FACT SHEET ECONOMIE DEMOCRATISCHE REPUBLIEK CONGO

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "FACT SHEET ECONOMIE DEMOCRATISCHE REPUBLIEK CONGO"

Transcriptie

1 Samenvatting De DRC kent hoge economische groei, een staiele macro-economische omgeving met dalende inflatie en is o.m. rijk aan grondstoffen en landouwpotentieel. De DRC is recent lid geworden van OHADA, dit impliceert harmonisatie van (douane) procedures en mogelijkheid tot internationale aritrage voor ondernemers. Betreft een complexe en intransparante markt, staat laag op de ease of doing usiness ranking van de Wereldank, de informele sector is omvangrijk. De DRC economie is grotendeels afhankelijk van de export van grondstoffen. Kansen voor het NL edrijfsleven, diverse NL edrijven opereren succesvol in de DRC. Het (OS-)edrijfsleveninstrumentarium is opengesteld voor de DRC.

2 Kerngetallen (schatting 2011) BNP BNP per capita Economische Groei Valuta Inflatie Opouw BNP Landouwproducten Industrieën Bevolking Beroepsevolking Opleidingsniveau Alfaetisme (Frans of lokale taal) Ease of doing usiness index Failed States Index Human Development Index USD 15,3 miljard USD % Congolese Franc 17% 37,5% Landouw 27,6% Industrie 35% Dienstensector Koffie, suiker, palmolie, thee, katoen, cacao, kinine, cassave, ananen, pinda s, maïs, fruit, hout. Mijnouw (diamanten, goud, koper, coalt, coltan, zink, tin), mineralen, consumentenproducten (textiel, plastic, schoenen, sigaretten), metaalindustrie, voedsel- en drankenproductie, hout, cement, schipreparaties. 71,7 miljoen 34,79 miljoen 91% Basisonderwijs 36,5% Middelaar onderwijs 4,6% Hoger onderwijs Gemiddeld 3.5 jaar onderwijs 76% Mannen 55% Vrouwen Plaats 178 van 184 Plaats (laatste) Economie De Democratische Repuliek Congo (DRC) komt uit een diep dal maar kent inmiddels structureel hoge economische groei en een dalende inflatie. Na decennia van financieel-economisch mismanagement en conflict is door politieke en economische hervormingen vanaf 2002 de economie geleidelijk gestailiseerd (zie grafieken 2.1 en 2.2). In juni 2010 was de macro-economische vooruitgang dusdanig dat de internationale gemeenschap esloot de schuldenlast grotendeels (US$ 12,3 miljard) kwijt te schelden. De economische asis lijft wankel. Grondstoffen als koper en koalt vormen de elangrijkste exportproducten en de economische groei hangt hierdoor nauw samen met de wereldmarktprijzen. Interne industriële productie is goeddeels afwezig, veel levensehoeften worden geïmporteerd. De prioritering innen de egroting - van slechts US$ 7 miljard elemmerd vooralsnog effectieve armoedereductie. De DRC staat laatste op de VN Human Development Index.

3 Ondernemingsklimaat De in 2012 aangetreden regering onder leiding van premier Matata presenteert zichf als een prousiness government. De hoop is dat dit leidt tot een vereterd investeringsklimaat, de eerste indicaties ook van ondernemers - zijn positief: Wettelijke eperkingen aan landezit door uitenlandse investeerders worden geschrapt. Lidmaatschap OHADA (Organisation pour l'harmonisation en Afrique du Droit des Affaires) is geratificeerd. Betreft uniforme en internationaal afdwingare - regels voor handel/douane en economie in de 17 OHADA-lidstaten, De verzekeringssector wordt open gesteld voor (uitenlandse) investeerders, Pulieke ondernemingen (elektriciteit, water, mijnouw, havens) worden geprivatiseerd, Investeringen in communicatie- en internet verindingen vinden plaats, Intransparantie, ureaucratie en illegale heffingen worden teruggedrongen, Bureaucratie en regelgeving ij oprichten onderneming wordt vereenvoudigd, Importheffingen worden verlaagd. Bovenstaande etreft noodzakelijke stappen richting een eter investeringsklimaat, zowel voor uitenlandse als innenlandse ondernemers. Tegelijkertijd stelt de DRC ondernemers nog voor uitdagingen, zoals: De elastingdruk en complexiteit van het elastingstelsel, Wijdverspreide corruptie en documentfraude, Onveiligheid (kleine criminaliteit, conflictsituatie in de oostelijke provincies), Gerekkige rechtszekerheid en afdwingaarheid van contracten en eigendomstitels, Toegang tot de financiële sector, Omvangrijke namaak en smokkel, Omvangrijke informele sector, eperkte aanwezigheid modern opererende MKB-sector, Slechte infrastructuur (wegen, water- en elektriciteitsvoorziening). De DRC wordt gekenmerkt door een onderenut economisch potentieel, specifieke kansen estaan onder meer op het geied van: mijnouw, landouw en veeteelt, logistiek, groot- en detailhandel, import/export, constructie, (rehailitatie) van de industriële sector. Kennis van de markt en omgangsvormen, alsmede goede contacten zijn essentieel.

4

5 Economische vooruitzichten (Economist Intelligence Unit) (% unless otherwise indicated) 2010a c 2013c Real GDP growth Gross fixed investment growth Consumer price inflation (av) a a Lending rate Government alance (% of GDP) Exports of goods fo (US$ m) 8,477 10,931 11,420 12,562 Imports of goods fo (US$ m) -8,043-9,021-9,137-9, ,196 15,724 1,188 1,161 Current-account alance (US$ m) -2,043 Current-account alance (% of GDP) Total foreign det (year-end; US$ m) 13,138 Exchange rate FC: (av) a Actual. 1,210 Economist Intelligence Unit estimates. c 14,819 a 1,251 Economist Intelligence Unit forecasts. Internationale Handel China is net als in andere Afrikaanse landen een economische factor van etekenis in Congo. Sinds 2010 gaat de helft van de Congolese export naar China. Ook België lijft als oud-kolonisator een elangrijke handelspartner. Congo exporteert voornamelijk ruwe grondstoffen, het importeert kapitaalgoederen en consumentengoederen. Veel uitenlandse edrijven in Congo zijn actief in de mijnouw, maar ook in de telecommunicatie en de ouw van waterkrachtcentrales. Internationale actoren proeren de Congo te helpen ij het diversifiëren van de economie en richten zich vooral op de landouwsector. Vooralsnog lijft het land sterk afhankelijk van voedselimport. Destinations of exports 2010 China Belgium Origins of imports 2010 South Africa Belgium

