendement bij afstromend hemelwater 21\108

22 1.4 Centrale vragen De centrale vragen zijn gedefinieerd om de probleemstelling concreter te maken en een kader te schetsen waarbinnen het onderzoek zal worden verricht. De deelvragen zorgen voor onderbouwing van de centrale vragen. De centrale vragen zijn als volgt gedefinieerd: 1. Hoe werken lamellenseparatoren? 2. Wat is de samenstelling van afstromend hemelwater? 3. Is het rendement van lamellenseparatoren te bepalen door middel van modellering en geeft dit een goed beeld, van de resultaten uit de praktijk? 4. Wat zijn de praktijkervaringen met lamellenseparatoren? 5. Hoe worden de drie verschillende systemen beoordeeld in het licht van de gestelde criteria? 6. Wat leren we van de resultaten van de vergelijking van de drie onderzochte lamellenseparatoren en de afhankelijkheden van het rendement, en hoe kunnen deze resultaten het beste worden weergegeven, met het oog op aanbevelingen voor de besluitvorming? 1.5 Methodologie In Figuur 1.1 is het onderzoeksmodel weergegeven met de methodologie die gebruikt is tijdens het onderzoek. Het onderzoeksmodel is van links naar rechts opgebouwd. Er kan onderscheid worden gemaakt tussen een theoretisch onderdeel, dat wordt ingevuld door middel van een literatuurstudie en een empirisch onderdeel. Hieraan zal invulling worden gegeven door casestudies en interviews/enquêtes. Figuur 1.1 Onderzoeksmodel met de gebruikte methoden 1.6 Afbakening Gedurende het onderzoek zal het niet mogelijk zijn het zuiveringsrendement precies te achterhalen. Hiervoor is het rendement niet constant genoeg en is deze te veel afhankelijk van invloedsfactoren. Er zal hierdoor gekeken worden of het mogelijk is een range aan te geven waarbinnen het rendement ligt. Daartoe zullen de factoren waarvan het rendement afhankelijk is worden bepaald en zover mogelijk gekwantificeerd. 22\108 De werking en het zuiveringsrendement bij afstromend hemelwater

23 De lamellenseparatoren worden al op verschillende locaties gebruikt om hemelwater te zuiveren. Daarnaast wordt deze techniek ook gebruikt bij het zuiveren van rioolwater in bergbezinkbassins (BBB), industrieel water en bij het zuiveren van effluent bij rwzi s. Het onderzoek naar het rendement van lamellenseparatoren en de factoren die van invloed zijn op het rendement, zal zich daarom niet alleen toespitsen op het gebruik bij de behandeling van regenwater. Er zal in het onderzoek ook gekeken worden welke rendementen behaald worden bij de sector die het dichtst komt bij de toepassing van lamellenseparator voor regenwater, namelijk de rendementen bij BBB. In Nederland zijn er een beperkt aantal producenten actief die de lamellenseparatoren leveren. In dit onderzoek zal gekeken worden naar een drietal systemen, te weten: 1. De Hydrocompact separator van AQA Hydrasep; 2. De M-pack afscheider van Facet; 3. De combi-afkoppelput van 3D water. Door Tauw en Stowa is bepaald dat deze drie systemen momenteel een representatief beeld geven van de lamellenseparatoren die als product in Nederland worden aangeboden. 1.7 Maatschappelijke relevantie Momenteel zijn de gemeenten en waterschappen bezig met (of gaan in de nabije toekomst beginnen met) het afkoppelen van regenwater. Het huidige beleid en de regelgeving sturen/stimuleren het verantwoord afkoppelen. Hiermee wordt bedoeld dat het afkoppelen van verharde oppervlakken niet mag leiden tot de introductie van nieuwe bronnen van verontreiniging [8]. Om het water toch te lozen op het oppervlaktewater moet het gezuiverd worden. Eén van de methodes om dat te doen is de toepassing van lamellenseparatoren. Om de toepassing van deze techniek te overwegen hebben zowel gemeenten als waterschappen er belang bij om te weten wat de werking van de lamellenseparatoren is, welke processen er spelen, welke zuiveringsrendementen er kunnen worden verwacht bij lamellenseparatoren en waar dit rendement van afhankelijk is, De laatste jaren zijn er veel rapporten verschenen en is er veel onderzoek gedaan naar de volgorde en de methodes waarop er afgekoppeld kan worden. Veel van de methodes om het hemelwater af te koppelen, zijn slechts globaal beschreven. Er is geen overzichtelijke informatie aanwezig om een oordeel te geven over de werking en het rendement. In deze behoefte zal dit project voorzien. Er wordt in dit rapport niet in de breedte gewerkt maar in de diepte, toegespitst op lamellenseparatoren. Vanuit de waterschappen en gemeenten is hier behoefte aan. Dit blijkt uit de vragen die neergelegd worden bij Stowa. Door het inzicht dat wordt verkregen, kan de besluitvorming over het afkoppelen en behandelen van regenwater worden verbeterd. Het onderzoek zal duidelijkheid geven over de geschiktheid De werking en het zuiveringsrendement bij afstromend hemelwater 23\108

Beslisboom aan- en afkoppelen Aanvulling bezinkvoorzieningen voor regenwaterafvoer

Beslisboom aan- en afkoppelen Aanvulling bezinkvoorzieningen voor regenwaterafvoer Beslisboom aan- en afkoppelen Aanvulling bezinkvoorzieningen voor regenwaterafvoer Aan: gemeenten, adviseursbureaus en leveranciers Van: Werkgroep Riolering West-Nederland Datum: 28 januari 2005 Definitef

Nadere informatie

1 Inleiding en projectinformatie

1 Inleiding en projectinformatie Project: Groenhorst College te Velp Onderwerp: hemelwater infiltratieonderzoek Datum: 9 november 2011 Referentie: 25.515/61341/LH 1 Inleiding en projectinformatie Het Groenhorst College, gelegen aan de

Nadere informatie

Berekening hwa-riool Oranjebuurt te Riel

Berekening hwa-riool Oranjebuurt te Riel Berekening hwa-riool Oranjebuurt te Riel Gemeente Goirle projectnr. 219713 revisie 3.0 12 juli 2010 Opdrachtgever Gemeente Goirle Afdeling Realisatie en beheer Postbus 17 5050 AA Goirle datum vrijgave

Nadere informatie

BERGBEZINKBASSIN (BBB) WEERSELO

BERGBEZINKBASSIN (BBB) WEERSELO BERGBEZINKBASSIN (BBB) WEERSELO INHOUDSOPGAVE - AANLEIDING - HUIDIGE SITUATIE - GEVOLGEN RIOOLOVERSTORT - OVERSTORTREDUCTIE - BERGING EN BEZINKING OVERTOLLIG RIOOLWATER - WERKING BBB - WERKING (schematisch)

Nadere informatie

Omgang met hemelwater binnen de perceelgrens

Omgang met hemelwater binnen de perceelgrens Omgang met hemelwater binnen de perceelgrens Ir. Emil Hartman Senior adviseur duurzaam stedelijk waterbeheer Ede, 10 april 2014 Inhoud presentatie Wat en hoe van afkoppelen Wat zegt de wet over hemelwater

Nadere informatie

DSI regenwater infiltratie.

