THEMA 1: Veilig vliegen

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "THEMA 1: Veilig vliegen"

Transcriptie

1 VOORTGANGSRAPPORTAGE BELEIDSAGENDA LUCHTVAARTVEILIGHEID 2007 THEMA 1: Veilig vliegen Integrale benadering luchtvaartveiligheid 1. ICAO Pre Audit Het jaar 2007 heeft vooral in teken gestaan van de voorbereiding op de ICAO Audit van april Daarbij wordt gekeken naar de implementatie van internationale regelgeving in Nederland en of er sprake is van een goed functionerend veiligheidsmanagement in de burgerluchtvaart. De internationale regelgeving is afkomstig van de International Civil Aviation Organization (ICAO). Deze regelgeving bepaalt in belangrijke mate hoe luchtvaartveiligheid integraal benaderd moet worden. ICAO heeft daartoe voor haar lidstaten een Universal Safety Oversight Audit Programme (USOAP) ontwikkeld. De doelstelling van het USOAP is om te bepalen of een lidstaat in staat is om goed veiligheidstoezicht op de luchtvaart te houden, en of de internationale regelgeving in de betreffende lidstaat goed is geïmplementeerd. De voorbereiding op de ICAO Audit is gezamenlijk door de betrokken overheidspartijen in Nederland en de Overzeese Rijksdelen opgepakt. In 2007 is als onderdeel van de voorbereiding op deze audit een Pre Audit Status Scan (PASS) uitgevoerd in Nederland, de Nederlandse Antillen en Aruba. Uit deze Pre Audit Status Scan kwam een aantal verbeterpunten naar voren: - Processen, procedures, taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden moeten beter worden vastgelegd in een gestandaardiseerd en beheerd handboek (organisatiebreed). - Het kennismanagement moet verbeterd worden. - Meer aandacht voor internationale regelgeving, zoals het implementeren van ICAO regelgeving en de interface met ICAO. In de verdere voorbereiding op de ICAO Audit zijn deze verbeterpunten projectmatig opgepakt en in de loop van 2007 uitgewerkt. Zo hebben zowel de Inspectie Verkeer en Waterstaat als het Directoraat-Generaal Transport en Luchtvaart een handboek opgesteld, is er bij de Inspectie een kennismanagementsysteem ingevoerd en is er gewerkt aan het verbeteren van de implementatie van ICAO regelgeving. 2. Causaal model (CATS) Een kernelement van veiligheidsmanagement is het onderkennen van de risico's die de veiligheid in gevaar kunnen brengen. De laatste decennia is veel aandacht gegeven aan het verzamelen van gegevens over incidenten en ongevallen, maar het ontbreekt nog steeds aan adequate methoden om de risico's te identificeren uit de veelheid van gegevens die inmiddels zijn opgebouwd. Op basis van de aanpassing van de Wet Luchtvaart van 15 september 2005 tot wijziging van de wet van 27 juni 2002 (Stb. 374) heeft het ministerie van Verkeer en Waterstaat een consortium onder leiding van de Technische Universiteit Delft opdracht gegeven voor de ontwikkeling van een causaal model voor luchttransportveiligheid. Dit model beschrijft de risico's van het luchtverkeer op de luchthaven en in de lucht inclusief de onderliggende oorzaken daarvan. In het verslagjaar is belangrijke voortgang geboekt bij de ontwikkeling van dit Causaal model. De wetenschappelijke basis voor het model is ontwikkeld, de bouw van het model is voortgezet en diverse bronnen voor de kwantificering van het model zijn ter beschikking gekomen. Verwacht wordt dat het initiële model in de tweede helft van 2008 zal worden opgeleverd. Het is voor het eerst dat zo n deugdelijk gestructureerd kwantitatief model ontstaat dat een compleet beeld geeft van de risico's die verbonden zijn aan de luchtvaart. De sector maar ook de relevante internationale spelers zijn betrokken bij het project. De inzet vanuit Nederland is om in de toekomst een internationale organisatie het systeem te laten ondersteunen. In de tweede helft van 2008 zal besluitvorming over de voortzetting van het project plaatshebben.

2 3. Single European Sky De Europese regels over Single European Sky (SES) vereisen dat iedere organisatie die luchtverkeersdiensten verleent (of wil gaan verlenen), gecertificeerd moet zijn volgens uniforme Europese regels. De Luchtverkeersleiding Nederland (LVNL) heeft in 2007 zijn SES certificaat gekregen, evenals Maastricht Upper Area Control Centre (MUAC), het Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut (KNMI) en MeteoConsult. De eerste drie zijn aangewezen als luchtverkeersdienstverleners in het Nederlandse luchtruim, de laatste twee zijn betrokken in verband met de luchtvaartmeteorologie. Onderdeel van de certificering is dat de organisaties moeten aantonen dat ze een werkend veiligheidsmanagementsysteem hebben. De aanpassing van de Wet Luchtvaart aan de SES-verordeningen zal in 2008 in werking getreden. Sinds november 2007 geldt ook in Nederland de eis dat de luchtverkeersdienstverleners bij veranderingen in hun systeem aantonen dat die veranderingen veilig zijn. De nationale toezichthoudende autoriteit beoordeelt of de voorgestelde verandering voldoet aan de veiligheidseisen en moet daarmee instemmen. Door de toezichthouders van Nederland, België, Luxemburg en Duitsland wordt samengewerkt om te zorgen dat hun beoordelingen op een vergelijkbare manier plaats vinden; dit is nodig om op grote schaal grensoverschrijdend te kunnen werken bij de luchtverkeersdienstverlening. 4. Veiligheidsindicatoren luchtverkeersleiding In 2007 is een project van LVNL en het ministerie van Verkeer en Waterstaat, ondersteund door het NLR, over de ontwikkeling van veiligheidsindicatoren afgerond met een eindverslag. Er is een beter inzicht verkregen in de mate van betrouwbaarheid van verschillende indicatoren, en de Inspectie Verkeer en Waterstaat zal daarmee ervaring opdoen voor het toezicht op LVNL. Bij deze indicatoren gaat het om de toestand die is waargenomen in een achterliggend tijdpad. Deze indicatoren zeggen maar beperkt wat over de veiligheid zoals die in de huidige en toekomende tijd verwacht mag worden. In Eurocontrol-kader wordt gewerkt aan het ontwikkelen van indicatoren die meer zicht geven op de toekomst, de zogenaamde leading indicators. Leading indicators geven bijvoorbeeld informatie over de kwaliteit van het veiligheidsmanagementsysteem, over incidentmelding en over de manier waarop actie wordt ondernomen bij gesignaleerde problemen. 5. Safety of Major ATM Changes (SAFMAC) Om de groei van het luchtverkeer in Europa ook op langere termijn op te vangen, zijn er geheel nieuwe technologieën, procedures en luchtruimconcepten in ontwikkeling. Er zijn echter nog geen goede methodieken beschikbaar waar het gaat om de veiligheidsanalyse van dergelijke ontwikkelingen. Sinds enkele jaren is het Nationaal Lucht- en Ruimtevaartlaboratorium (NLR), in opdracht van het ministerie van Verkeer en Waterstaat en in samenwerking met de dienstverleners en toezichthouders, bezig om de nodige methoden uit te werken voor de veiligheidsbeoordeling van geavanceerde veranderingen in de luchtverkeersdienstverlening. Het ministerie van Verkeer en Waterstaat heeft zich in 2007 vooral ingespannen om draagvlak te krijgen bij Eurocontrol en ICAO. Veiligheidsaspecten Mainport Schiphol 1. DEGAS/VACS Per 1 november 2007 is het adviescollege voor de burgerluchtvaartveiligheid, genaamd Dutch Expert Group on Aviation Safety (DEGAS) ingesteld. DEGAS is de opvolger van de Veiligheidsadviescommissie Schiphol (VACS) en zal de komende vier jaar fungeren als onafhankelijk adviseur van de regering op het gebied van de veiligheidsaspecten van de Nederlandse burgerluchtvaart. Om maximaal gebruik te maken van de wereldwijde kennis en inzichten op het gebied van de luchtvaartveiligheid is het adviescollege internationaal samengesteld. 2. Crisisbestrijdingsplan Schiphol en calamiteitenplannen regionale vliegvelden