6 Finland US Exports 2007 Base metals Diamonds Crude oil Others Zamia Zimawe Imports 2007 Capital goods Consumer goods Energy Raw materials De ekendste Nederlandse investeerder in Congo is Heineken, dat eigenaar is van de grootste rouwerij Bralima. Daarnaast is Vlisco een grote speler in het hogere marktsegment voor kleding. Ook Damen Shipyards is actief in Congo. Handel met Nederland 2010 (* 1000 euro) Import uit DRC Export naar DRC Totaal Voeding en levende dieren Dranken en taak Grondstoffen, niet eetaar Minerale randstoffen, smeermiddellen e.d Dierlijke en plantaardige oliën en vetten 0 86 Chemische producten Farikaten Machines en vervoermaterieel Diverse gefariceerde goederen Niet afzonderlijk genoemde goederen Bedrijfsleveninstrumentarium Het ministerie van Buitenlandse zaken heeft het edrijfsleveninstrumentarium opengesteld voor ondersteuning van activiteiten van Nederlandse edrijven in de DRC. Het Private Sector Investeringsprogramma (PSI) is gericht op de ondersteuning via een schenking - van vernieuwende investeringsprojecten in opkomende markten. Ook de faciliteit Ontwikkelingsrelevante Infrastructuurontwikkeling (ORIO) is opengesteld als schenkingsfaciliteit om pulieke infrastructuurontwikkeling te stimuleren. De Faciliteit Duurzaam Ondernemen en Voedselzekerheid stimuleert duurzame economische ontwikkeling in ontwikkelingslanden door middel van puliek private partnerschappen voor veretering van voedselzekerheid en private sector ontwikkeling. Het Fonds Duurzaam Water stimuleert puliek private samenwerking in de watersector. De Matchmakingfaciliteit (MMF) van Agentschap NL rengt ten slotte inspirerende edrijven in ontwikkelingslanden en opkomende markten in contact met Nederlandse ondernemers.

7 De economische afdeling van de Nederlandse amassade in Kinshasa kan u hierover meer informatie verschaffen.

Nederland importland. Landgebruik en emissies van grondstofstromen

Nederland importland. Landgebruik en emissies van grondstofstromen Nederland importland Landgebruik en emissies van grondstofstromen Vraagstelling en invulling Welke materiaalstromen naar en via Nederland veroorzaken wereldwijd de grootste milieudruk? Klimaat, toxische

Nadere informatie

Export-update Noord- en Zuid-Amerika - juli 2014

Export-update Noord- en Zuid-Amerika - juli 2014 Export-update Noord- en Zuid-Amerika - juli 2014 1. Samenvatting en conclusies De Nederlandse uitvoerwaarde is in 2013 met 1,0% gestegen t.o.v. dezelfde periode in 2012 tot 433,8 miljard euro. De bescheiden

Nadere informatie

De handelsbetrekkingen van België met Bolivia

De handelsbetrekkingen van België met Bolivia De handelsbetrekkingen van België met Bolivia Algemeen: 2010 (schattingen) BBP 19,4 miljard USD Groeipercentage van het BBP 4,2% Inflatie 7,2% Uitvoer van goederen (FOB) Invoer van goederen (FOB) Handelsbalans

Nadere informatie

Internationale handel in goederen van Nederland 2012

Internationale handel in goederen van Nederland 2012 Webartikel 2013 Internationale handel in goederen van Nederland 2012 Wiel Packbier 11-11-2013 gepubliceerd op cbs.nl Samenvatting De internationale handel in goederen is in 2012 wederom minder hard gegroeid.

Nadere informatie

Handels- en investeringsoverzicht Kazachstan- Nederland

Handels- en investeringsoverzicht Kazachstan- Nederland Handels- en investeringsoverzicht Kazachstan- Nederland 1. Samenvatting en conclusies Kazachstan is vooralsnog geen heel belangrijke handelspartner van Nederland. De bilaterale goederenhandel bedroeg in

Nadere informatie

De Sisyphus-economie. Wordt 2015 een kopie van 2014 of verwachten we meer? Peter Vanden Houte Chief Economist ING Belgium

De Sisyphus-economie. Wordt 2015 een kopie van 2014 of verwachten we meer? Peter Vanden Houte Chief Economist ING Belgium De Sisyphus-economie Wordt 2015 een kopie van 2014 of verwachten we meer? Peter Vanden Houte Chief Economist ING Belgium 1 Europese herstel is stop-and-go proces 2 BBP-evolutie sinds de start van de crisis

Nadere informatie

Bilaterale handel Vlaanderen - Cyprus

Bilaterale handel Vlaanderen - Cyprus Bilaterale handel Vlaanderen - Cyprus Handelsbalans Vlaanderen Cyprus (2008 2015) x EUR miljoen export % jaarverloop import % jaarverloop handelsbalans 2002 79,10 29,01 50,1 2003 71,42-9,71% 36,91 +27,24%

Nadere informatie

7.L Nederland in z'n eentje?

7.L Nederland in z'n eentje? Waar moet dat heen? 7 Een nieuwe spijkerroek 1 a Vaak staat dat op een laeltje aan de innenzijde van de kleding. Anders staat het vermeld op een van de kaartjes die in de winkel aan de kleding evestigd

Nadere informatie

6 Het concurrentievermogen van Nederland

6 Het concurrentievermogen van Nederland 6 Het concurrentievermogen van Nederland Meerkeuzevragen 6.1 In de Nederlandse uitvoer zien we een aantal ontwikkelingen. Een punt van zorg is het groeiende aandeel in de export van de a wederuitvoer.