DSI regenwater infiltratie. DSI regenwater infiltratie. De adequate oplossing van een actueel probleem. Klimaatverandering. Het klimaat verandert. Met als gevolg een toename van de duur en frequentie van wateroverlast, verkeersonveiligheid

Nadere informatie

Waterparagraaf Melkveebedrijf M.C.M. Sieben, Witte Plakdijk 6 Ospel

Waterparagraaf Melkveebedrijf M.C.M. Sieben, Witte Plakdijk 6 Ospel Waterparagraaf Melkveebedrijf M.C.M. Sieben, Witte Plakdijk 6 Ospel De heer M.C.M. Sieben is voornemens een nieuwe rundveestal op te richten op het perceel, kadastraal bekend als gemeente Nederweert, sectie

Nadere informatie

zuiverende voorzieningen regenwater

zuiverende voorzieningen regenwater verkenning van de kennis van ontwerp, aanleg en beheer van zuiverende regenwatersystemen Final report zuiverende voorzieningen regenwater RAPPORT 2007 20 VERKENNING VAN DE KENNIS VAN ONTWERP, AANLEG EN

Nadere informatie

De kunst van het alledaagse. IT-buizen

De kunst van het alledaagse. IT-buizen De kunst van het alledaagse IT-buizen De Kijlstra IT-buis: de complete oplossing tegen bodemverdroging. Op veel plaatsen in ons land worden hemel en aarde gescheiden door een verhard oppervlak. Bebouwing

Nadere informatie

Bergingsberekeningen en controle afvoercapaciteit Plangebied Haatland

Bergingsberekeningen en controle afvoercapaciteit Plangebied Haatland Bergingsberekeningen en controle afvoercapaciteit Plangebied Haatland Definitief Gemeente Kampen Grontmij Nederland bv Zwolle, 29 november 2005 @ Grontmij 11/99014943, rev. d1 Verantwoording Titel : Bergingsberekeningen

Nadere informatie

Zoals aangegeven zijn de gemeente Lelystad en het havenbedrijf Amsterdam de ontwikkelaars van het bedrijventerrein.

Zoals aangegeven zijn de gemeente Lelystad en het havenbedrijf Amsterdam de ontwikkelaars van het bedrijventerrein. Notitie Contactpersoon Jeroen Lasonder Datum 24 mei 2013 Kenmerk N008-1213242JLO-gdj-V022 Flevokust: Watertoets 1 Inleiding De gemeente Lelystad en Havenbedrijf Amsterdam ontwikkelen samen bedrijventerrein

Nadere informatie

1 Inleiding 3 1.1 Verantwoording 3 1.2 Opsteller en begeleidingscommissie 4 1.3 Leeswijzer 4

1 Inleiding 3 1.1 Verantwoording 3 1.2 Opsteller en begeleidingscommissie 4 1.3 Leeswijzer 4 Module C2200 Hydraulisch functioneren van regenwatervoorzieningen Inhoud 1 Inleiding 3 1.1 Verantwoording 3 1.2 Opsteller en begeleidingscommissie 4 1.3 Leeswijzer 4 2 Kader en uitgangspunten 6 2.1 Systematiek

Nadere informatie

Rioleringsplan. Plan Mölnbekke te Ootmarsum. Projectnummer: 2653. Opdrachtgever: Lintmolenbeek B.V. In opdracht van: Lintmolenbeek B.V.

Rioleringsplan. Plan Mölnbekke te Ootmarsum. Projectnummer: 2653. Opdrachtgever: Lintmolenbeek B.V. In opdracht van: Lintmolenbeek B.V. Rioleringsplan Plan Mölnbekke te Ootmarsum Projectnummer: 2653 Opdrachtgever: Lintmolenbeek B.V. In opdracht van: Lintmolenbeek B.V. Postbus 66 7630 AB Ootmarsum Status Concept Opgesteld door: Dhr. H.

Nadere informatie

Bouwlokalen INFRA. Het riool in Veghel. Veghel in cijfers en beeld (1) Veghel in cijfers en beeld (2) Veghel in cijfers en beeld (3)

Bouwlokalen INFRA. Het riool in Veghel. Veghel in cijfers en beeld (1) Veghel in cijfers en beeld (2) Veghel in cijfers en beeld (3) Bouwlokalen INFRA Innovatie onder het maaiveld / renovatie van rioolstelsels Het riool in Veghel Jos Bongers Beleidsmedewerker water- en riolering Gemeente Veghel 21 juni 2006 Veghel in cijfers en beeld

Nadere informatie

De locatie Het ontwerp van het winkelcentrum en directe omgeving is opgenomen in figuur 1.

De locatie Het ontwerp van het winkelcentrum en directe omgeving is opgenomen in figuur 1. Notitie Datum: 17 juni 2015 Betreft: Afkoppelen nieuwbouw Handelstraat, Apeldoorn Kenmerk: BP30, NOT20150617 Bestemd voor: Bun Projectontwikkeling BV Ter attentie van: de heer J. Spriensma Opgesteld door:

Nadere informatie

Waterschap Hunze en Aa s Ontvangen d.d.: Documentnummer: Raakvlak waterbeheer: ja/nee. gemeente Assen Verbouwing woning Venestraat 175 9402GM ASSEN

Waterschap Hunze en Aa s Ontvangen d.d.: Documentnummer: Raakvlak waterbeheer: ja/nee. gemeente Assen Verbouwing woning Venestraat 175 9402GM ASSEN Waterschap Hunze en Aa s Ontvangen d.d.: Documentnummer: Raakvlak waterbeheer: ja/nee gemeente Assen Verbouwing woning 9402GM ASSEN Algemeen Betrokkenheid waterschap Voor de verdere procedurele afhandeling

