PreGo! Tips om fysieke belasting te verminderen Versie niet-cliëntgebonden taken

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "PreGo! Tips om fysieke belasting te verminderen Versie niet-cliëntgebonden taken"

Transcriptie

1 PreGo! Tips om fysieke belasting te verminderen Versie niet-cliëntgebonden taken

2 PreGo! Tips om fysieke belasting te verminderen Versie niet-cliëntgebonden taken

3 Met bijdragen van: - Corpus, Foppe Hooghiemstra - MCH Westeinde, Hanke Laurijsen - Rifa Arbo, Rob Kaasschieter - Rode Kruis Ziekenhuis Beverwijk, Wim Gijzen - Ziekenhuis Sint Jansdal, Andrew Stuijfzand Met dank aan: - Abrona, Jan Klaver - Amsterdam Thuiszorg, Josien Boomgaard - Arjo Nederland bv, Tiel - Corpus bv, Amsterdam - Fetra Nederland bv, Sleeuwijk - Fontis, locatie R.K. Zorgcentrum Sint Jacob, Amsterdam - GDVV groep Den Haag, Wijnand van Panhuys - Geestgronden, Gerard Beukers - Groot Klimmendaal, Marieke Fennema - Medisch Centrum Haaglanden, Den Haag - Medisch Centrum Leeuwarden, Leeuwarden - Nieuwland Opleidingen bv, Wageningen - Parco, Gert van Empel - Rijngeestgroep, Wil van der Giesen - Rode Kruis Ziekenhuis, Beverwijk - Thuiszorg regio s-hertogenbosch, Harry van Elderen - Ziekenhuis St Jansdal, Harderwijk Colofon Uitgave Sectorfondsen Zorg en Welzijn, september 2003 PreGo! is een uitgave van de Sectorfondsen Zor g en Welzijn in opdracht van: ABVAKABO FNV, CNV Publieke Zaak, NU '91, FHZ, GGZ Nederland, Arcares, LVT, NVZ, vereniging van ziekenhuizen, VGN, LVG, BTN, CFO, De Unie Zorg en Welzijn en de ministeries van VWS en SZW. Auteurs Nico E. Knibbe, Hanneke J.J. Knibbe, LOCOmotion (www.locomotion.nu) Concept, redactie en productie HDtt Public Relations, Nijmegen Vormgeving en opmaak Nies en Partners bno, Nijmegen Druk Janssen Print Nijmegen Fotografie Hans Oostrum Fotografie, Emil Roes, Jaap Spieker, Niels Groeneweg, Tim Eshuis Illustraties Herman Coppus, Barth Harmsen Meer informatie Wil je meer informatie of reageren op een of meer tips uit deze catalogus? Stuur dan een naar de Stichting Arbeidsmarkt Ziekenhuizen: Bestelwijze Deze publicatie is te bestellen bij de Stichting Arbeidsmarkt Ziekenhuizen. Bestel de PreGo! via de website of per Vermeld bij de bestelling het publicatienummer: De catalogus kost 15, (excl. verzendkosten). Oplage Disclaimer Deze uitgave is met de grootste zorgvuldigheid samengesteld. Noch de schrijvers, noch de uitgevers stellen zich echter aansprakelijk voor eventuele schade als gevolg van eventuele onjuistheden en/of onvolkomenheden in deze uitgave. Ondanks de informatie in deze uitgave zal altijd de of ficiële gebruiksaanwijzing van producten en werkmaterialen gevolgd moeten worden en zodoende voorrang moeten krijgen boven de informatie in deze publicatie.

4 Inhoud Inhoudsopgave tip Hoofdstuk 1 Beleid en instrumenten pag. 1 Praktijkrichtlijnen beschermen werknemers 10 2 Patatgeneratie? 12 3 Normen voor statische belasting 13 4 Normen voor manoeuvreren 14 5 Manoeuvreren volgens de RijRegels 15 6 Weet wat je tilt 16 7 Gebruik het Rugboekje 17 8 Tillen van objecten 18 9 De BeleidsSpiegel Met Rug- of RisicoRadar knelpunten opsporen Ik AktieBlok, jij AktieBlokt, wij AktieBlokken Heb je er wel grip op? HZ-meter maakt knelpunten zichtbaar StatMan: check je houding! Cd-rom: Praktijkrichtlijnen in Beweging Spelen in de Thuiszorg De PreventieWijzer Werkpakketten Denkstations Probleem Gestuurd Oplossen (PGO) Bedrijfsfitness: meteen na je werk sporten Meten is weten Radarkaarten Handige jongens, die TD ers Training 37 Hoofdstuk 2 Werkplekinrichting 26 Maak je beeldschermwerk gezond Hou je hoofd bij de afwas Geef me de ruimte Gezonder in het magazijn Liever schuin Let op de hanghoogte van textielwagens Inpakken en wegwezen Ga op de juiste hoogte zitten Handig opscheppen aan de lopende band Opruiming, sale, uitverkoop Richt het magazijn praktisch in Werktafels op hoogte Computergestuurd pauzeren Lawaai Minder snel vuil: minder schoonmaken 57 Hoofdstuk 3 Hulpmiddelen 41 Werkstoel met borststeun Een steuntje voor je armen Armsteunen bij gebruik microscoop Geen kopzorgen met de headset Documenthouder biedt rust Flexibele werkruimte Het optimale snijplateau Het bed op zijn kant of uit elkaar Maak je eigen handvatten Gebruik hefplateaus Telescoopstelen en trapjes Zagen, zagen, wielen wagen Dweilen met de kraan dicht Onderhoud het onderhoud Staan en zitten op goede hoogte Kapitein haak Roosters en spatschermen voor spoelbakken Liftje Voorsorteren is niet nodig Optimaal gebruik werkbank Trap op, trap af Hangmat voor verdoofd been Voorkom een autorug 83 Hoofdstuk 4 Transport pag. 64 Busje komt zo Automatisch manoeuvreren Gebruik elektrische hulpmiddelen bij het transport 88 3

5 67 Afspraken voor gemotoriseerd verkeer Verticale handvatten voor meer flexibiliteit Kliko s op een karretje Ik heb mijn wagen volgeladen Handig manoeuvreren met loodswiel Op de step, op de step Is de logistiek logisch? Gebruik verhuishulpmiddelen Riksja 97 Index 124 Overzicht publicaties en instrumenten fysieke belasting per branche 127 Hoofdstuk 5 Slimmer werken 76 Blijven bewegen Rustig boenen Door je knieën of door je rug? Explosieve bewegingen RSI en zorgplicht Draag beschermende kleding Markeringen zorgen voor duidelijkheid Goede conditie Relaaaax Voorkom RSI Maak mensen zelf verantwoordelijk Laat de stofzuiger het werk doen Taakroulatie zorgt voor afwisseling Licht maakt werk lichter Waar wringt de Rug extra kwetsbaar tijdens zwangerschap Wie niet slim is, moet sterk zijn Meer aandacht voor schoeisel Dat zit goed De tuin in Pak de bron aan Creatief met voorlichting 123 4

6 Voorwoord Alsjeblieft! Voor je ligt de PreGo!-catalogus voor niet-cliëntgebonden taken in de gezondheidszorg*. In dit handige naslagwerk vind je een keur aan tips, die kunnen helpen bij het verminderen en voorkomen van fysieke belasting in je werk. De catalogus is ontwikkeld in opdracht van Sectorfondsen Zorg en Welzijn. Medewerkers in de zorg werkzaam in niet-cliëntgebonden functies kunnen hun voordeel doen met de in deze gids beschreven best practices : werkwijzen en ervaringen die zich in de praktijk hebben bewezen. Ondersteunend personeel uit de Gehandicaptenzorg, Ziekenhuizen, Thuiszorg, Geestelijke Gezondheidszorg en Verpleeg- en Verzorgingshuizen kan zich laten inspireren en motiveren door de grote diversiteit aan tips en voorbeelden. De PreGo!-catalogus is bedoeld voor medewerkers met niet-cliëntgebonden taken, die op zoek zijn naar tips om hun dagelijkse werkzaamheden te verlichten. Daarnaast is deze catalogus een waardevolle ondersteuning en informatiebron voor arbocoördinatoren, P&O ers en managers die preventief beleid willen ontwikkelen of instrumenten willen implementeren om de fysieke overbelasting binnen hun instelling tegen te gaan. Voorkomen is beter dan genezen; dat geldt ook voor fysieke overbelasting. Vandaar dat veel tips gericht zijn op preventie. De titel van deze catalogus verwijst daar ook naar. PreGo! betekent niet alleen alsjeblieft in het Italiaans, maar geeft ook aan dat het licht op groen (Go!) moet voor preventie. Sociale partners en overheid hechten in het kader van de arboconvenanten en de CAO AG (voor de V&V) veel belang aan het voorkomen van fysieke overbelasting en het vergroten van de kennis over dit onderwerp. De gezondheid van de medewerkers in de niet-cliëntgebonden taken in de zorg hangt immers nauw samen met de mate waarin zij fysiek worden belast. Hoe meer medewerkers klachten hebben aan het bewegingsapparaat, hoe hoger het (langdurig) ziekteverzuim. Groen licht geven aan preventie is dus bittere noodzaak. De PreGo!-catalogus laat je zien hoe je dit doet en helpt je bij het vinden van creatieve oplossingen om de fysieke belasting in jouw instelling te verminderen. We gebruiken in deze catalogus de naam niet-cliëntgebonden werkzaamheden. We bedoelen daarmee alle functies en disciplines waarin geen direct cliëntencontact is. In sommige organisaties gebruikt men de naam facilitaire dienst of ondersteunende diensten. Deze catalogus is dus bedoeld voor iedereen die in de zorg werkt, maar niet in de verpleging of verzorging. Het gaat om de technische dienst (TD), het transport, de huishoudelijke dienst, de centrale sterilisatie afdeling (CSA), de administratie, de receptie et cetera. * Voor zorgverleners is in januari 2002 een speciale PreGo!-catalogus verschenen met tips die zijn afgestemd op hun werkzaamheden. 5