3 Ten aanzien van rampen en crisisbestrijding Schiphol heeft de organisatie van Veiligheidsregio s (waarvoor het wetsvoorstel zomer 2007 is ingediend) ervoor gezorgd dat onduidelijke verantwoordelijkheden nu beter zijn belegd. Inwerkingtreding is naar verwachting medio Schiphol is daarbij ingedeeld bij de Veiligheidsregio Kennemerland. De monitor ing van dit proces vindt plaats onder verantwoordelijkheid van de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties. Medio 2007 werd door de Inspectie Openbare Orde en Veiligheid een onderzoek gehouden naar de crisis en rampenbestrijding op de regionale vliegvelden. Hier werden geen ernstige tekortkomingen gesignaleerd. 3. Risicoafweging Door LVNL wordt een risicoafweging gemaakt bij keuzes in relatie tot Veiligheid, Efficiency (waaronder capaciteit) en Milieu. Hiervoor is de zogenaamde VEM-systematiek ontwikkeld die bij de wettelijke evaluatie in 2005 de goedkeuring heeft gekregen van het departement. Op dit moment wordt gewerkt aan Europese regels inzake een risk classification scheme dat normen geeft voor een dergelijke risicoafweging. Nederland zal bevorderen dat bij het toepassen van de regels ook recht gedaan kan worden aan de eigen omstandigheden van Schiphol. Internationale borging van Nederlandse belangen bij luchtvaartveiligheid 1. Internationale assistentie/aviassist Internationaal is veel aandacht voor het ondersteunen van landen met een gebrekkige organisatie van luchtvaartveiligheid. De afgelopen jaren is de veiligheid in nagenoeg alle ICAO regio's in de wereld verbeterd. Twee subregio's in Afrika, die statistisch al de meest onveilige ter wereld waren, vormen op dat algemene beeld van verbetering van luchtvaartveiligheid een duidelijke uitzondering. Om daar verandering in aan te brengen, is in 2007 binnen de ICAO gewerkt aan een agenda voor steun aan de Afrikaanse luchtvaartveilighe id. In januari 2007 is samen met de Flight Safety Foundation een denktankbijeenkomst georganiseerd met betrekking tot luchtvaartveiligheid in Afrika. Hierbij is gesproken over het plan van aanpak voor het implementeren van de Global Aviation Safety Roadmap van de Industry Safety Strategy Group (ISSG) in Afrika. Bedoeling hiervan is ook vanuit de luchtvaartindustrie zelf tot een gerichte inspanning ten gunste van Afrika te komen, wat ook één van de doelen is van het Nederlands luchtvaartveiligheidsbeleid. Door de noodzaak van herprioritering in 2007 is besloten om de Nederlandse inzet in het bilaterale programma voor technische assistentie Aviassist af te bouwen. Bezien wordt hoe de internationale multilaterale initiatieven wel door Nederland ondersteund kunnen worden. 2. EASA In 2007 hebben het Europees Parlement en de Raad overeenstemming bereikt over herziening van de kaderverordening voor de European Aviation Safety Agency (EASA). Nieuw aan de verordening is dat de communautaire voorwaarden voor de luchtvaartveiligheid worden uitgebreid met voorwaarden voor de vluchtuitvoering en de piloten. Daarnaast zijn de inspectiemogelijkheden van EASA verruimd. De nieuwe verordening zal begin 2008 worden gepubliceerd en stapsgewijs in 2009 en 2010 van kracht worden. De communautaire regeling voor werk- en rusttijden, die per 16 juli 2008 ingaat, zal onderdeel van de nieuwe veiligheidsvoorwaarden worden. De nieuwe EG-regelgeving sluit aan bij het Nederlandse toezicht op veiligheidsvoorwaarden voor luchtvaartmaatschappijen en bevordert in die zin het level-playing field in Europa. In de zomer van 2007 heeft de Europese Commissie een studie gepresenteerd over de toekomstige ontwikkeling van het Europese regelgevend kader voor luchtvaart. Met deze studie, onder voorzitterschap van de Nederlandse Directeur Generaal voor Transport en Luchtvaart, is meer helderheid ontstaan over de ambitie vanuit de Commissie over de verdere ontwikkeling van de luchtvaartveiligheid. Onderdeel daarvan is een uitbreiding met communautaire veiligheidsnormen voor de luchtverkeersdienstverlening en de luchthavens.

4 Deze uitbreiding staat in direct verband met de ontwikkeling van de Single European Sky. De voorstellen hiervoor zullen in 2008 worden gepubliceerd. 3. EASTO In het licht van de overgang van regelgevende adviezen van de Joint Aviation Authorities (JAA) naar EASA zijn in Europees verband afspraken gemaakt over het Nederlandse JAA-kantoor te Hoofddorp. Dit kantoor zal zich concentreren op de opleidingseisen die door EASA zijn gesteld. Het kantoor blijft als instituut opgehangen aan de European Civil Aviation Conference (ECAC), de pan-europese organisatie van luchtvaartdiensten. In aansluiting op deze nieuwe taak heeft het JAA-kantoor de operationele activiteiten van de European Aviation Safety Training Organization (EASTO) overgenomen. Er is vanuit met name de nieuwe lidstaten grote vraag naar deze trainingen. Het aantal inschrijvingen voor de trainingen is in de afgelopen twee jaar verdrievoudigd. Daarmee bewijst de JAA aan haar (training)doelstellingen uitstekend te voldoen. 4. ICAO Assembly 2007: resultaten op het gebied van luchtvaartveiligheid Een aantal onderwerpen uit de beleidsagenda is ook tijdens de ICAO Assembly aan de orde geweest. Enkele belangrijke resultaten zijn de volgende. - Het General Aviation Safety Plan (GASP) van ICAO is formeel goedgekeurd. Dit GASP gaat uit van een gerichte veiligheidsaanpak op basis van risico-analyse en veiligheids-management. In vervolg op de Assembly is een plan van aanpak voor de veiligheid in Afrika opgesteld, gebaseerd op het GASP. - De voortgang van het Universal Safety Oversight Audit Program (USOAP) is besproken en de eerste voorstellen voor de toekomstige aanpak zijn ontwikkeld. Die aanpak moet gekenmerkt worden door transparantie, risico analyse en een meer permanente monitoring. De interventie vanuit Europa, mede door Nederland, heeft bijgedragen aan een betere en aangescherpte resolutietekst. - Om het niveau van Engels dat in de luchtvaart gesproken wordt op termijn te uniformeren en te verbeteren en zijn op dit punt eisen vastgesteld. De menselijke factor EU-OPS werk- en rusttijden In 2007 is gestart met de voorbereiding van regelgeving op het vlak van vluchtuitvoering (EU-OPS). Deze voorbereiding is vanwege de inwerkingtreding van Europese regelgeving in 2008 noodzakelijk. Belangrijk aandachtspunt betreft de invulling van een aantal witte vlekken in deze regelgeving waarvan de invulling werd overgelaten aan de lidstaten. Door de instelling van een breed samengestelde adviescommissie (werkgevers, werknemers en onafhankelijke leden) is een proces gestart dat in december 2007 tot een advies heeft geleid. Daarbij bleken tussen partijen op het onderdeel werk- en rusttijden zodanige verschillen van inzicht te bestaan dat een unaniem advies niet mogelijk was. In 2008 vindt hierover besluitvorming plaats. THEMA 2: De beleidsketen in de luchtvaart 1. Veiligheidsmanagement In 2006 is al vastgesteld dat de versterking van de regierol van de overheid wenselijk is om de luchtvaartveiligheid meer systematisch en structureel te organiseren zodat risico s telkens minder worden. Daarvoor is het project Versterking Veiligheidsmanagement medio 2007 opgezet. Dit project bestaat uit vier onderdelen, waarvan de voortgang hieronder kort wordt geschetst. - Het formuleren van een nationaal veiligheidsprogramma conform de vereisten van de ICAO. Dit programma was in de zomer 2007 gereed. De Beleidsagenda Luchtvaartveiligheid bevatte al enkele belangrijke onderdelen van een veiligheidsprogramma conform ICAO. Een bela ngrijk aspect dat echter ontbrak was het gestructureerd prioriteren van veiligheidsonderwerpen. In 2007 is een proces gestart waarbij het ministerie van Verkeer en Waterstaat jaarlijks een lijst opstelt met prioritaire veiligheidsdossiers. Deze lijst wordt opgesteld in samenwerking met de LVNL en de sectorpartijen. Per onderwerp worden acties benoemd en belegd bij betrokken partijen. Het ministerie van Verkeer en Waterstaat zorgt voor de monitoring.