Nadere informatie

Tubbergen o. gemeente. Aan de gemeenteraad. Vergadering: 8 september 2014. Nummer: Tubbergen, 28 augustus 2014

Tubbergen o. gemeente. Aan de gemeenteraad. Vergadering: 8 september 2014. Nummer: Tubbergen, 28 augustus 2014 gemeente Tubbergen o Aan de gemeenteraad Vergadering: 8 september 2014 Nummer: 9A Tubbergen, 28 augustus 2014 Onderwerp: Vaststellen verordening op de afvoer van hemelwater en grondwater. Samenvatting

Nadere informatie

djksdienst voor de ijsselmeerpolders

djksdienst voor de ijsselmeerpolders ,-- L,.a-.* mlnlsterle van verkeer en waterstaat ".Is djksdienst voor de ijsselmeerpolders 8161..10T i.-etu R1JKYDlt:t3 i V

Nadere informatie

Waterparagraaf Heistraat Zoom

Waterparagraaf Heistraat Zoom Waterparagraaf Heistraat Zoom In Zeelst aan de Heistraat is een ontwikkeling gepland. Voor deze ontwikkeling dient een omgevingsvergunning te worden opgesteld waarvan deze waterparagraaf onderdeel uit

Nadere informatie

zo doet u dat! Regenwater afkoppelen? De gemeente voert in uw buurt een afkoppelproject uit. U kunt meedoen door de regenwaterafvoer

zo doet u dat! Regenwater afkoppelen? De gemeente voert in uw buurt een afkoppelproject uit. U kunt meedoen door de regenwaterafvoer gemeente Ede november 2007 Regenwater afkoppelen? zo doet u dat! De gemeente voert in uw buurt een afkoppelproject uit. U kunt meedoen door de regenwaterafvoer van uw dak af te koppelen. Of u bent dit

Nadere informatie

Werkstuk Techniek. Rioolwaterzuiveringsinstallaties. Werkstuk gemaakt door: Klas: B2E Datum inleveren werkstuk: Dinsdag 30 mei Docent: JGT

Werkstuk Techniek. Rioolwaterzuiveringsinstallaties. Werkstuk gemaakt door: Klas: B2E Datum inleveren werkstuk: Dinsdag 30 mei Docent: JGT Werkstuk Techniek Rioolwaterzuiveringsinstallaties Bron foto: www.wve.nl Bron foto: www.wve.nl Werkstuk gemaakt door: Anoniem Samantha (op van eigen de verzoek) Maat Bert Bert van van Naamen Naamen Klas:

Nadere informatie

Waterhuishouding in de Contreie

Waterhuishouding in de Contreie Waterhuishouding in de Contreie Water speelt een belangrijke rol in de Contreie. Er is bij de ontwikkeling van deze woonwijk gekozen om het regenwater of te infiltreren in de bodem of hiermee de omliggende

Nadere informatie

Vallen Wat houdt je tegen?

Vallen Wat houdt je tegen? Wat houdt je tegen? Inleiding Stroming speelt een grote rol in vele processen. Of we het nu hebben over vliegtuigbouw, de stroming van bloed door onze aderen, formule 1 racing, het zwemmen van vissen of

Nadere informatie

Toetsing waterhuishouding

Toetsing waterhuishouding Toetsing waterhuishouding Bedrijventerrein Hattemerbroek - deelgebied Hattem Quickscan waterhuishouding - nieuwe stedenbouwkundige opzet Ontwikkelingsmaatschappij Hattemerbroek B.V. december 2009 concept

Nadere informatie

Infiltratieblok DA88 met inspectie mogelijkheid. Infiltratiekratten

Infiltratieblok DA88 met inspectie mogelijkheid. Infiltratiekratten Infiltratieblok DA88 met inspectie mogelijkheid Infiltratiekratten Eigentijds infiltreren De laatste decennia is er een aanzienlijke toename aan bebouwde oppervlakte (bebouwing en bestrating). Hierdoor

Nadere informatie

Stedelijke Wateropgave

Stedelijke Wateropgave Stedelijke Wateropgave Vergelijking normen voor water op straat en inundatie Stichting RIONED Voorwoord Er is een norm voor het optreden van water op straat in relatie tot de capaciteit van de riolering

Nadere informatie

Themabijeenkomst Innovatie 8 november 2012

Themabijeenkomst Innovatie 8 november 2012 Themabijeenkomst Innovatie 8 november 2012 BEOORDELINGSGRONDSLAG VOOR AFVALWATERSYSTEMEN Hans Korving Witteveen+Bos Waar gaan we het over hebben? Motivatie Context Aanpak Zelf aan de slag Uitwerking grondslag

Nadere informatie

Drainage. Horizontaal en Verticaal. www.infiltratie.com. Ontdek de mogelijkheden van regenwater. Regenwater. Woningbouw. Regenwater.

Drainage. Horizontaal en Verticaal. www.infiltratie.com. Ontdek de mogelijkheden van regenwater. Regenwater. Woningbouw. Regenwater. Drainage Horizontaal en Verticaal Woningbouw Drinkwater utiliteitsbouw Grijswater Afkoppelen & infiltratie Afvalwater Breaktanks DEHOUST Tanks www.infiltratie.com Ontdek de mogelijkheden van regenwater

Nadere informatie

Rioleringsplan Tivolikerk te Eindhoven

Rioleringsplan Tivolikerk te Eindhoven Project : Rioleringsplan Tivolikerk te Eindhoven Projectnummer : NC8110503 Versie : definitief Datum : 15 juli 2008 Aanleiding Het terrein van de Tivolikerk en het naastgelegen Zusterhuis aan de Heezerweg

Nadere informatie

U heeft een watertoets uitgevoerd op de website http://www.dewatertoets.nl//. Op basis van deze toets volgt u de normale procedure.