7 6

8 Inleiding Houd het licht op groen Wat is fysieke overbelasting en wat kun je eraan doen? In de meeste zorginstellingen is de kennis over dit onderwerp de laatste jaren aanzienlijk toegenomen. Soms blijft deze kennis echter beperkt tot een aantal personen. Deze catalogus kan een rol spelen in het aanbrengen van meer samenhang in het beleid en de kennis breed over de instelling verspreiden. Niet alle instellingen zijn even ver; de een is al jaren bezig met het tegengaan van fysieke overbelasting, bij een ander staat het beleid nog in de kinderschoenen. De PreGo!-catalogus is ontwikkeld vanuit die wetenschap. De kennis en ervaringen die erin gebundeld zijn, hebben zowel arbocoördinatoren en managers als medewerkers van de niet-cliëntgebonden taken veel te bieden. Waarom een PreGo!-catalogus? Deze bundel best practices is vooral bedoeld om te inspireren. De tips dagen je vaak uit om zélf creatieve oplossingen te bedenken. Dat werkt vaak het beste, want er zijn geen standaardoplossingen. De ene organisatie is immers de andere niet. Gemotiveerd door de tips kun je knelpunten binnen je eigen werk en organisatie aanpakken. De voorbeelden kun je naar wens kopiëren en uitdelen. Zorg dat deze PreGo!-catalogus overal beschikbaar is, leg hem in kantines, op leestafels et cetera. Zo kun je de aandacht vestigen op fysieke belasting of een actueel probleem in de schijnwerpers zetten. Daarmee draag je bij aan de bewustwording over fysieke belasting en houd je het licht op groen. Hoe vind je de weg in deze catalogus? De tips zijn onderverdeeld in vijf categorieën: beleid en instrumenten, werkplekinrichting, hulpmiddelen, transport en slimmer werken. Wil je nog gerichter zoeken, dan kun je gebruikmaken van de index achter in de PreGo!-catalogus. Je vindt daar de thema s (via trefwoorden) die aan bod komen in alfabetische volgorde. De nummers achter de trefwoorden verwijzen naar de paginanummers. Sectorfondsen Zorg en Welzijn Deze gids is ontwikkeld in opdracht van Sectorfondsen Zorg en Welzijn, die namens de sociale partners arbeidsmarktbeleid uitvoeren. Doel van deze catalogus is de fysieke belasting bij niet-cliëntgebonden taken in de zorg te verminderen en zo uitval van medewerkers te voorkomen. Alle producten van de Sectorfondsen die in deze gids worden genoemd, kun je bestellen bij het Arbokenniscentrum voor Zorg en Welzijn, per fax (030) , of via Samenstellers Deze catalogus is totstandgekomen in samenwerking met een groot aantal deskundigen op het gebied van fysieke belasting in de zorg, zoals onder meer arbocoördinatoren, arboadviseurs en fysiotherapeuten. Enkele tips zijn het resultaat van een wedstrijd, georganiseerd door Sectorfondsen Zorg en Welzijn. 7

9

10 Hoofdstuk 1 Beleid en instrumenten Goed (til)beleid is onontbeerlijk bij het voorkomen van fysieke overbelasting. In dit hoofdstuk lees je meer over hoe je dit beleid kunt vormgeven én over de instrumenten die je kunnen ondersteunen bij het vaststellen en toetsen van dit beleid. Met bijvoorbeeld de Rugof RisicoRadar (zie tip 10) kan een medewerker zijn of haar eigen werk beoordelen op fysieke overbelasting. Moeten medewerkers veel tillen, staan, reiken of duwen? Een instrument als het Rugboekje (zie tip 7) speelt een belangrijke rol bij de bewustwording van medewerkers van niet-cliëntgebonden taken: wat zijn rugklachten eigenlijk en wat kan ik zélf doen om deze te voorkomen? In tip 4 vind je de zes KarVragen. Met deze checklist kun je nagaan of je voldoet aan de Praktijkrichtlijnen voor duwen, trekken en manoeuvreren.

11 Praktijkrichtlijn Beleid en instrumenten Tip 1 Praktijkrichtlijnen* beschermen werknemers Er zijn grenzen aan wat een mens aankan. Het gaat om de balans tussen belasting en belastbaarheid. Als je bijvoorbeeld meer tilt, duwt of reikt (de belasting) dan je aankan (de belastbaarheid), is er sprake van overbelasting. Dit kan leiden tot klachten aan het bewegingsapparaat. Werken volgens de Praktijkrichtlijnen is lichter en leuker Om medewerkers in de gezondheidszorg te beschermen tegen fysieke overbelasting zijn de zogenoemde Praktijkrichtlijnen opgesteld. Dat zijn normen die precies aangeven hoeveel je zou mogen tillen, duwen, reiken et cetera. Er zijn Praktijkrichtlijnen opgesteld voor vijftien bronnen van fysieke belasting. Werkgevers en werknemers hebben in het kader van de arboconvenanten of de CAO AG op landelijk niveau afgesproken deze Praktijkrichtlijnen in te voeren. Werkplezier Het is alle betrokkenen duidelijk dat goede arbeidsomstandigheden de voorwaarde zijn voor werkplezier, behoud van personeel en verzuim en WAO-intrede helpen terugdringen. De Praktijkrichtlijnen zijn hiervoor de uitgangspunten. Waar? Er zijn Praktijkrichtlijnen fysieke belasting voor zowel zorgverleners als medewerkers van niet-cliëntgebonden taken. Praktijkrichtlijnen zijn aanwezig Onder de naam van: Te vinden in: in de volgende branches: Verpleeg- en verzorgingshuizen Praktijkrichtlijnen Werkpakket Fysieke belasting Geestelijke Gezondheidszorg Praktijkrichtlijnen Werkpakket Fysieke belasting Gehandicaptenzorg Praktijkrichtlijnen Pakketje gezond Thuiszorg Groene Praktijkregels Stilstaan bij bewegen Ziekenhuizen Praktijkrichtlijnen Beter! * In de Thuiszorg spreken we van de Groene Praktijkregels 10

12 en beschermen w Beleid en instrumenten Vervolg tip 1 De vijftien bronnen van fysieke belasting. Voor al deze bronnen zijn Praktijkrichtlijnen afgesproken. Armheffing Beeldscherm Dragen/lopen Drukken Duwen Hurken en knielen Manoeuvreren Reiken Repeterende beweging Staan Statische belasting Tillen Trekken Wringen Zitten 11

13 Patatgeneratie Beleid instrumenten Tip 2 Patatgeneratie? Om duidelijk te maken wat nog wel en wat niet meer kan bij fysieke belasting zijn er voor alle zorgbranches Praktijkrichtlijnen geformuleerd. Voor de Thuiszorg heten ze trouwens Groene Praktijkregels (zie tip 1). Ze geven precies aan hoeveel kilo je mag tillen, duwen, trekken of dragen. Een gezonde carrière dankzij de Praktijkrichtlijnen Maar worden we daar niet slap van? Als je niet meer mag tillen, duwen, trekken, reiken et cetera, kun je op een gegeven moment toch niets meer? Dan hebben we toch een patatgeneratie*? Dat is een misverstand. Het gaat hier om het verschil tussen overbelasting en belasting. Belasting is op zichzelf prima, heel goed zelfs. Je wordt er sterker van en je belastbaarheid neemt toe. Toch zijn er grenzen. Overbelasting voorkomen Als er sprake is van overbelasting, en die is op basis van wetenschappelijk onderzoek vastgesteld en vertaald in de Praktijkrichtlijnen, moeten we dat beperken. Om klachten aan het bewegingsapparaat te voorkomen en verzuim en WAO-instroom terug te dringen. Maar natuurlijk ook om het persoonlijke leed van medewerkers te voorkomen. Want leven met pijn en daardoor niet meer kunnen werken, is geen pretje. Voor alle branches Je vindt de Praktijkrichtlijnen op veel plaatsen terug. Ze staan in de diverse Rugboekjes (zie tip 7), op de PreventieWijzer (zie tip 17), op de RugRadar (zie tip 10) en natuurlijk in de diverse werkpakketten (zie tip 18). Er zijn inmiddels voor alle branches Praktijkrichtlijnen geformuleerd. Als je te maken hebt met meerdere branches moet je goed opletten, want ze verschillen op details. * Leo Beenhakker (1982) na Bohemians Praag Ajax (1-0). 12