5 - Het bouwen van een integraal veiligheidsmanagementsysteem voor het ministerie van Verkeer en Waterstaat. Het raamwerk van het systeem was eind 2007 gereed en sloot tevens goed aan bij veiligheidsmanagementsystemen van de sector. In 2007 is eveneens een start gemaakt met het ontwikkelen van een Handboek Veiligheidsmanagement Luchtvaart. Dit handboek geeft invulling aan het veiligheidsmanagement bij de directies luchtvaart en luchthavens van het ministerie van Verkeer en Waterstaat. Naast de internationale context beschrijft het handboek de nationale organisatie van de luchtvaartveiligheid. Veiligheidsmanagement is gebaseerd op het benaderen van de luchtvaart als gesloten en samenwerkend systeem. Een helder inzicht in de verantwoordelijkheden van de verschillende bij luchtvaartveiligheid betrokken actoren is daarbij van groot belang. Het handboek beschrijft de rollen en taken van de actoren en hun onderlinge relaties. In 2008 wordt het handboek afgerond. De Inspectie Verkeer en Waterstaat heeft in 2007 een kwaliteitssysteem opgezet. Onderdeel van dit kwaliteitssysteem is een handboek waarin alle processen en procedures van de Inspectie staan beschreven. Beide handboeken worden op elkaar aangesloten. In 2008 wordt het proces gestart om nog beter bij de veiligheidsmanagementsystemen van de sector aan te sluiten. - De voorbereiding op de ICAO Audit van Een belangrijke mijlpaal hiervoor vormde de uitvoering van een proefaudit in de eerste helft van Dit deelproject wordt elders in de voortgangsrapportage beschreven. - Het versterken en waar nodig instrumenteren van een luchtvaartveiligheidscultuur binnen het ministerie. Dit onderdeel is nauw verbonden met de ontwikkeling van het Handboek Veiligheidsmanagement Luchtvaart. 2. Nationale Facilitatie Commissie Nederland heeft in 1991, overeenkomstig de verplichting van Annex 9 bij het Verdrag van Chicago, een Facilitatie Commissie voor het luchtvervoer ingesteld (NATFAL), bestaande uit vertegenwoordigers van de rijksoverheid en de sector. De NATFAL heeft als primaire doelstelling het opstellen c.q. aannemen van praktische maatregelen om het verkeer van vliegtuigen, bemanning, passagiers, luchtvracht en post te faciliteren door onnodige belemmeringen en vertragingen weg te nemen. De NATFAL heeft in 2007 bijdragen geleverd aan de beleidsontwikkeling op het gebied van grensbewaking, Persons with Reduced Mobility (PRM s), douane, virusziekten en security. Op het gebied van security is met name gewerkt aandacht geweest voor ontwikkelingen op het vlak van Passenger Name Record (PNR) en Advanced Passenger Information (API). 3. Voorvallen en incidenten Op 4 januari 2007 is de regeling voor het melden van voorvallen in de burgerluchtvaart, als uitwerking van de desbetreffende Europese richtlijn, in werking getreden. Door het melden van voorvallen voor bepaalde (beroeps)groepen in de burgerluchtvaart verplicht te stellen, wordt bijgedragen aan de verhoging van de luchtverkeersveiligheid. De regeling zorgt ervoor dat voor de veiligheid relevante informatie wordt gemeld, verzameld, opgeslagen, beschermd en verspreid. Het Analysebureau Luchtvaartvoorvallen (ABL) van de Inspectie Verkeer en Waterstaat geeft invulling aan deze doelstelling. Nadat de regeling in werking is getreden is er geen afname van het aantal meldingen gesignaleerd. Voorafgaand aan de invoering was er onzekerheid over de meldingsbereidheid en rechtsbescherming van meldingsplichtigen. Tussen 4 januari en 1 juli 2007 zijn 3830 meldingen door het ABL ontvangen. Dit zijn gemiddeld 150 meldingen per week, een vervijfvoudiging ten opzichte van de voorgaande periode. De meldingenstroom zelf is nagenoeg constant. De toename van het aantal meldingen zegt niet dat de veiligheid in de burgerluchtvaart is toe- of afgenomen; er wordt door de gewijzigde wet alleen meer gemeld. Er is daarmee sprake van een goede meldingsbereidheid. In totaal zijn er in meldingen bij het ABL binnengekomen. De volledige rapportage van het ABL over 2007 zal de Kamer op korte termijn ontvangen Het Analysebureau heeft in het verslagjaar geen overtredingen geconstateerd omtrent het niet voldoen aan de meldplicht. In het eerste jaar na de invoering van de wet is er geen noodzaak geweest om op basis van de meldingen door het ABL aangifte te doen van een misdrijf of een bestuursrechterlijke sanctie op te leggen.

6 Er zijn in 2007 diverse overleggen geweest tussen de sector, het Openbaar Ministerie en het ABL. In deze overleggen werden de werkgebieden van de verschillende partijen verduidelijkt en de grenzen met betrekking tot de begrippen grove nalatigheid en opzet verkend aan de hand van diverse casussen. De overleggen zijn in een goede sfeer gevoerd en worden voortgezet. THEMA 3: Beleving en communicatie luchtvaartveiligheid 1. Europese Zwarte Lijst In 2007 is de Europese lijst met vliegverboden enkele malen bijgewerkt. De meest recente versie is te vinden op de website van de Europese Commissie (http://ec.europa.eu/transport/air-ban/list_nl.htm). Bij de totstandkoming van de lijst wordt onder andere gebruik gemaakt van de bevindingen uit Safety Audits of Foreign Aircraft (SAFA) en ICAO-audits. In de loop van 2007 zijn alle luchtvaartmaatschappijen uit Indonesië op deze lijst geplaatst. Dit is gebeurd op grond van het grote aantal ongevallen en het gebrekkige overheidstoezicht op deze maatschappijen, zoals dat naar voren kwam in de resultaten van audits door ICAO en de Federal Aviation Administration (FAA). Dit beeld is in een aanvullende inspectie door de EU bevestigd. Naar aanleiding van het EU-besluit zijn op initiatief van Indonesië afspraken gemaakt over samenwerking tussen Indonesië en Nederland die kunnen bijdragen aan het wegnemen van de gesignaleerde tekortkomingen. 2. General Aviation Om het veiligheidsbesef bij General Aviation (privé- en zakenluchtvaart) te bevorderen is in 2007 een vervolg op de campagne 'Vlieg als een vogel, denk als een mens' voorbereid. Daarnaast zijn de Koninklijke Nederlandse Vereniging voor Luchtvaart (KNVvL) en de Aircrafts Owners and Pilots Association (AOPA) zelf bezig om hun clubleden voor te lichten over veiligheid. Dat doen ze in een aantal clubgerichte voorlichtingsavonden met verschillende thema's, verspreid over het jaar. Tevens heeft het ministerie van Verkeer en Waterstaat het initiatief genomen om in samenspraak met KNVvL/AOPA veiligheidsthema s ten behoeve van voorlichting op te pakken. THEMA 4: Veiligheid voor de omgeving van luchthavens 1. Externe Veiligheid In vervolg op het kabinetstandpunt Schiphol van 24 april 2006 (Kamerstuk 2005/06, 29665, nr. 28) is in 2007 verder gewerkt aan de uitwerking van de door de kamer geformuleerde actiepunten. Zo zijn voor de overgang naar een nieuw stelsel voor de externe veiligheid geactualiseerde criteria voor gelijkwaardigheid vastgelegd. Daarnaast is er veel overleg geweest met regio en sector over de interpretatie van actiepunten uit het kabinetsstandpunt Schiphol van april 2006 en de uitwerking hiervan in de Milieu Effectrapportages (MER en) voor korte en middellange termijn. In 2007 is gewerkt aan de Milieu Effectrapportage voor de middellange termijn die in 2008 wordt opgeleverd en inzicht zal verschaffen in de nadere uitwerking van een alternatief groepsrisicobeleid. Het wetsvoorstel Regelgeving Burgerluchthavens en Militaire Luchthavens (RBML), met naast normstelling voor Schiphol ook normstelling op het gebied van de externe veiligheid voor overige luchthavens, is in 2007 aangenomen door de Tweede Kamer en ligt nu voor behandeling bij de Eerste Kamer. In 2007 is een start gemaakt met het opstellen van een Handleiding Externe Veiligheid Luchthavens. Deze handleiding, die onder begeleiding van vertegenwoordigers van onder meer gemeente en provincie wordt opgesteld, is met name gericht op de taken en verantwoordelijkheden van de betrokken bevoegde autoriteiten. In 2007 is voorts verder gewerkt aan de ontwikkeling van een computerprogramma waarmee partijen zelf de externe veiligheidsrisico s kunnen berekenen. Door vertraging bij het valideren van het rekenmodel en in de ontwikkeling van de rekenmodule voor helikopters, wordt de oplevering nu eind 2008 verwacht

7 THEMA 5: Beveiliging in de luchtvaart Vanuit de Europese Unie zijn op het gebied van beveiliging burgerluchtvaart in 2007 diverse ontwikkelingen geweest. Dit zijn bijvoorbeeld de herziening van de EU Security Verordening en het dossier Vitaal. In deze rapportage wordt daarnaast kort ingegaan op de beveiliging van de LVNL en de ontwikkelingen rond het overleggremium Beveiliging en Publieke Veiligheid Schiphol (BPVS). 1. Nieuwe EU Security Verordening Nr. 300/2008 In juni 2006 is op de Transportraad een politiek akkoord bereikt over de herziening van de EU Security Verordening 2320/2002. Om te komen tot die herziening hebben in 2007 diverse overleggen in EU-verband plaatsgevonden. Inmiddels is de oude verordening opgevolgd door de nieuwe EU Security Verordening 300/2008. In deze nieuwe verordening wordt gestreefd naar vereenvoudiging, harmonisering en verduidelijking van de bestaande regels en naar verbetering van het beveiligingsniveau. Tijdens het herzieningstraject van de security verordening in 2007 waren de belangrijkste geschilpunten de financiering van deze maatregelen en de rol van het Europees Parlement (EP). Voor wat betreft de financiering bevat de nieuwe security verordening 300/2008 een bepaling over het meebetalen aan security kosten, het resultaat van een moeizaam bereikt compromis. Deze bepaling houdt in dat nationale overheden zelf mogen bepalen welke partijen (de overheid zelf, de luchthavenbedrijven, de luchtvaartmaatschappijen of de gebruikers) in welke omstandigheden en tot op welke hoogte de kosten van security maatregelen moeten betalen. Over de kosten van de (nationaal opgelegde) strengere maatregelen is bepaald dat het mogelijk is dat de overheid de kosten van die maatregelen met de gebruikers deelt. De Europese Commissie (EC) heeft de opdracht gekregen om eind 2008 een rapport uit te brengen over de principes van de financiering van de security kosten (art. 22 verordening 300/2008). Als dat nodig is dan zullen bij dat rapport wetgevingsvoorstellen worden uitgebracht. Het ministerie van Verkeer en Waterstaat acht het van belang in deze discussie erop toe te zien dat de financieringsmethode zoals gehanteerd in de Verenigde Staten, te weten publieke financiering van de kosten van security, mogelijkerwijs kan leiden tot verstoring van het level playing field met Europese luchtvaartmaatschappijen. Dit is een ontwikkeling die ongunstige gevolgen zou kunnen hebben voor de Nederlandse luchtvaartsector en waar Nederland derhalve scherp op zal toezien.

