The Devil s Advocate. De negatieve weergave van advocaten in film

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "The Devil s Advocate. De negatieve weergave van advocaten in film"

Transcriptie

1 The Devil s Advocate De negatieve weergave van advocaten in film Essay Kunst en Recht ( ) Naam: K.E.A. de Beer Studentnummer: Datum: 27 mei 2009

2 Inhoudsopgave Pagina 1. Inleiding 3 2. De weergave van advocaten in film 3 3. Het imago van advocaten 4 4. Oorzaken van het negatieve imago advocaten 5 5. De invloed van de werkelijkheid op film 7 6. De invloed van film op de werkelijkheid 8 7. Consequenties 9 8. The End Literatuurlijst 11 2

3 1. Inleiding Wat hebben Liar Liar, The Firm, Primal Fear, The Rainmaker, Michael Clayton en The Devil s Advocate met elkaar gemeen? Het zijn allemaal films van de afgelopen jaren waarin de advocatuur negatief wordt weergegeven. Advocaten worden in films afgebeeld als geldwolven, slechte ouders, criminelen en zelfs als de duivel. In films van voor de jaren zeventig werden advocaten nog als helden afgebeeld. Advocaten kwamen in films over als strijders voor een nobele zaak. Een goed voorbeeld hiervan is de door Gregory Peck gespeelde Atticus Finch in To Kill a Mocking Bird uit Atticus wordt aangesteld om een zwarte man te verdedigen die onterecht wordt beschuldigd van het verkrachten van een blank meisje. Ondanks protesten vanuit de blanke gemeenschap voert Atticus zijn taak meer dan goed uit. Hij blijft daarnaast in zijn privé-leven als persoon volledig overeind staan. Atticus is een keurige man, hij is geliefd in zijn buurt, hij is een ideale werkgever en een ideale vader voor zijn moederloze kinderen. Een advocaat als Atticus Finch is na de jaren zeventig bijna niet meer op het witte doek verschenen. Na de jaren zeventig wordt de advocaat (en met name advocaten bij grote advocatenkantoren 1 ) steeds negatiever afgespiegeld. Het negatieve imago van advocaten heerst niet alleen in film. In werkelijkheid is het imago van advocaten met name in de Verenigde Staten zeer negatief. In mijn essay beschrijf ik de relatie tussen het imago van advocaten in film en het imago van advocaten in realiteit. Ik geef eerst weer op welke wijze advocaten negatief worden afgebeeld in films van de afgelopen jaren. Daarna behandel ik een aantal onderzoeken naar de publieke opinie over advocaten en de oorzaken van het negatieve imago. Vervolgens bespreek ik de wisselwerking tussen de beeldvorming in film en realiteit. Tot slot behandel ik de consequenties van een frequent negatieve weergave van advocaten in film. Het essay is hoofdzakelijk gebaseerd op onderzoek en films uit de Verenigde Staten. In de Verenigde Staten worden immers veel meer films geproduceerd dan in Nederland. Bovendien is in de Verenigde Staten veel onderzoek gedaan naar dit onderwerp. De onderzoeken zijn volgens mij ook relevant voor in Nederland. Veel van de Amerikaanse films bereiken de bioscopen en televisies in Nederland. In de slotparagraaf ga ik hier nader op in. 2. De weergave van advocaten in film Advocaten in films van de afgelopen jaren worden op verschillende manieren negatief weergegeven. Een onderscheid dient te worden gemaakt tussen de advocaat in zijn privéleven en de advocaat als beroepsbeoefenaar. Op het witte doek komen advocaten in hun privé-leven slecht over. De advocaat in films beschikt over negatieve karaktereigenschappen. Bovendien hebben advocaten in film vaak een miserabel persoonlijk leven. In films wordt naar mijn mening een verband gesuggereerd tussen het uitoefenen van het beroep en het miserabele persoonlijk leven. De eigenschappen die bij een advocaat in film vaak terugkomen zijn onder meer; arrogant, onbeschoft, onpersoonlijk en egocentrisch. Het personage Martin Vail (Richard Gere) uit Primal Fear voldoet bijvoorbeeld aan deze eigenschappen. Advocaten in film trachten in hun privé-leven ook regelmatig hun eigen verkeerde gedrag goed te praten. 1 M. Asimow, Embodiment of evil; Law firms in the movies, UCLA Law Review, Volume 48, No. 6, (August 2001), p

4 Nog een aspect dat opvalt aan advocaten in film is dat zij aan een vorm van verslaving lijden. George Clooney in Michael Clayton is gokverslaafd, Paul Newman in The Verdict is alcoholist en Sean Penn in Carlito s way is verslaafd aan cocaïne. Advocaten hebben in films over het algemeen een miserabel persoonlijk leven. In films wordt gesuggereerd dat de hoge werkdruk in de advocatuur de oorzaak is. De personages zijn zelden een goede echtgenoot en/of ouder. Een verband wordt gelegd tussen de zware werktijden van een advocaat en de korte tijd die daardoor over blijft voor een persoonlijk leven. Het beeld van de echtgenote die om negen uur met koud eten zit te wachten op haar overwerkende man komt dan ook veel voor. Tom Cruise in The Firm spendeert bijna al zijn tijd op kantoor terwijl zijn huwelijk uit elkaar valt. Een aspect dat ook regelmatig voorkomt is ontrouw binnen het huwelijk. Een personage gaat bijvoorbeeld vreemd met een collega of cliënt met wie veel wordt samengewerkt. Het ouderschap en de advocatuur lijken op het witte doek ook moeilijk te combineren. Advocaten lijken meer tijd te hebben voor hun cliënten dan voor hun kinderen. Jim Carrey mist in Liar Liar ondanks vele beloftes de verjaardag van zijn zoontje. Dit geldt overigens niet alleen voor mannen. Ook Julia Roberts laat haar vriend in Erin Brockovich voortdurend op haar kinderen passen zodat zij aan het werk kan. De advocaat in de uitoefening van zijn beroep wordt tevens negatief afgeschilderd. In films worden twee uitersten gebruikt: de op geld beluste advocaat bij een groot bekend advocatenkantoor en de jonge, startende, incompetente advocaat. Grote advocatenkantoren worden in film bijna altijd negatief afgeschilderd. De advocatenkantoren en de daar werkzame advocaten komen onpersoonlijk over. Het advocatenkantoor is een onderneming waar geld moet worden verdiend. Het kantoor en de medewerkers hebben daar veel voor over. Advocaten moeten hun zaken ten koste van alles winnen. Het feit dat af en toe een ethische grens wordt overschreden doet niet terzake. Advocaten in films hebben bijvoorbeeld: gebruik gemaakt van valse getuigenissen (Liar Liar), nauwe contacten met de onderwereld en maken zich zelfs schuldig aan criminele activiteiten (The Firm). De tegenpool van de advocaat bij een groot kantoor is de jonge startende advocaat. Matt Damon in The Rainmaker is hiervan een goed voorbeeld. De jonge advocaat heeft geen ervaring in de rechtszaal. Tijdens de rechtszaak wordt hij voortdurend gecorrigeerd door een sympathieke rechter. De advocaat gaat bovendien met een collega naar het ziekenhuis om nieuwe cliënten te werven. Een ander goed voorbeeld van het zogenaamde ambulance chasing is The Sweet Hereafer. Het publiek ervaart dergelijke werving over het algemeen niet als ethisch verantwoord. Beginnende advocaten komen in films amateuristisch en onervaren over en handelen niet altijd in het belang van hun cliënten. Een bekend verschijnsel dat niet perse eigen is aan één van de typen advocaten als hierboven beschreven is disloyaliteit aan de cliënt. Een advocaat distantieert zich van een duistere cliënt of verliest expres zijn zaak (bijvoorbeeld in Cape Fear en Sleepers). Het publiek juicht deze vorm van handelen van de advocaat hoogstwaarschijnlijk toe. Disloyaliteit aan de cliënt kwalificeert echter niet als een goede beroepsuitoefening. 3. Het imago van advocaten In de Verenigde Staten en in Nederland is onderzoek gedaan naar het imago van advocaten. Uit onderzoek in de Verenigde Staten blijkt dat het aanzien van advocaten enorm is gedaald de afgelopen dertig jaar. De advocatuur werd voorheen gezien als een prestigieuze doch 4