14 Statische belast Beleid en instrumenten Tip 3 Normen voor statische belasting Personeel van niet-cliëntgebonden taken werkt regelmatig in een voorovergebogen of gedraaide houding. Houd het risico van overbelasting dan goed in de gaten, want het gevaar wordt vaak onderschat. Foute werkhouding Regelmatig werken in een voorovergebogen of gedraaide houding is erg belastend, er staat voortdurend een hoge druk op de tussenwervelschijven. Het gewicht van eigen romp, hoofd en armen is al ongeveer tweederde van je totale lichaamsgewicht (zo n 50 kilo). De spieren moeten lang aangespannen blijven om die houding vast te houden, waardoor ze snel verkrampen. Na één minuut krijgen de meeste mensen al problemen. Je voelt dan een zeurende pijn opkomen. Praktijkrichtlijn De norm voor statische belasting (in moeilijke houdingen werken) is: niet langer dan één minuut werken met gedraaide en/of meer dan 30 graden voor- of zijwaarts gebogen romp. Waar ligt de grens? Bij vaststelling van de norm voor statische belasting is de (totale) duur van de houding en de exacte stand waarin dat gebeurt van belang. De meeste houdingen zijn niet per se onaanvaardbaar als je ze maar heel kort aanneemt. Het afwisselen van houdingen is daarom belangrijk. Andere houdingen, die in eerste Juiste werkhouding* instantie niet zo slecht lijken, kunnen onaanvaardbaar zijn omdat ze te lang achtereen worden volgehouden. Voorkom statische belasting door werkplekaanpassingen, bijvoorbeeld door werkbladen in hoogte verstelbaar te maken. Bovenstaande normen zijn in de praktijk van de zorg lastig toe te passen. De StatMan (zie tip 14) is een handig hulpmiddel om in praktijksituaties te bepalen welke houdingen nog wel en welke niet meer toelaatbaar zijn. Afwisselen, afwisselen, afwisselen * Hoewel deze houding inderdaad correct is, is hier sprake van hurken of knielen. Ook daarvoor is een Praktijkrichtlijn: niet langer dan 30 seconde aaneengesloten en minder dan 15 minuten in totaal. De beste oplossing is dus: zet de wasmachine op de juiste hoogte! 13

15 Manoeuvreren Beleid en instrumenten Tip 4 Normen voor manoeuvreren Naast de normen voor tillen (zie tip 8) en statische belasting (zie tip 3) zijn er ook normen voor het duwen, trekken en manoeuvreren. Je kunt daarbij denken aan het rijden met voedselkarren, bedden, of het transporteren van kasten waarbij je ook een duw- of trekbeweging maakt. Houd je aan de KarVragen én de RijRegels De Praktijkrichtlijn voor duwen en trekken is: niet meer dan 25 kilo met twee handen (maximaal vijftien kilo per hand). Wanneer de kracht vooral vanuit je vingers komt omdat je niet met je volle hand het object kunt omvatten, is het maximum vijf kilo per hand. Of je hieraan voldoet, is best lastig te bepalen. Wanneer duw je nu te veel? Checklist Normen bij het manoeuvreren van rollend materiaal zijn afgeleid van de normen bij duwen en trekken. Als je globaal wilt beoordelen of het manoeuvreren met iets wat kan rijden nog toelaatbaar is, beantwoord dan de zes KarVragen. Als je alle vragen met ja kunt beantwoorden, valt de benodigde kracht in de meeste gevallen in de veilige zone*. Dit betekent trouwens niet altijd dat je je lichaam niet overbelast. Je moet natuurlijk wel goed en veilig rijden. Hoe dat moet, vind je in de tip hiernaast over de RijRegels. De zes KarVragen Ja Nee 1. Heeft het object goede en soepel lopende wielen? 2. Hebben de wielen een doorsnede van minimaal twaalf cm? 3. Is het totaalgewicht van het object kleiner dan 300 kilo? 4. Kan overal over gladde en horizontale vloer en gereden worden? 5. Zijn er op de hele transportweg geen dr empels? 6. Heeft de kar handvatten of goede duwplaatsen op een juiste (instelbar e) hoogte? De juiste hoogte verschilt per individu, maar ligt voor duwen meestal tussen de 100 en 150 cm en voor tr ekken iets lager. Als je nu op één of meer van de KarVragen nee hebt geantwoord, moet daarvoor een oplossing komen. Denk bijvoorbeeld aan het verminderen van het totale gewicht van de kar, grotere wielen, andere vloerbedekking of zelfs het motoriseren. * Als je preciezer wilt weten hoeveel je duwt of trekt kun je ook gaan meten. Zie hiervoor tip

16 RijRegels Tip 5 Beleid en instrumenten Manoeuvreren volgens de RijRegels In je werk krijg je steeds meer te maken met hulpmiddelen op wielen. Let op dat je bij het rijden, voldoet aan de Praktijkrichtlijn voor manoeuvreren. Manoeuvreren of rijden kun je het beste door de zes RijRegels in acht te nemen. Voorkom overbelasting bij het rijden of manoeuvreren met karren De zes RijRegels 1. Maak gebruik van je lichaamsgewicht. Ga naar voren hangen als je duwt en naar achteren als je trekt.* 2. Duw en draai nooit tegelijk; doe óf het een óf het ander. Zorg dat je handen en je voeten in de dezelfde richting wijzen. 3. Als je draait, loop dan zelf om het object heen en neem het in die beweging met je mee. Het object zal dan soepel om zijn as draaien. Laat het object nooit om jou heen draaien: je verwringt dan je rug. Probeer het maar eens door te rijden met een vol winkelkarretje. 4. Plaats één voet op het onderstel of een richel als dat mogelijk is. Dat helpt bij het duwen. Als de zwenkwielen nog niet in de juiste richting staan, kun je ze op deze manier in de juiste rijrichting krijgen, zonder dat je met je armen hoeft te sjorren. 5. Beweeg gelijkmatig en rustig. Plotselinge bewegingen zijn slecht voor je lichaam en bij het manoeuvreren met een rolstoel ook onplezierig voor de cliënt. 6. Keep them rolling : vermijd veelvuldig stoppen en starten wanneer je over langere afstanden moet rijden. Maar pas op. Ook als je je houdt aan deze RijRegels wil dat niet altijd zeggen dat je je lichaam niet te veel belast. Misschien is de kar wel te zwaar, rijdt ze niet goed of heb je te weinig ruimte om te manoeuvreren. Je kunt dat op een eenvoudige manier checken met de zes KarVragen (zie tip hiernaast). Meer informatie Kijk voor een demonstratie van de RijRegels in bewegend beeld op Je kunt dezelfde filmpjes ook bekijken vanaf de cd-rom en video Praktijkrichtlijnen in Beweging. Bestel de cd-rom of video via of bel (030) (het Arbokenniscentrum). * Doe dat in stapstand (een been voor, een been achter), anders val je 15

17 Weet wat je tilt Beleid en instrumenten Tip 6 Weet wat je tilt Als je tilt, bepaalt een combinatie van allerlei factoren de uiteindelijke belasting van je rug. De belangrijkste factoren vind je terug in de zogenaamde NIOSH-formule. Met de formule van het toonaangevende Amerikaanse National Institute of Occupational Safety and Health (NIOSH) kun je uitrekenen hoeveel kilo je in allerlei situaties mag tillen. De formule heeft de volgende onderdelen: de horizontale factor tussen de handen en het lichaam de verticale factor tussen de handen en de vloer de afgelegde verticale verplaatsingsafstand van het object de draaiing van de romp de tilfrequentie de kwaliteit van de grip De Praktijkrichtlijnen die onder andere aangeven hoeveel kilo je mag tillen, zijn ook afgeleid van deze NIOSH-formule. De Gezondheidsraad heeft het gebruik van de NIOSH-formule aanbevolen (zie voor de berekeningswijze tip 8). Inschatten van gewicht Uit onderzoek, uitgevoerd bij de bagageafhandeling op Schiphol, is een nieuwe tilfactor naar voren gekomen. Voor de mensen die de koffers in en uit de vliegtuigen en op en af de lopende band tillen, blijkt het erg belangrijk te zijn dat ze weten hoe zwaar de koffer ongeveer is. Ze kunnen hun lichaam instellen op een zware of juist op een lichte tilhandeling. Bij een verkeerde inschatting kan het er zomaar inschieten. Oók als de altijd zware doos die je wilt tillen opeens leeg blijkt te zijn. Weet dus wat je tilt. Kijk op het label of voel eerst even hoe zwaar het object is, dan kom je niet voor onaangename verrassingen te staan. Kom niet voor onaangename tilverrassingen te staan 16

18 Rugboekje Tip 7 Beleid en instrumenten Gebruik het Rugboekje Rugboekjes zijn handzame brochures waarin precies staat wat rugklachten zijn, hoe ze kunnen ontstaan en hoe je ze kunt voorkomen. De boekjes zijn opgebouwd aan de hand van de Praktijkrichtlijnen. De Rugboekjes zijn handig voor het gebruik in een training of inwerkprogramma. Als arbocoördinator kun je ze ook breed uitdelen, zodat iedere medewerker er eentje heeft. Om de kosten hoef je het niet te laten. Wél moet je er zeker van zijn dat de medewerkers iets met de informatie kunnen doen. Immers, het Rugboekje laat mensen zien welke risico s ze lopen. Als ze er niets mee kunnen doen, omdat ze bijvoorbeeld slecht meubilair of gereedschap hebben, kan dat zelfs averechts werken. Je veroorzaakt dat mensen zich machteloos gaan voelen. En dat is nou juist niet de bedoeling. Baat het niet, dan schaadt het niet, gaat hier niet op. Rugklachten kun je voorkomen Introduceer Rugboekje goed Kortom, wees er zeker van dat de medewerkers de Praktijkrichtlijnen die in de Rugboekjes staan ook echt kunnen uitvoeren; dat ze daar de middelen voor hebben. En als dat niet voor de volle 100 procent het geval is (wat in de praktijk vaak zo zal zijn), dat ze dan weten hoe en met wie ze hun werkplek kunnen verbeteren. Zorg dus voor een goede introductie. Beantwoord daarin de volgende basisvragen: wat kun je doen als je signaleert dat er iets mis is in je werk en bij wie kun je dan terecht? Waarom krijg je als medewerker nu zo n boekje? Wat zijn de plannen in de instelling? * Er zijn Rugboekjes voor: zorgverleners in de zorg (branchebreed) zorgverleners in de Gehandicaptenzorg medewerkers in niet-cliëntgebonden functies in de GGZ, Gehandicaptenzor g en de Verpleegen Verzorgingshuizen medewerkers in Ziekenhuizen die vooral niet-patiëntgebonden handelingen verrichten een Rugboekje voor zorgverleners in de Ziekenhuizen is in de maak Meer informatie Kijk voor meer informatie, bestellingen en (de lage) kosten van de Rugboekjes op of bel (030) (het Arbokenniscentrum). 17