U heeft een watertoets uitgevoerd op de website http://www.dewatertoets.nl//. Op basis van deze toets volgt u de normale procedure. datum 31-3-2014 dossiercode 20140331-63-8729 Geachte heer/mevrouw Jeroen Overbeek, U heeft een watertoets uitgevoerd op de website http://www.dewatertoets.nl//. Op basis van deze toets volgt u de normale

Nadere informatie

1) Gaat het om een ruimtelijk plan dat uitsluitend een functiewijziging van bestaande bebouwing inhoudt? nee

1) Gaat het om een ruimtelijk plan dat uitsluitend een functiewijziging van bestaande bebouwing inhoudt? nee datum 16-5-2013 dossiercode 20130516-34-6989 Tekenen: Heeft u een beperkingsgebied geraakt? Welke gemeente omvat het grootste deel van het door u getekende plangebied? Winsum Vragen: 1) Gaat het om een

Nadere informatie

Regenwatergebruik bij woningen

Regenwatergebruik bij woningen Regenwatergebruik bij woningen Rainproof Een regenwatergebruikssysteem bespaart drinkwater en houdt regenwater vast. Dit regenwater kan gebruikt worden voor de wasmachine, de wc en de tuin. Regenwater

Nadere informatie

Controleberekening riolering (DEFINITIEF)

Controleberekening riolering (DEFINITIEF) Titel: Omschrijving: Projectnr: Rapportnr: Datum: Controleberekening riolering (DEFINITIEF) Boschkens-west Goirle 09JV10090 09-10486-JV 08-12-09 RAPPORT Grotestraat 143 5141 JP Waalwijk tel: 0416-560381

Nadere informatie

Regenwater leid je niet om de tuin!

Regenwater leid je niet om de tuin! Regenwater leid je niet om de tuin! Regenwater is te waardevol om direct het riool in te laten lopen. Vang het op en gebruik het goed. Kijk voor tips op www.denhaag.nl/water Regenwater leid je niet om

Nadere informatie

EEN BODEM VOOR WATER

EEN BODEM VOOR WATER EEN BODEM VOOR WATER Hemel en grondwaterbeleid Breda 2011 RWZI De gemeente is verantwoordelijk voor de afvoer van afvalwater naar de rioolwaterzuivering (RWZI: een soort wasmachine voor water). RWZI De

Nadere informatie

Bijlage 1. Lijst met afkortingen en begrippen

Bijlage 1. Lijst met afkortingen en begrippen Bijlage 1. Lijst met afkortingen en begrippen VERKLARENDE WOORDENLIJST Afkortingen AMvB... Algemene Maatregel van Bestuur BARIM... Besluit algemene regels voor inrichtingen milieubeheer BBB... Bergbezinkbassin

Nadere informatie

BergBezinkBassin Zie toelichting in begrippenlijst bij bergbezinkbassin.

BergBezinkBassin Zie toelichting in begrippenlijst bij bergbezinkbassin. Bijlage 1 Afkortingen en begrippen Afkortingen AWZI Zie RWZI BBB (v)brp CZV DWA DOB GRP HWA / RWA IBA KRW MOR NBW (-Actueel) OAS RIONED BergBezinkBassin Zie toelichting in begrippenlijst bij bergbezinkbassin.

Nadere informatie

In de directe omgeving van de Ir. Molsweg is geen oppervlaktewater aanwezig.

In de directe omgeving van de Ir. Molsweg is geen oppervlaktewater aanwezig. Waterparagraaf Algemeen Huidige situatie De Ir. Molsweg tussen de Pleijweg en de Nieland bestaat uit een enkele rijbaan met twee rijstroken. Via een rotonde sluit de Ir. Molsweg aan op de Nieland. De rijbaan

Nadere informatie

Uitwerking hemelwaterbeleid gemeente Leeuwarderadeel

Uitwerking hemelwaterbeleid gemeente Leeuwarderadeel Uitwerking hemelwaterbeleid gemeente Leeuwarderadeel Voor: Opgesteld door: Versie 1 (14-06-2012) Uitwerking hemelwaterbeleid gemeente Leeuwarderadeel Dit document bevat 11 bladzijden. Ons kenmerk: 19312RA-MW-LED

Nadere informatie

MEMO. Sweerts de Landasstraat 50 6814 DG Arnhem 026 35 23 125 arnhem@buro-sro.nl www.buro-sro.nl. - Gemeente Gemert-Bakel

MEMO. Sweerts de Landasstraat 50 6814 DG Arnhem 026 35 23 125 arnhem@buro-sro.nl www.buro-sro.nl. - Gemeente Gemert-Bakel MEMO Aan: - Gemeente Gemert-Bakel Van: - Buro SRO Datum: - 20-11-2012 Onderwerp: - Watermemo De Hoef 16 Gemert Sweerts de Landasstraat 50 6814 DG Arnhem 026 35 23 125 arnhem@buro-sro.nl www.buro-sro.nl

Nadere informatie

Van Hogendorpplein te Goirle

Van Hogendorpplein te Goirle VAN WANROOIJ - VAN SCHIJNDEL Van Hogendorpplein te Goirle Waterhuishouding hemelwater Projectnummer: 0551 17 maart 2009 Colofon Opdrachtgever: Project: Van Wanrooij - Van Schijndel Van Hogendorpplein te

Nadere informatie

Ontwikkeling terrein de Hogt

Ontwikkeling terrein de Hogt Tuindorpstraat 61 Gebouw C01 7555 CS Hengelo Ov. T 074 250 09 96 F 074 250 55 16 algemeen@incite-projects.nl www.incite-projects.nl IBAN: NL62 RABO 0111 3675 49 BTW nr.: NL815104868B01 KVK nr.: 08140475

Nadere informatie

Hoeveel miljoenen m3 liters regenwater meer komen nu in de rivier 2008 ten opzichte van 2002

Hoeveel miljoenen m3 liters regenwater meer komen nu in de rivier 2008 ten opzichte van 2002 Wat is er, met dit advies gebeurt? Hoeveel miljoenen m3 liters regenwater meer komen nu in de rivier 2008 ten opzichte van 2002 Titel:Nederland onder laten lopen is dat beleid? Arcadis geef een advies

Nadere informatie

AGENDAPUNT 9 ONTWERP. Onderwerp: Krediet renovatie rwzi De Meern Nummer: 568495. Voorstel. Het college stelt u voor om

AGENDAPUNT 9 ONTWERP. Onderwerp: Krediet renovatie rwzi De Meern Nummer: 568495. Voorstel. Het college stelt u voor om VOORSTEL AAN HET ALGEMEEN BESTUUR AGENDAPUNT 9 Onderwerp: Krediet renovatie rwzi De Meern Nummer: 568495 In D&H: 16-07-2013 Steller: Tonny Oosterhoff In Cie: BMZ 03-09-2013 Telefoonnummer: (030) 6345726

Nadere informatie

Een slimme oplossing voor ecologisch watermanagement.

