Module Kitojo - dorp in Afrika

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Module Kitojo - dorp in Afrika"

Transcriptie

1 Module Kitojo - dorp in Afrika In deze module help je de Stichting Second Home Kitojo om de (wees)kinderen van het dorp een betere toekomst te geven. Succes!

2 Wonen in Kitojo In deze module maak je kennis met een aantal mensen die wonen en werken in Kitojo, een dorpje in het zuiden van Oeganda. De mensen vertellen hoe ze nu leven en wonen, wat ze nu doen om te overleven en wat ze eigenlijk zouden willen doen of willen worden. Ook vertellen ze wat ze samen, onder begeleiding van de Stichting Second Home, doen om verandering te brengen in hun lot en dat van de dorpsgemeenschap. De Oegandese Ruth Nuwasasira en de Nederlander Bas Naterop die elkaar hebben leren kennen in Kampala, de hoofdstad van Oeganda, zijn in 2007 getrouwd en hebben het initiatief genomen een stichting in Nederland op te richten die geld inzamelt ten behoeve van kleinschalige projecten in Kitojo. De stichting heet: Stichting Second Home Uganda en heeft zijn thuisbasis in Raalte, Nederland. Module Kitojo, een dorp in Afrika 2

3 Elk project in Kitojo wordt stapje voor stapje opgebouwd. In eerste instantie gericht op de meest kwetsbare groep, de weeskinderen. Natuurlijk worden hun families daar ook al mee geholpen. Op lange termijn zal de gehele gemeenschap er de vruchten van plukken. Module Kitojo, een dorp in Afrika 3

4 Werken bij de Stichting Second Home Uganda De stichting wil laten zien dat er ergens in de wereld mensen zijn die iets voor de bewoners van Kitojo willen doen en hen het gevoel geven dat ze er niet alleen voor staan. Het doel van de stichting is het bieden van een toekomst aan de kinderen in Oeganda, in het bijzonder in het dorpje Kitojo. De stichting ondersteunt bij het opzetten van een bedrijfje of een activiteit, zodat de bewoners van Kitojo geld kunnen verdienen om de levensomstandigheden te verbeteren. Ze adviseert en ondersteunt de plaatselijke bevolking, en zorgt dat de weeskinderen naar school kunnen, door het schoolgeld te betalen. Het bestuur van de stichting bestaat uit: Hanneke Bos, Annelies Davids. Ellen Huijbers, Jeroen Naterop, Frans Rouwenhoff en Henny Velthof. Het bankrekeningnummer van de stichting is De Stichting Second Home Uganda geeft in Nederland voorlichting en helpt bij het organiseren van activiteiten die geld opleveren voor Kitojo. Bijvoorbeeld: Een kunstveiling in het kasteel Geldrop waarvan de opbrengst naar Kitojo ging. Een benefiet optreden in Geldrop van de Femmefare Vals Plat. Een muzikale middag in Mierlo. Er zijn ook groepen mensen die zelf een initiatief ontplooien zoals de klanten van een supermarkt die drie maanden lang de statiegeldbonnen inleverden voor Kitojo. Ook de verkoop van het boekje Kitojo - Dorp in Afrika van Edith van Zalinge, levert geld op voor Kitojo. In Kitojo heeft de stichting een stuk land aangekocht om het voedselprogramma te ondersteunen. Men heeft een computer aan het bestuur van de dorpsraad overhandigd om de communicatie te verbeteren met de Stichting Second Home. Nu wordt er geholpen bij het opstarten van een vereniging tot samenwerkings bij aan- en verkoop van grondstoffen en producten, een zogenaamde coöperatie. Vervolgens wil men de kwaliteit van het onderwijs verbeteren en voor alle kinderen toegankelijk maken. Module Kitojo, een dorp in Afrika 4

5 De uitdaging In deze module gaat het erom dat we de stichting Second Home Kitojo zoveel mogelijk helpen hun doel voor de kinderen in Kitojo te bereiken. Daarom staat in deze module de volgende uitdaging centraal: Help de bewoners van Kitojo Om deze uitdaging tot een succes te maken gaan jullie samen de volgende onderwerpen bekijken en uitwerken. 1. Wat kunnen we organiseren om geld in te zamelen voor Kitojo? 2. Hoe geven we bekendheid aan onze activiteit? 3. Wat willen we over Kitojo vertellen om de aandacht te vragen? 4. Wie moeten we erbij betrekken en hoe doen we dat? Voordat je met deze activiteit begint ga je in de les taken eerst kennis maken met Kitojo en zijn bewoners. Daarna doe je in een groepje onderzoek naar mogelijkheden om de leefsituatie te verbeteren. Ook kijk je naar de mogelijkheden van scholing. Daarna maakt je in een groepje plannen om activiteiten te organiseren die geld opleveren voor Kitojo. Je voert de plannen uit in de praktijk en evalueert de resultaten. Het geld wordt overgemaakt naar de bankrekening van de Stichting met rekeningnummer Module Kitojo, een dorp in Afrika 5

6 Taak 1 Kennismaking Opdracht 1.1 Bekijk de site van de stichting Second Home Kitojo: 1. Waar ligt Kitojo? 2. Hoeveel inwoners heeft Kitojo? 3. Hoeveel weeskinderen heeft Kitojo? 4. Welke kinderen worden in Kitojo weeskinderen genoemd? Opdracht 1.2 De bewoners van Kitojo zijn zeer arm. Veel mensen zijn ziek en gaan op jonge leeftijd dood. 1. Aan welke ziektes lijden veel bewoners van Kitojo? 2. Hoe kun je deze ziektes voorkomen? 3. Op welke manier kunnen deze ziektes genezen? 4. Hoe ver moet men lopen om bij een ziekenhuis te komen? Opdracht 1.3 De dorpelingen wonen in piepkleine huisjes die verspreid liggen tussen de bananenplantages en perceeltjes landbouwgrond. Via smalle paden door de hoge begroeiing zijn ze bereikbaar. 1. Waar zijn de huisjes van gemaakt? 2. Hoeveel kamers heeft zo n huisje? 3. Is er ook een keuken? 4. Welke brandstof gebruikt men om te koken? 5. Waar is de wc? Module Kitojo, een dorp in Afrika 6

7 Opdracht 1.4 In Kitojo zijn veel kinderen die niet naar school gaan of niet worden toegelaten. 1. Is er in Oeganda sprake van leerplicht? 2. Is het basisonderwijs in Oeganda gratis? 3. Waarom moeten ouders een bijdrage aan de school betalen? 4. Wat gebeurt er als men het geld daarvoor niet heeft? Opdracht 1.5 Water is een van de belangrijkste levensbehoeften van de mens. 1. Is er waterleiding in Kioto? 2. Waar halen de mensen het water vandaan? 3. Waarom is het koken van water lastig in Kitojo? 4. Welk risico loop je als je ongekookt water drinkt? Hoe vruchtbaar de bodem ook is, de opbrengst is onvoldoende voor alle inwoners van Kitojo. Hier en daar in het dorp en in de plantages staat wat vee in een hok of op een vers stukje groen. 1. Wat zijn de oorzaken van het voedsel probleem? 2. Waarom is vee zo belangrijk voor de inwoners van Kitojo? Module Kitojo, een dorp in Afrika 7

8 Verandering is écht mogelijk Joshua Muzahura (29) Bibliothecaris Hij is een bijzondere verschijning, s ochtends vroeg op het modderige paadje naar de doorgaande weg. Tussen de schoolkinderen en vrouwen op blote voeten met landbouwgereedschap op de schouders, doemt een lange man op. Wit hemd, keurige broek. De pijpen omgeslagen, zodat de modder die op zijn zwarte schoenen zit, er niet tegenaan komt. Aan zijn hand een glimmende zwarte herenfiets. Zo gaat Joshua Muzahura iedere dag naar zijn werk in Kabwohe. Hij werkt daar als bibliothecaris op de Ankole Western University, een opleidingsinstituut op het gebied van wetenschap en technologie. Joshua is een uitzondering in Kitojo. Hij heeft een opleiding gehad aan de universiteit in Kampala en daarna werk gevonden. Iets wat veel afgestudeerde Oegandezen niet lukt, omdat er onvoldoende banen zijn. Joshua heeft geen goedbetaalde job, maar wel een functie met perspectief. Hij verwacht zeker nog hogerop te komen. De bibliothecaris is blij dat zijn werk niet te ver van huis is. Nu kan hij na het werk en in het weekeinde thuis volop meewerken. Dat is hard nodig, want ze hebben het niet breed. De vader van Joshua is jaren geleden gestorven. Zijn moeder zorgt voor twee zussen van Joshua en vier kinderen. Eén van de kinderen is wees. Wie het oude huisje ziet waar Joshua met zijn familie woont, kan zich niet voorstellen hoe hij het klaarspeelt om iedere dag zo schoon en netjes naar zijn werk te gaan. Module Kitojo, een dorp in Afrika 8