19 Tillen van objec Beleid instrumenten Tip 8 Tillen van objecten Deze catalogus besteedt veel aandacht aan het tillen (of beter: het niet tillen) van objecten. Het gaat onder meer om het tillen van waszakken, röntgenschorten en zuurstofflessen. Bij het tillen van objecten kun je gemakkelijk in kilo s aangeven waar de grenzen liggen. Die grenzen zijn vastgelegd in de Praktijkrichtlijnen. Voor medewerkers van niet-cliëntgebonden taken geldt een grens van 23 kilo bij af en toe tillen. Je kunt deze en andere Praktijkrichtlijnen vinden in de diverse werkpakketten en Rugboekjes die zijn te bestellen via Ideale tilsituatie Toch is die 23 kilo best een heel gewicht. De 23 kilo is namelijk gebaseerd op een ideale tilsituatie. Je kunt je voorstellen dat als je het object vrij ver van je af moet tillen, bijvoorbeeld wanneer je een groot hoogteverschil moet overbruggen of wanneer je heel snel achter elkaar moet tillen, je je lichaam toch overbelast. Dat klopt. NIOSH-methode* Met de NIOSH-formule (zie tip 6) kun je in allerlei uiteenlopende situaties berekenen hoeveel kilo je zou mogen tillen. Afhankelijk van de tilsituatie daalt het maximale aanbevolen tilgewicht. Hoe minder ideaal, hoe minder gewicht je mag tillen. De formule berekent de zogenaamde tilindex: de verhouding tussen het te tillen gewicht en het aanbevolen maximale gewicht. Wanneer de tilindex groter is dan 1 is er sprake van een ongewenste situatie. Je kunt dan bijvoorbeeld het totale gewicht aanpassen, de afstand waarover je tilt verkleinen of de grip verbeteren. De tilindex zal dan dalen. Rekenen en spelen Werken volgens de NIOSH-methode is nog een aardige rekenpartij, vooral als je wilt kijken wat bijvoorbeeld het verminderen van het hoogteverschil met drie centimeter voor effect heeft op de tilindex. Daarvoor is er echter nu een eenvoudige oplossing. Op de site van FNV Bondgenoten vind je een handig programma. Je voert heel simpel alle gegevens over de tilhandeling die je wilt analyseren in, en je pc berekent de tilindex. Dat nodigt ook uit tot spelen, want wellicht komt de tilindex onder de 1 uit als je de tilfrequentie wat naar beneden schroeft. Je kunt dus net zo lang variëren tot de tilindex onder de 1 komt en de tilhandeling dus veilig is. * NIOSH: National Institute of Occupational Safety and Health Bij het tillen van objecten is de grens gemakkelijk in kilo s aan te geven 18

20 ten Vervolg tip 8 Beleid en instrumenten Bereken met de NIOSH-formule het maximale tilgewicht voor een tilsituatie Tip: probeer eerst altijd de horizontale afstand tussen het te tillen object en het lichaam te minimaliseren de zogenaamde horizontale factor (Hf). Daar zit m vaak de kneep. Varieer in de formule op de site van FNV Bondgenoten maar eens met deze Hf. 19

21 De BeleidsSpie Beleid en instrumenten Tip 9 De BeleidsSpiegel De BeleidsSpiegel is een instrument waarmee je het preventiebeleid fysieke belasting in je organisatie kunt beoordelen. Waar liggen de sterke en zwakke punten van het beleid? Ga met de BeleidsSpiegel na of er voldoende aandacht wordt besteed aan het voorkomen van fysieke overbelasting Fysiek zwaar werk hoeft niet tot problemen als (rug)klachten, ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid te leiden bij medewerkers in zorginstellingen. Een goed preventiebeleid fysieke belasting helpt deze problemen te voorkomen. De BeleidsSpiegel is een checklist waarmee je bijvoorbeeld als arbocoördinator kunt nagaan of er in het beleid voldoende aandacht wordt besteed aan het voorkomen van fysieke overbelasting. De BeleidsSpiegel kan zelfstandig worden gebruikt of bijvoorbeeld worden ingezet naar aanleiding van de RI&E Zorg. Doelstellingen Met de BeleidsSpiegel wordt inzicht verkregen in: a) de noodzaak tot beleid Is het nodig om een specifiek preventiebeleid fysieke belasting in de zorgorganisatie te voeren? Niet in alle organisaties, of bij alle disciplines, zijn er immers problemen door fysieke overbelasting. b) de kwaliteit van het huidige beleid Als het nodig is om preventiebeleid te voeren, is het de vraag of de kwaliteit van het huidige beleid dan voldoende is. Op welke punten is verbetering nodig? c) richting voor vervolgbeleid Als eenmaal duidelijk is wat de verbeterpunten zijn, geeft de BeleidsSpiegel aan wat de vervolgstappen zijn om deze specifieke punten aan te pakken. Wie? De BeleidsSpiegel is een instrument dat gebruikt kan worden door een functionaris die zich op beleidsniveau bezighoudt met de preventie van fysieke overbelasting in een zorgorganisatie, zoals een arbocoördinator, (bedrijfs)fysio- of ergotherapeut, stafmedewerker of hoofd niet-cliëntgebonden taken. De informatie uit de BeleidsSpiegel maakt de risico s ten aanzien van fysieke overbelasting en hieraan gerelateerd verzuim en mogelijke WAO-instroom inzichtelijk bij het management. 20

PreGo! Tips om fysieke belasting te verminderen Versie niet-cliëntgebonden taken

PreGo! Tips om fysieke belasting te verminderen Versie niet-cliëntgebonden taken PreGo! Tips om fysieke belasting te verminderen Versie niet-cliëntgebonden taken PreGo! Tips om fysieke belasting te verminderen Versie niet-cliëntgebonden taken Met bijdragen van: - Corpus, Foppe Hooghiemstra

Nadere informatie

Praktijkrichtlijnen Fysieke Belasting voor niet-cliëntgebonden werkzaamheden

Praktijkrichtlijnen Fysieke Belasting voor niet-cliëntgebonden werkzaamheden Praktijkrichtlijnen Fysieke Belasting voor niet-cliëntgebonden werkzaamheden Bron Denk bijvoorbeeld aan: De Praktijkrichtlijnen 1. Tillen Laden en lossen, pannen, koffiecontainers, verhuizingen, waszakken,

Nadere informatie

Praktijkrichtlijnen fysieke belasting ambulancezorg

Praktijkrichtlijnen fysieke belasting ambulancezorg Praktijkrichtlijnen fysieke belasting ambulancezorg Bronnen van fysieke belasting De norm Hoe kunnen we dit helderder maken? De situatie en/of de patiënt (operationalisatie) De Praktijkrichtlijn(en) Deze

Nadere informatie

7. Tillen en Dragen. Tillen en Dragen. Fysieke belasting. Het arbothemablad Tillen en Dragen is onderdeel van de Arbocatalogus Tuincentra.

7. Tillen en Dragen. Tillen en Dragen. Fysieke belasting. Het arbothemablad Tillen en Dragen is onderdeel van de Arbocatalogus Tuincentra. Het arbothemablad is onderdeel van de Arbocatalogus Tuincentra. Het is bedoeld voor werkgevers en medewerkers om te voldoen aan de verplichtingen uit de Arbo-wet. Het arbothemablad geeft oplossingen voor

Nadere informatie

RISICORADAR. Handleiding bij de RisicoRadar INDEX 4 AKTIEBLOK-VELLEN EN ANDERE DOCUMENTATIE 3 RISICORADAR. Wat is de RisicoRadar?

RISICORADAR. Handleiding bij de RisicoRadar INDEX 4 AKTIEBLOK-VELLEN EN ANDERE DOCUMENTATIE 3 RISICORADAR. Wat is de RisicoRadar? 4 3 RISICORADAR RISICORADAR Handleiding bij de Wat is de? Werken in de zorg kan zwaar en lichamelijk belastend zijn. Dat geldt ook voor de werkzaamheden van medewerkers van ondersteunende diensten: bijvoorbeeld

Nadere informatie

Tips en trucs voor optimaal gebruik van het zorgbed

Tips en trucs voor optimaal gebruik van het zorgbed Het bedboekje Tips en trucs voor optimaal gebruik van het zorgbed Voor meer informatie Stichting Arbeidsmarkt Ziekenhuizen Postbus 556, 2501 CN Den Haag E staz@caop.nl I www.staz.nl Ziekenhuizen 14 Het

Nadere informatie

Management Summary 5e Landelijke Monitoring Fysieke Belasting Kraamzorg onderzoek in opdracht van A+O VVT

Management Summary 5e Landelijke Monitoring Fysieke Belasting Kraamzorg onderzoek in opdracht van A+O VVT Management Summary 5 e Landelijke Monitoring Fysieke Belasting Kraamzorg 1 onderzoek in opdracht van A+O VVT Stichting Arbeidsmarkt- en Opleidingsbeleid Verpleeg-, Verzorgingshuizen en Thuiszorg (A+O VVT)

Nadere informatie

FYSIEKE BELASTING OP JE WERK PRAAT ER EENS OVER!