8 Ten aanzien van de rol van het Europees Parlement is het op basis van de oude security verordening gebruikelijk dat lidstaten beslissen over de implementatieregels die door de Europese Commissie worden voorgesteld. In de nieuwe security verordening heeft het Europese parlement bevoegdheden gekregen bij de vaststelling van implementatie regels op het gebied van beveiliging. Deze procedure (Procédure Regulatoire Avec Contrôle, of PRAC) zorgt dat het Europees Parlement een grotere rol krijgt. 2. Dossier Vitaal In het project Vitaal is in 2005 een rijksbrede inventarisatie gemaakt van de effecten die grote verstoringen (natuurrampen, aanslagen etc.) kunnen hebben op vitale infrastructuur in Nederland. De Mainport Schiphol is in dit kader aangemerkt als vitaal knooppunt. In 2006 is op basis hiervan door alle betrokken partijen gewerkt aan het opstellen van plannen van aanpak waarin aangegeven wordt hoe met dergelijke risico s om te gaan. In 2007 is gewerkt aan de eindrapportage met aanbevelingen die begin 2008 wordt opgeleverd. 3. Beveiliging LVNL In 2007 is de Luchtverkeersleiding Nederland door Eurocontrol SES-gecertificeerd. Een onderdeel van deze certificering betreft het hebben van een werkend Security Management Systeem (SeMS). 4. Airspace security Enkele keren per jaar vindt in het Nederlands luchtruim een onderschepping plaats van een burgerluchtvaartuig door F-16 s. Op 21 november 2007 is een regeling in werking getreden op grond van het Luchtverkeersreglement waarin gedragsregels zijn vastgelegd die gevolgd moeten worden bij onderscheppingen. Internationale afstemming vindt onder meer plaats in een samenwerkingsverband van Eurocontrol en de North Atlantic Treaty Organization (NATO): NEASCOG (NATO Eurocontrol Security Coordinating Group). 5. Beveiliging en Publieke Veiligheid Schiphol (BPVS) Uit het onderzoek van de commissie Toegangsbeheer Schiphol bleek de noodzaak om met een nieuwe aanpak de risico s op het gebied van beveiliging en criminaliteitsbeheersing structureel te beheersen. Daartoe is in 2005 een centraal besturingsmodel Beveiliging en Publieke Veiligheid Schiphol (BPVS) opgericht, waarin publieke en private partijen samenwerken om de effectiviteit en efficiency in de beveiliging alsmede de criminaliteitsbeheersing op Schiphol te verbeteren. Het ministerie van Verkeer en Waterstaat is hierbij actief betrokken. In 2007 is er goede voortgang gemaakt in de publieke en private samenwerking op Schiphol. Het BPVS heeft zich ontwikkeld tot een constructief overlegorgaan met een coördinerende en sturende functie (zie o.a. achtste voortgangsrapportage terrorismebestrijding die 9 juni 2008 aan de voorzitter van de Tweede Kamer is gezonden). 6. Neveneffecten beveiliging burgerluchtvaart Naar aanleiding van de aanslag van 10 augustus 2006 in Londen is door de Europese Unie een aantal maatregelen genomen om dergelijke risico s in de toekomst zoveel mogelijk te beperken. Bij deze nieuwe beveiligingsmaatregelen zijn ook potentiële neveneffecten op de veiligheid van de luchtvaart aan de orde. Met name de beperkingen die worden opgelegd aan het meenemen van vloeistoffen en gels de handbagage leiden er toe dat meer vloeistoffen, gels en spuitbussen in de ruimbagage worden gestopt. Dit kan spanning opleveren met bestaande regelgeving inzake gevaarlijke stoffen. Op initiatief van Nederland is in ICAO verband dan ook extra aandacht gevraagd voor de verbetering van de training van beveiligingspersoneel op het terrein van gevaarlijke goederen

9 THEMA 6: Maatschappelijke ongewenste neveneffecten van luchtvaart In 2005 zijn door de World Health Organization (WHO) de International Health Regulations (IHR) herzien. Deze IHR zijn nationaal vertaald in de Wet Publieke Gezondheid (2007) onder verantwoordelijkheid van de minister van VWS. In luchtvaarttermen is dit vertaald in de noodzaak een Civil Aviation Preparedness Plan (CAPP) op de stellen, waarin wordt beschreven op welke wijze bij een uitbraak van besmettelijke virusziekten in voorkomende gevallen dient te worden gehandeld in relatie tot luchtvaart. Hiertoe is in 2007 onderzoek gepleegd, en werd een internationale benchmark gehouden. Naar verwachting zal in de zomer van 2008, parallel aan de inwerkingtreding van de Wet Publieke Gezondheid, ook het CAPP worden afgerond. Ook in de burgerluchtvaart is een zo goed mogelijke voorbereiding op potentiële crisissituaties van groot belang. Met het oog hierop is in 2006 een vierjarig opleidingsprogramma van start gegaan. In dat kader wordt ook samen met betrokken sectorpartijen geoefend, en zijn in 2007 twee grootschalige oefeningen georganiseerd.

VOORTGANGSRAPPORTAGE BELEIDSAGENDA LUCHTVAARTVEILIGHEID 2006

VOORTGANGSRAPPORTAGE BELEIDSAGENDA LUCHTVAARTVEILIGHEID 2006 VOORTGANGSRAPPORTAGE BELEIDSAGENDA LUCHTVAARTVEILIGHEID 2006 THEMA 1: Veilig vliegen Integrale benadering luchtvaartveiligheid De context voor een integrale benadering van luchtvaartveiligheid is in belangrijke

Nadere informatie

Page 1 / 7. Belgisch veiligheidsbeleid voor de burgerluchtvaart

Page 1 / 7. Belgisch veiligheidsbeleid voor de burgerluchtvaart Page 1 / 7 Belgisch veiligheidsbeleid voor de burgerluchtvaart 08/10/2012 Page 2 / 7 BESLUIT VAN DE DIRECTEUR-GENERAAL Ons kenmerk : Brussel de LA/DG/2012-535 Rev. 03 08/10/2012 Betreft: Belgisch veiligheidsbeleid

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA DEN HAAG

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20901 2500 EX Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG Plesmanweg 1-6 2597 JG Den Haag Postbus 20901 2500 EX Den Haag T 070-456

Nadere informatie

houdende instelling van een Adviescollege burgerluchtvaartveiligheid

houdende instelling van een Adviescollege burgerluchtvaartveiligheid Besluit van houdende instelling van een Adviescollege burgerluchtvaartveiligheid Op de voordracht van Onze Minister van Verkeer en Waterstaat van, nr. HDJZ/LUV/2007-, Hoofddirectie Juridische Zaken, gedaan

Nadere informatie

Hieronder treft u aan een samenvatting van de onderwerpen op de agenda van de Transportraad van 11 maart 2013.

Hieronder treft u aan een samenvatting van de onderwerpen op de agenda van de Transportraad van 11 maart 2013. GEANNOTEERDE AGENDA EU TRANSPORTRAAD 11 MAART 2013 Hieronder treft u aan een samenvatting van de onderwerpen op de agenda van de Transportraad van 11 maart 2013. Tijdens de Transportraad zal een beleidsdebat

Nadere informatie

Vraag 1 Wie is er in Nederland aangesloten op het Aeronautical Fixed Telecommunication Network (AFTN)?