9 Joshua is een bevlogen spreker. Niet voor niets is hij woordvoerder van Second Home Kitojo. Vol vuur spreekt hij de dorpsbewoners toe, om hen te informeren over de ontwikkelingen van het hulpproject. Zijn grote motivatie is dat de jongeren in het dorp een betere toekomst krijgen. In Joshua s ogen is een goede opleiding daarbij onmisbaar. Wie niet naar school kan gaan, heeft geen kans om de ellende te ontgroeien, benadrukt hij keer op keer. Al moeten de kinderen er zelf ook kei- en keihard voor willen werken. Zelf is hij daar een goed voorbeeld van. Ik heb soms dagen niet gegeten om mijn school te kunnen betalen, ik heb in een heel slecht huis gewoond tijdens mijn studie en ik liep in oude kleren. Het was vreselijk zwaar, maar ik wilde kost wat kost mijn diploma s halen. Hij balt zijn vuist om zijn woorden kracht bij te zetten. Om zich heen ziet hij wat er terecht komt van mensen zonder opleiding. Het risico is groot dat ze in de criminaliteit of in de prostitutie belanden. Waarmee ze hun familie nog verder in de problemen helpen. Ik kan jongeren daar niet genoeg voor waarschuwen. Microkrediet Joshua heeft hoge verwachtingen van het hulpproject voor Kitojo. Als we de handen ineenslaan, kunnen we meer bereiken. Het is heel belangrijk om mensen selfsupporting te maken. Zodat ze geld kunnen verdienen voor beter eten, betere huizen en goed onderwijs. Het liefst zou de gepassioneerde woordvoerder zien dat er een regeling komt om dorpsbewoners een microkrediet te verschaffen. Nu bestaat er in Kitojo wel een onderling leensysteem, maar hiervan kun je geen grote investeringen doen. Het leenbedrag wordt bijeengebracht door een groep dorpsbewoners. Om de zoveel tijd mag één van de inleggers daar gebruik van maken. Het gaat echter om kleine bedragen, waarvan geen grote projecten kunnen worden uitgevoerd. Het geld is volgens Joshua hooguit toereikend voor de aanschaf van wat planten, een dier of een stukje land. De reguliere banken zijn voor de inwoners van Kitojo geen optie omdat die torenhoge rentes rekenen. Bij een microkrediet is dat niet het geval. Voor mensen die geen geld hebben, is dit de enige mogelijkheid om goede plannen en ideeën te realiseren. Alleen zó kunnen ze iets opbouwen, aldus Joshua. Zijn ultieme wens is dat Kitojo zich de komende jaren zo goed ontwikkelt, dat het dorp een voorbeeldproject wordt voor andere arme gemeenschappen. Als het hier beter gaat, kunnen wij andere dorpen ook vooruithelpen. Alleen al bij de gedachte, glundert Joshua. We willen laten zien dat verandering écht mogelijk is. Module Kitojo, een dorp in Afrika 9

10 Opdracht Welke rol vervult Joshua bij de stichting Second Home? 2. Wat wil hij met microkrediet voor de dorpsbewoners bereiken? 3. Wat is microkrediet eigenlijk? 4. Aan welke voorwaarden moet je voldoen om microkrediet te krijgen? 5. Kun je bij alle banken microkrediet aanvragen? 6. Hoeveel rente moet je betalen over het geleende bedrag? 7. Binnen hoeveel tijd moet je het geleende bedrag aflossen? Opdracht 1.7 Wat moet je allemaal doen voordat je een eigen bedrijfje kunt beginnen in Nederland. 1. Wat is een ondernemingsplan? 2. Wat betekent innovatief? 3. Hoeveel beginkapitaal moet je hebben? 4. Welke belastingen moet je als bedrijf afdragen? 5. Wat zijn de personele lasten? 6. Wat zijn sociale lasten? 7. Wat zouden wij kunnen betekenen om de inwoners van Kitojo te helpen enkele bedrijfjes te starten? 8. Welke artikelen zouden die bedrijfjes moeten maken of verkopen? 9. Welke productiemiddelen of machines zijn daarbij nodig? Taak 2 Onderzoeken In deze taak werk je samen met leerlingen die dezelfde sector hebben gekozen. Je maakt dus alleen Taak 2 Zorg en welzijn of Taak 2 Economie of Taak 2 Techniek. Je gaat onderzoeken hoe een en ander geregeld is in Kitojo en in Nederland. Module Kitojo, een dorp in Afrika 10

11 Taak 2 Zorg & Welzijn: Voedselvoorziening en Gezondheid Inleiding ZW1 Voldoening als je rijpe vruchten kunt oogsten Rovinah Kamasasa (73) Boerin Het is opvallend. Hoe zwaar het leven van Rovinah Kamasasa ook is, ze maakt toch een vrolijke indruk. Haar donkere kraalogen glimmen en als ze haar aanvankelijke reserves laat varen, lacht ze breeduit. Dat ze arm is, tja... dat is nu eenmaal zo. En als je honger hebt, valt er niet veel te lachen, geeft ze toe. Maar de periodes dat er wél geoogst kan worden, is ze best tevreden. Ik heb mijn hele leven op het land gewerkt. En nog steeds vind ik dat leuk. Als je rijpe vruchten van de bomen haalt of verse groenten plukt, geeft dat grote voldoening. Je weet dan dat je in ieder geval díe dag je gezin weer kunt voeden. Dat is waar het om gaat in mijn leven. Meer heb ik niet nodig. De man van Rovinah overleed vijftien jaar geleden. Sindsdien moet ze zelf haar landje bewerken. Veel levert dat niet op, want het is maar klein. Hoeveel vierkante meter, weet ze niet eens precies. De grenzen worden bepaald aan de hand van herkenningspunten. Ze vindt het vreselijk dat haar matokes (vruchten die op bananen lijken maar hard zijn) de bananenziekte hebben, een plaag die de regio de laatste jaren teistert. De aangetaste bomen moeten worden gekapt. Het duurt dan jaren voor dat de nieuwe bomen vruchten dragen. In de tussentijd probeert ze wat bonen en andere groenten te kweken. Dieren heeft ze niet meer, sinds haar varken is gestolen. Op de vraag hoeveel keer per dag de familie iets te eten krijgt, antwoordt ze eerst twee keer. Maar als ze doorpraat, komt het er uiteindelijk toch uit. Vaak is er helemaal geen eten. Dan krijgen we één keer per dag een kom water, met wat porridge, een soort meel. Dat heeft geen voedingswaarde, maar het stilt de honger een beetje. Module Kitojo, een dorp in Afrika 11

12 Rovinah vindt het hartverscheurend dat maar één van de twee weeskinderen voor wie ze zorgt, is opgenomen in het hulpproject van Second Home Kitojo. Patrica heet ze. De moeder van dat kind stierf door hekserij, beweert Rovinah. Over hoe dat precies in zijn werk ging, laat ze niks los. Maar het is bekend dat in Oeganda aidsdoden nogal eens worden toegeschreven aan magische, ongrijpbare krachten. Het andere, tienjarige, weesje waarvoor Rovinah zorgt is buiten het project gevallen. Dit meisje probeert werk te vinden in het dorp, maar de mensen durven het kind echter niets te laten doen, omdat ze nog zo jong is. Naar school gaat ze nauwelijks. Patricia, het meisje dat wel opgenomen is in het project, heeft meer geluk. Dat heeft ze waarschijnlijk te danken aan haar goede verstand, meent Rovinah. Patricia is de beste leerling van de klas. Daardoor krijgt dit tienjarig meisje een soort studiebeurs, een voorrecht dat alleen voor de nummer één van de klas geldt. Rovinah probeert de scholier zoveel mogelijk te stimuleren. Ze neemt haar eigen dochter die binnenkort afstudeert in Kampala als voorbeeld. Ze hoopt wel dat haar dochter een baan krijgt, waardoor ze de familie een beetje kan ondersteunen. Eerdaags komt ze naar huis om haar diploma te laten zien. Dat wordt feest. Rovinah verheugt zich er al op: Muziek maken en plezier hebben kost immers niets! Opdracht 2.1 ZW 1. Wat verbouwt een eenvoudige boer in Kitojo? 2. Waardoor kan de oogst mislukken? 3. Op welke manier wordt het land bewerkt? 4. Hoeveel dieren heeft een boer in Kitojo? 5. Wat leveren de verschillende dieren aan voedsel? Opdracht 2.2 ZW 1. Noem tenminste vier producten die een boer in Nederland verbouwd? 2. Een Nederlandse boer heeft gemiddeld 40 hectare grond. Hoeveel vierkante meter (m 2 ) is dat? 3. Op welke manier wordt het land in Nederland bewerkt? 4. Wat doet een loonbedrijf? 5. Wat bedoelen we met bio-industrie? Opdracht 2.3 ZW 1. Waarom hebben we in Nederland gespecialiseerde agrarische bedrijven? 2. Wat is een melkveehouderij? 3. Wat is een legbatterij? 4. Wat doet een fruitteeltbedrijf? 5. Hoeveel varkens kun je verwachten op een intensieve varkenshouderij? 6. Wat wordt zoal verbouwd op een akkerbouwbedrijf? 7. Noem nog drie andere gespecialiseerde agrarische bedrijven. Module Kitojo, een dorp in Afrika 12