5 betrouwbare beroepsgroep. Uit het onderzoek blijkt echter dat de laatste jaren advocaten steeds minder worden vertrouwd. 2 In Nederland is onder meer uitgebreid onderzoek gedaan in opdracht van de Nederlandse Orde van Advocaten (NOVA). 3 Het onderzoek betreft het imago van de advocatuur in Nederland. In het voorwoord van het onderzoek blijkt dat de NOVA vermoedt dat het imago van advocaten veelal eenzijdig is en niet positief. Het imago zou mede totstandkomen door de wijze waarop advocaten in films en tv-series worden afgeschilderd. 4 Uit het onderzoek blijkt dat het beeld van advocaten niet heel eenzijdig is maar ook weer niet positief. De ondervraagden associëren advocaten over het algemeen met het strafrecht. Dit geldt volgens mij overigens niet alleen voor advocaten maar voor de associatie met het recht in algemeenheid. Één van de kritiekpunten is dat advocaten zware criminelen buiten de gevangenis houden. Een tweede punt van kritiek zijn de tarieven die advocaten hanteren. De tarieven worden bestempeld als zeer hoog. Dit leidt bij een deel van de ondervraagden tot negatieve beschrijvingen als geldwolven en geldbelust. De ondervraagden maken zich bovendien zorgen om de integriteit en onafhankelijkheid van advocaten. De advocatuur zou niet transparant genoeg zijn. Bij de negatieve beschrijvingen van advocaten worden onder meer genoemd; geldbelust, het helpen van criminelen, arrogant, onbetrouwbaar, glad, onpersoonlijk en het hebben van weinig tijd voor de cliënt. De percentages bij de negatieve beschrijvingen vallen mijns inziens mee in vergelijking met de resultaten uit de Verenigde Staten. Het opvallende is dat de ondervraagden die zelf ervaringen hebben met de advocatuur beschrijvingen als duur, gemakzuchtig en onpersoonlijk gebruiken. De ondervraagden zonder eigen ervaring gebruiken beschrijvingen als geldbelust, het helpen van criminelen en onbetrouwbaar. 5 Deze negatieve eigenschappen zijn terug te zien bij advocaten in films. Het lijkt mij aannemelijk dat deze categorie ondervraagden zijn opinie onder meer baseert op de beeldvorming die wordt gecreëerd door films. De negatieve beschrijvingen van de advocatuur komen immers grotendeels overeen met de negatieve weergave van advocaten in films. 4. Oorzaken van het negatieve imago advocaten Over de oorzaken van het negatieve imago van advocaten wordt veel gespeculeerd. Volgens mij bestaan een aantal negatieve vooroordelen over advocaten. Mensen associëren een aantal negatieve eigenschappen met advocaten. Uit het onderzoek voor de NOVA kwamen onder meer naar voren; duur, geldwolven, arrogant, afstandelijk en associaties met de onderwereld. De ondervraagden hadden ook positieve beschrijvingen van advocaten. Het verschil is mijn inziens dat de negatieve beschrijvingen veel meer worden benadrukt en bevestigd. De advocatuur is veel meer aanwezig in de samenleving dan veertig jaar geleden. De burger wordt door middel van eigen ervaring, media, film, televisie en ervaring van derden steeds meer geconfronteerd met advocaten. 2 M. Asimow, Bad lawyers in the movies, Nova Law Review, Volume 24, N.2/2000, p In maart 2009 is overigens ook onderzoek gedaan TROS Radar. Een deel van de resultaten komt overeen met het onderzoek in opdracht van de NOVA. Het onderzoek van de NOVA is echter uitgebreider. De onderzoeksresultaten van de TROS Rader zijn te raadplegen via; 4 Blauw Research, Het imago van de advocaat Een onderzoek naar het imago van de advocatuur in Nederland voor de Nederlandse Orde van Advocaten, juni 2006, p Blauw Research, Het imago van de advocaat Een onderzoek naar het imago van de advocatuur in Nederland voor de Nederlandse Orde van Advocaten, juni 2006, p. 4-5,

6 De afgelopen decennia heeft zowel in de Verenigde Staten als in Nederland juridisering van de samenleving plaatsgevonden. Binnen de samenleving wordt steeds meer gereguleerd. Door de regulering wordt ook meer geprocedeerd. Het aantal advocaten is hierdoor aanzienlijk gestegen. In Nederland is in de periode van 1996 tot 2000 het aantal advocaten met ruim zestig procent toegenomen tot een aantal van veertienduizend. 6 Mensen komen zelf veel sneller in aanraking met een advocaat dan veertig jaar geleden. Dit heeft mede te maken met de huidige problemen in de maatschappij. Veel van de problemen worden middels juridische procedures afgewikkeld waar een advocaat bij betrokken is. De advocaat is bijvoorbeeld betrokken bij het strafrecht (criminaliteit), bij echtscheidingen, arbeidsconflicten en vorderingen van schadevergoedingen op grond van wanprestatie. Mensen bevinden zich reeds in een negatieve situatie wanneer zij in aanraking komen met een advocaat. De negatieve associatie met de advocaat komt dan snel tot stand. Mensen interpreteren bepaalde eigenschappen als een bevestiging van hun negatieve vooroordelen. Een veel gehoorde klacht betreft de hoge tarieven die advocaten hanteren. De tarieven zouden niet in verhouding staan tot de prestatie. Hoge tarieven leiden tot kwalificaties als geldwolf of geldbelust. Zakelijkheid en het bewaren van enige afstand tot de cliënt wordt opgevat als onpersoonlijkheid en een gebrek aan interesse. De advocaat is tevens meer terug te zien in de media, film en televisie in vergelijking met veertig jaar geleden. Advocaten komen mijn inziens nagenoeg altijd negatief in beeld in de media. De vrijspraak van een crimineel wordt vaak toegeschreven aan de advocaat. Leuzen als de advocaat heeft weer een crimineel buiten de gevangenis weten te houden volgen. Hieruit vloeit de sterke associatie van de advocatuur met de onderwereld voort. Fouten van advocaten worden in de media breed uitgemeten. Positieve prestaties van advocaten komen in de media nauwelijks aan bod. Interviews met advocaten in praatprogramma s laten niet altijd een positieve indruk achter. Het verdedigen van een standpunt tot in het uiterste wordt als betweterig en arrogant beschouwd. Bepaalde advocaten worden zelfs beschuldigd van het te veel opzoeken van de media. In de Verenigde Staten komt de advocaat nog veel meer voor in de media dan in Nederland. Processen worden in de Verenigde Staten behandeld als belangrijke sportevenementen. Een voorbeeld hiervan is het proces van O.J. Simpson dat uitgebreid in het nieuws is behandeld. Naderhand is veel kritiek geleverd op het optreden van advocaat Johnnie Cochran. Film en televisie dragen ook bij aan het negatieve imago van advocaten. De advocaat komt veel voor in televisieseries en film. In Duitsland is onderzoek gedaan naar de aanwezigheid van de advocaat op de televisie. Als de kijker zou willen kan een groot gedeelte van de dag alleen maar worden gekeken naar series en/of films met in de hoofdrol een advocaat. 7 In televisieseries en films wordt het negatieve imago van advocaten bevestigd. Ervaringen van vrienden, familie en kennissen dragen ook bij aan de bevestiging van het imago van advocaten. Mijn inziens wordt veelal gezocht naar bevestiging van de vooroordelen. Mensen hebben wel degelijk positieve ervaringen met advocaten. Echter door de continue bevestiging van het negatieve imago in onder meer films en de media worden deze ervaringen gezien als uitzondering op de regel S. Machura and S. Ulbrich, Law in Film: Globalizing the Hollywood Courtroom Drama, Journal of Law and Society, Volume 28, nr. 1, march 2001, p

7 5. De invloed van de werkelijkheid op film Uit onderzoek uit de Verenigde Staten en Nederland blijkt dat het imago van advocaten negatief is. Het is echter niet vanzelfsprekend dat advocaten in film eveneens een slecht imago hebben. Waarom worden advocaten in film negatief weergegeven? Films weerspiegelen vaak de problematiek, publieke opinie en interesses van de tijd waarin zij zijn gemaakt. De kans dat films worden gemaakt over onderwerpen die op dat moment geen rol spelen in een samenleving leven is zeer klein. Mensen gaan films kijken over onderwerpen waarin zij zijn geïnteresseerd. De laatste decennia bestaan bijvoorbeeld zorgen omtrent de klimaatveranderingen op de wereld. Deze zorgen zijn terug te zien op het witte doek. Films als Twister, The Day after Tomorrow en An Inconvenient Truth behoren tot het huidige aanbod uit Hollywood. Hetzelfde proces vindt mijn inziens plaats met betrekking tot het recht en de advocatuur. Het recht is altijd al een interessant onderwerp voor de filmindustrie geweest. Een juridische procedure is een goed uitgangspunt voor een verhaal. Dit geldt met name voor dramatische verhalen maar ook voor komedies. Daarnaast is de rechtszaal een ideale setting voor de strijd tussen protagonist en antagonist. 8 Hierboven gaf ik reeds aan dat sprake is van een vergaande juridisering van de samenleving. Het recht speelt een steeds grotere rol in de maatschappij. Steeds meer burgers komen zelf in aanraking met het recht en de advocatuur. Mensen raken hierdoor meer geïnteresseerd in het recht. De toename aan interesse in het recht heeft effect op het gebruik van recht in televisieprogramma s, literatuur en film. Legal thrillers van bijvoorbeeld John Grisham worden de afgelopen twintig jaar zeer goed verkocht. Het recht vindt ook veel vaker zijn weg naar het witte doek. Advocaten zijn hierdoor ook steeds vaker in films te zien. In de meeste films wordt de heersende publieke opinie over een onderwerp weergegeven. Gezien het feit dat de advocatuur in de werkelijkheid over een negatief imago beschikt wordt de advocaat in film negatief weergegeven. Het publiek heeft een negatief beeld van de advocatuur. Dit beeld verwachten zij terug te zien op het witte doek. Wanneer in films een uiterst positief beeld van advocaten zou worden geschetst zou dit voor veel kijkers niet overeenkomen met de werkelijkheid. De verwachtingen van kijkers mogen niet volledig teleur worden gesteld. Kijkers willen films zien waarin herkenbare situaties voorkomen. Het is de taak van de makers van de film om een film te maken waaruit kijkers conclusies kunnen trekken met betrekking tot hun eigen leven, ervaringen en opvattingen. 9 In Amerika waar de opinie over advocaten nog negatiever is dan in Nederland worden dan ook bewust scripts geschreven waarin advocaten negatief worden weergegeven. Het zijn deze scripts die worden uitgekozen door producenten aangezien mensen voor deze films naar de bioscoop komen. 10 Het negatieve imago van advocaten wordt mijn inziens ook gebruikt om het entertainmentgehalte van films te creëren. In veel films vindt vaak een strijd plaats tussen goed en kwaad. Gezien het negatieve imago van de advocatuur is het een logische keuze om de advocaat of het advocatenkantoor als het kwaad weer te geven. De bekende voorbeelden hiervan zijn de advocatenkantoren zijn The Firm en The Devil s Advocate. Zelfs als in een film ook een goede advocaat rondloopt blijft de negatieve weergave van advocaten 8 S. Greenfield and G. Osborn, Where cultures collide: The characterization of law and lawyers in film, International Journal of the Sociology of Law, Volume 23, 1995, p S. Machura and S. Ulbrich, Law in Film: Globalizing the Hollywood Courtroom Drama, Journal of Law and Society, Volume 28, nr. 1, march 2001, p M. Asimow, Bad lawyers in the movies, Nova Law Review, Volume 24, N.2/2000, p