Vraag 1 Wie is er in Nederland aangesloten op het Aeronautical Fixed Telecommunication Network (AFTN)? > Retouradres Postbus 20901 2500 EX Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG Plesmanweg 1-6 2597 JG Den Haag Postbus 20901 2500 EX Den Haag T 070-456

Nadere informatie

Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD

Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD EUROPESE COMMISSIE Brussel, 28.10.2016 COM(2016) 694 final 2016/0343 (NLE) Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD inzake de sluiting, namens de Europese Unie, van een overeenkomst tot wijziging van de Overeenkomst

Nadere informatie

Ministerie van Infrastructuur en Milieu Directie Luchtvaart. SSP Special. ALoS. Safety Performance. Veiligheidsnetwerk 8 oktober 2014

Ministerie van Infrastructuur en Milieu Directie Luchtvaart. SSP Special. ALoS. Safety Performance. Veiligheidsnetwerk 8 oktober 2014 ALoS SSP IenM Safety Performance SMS Sector SSP Special Veiligheidsnetwerk 8 oktober 2014 Carel Wassink Adviseur Veiligheid Directoraat-generaal Bereikbaarheid 8 oktober 2014 2 ALoS Safety Performance

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 21 501-33 Raad voor Vervoer, Telecommunicatie en Energie Nr. 532 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN MILIEU Aan de Voorzitter van

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 15988 14 oktober 2010 Regeling van 24 september 2010, nr. 5668080/10, houdende voorschriften voor de uitvoering van controle

Nadere informatie

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN. Voorstel voor een VERORDENING VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN. Voorstel voor een VERORDENING VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD NL COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN Brussel, 25.9.2003 COM(2003) 566 definitief 2003/222 (COD) Voorstel voor een VERORDENING VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD houdende wijziging van Verordening

Nadere informatie

de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA DEN HAAG

de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20901 2500 EX Den Haag de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG Ministerie van Infrastructuur en Milieu Plesmanweg 1-6 2597 JG Den Haag Postbus

Nadere informatie

3. Corendon Dutch Airlines, te dezen vertegenwoordigd door de Managing Director,

3. Corendon Dutch Airlines, te dezen vertegenwoordigd door de Managing Director, Convenant tussen de Staat der Nederlanden, KLM, Corendon Dutch Airlines en TUIfly en de Vereniging Nederlandse Verkeersvliegers inzake het nationaal borgen van het delen van dreigingsinformatie tussen

Nadere informatie

Hieronder vindt u een samenvatting van de onderwerpen van de Transportraad van 6 oktober 2011.

Hieronder vindt u een samenvatting van de onderwerpen van de Transportraad van 6 oktober 2011. GEANNOTEERDE AGENDA EU TRANSPORTRAAD 6 OKTOBER 2011 Hieronder vindt u een samenvatting van de onderwerpen van de Transportraad van 6 oktober 2011. De Raad zal een eerste debat voeren over de digitale tachograaf.

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 17024 21 augustus 2012 Regeling van de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu, van 14 augustus 2012, nr. IENM/BSK-2012/145416,

Nadere informatie

Bekende afzenders. Nieuwe Europese regelgeving voor luchtvracht.

Bekende afzenders. Nieuwe Europese regelgeving voor luchtvracht. Bekende afzenders Nieuwe Europese regelgeving voor luchtvracht. NCTb taken en bevoegdheden Defensie KMar AIVD NCCB RNV Financiën CBB VDB BZ OM LOCC BZK NCC Douane OvJ MIVD RID KLPD IND ECD Justitie AZ

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA DEN HAAG

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20901 2500 EX Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG Plesmanweg 1-6 2597 JG Den Haag Postbus 20901 2500 EX Den Haag T 070-456

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2007 2008 31 232 Wijziging van de Wet luchtvaart en de Luchtvaartwet ter implementatie van verordening (EG) nr. 2111/2005 inzake de vaststelling van een

Nadere informatie

Afwijkingen inrichting, uitrusting en gebruik luchthavens

Afwijkingen inrichting, uitrusting en gebruik luchthavens Afwijkingen inrichting, uitrusting en gebruik luchthavens Pagina 1 Luchthavens in Nederland zijn ingericht en uitgerust in overeenstemming met (inter)nationale voorschriften. Dit bevordert het veilig gebruik

Nadere informatie

Air Operations Regulation

Air Operations Regulation Air Operations Regulation Regulation 965/2012 Leonard Boer Senior beleidsmedewerker DGB - Directie Luchtvaart Voorstellen Leonard Boer Senior-beleidsmedewerker Ministerie van Infrastructuur en Milieu Afdeling

Nadere informatie

2009D10068 VERSLAG. De voorzitter van de commissie, H. Jager. De adjunct-griffier van de commissie, L. Tijdink. NDS tknds2009D10068

2009D10068 VERSLAG. De voorzitter van de commissie, H. Jager. De adjunct-griffier van de commissie, L. Tijdink. NDS tknds2009D10068 2009D10068 VERSLAG Binnen de vaste commissie voor Verkeer en Waterstaat hebben de fracties van het CDA, de PvdA, de SP en de VVD de behoefte om enkele vragen en opmerkingen voor te leggen over diverse

Nadere informatie

Veiligheidsonderzoek Schiphol 2005

Veiligheidsonderzoek Schiphol 2005 Veiligheidsonderzoek Schiphol 2005 VACS/05.07.06 6 september 2005 Advies Inleiding Direct na de Bijlmerramp in 1992 heeft het European-American Centre for Policy Analysis van de RAND-corporation (hierna

Nadere informatie

Anton Geurtsen. Adviseur Beveiliging Burgerluchtvaart. Afdeling Handhaving & Toezicht Beveiliging Burgerluchtvaart

Anton Geurtsen. Adviseur Beveiliging Burgerluchtvaart. Afdeling Handhaving & Toezicht Beveiliging Burgerluchtvaart Afdeling Handhaving & Toezicht Beveiliging Burgerluchtvaart Studiedag Integrale Veiligheid in Musea Anton Geurtsen 12 december 2013 Adviseur Beveiliging Burgerluchtvaart D.Bindinga Inspecteur BBLV 1. Introductie

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds De Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu en de Minister van Defensie,

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds De Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu en de Minister van Defensie, STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 36397 31 december 2013 Regeling van de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu en de Minister van Defensie, van

Nadere informatie

Luchtruim. (H) Special VFR Helikopters. Tot 3500 ft AMSL is er vrije hoogtekeuze (ICAO 3000 ft AGL) daarboven moet volgens het kruishoogtesysteem

Luchtruim. (H) Special VFR Helikopters. Tot 3500 ft AMSL is er vrije hoogtekeuze (ICAO 3000 ft AGL) daarboven moet volgens het kruishoogtesysteem Inhoud 1 Bewijzen van Bevoegdheid en Ratings... 7 1.1 Brevetten... 7 1.2 Ratings en Endorsements... 10 1.3 Vliegerlogboek... 13 1.4 Medische verklaring... 14 2 Luchtvaartuigen... 16 2.1 Definitie... 16

Nadere informatie

Terms of Reference (ToR) Overlegplatform General Aviation

Terms of Reference (ToR) Overlegplatform General Aviation Plesmanweg 1-6 Den Haag Postbus 20901 2500 EX Den Haag Contactpersoon Doelstelling Terms of Reference (ToR) Overlegplatform General Aviation Het Overlegplatform General Aviation (hierna: het platform)

Nadere informatie

Autoriteit Nucleaire Veiligheid en Stralingsbescherming Continu veiliger

Autoriteit Nucleaire Veiligheid en Stralingsbescherming Continu veiliger Autoriteit Nucleaire Veiligheid en Stralingsbescherming Continu veiliger Continu veiliger De Autoriteit Nucleaire Veiligheid en Stralingsbescherming (ANVS) ziet er op toe dat de nucleaire veiligheid en

Nadere informatie

In het jaarlijks veiligheidsoverzicht staan statistieken over de veiligheid van de luchtvaart in Europa en in de rest van de wereld

In het jaarlijks veiligheidsoverzicht staan statistieken over de veiligheid van de luchtvaart in Europa en in de rest van de wereld JAARLIJKS VEILIGHEIDSOVERZICHT 13 Samenvatting In het jaarlijks veiligheidsoverzicht staan statistieken over de veiligheid van de luchtvaart in Europa en in de rest van de wereld De gegevens in het overzicht

Nadere informatie

BIJLAGE. Voorbeelden uit de domeinen van toezicht

BIJLAGE. Voorbeelden uit de domeinen van toezicht BIJLAGE Voorbeelden uit de domeinen van toezicht Dit zijn enkele voorbeelden die illustreren hoe de ontwikkeling van het toezicht, zoals hiervoor beschreven, nu al leidt tot veranderingen in het toezicht

Nadere informatie

Voortgangsrapportage Beleidsagenda Luchtvaartveiligheid over het jaar 2008

Voortgangsrapportage Beleidsagenda Luchtvaartveiligheid over het jaar 2008 Voortgangsrapportage Beleidsagenda Luchtvaartveiligheid over het jaar 2008 Ministerie van Verkeer en Waterstaat Directoraat-Generaal Luchtvaart en Maritieme Zaken 16 april 2009 1 THEMA 1: Veilig vliegen

Nadere informatie

DGLM Handboek Veiligheidsmanagement Luchtvaart

DGLM Handboek Veiligheidsmanagement Luchtvaart abcdefgh DGLM Handboek Veiligheidsmanagement Luchtvaart Processen en procedures voor directies Luchtvaart en Luchthavens Versie 14 april 2009 Versie 1.0 14 april 2009 Inhoudsopgave........................................................................................