13 Inleiding ZW2 Een glaasje water als lunch Elevenis Mwebe (56) Boerin Een stokoude vrouw, Robina, zit op de grond voor de hut van Elevenis Mwebe. Broodmager en blind. Een onbekende ziekte heeft haar ogen aangevreten. Als het begint te regenen, voert Elevenis haar voorzichtig naar binnen en legt haar op een bed. Het bed is smerig en er hangt een oude klamboe boven. Daar zitten grote gaten in, waardoor het net geen enkele functie meer heeft. Op dit bed, of op het plekje voor de hut, brengt de oude vrouw haar dagen door. Vroeger verdiende ze nog wat geld, door bijstand te verlenen bij moeilijke bevallingen. Want Robina heeft toverkracht, legt Elevenis uit. Ze kon geboortes bespoedigen door met haar hand over de buik van de zwangere vrouw te strijken. Dat kan ze niet meer. Daarom is ze nu volledig afhankelijk van Elevenis. Ooit wilden deze twee vrouwen niets met elkaar te maken hebben. Ze hebben dezelfde man: Robina was zijn eerste vrouw, Elevenis zijn tweede. Sinds hun echtgenoot jaren geleden overleed, zorgt Elevenis voor de eerste vrouw. Zo gaat dat vaak in de gemeenschap, vertelt Elevenis. De twee vrouwen hebben een zwaar leven. Met het overlijden van hun man, viel een belangrijke bron van inkomsten weg. Niet dat het toen een vetpot was, maar we hadden in ieder geval elke dag te eten. We hadden dieren en als we ziek waren, konden we naar de dokter. Daarvan is nu geen sprake meer. Met alle mogelijke middelen probeert Elevenis het hoofd boven water te houden. Voor haarzelf, voor Robina, voor haar drie zonen en de drie weeskinderen die bij haar wonen. En dan heeft Joel, haar oudste zoon van 22, ook nog een hartprobleem. Hij heeft eigenlijk medicijnen nodig, maar die kan ik niet betalen. Joel moet voorzichtig doen met werken, hij is snel moe. Ik maak me zorgen; ben bang dat hij niet lang zal leven. Het is heel erg dat ik niets voor mijn zoon kan doen. Module Kitojo, een dorp in Afrika 13

14 Opdracht 2.4 ZW 1. Op welke manier is de zorg voor ouderen en hulpbehoevenden in Kitojo geregeld? 2. Als een van de ouders uit een gezin sterft, waar kunnen de nabestaanden dan van leven? 3. Kent men verzekeringen tegen tegenslagen zoals brand, ziekte of overlijden? 4. Hoe is de beschikbaarheid van medicijnen in Kitojo? 5. Tegen welke ziekte kan thee van de artemisiaplant worden gebruikt? Opdracht 2.5 ZW 1. Hoe is de zorg voor ouderen en hulpbehoevenden in Nederland geregeld? 2. Welke voorzieningen kennen wij voor nabestaanden? 3. Tegen welke risico s kun je je in Nederland allemaal verzekeren? 4. Hoe kom je in Nederland aan de medicijnen die je nodig hebt bij een bepaalde ziekte? 5. Welke kruidenplanten worden in Nederland gebruikt om medicijnen te maken? Module Kitojo, een dorp in Afrika 14

15 Inleiding ZW3 Ik wil dokter worden Gerald Tuhebwe (16) weeskind Gerald Tuhebwe weet precies wat hij wil met zijn leven: dokter worden. Zoals de dokter van Icobi, het onderzoeksbureau waar hij soms naartoe moet om zich te laten controleren op aids. Of zoals de andere dokter die hij weleens in het dorp heeft gezien. Gerald heeft deze wens omdat - vlak voor zijn geboorte zijn vader overleed aan die ziekte. Ik wil zieke mensen helpen. Zodat ze beter worden in plaats van doodgaan, zegt hij zachtjes. Zijn blik is doorlopend naar de grond gekeerd. Hij is verlegen, duidelijk niet gewend om zijn verhaal te doen. Maar als hij praat over zijn toekomstplannen, kijkt hij op. Ik wil naar de universiteit en daar voor dokter leren. Even glimmen zijn donkere ogen en zijn stem wordt vaster. Daar ga ik heel erg mijn best voor doen. Gerald is wees. Zijn moeder overleed een paar jaar geleden aan malaria. Nu woont hij bij zijn oma Edinasi Kimanyaenda. Van de acht kinderen die oma kreeg, zijn er vijf overleden aan aids. Edinasi zorgt voor haar kinderen en haar man die oud en ziekelijk is. Eten is er nauwelijks, laat staan geld om de kinderen naar school te laten gaan. Maar Gerald is niet van plan zich hierdoor te laten belemmeren. En tot nu toe is het hem gelukt, zelf zijn schoolgeld bij elkaar te verdienen. Daarvoor houdt hij kippen en een geit. Wanneer hij maar kan, werkt hij bij anderen op de plantage. Zo kan hij geld verdienen om méér dieren te kopen. Een verzekering voor zijn toekomst, want straks kan hij die dieren verkopen om van de opbrengst zijn studie te kunnen betalen. Het betekent nu wel hard werken voor een scholier. s Ochtends vroeg geeft hij de dieren eten. Zodra de school uit is, gaat hij aan het werk. Bij oma op het land, of bij wie hij ook Module Kitojo, een dorp in Afrika 15

16 maar iets kan doen. Daarnaast vlecht hij matten. Dat werk doet hij vooral in het weekeinde. Tijd om met leeftijdgenoten op te trekken heeft hij niet. Alleen op school in de pauze. Maar dat vindt Gerald niet erg. Ik hou heel veel van dieren. Het is leuk om ervoor te zorgen, vooral ook omdat ik daardoor later misschien naar de universiteit kan. Opdracht 2.6 ZW 1. Welk beroep wil Gerald gaan uitoefenen? 2. Waaraan kun je merken dat hij dit echt serieus wil? 3. Wat doet hij om zijn schoolgeld te verdienen? Module Kitojo, een dorp in Afrika 16

17 Taak 2 Economie: Een eigen bedrijfje en Microkrediet Inleiding EC1 Liever kleinere porties Constance Kbusiggje (44) Restauranthoudster Elke ochtend om vier uur begint de dag voor Constance Kbusiggje. In het donker treft ze de voorbereidingen voor de maaltijden die ze later op de dag gaat maken voor het restaurantje dat ze heeft. Al is zelfs restaurantje een groot woord. Constance bakt meelpannenkoekjes. Die legt ze in een mandje voor het huis. Daar kunnen mensen een portie ophalen. In Kitojo heet dit een restaurant. Iedere dag veegt ze eerst het aarden vloertje in de keuken. Ze plukt vers gras, waarmee de vloer in het kookgedeelte wordt bedekt. Dan maakt ze het kookgerei klaar. Een stenen pot, waarin ze houtskool of hout stookt. Houtskool is beter, want dat brandt langer, maar het is ook duurder. Van hout heb je veel meer nodig, maar het voordeel is dat Constance en de kinderen dat zelf bij elkaar kunnen sprokkelen. Al zijn ze daarvoor soms uren onderweg. Iedereen in het dorp heeft immers hout nodig, dus dichtbij vind je niet veel. Als er voldoende eten is, maakt ze een sober ontbijt klaar voor alle kinderen. Ze wonen met zijn achten in het huis. Na het ontbijt gaat Constance inkopen doen voor de pannenkoekjes. Daarna steekt ze het vuur aan, kneedt het meel en begint met bakken. Als alle pannenkoekjes klaar zijn, vertrekt ze naar het land. Daar werkt ze tot het donker wordt. Wanneer er op het land niet genoeg te doen is, vlecht ze matten. Als ze goed kan doorwerken, maakt ze drie matten per dag. Haar grote trots is haar oudste zoon. Hij is druk bezig met zijn opleiding tot onderwijzer. Volgend jaar studeert hij af. In Oeganda is het traditie dat degene die geld verdient, de hele familie steunt. Zodra haar zoon dus een baan heeft, zal dat enige verlichting betekenen. Al zal dat niet heel veel zijn, gezien de zeer lage salarissen voor onderwijzers. Module Kitojo, een dorp in Afrika 17

18 Het is de bedoeling dat haar tweede zoon Faibon óók leraar wordt. Dat wil hij in ieder geval heel graag, zegt hij stellig. Nu zit de 18-jarige jongen nog op de middelbare school. Hij heeft er lang over gedaan, omdat zijn moeder niet altijd het schoolgeld voor twee kinderen kon betalen. En dan werd Faibon weer naar huis gestuurd, waardoor hij een flinke achterstand opliep. Maar we zetten alles op alles om hem de school te laten afmaken en aan de opleiding voor onderwijzer te laten beginnen, zegt Constance. Tot een paar jaar geleden had het gezin het iets beter. Constance s man was slager in Kitojo en hij zorgde ervoor dat er altijd wel wat geld binnenkwam. Zes jaar geleden overleed hij aan malaria. Vanaf dat moment staat ze er helemaal alleen voor. Toen één van haar kinderen overleed, kreeg ze ook nog eens de zorg voor haar drie kleinkinderen. Ze wijst naar de drie jochies die in hun blote billen, stilletjes bij haar zitten. Vieze vingers in de mond, en een dik buikje, wat typerend is voor kinderen die niet gezond eten. Opdracht 2.1 EC 1. Wat wordt in Kitojo onder een restaurant verstaan? 2. Wat wordt er te koop aangeboden? 3. Op welke manier wordt de koopwaar bereid en waarom? 4. Wat doet Constance nog meer om de kost te verdienen? Module Kitojo, een dorp in Afrika 18

