- De herexamenvragen mag u houden! -

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "- De herexamenvragen mag u houden! -"

Transcriptie

1 Datum : donderdag 30 juni 2011 Opleiding : CCM16 Herexamen : Module 3 IB&CM Tijd : 3 klokuren Herexamen: Dit herexamen bestaat uit 5 opgaven, verdeeld over 8 pagina s. Controleer dit! De vragen van dit herexamen zijn gebaseerd op de leerstof uit het boek, de colleges alsmede de verstrekte hand-outs. Toegestane hulpmiddelen: Blauwe of zwarte balpen; het gebruik van potlood en/of vulpen is verboden! Calculator (niet grafisch en/of programmeerbaar) Liniaal / tekenliniaal Uitwerkingen: Formuleer uw antwoorden in correct Nederlands, gebruik géén telegramstijl. U dient uw uitwerkingen in te leveren op het uitgereikte VVCM uitwerkingenpapier. Beschrijf het uitwerkingenpapier enkel aan de voorkant en voorzie elk blad van uw naam, voornaam, studentnummer en paginanummer. Lever géén kladpapier in! - De herexamenvragen mag u houden! - CCM16 Mod3 IB&CM herexamen Pagina 1 van 8

2 Opgave 1: Macro economie en internationale handel Lees onderstaand conjunctuurbericht van het CBS van 30 juni 2011 en beantwoord de bijbehorende vragen. Groei export blijft matig Het volume van de export van goederen was in april 2011 bijna 5 procent groter dan een jaar eerder. Deze toename is iets groter dan die in maart. Het volume van de import nam met bijna 2 procent toe. De volumecijfers zijn gecorrigeerd voor werkdageffecten. De waarde van de goederenexport kwam in april 2011 uit op 33,0 miljard. Dat is ruim 11 procent meer dan een jaar eerder. De waarde van de goederenimport steeg met ruim 7 procent tot 29,1 miljard. Exportradar Volgens de Exportradar van juni 2011 zijn de omstandigheden voor de export verslechterd. In de voorgaande maanden liet de Exportradar steeds een gemengd beeld zien, maar in juni 2011 verslechterden alle indicatoren: - Industriële productie Duitsland: de groei van de Duitse industriële productie was kleiner dan in mei, - Producentenvertrouwen Duitsland: een licht dalend niveau van het producentenvertrouwen, - Producentenvertrouwen Eurozone: een licht dalend niveau van het producentenvertrouwen, - Oordeel Nederlandse ondernemers over buitenlandse orderpositie: dalend maar nog bovengemiddeld, - Oordeel Europese ondernemers over buitenlandse orderpositie: dalend maar nog bovengemiddeld, - Mutatie van de reële effectieve wisselkoers: de reële wisselkoers van de Euro was deze maand hoger ten opzichte van voorgaande periode. Zowel de import- als de exportwaarde van grondstoffen en minerale brandstoffen nam fors toe. De import van voeding en dranken liet ook een sterke toename zien. Hogere prijzen voor olie en voeding spelen hierbij een belangrijke rol. De import uit niet-eu-landen nam veel sterker toe dan de import uit landen binnen de Europse unie. De export liet vrijwel hetzelfde beeld zien. De exportprijzen waren 6,6 procent hoger dan een jaar eerder. De importprijzen stegen met 6,1 procent. De ruilvoet van de buitenlandse goederenhandel is daarmee ten opzichte van april 2010 iets verbeterd. CCM16 Mod3 IB&CM herexamen Pagina 2 van 8

3 Gevraagd: 1.1 a. In de tekst wordt gesproken over import en export. Wat wordt hier bedoeld met deze termen (geef de definitie)? b. Bereken over de maanden april 2010 en juni 2011 het handelssaldo en geef aan of er sprake is van een handelsoverschot of tekort. c. Bereken voor beide maanden het dekkingspercentage. d. Geef op basis van de cijfers aan of Nederland een import- of exportland is. e. Wordt de doorvoer in bovenstaande cijfers meegenomen? Motiveer uw antwoord. f. Verklaar hoe het mogelijk is dat de indicatoren uit de Exportradar dalen terwijl de tekst aangeeft dat zowel de import als de export zijn gestegen. g. Geef aan of de gestegen reële wisselkoers van de Euro gunstig of ongunstig is voor de export. Verklaar uw antwoord. 1.2 De export van Singapore bedroeg in 2003 $ 144 miljard. Het BBP bedroeg in datzelfde jaar $ 92 miljard. a. Bereken de exportquote. b. Leg uit hoe het mogelijk is dat een exportquote groter kan zijn dan 100%? CCM16 Mod3 IB&CM herexamen Pagina 3 van 8