Nadere informatie

ONTWERPVERSLAG. NL In verscheidenheid verenigd NL 2010/2169(DEC) 3.2.2011

ONTWERPVERSLAG. NL In verscheidenheid verenigd NL 2010/2169(DEC) 3.2.2011 EUROPEES PARLEMENT 2009-2014 Commissie begrotingscontrole 2010/2169(DEC) 3.2.2011 ONTWERPVERSLAG over het verlenen van kwijting voor de uitvoering van de begroting van het Europees Waarnemingscentrum voor

Nadere informatie

Gelet op de artikelen 16, 16b, onderdeel c, en 16 c, onderdeel c, van het Besluit bedrijfsvergunning en veiligheidscertificaat hoofdspoorwegen;

Gelet op de artikelen 16, 16b, onderdeel c, en 16 c, onderdeel c, van het Besluit bedrijfsvergunning en veiligheidscertificaat hoofdspoorwegen; Regeling van de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu, van..., nr., houdende vaststelling van regels inzake de aanvraag van een veiligheidscertificaat als bedoeld in artikel 32, eerste lid, van

Nadere informatie

Dialoog veehouderij Venray

Dialoog veehouderij Venray Dialoog veehouderij Venray aanbevelingen dialoog veehouderij gemeente Venray Datum 21 december 2016 Portefeuillehouder Martijn van der Putten Team RO Naam steller Jos Kniest De onderstaande aanbevelingen

Nadere informatie

Plan 5 6-11 7 - 41-43 76-78

Plan 5 6-11 7 - 41-43 76-78 Plan Gegevens mag het? Rechtmatig verkregen gegevens grondslagen voor rechtmatige verwerking: Ondubbelzinnige toestemming, noodzakelijk voor uitvoeren overeenkomst, wettelijke plicht, bescherming vitale

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2014 241 Besluit van 19 juni 2014 tot wijziging van het Besluit vervoer gevaarlijke stoffen door de lucht in verband met het laten vervallen van een

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2015 297 Besluit van 6 juli 2015, houdende vaststelling van het tijdstip van inwerkingtreding van artikel IG van de Wet van 18 december 2008, houdende

Nadere informatie

RAAD VA DE EUROPESE U IE. Brussel, 27 juli 2012 (30.07) (OR. en) 12972/12 AVIATIO 119

RAAD VA DE EUROPESE U IE. Brussel, 27 juli 2012 (30.07) (OR. en) 12972/12 AVIATIO 119 RAAD VA DE EUROPESE U IE Brussel, 27 juli 2012 (30.07) (OR. en) 12972/12 AVIATIO 119 I GEKOME DOCUME T van: de Europese Commissie ingekomen: 25 juli 2012 aan: het secretariaat-generaal van de Raad van

Nadere informatie

PROTOCOL 3. Instelling en werkwijze van het Europees Comité voor de opstelling van standaarden voor de binnenvaart CESNI. Besluit

PROTOCOL 3. Instelling en werkwijze van het Europees Comité voor de opstelling van standaarden voor de binnenvaart CESNI. Besluit PROTOCOL 3 Instelling en werkwijze van het Europees Comité voor de opstelling van standaarden voor de binnenvaart CESNI Besluit De Centrale Commissie voor de Rijnvaart (CCR), gezien het belang dat zij

Nadere informatie

MOBI PROCES BESCHRIJVING

MOBI PROCES BESCHRIJVING MOBI METHODIEK VOOR EEN OBJECTIEVE BEVEILIGINGSINVENTARISATIE PROCES BESCHRIJVING HAVENBEDRIJF AMSTERDAM INHOUDSOPGAVE MOBI voor havenfaciliteiten... 2 INLEIDING... 2 ALGEMEEN... 2 PROCES SCHEMA... 5 BIJLAGEN...

Nadere informatie

Gevraagd besluit. Besluit. Partijen:

Gevraagd besluit. Besluit. Partijen: Beslisdocument Voortzetting samenwerking komende periode en beëindiging huidig Convenant ontwikkeling luchthaven Lelystad tussen Provincie Flevoland, Gemeente Lelystad, Schiphol Group en Lelystad Airport.

Nadere informatie

Veiligheid. Veiligheidsprestaties

Veiligheid. Veiligheidsprestaties 30 Veiligheid Veiligheidsprestaties Sinds 1 januari 2012 is het zogenoemde SES Perfomance Scheme van kracht. In Nederland is het van toepassing op het Maastricht Upper Area Control Centre (MUAC), het Koninklijk

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 31 936 Luchtvaartbeleid Nr. 263 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN MILIEU Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Hierbij gaat voor de delegaties Commissiedocument D014768/02.

Hierbij gaat voor de delegaties Commissiedocument D014768/02. RAAD VA DE EUROPESE U IE Brussel, 27 juni 2011 (28.06) (OR. en) 12170/11 AVIATIO 181 I GEKOME DOCUME T van: de Europese Commissie ingekomen: 20 juni 2011 aan: de heer Pierre de BOISSIEU, secretaris-generaal

Nadere informatie

L 120/20 Publicatieblad van de Europese Unie 7.5.2008 AANBEVELINGEN COMMISSIE

L 120/20 Publicatieblad van de Europese Unie 7.5.2008 AANBEVELINGEN COMMISSIE L 120/20 Publicatieblad van de Europese Unie 7.5.2008 AANBEVELINGEN COMMISSIE AANBEVELING VAN DE COMMISSIE van 6 mei 2008 inzake de externe kwaliteitsborging voor wettelijke auditors en auditkantoren die

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20901 2500 EX Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG Plesmanweg 1-6 2597 JG Den Haag Postbus 20901 2500 EX Den Haag T 070-456

Nadere informatie

gezien het gemeenschappelijk standpunt van de Raad (15853/2/2002 C5-0137/2003) 1,

gezien het gemeenschappelijk standpunt van de Raad (15853/2/2002 C5-0137/2003) 1, P5_TA-PROV(2003)0325 Verlening van luchtvaartnavigatiediensten ***II Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op

Nadere informatie

Reageren op calamiteiten De inzet van brandweer op de luchthaven Schiphol. Marijn Ornstein 14 Oktober 2013

Reageren op calamiteiten De inzet van brandweer op de luchthaven Schiphol. Marijn Ornstein 14 Oktober 2013 Reageren op calamiteiten De inzet van brandweer op de luchthaven Schiphol Marijn Ornstein 14 Oktober 2013 INHOUD Intro Partners in veiligheid Safety binnen Schiphol Veiligheidsketen en activiteiten SEF

Nadere informatie

Beleidsartikelen Algemene beleidsdoelstelling

Beleidsartikelen Algemene beleidsdoelstelling 09 VEILIGE LUCHTVAART 09.1 Algemene beleidsdoelstelling De algemene beleidsdoelstelling voor dit artikel is het bevorderen van de veiligheid van verkeer en vervoer op luchtvaartgebied. Daarbij zijn drie

Nadere informatie

13234/1/14 REV 1 ver/jel/mt 1 DGE 2 A

13234/1/14 REV 1 ver/jel/mt 1 DGE 2 A Raad van de Europese Unie Brussel, 1 oktober 2014 (OR. en) Interinstitutioneel dossier: 2013/0186 (COD) 13234/1/14 REV 1 AVIATION 182 CODEC 1822 VERSLAG van: aan: het secretariaat-generaal het Coreper/de

Nadere informatie

Datum 27 augustus 2015 Onderwerp Antwoorden op Kamervragen lid Van Helvert (CDA) inzake het vliegen over conflictgebieden

Datum 27 augustus 2015 Onderwerp Antwoorden op Kamervragen lid Van Helvert (CDA) inzake het vliegen over conflictgebieden 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den Haag www.rijksoverheid.nl/venj

Nadere informatie

Onderwerp: Oprichten stichting Bevordering kwaliteit omgeving Schipholregio

Onderwerp: Oprichten stichting Bevordering kwaliteit omgeving Schipholregio Provinciale Staten van Noord-Holland Voordracht 70 Haarlem, 14 augustus 2007 Onderwerp: Oprichten stichting Bevordering kwaliteit omgeving Schipholregio Bijlagen: - Ontwerpbesluit - Convenant Omgevingskwaliteit

Nadere informatie

Wat gebeurt er met de conclusies en aanbevelingen van ongevallenonderzoek. Hans van Ruler 14 oktober 2013

Wat gebeurt er met de conclusies en aanbevelingen van ongevallenonderzoek. Hans van Ruler 14 oktober 2013 Wat gebeurt er met de conclusies en aanbevelingen van ongevallenonderzoek Hans van Ruler 14 oktober 2013 Programma Introductie OVV Wettelijk kader aanbevelingen Over aanbevelingen Proces Twee voorbeelden