19 Inleiding EC2 Rente voor leningen te hoog Godfrey Kamukama (22) Boer Trots laat Godfrey Kamukama zijn bruine kippen zien. Een jaar geleden schafte hij er honderd aan. Een enorme stap voor de familie. Maar Godfrey is een ondernemend type. Hij wilde met de kippen een echte business starten. Niet alleen geld verdienen om iedere dag eten te kopen, maar vooral ook wat overhouden om te kunnen sparen. Want als we niet sparen, komen we nooit verder dan overleven, redeneert de jonge kippenboer. Als oudste zoon is hij verantwoordelijk voor de dertien mensen die bij zijn moeder Kibetenga Jevanis (56) wonen. Van de opbrengst van het land kunnen we lang niet iedereen onderhouden. Dus moesten we serieus op zoek naar een andere bron van inkomsten, vertelt Godfrey, die bestuurslid is van Second Home Kitojo. In eerste instantie leken zijn bruine kippen een goede investering te zijn. Al snel werd een beetje winst gemaakt. Maar dat was slechts van korte duur. De prijs van het kippenvoer is ineens zo hard gestegen, dat ik nauwelijks nog iets verdien aan de eieren, verzucht Godfrey. Het rekensommetje is simpel. Honderd kippen leggen per dag drie traytjes van ieder dertig eieren. Dat levert 8000 shilling op. Het voer kost ruim 3000 shilling. Alles bij elkaar verdient Godfrey amper 5000 shilling per dag, wat nog geen twee euro is. En hij vreest dat de kippen straks zelfs meer gaan kosten dan ze opleveren. Dat de bruine kippen zo weinig opleveren is een enorme teleurstelling, maar de jonge ondernemer gaat niet bij de pakken neerzitten. Inmiddels heeft Godfrey geleerd dat hij beter lokale kippensoorten kan houden. Die eten grassen en kruiden die gewoon in de vrije natuur groeien. Als het voer geen geld kost, houd je natuurlijk meer over. Helaas is er geen geld om nieuwe kippen aan te schaffen en de verkoop van de bruine kippen levert niet genoeg op. Andere dieren om te verkopen heeft de familie niet meer. De koeien en geiten die ze hadden, moesten worden verkocht om de medicijnen te kunnen betalen voor zijn vader, die diabetes (suikerziekte) had. Een paar jaar geleden overleed hij daaraan. Module Kitojo, een dorp in Afrika 19

20 Een lening afsluiten is geen optie. Te duur, constateert Godfrey met spijt. De rente is te hoog. Bij sommige banken bedraagt die wel 20 procent! Jammer, want ik zie echt kansen om mijn familie een beter bestaan te geven. Die hoge rente staat ook zijn ambitie in de weg om als bouwkundig tekenaar aan de slag te gaan. Vorig jaar studeerde hij af, maar hij heeft nog geen baan kunnen vinden. Hij kan het zich niet veroorloven om naar Kampala af te reizen om te solliciteren. Om van zijn droom - een eigen kantoor starten - maar niet te spreken. Terwijl hij daar eigenlijk alleen een computer voor nodig heeft. Geld lenen voor zo n aanschaf is veel te duur. Voorlopig is al zijn hoop gevestigd op een neef die werkt bij een bouwbedrijf in Kampala. Godfrey hoopt dat die hem zal aanbevelen zodra daar een vacature komt. Opdracht 2.2 EC 1. Wat is de droom van Godfrey en welk beroep wil hij gaan uitoefenen? 2. Wat voor bedrijfje is hij begonnen om het geld voor de studie te verdienen? 3. Voor hoeveel personen moet hij de kost verdienen? 4. Hoeveel kan hij verdienen met zijn kippen? Hoe komt dat? 5. Hoeveel rente moet hij betalen als hij geld leent van de bank? Module Kitojo, een dorp in Afrika 20

21 Inleiding EC3 Ik pak alles aan om geld te verdienen Hope Mukevengye (44) verkoopt tweedehands kleding en groenten Een enorme zak tweedehands kleren balanceert op haar hoofd. Als ze op het marktterrein aan de rand van Kitojo een goed plekje heeft gevonden, legt ze wat stukken plastic op het gras en stalt ze haar waren uit. Oude kleren, die door mensen in de rijke westerse landen zijn afgedankt. Voor 1000 shilling heb je al een T-shirt en voor het dubbele een lange broek waar helemaal niks mis mee is. Voor de koper niet duur, dus valt er voor de verkoper ook niet veel aan te verdienen. Maar alle kleine beetjes helpen, zegt Hope Mukevengye monter. Soms heeft ze zomaar een meevaller. Dan treft ze tussen de oude kleren wat bijzonders aan, een mooie broek of een shirt dat ze voor iets meer kan verkopen. Al is dat uitzonderlijk, geeft ze toe. De mensen uit Kitojo die hier op deze markt kopen, hebben maar weinig geld. Ze zijn allemaal net zo arm als ik. Naast de verkoop van kleding op de markt, heeft Hope ook nog een kleine winkelruimte in het dorp. Daar verkoopt ze wat groenten die ze op haar kleine stukje land teelt. Vandaag zijn het een paar kleine bosjes uitjes en wat bonen. Verder voorziet deze lange dunne vrouw in het levensonderhoud van haar gezin, door voor 28 geiten te zorgen die een familielid bij haar huis heeft ondergebracht. De enorme stank die deze dieren in en rond haar huisje veroorzaken, ruikt ze allang niet meer. Haar man is twee jaar geleden overleden aan aids. Hope zegt dat ze getest is en dat zij niet besmet is. Al weet ze opvallend veel te vertellen over de gang van zaken in de aidskliniek in de nabijgelegen stad. Ook haar kinderen hebben een aidstest gehad. Zij zijn niet positief, zegt Hope terwijl ze naar haar samengeknepen handen staart. Gelukkig helpen haar kinderen af en toe. Hope streeft ernaar om hen zo vaak mogelijk naar school te laten gaan. Ze is blij dat haar pleegkind Norbert in het programma van Second Module Kitojo, een dorp in Afrika 21

22 Home Kitojo is opgenomen. Ze hoopt dat er daardoor een bijdrage voor zijn schoolgeld komt. Dan is er tenminste continuïteit in zijn opleiding. Norbert gaat heel graag naar school, vertelt Hope met een lach van oor tot oor. Hij droomt ervan piloot te worden. Hope vindt het een prachtige gedachte. Ik weet niet of ik dat zelf nog zal meemaken, maar ik weet wél dat het voor de familie een prachtige overwinning zal betekenen. Dan krijgt de geschiedenis een andere wending. Maar ja, grijnst ze, hij is pas zeven, dus we moeten er nog even op wachten Opdracht 2.3 EC 1. Wat doet Hope om geld te verdienen? 2. Waar moet ze haar koopwaar aan de man brengen? 3. Hoe vervoert zij haar koopwaar? Module Kitojo, een dorp in Afrika 22

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 MEMORY WOORDEN 1.1 TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 ik jij hij zij wij jullie zij de baby het kind ja nee de naam TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 2 MEMORY WOORDEN 1.2 TaalCompleet A1 Memory Woorden

Nadere informatie

Uitzicht op de heuvels 10 km van Kabaya Uitzicht op de heuvels ten noorden van Kabaya. Ongeveer 7 km van het dorp.

Uitzicht op de heuvels 10 km van Kabaya Uitzicht op de heuvels ten noorden van Kabaya. Ongeveer 7 km van het dorp. Verblijf van Tautvydas Rindzevicius in Kabaya/RWANDA in het kader van het bezoek aan wezen en kwetsbare kinderen gesponsord door de Jyambere stichting. Inleiding Tijdens de periode van juli-augustus 2015,

Nadere informatie

Wij een werkdag, zij een schooldag.

Wij een werkdag, zij een schooldag. Brenda haalt water Wij een werkdag, zij een schooldag. Actie boekje Steven veegt het erf Lamech werkt op het land Jacklyn maakt schoon Geef jouw tijd aan Steven, Brenda, Jacklyn, Lamech, Minasayesh, Adjida,

Nadere informatie

Stichting Bocas Sanas gaat naar de Dominicaanse Republiek om kinderen te helpen met gebitsproblemen.

Stichting Bocas Sanas gaat naar de Dominicaanse Republiek om kinderen te helpen met gebitsproblemen. Cristina Vasquez-Doorman is de oprichtster van Bocas Sanas, zij is op het idee gekomen om een stichting op te richten voor kinderen die last van gebitsproblemen. Cristina komt zelf uit de Dominicaanse

Nadere informatie

SHEPHERD. Foto s gemaakt door: Cordaid- Karin Mol Tekst: Frank van Lierde

SHEPHERD. Foto s gemaakt door: Cordaid- Karin Mol Tekst: Frank van Lierde SHEPHERD Op deze factsheet ontmoet je een paar van de vrouwen en hun kinderen die door SHEPHERD worden gesteund. Cordaid Microkrediet is erg blij dat jullie je inzetten voor microkrediet en tegen armoede.

Nadere informatie

Joweria staat hier voor een muurschildering die de kinderen van KAYDA samen gemaakt hebben op een van de muren.

Joweria staat hier voor een muurschildering die de kinderen van KAYDA samen gemaakt hebben op een van de muren. Joweria Shadia, 11 jaar oud Ik ontmoette Joweria in augustus 2010 bij de organisatie Katwe Youth Development Association of te wel KAYDA, een partner organisatie van het programma Kinderen in de Knel van

Nadere informatie

Veertien leesteksten. Leesvaardigheid A1. Te gebruiken bij : Basisexamen Inburgering Studieboek. Ad Appel

Veertien leesteksten. Leesvaardigheid A1. Te gebruiken bij : Basisexamen Inburgering Studieboek. Ad Appel Veertien leesteksten Leesvaardigheid A1 Te gebruiken bij : Basisexamen Inburgering Studieboek Ad Appel Uitgave: Appel, Aerdenhout 2011-2016 Verkoopprijs: 1,95 Ad Appel Te bestellen via www.adappelshop.nl

Nadere informatie

De naam Uilenspiegel zou hier betekenen Je kunt mijn kont afvegen. Of Ik heb overal schijt aan.