8 overheersen. Bovendien komt een advocaat in films zelden zowel beroepsmatig als in zijn privé-leven positief over. Een advocaat is of beroepsmatig of in zijn persoonlijk leven succesvol maar niet allebei. In films wordt zelden de exacte werkelijkheid weergegeven. In het algemeen is sprake van enige overdrijving. Desondanks schemert mijn inziens het werkelijke negatieve imago van advocaten door in films. De negatieve publieke opinie over advocaten heeft invloed op de weergave van advocaten in films. 6. De invloed van film op de werkelijkheid Niet alleen wordt film door de werkelijkheid beïnvloedt, film beïnvloedt ook de werkelijkheid. De invloed van film en televisie op beeldvorming is op eigen ervaringen na erg groot. De impact van beeld in vergelijking met bijvoorbeeld literatuur is zeer krachtig en blijvend. Bepaalde beelden maken zo n indruk dat die de rest van het leven niet meer worden vergeten. Mensen ontvangen dagelijks allerlei beelden via film en televisie. Deze beelden dragen bij aan de beeld- en opinievorming over bepaalde onderwerpen. In onderzoek uit de Verenigde Staten wordt het voorbeeld gebruikt van de beeldvorming over de oorlog in Vietnam. Wanneer men bij jongere generaties nagaat waar zij hun beeldvorming op baseren komt men snel uit bij films als Platoon, Born on the Fourth of July en Apocalypse Now. 11 Een belangrijke theorie aangaande het effect van televisie op beeldvorming is de cultivatietheorie. Hoewel de cultivatietheorie televisie betreft lijkt mij dat een vergelijkend uitgangspunt voor film geldt. De cultivatie-theorie stelt dat de blootstelling aan een terugkerend patroon van beelden, bepaalde basisveronderstellingen over sociale feiten, normen en waarden cultiveert bij kijkers. De blootstelling beïnvloedt de opvattingen van kijkers over de werkelijkheid. In België is bijvoorbeeld een onderzoek gedaan naar het effect van de weergave van reanimatie in fictieve medische series. Uit het onderzoek blijkt dat kijkers het slagingspercentage van reanimatie hoger inschatten dan het in werkelijkheid is. Zij baseren dit op het aantal succesvolle reanimaties dat in televisieseries wordt getoond. Het gevolg hiervan is dat mensen hun keuze om wel of niet te worden gereanimeerd deels baseren op het beeld dat wordt gecreëerd in fictieve televisieseries. 12 Hetzelfde proces vindt mijn inziens plaats bij de negatieve weergave van advocaten in film. Wanneer advocaten voortdurend negatief in beeld worden gebracht in film gaan kijkers dit beeld voor werkelijkheid aanzien. Kijkers gaan de negatieve weergave van de karaktereigenschappen en het beroepsmatig gedrag van de advocaat in film als realiteit beschouwen. De invloed van het beeld is nog sterker wanneer mensen niet over relevante persoonlijke ervaringen beschikken. Indien men als jurist naar advocaten in films kijkt valt meteen op dat een verschil bestaat met de juridische werkelijkheid. Uiteraard wordt enige kern van waarheid weergegeven met betrekking tot de juridische wereld maar deze is over het algemeen overdreven en gedramatiseerd. Het doel van film is dan ook niet perse de realiteit weer te geven maar het entertainen van kijkers. Dit brengt met zich mee dat bepaalde beroepen zeer stereotype en irrealistisch worden neergezet. Iemand die niet dagelijks te maken heeft met advocaten zal minder goed kunnen beoordelen of de weergave van advocaten in film verschilt van de werkelijkheid. Zij gaan geloven dat de negatieve weergave van advocaten film een afspiegeling is van de realiteit. Een ander voorbeeld van foutieve beeldvorming door film 11 M. Asimow, Bad lawyers in the movies, Nova Law Review, Volume 24, N.2/2000, p K. Damiaans, Analyse van medische hulpverlening in fictieseries. - Inhoudsanalyse van 'Spoed' en empirisch onderzoek, Katholieke Universiteit Leuven, ,

9 betreft juryrechtspraak. Doordat in films (en televisieseries) uit de Verenigde Staten juryrechtspraak wordt laten zien zijn mensen in Nederland in de waan dat in Nederland sprake is van juryrechtspraak. Zelfs wanneer sprake is van eigen ervaring corrigeert de ervaring niet perse het beeld dat is gevormd door film. Wanneer bijvoorbeeld een positieve ervaring met een advocaat heeft plaatsgevonden wordt dit gezien als een uitzondering op de regel. Tegelijkertijd moet niet worden vergeten dat films wel een hoog realiteitsgehalte hebben. Televisieseries en films over advocaten komen hoewel zij het recht en de beroepsgroep niet altijd correct weergeven wel reëel over. Twee aspecten dragen bij aan de geloofwaardigheid van film. 13 Ten eerste wordt de geloofwaardigheid dat men te maken heeft met de realiteit versterkt door het continu herhalen van bepaalde scènes en gebeurtenissen. Hierboven is reeds het voorbeeld van het tonen van juryrechtspraak in films genoemd. Hoe vaker een gebeurtenis wordt getoond des te sneller kijkers de gebeurtenis voor realiteit aanhouden. Een tweede aspect is dat producenten veel doen aan het creëren van het realiteitsgehalte in films. Bij het maken van films en televisieseries over advocaten worden voortdurend advocaten geraadpleegd. De kans dat kijkers de beelden voor werkelijkheid aanzien wordt hiermee verhoogd. Indien kijkers de weergave van advocaten in films voor realiteit houden zullen zij een negatief oordeel over advocaten op na gaan houden. De voortdurende negatieve weergave van advocaten in film leidt derhalve tot een daadwerkelijk negatief imago van advocaten. 7. Consequenties In Nederland is geen onderzoek gedaan dat specifiek gericht is op de invloed van de negatieve weergave van advocaten in film op de werkelijke publieke opinie. In de Verenigde Staten is wel onderzoek gedaan naar de effecten van de negatieve weergave van advocaten in film. De negatieve weergave in film leidt tot een nog slechter imago van advocaten in de Verenigde Staten. Het beeld dat van advocaten wordt geschetst komt echter niet overeen met de werkelijkheid. Veel advocaten voeren hun werkzaamheden goed uit en leiden een goed persoonlijk leven. Het zijn echter wel de advocaten die in de dagelijkse werkelijkheid functioneren die last ondervinden van het negatieve imago dat in films wordt geschetst. Mijn inziens mogen de effecten van de negatieve weergave niet te makkelijk worden gerelativeerd. De negatieve weergave van advocaten in film leidt tot een permanente demonisering van een beroepsgroep. Met name voor advocaten en juristen zelf is dit hoogst ergerlijk. Advocaten in de Verenigde Staten moeten zichzelf continu verdedigen wanneer zij voor de zoveelste keer worden beoordeeld als geldwolf of ambulance chaser. Uit onderzoek in de Verenigde Staten blijkt dat sommige advocaten hierdoor hun werk devalueren en minder bevrediging uit hun werk halen. Uit hetzelfde onderzoek blijkt dat voortdurend wantrouwen van de advocaat door de cliënt leidt tot hogere advocaatkosten. Cliënten willen van alle handelingen in hun zaak documentatie en bevestiging zien. Telefoongesprekken, afspraken met de tegenpartij en afspraken met de griffier moeten worden gedocumenteerd. Dergelijke documentatie leidt tot hogere kosten voor de cliënt. Niet alleen ontvangt de cliënt een hogere factuur, een relatie tussen cliënt en advocaat gebaseerd op wantrouwen werkt niet effectief en efficiënt. De meest kwalijke consequentie ligt in het feit dat de Verenigde Staten juryrechtspraak kent. Het negatieve imago van advocaten kan het gevolg hebben dat juryleden bij voorbaat ervan uitgaan dat advocaten hen trachten te misleiden. Wanneer juryleden bij voorbaat niet 13 K. Damiaans, Analyse van medische hulpverlening in fictieseries. - Inhoudsanalyse van 'Spoed' en empirisch onderzoek, Katholieke Universiteit Leuven, ,