FYSIEKE BELASTING OP JE WERK PRAAT ER EENS OVER! FYSIEKE BELASTING OP JE WERK PRAAT ER EENS OVER! Bescherm je lijf! In de gehandicaptenzorg is veel verzuim door rug-, nek- en schouderklachten. Niet zo gek, want je tilt, manoeuvreert en duwt wat af op

Nadere informatie

Rugboekje. Wat kun je zélf doen om rugklachten te voorkomen

Rugboekje. Wat kun je zélf doen om rugklachten te voorkomen Rugboekje Wat kun je zélf doen om rugklachten te voorkomen Als je als verpleegkundige in een ziekenhuis werkt, wordt je lichaam vaak zwaar belast. Denk daarbij aan je nek, knieën, schouders, en vooral

Nadere informatie

Gezond Blijven Werken in de Zorg

Gezond Blijven Werken in de Zorg Gezond Blijven Werken in de Zorg Drs Hanneke Knibbe Drs Nico Knibbe LOCOmotion 1 Veel samengevat in... 2 1. Probleem 2. Arboconvenanten (CAO AG voor de V&V) 3. Bronaanpak 4. Normen 5. Arbocatalogus 3 Arbocatalogi:

Nadere informatie

Dé VCA-specialist van Zuid-Nederland

Dé VCA-specialist van Zuid-Nederland Toolbox: Fysieke belasting Het doel van een toolboxmeeting is om de aandacht en motivatie voor veiligheid en gezondheid binnen het bedrijf te verbeteren. Wat verstaan we onder fysieke belasting? De door

Nadere informatie

Rugboekje Voor medewerkers van de ondersteunende diensten in de gezondheidszorg.

Rugboekje Voor medewerkers van de ondersteunende diensten in de gezondheidszorg. Rugboekje Voor medewerkers van de ondersteunende diensten in de gezondheidszorg. Wat kun je zèlf doen om rugklachten te voorkomen In dit boekje vind je informatie over hoe rugklachten kunnen ontstaan,

Nadere informatie

Volledige naam trainer

Volledige naam trainer De adviseurs voor werkend Nederland Volledige naam trainer +200 (zorg & welzijn) organisaties WWW.VEILIGHEIDSCOACH-ZORG.NL Advies, werkplekonderzoek, scholing Bezoek onze beursstand (No 17) en maak alleen

Nadere informatie

Hoofdstuk 1: cursusbijeenkomst 2, duwen/ trekken/ manoeuvreren..2

Hoofdstuk 1: cursusbijeenkomst 2, duwen/ trekken/ manoeuvreren..2 Inhoudsopgave Hoofdstuk 1: cursusbijeenkomst 2, duwen/ trekken/ manoeuvreren..2 1.1 Introductie 3 1.2 Stellingen en discussie..5 1.3 Praktische oefening en klassikale nabespreking..7 1.4 Theorie overdragen..

Nadere informatie

www.locomotion.nu Het BedBoekje Tips en trucs voor optimaal gebruik van het zorgbed

www.locomotion.nu Het BedBoekje Tips en trucs voor optimaal gebruik van het zorgbed www.locomotion.nu Het BedBoekje Tips en trucs voor optimaal gebruik van het zorgbed nog meer mogelijkheden In dit BedBoekje gaat het met name om de gewone elektrische hoog-laag bedden. Hoewel deze bedden

Nadere informatie

Een werkgever is ook verplicht zich aan allerlei wetten te houden. Een van die wetten is de Arbeidsomstandighedenwet, kortweg de Arbo-wet.

Een werkgever is ook verplicht zich aan allerlei wetten te houden. Een van die wetten is de Arbeidsomstandighedenwet, kortweg de Arbo-wet. Arbo Inhoud Arbowet Als werknemer in een winkel heb je samen met de werkgever afspraken genaakt over het werk dat je doet. Dat zijn niet de enige regels waaraan een bedrijf zich moet houden. We gaan het

Nadere informatie

Ergonomie. Thema. 1 Inleiding

Ergonomie. Thema. 1 Inleiding Thema 8 Ergonomie 1 Inleiding Dit thema gaat over ergonomie. Het woord is je misschien niet bekend, maar ergonomisch werken doe je als het goed is wel. Als zorghulp probeer je zo te werken dat je je lichaam

Nadere informatie

Rrugboekje. Wat kun je zélf doen om rugklachten te voorkomen

Rrugboekje. Wat kun je zélf doen om rugklachten te voorkomen Rrugboekje Wat kun je zélf doen om rugklachten te voorkomen Iinhoud Rugklachten 5 Rugklachten; Hoe kom je eraan? Zwaar tillen 11 Verkeerde houding 19 Stress 27 Rugklachten; Wat kun je eraan doen? Ontspanning

Nadere informatie

vervolg plaatsen cv ketel/boiler/radiator

vervolg plaatsen cv ketel/boiler/radiator Hoe ongunstiger de houding en hoe hoger de tilfrequentie des te lager het maximale tilgewicht mag zijn. Effecten op de gezondheid Door langdurige en zware lichamelijke arbeid (een combinatie van houding,

Nadere informatie

Let op je lijf! Zo werk je prettiger!

Let op je lijf! Zo werk je prettiger! Let op je lijf! Zo werk je prettiger! Tillen, draaien, bukken, kracht zetten. Werken in de schoonmaak kan best zwaar zijn. Dat is op zich niet zo erg. Als je het maar op een gezonde manier doet. En gezond

Nadere informatie

Weer aan de gang na een operatie in de halswervelkolom

Weer aan de gang na een operatie in de halswervelkolom FYSIOTHERAPIE Weer aan de gang na een operatie in de halswervelkolom ADVIES Weer aan de gang na een operatie in de halswervelkolom Wat u zélf kunt doen om voorspoedig te herstellen Er zijn een aantal algemene

Nadere informatie

Rug. boekje PRAKTIJKRICHTLIJNEN OM JE RUG TE BESCHERMEN EEN PRAKTISCHE GIDS VOOR ALLE ZORGVERLENERS IN DE GEHANDICAPTENZORG

Rug. boekje PRAKTIJKRICHTLIJNEN OM JE RUG TE BESCHERMEN EEN PRAKTISCHE GIDS VOOR ALLE ZORGVERLENERS IN DE GEHANDICAPTENZORG Rug boekje EEN PRAKTISCHE GIDS VOOR ALLE ZORGVERLENERS IN DE GEHANDICAPTENZORG PRAKTIJKRICHTLIJNEN OM JE RUG TE BESCHERMEN Rug boekje EEN PRAKTISCHE GIDS VOOR ALLE ZORGVERLENERS IN DE GEHANDICAPTENZORG

Nadere informatie

RSI. Informatie voor werknemers en werkgevers

RSI. Informatie voor werknemers en werkgevers RSI Informatie voor werknemers en werkgevers RSI RSI (Repetitive Strain Injury) is de veelgebruikte verzamelnaam voor klachten aan nek, bovenrug, schouders, armen, polsen en handen. Deze klachten komen

Nadere informatie

PreGo! Tips om fysieke belasting te verminderen Versie Zorg

PreGo! Tips om fysieke belasting te verminderen Versie Zorg PreGo! Tips om fysieke belasting te verminderen Versie Zorg PreGo! Tips om fysieke belasting te verminderen Versie Zorg Met bijdragen van: Colofon Amelieke Brinkhoff Aletta den Boer Alien van Beukering

Nadere informatie

ZORG VOOR THUISZORG. Werkpakket Aanpak fysieke belasting

ZORG VOOR THUISZORG. Werkpakket Aanpak fysieke belasting ZORG VOOR THUISZORG Werkpakket Aanpak fysieke belasting Convenant Arbeidsomstandigheden Thuiszorg, een initiatief van: ministeries SZW en VWS, LVT, BTN, ABVAKABO FNV, CNV Publieke Zaak, NU 91, LAD 2003

Nadere informatie

Praktische tips In dit boekje vind je enkele handige tips om fysieke overbelasting te voorkomen als je werkt met kinderen.