De naam Uilenspiegel zou hier betekenen Je kunt mijn kont afvegen. Of Ik heb overal schijt aan. Over dit boek Er bestaan veel verschillende boeken over Tijl Uilenspiegel. Het bekendste boek is uit 1867, van Charles de Coster. De Vlaamse Tijl Uilenspiegel strijdt in dit boek voor de vrijheid tijdens

Nadere informatie

1. Joris. Voor haar huis remt Roos. Ik ben er. De gordijnen beneden zijn weer dicht.

1. Joris. Voor haar huis remt Roos. Ik ben er. De gordijnen beneden zijn weer dicht. 1. Joris Hé Roos, fiets eens niet zo hard. Roos schrikt op en kijkt naast zich. Recht in het vrolijke gezicht van Joris. Joris zit in haar klas. Ben je voor mij op de vlucht?, vraagt hij. Wat een onzin.

Nadere informatie

Dagboek 5 27-31 juli 2015

Dagboek 5 27-31 juli 2015 Dagboek 5 27-31 juli 2015 s Morgens gaat rond een uur of 6 de wekker. Eigenlijk is dat niet nodig. We worden al vroeg in de morgen gewekt door de kraaiende hanen, blaffende honden, zingende monniken en

Nadere informatie

Werkboek Het is mijn leven

Werkboek Het is mijn leven Werkboek Het is mijn leven Het is mijn leven Een werkboek voor jongeren die zelf willen kiezen in hun leven. Vul dit werkboek in met mensen die je vertrouwt, bespreek het met mensen die om je geven. Er

Nadere informatie

1. De tuin wordt opgeruimd

1. De tuin wordt opgeruimd 1. De tuin wordt opgeruimd Wat gaan jullie doen? vraagt mama. Ze is iets lekkers aan het maken: zoute bolletjes. Dat doet ze elke vrijdagmiddag als Joas, Aron en Lisa uit school komen. Vaak helpt een van

Nadere informatie

help een kind, verander een leven!

help een kind, verander een leven! 1. Stichting Africare is in 2011 opgericht, als Christelijke non-profit stichting met als hoofddoel kindersterfte te verminderen in Afrika. Door middel van verschillende projecten richt de Africare Foundation

Nadere informatie

MINDER ARMOEDE MILLENNIUMDOEL 1. Beantwoord de volgende vragen en gebruik daarbij de kaart MINDER ARMOEDE.

MINDER ARMOEDE MILLENNIUMDOEL 1. Beantwoord de volgende vragen en gebruik daarbij de kaart MINDER ARMOEDE. MILLENNIUMDOEL 1 MINDER ARMOEDE kaart MINDER ARMOEDE. 1. Wat betekent de extreme armoedegrens? 2. In welk werelddeel liggen de meeste landen waar mensen onder de armoedegrens van 1,25 dollar per dag leven?

Nadere informatie

Papa en mama hebben ruzie. Ton en Toya vinden dat niet leuk. Papa wil graag dat Ton en Toya bij hem op bezoek komen, maar van mama mag dat niet.

Papa en mama hebben ruzie. Ton en Toya vinden dat niet leuk. Papa wil graag dat Ton en Toya bij hem op bezoek komen, maar van mama mag dat niet. Bezoek op kantoor Papa en mama hebben ruzie. Ton en Toya vinden dat niet leuk. Papa wil graag dat Ton en Toya bij hem op bezoek komen, maar van mama mag dat niet. Ton en Toya hebben wat problemen thuis.

Nadere informatie

Spreekbeurtinformatie Millenniumdoelen

Spreekbeurtinformatie Millenniumdoelen Spreekbeurtinformatie Millenniumdoelen Informatie voor basisschoolleerlingen uit groep 5 t/m 8 Wat kun je hier vinden? 1. Jouw spreekbeurt over de Millenniumdoelen 2. Waarom zijn er Millenniumdoelen 3.

Nadere informatie

En rijke mensen werken niet. Die kunnen de hele dag doen wat ze leuk vinden.

En rijke mensen werken niet. Die kunnen de hele dag doen wat ze leuk vinden. Warm in Verona Romeo loopt een beetje rond. Dat doet hij bijna elke dag. Hij vindt het leuk om door het stadje te lopen. Door de kleine straatjes. Langs de rivier waar de meisjes de was doen. En over de

Nadere informatie

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De afgelopen weken was het niet zo leuk bij Pim thuis. Zijn moeder lag de hele dag in bed. Ze stond niet meer op, deed geen boodschappen

Nadere informatie

FAIRTRADE. Een beter leven. Wat is Fairtrade

FAIRTRADE. Een beter leven. Wat is Fairtrade Wat is Fairtrade EERLIJKE HANDEL STAAT VOOROP KEURMERK INTERNATIONALE SAMENWERKING HANDEL GEMEENTE DUURZAAMHEID Een beter leven Veel boeren en arbeiders in arme landen (ook wel ontwikkelingslanden ) hebben

Nadere informatie

Voorzichtig schuift hij het zware gordijn weg. Voor alle kamers hangt zo n goudkleurig gordijn. Om de warmte buiten te houden. Want het is erg warm,

Voorzichtig schuift hij het zware gordijn weg. Voor alle kamers hangt zo n goudkleurig gordijn. Om de warmte buiten te houden. Want het is erg warm, Prins Floris In de tuin van het paleis loopt een jongen. Een bruine jongen met zwarte krullen. Floris heet hij, en hij is een prins. De vader van Floris is de koning van Spanje. Rijk is hij, heel rijk.

Nadere informatie

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen 1. Print deze tekst 2. Download het geluidsbestand en luister Je gaat een toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen maken. Dit is een leestoets. De toets heeft vijf delen. Deel A, B, C, D en E. Deze toets

Nadere informatie

10-Jarige Minasayesh uit Ethiopië kan weer kind zijn. Indiase Angel (14 jaar) komt op voor kinderen met problemen

10-Jarige Minasayesh uit Ethiopië kan weer kind zijn. Indiase Angel (14 jaar) komt op voor kinderen met problemen NIEUWS NUMMER 16 Ι JAARGANG 8 Ι augustus 2012 10-Jarige Minasayesh uit Ethiopië kan weer kind zijn Indiase Angel (14 jaar) komt op voor kinderen met problemen Uw gift goed besteed Cordaid Kinderstem is

Nadere informatie

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen 1. Print deze tekst 2. Download het geluidsbestand en luister Je gaat een toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen maken. Dit is een leestoets. De toets heeft vijf delen. Deel A, B, C, D en E. Deze toets

Nadere informatie

waarom ontwikkelingssamenwerking?

waarom ontwikkelingssamenwerking? ontwikkeling EN waarom ontwikkelingssamenwerking? EUROPESE COMMISSIE DE 116 MEI 2003 EN waarom ontwikkelingssamenwerking? Dit boekje vertelt een verhaal zoals ik vroeger zelf graag aan mijn drie kinderen

Nadere informatie

De drie jongetjes lopen weg

De drie jongetjes lopen weg De drie jongetjes lopen weg Het is woensdagmiddag en de drie kleine jongetjes vervelen zich. Ze weten helemaal níéts te doen, en daarom rennen ze maar een beetje door het huis. Hou eens op met dat kabaal!

Nadere informatie

door Megan van den Berg

door Megan van den Berg door Megan van den Berg Ik houd m`n spreekbeurt over de dierenarts. Ik heb dit onderwerp gekozen omdat ik veel van dieren hou en ik wil het later ook zelf worden. Spreekkamer Raar woord natuurlijk, spreekkamer.

Nadere informatie

WWW.HOPE-XXL.COM. Mede mogelijk gemaakt door de Iona Stichting en Vos/Abb

WWW.HOPE-XXL.COM. Mede mogelijk gemaakt door de Iona Stichting en Vos/Abb De meeste mensen in Nederland hebben het goed voor elkaar. We hebben genoeg eten, we hoeven niet bang te zijn voor oorlog en we zijn dan ook tevreden met ons leven. Maar dat is niet overal op de wereld

Nadere informatie

sarie, mijn vriend kaspar en ik

sarie, mijn vriend kaspar en ik sarie, mijn vriend kaspar en ik Leen Verheyen sarie, mijn vriend kaspar en ik is een theatertekst voor kinderen vanaf 4 jaar en ging in première op 12 september 2009 bij HETPALEIS in Antwerpen 1 ik: het

Nadere informatie

ZEG NEE TEGEN EBOLA. KOM IN ACTIE!

ZEG NEE TEGEN EBOLA. KOM IN ACTIE! ZEG NEE TEGEN EBOLA. KOM IN ACTIE! SCHOLEN IN ACTIE TEGEN DE EBOLA-RAMP! INSTRUCTIE LESMATERIAAL U heeft het vast al voorbij zien komen op het nieuws: ebola. Het raakt zoveel mensen in West-Afrika. Zoveel

Nadere informatie

Projecten 2015. Spullen opsturen naar Cambodja met een containerschip. Nummer 12 november 2015

Projecten 2015. Spullen opsturen naar Cambodja met een containerschip. Nummer 12 november 2015 Nummer 12 november 2015 Schoonstersland 59 7951 HN Staphorst Telefoon 0522-46 3247 info@hartvoorcambodja.nl www.hartvoorcambodja.nl Postbank: NL20INGB0003183491 Beste mensen, Van 3 t/m 24 juli 2015 zijn

Nadere informatie

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Een land waar mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Lilian (48) vraagt haar zoontje om even een handje te komen geven. Dat doet hij en dan gaat hij weer lekker verder spelen. Wij nemen plaats aan

Nadere informatie

Hoe lang duurt geluk?