10 aannemen wat advocaten betogen kan juryrechtspraak niet goed functioneren. Dit kan onder meer leiden tot de weigering van jurydienst. Bovendien kan de situatie ontstaan dat juryleden hun oordeel niet meer vellen op basis van het bewijs maar op persoonlijke voorkeur. Indien juryleden wantrouwend staan tegenover het optreden van advocaten kiezen zij wellicht voor de advocaat die nog het meest sympathiek overkomt. Een dergelijke gang van zaken is met name zeer kwalijk in strafrechtzaken. Het verdedigen van een verdachte die alle schijn tegen heeft wordt dan bijna onmogelijk gemaakt The End In de Verenigde Staten is veel meer onderzoek gedaan naar het imago van advocaten, de relatie met de weergave van advocaten in film en de consequenties. Hoewel het imago van advocaten in Nederland minder negatief is dan in de Verenigde Staten denk ik dat onderzoek naar deze onderwerpen wel degelijk nuttig kan zijn. Films uit de Verenigde Staten bereiken Nederland immers ook. Bovendien worden ook in Nederlandse films advocaten niet altijd positief weergegeven. Een mooi voorbeeld hiervan vormt Advocaatje leef je nog? van Jeroen Berkvens over strafpleiter Paul Bovens. Bovens stopte als advocaat nadat een aanslag was gepleegd op zijn kantoor in Utrecht. De documentairemaker volgt Bovens in het leven nadat hij is gestopt met werken. Bovens overdenkt zijn leven in de advocatuur. In de documentaire passeren diverse negatieve vooroordelen de revue. Bijvoorbeeld: de hoge tarieven, de associatie met de onderwereld, het ten kosten van alles en iedereen winnen van de zaak, het buiten de gevangenis houden van criminelen, het dure huis en de dure auto en het statige kantoor. Het is een uitermate gestileerde documentaire, waarbij geen stijlmiddel wordt geschuwd om Bovens op een bepaalde manier neer te zetten. Een mooi voorbeeld vormt het moment dat Bovens vertelt over het horen van getuigen (tevens slachtoffers) die volledig worden doorgezaagd en als wrak worden achtergelaten. Het is onduidelijk in hoeverre hij nog achter deze handelingen staat. Op het moment van vertellen ziet de kijker slechts het silhouette van Bovens in een donkere kamer alsof hij zelf een verdachte is. Ondanks dat het verhaal van Bovens oprecht overkomt vraag ik mij af wat voor beeld de kijker overhoudt aan de advocatuur. Ik neig eerlijk gezegd toch naar een negatieve indruk. Mijn inziens heeft de negatieve weergave van advocaten in film ook invloed op de publieke opinie in Nederland. Uit het onderzoek in opdracht voor de NOVA blijkt dat ook in Nederland de advocaat niet over een positief imago beschikt. Een aanzienlijk deel van de ondervraagden had echter geen persoonlijke ervaring met een advocaat. Het is naar mijn mening aannemelijk dat een deel van deze ondervraagden zijn mening onder mee op films heeft gebaseerd. De weergave van advocaten in film heeft invloed op de werkelijke opinie over advocaten. Daarnaast wordt het negatieve imago van advocaten ook in Nederland voortdurend bevestigd in de media. Indien in Nederland het imago van de advocatuur verslechtert betekent dit dat de bepaalde consequenties die in de Verenigde Staten plaatsvinden zich ook in Nederland voor kunnen gaan doen. Met name de voortdurende demonisering van een beroepsgroep en het verstoren van de relatie tussen advocaat en cliënt lijken mij geen wenselijke ontwikkelingen. Daarnaast kan men zich afvragen of de negatieve weergave überhaupt wenselijk is? Grotendeels is dit imago natuurlijk onterecht. Veel advocaten werken hard voor hun cliënten, werken tegen normale tarieven, overschrijden geen ethische grenzen en hebben een goed persoonlijk leven. Is de permanente demonisering van een beroepsgroep überhaupt rechtvaardig? Naar mijn mening zou onderzoek in Nederland naar het imago van advocaten, de relatie met de negatieve weergave van advocaten in film en de consequenties hiervan interessant en nuttig zijn. 14 M. Asimow, Bad lawyers in the movies, Nova Law Review, Volume 24, N.2/2000, p

11 9. Literatuurlijst Aangehaalde literatuur Greenfield and Osborn 1995 S. Greenfield and G. Osborn, Where cultures collide: The characterization of law and lawyers in film, International Journal of the Sociology of Law, Volume 23, Asimow 2000 M. Asimow, Bad lawyers in the movies, Nova Law Review, Volume 24, N.2/2000. Asimow 2001 M. Asimow, Embodiment of evil; Law firms in the movies, UCLA Law Review, Volume 48, No. 6, (August 2001). Machura and Ulbrich 2001 S. Machura and S. Ulbrich, Law in Film: Globalizing the Hollywood Courtroom Drama, Journal of Law and Society, Volume 28, nr. 1, march Damiaans 2003 K. Damiaans, Analyse van medische hulpverlening in fictieseries - Inhoudsanalyse van 'Spoed' en empirisch onderzoek, Katholieke Universiteit Leuven, Geraadpleegde literatuur Asimow 1996 M. Asimow, When Lawyers were heroes, University of San Francisco Law Review, Volume 30, Number 4 (1996). Berets 1998 R. Berets, Lawyers in Film: 1996, Legal Studies Forum, Volume 22, Number 1/2/3 (1998). Verstraten 2008 P. Verstraten, Kernthema s in de Filmwetenschap, Amsterdam: Boom Onderwijs Onderzoek Blauw Research 2006 Blauw Research, Het imago van de advocaat Een onderzoek naar het imago van de advocatuur in Nederland voor de Nederlandse Orde van Advocaten, juni

Moral Misfits. The Role of Moral Judgments and Emotions in Derogating Other Groups C. Wirtz

Moral Misfits. The Role of Moral Judgments and Emotions in Derogating Other Groups C. Wirtz Moral Misfits. The Role of Moral Judgments and Emotions in Derogating Other Groups C. Wirtz Mensen die als afwijkend worden gezien zijn vaak het slachtoffer van vooroordelen, sociale uitsluiting, en discriminatie.

Nadere informatie

Artikelen. Een terugblik op het ouderlijk gezin. Arie de Graaf

Artikelen. Een terugblik op het ouderlijk gezin. Arie de Graaf Artikelen Een terugblik op het ouderlijk gezin Arie de Graaf Driekwart van de kinderen die in de jaren zeventig zijn geboren, is opgegroeid bij twee ouders. Een op de zeven heeft een scheiding van de ouders

Nadere informatie

Resultaten onderzoek seksualiteit

Resultaten onderzoek seksualiteit Resultaten onderzoek seksualiteit Augustus 2015 In opdracht van Way of Life en de NPV Uitgevoerd door Direct Research www.wayoflife.nl www.npvzorg.nl Conclusies Kennis Seksuele voorlichting Opvattingen

Nadere informatie

5 Samenvatting en conclusies

5 Samenvatting en conclusies 5 Samenvatting en conclusies In 2008 werden in Nederland bijna 5,2 miljoen mensen het slachtoffer van criminaliteit (cbs 2008). De meeste van deze slachtoffers kregen te maken met diefstal of vernieling,

Nadere informatie

Concurrentiekracht van de Nederlandse ondernemer

Concurrentiekracht van de Nederlandse ondernemer samenvatting onderzoek Concurrentiekracht van de Nederlandse ondernemer Kwalitatief internationaal onderzoek onder ondernemers in buurlanden over zakendoen met Nederlandse bedrijven Hoe is het gesteld

Nadere informatie

Wat is realiteit? (interactie: vraagstelling wie er niet gelooft en wie wel)

Wat is realiteit? (interactie: vraagstelling wie er niet gelooft en wie wel) Wat is realiteit? De realiteit is de wereld waarin we verblijven met alles wat er is. Deze realiteit is perfect. Iedere mogelijkheid die we als mens hebben wordt door de realiteit bepaald. Is het er, dan

Nadere informatie

Samenvatting 2-meting effectonderzoek integratiecampagne. Onderzoek onder autochtone Nederlanders

Samenvatting 2-meting effectonderzoek integratiecampagne. Onderzoek onder autochtone Nederlanders Samenvatting 2-meting effectonderzoek integratiecampagne Onderzoek onder autochtone Nederlanders Samenvatting 2-meting effectonderzoek integratiecampagne Onderzoek onder autochtonen 1) Integratiecampagne

Nadere informatie

Beleidsplan 2012 t/m 2016

Beleidsplan 2012 t/m 2016 Beleidsplan 2012 t/m 2016 Mei 2012 Beleidsplan 2012 t/m 2016 Inleiding Dit beleidsplan is het resultaat van een voortgaand proces, waar we sinds twee jaar aan werken. In die periode is het volgende gebeurd.

Nadere informatie

Dag van de Scheiding. Dag van de Scheiding

Dag van de Scheiding. Dag van de Scheiding Wat maakt een scheidingsproces tot een succes? De onderstaande steekwoorden geven de kern weer van de gegeven antwoorden op de vraag wat een scheidingsproces tot een succes maakt: Kunt u vijf aspecten

Nadere informatie

Lezing cliëntenparticipatie en ervaringsdeskundigheid

Lezing cliëntenparticipatie en ervaringsdeskundigheid Lezing cliëntenparticipatie en ervaringsdeskundigheid Wanneer we praten over cliëntenparticipatie is het belangrijk om een onderscheid te maken tussen enerzijds de individuele en de collectieve cliëntenparticipatie.

Nadere informatie

STIJLEN VAN BEÏNVLOEDING. Inleiding

STIJLEN VAN BEÏNVLOEDING. Inleiding STIJLEN VAN BEÏNVLOEDING Inleiding De door leidinggevenden gehanteerde stijlen van beïnvloeding kunnen grofweg in twee categorieën worden ingedeeld, te weten profileren en respecteren. Er zijn twee profilerende

Nadere informatie

5. Overtuigingen. Gelijk of geluk? Carola van Bemmelen Food & Lifestylecoaching. Jouw leven op dit moment weerspiegelt exact jouw overtuigingen

5. Overtuigingen. Gelijk of geluk? Carola van Bemmelen Food & Lifestylecoaching. Jouw leven op dit moment weerspiegelt exact jouw overtuigingen 5. Overtuigingen Jouw leven op dit moment weerspiegelt exact jouw overtuigingen Een overtuiging is een gedachte die je hebt aangenomen als waarheid doordat ie herhaaldelijk is bevestigd. Het is niet meer

Nadere informatie

2011-2015. Beleidsplan Stichting De Upside van Down

2011-2015. Beleidsplan Stichting De Upside van Down 2011-2015 Beleidsplan Stichting De Upside van Down Caroline Belle 2011-2015 Inhoud Inleiding. pagina 03 Hoofdstuk 1, Uitgangspunten. pagina 05 Hoofdstuk 2, Visie pagina 06 Hoofdstuk 3, Doelstellingen.