4 Opgave 2: Vrijhandelspolitiek, protectie en internationale samenwerking 2a. Bekende fases/vormen van economische integratie zijn: - Free Trade Area, - Customs Union, - Common Market, - Economic Union, - Monetarian Union, - Political Union. Geef de Nederlandse benamingen van deze vormen van economische integratie en geef bovendien aan waarin ze zich van elkaar onderscheiden. 2b. Welke van deze vormen heeft anno 2011 betrekking op de Europese Unie? CCM16 Mod3 IB&CM herexamen Pagina 4 van 8

5 Opgave 3: Entreestrategie 3a. Welke alternatieven voor indirecte export kunt u onderscheiden? 3b. Geef bij elke vorm van indirecte export een omschrijving van de betekenis. CCM16 Mod3 IB&CM herexamen Pagina 5 van 8

6 Opgave 4: Logistiek en douane Onderstaand treft u een fragment aan uit het artikel Incoterms 2010 dat afkomstig is uit het tijdschrift Douane Nieuws van april Lees het stuk en beantwoord onderstaande vragen. Incoterms 2010 Afgelopen jaar zijn de Incoterms 2010 gepubliceerd. De Incoterms zijn regels voor zowel de binnenlandse als internationale handel. De Incoterms zijn voor het eerst in 1936 gepubliceerd en zijn daarna regelmatig geactualiseerd. Dit komt onder meer door de ontwikkeling en uitbreiding van de wereldwijde handel. Ook de steeds verdere digitalisering (bijvoorbeeld de elektronische documenten) en de informatie die verstrekt dient te worden omtrent (keten)veiligheid heeft ertoe geleid dat de regels duidelijker gedefinieerd dienen te worden. In dit artikel zal worden uiteengezet wat de Incoterms 2010 beogen te regelen, maar ook wat ze niet regelen. In het handelsverkeer bestaat hier nog al eens onduidelijkheid over. Wat regelen de Incoterms Door het gebruik van de Incoterms worden in principe de taken, de kosten en de risico's verbonden aan de levering van goederen, geregeld tussen de koper en de verkoper. Afhankelijk van de gekozen regel wordt onder meer de plaats van levering geregeld, vanaf welk moment het risico overgaat van de verkoper naar de koper, wie welke kosten draagt en wie moet zorgen voor de documentatie. Denk hierbij aan het indienen van de in- en/of uitvoeraangifte. De rechten en plichten van de koper en verkoper verschillen per regel. Als contractspartij is het belangrijk de verschillen tussen de Incoterms te kennen. Dit om vervelende verrassingen achteraf te voorkomen. Wat regelen de Incoterms niet De Incoterms regelen ook een groot aantal zaken niet. Een van de belangrijkste zaken die de Incoterms niet regelen is de eigendomsoverdracht Dit terwijl hier veel contractspartijen wel vanuit gaan. Daarnaast wordt bijvoorbeeld de prijs en de wijze van betaling, de gevolgen van contractbreuk en de garantie niet geregeld via de gekozen Incoterms. Deze bepalingen worden normaliter opgenomen in de koopovereenkomst of geregeld door het recht dat van toepassing is. De Incoterms zijn slechts een onderdeel van de koopovereenkomst, ze vervangen de koopovereenkomst niet ( ). CCM16 Mod3 IB&CM herexamen Pagina 6 van 8

7 4.1 Incoterms a. Waar staat de afkorting Incoterms voor en hoe luidt de gangbare Nederlandse vertaling van het begrip? b. Door welke instantie worden de Incoterms opgesteld en gepubliceerd? Geef de volledige naam en het acroniem. c. Geef in een omschrijving aan wat de betekenis is van de Incoterms voor de internationale handel. d. Kunnen de Incoterms gelijk zijn aan de algemene voorwaarden van een exporteur? Motiveer uw antwoord. e. Welke drie aspecten van de internationale handelskoop worden door de Incoterms geregeld? Benoem de aspecten en geef een korte toelichting. f. In het artikel wordt melding gemaakt van de nieuwe Incoterms Komen hiermee de oude Incoterms te vervallen? Motiveer uw antwoord. g. De Incoterms kunnen worden onderverdeeld naar diverse groepen van Incoterms. Geef één van deze onderverdelingen weer en licht deze toe. 4.2 Logistiek en Douane a. Omschrijf de betekenis van een douane-entrepot en de betekenis van een veem, ofwel natiegebouw (Belgisch Nederlands) in de internationale handel. b. Wat is het kenmerkende verschil tussen een douane-entrepot en een veem? CCM16 Mod3 IB&CM herexamen Pagina 7 van 8