Nadere informatie

het project "Informatie- en communicatietechnologie (ICT) in het onderwijs" in 2002

het project Informatie- en communicatietechnologie (ICT) in het onderwijs in 2002 Accountantsdienst OCenW Servicegroep Cultuur en Apparaatskosten Bredewater 8 Postadres Postbus 25000 2700 LZ Zoetermeer Telefoon (079) 323 31 55 Telefax (079) 323 39 20 Rapport over het project "Informatie-

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA DEN HAAG. Datum 11 maart 2016 Betreft Verzamelbrief Luchtvaart

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA DEN HAAG. Datum 11 maart 2016 Betreft Verzamelbrief Luchtvaart > Retouradres Postbus 20901 2500 EX Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG Plesmanweg 1-6 2597 JG Den Haag Postbus 20901 2500 EX Den Haag T 070-456

Nadere informatie

KLOKKENLUIDERREGELING WONINGSTICHTING VOLKSBELANG

KLOKKENLUIDERREGELING WONINGSTICHTING VOLKSBELANG KLOKKENLUIDERREGELING WONINGSTICHTING VOLKSBELANG 1. Algemeen In de Governancecode Woningcorporaties d.d. november 2006 wordt gesteld dat de directeurbestuurder ervoor zorgt dat werknemers zonder gevaar

Nadere informatie

4 NLR-CR maart 2012

4 NLR-CR maart 2012 4 NLR-CR-2011-249 maart 2012 INHOUD 1 INLEIDING 8 1.1 Aanleiding 8 1.2 Doelstelling 8 1.3 Afbakening van het onderzoek 8 1.4 Aanpak 9 1.5 Leeswijzer 10 2 MODELBESCHRIJVING 11 2.1 Veiligheidsmanagement

Nadere informatie

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN. Voorstel voor een VERORDENING VAN DE RAAD

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN. Voorstel voor een VERORDENING VAN DE RAAD COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN Brussel, 14.03.2000 COM(2000) 145 definitief Voorstel voor een VERORDENING VAN DE RAAD tot schorsing voor een periode van zes maanden, van Verordening (EG) nr.

Nadere informatie

LVNL FACTS & FIGURES Peildatum 31 december 2014

LVNL FACTS & FIGURES Peildatum 31 december 2014 LVNL FACTS & FIGURES Peildatum 31 december 2014 Organisatieprofiel - 1 LVNL is sinds 1 januari 1993 een zelfstandig bestuursorgaan (ZBO). Daarvoor was LVNL onderdeel van het directoraat-generaal Rijksluchtvaartdienst

Nadere informatie

Koninklijk Instituut Van Ingenieurs

Koninklijk Instituut Van Ingenieurs Koninklijk Instituut Van Ingenieurs De beroepsvereniging van ingenieurs en techniekstudenten KIVI Regio Leiden Bavak Security Thema: Integrated Security Management Optimale beheersbaarheid door geïntegreerde

Nadere informatie

Nieuwe werkwijze toezicht rond Schiphol. convenant Schiphol Airport Authority

Nieuwe werkwijze toezicht rond Schiphol. convenant Schiphol Airport Authority Nieuwe werkwijze toezicht rond Schiphol convenant Schiphol Airport Authority Nieuwe werkwijze toezicht rond Schiphol Vanaf 1 februari 2010 werkt de overheid voor enkele controle- en toezichtstaken samen

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2016 2017 34 550 V Vaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Buitenlandse Zaken (V) voor het jaar 2017 Nr. 76 BRIEF VAN DE MINISTER VAN

Nadere informatie

Gelet op artikel 8a.50 van de Wet luchtvaart en de artikelen 3, vierde lid, onderdeel b, en 17, derde lid van het Besluit burgerluchthavens;

Gelet op artikel 8a.50 van de Wet luchtvaart en de artikelen 3, vierde lid, onderdeel b, en 17, derde lid van het Besluit burgerluchthavens; Regeling van de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu, van..., nr. IENM/BSK-2015/85330, tot wijziging van de Regeling burgerluchthavens in verband met een vrijstelling ten behoeve van schermvliegtuigen

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20901 2500 EX Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG Ministerie van Plesmanweg 1-6 2597 JG Den Haag Postbus 20901 2500 EX Den

Nadere informatie

GEANNOTEERDE AGENDA TRANSPORTRAAD 24 JUNI 2010

GEANNOTEERDE AGENDA TRANSPORTRAAD 24 JUNI 2010 GEANNOTEERDE AGENDA TRANSPORTRAAD 24 JUNI 2010 Hieronder vindt u een samenvatting van de onderwerpen van de Transportraad van 24 juni 2010. De Raad zal formeel het tweede fase luchtvaartakkoord met de

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2002 2003 28 945 (R 1737) Goedkeuring van het op 28 mei 1999 te Montreal tot stand gekomen Verdrag tot het brengen van eenheid in enige bepalingen inzake

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2016 2017 21 501-02 Raad Algemene Zaken en Raad Buitenlandse Zaken Nr. 1771 BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede

Nadere informatie

Voortgangsrapportage staatkundig proces Nederlandse Antillen juni 2007

Voortgangsrapportage staatkundig proces Nederlandse Antillen juni 2007 Inleiding Deze rapportage beschrijft de voortgang van de uitvoering van de slotverklaring van de miniconferentie van 11 oktober 2006 met Bonaire, Saba en Sint Eustatius en van de slotverklaring van het

Nadere informatie

ONDERZOEK NAAR KWALITEITSVERBETERING MBO OPLEIDINGSNIVEAU. ROC Midden Nederland te Utrecht. Sociaal cultureel werker

ONDERZOEK NAAR KWALITEITSVERBETERING MBO OPLEIDINGSNIVEAU. ROC Midden Nederland te Utrecht. Sociaal cultureel werker ONDERZOEK NAAR KWALITEITSVERBETERING MBO OPLEIDINGSNIVEAU ROC Midden Nederland te Utrecht Sociaal cultureel werker BRIN: 25LH Onderzoeksnummer: 276997 Onderzoek uitgevoerd in: Juli 2014 Conceptrapport

Nadere informatie

(R2075) Verdrag tussen het Koninkrijk der Nederlanden, ten behoeve van Aruba, en de Verenigde Staten. Den Haag, 9 september 2016

(R2075) Verdrag tussen het Koninkrijk der Nederlanden, ten behoeve van Aruba, en de Verenigde Staten. Den Haag, 9 september 2016 Staten-Generaal 1/2 Vergaderjaar 2016 2017 34 561 (R2075) Verdrag tussen het Koninkrijk der Nederlanden, ten behoeve van Aruba, en de Verenigde Staten van Amerika inzake de veiligheid van de burgerluchtvaart

Nadere informatie

Plan van aanpak ter verbetering van het voorschottenbeheer

Plan van aanpak ter verbetering van het voorschottenbeheer Bijlage Voortgangsrapportage verbetering voorschottenbeheer: Plan van aanpak, vastgesteld door de Minister van Buitenlandse Zaken op 8 mei 2007 Plan van aanpak ter verbetering van het voorschottenbeheer

Nadere informatie

Amsterdam, 28 oktober 2010.

Amsterdam, 28 oktober 2010. HANS ALDERS Aan De staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu, de heer Joop Atsma p/a postbus 20901 2500 EX Den Haag Amsterdam, 28 oktober 2010. Geachte staatssecretaris, Naar aanleiding van het verzoek

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2005 2006 30 398 Evaluatie Luchtverkeersleiding Nederland Nr. 1 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VERKEER EN WATER- STAAT Aan de Voorzitter van de Tweede

Nadere informatie

Toets uw eigen continuïteitsplan

Toets uw eigen continuïteitsplan Inspectiebericht Inspectie Openbare Orde en Veiligheid Jaargang 6, nummer 1 (maart 2010) 9 Toets uw eigen continuïteitsplan Deze vragenlijst is een gecomprimeerde en op onderdelen aangepaste versie van

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 29 304 Certificatie en accreditatie in het kader van het overheidsbeleid Nr. 5 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2000 2001 21 501-18 Raad Werkgelegenheid en Sociaal Beleid Nr. 138 BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELE- GENHEID Aan de Voorzitter van de

Nadere informatie

Ivo Opstelten Minister van Veiligheid en Justitie Postbus 20301 2500 EH DEN HAAG

Ivo Opstelten Minister van Veiligheid en Justitie Postbus 20301 2500 EH DEN HAAG Post Bits of Freedom Bank 55 47 06 512 M +31 (0)6 13 38 00 36 Postbus 10746 KvK 34 12 12 86 E ton.siedsma@bof.nl 1001 ES Amsterdam W https://www.bof.nl Ivo Opstelten Minister van Veiligheid en Justitie

Nadere informatie

Provinciale Staten van Noord-Holland. Voordracht. Haarlem, Onderwerp: Kadernotitie regionale luchthavens

Provinciale Staten van Noord-Holland. Voordracht. Haarlem, Onderwerp: Kadernotitie regionale luchthavens Provinciale Staten van Noord-Holland Voordracht Haarlem, Onderwerp: Kadernotitie regionale luchthavens Bijlagen: 1. Concept kadernotitie regionale luchthavens 2. Ontwerpbesluit 1. Inleiding. Deze kaderstellende