Nadere informatie

Imago. Belang van beeldvorming

Imago. Belang van beeldvorming Imago Belang van beeldvorming Een helder beeld van imago Mensen zijn sociale wezens en willen graag geaccepteerd worden. Bewust of onbewust zijn wij daarom met regelmaat bezig met het beeld dat anderen

Nadere informatie

VROUWELIJKE PARTNERS IN DE TOP ADVOCATUUR

VROUWELIJKE PARTNERS IN DE TOP ADVOCATUUR VROUWELIJKE PARTNERS IN DE TOP ADVOCATUUR FEITEN EN CIJFERS Onderzoeksgegevens Onder wie: partners van de 30 grootste advocatenkantoren in Nederland Gezocht: 3 vrouwelijke en 3 mannelijke partners per

Nadere informatie

Dit werk is gelicenseerd onder een Creative Commons Naamsvermelding-GeenAfgeleideWerken 3.0 Unported licentie. Resultaten SJBN Enquête 2012

Dit werk is gelicenseerd onder een Creative Commons Naamsvermelding-GeenAfgeleideWerken 3.0 Unported licentie. Resultaten SJBN Enquête 2012 Dit werk is gelicenseerd onder een Creative Commons Naamsvermelding-GeenAfgeleideWerken 3.0 Unported licentie Resultaten SJBN Enquête 2012 Inhoudsopgave Achtergrond Resultaten enquête Steekproef Algehele

Nadere informatie

WHITEPAPER FASHION 22% VAN NEDERLANDERS IS VOORLOPER OP HET GEBIED VAN KLEDING 75% VAN NEDERLANDERS STAAT OPEN VOOR NIEUWE AANBIEDERS VAN KLEDING

WHITEPAPER FASHION 22% VAN NEDERLANDERS IS VOORLOPER OP HET GEBIED VAN KLEDING 75% VAN NEDERLANDERS STAAT OPEN VOOR NIEUWE AANBIEDERS VAN KLEDING WHITEPAPER FASHION 75% VAN NEDERLANDERS STAAT OPEN VOOR NIEUWE AANBIEDERS VAN KLEDING 22% VAN NEDERLANDERS IS VOORLOPER OP HET GEBIED VAN KLEDING Vooral vrouwen zijn geïnteresseerd in kleding. Zij zoeken

Nadere informatie

Y-BOCS. Alvorens te beginnen met het stellen van de vragen, geef eerst een definitie van dwanggedachten en dwanghandelingen.

Y-BOCS. Alvorens te beginnen met het stellen van de vragen, geef eerst een definitie van dwanggedachten en dwanghandelingen. Y-BOCS Algemene instructies Het is de bedoeling dat deze vragenlijst wordt gebruikt als een semi-gestructureerd interview. De interviewer dient de items in de aangegeven volgorde af te nemen en de vragen

Nadere informatie

Klanttevredenheidsonderzoek Bureau Wbtv 2015

Klanttevredenheidsonderzoek Bureau Wbtv 2015 Klanttevredenheidsonderzoek Bureau Wbtv 1 Juni 1 Doel van het onderzoek is het verkrijgen van inzicht in de huidige mate van tevredenheid van tolken en vertalers, afnemers van tolk- en vertaaldiensten

Nadere informatie

Bijlage 1: NO2-concentratiemetingen Utrecht, verkennende metingen luchtkwaliteit (zonder analysecertificaten), Buro Blauw

Bijlage 1: NO2-concentratiemetingen Utrecht, verkennende metingen luchtkwaliteit (zonder analysecertificaten), Buro Blauw Inhoud Stop het schoonrekenen Bijlage 1: NO2-concentratiemetingen Utrecht, verkennende metingen luchtkwaliteit (zonder analysecertificaten), Buro Blauw Bijlage 2: Metingen vergeleken met berekeningen,

Nadere informatie

Een interpretatie van communicatie Rumi Knoppel

Een interpretatie van communicatie Rumi Knoppel Deel 1 Een interpretatie van communicatie Rumi Knoppel Voorwoord Om te beginnen met het uiteenzetten van een interpretatie van communicatie en de daarbij behorende analyse ben ik gehouden om aan te geven

Nadere informatie

Klaverblad Verzekeringen. Wat te doen bij letselschade?

Klaverblad Verzekeringen. Wat te doen bij letselschade? Klaverblad Verzekeringen Wat te doen bij letselschade? Klaverblad Verzekeringen Afrikaweg 2 2713 AW Zoetermeer Postbus 3012 2700 KV Zoetermeer sinds 1850 Telefoon 079-3 204 204 Fax 079-3 204 291 Internet

Nadere informatie

8 Politieke processen: omgaan met macht

8 Politieke processen: omgaan met macht 8 Politieke processen: omgaan met macht Politieke processen: omgaan met macht 3 Inleiding 3 De organisatie: formeel en feitelijk 3 De academische organisatie 5 Tactische hulpmiddelen 5 Voorbereiding 6

Nadere informatie

TBS uit de gratie. K.P.M.A. Muis L. van der Geest

TBS uit de gratie. K.P.M.A. Muis L. van der Geest K.P.M.A. Muis L. van der Geest Samenvatting en conclusies in hoofdpunten In 2008 en 2009 is er sprake van een opvallende daling van het aantal tbs-opleggingen met bevel tot verpleging. Het is onwaarschijnlijk

Nadere informatie

Enquête functiewaardering voortgezet onderwijs

Enquête functiewaardering voortgezet onderwijs Enquête functiewaardering voortgezet onderwijs Nico van Kessel (ITS) en Robert Sikkes (AOb) november 2005 Voorwoord In de maanden oktober en november heeft het ITS voor de AOb een enquête uitgevoerd onder

Nadere informatie

Hoe word je succesvol in sales

Hoe word je succesvol in sales Hoe word je succesvol in sales Verkopen gaat niet vanzelf. Zeker niet in deze tijd. Toch zijn nog steeds veel verkopers erg succesvol. Dat komt niet door het product of de dienst die ze aanbieden, maar

Nadere informatie

Het Wie, Wat en Hoe vanwelzorg in 2012

Het Wie, Wat en Hoe vanwelzorg in 2012 Het Wie, Wat en Hoe vanwelzorg in 2012 En hoe de puzzelstukjes Of hoe de puzzelstukjes precies in elkaar precies passen in elkaar passen Onze Visie Wie we willen zijn in 2012 1 1 Als marktleider in het

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Voorwoord 5. Inleiding 11

Inhoudsopgave. Voorwoord 5. Inleiding 11 Inhoudsopgave Voorwoord 5 Inleiding 11 1 Eerste verkenning 15 1.1 Waarom is kennis van religie belangrijk voor journalisten? 16 1.2 Wat is religie eigenlijk? 18 1.2.1 Substantieel en functioneel 18 1.2.2

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den Haag www.rijksoverheid.nl/venj

Nadere informatie

Begrippenlijst 6 Massamedia Klas 3

Begrippenlijst 6 Massamedia Klas 3 Begrippenlijst 6 Massamedia Klas 3 = herhaling van een begrip van begrippenlijst 1, 2, 3, 4 of 5 Computeranimatie Massamedia Animatie op de computer gemaakt. Animatie is een film die gemaakt is door foto

Nadere informatie

Examen VMBO-GL en TL 2006

Examen VMBO-GL en TL 2006 Examen VMBO-GL en TL 2006 tijdvak 1 maandag 29 mei 13.30-15.30 uur NEDERLANDS LEESVAARDIGHEID-SCHRIJFVAARDIGHEID CSE GL EN TL Bij dit examen horen een tekstboekje en een uitwerkbijlage. Beantwoord alle

Nadere informatie

Gelukkig scheiden is een keuze!

Gelukkig scheiden is een keuze! Echtscheidingsexpert notaris Palko Benedek over kansen voor iedereen die in een echtscheiding zit: Gelukkig scheiden is een keuze! Wanneer je in een scheiding terecht komt, is communiceren vaak heel erg

Nadere informatie

Excuses aan verkeersslachtoffers. Excuses aan verkeerslachtoffers. Tussentijdse uitkomsten vervolg pilot

Excuses aan verkeersslachtoffers. Excuses aan verkeerslachtoffers. Tussentijdse uitkomsten vervolg pilot Excuses aan verkeerslachtoffers Tussentijdse uitkomsten vervolg pilot J.E. Hulst, A.J. Akkermans, S. van Buschbach, Excuses aan verkeersslachtoffers Den Haag: Boom Lemma, 2014 http://hdl.handle.net/1871/51947

Nadere informatie

Uit huis gaan van jongeren

Uit huis gaan van jongeren Arie de Graaf en Suzanne Loozen Jaarlijks verlaten bijna een kwart miljoen jongeren het ouderlijk huis. Een klein deel van hen is al vóór de achttiende verjaardag uit huis gegaan. De meeste jongeren gaan

Nadere informatie

Het samenspel van dienstverlener /dienst ontvanger

Het samenspel van dienstverlener /dienst ontvanger Het samenspel van dienstverlener /dienst ontvanger In de vandale wordt onder spel, Huizinga aangehaald: de aardigheid van het spel verzet zich tegen elke analyse of logische interpretatie Dus zou de conclusie