Nadere informatie

Investeer in zuiver water en sanitaire voorzieningen

Investeer in zuiver water en sanitaire voorzieningen Investeer in zuiver water en sanitaire voorzieningen Betere sanitaire voorzieningen en drinkbaar water in 15 dorpen in en rond Businga op het Congolese platteland. Het tekort aan zuiver water is schrijnend

Nadere informatie

Handels- en investeringscijfers Nederland-Soedan

Handels- en investeringscijfers Nederland-Soedan Handels- en investeringscijfers Nederland-Soedan 1. Samenvatting en conclusie Soedan is een bescheiden handelspartner van Nederland. In 2013 bedroeg de waarde van de wederzijdse goederenhandel ruim 100

Nadere informatie

HANDELSBETREKKINGEN VAN BELGIË MET SURINAME

HANDELSBETREKKINGEN VAN BELGIË MET SURINAME HANDELSBETREKKINGEN VAN BELGIË MET SURINAME De handelsbetrekkingen van België met Suriname 0 Bron: CIA World Factbook De handelsbetrekkingen van België met Suriname 1 1 Enkele economische indicatoren -

Nadere informatie

Toekomst agri & foodsector. Dirk Duijzer, directeur Food en Agri

Toekomst agri & foodsector. Dirk Duijzer, directeur Food en Agri Toekomst agri & foodsector in Neder Dirk Duijzer, directeur Food en Agri Agenda Nieuwe situatie na crisis 2007 Wereldbevolking, economie, voedsel Nederse positie niet vergelijkbaar Opgave voor het wereldwijde

Nadere informatie

Meer of Minder Turkije. Hasselt 9 october 2014/Voka Stijn Skondras Michel Decat

Meer of Minder Turkije. Hasselt 9 october 2014/Voka Stijn Skondras Michel Decat Meer of Minder Turkije Hasselt 9 october 2014/Voka Stijn Skondras Michel Decat Inhoud De Perceptie op Turkije is fout. 1O goede redenen om te investeren in Turkije. Voor je zaken begint te doen. Contracten

Nadere informatie

De internationale handel in goederen van Nederland in 2011

De internationale handel in goederen van Nederland in 2011 121 De internationale handel in goederen van Nederland in 2011 Wiel Packbier Publicatiedatum CBS-website: 18-12-2012 Den Haag/Heerlen Verklaring van tekens. gegevens ontbreken * voorlopig cijfer ** nader

Nadere informatie

De agrarische handel van Nederland in 2014

De agrarische handel van Nederland in 2014 De agrarische handel van Nederland in 1. Opvallende ontwikkelingen Totale Nederlandse handelsoverschot is in gelijk gebleven aan het niveau van ( 47,6 mld.); handelsoverschot agrarische producten komt

Nadere informatie

Stand van zaken Modernisering van Wetgeving voor verbetering van het Investeringsklimaat:

Stand van zaken Modernisering van Wetgeving voor verbetering van het Investeringsklimaat: Paramaribo, 28 oktober 2014 Stand van zaken Modernisering van Wetgeving voor verbetering van het Investeringsklimaat: Suriname is door de World Economic Forum geclassificeerd als een Efficiency Driven

Nadere informatie

Topsectoren. Hoe & Waarom

Topsectoren. Hoe & Waarom Topsectoren Hoe & Waarom 1 Index Waarom de topsectorenaanpak? 3 Wat is het internationale belang? 4 Hoe werken de topsectoren samen? 5 Wat is de rol voor het MKB in de topsectoren? 6 Wat is de rol van

Nadere informatie

Economische opleving, een zegen voor de aandelenmarkt?

Economische opleving, een zegen voor de aandelenmarkt? Economische opleving, een zegen voor de aandelenmarkt? Frank Lierman Chief Economist Dexia Bank België Quest Investor Club Osterriethhuis, Antwerpen 11.2.2 1 1. Verenigde Staten: een te snelle expansie?

Nadere informatie

De Nederlandse handel met Tsjechië en Slowakije

De Nederlandse handel met Tsjechië en Slowakije DO RESEARCH De Nederlandse handel met Tsjechië en Slowakije Ontwikkeling handelsrelaties sinds toetreding beide landen tot de EU DO Research 9-8-2011 Inleiding en inhoudsopgave Pagina I Profiel Tsjechië

Nadere informatie

Examenopgaven VMBO-BB 2004

Examenopgaven VMBO-BB 2004 Examenopgaven VMBO-BB 2004 tijdvak 2 dinsdag 22 juni 11.30 13.00 uur ECONOMIE CSE BB Naam kandidaat Kandidaatnummer Beantwoord alle vragen in dit opgavenboekje. Dit examen bestaat uit 30 vragen. Voor dit

Nadere informatie

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s In een globaliserende economie moeten regio s en ondernemingen internationaal concurreren. Internationalisatie draagt bij tot de economische

Nadere informatie

Significante toename van internationale fusies en overnames Afrika

Significante toename van internationale fusies en overnames Afrika 8 juli 2013 Persbericht Significante toename van internationale fusies en overnames Afrika - Nederland heeft een plaats in de top 5 van Europese landen die het meest investeert in Afrika Nieuwe cijfers*

Nadere informatie

Over Turkije. Officiële naam van het land Capital City Overheid

Over Turkije. Officiële naam van het land Capital City Overheid Over Turkije Officiële naam van het land Capital City Overheid Republiek Turkije Ankara Parlementaire democratie Bevolking 74 miljoen (2010) Beroepsbevolking (de bevolking) 25900000 (oktober 2010) Mediaan

Nadere informatie

Macro-economische gegevens

Macro-economische gegevens Macro-economische gegevens In de handreikingen en de opgaves voor de werkstukken die je voor deze cursus moet maken, zal je kennismaken met enkele belangrijke bronnen voor macro-economische gegevens. De

Nadere informatie

Tijd van burgers en stoommachines 1800 1900. 8.2 Het moderne imperialisme

Tijd van burgers en stoommachines 1800 1900. 8.2 Het moderne imperialisme Onderzoeksvraag: Welke motieven hadden de Europeanen om in Afrika en Zuidoost Azië een groot koloniaal imperium op te bouwen? Kenmerkende aspect: De moderne vorm van imperialisme die verband hield met

Nadere informatie

Landenanalyse H4. Week 1 Landenrisico

Landenanalyse H4. Week 1 Landenrisico Landenanalyse H4 Week 1 Landenrisico Risico s en problemen die verbonden zijn met het exporteren naar het buitenland - Importbelemmeringen (als bijvoorbeeld de handelsbalans een groot tekort vertoont)

Nadere informatie

Kenia. Economie. Bron: cross your borders

Kenia. Economie. Bron: cross your borders Kenia Economie Bron: cross your borders De economie is cijfers KENIA NEDERLAND Totale bevolking 35 miljoen 16,6 miljoen Bruto nationaal product (BNP) $ 19,4 miljard $ 629 miljard BNP per hoofd van de bevolking