Nadere informatie

JC 2014 43 27 May 2014. Joint Committee Richtsnoeren voor de behandeling van klachten door de effectensector (ESMA) en de bankensector (EBA)

JC 2014 43 27 May 2014. Joint Committee Richtsnoeren voor de behandeling van klachten door de effectensector (ESMA) en de bankensector (EBA) JC 2014 43 27 May 2014 Joint Committee Richtsnoeren voor de behandeling van klachten door de effectensector (ESMA) en de bankensector (EBA) 1 Inhoudsopgave Richtsnoeren voor de behandeling van klachten

Nadere informatie

14469/16 nuf/gra/mt 1 DG E 2A

14469/16 nuf/gra/mt 1 DG E 2A Raad van de Europese Unie Brussel, 21 november 2016 (OR. en) Interinstitutioneel dossier: 2015/0277 (COD) 14469/16 AVIATION 231 CODEC 1668 RELEX 949 VERSLAG van: aan: het secretariaat-generaal van de Raad

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 24 november 2009 (OR. en) 15137/09 CRIMORG 164 ENFOPOL 271

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 24 november 2009 (OR. en) 15137/09 CRIMORG 164 ENFOPOL 271 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 24 november 2009 (OR. en) 15137/09 CRIMORG 164 ENFOPOL 271 WETGEVINGSBESLUITEN EN ANDERE INSTRUMENTEN Betreft: BESLUIT VAN DE RAAD betreffende de oprichting van een Europees

Nadere informatie

Regels omtrent de instelling van de Autoriteit Consument en Markt (Instellingswet Autoriteit Consument en Markt)

Regels omtrent de instelling van de Autoriteit Consument en Markt (Instellingswet Autoriteit Consument en Markt) Regels omtrent de instelling van de Autoriteit Consument en Markt (Instellingswet Autoriteit Consument en Markt) NOTA VAN WIJZIGING Het voorstel van wet wordt gewijzigd als volgt: A In artikel 1 vervalt

Nadere informatie

Beschrijving DCTF Werkgroep Workflow

Beschrijving DCTF Werkgroep Workflow Beschrijving DCTF Werkgroep Workflow Fase 1: Identificatie en selectie van een issue waarvoor mogelijk een werkgroep dient te worden opgericht 1. Het DB zet een portfolio management op ten aanzien van

Nadere informatie

Vraag 1 Bent u op de hoogte van het bericht dat luchtvaartmaatschappijen massaal de compensatieregeling ontwijken?

Vraag 1 Bent u op de hoogte van het bericht dat luchtvaartmaatschappijen massaal de compensatieregeling ontwijken? > Retouradres Postbus 20901 2500 EX Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG Plesmanweg 1-6 2597 JG Den Haag Postbus 20901 2500 EX Den Haag T 070-456

Nadere informatie

Europese peer review van het Nationaal Rapport stresstest kerncentrale Borssele

Europese peer review van het Nationaal Rapport stresstest kerncentrale Borssele > Retouradres Postbus 20101 2500 EC Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Directoraat-generaal voor Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 30 2594 AV Den

Nadere informatie

Jongeren willen geen vieze handen

Jongeren willen geen vieze handen Schaarste aan technisch personeel Jongeren willen geen vieze handen We vernemen het de laatste tijd steeds vaker via de media. De technische sector kampt met een chronisch tekort aan en instroom van nieuw

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 36599 15 december 2014 Beleidsregel van de Inspecteur-Generaal Leefomgeving en Transport, van 20 november 2014, nr. A-0-14-0072.001,

Nadere informatie

Luchtvaartveiligheid programma voor het Koninkrijk der Nederlanden Nederland State Safety Program for the Kingdom of the Netherlands The Netherlands

Luchtvaartveiligheid programma voor het Koninkrijk der Nederlanden Nederland State Safety Program for the Kingdom of the Netherlands The Netherlands Luchtvaartveiligheid programma voor het Koninkrijk der Nederlanden Nederland State Safety Program for the Kingdom of the Netherlands The Netherlands Versie 1.0 23 mei 2011 INHOUDSOPGAVE VOORWOORD AFKORTINGENLIJST...

Nadere informatie

Beleidsartikelen Algemene beleidsdoelstelling

Beleidsartikelen Algemene beleidsdoelstelling 09 VEILIGE LUCHTVAART 09.1 Algemene beleidsdoelstelling De algemene beleidsdoelstelling voor dit artikel is het bevorderen van de veiligheid van verkeer en vervoer op luchtvaartgebied. Hierbij wordt onderscheid

Nadere informatie

Vraag 1 Heeft u kennisgenomen van de uitzending van Groeten van Max op 29 juni 2015 over de onduidelijkheid over toeslagen op vliegtickets?

Vraag 1 Heeft u kennisgenomen van de uitzending van Groeten van Max op 29 juni 2015 over de onduidelijkheid over toeslagen op vliegtickets? > Retouradres Postbus 20901 2500 EX Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG Plesmanweg 1-6 2597 JG Den Haag Postbus 20901 2500 EX Den Haag T 070-456

Nadere informatie

Onderwerp en positionering van de beleidsdoorlichtingen In de beleidsdoorlichtingen van de ADR staan de volgende beleidsdoelstellingen centraal:

Onderwerp en positionering van de beleidsdoorlichtingen In de beleidsdoorlichtingen van de ADR staan de volgende beleidsdoelstellingen centraal: >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten Generaal Postbus 20018 2500 EA..DEN HAAG Financieel-Economische Zaken IPC 5350 Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375

Nadere informatie

Ruimtelijke ontwikkeling, grondbedrijf en verkeer 2.4 Sterke stad Meer werkgelegenheid

Ruimtelijke ontwikkeling, grondbedrijf en verkeer 2.4 Sterke stad Meer werkgelegenheid Voorstel aan de raad Nummer: 160015495 gemeente Lelystad Portefeuille: Programma: Programma onderdeel Steller: Afdeling: Telefoon: E-mail: Ruimtelijke ontwikkeling, grondbedrijf en verkeer 2.4 Sterke stad

Nadere informatie

11653/3/15 REV 3 ass/pau/hh 1 DG E 2B

11653/3/15 REV 3 ass/pau/hh 1 DG E 2B Raad van de Europese Unie Brussel, 12 november 2015 (OR. en) 11653/3/15 REV 3 ATO 41 SAN 264 PROCIV 53 NOTA van: aan: Betreft: het voorzitterschap de delegaties Niet-locatiegebonden paraatheid voor en

Nadere informatie

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN. Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN. Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN Brussel, 17.03.2004 COM(2004)190 definitief 2004/0064 (CNS) Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD betreffende de sluiting van een overeenkomst tussen de Europese

Nadere informatie

State Safety Programme 2015-2019

State Safety Programme 2015-2019 State Safety Programme 2015-2019 Editie 2 Datum 15 juni 2015 1 15 juni 2015 Veiligheid in de burgerluchtvaart 3 Inleiding 4 1 Veiligheidsverantwoordelijkheid 6 1.1 Streven naar continue verbetering van

Nadere informatie

REGELING MELDING ONREGELMATIGHEDEN UNIVERSITEIT LEIDEN

REGELING MELDING ONREGELMATIGHEDEN UNIVERSITEIT LEIDEN REGELING MELDING ONREGELMATIGHEDEN UNIVERSITEIT LEIDEN INHOUDSOPGAVE Hoofdstuk 1: Hoofdstuk 2: Hoofdstuk 3: Hoofdstuk 4: Hoofdstuk 5: Algemene bepalingen Interne procedure De Commissie integriteit Universiteit

Nadere informatie

3 e Voortgangsrapportage dienst

3 e Voortgangsrapportage dienst 3 e Voortgangsrapportage dienst Inleiding De dienst OCW heeft een plan van aanpak verbetering kwaliteit jaarrekening opgesteld. Over de uitvoering van dit plan van aanpak is twee maal eerder via voortgangsrapportages

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2004 2005 21 501-33 Raad voor Vervoer, Telecommunicatie en Energie Nr. 66 HERDRUK 1 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van de

Nadere informatie

Implementatieplan Indicatoren ambulancezorg

Implementatieplan Indicatoren ambulancezorg Implementatieplan Indicatoren ambulancezorg definitieve versie maart 2015 1 1. Inleiding In oktober 2014 heeft het bestuur van Ambulancezorg Nederland de indicatorenset ambulancezorg vastgesteld. Hiermee

Nadere informatie

Vereniging voor Veiligheidsadviseurs Vervoer Gevaarlijke Stoffen Functie en Taakomschrijving van de Veiligheidsadviseur

Vereniging voor Veiligheidsadviseurs Vervoer Gevaarlijke Stoffen Functie en Taakomschrijving van de Veiligheidsadviseur Vereniging voor Veiligheidsadviseurs Vervoer Gevaarlijke Stoffen Functie en Taakomschrijving van de Veiligheidsadviseur Vereniging voor Veiligheidsadviseurs Vervoer Gevaarlijke Stoffen Waaldijk 101 2988

Nadere informatie