Nadere informatie

Rapport Consumentenonderzoek 2016 Keurmerk Klantgericht Verzekeren

Rapport Consumentenonderzoek 2016 Keurmerk Klantgericht Verzekeren Rapport Consumentenonderzoek 2016 Keurmerk Klantgericht Verzekeren Stichting toetsing verzekeraars Datum: 8 februari 2016 Projectnummer: 2015522 Auteur: Marit Koelman Inhoud 1 Achtergrond onderzoek 3 2

Nadere informatie

o Gericht op verleden o Focus op oordelen o Eenrichtingsverkeer o Passieve bijdrage van de medewerker o Gericht op formele consequenties

o Gericht op verleden o Focus op oordelen o Eenrichtingsverkeer o Passieve bijdrage van de medewerker o Gericht op formele consequenties Het zorgen voor een goede basis. Elk bedrijf wil een goed resultaat halen. Dat lukt beter als u regelmatig met uw medewerkers bespreekt hoe het gaat, hoe dingen beter zouden kunnen en wat daarvoor nodig

Nadere informatie

LEIDEN NAAR INTEGRITEIT Onderzoek naar de invloed van leiderschap op integriteit

LEIDEN NAAR INTEGRITEIT Onderzoek naar de invloed van leiderschap op integriteit LEIDEN NAAR INTEGRITEIT Onderzoek naar de invloed van leiderschap op integriteit Drs. Karin Lasthuizen k.lasthuizen@fsw.vu.nl VU Onderzoeksgroep Integriteit van Bestuur www.fsw.vu.nl/integriteit Centrale

Nadere informatie

Ethiek bij Best Buy. Wat we geloven. Waarom we dat geloven. Wat we er aan doen.

Ethiek bij Best Buy. Wat we geloven. Waarom we dat geloven. Wat we er aan doen. Ethiek bij Best Buy Wat we geloven. Waarom we dat geloven. Wat we er aan doen. ONTKETEN DE KRACHT VAN ONZE MENSEN LEER VAN UITDAGINGEN EN VERANDERINGEN TOON RESPECT, NEDERIGHEID EN INTEGRITEIT GENIET,

Nadere informatie

Treatment Intellectueel eigendom, de rechten zijn oneerlijk verdeeld.

Treatment Intellectueel eigendom, de rechten zijn oneerlijk verdeeld. Treatment Intellectueel eigendom, de rechten zijn oneerlijk verdeeld. Lesley Adu-Darkwah John Martens Marleen van Rijn Hoofdvraag In hoeverre is het terecht of onterecht dat een mode-ontwerp moeilijker

Nadere informatie

&BRANCHETEAM AUTOMOTIVE

&BRANCHETEAM AUTOMOTIVE &BRANCHETEAM AUTOMOTIVE Ons brancheteam Automotive is op de hoogte van de actualiteiten in de branche. Daarbij strekt onze kennis verder dan louter die van de juridische aspecten. Onze grote betrokkenheid

Nadere informatie

Gesprekken zonder einde

Gesprekken zonder einde Gesprekken zonder einde sociale media vanuit interactieperspectief Nijmegen, 2 oktober 2010 Noelle Aarts, Universiteit van Amsterdam Wageningen Universiteit Enkele cijfers 82 % van alle dertigers in Amerika

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord 7. Nawoord 171 Over de auteur 175 Literatuur 177 Register 179

Inhoud. Voorwoord 7. Nawoord 171 Over de auteur 175 Literatuur 177 Register 179 Inhoud Voorwoord 7 1 Hoe word je seksverslaafd? 13 2 Wie is gevoelig voor seksverslaving? 29 3 Het ontstaan van de verslaving 53 4 Seksverslaving, wissels en vat 73 5 Seksverslaving en de relatie 97 6

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE . > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat

Nadere informatie

Meer informatie MRS 0610-2

Meer informatie MRS 0610-2 Meer informatie Bij de VGCt zijn meer brochures verkrijgbaar, voor volwassenen bijvoorbeeld over depressie en angststoornissen. Speciaal voor kinderen zijn er brochures over veel piekeren, verlatingsangst,

Nadere informatie

De presentatie: basisprincipes

De presentatie: basisprincipes De presentatie: basisprincipes Een presentatie is eigenlijk een voordracht of spreekbeurt. De belangrijkste soorten: a Een uiteenzetting: je verklaart bv. hoe taal ontstaan is, behandelt het probleem van

Nadere informatie

Maatschappelijke waardering van Nederlandse Landbouw en Visserij

Maatschappelijke waardering van Nederlandse Landbouw en Visserij Nederlandse Landbouw en Visserij Inhoud 1 Inleiding 03 2 Samenvatting en conclusies landbouw en visserij 3 Maatschappelijke waardering landbouw 09 4 Associaties agrarische sector 13 5 Waardering en bekendheid

Nadere informatie

10 onmisbare vaardigheden voor. de ambtenaar van de toekomst. 10 vaardigheden. Netwerken. Presenteren. Argumenteren 10. Verbinden.

10 onmisbare vaardigheden voor. de ambtenaar van de toekomst. 10 vaardigheden. Netwerken. Presenteren. Argumenteren 10. Verbinden. 10 vaardigheden 3 Netwerken 7 Presenteren 1 Argumenteren 10 Verbinden Beïnvloeden 4 Onderhandelen Onderzoeken Oplossingen zoeken voor partijen wil betrekken bij het dat u over de juiste capaciteiten beschikt

Nadere informatie

Samenvatting onderzoek Bejegening van pleegouders in Zeeland Door Veerle de Leede In opdracht van Stichting Pleegoudersupport Zeeland

Samenvatting onderzoek Bejegening van pleegouders in Zeeland Door Veerle de Leede In opdracht van Stichting Pleegoudersupport Zeeland Samenvatting onderzoek Bejegening van pleegouders in Zeeland Door Veerle de Leede In opdracht van Stichting Pleegoudersupport Zeeland Beste pleegouder, U heeft aangegeven graag op de hoogte gehouden te

Nadere informatie

Look! Inspire : De schaduw kant van verslavende middelen Daan Hermans G&I 1B

Look! Inspire : De schaduw kant van verslavende middelen Daan Hermans G&I 1B Look! Inspire : De schaduw kant van verslavende middelen Daan Hermans G&I 1B 1 Inhoudsopgave Inleiding.. 3 Tijdlijn verzameling..4 week 1 & 2..4 week 3 & 4..5 week 5 & 6..6 week 7...7 De verwerkingskeuze....7

Nadere informatie

Actueel beleidsplan. Stichting Vrienden van Hubrecht Instituut 2014-2016

Actueel beleidsplan. Stichting Vrienden van Hubrecht Instituut 2014-2016 Stichting Vrienden van het Hubrecht Instituut Actueel beleidsplan Stichting Vrienden van Hubrecht Instituut E vrienden@hubrecht.eu 2014-2016 1.1 Inleiding Naar aanleiding van het uitgevoerde onderzoek

Nadere informatie

Enquête resultaten uitgebreid website

Enquête resultaten uitgebreid website Enquête resultaten uitgebreid website Vanaf mei tot en met september 2013 hebben 4000 mensen de Lumière enquête ingevuld. Uit alle respons kwam erg waardevolle informatie die we u niet willen onthouden.

Nadere informatie

Op de grens van hemel en aarde. Een bijna-doodervaring

Op de grens van hemel en aarde. Een bijna-doodervaring Op de grens van hemel en aarde Een bijna-doodervaring Eerste druk, 2014 2014 Tineke H.C.M. Verwij Illustraties: Tineke H.C.M. Verwij Coverfoto: Tineke H.C.M. Verwij isbn: 9789048432684 nur: 402 Uitgever:

Nadere informatie

Het Wie, Wat en Hoe van Welzorg

Het Wie, Wat en Hoe van Welzorg Het Wie, Wat en Hoe van Welzorg En op welke wijze wij onze klanten verder willen brengen. Inhoud Onze Visie 4 Onze Missie 6 Onze kernwaarden 8 Onze gedragscode 10 Algemeen 11 Naleving van de wet 11 Medewerkers

Nadere informatie

Puzzel: De rechtszaal

Puzzel: De rechtszaal Puzzel: De rechtszaal Korte omschrijving werkvorm: De leerlingen vullen in wie waar zit of staat in de rechtszaal. Leerdoel: De leerlingen kennen de opstelling van een rechtszaal en ze weten welke actoren

Nadere informatie

Youth Today: hoe communiceer je best naar jongeren toe?

Youth Today: hoe communiceer je best naar jongeren toe? Youth Today: hoe communiceer je best naar jongeren toe? Wat betekent het om jong te zijn in 2015? Waarin verschillen de jongeren van vandaag met die van het vorige decennium? Één constante: jongeren leven

Nadere informatie

Samenvatting (Summary in Dutch)

Samenvatting (Summary in Dutch) Samenvatting (Summary in Dutch) Burnout, een toestand van mentale uitputting door chronische stress in de werksituatie, vormt een ernstig maatschappelijk probleem dat momenteel veel aandacht krijgt. In

Nadere informatie

Standpunt van de Orde van Vlaamse Balies betreffende het deskundigenonderzoek

Standpunt van de Orde van Vlaamse Balies betreffende het deskundigenonderzoek Standpunt van de Orde van Vlaamse Balies betreffende het deskundigenonderzoek Het deskundigenonderzoek neemt in de burgerlijke procedure een belangrijke plaats in. Hoewel de rechters niet verplicht zijn

Nadere informatie

Wijkaanpak. bekendheid, betrokkenheid en communicatie

Wijkaanpak. bekendheid, betrokkenheid en communicatie Afdeling Onderzoek & Statistiek Gemeente Deventer Karen Teunissen April 2006 Inhoudsopgave Inleiding 3 Hoofdstuk 1 Bekendheid en betrokkenheid 4 Samenvatting 8 Hoofdstuk 2 Communicatie 9 Samenvatting 12

Nadere informatie

Doorbreek je belemmerende overtuigingen!