Praktische tips In dit boekje vind je enkele handige tips om fysieke overbelasting te voorkomen als je werkt met kinderen. Praktische tips In dit boekje vind je enkele handige tips om fysieke overbelasting te voorkomen als je werkt met kinderen. Bron: http://www.fcb.nl/kinderopvang/arbo/fysieke-belasting/tips/ Gemakkelijk

Nadere informatie

Stofzuigers en schrobmachines

Stofzuigers en schrobmachines Stofzuigers en schrobmachines Ergonomische eisen en aanbevelingen Zo werk je prettiger! Stofzuigen is voor veel schoonmakers dagelijkse kost. Schoonmakers van kantoren, vliegtuigen, treinen en bussen besteden

Nadere informatie

Praktijkregels voor fysieke belasting in de thuiszorg Huishoudelijke zorg

Praktijkregels voor fysieke belasting in de thuiszorg Huishoudelijke zorg Stilstaan bij bewegen Praktijkregels voor fysieke belasting in de thuiszorg Huishoudelijke zorg Huishoudelijke zorg Voorwoord In 1995 heeft de Arbeidsinspectie het rapport Een goede zuster tilt er niet

Nadere informatie

BOEKJE. Alles wat medewerkers van ondersteunende diensten in de VVT moeten weten om klachten aan rug, nek en schouders te voorkomen

BOEKJE. Alles wat medewerkers van ondersteunende diensten in de VVT moeten weten om klachten aan rug, nek en schouders te voorkomen DOE BOEKJE Alles wat medewerkers van ondersteunende diensten in de VVT moeten weten om klachten aan rug, nek en schouders te voorkomen Armheffing Het werken met de handen boven schouderhoogte noemen we

Nadere informatie

Aanpak fysieke belasting gehandicaptenzorg

Aanpak fysieke belasting gehandicaptenzorg C o l o f o n W e r k p a k k e t Aanpak fysieke belasting gehandicaptenzorg Dit is een uitgave in opdracht van sociale partners in de gehandicaptenzorg en overheid (VGN, ABVAKABO FNV, CNV Publieke Zaak,

Nadere informatie

Veiligheid, gezondheid, welzijn (ARBO)

Veiligheid, gezondheid, welzijn (ARBO) .1 Personeelsbeleid: 1.5.2 arbobeleid Pagina 1 van 7 Veiligheid, gezondheid, welzijn (ARBO) Nummer: 4.1.1.5.2 Doel van de procedure: Beheerder v.d. procedure: Werkwijze: vastleggen van het arbobeleid,

Nadere informatie

Basisinspectiemodule

Basisinspectiemodule Basisinspectiemodule FYSIEKE BELASTING Duwen en trekken (Met het gehele lichaam) Deze BasisInspectieModule (BIM) is opgesteld aan de hand van de stand van de techniek en is geschreven voor intern gebruik

Nadere informatie

in de ggz Fysieke belasting Praktijkrichtlijnen fysieke belasting voor de ggz

in de ggz Fysieke belasting Praktijkrichtlijnen fysieke belasting voor de ggz Gezonderzorgen in de ggz Fysieke belasting Praktijkrichtlijnen fysieke belasting voor de ggz Fysieke belasting Werkpakket bij het arboconvenant 2001 Gezonderzorgen in de ggz Colofon Uitgave September

Nadere informatie

WerkPlekCheck Zorg. Maak werk van je werkplek!

WerkPlekCheck Zorg. Maak werk van je werkplek! WerkPlekCheck Zorg Maak werk van je werkplek! Colofon Uitgave Sectorfondsen Zorg en Welzijn, maart 2002 Sectorfondsen Zorg en Welzijn is een samenwerkingsverband van werkgevers en werknemers in de zorgsector

Nadere informatie

Handleiding Verbetercheck in teams

Handleiding Verbetercheck in teams Handleiding Verbetercheck in teams Praktisch hulpmiddel om de Verbetercheck in een team toe te passen 22 maart 2011 Betrokken partijen: Teksten en advies: Huub Pennock en Alex van der Wal 1 Inleiding De

Nadere informatie

vervolg Transport van zware materialen horizontaal en verticaal

vervolg Transport van zware materialen horizontaal en verticaal een blessure. Maar het kan ook de druppel zijn waardoor je gedurende kortere of langere tijd niet meer kunt werken. Ook kan er overbelasting ontstaan door het lichaam langere tijd bloot te stellen aan

Nadere informatie

Globale beoordeling fysieke belasting bij particulier verhuisvervoer

Globale beoordeling fysieke belasting bij particulier verhuisvervoer Globale beoordeling fysieke belasting bij particulier verhuisvervoer Verhuizers hebben te maken met werkzaamheden die fysiek overbelastend kunnen zijn. Voorbeelden hiervan zijn: Tillen van zware voorwerpen,

Nadere informatie

Duwen en trekken (Met het gehele lichaam)

Duwen en trekken (Met het gehele lichaam) Basisinspectiemodule FYSIEKE BELASTING Basisdocument voor een inspectiemodule op maat (sectorspecifiek) over dit onderwerp Duwen en trekken (Met het gehele lichaam) Deze BasisInspectieModule (BIM) is opgesteld

Nadere informatie

2010-2011 FWG in vogelvlucht

2010-2011 FWG in vogelvlucht 1 2010-2011 FWG in vogelvlucht 2 Inhoud Functiewaardering in het kort 3 FWG en uw salaris 4 Hoe is de zwaarte van uw functie bepaald? 5 Beschrijven 5 Waarderen met FWG 3.0 6 IJ kfuncties 7 Toetsing en

Nadere informatie

www.gezonduitgeven.nl Checklist werkplekinstelling voor de medewerker

www.gezonduitgeven.nl Checklist werkplekinstelling voor de medewerker Basis checklist voor een gezonde werkplek Een goede werkhouding is van belang om prettig en gezond te werken. Met deze basis checklist kun je je werkplek zo instellen dat je gezondheidsklachten zoveel

Nadere informatie

Ook zo n gezonde. beeldschermwerker? dé specialist in arbeid en gezondheid

Ook zo n gezonde. beeldschermwerker? dé specialist in arbeid en gezondheid Ook zo n gezonde beeldschermwerker? dé specialist in arbeid en gezondheid Test: zit jij goed achter je beeldscherm? 1. Zijn je bovenbenen horizontaal? JA NEE 2. Staan je beide voeten plat op de grond?

Nadere informatie

Lage Rugpijn, Aspecifieke Lage Rugpijn, Lumbago, Spit,

Lage Rugpijn, Aspecifieke Lage Rugpijn, Lumbago, Spit, Lage Rugpijn, Aspecifieke Lage Rugpijn, Lumbago, Spit, Wat is lage rugpijn? Lage rugpijn zit onderin de rug. Soms straalt de pijn uit naar de billen of naar een of beide bovenbenen. De pijn kan plotseling

Nadere informatie

Subject: Taak 1.2.20

Subject: Taak 1.2.20 Taak 1.2.20 Tutor : vd Biggelaar Mentor : vd Biggelaar Klas : MT1A Gemaakt door : Tommy & Paul van der Linden 1 Inhoud! Taak 1.2.20 Inhoud!... 2 Inleiding... 3 Trekken en Duwen... 4 Tillen... 4 Zitten...

Nadere informatie

Tillen. Tips voor werknemers voor veilig tillen

Tillen. Tips voor werknemers voor veilig tillen Tillen Tips voor werknemers voor veilig tillen Inleiding Tillen en dragen zijn veel voorkomende vormen van lichamelijk zwaar werk. Bij te zwaar tillen en dragen wordt vooral de rug overbelast. Ook kunnen

Nadere informatie

Informatiemateriaal ergonomie

Informatiemateriaal ergonomie H6 Informatiemateriaal HSEQ Blijf alert tijdens het werk. Bij twijfel: stel je vraag, begin niet of leg het werk stil! Sinds de eerste succesvolle boring op het Nederlands continentaal plat in 1970, is

Nadere informatie

Inhoud. Functiewaardering in het kort. FWG en uw salaris

Inhoud. Functiewaardering in het kort. FWG en uw salaris FWG in Vogelvlucht Inhoud Functiewaardering in het kort 3 FWG en uw salaris 5 Hoe is de zwaarte van uw functie bepaald? Beschrijven Waarderen met FWG 3.0 IJkfuncties Toetsing en besluit 7 7 9 10 11 Wat

Nadere informatie

Checklist werkplekinstelling voor de werknemer

Checklist werkplekinstelling voor de werknemer Checklist werkplekinstelling voor de werknemer Basis checklist voor een gezonde werkplek Een goede werkhouding is van belang om prettig en gezond te werken. Met deze basis checklist kun je je werkplek

Nadere informatie

Beeldschermwerk en werken in de e-gemeente

Beeldschermwerk en werken in de e-gemeente Beeldschermwerk en werken in de e-gemeente Gezond werken aan het beeldscherm (voor medewerkers) Brochure voor medewerkers over het voorkomen van gezondheidsklachten door beeldschermwerk Inhoudsopgave Gezond

Nadere informatie

Ergonomie in de supermarkt. Infodocument

Ergonomie in de supermarkt. Infodocument Ergonomie in de supermarkt Infodocument 201506/Provikmo-I-2001 Ergonomie in de supermarkt 1 Inleiding Fysieke belasting is de belasting, die spieren en gewrichten ondervinden, tijdens lichamelijke arbeid.

Nadere informatie

Hernia met een radiculair syndroom in de lage rug Adviezen & oefeningen. Afdeling Fysiotherapie IJsselland Ziekenhuis

Hernia met een radiculair syndroom in de lage rug Adviezen & oefeningen. Afdeling Fysiotherapie IJsselland Ziekenhuis Hernia met een radiculair syndroom in de lage rug Adviezen & oefeningen Afdeling Fysiotherapie IJsselland Ziekenhuis Inleiding U bent patiënt op de afdeling neurologie van het IJsselland Ziekenhuis. Er

Nadere informatie

MEDEWERKERS VRAGENLIJST BRANCHE-RIE TECHNISCHE GROOTHANDEL

MEDEWERKERS VRAGENLIJST BRANCHE-RIE TECHNISCHE GROOTHANDEL 1 Betrekken medewerkers bij de uitvoering van de RI&E. Medewerkers zijn een belangrijke bron van informatie over veiligheid en gezondheid op het werk. Zij hebben belang bij veilige en gezonde werkomstandigheden.