Nadere informatie

De agrarische handel van Nederland in 2013

De agrarische handel van Nederland in 2013 De agrarische handel van Nederland in 1. Opvallende ontwikkelingen Totale handelsoverschot groeit met 4,5 miljard; aandeel agrarische producten 2 miljard Nederlandse agrarische export neemt in opnieuw

Nadere informatie

INDONESIË. Sociaaleconomische positie en ontwikkelingen

INDONESIË. Sociaaleconomische positie en ontwikkelingen INDONESIË Sociaaleconomische positie en ontwikkelingen Structuur [1/2] De kandidaat kan gebiedskenmerken van een ontwikkelingsland beschrijven en analyseren. Het betreft: a. sociaal-geografische en fysisch-geografische

Nadere informatie

Handelsbetrekkingen van België met. angola

Handelsbetrekkingen van België met. angola Handelsbetrekkingen van België met angola handelsbetrekkingen 3 Inhoudstafel 1 Enkele economische indicatoren 6 2 index van de eenheidsprijs van goederen in de import en de export voor België met de wereld

Nadere informatie

De agrarische handel van Nederland in 2013

De agrarische handel van Nederland in 2013 De agrarische handel van Nederland in 2013 1. Opvallende ontwikkelingen Totale handelsoverschot groeit met 4,5 miljard; aandeel agrarische producten 2 miljard Nederlandse agrarische export neemt in 2013

Nadere informatie

Bilaterale handel Vlaanderen - Colombia

Bilaterale handel Vlaanderen - Colombia Bilaterale handel Vlaanderen - Colombia Handelsbalans Vlaanderen - Colombia Onze handel met Colombia is steevast in een handelstekort geëindigd. Dat tekort was op zijn hoogst in 2008: zowat een half miljard

Nadere informatie

Landelijk Strijp. een unieke Brainport locatie

Landelijk Strijp. een unieke Brainport locatie Landelijk Strijp een unieke Brainport locatie Landelijk Strijp in 2020 Het is een mooie voorjaarsdag. Links en rechts komen medewerkers van diverse edrijven op de Brainport Innovatie Campus naar uiten

Nadere informatie

Investeer in een participatieve landbouwontwikkeling

Investeer in een participatieve landbouwontwikkeling Investeer in een participatieve landbouwontwikkeling Landbouwinitiatieven voor en door de lokale bevolking in de Evenaars-provincie en Bandundu in D.R. Congo. De bevolking op het Congolese platteland is

Nadere informatie

AFSTANDEN IN METERS. SBI-CODE Omschrijving CATEGORIE GROOTSTE AFSTAND GEVAAR GELUID GEUR STOF

AFSTANDEN IN METERS. SBI-CODE Omschrijving CATEGORIE GROOTSTE AFSTAND GEVAAR GELUID GEUR STOF GEUR STOF GELUID GEVAAR GROOTSTE AFSTAND CATEGORIE SBI-CODE Omschrijving AFSTANDEN IN METERS 17 VERVAARDIGING VAN TEXTIEL 171 Bewerken en spinnen van textielvezels 10 50 100 30 100 3.2 172 Weven van textiel:

Nadere informatie

China: Kansen en Knelpunten voor de Technologische Industrie

China: Kansen en Knelpunten voor de Technologische Industrie China: Kansen en Knelpunten voor de Technologische Industrie Aanleiding China is een land met veel kansen voor het Nederlandse bedrijfsleven. Ondanks de mogelijkheden is het een lastige markt om in te

Nadere informatie

Grondstoffen: Afrika is rijk!

Grondstoffen: Afrika is rijk! Grondstoffen: Afrika is rijk! Veel ontwikkelingslanden, vooral in Afrika, herbergen grote rijkdommen aan grondstoffen. Nederland heeft in navolging van de EU haar grondstoffenbeleid uiteengezet. Deze heeft

Nadere informatie

Nieuwsbrief. Beleggen in emerging markets. Wat zijn emerging markets? VAN LIESHOUT & PARTNERS Vermogensbeheer

Nieuwsbrief. Beleggen in emerging markets. Wat zijn emerging markets? VAN LIESHOUT & PARTNERS Vermogensbeheer Nieuwsbrief Beleggen in emerging markets Net als 2010 is 2011 onrustig begonnen. De aandelenmarkten zijn bijzonder volatiel, maar per saldo gebeurt er eigenlijk weinig. Dit geldt dan vooral voor de Europese

Nadere informatie

ZAKEN DOEN MET DUITSLAND. HASSELT 15 mei 2014

ZAKEN DOEN MET DUITSLAND. HASSELT 15 mei 2014 ZAKEN DOEN MET DUITSLAND HASSELT 15 mei 2014 ENKELE THEMA S Ken je Duitsland? Ken je de Duitsers? Kennen de Duitsers ons? Duitsers ontmoeten. Zijn culturele verschillen zo belangrijk? De taalbarriere.

Nadere informatie

Macro-economische gegevens

Macro-economische gegevens Macro-economische gegevens Luc Hens 9 februari 2015 In de handreikingen en de opgaves voor de werkstukken die je voor deze cursus moet maken, zal je kennismaken met enkele belangrijke bronnen voor macro-economische

Nadere informatie

Internationaal succesvol, ook voor u dichtbij!? TNS Nipo

Internationaal succesvol, ook voor u dichtbij!? TNS Nipo Internationaal succesvol, ook voor u dichtbij!? TNS Growth Map Achtergrond De Kamer van Koophandel Amsterdam heeft zich tot doel gesteld bedrijven in de regio internationaal meer actief te krijgen om zo

Nadere informatie

Beleggingen. Risico s en opportuniteiten. voor een wereld in beweging

Beleggingen. Risico s en opportuniteiten. voor een wereld in beweging Beleggingen Risico s en opportuniteiten voor een wereld in beweging luxegoederen Petercam kapitaalbescherming open architectuur profiel water inflatie thema s Amerika responsible growth energie Edmond

Nadere informatie

1.349.585.838 inwoners in 2013 (1,35 miljard) Grote steden: Shanghai (22,3 miljoen inw.), Peking (19,3 miljoen inw.) en Hangzhou (15 e stad)

1.349.585.838 inwoners in 2013 (1,35 miljard) Grote steden: Shanghai (22,3 miljoen inw.), Peking (19,3 miljoen inw.) en Hangzhou (15 e stad) China Grootste land ter wereld 1 van de BRIC-landen 1.349.585.838 inwoners in 2013 (1,35 miljard) Shanghai Delta rijkste van China Grote steden: Shanghai (22,3 miljoen inw.), Peking (19,3 miljoen inw.)