Doorbreek je belemmerende overtuigingen! Doorbreek je belemmerende overtuigingen! Herken je het dat je soms dingen toch op dezelfde manier blijft doen, terwijl je het eigenlijk anders wilde? Dat het je niet lukt om de verandering te maken? Als

Nadere informatie

OPDRACHTKAART. Thema: AV-technieken. AV-media 2. De invloed en kracht van AV-media AV-02-02-01

OPDRACHTKAART. Thema: AV-technieken. AV-media 2. De invloed en kracht van AV-media AV-02-02-01 OPDRACHTKAART AV-02-02-01 De invloed en kracht van AV-media Voorkennis: Je hebt de opdracht Introductie AV-media afgerond. Intro: Televisie en film hebben een grote invloed op de maatschappij. Deze opdracht

Nadere informatie

360 FEEDBACK 15/06/2012. Thomas Leiderschap Vragenlijst. Thomas Voorbeeld. Persoonlijk & Vertrouwelijk

360 FEEDBACK 15/06/2012. Thomas Leiderschap Vragenlijst. Thomas Voorbeeld. Persoonlijk & Vertrouwelijk 360 FEEDBACK 15/06/2012 Thomas Leiderschap Vragenlijst Thomas Voorbeeld Persoonlijk & Vertrouwelijk S Hamilton-Gill & Thomas International Limited 1998-2013 http://www.thomasinternational.net 1 Inhoud

Nadere informatie

Actuele opdracht leesvaardigheid Pesten mei - 2014 2thv

Actuele opdracht leesvaardigheid Pesten mei - 2014 2thv Actuele opdracht leesvaardigheid Pesten mei - 2014 2thv Opdracht 1 In april is er op televisie en in de media veel aandacht geweest voor (online) pesten. a Wat heb jij in de afgelopen weken gezien en/of

Nadere informatie

Advies nr. 136 van het Bureau van de Raad van de Gelijke Kansen voor Mannen en Vrouwen, van 21 juni 2013, betreffende kinderarbeid in het kader van

Advies nr. 136 van het Bureau van de Raad van de Gelijke Kansen voor Mannen en Vrouwen, van 21 juni 2013, betreffende kinderarbeid in het kader van Advies nr. 136 van het Bureau van de Raad van de Gelijke Kansen voor Mannen en Vrouwen, van 21 juni 2013, betreffende kinderarbeid in het kader van minimissverkiezingen Overeenkomstig met artikel 4, 1

Nadere informatie

iiitogiontant Resultaten uit de PPP-studies naar criminaliteit en criminaliteits preventie op bedrijventerreinen \sf

iiitogiontant Resultaten uit de PPP-studies naar criminaliteit en criminaliteits preventie op bedrijventerreinen \sf Resultaten uit de PPP-studies naar criminaliteit en criminaliteits preventie op bedrijventerreinen Een selectie naar ondernemingen uit het Midden- en Kleinbedrijf V. Sabee R.F.A. van den Bedem J.J.A. Essers

Nadere informatie

Handleiding voor docenten en opleiders bij de film Verslaafd in het Hoofd

Handleiding voor docenten en opleiders bij de film Verslaafd in het Hoofd Handleiding voor docenten en opleiders bij de film Verslaafd in het Hoofd Door Alie Weerman In de film komen vier mensen aan het woord die hersteld zijn van hun verslaving. Vanwege de variatie aan achtergrond,

Nadere informatie

Onderzoeksopzet. Marktonderzoek Klantbeleving

Onderzoeksopzet. Marktonderzoek Klantbeleving Onderzoeksopzet Marktonderzoek Klantbeleving Utrecht, september 2009 1. Inleiding De beleving van de klant ten opzichte van dienstverlening wordt een steeds belangrijker onderwerp in het ontwikkelen van

Nadere informatie

Secundaire traumatisering

Secundaire traumatisering SECTORFONDSEN ZORG EN WELZIJN Secundaire traumatisering In de welzijnssector Informatie voor werknemers Weer een verhaal over incest: ik kan er niet meer tegen Als ik zo n lieve vader op de crèche zie,

Nadere informatie

NIEUWE ONTDEKKINGEN IN DE NEUROLOGIE BEWIJZEN WAT PSYCHOLOGEN ALLANG WETEN

NIEUWE ONTDEKKINGEN IN DE NEUROLOGIE BEWIJZEN WAT PSYCHOLOGEN ALLANG WETEN NIEUWE ONTDEKKINGEN IN DE NEUROLOGIE BEWIJZEN WAT PSYCHOLOGEN ALLANG WETEN FRISSE IDEEËN VOOR ADVIES- EN VERKOOPGESPREKKEN VAN ICT SPECIALISTEN We are not thinking-machines, we are feeling-machines that

Nadere informatie

18 juni 2015. Onderzoek: Artsen voor de strafrechter

18 juni 2015. Onderzoek: Artsen voor de strafrechter 18 juni 2015 Onderzoek: Artsen voor de strafrechter Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit 40.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek.

Nadere informatie

Resultaten Onderzoek September 2014

Resultaten Onderzoek September 2014 Resultaten Onderzoek Initiatiefnemer: Kennispartners: September 2014 Resultaten van onderzoek naar veranderkunde in de logistiek Samenvatting Logistiek.nl heeft samen met BLMC en VAViA onderzoek gedaan

Nadere informatie

Inhoud. Inleiding... 3. Algemene gegevens... 4. Gevoel van veiligheid... 5. De mate waarin agressie voorkomt... 7. Omgaan met agressie...

Inhoud. Inleiding... 3. Algemene gegevens... 4. Gevoel van veiligheid... 5. De mate waarin agressie voorkomt... 7. Omgaan met agressie... Inhoud Inleiding... 3 Algemene gegevens... 4 Gevoel van veiligheid... 5 De mate waarin agressie voorkomt... 7 Omgaan met agressie... 8 Ontwikkeling van agressie... 11 Kwalitatieve analyse... 11 Conclusies...

Nadere informatie

Ontstaan, werking, voortbestaan en verandering van stereotypen

Ontstaan, werking, voortbestaan en verandering van stereotypen Ontstaan, werking, voortbestaan en verandering van stereotypen Introductie op Module 2 Cursus Selecteren zonder vooroordelen: Voor de beste match! Dit opleidingsaanbod is tot stand gekomen met financiële

Nadere informatie

105753 - Beroep tegen schorsing als ordemaatregel en tegen ontslag wegens gewichtige reden; hbo

105753 - Beroep tegen schorsing als ordemaatregel en tegen ontslag wegens gewichtige reden; hbo 105753 - Beroep tegen schorsing als ordemaatregel en tegen ontslag wegens gewichtige reden; De werknemer is geschorst vanwege het opnemen van gesprekken met leidinggevenden en het delen van deze opnamen.

Nadere informatie

5 november 2007. Maatschappelijk Overleg Betalingsverkeer- Werkgroep Toegankelijkheid en Bereikbaarheid. MOB/2008/00219/rood

5 november 2007. Maatschappelijk Overleg Betalingsverkeer- Werkgroep Toegankelijkheid en Bereikbaarheid. MOB/2008/00219/rood Maatschappelijk Overleg Betalingsverkeer- Werkgroep 1 MOB/2008/00219/rood Hoe bankieren klanten met een functie-beperking? Resultaten van een verkennend onderzoek 1. Inleiding Alhoewel er veel onderzoek

Nadere informatie

Diversiteit en beroepsvaardigheden Leer jezelf kennen Basishouding en diversiteit Discriminatie Gedrag bij diversiteit Pesten. Hoofdstuk 2: werken

Diversiteit en beroepsvaardigheden Leer jezelf kennen Basishouding en diversiteit Discriminatie Gedrag bij diversiteit Pesten. Hoofdstuk 2: werken Diversiteit en beroepsvaardigheden Leer jezelf kennen Basishouding en diversiteit Discriminatie Gedrag bij diversiteit Pesten Hoofdstuk 2: werken Werkwijze en opdrachten Boek en laptop nodig voor iedere

Nadere informatie

Abstract Waaier van Merken Een inventarisatie van branding in de Nederlandse gesubsidieerde theatersector Margriet van Weperen

Abstract Waaier van Merken Een inventarisatie van branding in de Nederlandse gesubsidieerde theatersector Margriet van Weperen Abstract Waaier van Merken Een inventarisatie van branding in de Nederlandse gesubsidieerde theatersector Margriet van Weperen Bachelorscriptie Kunsten, Cultuur en Media Rijksuniversiteit Groningen Begeleider:

Nadere informatie

GEDRAGSREGELS VOOR ZELFSTANDIGE JURISTEN 2006

GEDRAGSREGELS VOOR ZELFSTANDIGE JURISTEN 2006 GEDRAGSREGELS VOOR ZELFSTANDIGE JURISTEN 2006 1 I. Toelichting Inleiding Het aantal juristen en advocaten dat het loondienstverband of compagnonschap beëindigt om zich als zelfstandige te vestigen, is

Nadere informatie

De emoties op tafel / 6

De emoties op tafel / 6 De emoties op tafel / 6 Frans van Arem De emoties op tafel Frans van Arem is familierechter bij de rechtbank Zwolle- Lelystad. Hij is bovendien mede-eigenaar van Insprazi, dat zich bezighoudt met de ontwikkeling

Nadere informatie

Visual Storytelling Analyse van een Infographic. Het Frisia-Nederland conflict

Visual Storytelling Analyse van een Infographic. Het Frisia-Nederland conflict Visual Storytelling Analyse van een Infographic Het Frisia-Nederland conflict Student: Yannick van Hierden Id-code : 1609791 E-mail : Yannickvanhierden@student.hu.nl Docent: Gerard Smit Minor: Editorial

Nadere informatie

Examen HAVO. Maatschappijleer (oude stijl en nieuwe stijl)

Examen HAVO. Maatschappijleer (oude stijl en nieuwe stijl) Maatschappijleer (oude stijl en nieuwe stijl) Examen HAVO Vragenboekje Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Tijdvak 2 Woensdag 19 juni 9.00 12.00 uur 20 02 Voor dit examen zijn maximaal 86 punten te behalen;

Nadere informatie

Examen VWO. Nederlands. tijdvak 1 woensdag 16 mei 9.00-12.00 uur. Bij dit examen hoort een bijlage.