Nadere informatie

Til les, les 2. A : Hogerop in bed verplaatsen bij een persoon die nog veel zelf kan Beginsituatie: Een persoon onderuitgezakt in bed

Til les, les 2. A : Hogerop in bed verplaatsen bij een persoon die nog veel zelf kan Beginsituatie: Een persoon onderuitgezakt in bed Til les, les 2 Inhoudsopgave : Algemene instructies : blz. 1 A : hogerop in bed verplaatsen (geleid) actief blz. 1 A 1 : even uit bed blz. 1 A 2 : met een bruggetje blz. 2 A 3 : bruggetje en glijzeil blz.

Nadere informatie

Wat doe jij? Wat doe je nou eigenlijk? Wat doe jij? Analyseren. TilThermometer. BeleidsSpiegel: Nico Knibbe, LOCOmotion

Wat doe jij? Wat doe je nou eigenlijk? Wat doe jij? Analyseren. TilThermometer. BeleidsSpiegel: Nico Knibbe, LOCOmotion Wat doe jij? Wat doe je nou eigenlijk???? Nico Knibbe, LOCOmotion Wat doe jij? Analyseren? Analyseren BeleidsSpiegel TilThermometer RisikoRadar BeleidsSpiegel: check op managementniveau is alles er wat

Nadere informatie

Hogeschool van Amsterdam. Beeldschermwerk? Voorkom RSI!

Hogeschool van Amsterdam. Beeldschermwerk? Voorkom RSI! Hogeschool van Amsterdam Beeldschermwerk? Voorkom RSI! RSI, dat krijg ik toch niet, dat krijgen anderen... Iedereen die dagelijks langer dan 2 uur ononderbroken op de computer werkt loopt het risico om

Nadere informatie

Gezond en veilig werken. Je hebt t zelf in de hand.

Gezond en veilig werken. Je hebt t zelf in de hand. Gezond en veilig werken. Je hebt t zelf in de hand. Advies en informatie voor werknemers Gezond en veilig werken. Je hebt t zelf in de hand. Gezond en veilig werken, je goed voelen en dat blijven doen,

Nadere informatie

Leefregels voor een goed herstel na een operatie in de halswervelkolom

Leefregels voor een goed herstel na een operatie in de halswervelkolom Fysiotherapie Leefregels voor een goed herstel na een operatie in de halswervelkolom Uw operatie is achter de rug. Dat het tijd kost om volledig van de ingreep te herstellen spreekt voor zich. Factoren

Nadere informatie

Adviezen voor een goed herstel in de eerste weken na de ingreep

Adviezen voor een goed herstel in de eerste weken na de ingreep Weer op de been na een hernia-operatie Adviezen voor een goed herstel in de eerste weken na de ingreep Extra aandacht voor uw houding Uw herniaoperatie is achter de rug. En natuurlijk wilt u het alledaagse

Nadere informatie

Dienst PBW 1. Wat is ergonomie

Dienst PBW 1. Wat is ergonomie 22-9-2015 AZ Groeninge Kortrijk AZ Groeninge Preventie en bescherming Ergonomie Ann Debaere September 2015 Fusieziekenhuis ontstaan uit de vier algemene ziekenhuizen in Kortrijk. 1 2 Dienst PBW 1. Wat

Nadere informatie

Hoe blijf je er gezond bij?

Hoe blijf je er gezond bij? Het Nieuwe Werken Hoe blijf je er gezond bij? Aandachtspunten bij een verantwoorde introductie W&V-64L240-A5 folder_07_def.indd 1 10-09-10 09:19 W&V-64L240-A5 folder_07_def.indd 2 10-09-10 09:19 Het Nieuwe

Nadere informatie

Bouw en werking van de rug

Bouw en werking van de rug Hou je rug gezond 60% tot 90% van de volwassenen krijgt ooit te maken met rugklachten. Nochtans kan je rugklachten voorkomen door rekening te houden met een aantal principes. In deze folder komen allerlei

Nadere informatie

Notitie. Preventiebeleid. Fysieke belasting

Notitie. Preventiebeleid. Fysieke belasting Notitie Preventiebeleid Fysieke belasting P&O De Lichtenvoorde versie 2 Status Beleidsnotitie Preventiebeleid Fysieke belasting Auteur(s), adviseur personeelszaken Datum januari 2005 Bespreking MT Datum

Nadere informatie

10 Met haptonomie agressie voorkomen

10 Met haptonomie agressie voorkomen 10 Met haptonomie agressie voorkomen AGRESSIE Praktijkinformatie Gevoel voor grenzen Bewust aanraken Bewust bewegen EN Met haptonomie agressie voorkomen Agressief gedrag van de cliënt is niet altijd alleen

Nadere informatie

Fysieke belasting in de bouw. Veilig en gezond werken

Fysieke belasting in de bouw. Veilig en gezond werken Fysieke belasting in de bouw Veilig en gezond werken De Inspectie SZW werkt samen aan eerlijk, gezond en veilig werk en bestaanszekerheid voor iedereen 1 Fysieke belasting Werken in de bouw is zwaar. Mensen

Nadere informatie

niveau 2, 3, 4 thema 5.4

niveau 2, 3, 4 thema 5.4 Ergonomie niveau 2, 3, 4 thema 5.4 Bedrijfscultuur Arbeidsomstandigheden Wat staat er in de Arbowet? Zitten, staan en tillen RSI Bedrijfscultuur Veel mensen hebben hun eigen werk en werken op een bepaalde

Nadere informatie

Gezond werken in de zorg

Gezond werken in de zorg Gezond werken in de zorg Blijf in gesprek VOOR LEIDING- GEVENDE GEZOND WERKEN IN DE ZORG Blijf in gesprek Hoe ervaren uw medewerkers hun gezondheid en werkbelasting? In dit boekje staat de test Gezond

Nadere informatie

Tips voor de beeldschermwerkplek

Tips voor de beeldschermwerkplek Tips voor de beeldschermwerkplek 1. Werkplek De juiste stoelinstelling Bij een goede stoelhoogte moeten uw voeten plat op de grond kunnen staan en de bovenbenen horizontaal blijven. Kan er nog een vuist

Nadere informatie

Vijf technieken om te tillen

Vijf technieken om te tillen Vijf technieken om te tillen dé specialist in arbeid en gezondheid Kies de juiste techniek Als je iets wilt tillen, kun je dat op verschillende manieren doen. Een bekende techniek is die waarin je diep

Nadere informatie

Praktijkregels voor fysieke belasting in de thuiszorg Hulpmiddelen zorg

Praktijkregels voor fysieke belasting in de thuiszorg Hulpmiddelen zorg Stilstaan bij bewegen Praktijkregels voor fysieke belasting in de thuiszorg Hulpmiddelen zorg Hulpmiddelen zorg Voorwoord In 1995 heeft de Arbeidsinspectie het rapport Een goede zuster tilt er niet zwaar

Nadere informatie

Ook zo n gezonde. dé arbo- en verzuimspecialisten in transport en logistiek

Ook zo n gezonde. dé arbo- en verzuimspecialisten in transport en logistiek Ook zo n gezonde RUG? dé arbo- en verzuimspecialisten in transport en logistiek Test: zorg jij wel goed voor je rug? 1. Wat doe je na een lange rit? a Je springt uit je cabine. b Je stapt rustig uit. 2.

Nadere informatie

Cambridge Health Plan Benelux BV

Cambridge Health Plan Benelux BV Wanneer doet u deze oefeningen? Doe deze minstens 3 keer per week en al vrij snel voelt u verandering in uw lichaam. Ook krijgt u meer zelfvertrouwen. Naast deze oefeningen zorgt een dagelijkse wandeling

Nadere informatie

Checklist voor opsporen beeldschermgebonden lichamelijke klachten

Checklist voor opsporen beeldschermgebonden lichamelijke klachten Checklist voor opsporen beeldschermgebonden lichamelijke klachten vhp ergonomie Huygensstraat 13a 2515 BD s-gravenhage t 070 389 2010 e info@vhp-ergonomie.nl i www.vhp-ergonomie.nl 1 Blok 1: klachten 1

Nadere informatie

Adviezen om uw rug te sparen

Adviezen om uw rug te sparen Ergotherapie Adviezen om uw rug te sparen Het Antonius Ziekenhuis vormt samen met Thuiszorg Zuidwest Friesland de Antonius Zorggroep Inhoudsopgave 1. Ergotherapie Doel van de ergotherapie Wat kan de ergotherapie

Nadere informatie

STASTEUN EN IN HOOGTE VERSTELBARE VOUWTAFEL

STASTEUN EN IN HOOGTE VERSTELBARE VOUWTAFEL 2 PERSOONLIJKE BESCHERMINGSMIDDELEN; STASTEUN EN VOUWTAFEL ASAMENVATTING BDOCUMENTATIE STASTEUN EN IN HOOGTE VERSTELBARE VOUWTAFEL Het Arboconvenant Textielverzorging is een afspraak van het ministerie

Nadere informatie

Werken met beeldschermen

Werken met beeldschermen Werken met beeldschermen Beeldschermwerk 080909.docVersie: 01/08/2012 Pagina 1 van 8 WERKEN MET BEELDSCHERMEN Werken met beeldschermen kan leiden tot o.a. oogvermoeidheid, hoofdpijn, rug- en nekklachten.

Nadere informatie

Arbocatalogus pkgv-industrie Fysieke belasting

Arbocatalogus pkgv-industrie Fysieke belasting Arbocatalogus pkgv-industrie Fysieke belasting De arbocatalogus pkgv-industrie is een in fasen ontwikkelde catalogus die beheerd wordt door het Verbond Papier- en Kartonproducerende en -verwerkende industrieën.