Nadere informatie

Biomassa verleden, heden en toekomst: Vlaanderen en België

Biomassa verleden, heden en toekomst: Vlaanderen en België 14/12/2011 Biomassa verleden, heden en toekomst: Vlaanderen en België Biomassa als hernieuwbare energiebron, voeding en grondstof voor materialen en producten Biomassa: BACK & TO THE FUTURE» Biomassa Vlaanderen

Nadere informatie

De agrarische handel van Nederland in 2012

De agrarische handel van Nederland in 2012 De agrarische handel van Nederland in 2012 1. Opvallende ontwikkelingen Totale wereldhandel in agrarische producten groeit voor tweede opeenvolgende jaar met ruim 10% Nederlandse agrarische export groeit

Nadere informatie

HANDELSBETREKKINGEN VAN BELGIË MET PARAGUAY

HANDELSBETREKKINGEN VAN BELGIË MET PARAGUAY HANDELSBETREKKINGEN VAN BELGIË MET PARAGUAY De handelsbetrekkingen van België met Paraguay 0 Inhoudstafel 1. Enkele economische indicatoren... 3 2. Index van de eenheidsprijs van goederen in de import

Nadere informatie

Emerging markets: toch weer terug naar af?

Emerging markets: toch weer terug naar af? Emerging markets: toch weer terug naar af? Wat is er toch gaande met de opkomende markten? In de afgelopen jaren werd er liefkozend naar deze markten gekeken en gesteld dat zij structureel aan het verbeteren

Nadere informatie

Deze bijlage is geldig van: 25-06-2014 tot 01-04-2018 Vervangt bijlage d.d.: 10-01-2013

Deze bijlage is geldig van: 25-06-2014 tot 01-04-2018 Vervangt bijlage d.d.: 10-01-2013 ISO 9001 Kwaliteitssysteemcertificatie, voor de werkterreinen (verwijzing naar EA/IAF codes en NACE rev. 2 waar relet): 1 landbouw en visserij 2 winning delfstoffen 3 voedings- en genotmiddelen 4 textiel

Nadere informatie

Zakendoen met Angola (AO) en Mozambique (MZ) Achtergronden, kansen, belemmeringen en hoe te opereren

Zakendoen met Angola (AO) en Mozambique (MZ) Achtergronden, kansen, belemmeringen en hoe te opereren Zakendoen met Angola (AO) en Mozambique (MZ) Achtergronden, kansen, belemmeringen en hoe te opereren Atlantico Business Development (ABD) Consultancy met focus op Portugeestalig Afrika (AO, CV, MZ) Nieuwssite

Nadere informatie

Congo: : van oorlog naar vrede. Informatiefiche 1

Congo: : van oorlog naar vrede. Informatiefiche 1 Informatiefiche 1 Grondstof Meest producerende landen Aandeel in wereldproductie Kobalt DR Congo, Zambia, Marokko & Westelijke Sahara 51 % Industrieel Diamant DR Congo, Botswana, Zuid-Afrika 49% Koper

Nadere informatie

De in deze pdf vermelde gegevens zijn ter informatie en onder voorbehoud van type- en schrijffouten.

De in deze pdf vermelde gegevens zijn ter informatie en onder voorbehoud van type- en schrijffouten. Energiemarktanalyse Groenten & Fruit door Powerhouse Marktvisie Nu Vorige keer Verwachting komende week Hoogste 14/15 Laagste 14/15 Macroeconomisch Economische groei eurozone nog verrassend goed. AEX 443.76

Nadere informatie

Wie zijn wij? Waar staan wij voor? Onze mensen

Wie zijn wij? Waar staan wij voor? Onze mensen Prioriteiten 2014-2019 Wie zijn wij? Wij zijn de grootste politieke familie in Europa, gedreven door een centrumrechtse politieke visie. Wij vormen de Fractie van de Europese Volkspartij (christendemocraten)

Nadere informatie

WORKSHOP WERELDWIJD BELEGGEN

WORKSHOP WERELDWIJD BELEGGEN WORKSHOP WERELDWIJD BELEGGEN Sander Zondag, CIO OBAM Investment Centre Grip op je Vermogen, 19 April 2013 2 Agenda Quiz - op zoek naar de wereldwijde belegger Wereldwijd vs NL belegger OBAM film AGENDA

Nadere informatie

Zit er muziek in Congo?

Zit er muziek in Congo? Zit er muziek in Congo? Drs. Ellen Berends 11 januari 2011 Uw taak is immens... De grootste gevaren die u bedreigen zijn de onervarenheid van de bevolking zichzelf te besturen; de etnische strijd die vroeger

Nadere informatie

Een toekomstperspectief op versketens EFMI BUSINESS SCHOOL NOVEMBER 2013 DRS. MELANIE MURK MURK@EFMI.NL

Een toekomstperspectief op versketens EFMI BUSINESS SCHOOL NOVEMBER 2013 DRS. MELANIE MURK MURK@EFMI.NL Een toekomstperspectief op versketens EFMI BUSINESS SCHOOL NOVEMBER 2013 DRS. MELANIE MURK MURK@EFMI.NL Even voorstellen. murk@efmi.nl ACADEMISCH ONDERZOEKSINSTITUUT GERICHT IN DE FOOD BRANCHE MANAGEMENTOPLEIDINGEN

Nadere informatie

Russische Federatie. Sectoren met hoog potentieel Marktbenadering Aanbevelingen. Economisch en handelsattaché Nathalie STEFANOVIC

Russische Federatie. Sectoren met hoog potentieel Marktbenadering Aanbevelingen. Economisch en handelsattaché Nathalie STEFANOVIC Update: November 2015 Russische Federatie Sectoren met hoog potentieel Marktbenadering Aanbevelingen Economisch en handelsattaché Nathalie STEFANOVIC Contacten: info@bruwal.ru moscow@brusselsinvestexport.com

Nadere informatie

We onderwegen grondstoffen (industriële metalen en olie). Maar we beschouwen goud en andere edele metalen nog altijd als veilige vluchtwaarden.