Examen VWO. Nederlands. tijdvak 1 woensdag 16 mei 9.00-12.00 uur. Bij dit examen hoort een bijlage. Examen VWO 2007 tijdvak 1 woensdag 16 mei 9.00-12.00 uur Nederlands Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 20 vragen en een samenvattingsopdracht. Voor dit examen zijn maximaal 50 punten

Nadere informatie

Zij weer? Over inbrekers die twee keer langskomen

Zij weer? Over inbrekers die twee keer langskomen TERUG MAIL SLA OP Zij weer? Over inbrekers die twee keer langskomen SAMENVATTING 27/1/2009 Als er in de buurt is ingebroken, kun je maar beter de ramen dichthouden en een extra slot op de deur doen. De

Nadere informatie

de bank ambtshalve onderzoek de bank Definitieve Bevindingen

de bank ambtshalve onderzoek de bank Definitieve Bevindingen POSTADRES Postbus 93374, 2509 AJ Den Haag BEZOEKADRES Prins Clauslaan 20 TEL 070-381 13 00 FAX 070-381 13 01 E-MAIL info@cbpweb.nl INTERNET www.cbpweb.nl AAN de bank DATUM 17 maart 2006 CONTACTPERSOON

Nadere informatie

Factsheet Vrouwen en financiën

Factsheet Vrouwen en financiën Vergroten van financiële zelfredzaamheid AANLEIDING Drie miljoen vrouwen in Nederland zijn niet in staat om zelfstandig in hun levensonderhoud te voorzien. Oftewel zijn niet economisch zelfstandig. Hun

Nadere informatie

Lesbrief bij Mijn broer is een boef van Netty van Kaathoven voor groep 7 en 8

Lesbrief bij Mijn broer is een boef van Netty van Kaathoven voor groep 7 en 8 Lesbrief bij Mijn broer is een boef van Netty van Kaathoven voor groep 7 en 8 Inhoud van deze lesbrief - Thema s in het boek - Lesopzet - Doel van de les - Uitwerking - Bijlage: opdrachtenblad Thema s

Nadere informatie

Meedoen& Meetellen. Wat betekent het voor mensen met een verstandelijke beperking? Trainingsmodules voor professionals

Meedoen& Meetellen. Wat betekent het voor mensen met een verstandelijke beperking? Trainingsmodules voor professionals Meedoen& Meetellen Wat betekent het voor mensen met een verstandelijke beperking? Trainingsmodules voor professionals Samenstelling trainingsmodule Eline Roelofsen Roel Schulte www.verwondering.nu Illustratie

Nadere informatie

DE GROTE IMAGO ENQUÊTE OVER HET BIV (Beroepsinstituut van Vastgoedmakelaars)

DE GROTE IMAGO ENQUÊTE OVER HET BIV (Beroepsinstituut van Vastgoedmakelaars) DE GROTE IMAGO ENQUÊTE OVER HET BIV (Beroepsinstituut van Vastgoedmakelaars) INLEIDING Het NICM lanceert een onderzoek bij mede eigenaars van appartementen en beroepssyndici over het imago van het BIV

Nadere informatie

Middelen Proces Producten / Diensten Klanten

Middelen Proces Producten / Diensten Klanten Systeemdenken De wereld waarin ondernemingen bestaan is bijzonder complex en gecompliceerd en door het gebruik van verschillende concepten kan de werkelijkheid nog enigszins beheersbaar worden gemaakt.

Nadere informatie

Onderwerp: Social Media Naam: Anton Simion : V4A & Job Vaarhorst : V4B Docent: I. van Uden

Onderwerp: Social Media Naam: Anton Simion : V4A & Job Vaarhorst : V4B Docent: I. van Uden http://www.appsmaken.nl/wp- content/uploads/socialmedia_intro.jpg Onderwerp: Social Media Naam: Anton Simion : V4A & Job Vaarhorst : V4B Docent: I. van Uden 2 Inhoudsopgave - Voorwoord - Inleiding - Deelvragen

Nadere informatie

Rapport. Rapport over een klacht over het college van burgemeester en wethouders van Bodegraven-Reeuwijk. Datum: 4 augustus 2011

Rapport. Rapport over een klacht over het college van burgemeester en wethouders van Bodegraven-Reeuwijk. Datum: 4 augustus 2011 Rapport Rapport over een klacht over het college van burgemeester en wethouders van Bodegraven-Reeuwijk Datum: 4 augustus 2011 Rapportnummer: 2011/231 2 Klacht Verzoeker klaagt erover dat de gemeente Bodegraven-Reeuwijk

Nadere informatie

DBK: Het Gents Model Concept & implementatie Organisatie vanuit Justitie en vanuit Hulpverlening

DBK: Het Gents Model Concept & implementatie Organisatie vanuit Justitie en vanuit Hulpverlening DBK: Het Gents Model Concept & implementatie Organisatie vanuit Justitie en vanuit Hulpverlening 1 INHOUD PRESENTATIE I. Belgisch drugbeleid II. O.M. en problematisch druggebruik III.De rechtbank en problematisch

Nadere informatie

ALLES IS GEZEGD GEBRUIKSAANWIJZING

ALLES IS GEZEGD GEBRUIKSAANWIJZING ALLES IS GEZEGD GEBRUIKSAANWIJZING Een van de jongens De Kempenaerstraat 11B 1051 CJ Amsterdam The Netherlands www.eenvandejongens.com +31 20 894 36 28 info@eenvandejongens.nl VOORWOORD Wij zijn Anne Marieke

Nadere informatie

WAARDERINGSKAMER RAPPORT. Betreft: Datum: 1 februari 2012. Onderzoek invloed "no-cure-no-pay-bezwaren" op uitvoering Wet WOZ

WAARDERINGSKAMER RAPPORT. Betreft: Datum: 1 februari 2012. Onderzoek invloed no-cure-no-pay-bezwaren op uitvoering Wet WOZ WAARDERINGSKAMER RAPPORT Betreft: Onderzoek invloed "no-cure-no-pay-bezwaren" op uitvoering Wet WOZ Datum: 1 februari 2012 1 1. Inleiding De Waarderingskamer heeft in opdracht van de staatssecretaris van

Nadere informatie

Advies over juridische consequenties verlenging/overschrijding vastgelegde normtijden voor opkomst van de brandweer

Advies over juridische consequenties verlenging/overschrijding vastgelegde normtijden voor opkomst van de brandweer Advies over juridische consequenties verlenging/overschrijding vastgelegde normtijden voor opkomst van de brandweer 14 februari 2011 A.M. Hol, Universiteit Utrecht 1 Vraagstelling: Heeft overschrijding

Nadere informatie

Rapport. Rapport naar aanleiding van een klacht over de politie Noord-Nederland. Datum: 3 juni 2014. Rapportnummer: 2014/055

Rapport. Rapport naar aanleiding van een klacht over de politie Noord-Nederland. Datum: 3 juni 2014. Rapportnummer: 2014/055 Rapport Rapport naar aanleiding van een klacht over de politie Noord-Nederland. Datum: 3 juni 2014 Rapportnummer: 2014/055 2 Feiten Verzoeker is in 2005 gescheiden van zijn toenmalige partner. Na de scheiding

Nadere informatie

Groepstraining Kinderen uit de Knel

Groepstraining Kinderen uit de Knel Groepstraining Kinderen uit de Knel Ouders en kinderen uit de klem van de vechtscheiding start. Startpunt! Over ons Startpunt! is een associatie van vier ervaren mediators met hun wortels in de psychologie,

Nadere informatie

Evaluatie Wet controle op rechtspersonen. Verslag van een schriftelijk overleg Vastgesteld

Evaluatie Wet controle op rechtspersonen. Verslag van een schriftelijk overleg Vastgesteld 33750-VI Nr. Evaluatie Wet controle op rechtspersonen Verslag van een schriftelijk overleg Vastgesteld De vaste commissie voor Veiligheid en Justitie heeft een aantal vragen ter beantwoording voorgelegd

Nadere informatie

Persoonlijkheidstesten

Persoonlijkheidstesten Persoonlijkheidstesten De gratis korte persoonlijkheid test De eerste test die ik heb gemaakt is een gratis test. Deze test bestaat uit één vraag waar wordt gevraagd een van de negen figuren te kiezen.

Nadere informatie

FEED BACK COMMENTAAR GEVEN EN ONTVANGEN MARIETA KOOPMANS

FEED BACK COMMENTAAR GEVEN EN ONTVANGEN MARIETA KOOPMANS FEED BACK COMMENTAAR GEVEN EN ONTVANGEN MARIETA KOOPMANS INHOUD Inleiding 7 1 Zelfonderzoek feedback geven en ontvangen 9 Checklist feedback geven en ontvangen 11 2 Communicatie en feedback 15 Waarnemen,

Nadere informatie