Een slimme oplossing voor ecologisch watermanagement. Een slimme oplossing voor ecologisch watermanagement. OVERHEID & PUBLIEKE DIENSTEN www.hydrorock.com Overheden en watermanagement Watermanagement in stedelijke gebieden is zeer actueel. Klimaatverandering

Nadere informatie

Waterhuishouding en riolering Groot Zonnehoeve

Waterhuishouding en riolering Groot Zonnehoeve Waterhuishouding en riolering Groot Zonnehoeve Inleiding Dit document is opgesteld als vervolg en update van de analyse van de waterhuishouding, opgesteld in januari 2008. Toen is geconstateerd dat de

Nadere informatie

efficiënte olieafscheider De meest

efficiënte olieafscheider De meest De meest efficiënte olieafscheider Zeer korte terugverdientijd Maximale standtijd van de reiniger Onderhoudsvrije constructie Minimale bedrijfskosten Ook effectief voor kleine installaties Diverse capaciteiten

Nadere informatie

Oplossing Drainvoeg 1,5 jaar na aanleg, strak straatwerk, goede doorlatendheid

Oplossing Drainvoeg 1,5 jaar na aanleg, strak straatwerk, goede doorlatendheid 1 Oplossing Drainvoeg 1,5 jaar na aanleg, strak straatwerk, goede doorlatendheid Probleem Losliggende stenen, vervuild, dichtgeslibd en niet meer doorlatend 2 Drainvoeg wat is het? waterdoorlatende infiltratievoeg

Nadere informatie

Afkoppelen hemelwater. Oude Pastoriebuurt. Auteur(s): Dhr. T. van den Kerkhof Dhr. R. Thijssen 04-09 - 2015

Afkoppelen hemelwater. Oude Pastoriebuurt. Auteur(s): Dhr. T. van den Kerkhof Dhr. R. Thijssen 04-09 - 2015 Afkoppelen hemelwater Oude Pastoriebuurt Auteur(s): Dhr. T. van den Kerkhof Dhr. R. Thijssen 04-09 - 2015 Opening - welkom Ton van den Kerkhof Projectleider Roy Thijssen Adviseur riolering en water Luuk

Nadere informatie

BRIEF. BK Infra & Leisure t.a.v. W. Elias Postbus 240 5480 AE Schijndel. Onderwerp: Projectnr: Kenmerk: Datum:

BRIEF. BK Infra & Leisure t.a.v. W. Elias Postbus 240 5480 AE Schijndel. Onderwerp: Projectnr: Kenmerk: Datum: BRIEF BK Infra & Leisure t.a.v. W. Elias Postbus 240 5480 AE Schijndel Onderwerp: Projectnr: Kenmerk: Datum: Rioleringsplan De Ligt II fase 3 en De Ligt III 11JV10100 12-10015-JV 17 februari 2012 Geachte

Nadere informatie

4) Alle lozingstoestellen vóór de afscheiderinstallatie dienen voorzien te zijn van een stankslot en dienen regelmatig te worden schoongemaakt.

4) Alle lozingstoestellen vóór de afscheiderinstallatie dienen voorzien te zijn van een stankslot en dienen regelmatig te worden schoongemaakt. NeBo plaatsingsvoorschriften voor bezinkselafscheiders en afscheiders voor plantaardige en dierlijke oliën en vetten, geschikt voor vrijstaande opstelling in vorstvrije ruimtes, vervaardigd uit kunststof

Nadere informatie

Inleiding. Afvalwater. Afvalwaterzuivering

Inleiding. Afvalwater. Afvalwaterzuivering Inleiding Je poetst je tanden en spoelt je mond. Hup, doorspoelen! Vieze handen? Flink wat zeep en de kraan open: hup, ook maar doorspoelen! Elke dag spoel jij vele liters schoon drinkwater door de wastafel,

Nadere informatie

Aquafin - leerpakket. werken aan zuiver water WERKBLAD VOOR DE LEERLING NIVEAU 1 - MEERKEUZEVRAGEN

Aquafin - leerpakket. werken aan zuiver water WERKBLAD VOOR DE LEERLING NIVEAU 1 - MEERKEUZEVRAGEN werken aan zuiver water WERKBLAD VOOR DE LEERLING Aquafin - leerpakket NIVEAU 1 - MEERKEUZEVRAGEN 1. Hoeveel water gebruikt de Vlaming gemiddeld per dag? 1. 120 liter 2. 80 liter 3. 200 liter 8. Waar komt

Nadere informatie

De olie uit opgave 1 komt terecht in een tank met een inhoud van 10 000 liter. Hoe lang duurt het voordat de tank volledig met olie is gevuld?

De olie uit opgave 1 komt terecht in een tank met een inhoud van 10 000 liter. Hoe lang duurt het voordat de tank volledig met olie is gevuld? 5. Stromingsleer De belangrijkste vergelijking in de stromingsleer is de continuïteitsvergelijking. Deze is de vertaling van de wet van behoud van massa: wat er aan massa een leiding instroomt moet er

Nadere informatie

de weerstandscoëfficiënt van de bochten is nagenoeg onafhankelijk van het slangtype.

de weerstandscoëfficiënt van de bochten is nagenoeg onafhankelijk van het slangtype. TNO heeft een onderzoek naar de invloed van een aantal parameters op de wrijvings- en weerstandscoëfficiënten van DEC International -slangen en -bochten uitgevoerd (rapportnummer 90-042/R.24/LIS). De volgende

Nadere informatie

Toelichting Watertoets

Toelichting Watertoets Toelichting Watertoets Zorgboerderij Schoolstraat te Dongen projectnr. 203471 revisie 00 21 januari 2010 Opdrachtgever Vieya T.a.v. de heer J.W. Revet Postbus 134 5100 AC Dongen datum vrijgave beschrijving

Nadere informatie

Basisopleiding Riolering Module 2

Basisopleiding Riolering Module 2 Basisopleiding Riolering Module 2 Cursusboek Nieuwegein, 2012 w w w. w a t e r o p l e i d i n g e n. n l Stichting Wateropleidingen, november 2012 Groningenhaven 7 3433 PE Nieuwegein Versie 5.1 Niets

Nadere informatie

Veelgestelde vragen over afkoppelen

Veelgestelde vragen over afkoppelen 1 Veelgestelde vragen over afkoppelen Inhoudsopgave 1. Wat is afkoppelen?... 2 2. Waarom afkoppelen?... 2 3. Afkoppelen, hoe werkt dat?... 3 4. Wanneer wordt mijn straat afgekoppeld?... 3 5. Welk beleid