Hoe lang duurt geluk? Hoe lang duurt geluk? Op dit moment ben ik gelukkig. Na veel pech ben ik dan eindelijk een vrolijke schrijver. Mijn roman is goed gelukt. En ik verdien er veel geld mee. En ik heb ook nog eens een mooie,

Nadere informatie

Alles over microkrediet Informatie voor een spreekbeurt of klassenproject op de basisschool

Alles over microkrediet Informatie voor een spreekbeurt of klassenproject op de basisschool Alles over microkrediet Informatie voor een spreekbeurt of klassenproject op de basisschool Microkrediet voor Moeders, januari 2015 1 Inhoudsopgave Vragen & antwoorden... 3 Wat is microkrediet?... 3 Waarom

Nadere informatie

Gebeurtenis Gebeurtenis MNO MNO Gebeurtenis Gebeurtenis MNO MNO Gebeurtenis Gebeurtenis MNO MNO Gebeurtenis Gebeurtenis MNO MNO

Gebeurtenis Gebeurtenis MNO MNO Gebeurtenis Gebeurtenis MNO MNO Gebeurtenis Gebeurtenis MNO MNO Gebeurtenis Gebeurtenis MNO MNO De grote exportlanden (Ecuador, Costa Rica en Colombia) hebben je een contract aangeboden om nieuwe plantages te bouwen in hun landen. Je kan nu meer bananen telen en verkopen. Je winst stijgt enorm en

Nadere informatie

Op weg met Jezus. eerste communieproject. Hoofdstuk 5 Bidden. H. Theobaldusparochie, Overloon

Op weg met Jezus. eerste communieproject. Hoofdstuk 5 Bidden. H. Theobaldusparochie, Overloon Op weg met Jezus eerste communieproject H. Theobaldusparochie, Overloon Hoofdstuk 5 Bidden Eerste communieproject "Op weg met Jezus" hoofdstuk 5 blz. 1 Joris is vader aan het helpen in de tuin. Ze zijn

Nadere informatie

Rivka voelt tranen in haar ogen. Vader aait over haar wang. Hij zegt: Veel plezier, prinsesje. Vergeet je nooit wie je bent? Dan draait vader zich

Rivka voelt tranen in haar ogen. Vader aait over haar wang. Hij zegt: Veel plezier, prinsesje. Vergeet je nooit wie je bent? Dan draait vader zich 1942-1943 1 Rivka! Het is tijd om te gaan!, roept vader. Rivka is blij. Ze gaat logeren. Ze weet niet bij wie. En ze weet ook niet hoe lang. Maar ze heeft er wel zin in. Vader heeft gezegd: Je gaat in

Nadere informatie

Veel veld voor vlees, weinig veld voor groenten

Veel veld voor vlees, weinig veld voor groenten Voeding > 3 e graad > lesmateriaal > kniptekst Sociaal vlees? Voor de leerkracht: Knip op voorhand de tekst in stukken op de lijnen. Houd de stukken tekst per titel samen. Veel veld voor vlees, weinig

Nadere informatie

Wij een werkdag, zij een schooldag.

Wij een werkdag, zij een schooldag. Wij een werkdag, zij een schooldag. ctie boekje teven t erf veegt he amech werkt op het land Brenda haalt wat er Jacklyn Geef jouw tijd aan teven, Brenda, Jacklyn, amech, inasayesh, djida, wa en alle andere

Nadere informatie

Stil blijft Lisa bij de deur staan. Ook de man staat stil. Ze kijken elkaar aan.

Stil blijft Lisa bij de deur staan. Ook de man staat stil. Ze kijken elkaar aan. Wild Op het laatste moment ziet Lisa de man pas. Ze hangt de was op in de tuin. En ineens komt hij achter de lakens vandaan. Lisa laat het mandje met was in het gras vallen. Ze gilt. De man ziet er slecht

Nadere informatie

Jezus vertelt, dat God onze Vader is

Jezus vertelt, dat God onze Vader is Eerste Communieproject 26 Jezus vertelt, dat God onze Vader is Jezus als leraar In les 4 hebben we gezien dat Jezus wordt geboren. De engelen zeggen: Hij is de Redder van de wereld. Maar nu is Jezus groot.

Nadere informatie

Het is woensdagmiddag. Hij heeft alle tijd. Wat zal hij

Het is woensdagmiddag. Hij heeft alle tijd. Wat zal hij DUBBEL Eerst merkt TimTom niets bijzonders. Hij zit gewoon op zijn plaats in de klas. Iedereen weet nu dat hij Daan heet. Juf noemt hem niet Daan. Ze zegt ook niet TimTom. Ze is aardig tegen hem. Dat wel.

Nadere informatie

Wij willen graag opnieuw lesmateriaal schenken, omdat er nog veel scholen zijn met een beperkt aantal lesmaterialen.

Wij willen graag opnieuw lesmateriaal schenken, omdat er nog veel scholen zijn met een beperkt aantal lesmaterialen. Nummer 6 Schoonstersland 59 7951 HN Staphorst Telefoon 0522-46 3247 Info@hartvoorcambodja.nl www.hartvoorcambodja.nl Beste Mensen, Postbank: 3183491 Onze Stichting Hart voor Cambodja is een organisatie

Nadere informatie

Leestekst bij het spel SAMEN NAAR SCHOOL

Leestekst bij het spel SAMEN NAAR SCHOOL Leestekst bij het spel SAMEN NAAR SCHOOL Bij het spel Samen naar school is er voor de eerste opdracht een video gemaakt. De video is te vinden via de website www.savedbythebell.be; doorklikken naar lesmateriaal

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

En er komt nog een derde vinger bij: Ik heb nog niets aan mijn boekverslag gedaan.

En er komt nog een derde vinger bij: Ik heb nog niets aan mijn boekverslag gedaan. Kenneth en Iwan Hé, kijk, zegt Kenneth. Check dat uit, man. Kenneth knikt met zijn hoofd naar een groepje meisjes. Ze staan aan de overkant van de straat en wachten voor het stoplicht. Ze komen net uit

Nadere informatie

Lesbrief Iedereen betaalt belasting

Lesbrief Iedereen betaalt belasting Lesbrief Iedereen betaalt belasting inleiding Iedereen betaalt belasting» waar komt het geld vandaan?» waar gaat het geld naar toe?» nederland, europa en de wereld» Iedereen betaalt belasting 1 Iedereen

Nadere informatie

Opstartles 10. EXTRA Oefenen met woorden bij de lessen

Opstartles 10. EXTRA Oefenen met woorden bij de lessen www.edusom.nl Opstartles 10. EXTRA Oefenen met woorden bij de lessen Het is belangrijk om veel woorden te leren. In deze extra les vindt u extra woorden bij de Opstartlessen 1 t/m 5. Kijk ook eens naar

Nadere informatie

Een land in Oost-Afrika. Hoofdstad: Addis Abeba. 90.873.739 inwoners (2011) Taal: Amhaars. Munteenheid: birr (ETB)

Een land in Oost-Afrika. Hoofdstad: Addis Abeba. 90.873.739 inwoners (2011) Taal: Amhaars. Munteenheid: birr (ETB) Ethiopië Een land in Oost-Afrika Bijna 27x zo groot als Nederland Hoofdstad: Addis Abeba 90.873.739 inwoners (2011) Straatarm land, afhankelijk van landbouw Taal: Amhaars Munteenheid: birr (ETB) Bijna

Nadere informatie

Draken bestaan. Over een kleine draak, de bloemetjes en de draken in ons huis

Draken bestaan. Over een kleine draak, de bloemetjes en de draken in ons huis Draken bestaan Over een kleine draak, de bloemetjes en de draken in ons huis Toen ik geboren werd, was er niemand die echt goed keek. Nog een bloemetje, zuchtte papa. Hij keerde terug naar zijn ovens.

Nadere informatie

EXTRA IMPROVISATIE OPDRACHTEN

EXTRA IMPROVISATIE OPDRACHTEN EXTRA IMPROVISATIE OPDRACHTEN De Vloer Op Jr. in de klas Captijn (2016) INHOUD INLEIDING... 3 OPDRACHTEN... 3 INTEGRATIE EN DISCRIMINATIE... 3 ROT OP NAAR JE EIGEN LAND... 3 VOOR MIJ BEN JIJ EEN NUMMER...

Nadere informatie

Spekkoek. Op de terugweg praat zijn oma de hele tijd. Ze is blij omdat Igor maandag mag komen werken.