We onderwegen grondstoffen (industriële metalen en olie). Maar we beschouwen goud en andere edele metalen nog altijd als veilige vluchtwaarden. We onderwegen grondstoffen (industriële metalen en olie). Maar we beschouwen goud en andere edele metalen nog altijd als veilige vluchtwaarden. Grondstoffen daalden in december het sterkst in drie maanden

Nadere informatie

Bas Pulles, Commissaris NFIA. NDL/HIDC seminar NL = logistieke kracht Duiven, 28 november 2013

Bas Pulles, Commissaris NFIA. NDL/HIDC seminar NL = logistieke kracht Duiven, 28 november 2013 Delen is Bas Pulles, Commissaris NFIA NDL/HIDC seminar NL = logistieke kracht Duiven, 28 november 213 Agenda Agenda Directe Buitenlandse Investeringen (DBI) wereldwijd NFIA resultaten 24-213 (t/m 31-1-213)

Nadere informatie

CBS: Inflatie december naar laagste niveau in ruim 5 jaar

CBS: Inflatie december naar laagste niveau in ruim 5 jaar Persbericht PB15-001 8 januari 2015 9.30 uur CBS: Inflatie december naar laagste niveau in ruim 5 jaar Inflatie december daalt naar 0,7 procent Goedkopere autobrandstoffen verlagen inflatie Inflatie eurozone

Nadere informatie

HANDELSBETREKKINGEN VAN BELGIË MET NIEUW-ZEELAND

HANDELSBETREKKINGEN VAN BELGIË MET NIEUW-ZEELAND HANDELSBETREKKINGEN VAN BELGIË MET NIEUW-ZEELAND De handelsbetrekkingen van België met Nieuw-Zeeland 0 Inhoudstafel 1. Enkele economische indicatoren - 2011... 3 2. Index van de eenheidsprijs van goederen

Nadere informatie

Bijlage 1: Staat van bedrijfsactiviteiten

Bijlage 1: Staat van bedrijfsactiviteiten ijlage 1: Staat van bedrijfsactiviteiten SI-1993 SI-2008 VOLGNR OMSCHRIJVING RISICO CATEGORIE LANDOUW EN DIENSTVERLENING T..V. DE 01 01 - LANDOUW 014 016 0 Dienstverlening t.b.v. de landbouw: 014 016 2

Nadere informatie

Care IS klantbijeenkomst. Hotel Van der Valk oktober 2015

Care IS klantbijeenkomst. Hotel Van der Valk oktober 2015 Care IS klantbijeenkomst Hotel Van der Valk oktober 2015 Welkom Wij heten u van harte welkom in Van der Valk Hotel 2 Programma 19.00 uur Ontvangst 19.30 uur Opening 19.40 uur Chinese groeivertraging 20.00

Nadere informatie

De handel tussen België en de Verenigde Staten: enkele cijfers. http://economie.fgov.be

De handel tussen België en de Verenigde Staten: enkele cijfers. http://economie.fgov.be De handel tussen België en de Verenigde Staten: enkele cijfers De goederenuitvoer naar de VS in 2014 De Belgische goederenuitvoer naar de VS bedroeg 19,18 miljard euro, een toename in lopende prijzen met

Nadere informatie

Bio-olie voor warmtekrachtkoppeling. Frank Bergmans

Bio-olie voor warmtekrachtkoppeling. Frank Bergmans Bio-olie voor warmtekrachtkoppeling Frank Bergmans Inhoud 1. Productschap MVO 2. Grondstoffen bio-olie 3. Wetgeving 4. Marktontwikkelingen Productschap Margarine, Vetten en Oliën 2 1 Productschap MVO Ketenorganisatie

Nadere informatie

DUTCH GOOD GROWTH FUND voor Nederlandse ondernemers

DUTCH GOOD GROWTH FUND voor Nederlandse ondernemers DUTCH GOOD GROWTH FUND voor Nederlandse ondernemers 1 juli 2015 Den Haag Jeroen Roodenburg Ministerie van Buitenlandse Zaken Directeur DDE Koen Hamers RVO Oscar Boot Atradius DSB DGGF in 8 punten 1. MKB-bedrijven

Nadere informatie

Kansendossier afdekken politieke risico's. MIGA, Multilateral Investment and Guarantee Agency

Kansendossier afdekken politieke risico's. MIGA, Multilateral Investment and Guarantee Agency Kansendossier afdekken politieke risico's MIGA, Multilateral Investment and Guarantee Agency Het Multilateral Investment Guarantee Agency (MIGA) is onderdeel van de Wereldbank Groep en is gevestigd in

Nadere informatie

SURINAME ALS MULTINATIONAL

SURINAME ALS MULTINATIONAL SURINAME ALS MULTINATIONAL LET US WORK TOGETHER Globalisatie Duurzaam en Ondernemen Grace Boldewijn Eigenaar BoCari Holding group Europese Zakenvrouw 2002/2003 Columnist Financieel dagblad Microfinanciering

Nadere informatie

Keuzeonderwerp. Keynesiaans model. Gesloten /open economie zonder/met overheid met arbeidsmarkt. fransetman.nl

Keuzeonderwerp. Keynesiaans model. Gesloten /open economie zonder/met overheid met arbeidsmarkt. fransetman.nl Keuzeonderwerp Keynesiaans model Gesloten /open economie zonder/met overheid met arbeidsmarkt Vraag op de goederenmarkt Alleen gezinnen en bedrijven kopen op de goederenmarkt. C = 0,6 Y Aa = 4 mln mensen

Nadere informatie

Overheidsondersteuni ng bij export & investeren. >> Als het gaat om internationaal ondernemen en samenwerken

Overheidsondersteuni ng bij export & investeren. >> Als het gaat om internationaal ondernemen en samenwerken Overheidsondersteuni ng bij export & investeren >> Als het gaat om internationaal ondernemen en samenwerken Wat is NL EVD Internationaal? Onderdeel van Agentschap NL Ministerie van Economische Zaken, Landbouw