Nadere informatie

BIJLAGE 5: WATER- EN RIOLERINGSPLAN

BIJLAGE 5: WATER- EN RIOLERINGSPLAN BIJLAGE 5: WATER- EN RIOLERINGSPLAN INTERNE NOTITIE voor: Gemeente Cuijk, Waterschap Aa en Maas van: Erik van Grunsven telefoon: afdeling: Ruimtelijk Beheer onderwerp: hemelwater de Valuwe datum: 22-december-2011herzien

Nadere informatie

E richard.wilbrink@mwhglobal.com Van. Advies toekomstige hemelwaterberging en afvoer

E richard.wilbrink@mwhglobal.com Van. Advies toekomstige hemelwaterberging en afvoer Aan Gemeente Maassluis Behandeld door Richard Wilbrink T.a.v. De heer E. Zeeman E richard.wilbrink@mwhglobal.com Van Richard Wilbrink MSc. T 015-7511854 Betreft Voorbereidende onderzoeken winkelcentrum

Nadere informatie

Code van goede praktijk voor het ontwerp, de aanleg en het onderhoud van rioleringssystemen. Deel 2: Afwateringssysteem

Code van goede praktijk voor het ontwerp, de aanleg en het onderhoud van rioleringssystemen. Deel 2: Afwateringssysteem Code van goede praktijk voor het ontwerp, de aanleg en het onderhoud van rioleringssystemen Deel 2: Afwateringssysteem De Code van goede praktijk voor het ontwerp, de aanleg en het onderhoud van rioleringssystemen

Nadere informatie

Klaar voor de praktijk!

Klaar voor de praktijk! Biologische zuivering afvalwater reiniging spuit Rik de Werd, mei 2014 Klaar voor de praktijk! Foto s: PPO, TOPPS, PC Fruit Scheidingstechnieken Adsorptie: binden aan een oppervlak Bijv. koolstoffilter

Nadere informatie

Team stedelijk water B01035.700604

Team stedelijk water B01035.700604 WATERPARAGRAAF Onderwerp: Centrumplan Vroomshoop 's-hertogenbosch, 31 maart 2009 Van: M.J.C. Kerkhof Jonkman ARCADIS NEDERLAND BV Het Rietveld 59a Postbus 673 7300 AR Apeldoorn Tel 055 5815 999 Fax 055

Nadere informatie

REDUCTIE HYDRAULISCHE BELASTING RWZI

REDUCTIE HYDRAULISCHE BELASTING RWZI REDUCTIE HYDRAULISCHE BELASTING RWZI Hans Korving Witteveen+Bos WAARSCHUWING Deze presentatie kan verrassende resultaten bevatten Waar gaan we het over hebben? Wat is de achtergrond? Historie en toekomst

Nadere informatie

Info-avond Riolerings- en wegeniswerken DOM-270/11/216-Z Borstekouterstraat - Fonteinstraat. Afkoppelingswerken op perceelsniveau

Info-avond Riolerings- en wegeniswerken DOM-270/11/216-Z Borstekouterstraat - Fonteinstraat. Afkoppelingswerken op perceelsniveau Info-avond Riolerings- en wegeniswerken DOM-270/11/216-Z Borstekouterstraat - Fonteinstraat Afkoppelingswerken op perceelsniveau 1 Toelichting afkoppelen Wat is scheiden en afkoppelen? Waarom scheiden?

Nadere informatie

NOORDENVELD LEEFT MET WATER AFKOPPELGIDS

NOORDENVELD LEEFT MET WATER AFKOPPELGIDS NOORDENVELD LEEFT MET WATER AFKOPPELGIDS Het meeste regenwater wordt goed benut, het valt in onze tuinen en plantsoenen en het spoelt de straten schoon. Het vult de vijvers in de openbare ruimte en bij

Nadere informatie

Waterparagraaf. Perron 073 Den Bosch. ing. J.A. Wemekamp. Definitief. Auteur

Waterparagraaf. Perron 073 Den Bosch. ing. J.A. Wemekamp. Definitief. Auteur Waterparagraaf Perron 073 Den Bosch Auteur ing. J.A. Wemekamp Verificatie ing. L. Dielen Autorisatie ing. L. Dielen Datum 27 februari 2014 Versie 1.0 Status Definitief Heijmans Integrale Projecten B.V.

Nadere informatie

Gemaal van de toekomst

Gemaal van de toekomst Gemaal van de toekomst Onderzoek besparingspotentieel bij niet gelijktijdig leegpompen rioolstelsels Van S.P.A. Duinmeijer Datum 30 augustus 2013 Opdrachtgever Ingenieursbureau Gemeente Rotterdam Contactpersoon

Nadere informatie

Bijlage 14-1: Stedelijke wateropgave Kern Emmen

Bijlage 14-1: Stedelijke wateropgave Kern Emmen Bijlage 14-1: Stedelijke wateropgave Kern Emmen Situatie Kern Emmen Kern Emmen omvat het centrumgebied van Emmen en de wijken Emmermeer, Hoge Loo en Spoorzijde. Het bestaat overwegend uit dicht bebouwd

Nadere informatie

Memo. Inleiding. Huidige situatie

Memo. Inleiding. Huidige situatie Memo nummer Water-01 aan BAM Woningbouw Martijn Stabel Oranjewoud van Arjan van Beek Oranjewoud datum 24 mei 2011 project Valkenswaard, opstellen bestemmingsplan en uitvoeren onderzoeken locatie Geenhovensedreef

Nadere informatie

Slibverwerking. 1 Inhoud... 1

Slibverwerking. 1 Inhoud... 1 1 Inhoud 1 Inhoud... 1 2 Slibverwerking... 1 2.1 Biologische afvalwaterzuivering en slibproductie... 1 2.2 Slibverwerking... 2 2.3 Enkele voorbeelden van een slibverwerkingsketen... 4 2.3.1 Biologische

Nadere informatie

Overdaad Schaadt. Onderzoek naar vervuild water. Naam:... Foto: creative commons; Flickr eddi07.