Spekkoek. Op de terugweg praat zijn oma de hele tijd. Ze is blij omdat Igor maandag mag komen werken. Spekkoek Oma heeft de post gehaald. Er is een brief van de Sociale Werkplaats. Snel scheurt ze hem open. Haar ogen gaan over de regels. Ze kan het niet geloven, maar het staat er echt. Igor mag naar de

Nadere informatie

De boekenbeer Module dans groep 1-2

De boekenbeer Module dans groep 1-2 De boekenbeer Module dans groep 1-2 Teksten: Stella van Lieshout Illustraties: Tjarko van der Pol In samenwerking met Centrum voor de Kunsten Beverwijk en ABC Cultuur Contact: DeboraVollebregt@centrumvoordekunstenbeverwijk.nl

Nadere informatie

aanvullende informatie over de sloppenwijken in Caracas

aanvullende informatie over de sloppenwijken in Caracas Les 3: Overleven in de sloppenwijken / Bijlage I I. Introductie aanvullende informatie over de sloppenwijken in Caracas Er wonen miljoenen mensen in de sloppenwijken van Caracas, verspreid over verschillende

Nadere informatie

beekbergen van zalige zondag tot aparte aandacht

beekbergen van zalige zondag tot aparte aandacht beekbergen van zalige zondag tot aparte aandacht Over OMA OMA beekbergen ondersteunt werkende ouders om de balans tussen de eisen van het privéleven en die van het werk te behouden of te herstellen. Bij

Nadere informatie

Werkboekje. Natuur en milieu educatie. Groep 7. Naam: Fruit in de mix. Dit is een product van Stichting Vogelpark Avifauna

Werkboekje. Natuur en milieu educatie. Groep 7. Naam: Fruit in de mix. Dit is een product van Stichting Vogelpark Avifauna Werkboekje Natuur en milieu educatie Naam: Groep 7 Fruit in de mix Dit is een product van Stichting Vogelpark Avifauna Werkblad 1 Waar komt ons fruit vandaan? Vul 1. Teken het klassikale woordenweb die

Nadere informatie

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info Suriname Voorwoord Ik houd mijn werkstuk over het land Suriname. Ik heb het onderwerp gekozen omdat mijn oom uit Suriname komt en ik het daarom ook een heel interessant land vind waar ik graag meer over

Nadere informatie

R O S A D E D I E F. Arco Struik. Rosa de dief Arco Struik 1 www.gratiskinderboek.nl

R O S A D E D I E F. Arco Struik. Rosa de dief Arco Struik 1 www.gratiskinderboek.nl R O S A D E D I E F Arco Struik Rosa de dief Arco Struik 1 www.gratiskinderboek.nl In de winkel 3 Bart 5 Een lieve dief 7 De telefoon 9 Bij de dokter 11 De blinde vrouw 13 Een baantje 15 Bijna betrapt

Nadere informatie

Presentatie Tranzo Zorgsalon 29 november 2012 Christine Kliphuis

Presentatie Tranzo Zorgsalon 29 november 2012 Christine Kliphuis Presentatie Tranzo Zorgsalon 29 november 2012 Christine Kliphuis Geachte dames en heren, Zelfredzaamheid is een mooi en positief begrip. Immers, elk kind wil dingen zelf leren doen, jezelf kunnen redden

Nadere informatie

Pasen met peuters en kleuters. Jojo is weg

Pasen met peuters en kleuters. Jojo is weg Pasen met peuters en kleuters Beertje Jojo is weg Thema Maria is verdrietig, haar beste Vriend is er niet meer. Wat is Maria blij als ze Jezus weer ziet. Hij is opgestaan uit de dood! Wat heb je nodig?

Nadere informatie

= als je angst voelt, ben je bang. = een ander woord voor verdrietig. = iemand die snel ergens bang van wordt.

= als je angst voelt, ben je bang. = een ander woord voor verdrietig. = iemand die snel ergens bang van wordt. Woordenlijst: Thema 3 Les 1 De angst Bedroefd De bangerik Opgewekt Oneerlijk Jaloers Eigenwijs Geduldig Nerveus Nors Ontevreden Dwars = als je angst voelt, ben je bang. = een ander woord voor verdrietig.

Nadere informatie

Interactief - augustus 2014

Interactief - augustus 2014 La Paz, 30-09-2014 Beste lezer, Allereerst de hartelijke groeten van de hoge hoogten van het regiokantoor van ICCO/Kerk in Actie in La Paz, Bolivia. Hierbij ontvangt u het halfjaarlijkse verslag van de

Nadere informatie

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen 1. Print deze tekst 2. Download het geluidsbestand en luister Je gaat een toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen maken. Dit is een leestoets. De toets heeft vijf delen. Deel A, B, C, D en E. Deze toets

Nadere informatie

Kies je route Trainingsmap voor de deelnemer Deze map is van:

Kies je route Trainingsmap voor de deelnemer Deze map is van: Kies je route Trainingsmap voor de deelnemer Deze map is van:... Auteurs: Titia Boers en Anja Valk Projectleiding en eindredactie: Carola van der Voort cwh.vander.voort@let.vu.nl 020 5986575 Vrije Universiteit

Nadere informatie

Rembrandtlaan 7 13 82 99 374 1272 GM Huizen te Giethoorn.

Rembrandtlaan 7 13 82 99 374 1272 GM Huizen te Giethoorn. Secretariaat: Bankrekening: Rembrandtlaan 7 13 82 99 374 1272 GM Huizen te Giethoorn. deliana.gg@live.nl Giften aan Stichting WATER KvK02/626219 zijn belasting aftrekbaar ANBI beschikking Augustus 2009.

Nadere informatie

ARMOEDE. Schriftelijke Bezinning. Anoniem

ARMOEDE. Schriftelijke Bezinning. Anoniem ARMOEDE Schriftelijke Bezinning Anoniem INHOUDSOPGAVE INTRODUCTIE... 3 Levensvragen... 3 Stelling... 3 Antwoorden op levensvragen... 4 Mijn standpunt... 4 INTERVIEWS... 5 Derde generatie.... 5 Tweede generatie....

Nadere informatie

Soms is er thuis ruzie Dan is mama boos en roept soms omdat ik mijn speelgoed niet opruim Maar ik heb daar helemaal niet mee gespeeld Dat was Bram,

Soms is er thuis ruzie Dan is mama boos en roept soms omdat ik mijn speelgoed niet opruim Maar ik heb daar helemaal niet mee gespeeld Dat was Bram, Soms is er thuis ruzie Dan is mama boos en roept soms omdat ik mijn speelgoed niet opruim Maar ik heb daar helemaal niet mee gespeeld Dat was Bram, mijn kleine broer Dat is niet van mij mama Dan zegt ze

Nadere informatie

Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd

Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd 1 Joppe (13): Mijn ouders vertelden alle twee verschillende verhalen over waarom ze gingen

Nadere informatie

Copyright Beertje Anders

Copyright Beertje Anders Copyright Beertje Anders Beren hebben allerlei gevoelens. Kun jij zien hoe Beertje Anders zich nu voelt? Blij. Ik ben blij als ik jarig ben, als ik spelen mag met Beertje Bruin, als ik met de andere beren

Nadere informatie

Wat een mensenkennis, grijnst vader. Van je tweelingbroer weet je toch alles? Ook al denkt hij van niet. Vera steekt haar neus in de lucht.

Wat een mensenkennis, grijnst vader. Van je tweelingbroer weet je toch alles? Ook al denkt hij van niet. Vera steekt haar neus in de lucht. 1. Vakantieplannen Yeeesss! roept Vera. Had ik wel verwacht, bromt Edwin. Vader kijkt hem met opgetrokken wenkbrauwen aan. Wel verwacht? Natuurlijk, reageert Edwin. We hebben nog een rondvlucht met de

Nadere informatie

Wat weet jij over biologisch en over de bodem?

Wat weet jij over biologisch en over de bodem? Met leuke vragen, opdrachten en experimenten voor thuis! Wat weet jij over biologisch en over de bodem? Biologisch, lekker natuurlijk! Heb je er wel eens over nagedacht dat alles wat je eet, van een plant

Nadere informatie

Alleen een plastic tasje

Alleen een plastic tasje Alleen een plastic tasje Gaat u zitten, fijn dat u er bent. Wilt u thee? Met suiker? Zal ik beginnen bij het begin? Ik woon hier sinds 1970. Toen ik hier aankwam, had ik alleen een klein plastic tasje

Nadere informatie

Sri Lanka Stichting Santosa Februari 2010

Sri Lanka Stichting Santosa Februari 2010 Sri Lanka Stichting Santosa Februari 2010 Het Geheim van Santosa, een verkenning Midden op een smalle landtong tussen Negombo en Ja-Ela ligt Pamunugama, ingeklemd tussen de Indische Oceaan en de lagune

Nadere informatie

In 2007 reisde ik als beeldend kunstenaar voor het. De rijkdom van Peru - Deel 9 WEVEN VOOR EEN NIEUW LEVEN

In 2007 reisde ik als beeldend kunstenaar voor het. De rijkdom van Peru - Deel 9 WEVEN VOOR EEN NIEUW LEVEN De rijkdom van Peru - Deel 9 WEVEN VOOR EEN NIEUW LEVEN In Peru verhuizen veel families uit de traditionele bergdorpen naar de stad, op zoek naar een nieuw leven. Atelier PUMA in Urubamba, in de Heilige

Nadere informatie

De Nationale Stichting ter Bevordering van Vrolijkheid

De Nationale Stichting ter Bevordering van Vrolijkheid In Nederland staan 40 asielzoekerscentra (AZC's). Dat zijn plekken waar asielzoekers wonen. Asielzoekers zijn mensen die naar Nederland zijn gevlucht. Omdat er in hun eigen land oorlog is bijvoorbeeld,

Nadere informatie

Artiesten interview. Artiest1

Artiesten interview. Artiest1 Artiesten interview Artiest1 Ben jij vaak creatief bezig met oude spullen door hier op wat voor manier dan ook (kunst meubilair e.d.) weer nieuwe dingen uit te creeren? En waarom hergebruik je hiervoor

Nadere informatie

Bij H&M. Nederlandse Academie 02/2184707 A2

Bij H&M. Nederlandse Academie 02/2184707 A2 Bij H&M Tiebe is bij H&M. Zij is samen met haar kind. Het kind heet Laura. Laura is drie jaar. Tiebe is op de derde verdieping. Ze wil een jurk voor een feest kopen. Ze ziet veel mooie jurken. Dan kijkt

Nadere informatie

Moshi gaat met het vliegtuig naar Malawi

Moshi gaat met het vliegtuig naar Malawi Malawi Auditieve analyse: 1.2 Eén en twee lettergrepen 1.3 Drie of meer lettergrepen Auditieve synthese 4.1 Lettergrepen samenvoegen tot een woord 4.2 Letters samenvoegen tot een woord Zon varken Malawi

Nadere informatie

NAAM. Uil kijkt in een boek. Het is een boek over dieren. Er staan plaatjes in. Van elk dier één. Uil ziet een leeuw. En een pauw. En een bever.