Nadere informatie

Dutch Meat Importers Association. Noordwijk, 7 nov 2014

Dutch Meat Importers Association. Noordwijk, 7 nov 2014 Dutch Meat Importers Association Noordwijk, 7 nov 2014 Introductie Laurens Maartens Nooit verlegen om een praatje! Geeft met veel plezier zijn visie op de markten. Oa DFTtv en WallStreetJournal. UBS /

Nadere informatie

USD / 1.16 1.15 1.14 1.13 1.12 1.11

USD / 1.16 1.15 1.14 1.13 1.12 1.11 Energiemarktanalyse Groenten & Fruit door Powerhouse Marktprijzen Macro-economie Markten in mineur Afgelopen week De angst voor een wereldwijde economische vertraging is weer toegenomen na een slechte

Nadere informatie

Duurzaamheid: speerpunt voor industrie en onderwijs

Duurzaamheid: speerpunt voor industrie en onderwijs Duurzaamheid: speerpunt voor industrie en onderwijs Vereniging van de Nederlandse Chemische Industrie Nelo Emerencia, Speerpuntmanager Onderwijs & Innovatie Utrecht, 9 februari 2012 DAS Docentenconferentie

Nadere informatie

- De herexamenvragen mag u houden! -

- De herexamenvragen mag u houden! - Datum : donderdag 30 juni 2011 Opleiding : CCM16 Herexamen : Module 3 IB&CM Tijd : 3 klokuren Herexamen: Dit herexamen bestaat uit 5 opgaven, verdeeld over 8 pagina s. Controleer dit! De vragen van dit

Nadere informatie

Katakle Business Plan 2011 2018. Groeiplan voor het programma van The Hunger Project in Benin

Katakle Business Plan 2011 2018. Groeiplan voor het programma van The Hunger Project in Benin Katakle Business Plan 2011 2018 Groeiplan voor het programma van The Hunger Project in Benin 0 1. Inleiding Achtergrond De Katakle investeerdersgroep werkt sinds 2008 met The Hunger Project aan het einde

Nadere informatie

Militaire Exportkredietverzekeringen Verlenen van militaire exportkredieten strijdig met ontwikkelingssamenwerking. December 2006

Militaire Exportkredietverzekeringen Verlenen van militaire exportkredieten strijdig met ontwikkelingssamenwerking. December 2006 Militaire Exportkredietverzekeringen Verlenen van militaire exportkredieten strijdig met ontwikkelingssamenwerking December 2006 Middels exportkredietverzekeringen kunnen Nederlandse ondernemers zonder

Nadere informatie

Valutamarkt. De euro op koers. Havo Economie 2010-2011 VERS

Valutamarkt. De euro op koers. Havo Economie 2010-2011 VERS Valutamarkt De euro op koers Havo Economie 2010-2011 VERS 2 Hoofdstuk 1 : Inleiding Opdracht 1 a. Dirham b. Internet c. Duitsland - Ierland - Nederland - Griekenland - Finland - Luxemburg - Oostenrijk

Nadere informatie

AquaPath Module 4 DUURZAME LEVENSSTIJLEN EN WATER

AquaPath Module 4 DUURZAME LEVENSSTIJLEN EN WATER AquaPath Module 4 DUURZAME LEVENSSTIJLEN EN WATER SAMENVATTING Weet je dat de meeste van onze dagelijkse activiteiten, inclusief voedsel, kleding en reizen, een hoog waterverbruik betekenen en daarmee

Nadere informatie

Handelsbetrekkingen van België met Thailand THAILAND

Handelsbetrekkingen van België met Thailand THAILAND Handelsbetrekkingen van België met Thailand THAILAND Bilaterale handelsbetrekkingen 3 Inhoudstafel 1 Enkele economische indicatoren - 2011 6 2 Index van de eenheidsprijs van goederen in de import en de

Nadere informatie

Antwoorden oefeningen

Antwoorden oefeningen Auteurs: Marijs, Hulleman isn: 978-90-01-81695-7 www.internationaleeonomisheontwikkelingen.noordhoff.nl 2013 Noordhoff Uitgevers v Antwoorden oefeningen Antwoorden meerkeuzevragen Hoofdstuk 1 1.1 a 1.6

Nadere informatie

"# $! "#! $ ! "# % *#("#) +#( 0+))10(+2,0),3 ,!! 400 55

# $! #! $ ! # % *#(#) +#( 0+))10(+2,0),3 ,!! 400 55 !! "# $! "#! $ %##&!'()! "# % &'()*+(,))) *#("#) - ( './$ +#( 0+))10(+2,0),3,!! 400 55 -.../,5 6.../ +5 7 & 6...0 (5 8...0,-...1 /.)#!()&,!"2(!&&!)#&&...1 0.-&!+&,!"&&!...3 4,...5 /. -&!+...5,5,5 8&555555555555555555555555555555555555555555555555555555555555555555555555555555555555555555555555555555555555555555555559,5+5

Nadere informatie

In miljard Export Var in % Import Var in % 2010 48,116 39,400 8,716 2011 52,161 8,41% 40,752 3,43% 11,409 2012 51,032-2,16% 38,268-6,10% 12,764

In miljard Export Var in % Import Var in % 2010 48,116 39,400 8,716 2011 52,161 8,41% 40,752 3,43% 11,409 2012 51,032-2,16% 38,268-6,10% 12,764 Buitenlandse handel 1 Vlaamse handelsbalans met Duitsland Sinds 2002, het aanvangsjaar van de regionale handelsstatistieken, heeft Vlaanderen steeds een surplus gerealiseerd in zijn handel met Duitsland.