Nadere informatie

11 Omgaan met verbale agressie

11 Omgaan met verbale agressie 11 Omgaan met verbale agressie AGRESSIE Praktijkinformatie Welke vormen zijn er? Hoe buig je opkomende verbale agressie om? Hoe en wanneer stel je je grens? EN Omgaan met verbale agressie Tip 1 Herken

Nadere informatie

32 Kwaliteitsbevordering

32 Kwaliteitsbevordering DC 32 Kwaliteitsbevordering 1 Inleiding In dit thema gaan we in op de begrippen kwaliteit, kwaliteitszorg en kwaliteitsbeleid. Het zijn onderwerpen die niet meer weg te denken zijn uit het Nederland van

Nadere informatie

Samen in gesprek over plezier in het werk

Samen in gesprek over plezier in het werk Samen in gesprek over plezier in het werk Gesprekshandleiding Samen in gesprek over plezier in het werk Inleiding Werkdruk is een ervaring. Twee mensen in dezelfde situatie, in dezelfde organisatie kunnen

Nadere informatie

Aanpak agressie & geweld Veilig Werken in de Zorg

Aanpak agressie & geweld Veilig Werken in de Zorg Aanpak agressie & geweld Veilig Werken in de Zorg Incident? Actie! 1 e bijeenkomst 1 oktober 2015 Sander Flight Deel I Introductie over het Actieplan Veilig Werken in de Zorg Door Miriam Kop Zorgbranches

Nadere informatie

Stenose- en/of herniaoperatie Oefeningen voor herstel

Stenose- en/of herniaoperatie Oefeningen voor herstel Stenose- en/of herniaoperatie Oefeningen voor herstel H15.016-01 Inhoudsopgave Inleiding... 2 Vóór de operatie... 2 Thuis oefenen... 2 Lees deze adviezen vast goed door... 2 De dag van de operatie... 3

Nadere informatie

HET RUGBOEKJE! www.sociaalfondstaxi.nl ALLES WAT JE MOET WETEN OVER HET VOORKOMEN VAN LICHAMELIJKE KLACHTEN ALS JE WERKT IN DE TAXI BRANCHE

HET RUGBOEKJE! www.sociaalfondstaxi.nl ALLES WAT JE MOET WETEN OVER HET VOORKOMEN VAN LICHAMELIJKE KLACHTEN ALS JE WERKT IN DE TAXI BRANCHE Sociaal Fonds Taxi vervult binnen de taxibranche de rol van toezichthouder en kenniscentrum op het gebied van Opleidingen, Arbo, Veiligheid en CAO Taxivervoer. Werkgevers en werknemers mogen rekenen op

Nadere informatie

De trap op of aflopen: Probeer uw lichaam rechtop te houden en niet voorover te kantelen.

De trap op of aflopen: Probeer uw lichaam rechtop te houden en niet voorover te kantelen. GEBRUIKSAANWIJZING Welkom! Een gezonde wervelkolom: Stress en de dagelijkse bezigheden dragen bij aan het ontwikkelen van slechte gewoontes als het gaat om de zorg voor onze wervelkolom. Er zijn bijvoorbeeld

Nadere informatie

Zwanger (geweest)? Spieren rondom uw bekken trainen? Klachten voorkomen en/of verminderen? voorkom bekkenpijn FYSIOHOLLAND

Zwanger (geweest)? Spieren rondom uw bekken trainen? Klachten voorkomen en/of verminderen? voorkom bekkenpijn FYSIOHOLLAND FYSIOHOLLAND voorkom bekkenpijn Zwanger (geweest)? Spieren rondom uw bekken trainen? Klachten voorkomen en/of verminderen? De therapeuten van FysioHolland geven tips. Veel vrouwen krijgen tijdens of na

Nadere informatie

Lage rugpijn. Voor meer informatie over onze organisatie kijkt u op: www.fydee.nl

Lage rugpijn. Voor meer informatie over onze organisatie kijkt u op: www.fydee.nl Lage rugpijn Voor meer informatie over onze organisatie kijkt u op: www.fydee.nl Inleiding Lage rugpijn Rugklachten komen veel voor. 4 van de 5 mensen heeft weleens te maken met rugpijn. In veel gevallen

Nadere informatie

Glaszetter. Het belangrijkste bouwwerk ben je zelf. Alles wat je moet weten over gezond en veilig glaszetten. Informatie voor de werknemer

Glaszetter. Het belangrijkste bouwwerk ben je zelf. Alles wat je moet weten over gezond en veilig glaszetten. Informatie voor de werknemer Glaszetter Het belangrijkste bouwwerk ben je zelf Alles wat je moet weten over gezond en veilig glaszetten Informatie voor de werknemer Zwaar werk Het dragen en plaatsen van ruiten is lichamelijk zwaar

Nadere informatie

Workshop De preventiemedewerker neemt de leiding, 25 oktober 2012

Workshop De preventiemedewerker neemt de leiding, 25 oktober 2012 Workshop De preventiemedewerker neemt de leiding, 25 oktober 2012 Uitwerking van de resultaten, 6 nov. 2012 Pieter Diehl (Voorzitter BvAA en Management & Consultant bij Edux te Breda, pdiehl@edux.nl) Jos

Nadere informatie

Het betrekken van medewerkers bij de uitvoering van de RI&E

Het betrekken van medewerkers bij de uitvoering van de RI&E Het betrekken van medewerkers bij de uitvoering van de RI&E Medewerkers zijn een belangrijke bron van informatie over veiligheid en gezondheid op het werk. Zij hebben belang bij veilige en gezonde werkomstandigheden.

Nadere informatie

Van lig naar zit en vise-versa. A1: actief

Van lig naar zit en vise-versa. A1: actief til les, les 3 Inhoudsopgave : Algemene structies blz. 1 Van lig naar zit en vise versa blz. 2 A 1 : actief blz. 2 A 2 : geleid actief blz. 3 A 3 : met papegaai blz. 4 A 4 : passief blz. 4 A 5 : 2 hulpverleners

Nadere informatie

In balans door. centreren

In balans door. centreren In balans door centreren Centreren Om je lichaam en geest op een lijn te brengen is centreren een belangrijke vaardigheid. In eerste instantie is centreren je aandacht naar je een punt 3 tot 5 centimeter

Nadere informatie

Gezond werken met. rolcontainers

Gezond werken met. rolcontainers Gezond werken met rolcontainers Op de juiste manier inzetten Rolcontainers: ze worden veel gebruikt. Het werken met rolcontainers kan echter lichamelijk belastend zijn. Daarom is het belangrijk rolcontainers

Nadere informatie

Zitten, staan, heffen

Zitten, staan, heffen Centrum Basiseducatie Brusselleer Oefenmap lezen en schrijven p. 1 Ai, mijn rug Zitten, staan, heffen Meer dan de helft van de Belgen heeft wel eens pijn in de rug. De meesten zijn er na 4 tot 6 weken

Nadere informatie

Gezond werken met. de handpallettruck. dé arbo- en verzuimspecialisten in transport en logistiek

Gezond werken met. de handpallettruck. dé arbo- en verzuimspecialisten in transport en logistiek Gezond werken met de handpallettruck dé arbo- en verzuimspecialisten in transport en logistiek Op de juiste manier inzetten Gezond(er) werken Veel bedrijven gebruiken handpallettrucks voor het verplaatsen

Nadere informatie

Adviezen bij KANS/rsi

Adviezen bij KANS/rsi Adviezen bij KANS/rsi U bent momenteel in behandeling wegens klachten aan arm, nek en schouders. Dit wordt ook wel KANS/rsi genoemd. Het begrip RSI (Repetitive Strain Injury) heeft in de praktijk een groot

Nadere informatie

Van Voor naar Achter, Van Links naar Rechts.

Van Voor naar Achter, Van Links naar Rechts. Van Voor naar Achter, Van Links naar Rechts. Een onderzoek naar de belasting tijdens het rijden en manoeuvreren met tilliften en andere voorzieningen in de zorg in opdracht van het Ministerie van Sociale

Nadere informatie

! Nico Knibbe, Hanneke Knibbe LOCOmotion!! verbeteren, veranderen. hoe doe ik dat?!!!!!

! Nico Knibbe, Hanneke Knibbe LOCOmotion!! verbeteren, veranderen. hoe doe ik dat?!!!!! Nico Knibbe, Hanneke Knibbe LOCOmotion verbeteren, veranderen. hoe doe ik dat? 1 2 3 4 Hoe? Visie? SMART geformuleerde doelen? Stappenplan? Werkgroep? Training? Monitoring? Etc??. een van de meest voorkomende

Nadere informatie

SPEELWIJZE LEKKER BLIJVEN WERKEN SPEL

SPEELWIJZE LEKKER BLIJVEN WERKEN SPEL SPEELWIJZE LEKKER BLIJVEN WERKEN SPEL De huidige arbeidsmarkt ziet er heel anders uit dan die van vroeger: we veranderen vaker van baan of de inhoud ervan verandert, banen zijn minder zeker en de groei

Nadere informatie

Dental Experience Special

Dental Experience Special Dental Experience Special ERGONOMIE academy Maak van gezond werken een routine Marleen Diemel, ergonomisch adviseur voor Dental Union en bedrijfsfysiotherapeut bij Ergo Exam www.dentalunion.nl Beleef het

Nadere informatie