NAAM. Uil kijkt in een boek. Het is een boek over dieren. Er staan plaatjes in. Van elk dier één. Uil ziet een leeuw. En een pauw. En een bever. Vos en Waar is Haas het ijs? NAAM Uil kijkt in een boek. Het is een boek over dieren. Er staan plaatjes in. Van elk dier één. Uil ziet een leeuw. En een pauw. En een bever. Wat een raar beest! lacht Uil.

Nadere informatie

Tuin van Heden.nu 1 Mag ik zijn wie ik ben? Van In 5

Tuin van Heden.nu 1 Mag ik zijn wie ik ben? Van In 5 Tuin van Heden.nu 1 Mag ik zijn wie ik ben? Van In 5 5 Tuin van Heden.nu 1 Mag ik zijn wie ik ben? Van In 6 Zacheüs (1) Het is erg druk in de stad vandaag. Iedereen loopt op straat. Zacheüs wurmt zich

Nadere informatie

De participerende bezoeker. Openstelling op zaterdag.

De participerende bezoeker. Openstelling op zaterdag. De participerende bezoeker Zoals jullie weten wil de politiek graag een participerende samenleving. Dit betekent dat meer dan voorheen een beroep gedaan wordt op de mensen zelf. Dit is ook terug te vinden

Nadere informatie

Ik staar over het water

Ik staar over het water Ik staar over het water Het is zondag 5 december als de burgemeester ons belt. Kom snel naar het water, zegt hij. We gaan. Het regent eens een keer niet, en de zon schijnt. Als we aankomen op de plek waar

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF 4 e KWARTAAL 2012

NIEUWSBRIEF 4 e KWARTAAL 2012 NIEUWSBRIEF 4 e KWARTAAL 2012 De laatste Nieuwsbrief van 2012 alweer, het jaar is ontzettend snel gegaan. In Malawi en in Nederland hebben we heel hard gewerkt en ons project in Mikuyu stevig neergezet.

Nadere informatie

Lieke. redt de dieren

Lieke. redt de dieren Lieke redt de dieren met tekeningen van ivan & ilia Uitgeverij Ploegsma Amsterdam Kijk ook op: www.ploegsma.nl www.wijzijnvriendinnen.nl AVI 7 / E5/M6 ISBN 978 90 216 7436 0 / NUR 282 Tekst: Jette Schröder

Nadere informatie

Zelfsturende teams hebben in de meeste organisaties 4 doelen: Tevreden cliënten Tevreden medewerkers Kwaliteit van zorg Financieel gezond zijn

Zelfsturende teams hebben in de meeste organisaties 4 doelen: Tevreden cliënten Tevreden medewerkers Kwaliteit van zorg Financieel gezond zijn 1 Kaders bij zelfsturing: financieel gezond zijn Zelfsturende teams hebben in de meeste organisaties 4 doelen: Tevreden cliënten Tevreden medewerkers Kwaliteit van zorg Financieel gezond zijn Financieel

Nadere informatie

Heilig Jaar van Barmhartigheid

Heilig Jaar van Barmhartigheid Heilig Jaar van Barmhartigheid van 8 december 2015 tot 20 november 2016 Paus Franciscus heeft alle mensen van de hele wereld uitgenodigd voor een heilig Jaar van Barmhartigheid. Dit hele jaar is er extra

Nadere informatie

Jouw reis door de Bijbel. Uitgeverij Jes! Zoetermeer

Jouw reis door de Bijbel. Uitgeverij Jes! Zoetermeer Nieske Selles-ten Brinke Jouw reis door de Bijbel Dagboek voor kinderen Uitgeverij Jes! Zoetermeer Onder de naam Jes! Junior verschijnen boeken voor kinderen tot twaalf jaar. Jes! Junior is een imprint

Nadere informatie

Voor het welzijn van kind en school. Klas 3!

Voor het welzijn van kind en school. Klas 3! Voor het welzijn van kind en school Klas 3! Wat is energie Energie heb je nodig om iets te doen. Je hebt het nodig om een auto mee te kunnen laten rijden, een huis mee te verwarmen of een fabriek mee te

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Jouw spreekbeurt over De Bank!

Inhoudsopgave. Jouw spreekbeurt over De Bank! Jouw spreekbeurt over De Bank! Wie aan de bank denkt, denkt waarschijnlijk aan veel geld. Grote gebouwen en mannen en vrouwen in pak. Maar wat doen ze nou eigenlijk op die bank? En wat gebeurt er met jouw

Nadere informatie

NEDERLAND HELPT NEPAL KOM IN ACTIE!

NEDERLAND HELPT NEPAL KOM IN ACTIE! NEDERLAND HELPT NEPAL KOM IN ACTIE! NEPAL Nepal ligt in het werelddeel Azië en ligt tussen India en China. De oppervlakte van Nepal is 147.000 vierkante kilometer. Dat is vier keer groter dan Nederland.

Nadere informatie

Jaarverslag Stichting jij bent TOV! 2015. Auteur: Wendy Verkerk- Klein

Jaarverslag Stichting jij bent TOV! 2015. Auteur: Wendy Verkerk- Klein Jaarverslag Stichting jij bent TOV! 2015 Auteur: Wendy Verkerk- Klein Voorwoord Voor u ligt het eerste jaarverslag van TOV te Tiel. Februari 2015 is stichting Jij bent TOV opgericht waardoor we dit jaar

Nadere informatie

Nummer 1, januari 2015

Nummer 1, januari 2015 Nummer 1, januari 2015 De eerste paar weken van 2015 zijn alweer voorbij gegaan. En de plannen voor dit nieuwe jaar zijn al in volle gang. Ondanks het iets verlaat is, willen wij jullie graag hierbij nog

Nadere informatie

Niet eerlijk. Kyara Blaak

Niet eerlijk. Kyara Blaak Kyara Blaak Niet eerlijk Kyara Blaak Kyara Blaak 248media uitgeverij, Steenwijk Grafische realisatie: MDS Grafische Vormgeving Illustraties binnenwerk: Kyara Blaak Alle rechten voorbehouden. Niets uit

Nadere informatie

Thema 9 Zelfst. werk 3

Thema 9 Zelfst. werk 3 Het plzantste land (4B) Zelfstandig werk 3: Overzicht lesverloop 25 1 De leerlingen lezen een toeristische folder van Lolloland. Ze vergelijken de informatie hierin met de informatie in de tekst over Lolloland.

Nadere informatie

Dit zijn Kelly en Karim. Ze willen graag een kind.

Dit zijn Kelly en Karim. Ze willen graag een kind. Dit zijn Kelly en Karim. Ze willen graag een kind. 1. Kelly en Karim willen over een half jaar zwanger zijn. Kelly en Karim willen zwanger worden. Ze willen graag dat hun kindje straks gezond is. Het is

Nadere informatie

Presentatie kwalitatief onderzoek beleving respondenten moestuinproject Asten - Someren

Presentatie kwalitatief onderzoek beleving respondenten moestuinproject Asten - Someren Presentatie kwalitatief onderzoek beleving respondenten moestuinproject Asten - Someren Dia 1: Hallo allemaal en welkom bij mijn presentatie. Ik heb onderzoek gedaan bij Moestuin d n Erpel in Someren.

Nadere informatie

Paradoxaal genoeg hebben juist veel landarbeiders geen toegang tot betaalbaar groenten en fruit

Paradoxaal genoeg hebben juist veel landarbeiders geen toegang tot betaalbaar groenten en fruit DAAR PLUKKEN DE BOEREN DE VRUCHTEN VAN HET SUCCES VAN GRUPO HUALTACO Groenten en fruit zijn niet alleen gezond voor ons lichaam, maar ook voor de wereldeconomie. De groente- en fruitsector is een van de

Nadere informatie

Van servet naar tafellaken - 2010

Van servet naar tafellaken - 2010 Van servet naar tafellaken - 2010 Allereerst kan ik je met plezier en voldoening vertellen dat het goed gaat met de werkzaamheden van de Stichting in Indonesië. Mede dankzij de donaties en giften is er

Nadere informatie

Ik voel me zo ziek als een hond, mompelt vader. Dan moet je naar de dierenarts gaan, zegt zijn zoontje. - 6 -

Ik voel me zo ziek als een hond, mompelt vader. Dan moet je naar de dierenarts gaan, zegt zijn zoontje. - 6 - dierenarts De spreekkamer Nee, ik blaf, miauw, piep of fluit niet tegen een ziek dier. Ik spreek in mensentaal, met het baasje van mijn patiënt. We bespreken de klachten en hoe we het dier kunnen helpen.

Nadere informatie

Lesbrief. Schuld Anne-Rose Hermer

Lesbrief. Schuld Anne-Rose Hermer Lesbrief Schuld Anne-Rose Hermer Doe meer met Thuisfront! Bij de boeken in de serie Thuisfront kunt u een gratis lesbrief downloaden van www.eenvoudigcommuniceren.nl. In deze lesbrief staan vragen, tips

Nadere informatie