Nadere informatie

De conclusies van het IMF betreffende de betalingsbalans en het monetair beleid zijn onderverdeeld in drie aspecten:

De conclusies van het IMF betreffende de betalingsbalans en het monetair beleid zijn onderverdeeld in drie aspecten: SAMENVATTING BELANGRIJKSTE CONCLUSIES IN HET RAPPORT D.D. 19 SEPTEMBER 2011 NAAR AANLEIDING VAN DE BESPREKINGEN IN HET KADER VAN DE 2011 ARTIKEL IV CONSULTATIES VAN HET IMF 1. HOOFDTHEMA Het belangrijkste

Nadere informatie

3 Mondiale economische ontwikkelingen

3 Mondiale economische ontwikkelingen 3 Mondiale economische ontwikkelingen Meerkeuzevragen 3.1 Tot de Triade ehoren a Azië, Latijns-Amerika en Centraal- en Oost-Europa. West-, Centraal- en Oost-Europa. c de Verenigde Staten, de Europese Unie

Nadere informatie

27 april 2010 Emerging Markets Monthly Report

27 april 2010 Emerging Markets Monthly Report 27 april 2010 Emerging Markets Monthly Report Door Wim-Hein Pals, Head Robeco Emerging Markets Equities Vanwege hogere economische groei en sterkere financiële balansen, zijn de opkomende markten aantrekkelijker

Nadere informatie

Buitenlandse investeringen door het MKB

Buitenlandse investeringen door het MKB M00408 Buitenlandse investeringen door het MKB Toenemende investeringen in lagelonenlanden of op kousenvoeten naar buurlanden? Jolanda Hessels Maarten Overweel Zoetermeer, 13 oktober 004 Buitenlandse investeringen

Nadere informatie

Oekraïne (foto s zijn terug te vinden op www.liba.be)

Oekraïne (foto s zijn terug te vinden op www.liba.be) Landbouw in Oekraïne 12/05/2011 Oekraïne (foto s zijn terug te vinden op www.liba.be) Oekraïne is groter dan elk land van de EU. De goede ligging van het land, gecombineerd met de vruchtbare bodems, geeft

Nadere informatie

Nederland in Europese systemen en netwerken Internationale Concurrentiepositie van de Noordvleugel van de Randstad

Nederland in Europese systemen en netwerken Internationale Concurrentiepositie van de Noordvleugel van de Randstad Nederland in Europese systemen en netwerken Internationale Concurrentiepositie van de Noordvleugel van de Randstad Mark Thissen Aanleiding: Verzoek EZ De vernieuwende ruimtelijk-economische visie op de

Nadere informatie

In miljoen Export Var in % Import Var in % 2010 23,57 55,97-32,40 2011 26,64 13,06% 55,43-0,96% -28,79 2012 34,04 27,75% 73,88 33,28% -39,84

In miljoen Export Var in % Import Var in % 2010 23,57 55,97-32,40 2011 26,64 13,06% 55,43-0,96% -28,79 2012 34,04 27,75% 73,88 33,28% -39,84 Buitenlandse handel 1 Vlaamse handelsbalans met Cambodja Toen in 2002 een aanvang werd genomen met handelscijfers op het niveau van de gewesten, realiseerde Vlaanderen nog een relatief fors overschot in

Nadere informatie

Emerging markets monitor

Emerging markets monitor Gedaan met de rust In het vorige Kwartaalbericht belichtten we reeds de problematiek rond inflatie. Veel landen staan voor het vraagstuk hoe ze de inflatie in toom kunnen houden zonder de economische groei

Nadere informatie

Dinalog: What s in it for me?

Dinalog: What s in it for me? KDC HAN 31 januari 2013 Dinalog: What s in it for me? door: Harry van den Hoff - Dinalog Harry van den Hoff Programma Manager MKB & Kennisverspreiding 076 5315305 vandenhoff@dinalog.nl 31 jan 2013 Ambitie

Nadere informatie

Amsterdamse haven en innovatie

Amsterdamse haven en innovatie Amsterdamse haven en innovatie 26 september 2011, Hoge School van Amsterdam Haven Amsterdam is een bedrijf van de gemeente Amsterdam Oostelijke handelskade (huidige situatie) Oostelijke handelskade (oude

Nadere informatie

Turbo Daily Commerzbank 10 April 2015 Nummer 1147 Pagina 2 MIDDELLANGE TERMIJN TREND. Steun : 459.1 Weerstand : 516.8

Turbo Daily Commerzbank 10 April 2015 Nummer 1147 Pagina 2 MIDDELLANGE TERMIJN TREND. Steun : 459.1 Weerstand : 516.8 Turbo Daily Turbo Daily Commerzbank 10 April 2015 Nummer 1147 INDICES SLOTKOERS VERSCHIL AEX 501,97 0,97% DOW JONES 17958,73 0,31% NASDAQ CMP 4974,565 0,48% NASDAQ -100 4403,953 0,64% NIKKEI 225 19907,63-0,15%

Nadere informatie

Projectvoorstel Ondernemers. voor Ondernemers

Projectvoorstel Ondernemers. voor Ondernemers Pagina 1 van 7 Projectvoorstel Ondernemers voor Ondernemers Verbeteren van de landbouwproductie (2008-2014) CDI-Bwamanda Noordelijke Evenaarsprovincie, D.R. Congo Pagina 2 van 7 1. Projectlocatie, lokale

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015 2016 21 501-33 Raad voor Vervoer, Telecommunicatie en Energie Nr. 564 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer

Nadere informatie

Koopkrachtpariteit en Gini-coëfficiënt in China: hoe je tegelijkertijd arm én rijk kunt zijn.

Koopkrachtpariteit en Gini-coëfficiënt in China: hoe je tegelijkertijd arm én rijk kunt zijn. Koopkrachtpariteit en Gini-coëfficiënt in China: hoe je tegelijkertijd arm én rijk kunt zijn. 1. De Wereldbank berichtte onlangs dat de Chinese economie binnen afzienbare tijd de grootste economie van

Nadere informatie

CBI, de expert in exportbevordering vanuit ontwikkelings landen

CBI, de expert in exportbevordering vanuit ontwikkelings landen CBI Een goede match CBI, de expert in exportbevordering vanuit ontwikkelings landen Inkopen of uitbesteden in ontwikkelingslanden is interessant, maar niet altijd eenvoudig. Het CBI (Centrum tot Bevordering

Nadere informatie

Tussentijdse evaluatie Uitvoeringsprogramma klimaatbeleid

Tussentijdse evaluatie Uitvoeringsprogramma klimaatbeleid A gemeente Eindhoven Tussentijdse evaluatie Uitvoeringsprogramma klimaateleid feruari 2011 ave/ld10053656 feruari 2011 Tussentijdse evaluatie Uitvoeringsprogramma klimaateleid 2 gemeente Eindhoven Openare

Nadere informatie

MEYS Emerging Markets Research MEYSFocus

MEYS Emerging Markets Research MEYSFocus MEYSFocus juli 1 MEYSFocus Juli 1 Geachte relatie, In deze MEYSFocus staan we uitgebreid stil bij de gevolgen van het WK voetbal voor de Zuid- Afrikaanse economie, kijken we naar Brazilië als de opkomende

Nadere informatie