Overdaad Schaadt. Onderzoek naar vervuild water. Naam:... Foto: creative commons; Flickr eddi07. Overdaad Schaadt Onderzoek naar vervuild water Naam:... Foto: creative commons; Flickr eddi07. 1 inleiding Inleiding: Vroeger was alles beter. Dus niet. Neem bijvoorbeeld drinkwater. Tot ver in de vorige

Nadere informatie

WATERPARAGRAAF SLAAKDAM 2A DE HEEN (STEENBERGEN)

WATERPARAGRAAF SLAAKDAM 2A DE HEEN (STEENBERGEN) 318827_1331028363790_waterparagraaf_slaakdam_2_S_BEM1201217_1.pdf *BEM1201217* BEM1201217 gemeente Steenbergen Behoort bij beschikking d.d 22-01-2013 nr.(s) MYZ12000090 Omgevingsmanager WATERPARAGRAAF

Nadere informatie

Sjoerd van de Venne. De Digitale Watertoets Verzonden: dinsdag 23 juni 201512:55

Sjoerd van de Venne. De Digitale Watertoets <noreply@dewatertoets.nl> Verzonden: dinsdag 23 juni 201512:55 Sjoerd van de Venne Van: De Digitale Watertoets Verzonden: dinsdag 23 juni 201512:55 Aan: Sjoerd van de Venne Onderwerp: Bevestiging van de Watertoets : 20150623-58-11153 Bijlagen:

Nadere informatie

voor de deur Mobiele opvangmiddelen voor afvalwater Opslag van afvalwater Clean Water Mobiele waterzuiver

voor de deur Mobiele opvangmiddelen voor afvalwater Opslag van afvalwater Clean Water Mobiele waterzuiver Mobiele waterzuivering voor de deur Mobiele opvangmiddelen voor afvalwater Opslag van afvalwater Clean Water Mobiele waterzuiver ing Afvalwater zuiveren voor de deur Afvalwater zuiveren voor de deur? Niet

Nadere informatie

Met WT kolk alle verhardingen mogelijk

Met WT kolk alle verhardingen mogelijk Hoe kunt u de levensduur van het rioolstelsel fors verlengen? Welke voordelen liggen voor het oprapen? Waarom kunt u oude straatstenen combineren met de waterbergende weg? Hemelwater kan via Aquaflow WT

Nadere informatie

Raineo : de oplossing voor het beheer van regenwater Vanaf nu is wateroverlast geen natuurverschijnsel, maar een keuze!

Raineo : de oplossing voor het beheer van regenwater Vanaf nu is wateroverlast geen natuurverschijnsel, maar een keuze! Raineo : de oplossing voor het beheer van regenwater Vanaf nu is wateroverlast geen natuurverschijnsel, maar een keuze! Parkeren of aanleggen? 2 Raineo : wateroverlast is een keuze! Wij ervaren allemaal

Nadere informatie

Voorontwerp infiltratievoorzieningen en RWA- leidingen

Voorontwerp infiltratievoorzieningen en RWA- leidingen MEMO Aan Van Kopie Dossier Project Betreft : Woningstichting Barneveld : Wolter Tijssen : Wouter Woortman : B4699-03-004 : Watertoets : Voorontwerp waterhuishouding Ons kenmerk : WA-LW20090339 Datum :

Nadere informatie

Wegen met lange levensduur

Wegen met lange levensduur Water bergen in de weg, hoe kan dat? Waterberging in de weg met het Aquaflow systeem is voor waterberging en voor waterzuivering een goede optie. Is dat civiel technisch ook zo? Ja, want Aquaflow is uitgebreid

Nadere informatie

Particles Matter: Transformation of Suspended Particles in Constructed Wetlands B.T.M. Mulling

Particles Matter: Transformation of Suspended Particles in Constructed Wetlands B.T.M. Mulling Particles Matter: Transformation of Suspended Particles in Constructed Wetlands B.T.M. Mulling Zwevende stof vormt een complex mengsel van allerlei verschillende deeltjes, en speelt een belangrijke rol

Nadere informatie

Inhoud: MT-IBA (Multi Thread individuele behandeling van afvalwater) door Fiber Filtration member of the V&T Group

Inhoud: MT-IBA (Multi Thread individuele behandeling van afvalwater) door Fiber Filtration member of the V&T Group Inhoud: MT-IBA (Multi Thread individuele behandeling van afvalwater) door Fiber Filtration member of the V&T Group Inhoud : MT-IBA (Multi Thread individuele behandeling van afvalwater) p. 1 1. Wat houdt

Nadere informatie

Feiten over de riolering

Feiten over de riolering Feiten over de riolering Prestaties Middelen en mensen Samenhangen Schaalverschillen Doeltreffendheid en doelmatigheid Stichting RIONED, februari 21 T.b.v. het feitenonderzoek in het kader van doelmatig

Nadere informatie

Samenhang en samenvatting vgrp+, Waterplan, BRP

Samenhang en samenvatting vgrp+, Waterplan, BRP Samenhang en samenvatting vgrp+, Waterplan, BRP Uden gastvrij voor water Kenmerk: 11-10044-JV 14 september 2011 Ingenieursbureau Moons 1 Inhoudsopgave 1 SAMENHANG... 3 2 SAMENVATTING... 4 2.1 KOERSWIJZIGINGEN...

Nadere informatie

12 Hemelwateruitlaat of riooloverstort

12 Hemelwateruitlaat of riooloverstort 12 Hemelwateruitlaat of riooloverstort 12.1 Inleiding Gemeenten hebben de taak om hemelwater en afvalwater in te zamelen. Het hemelwater wordt steeds vaker opgevangen in een separaat hemelwaterriool. Vanuit

Nadere informatie

Technische Fiche Reni ADVANCED KUNSTSTOF pakket

Technische Fiche Reni ADVANCED KUNSTSTOF pakket Technische Fiche Reni ADVANCED KUNSTSTOF pakket 1. Het Reni ADVANCED KUNSTSTOF pakket Wilt u hemelwater voornamelijk in uw woning gebruiken (vb. voor het spoelen van de toiletten, de wasmachine ) en wilt

Nadere informatie

Rapport. Concept. Voorstel hemelwaterbehandeling ontwikkeling stationsgebied Geldrop. Rapportnummer: O 135-10. Datum: 30 september 2008

Rapport. Concept. Voorstel hemelwaterbehandeling ontwikkeling stationsgebied Geldrop. Rapportnummer: O 135-10. Datum: 30 september 2008 Rapport Lid ONRI ISO-9001: 2000 gecertificeerd Concept Voorstel hemelwaterbehandeling ontwikkeling stationsgebied Geldrop Rapportnummer O 135-10 d.d. 30 september 2008 Opdrachtgever: Laride Bouwmanagement

Nadere informatie

The Freshmaker. 1. Inleiding. 2. Beschrijving van de maatregel. 3. Hydrologische haalbaarheid Methoden Metingen Modellen. 4.

The Freshmaker. 1. Inleiding. 2. Beschrijving van de maatregel. 3. Hydrologische haalbaarheid Methoden Metingen Modellen. 4. The Freshmaker 1. Inleiding 2. Beschrijving van de maatregel 3. Hydrologische haalbaarheid Methoden Metingen Modellen 4. Resultaten 1 1 Inleiding The Freshmaker Zoetwateroverschotten inzetbaar bij droogte

Nadere informatie

Grondwater beïnvloedt kwaliteit Limburgse beken

Grondwater beïnvloedt kwaliteit Limburgse beken Grondwater beïnvloedt kwaliteit Limburgse beken Resultaten WAHYD Hoe zit het in elkaar: afkijken bij Noord-Brabant In het onderzoeksproject WAHYD (Waterkwaliteit op basis van Afkomst en HYDrologische systeemanalyse)

Nadere informatie

: BügelHajema (Linda Smoors, Hermien Kerperien) : Evert de Lange : Waterschap Veluwe (Wietske Terpstra), 03-Projectontwikkeling (René Kroes)

: BügelHajema (Linda Smoors, Hermien Kerperien) : Evert de Lange : Waterschap Veluwe (Wietske Terpstra), 03-Projectontwikkeling (René Kroes) Logo MEMO Aan : BügelHajema (Linda Smoors, Hermien Kerperien) Van : Evert de Lange Kopie : Waterschap Veluwe (Wietske Terpstra), 03-Projectontwikkeling (René Kroes) Dossier : BA6227-100-100 Project : Zuiderzeestraatweg

Nadere informatie

Helder water door quaggamossel

Helder water door quaggamossel Helder water door quaggamossel Kansen en risico s Een nieuwe mosselsoort, de quaggamossel, heeft zich in een deel van de Rijnlandse wateren kunnen vestigen. De mossel filtert algen en zwevend stof uit

Nadere informatie

Wijzigingsvoorstel (RfC) op Aquo-lex Wijzigen diverse definities

Wijzigingsvoorstel (RfC) op Aquo-lex Wijzigen diverse definities Wijzigingsvoorstel (RfC) op Aquo-lex Wijzigen diverse definities Auteur: IDsW> Kenmerk: W 0908-0026> Documentbeheer Wijzigingshistorie Datum Versie Auteur Wijziging 18 aug 2009 0.9 Hinne Reitsma Initieel

Nadere informatie

Aanvraag rioolvergunning

Aanvraag rioolvergunning Aanvraag rioolvergunning Persoonlijke gegevens Vul hier uw persoonlijke gegevens in. De aanvrager moet de eigenaar zijn Voorletters Tussenvoegsels Naam Straatnaam en huisnummer Postcode Woonplaats Telefoonnummer

Nadere informatie

Landgoed De Hattert. Watertoets conform de uitgangspunten van Waterschap Aa en Maas. Datum : 1 oktober 2010. : Ir. L.J.A.M.

Landgoed De Hattert. Watertoets conform de uitgangspunten van Waterschap Aa en Maas. Datum : 1 oktober 2010. : Ir. L.J.A.M. Landgoed De Hattert Watertoets conform de uitgangspunten van Waterschap Aa en Maas Datum : 1 oktober 2010 Auteur Opdrachtgever : Ir. L.J.A.M. van Nierop : P. van Kempen VOORWOORD In opdracht van de heer

Nadere informatie

AANDACHTSPUNTEN VOOR ARCHITECTEN, BOUWERS en VERBOUWERS

AANDACHTSPUNTEN VOOR ARCHITECTEN, BOUWERS en VERBOUWERS AANDACHTSPUNTEN VOOR ARCHITECTEN, BOUWERS en VERBOUWERS HEMELWATERBUFFERING en -RECUPERATIE Net zoals in andere Vlaams-Brabantse gemeenten gelden ook in Opwijk de bepalingen van de provinciale stedenbouwkundige

Nadere informatie

Afbeelding 2.2. Berekende maximale WOS uitgangssituatie 80 % afkoppelen bui 09

Afbeelding 2.2. Berekende maximale WOS uitgangssituatie 80 % afkoppelen bui 09 Afbeelding 2.1. Locatie bedrijventerrein Nijverheidsweg 2.2. Uitgangspunten BRP De wijziging op de uitgangspunten zoals toegepast in het BRP betreft het percentage afgekoppeld oppervlak wegverharding.

Nadere informatie

Beheerplan Forum Rotterdam

Beheerplan Forum Rotterdam Beheerplan Forum Rotterdam 7 november 2011 Beheerplan Forum Rotterdam BREEAM credit Landgebruik & Ecologie, LE 6 Verantwoording Titel Beheerplan Forum Rotterdam Opdrachtgever Multi Veste 276 bv Projectleider

Nadere informatie

Kansen voor duurzame opwekking van energie bij Waterschap De Dommel

Kansen voor duurzame opwekking van energie bij Waterschap De Dommel Page 1 of 5 Kansen voor duurzame opwekking van energie bij Waterschap De Dommel Auteur: Anne Bosma, Tony Flameling, Toine van Dartel, Ruud Holtzer Bedrijfsnaam: Tauw, Waterschap De Dommel Rioolwaterzuiveringen

Nadere informatie

Bepaling van het Biochemisch Zuurstofverbruik (BZV) in oppervlaktewater

Bepaling van het Biochemisch Zuurstofverbruik (BZV) in oppervlaktewater Bepaling van het Biochemisch Zuurstofverbruik (BZV) in oppervlaktewater april 2005 One Cue Systems Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd en/of openbaar gemaakt zonder schriftelijke toestemming

Nadere informatie

Rioolnotitie Bouw en woonrijpmaken Woningbouwlocatie Brinkersweide te Rhenen

Rioolnotitie Bouw en woonrijpmaken Woningbouwlocatie Brinkersweide te Rhenen Rioolnotitie Rioolnotitie Kenmerk : RL14IV673 Datum : 10 augustus 2015 Versie : Definitief Auteur : A. van der Stelt Controle : F. Hazen 2 Rioolnotitie Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 3 1. Uitgangspunten...

Nadere informatie