8 Opgave 5: Financieel beleid bij export 5a. Het financieel beleid bij export kent een zekere taakverdeling op managementniveau waarbij veelal twee velden van verantwoordelijkheden worden onderscheiden. Welke twee managementtaken zijn dit? Leg bovendien kort uit wat de inhoud daarvan is. 5b. Voor welke betalingsvorm zou kiezen wanneer u voor het eerst een exportorder uit Indonesië kunt boeken? Motiveer uw antwoord. 5c. Zou uw antwoord anders luiden wanneer de order uit Zwitserland zou komen in plaats van Indonesië? CCM16 Mod3 IB&CM herexamen Pagina 8 van 8

- De examenvragen mag u houden! -

- De examenvragen mag u houden! - Datum : zaterdag 18 juni 2011 Opleiding : CCM16 Examen : Module 3 IB&CM Tijd : 3 klokuren Examen: Dit examen bestaat uit 3 opgaven, verdeeld over 9 pagina s. Controleer dit! De vragen van dit examen zijn

Nadere informatie

Opgave 1: Theorie - meerkeuzevragen

Opgave 1: Theorie - meerkeuzevragen DATUM : zaterdag 15 november 2014 OPLEIDING : CCM19 EXAMEN : Mod4 IB&CM International Business & Credit Management DOCENT : Drs. J.H. Gieskens AC CCM QT TIJD : 10:00 13:00 uur Vóór aanvang van het examen

Nadere informatie

- De herexamenvragen mag u houden! -

- De herexamenvragen mag u houden! - Datum : Woensdag 30 juni 2010 Opleiding : CCM15 Herexamen : Module 3 International Business & Credit Management (IB&CM) Tijd : 3 klokuren Herexamen: Dit herexamen bestaat uit 4 opgaven, verdeeld over 10

Nadere informatie

Legitimatie: U dient zich te kunnen legitimeren met een geldig ID bewijs indien de surveillant hiernaar vraagt.

Legitimatie: U dient zich te kunnen legitimeren met een geldig ID bewijs indien de surveillant hiernaar vraagt. Datum : zaterdag 1 juni 2013 Opleiding : CCM17&18 Examen : Module 3 IB&CM Tijd : 3 klokuren Examen: Dit examen bestaat uit 5 opgaven, verdeeld over 13 pagina s. Controleer dit! De vragen van dit examen

Nadere informatie

Export-update Noord- en Zuid-Amerika - juli 2014

Export-update Noord- en Zuid-Amerika - juli 2014 Export-update Noord- en Zuid-Amerika - juli 2014 1. Samenvatting en conclusies De Nederlandse uitvoerwaarde is in 2013 met 1,0% gestegen t.o.v. dezelfde periode in 2012 tot 433,8 miljard euro. De bescheiden

Nadere informatie

Opgave 1: Theorie - meerkeuzevragen

Opgave 1: Theorie - meerkeuzevragen Datum : zaterdag 19 juni 2010 Opleiding : CCM15 Examen : Module 3 International Business: EM & CM Tijd : 3 klokuren Examen: Dit examen bestaat uit 4 opgaven, verdeeld over 10 pagina s. Controleer dit!

Nadere informatie

Datum : Woensdag 30 juni 2010 Opleiding : CCM15 Examen : Module 3 International Business & Credit Management (IB&CM) : 3 klokuren

Datum : Woensdag 30 juni 2010 Opleiding : CCM15 Examen : Module 3 International Business & Credit Management (IB&CM) : 3 klokuren Datum : Woensdag 30 juni 2010 Opleiding : CCM15 Examen : Module 3 International Business & Credit Management (IB&CM) Tijd : 3 klokuren Examen: Dit examen bestaat uit 4 opgaven, verdeeld over 10 pagina

Nadere informatie

Examen HAVO. Economie 1

Examen HAVO. Economie 1 Economie 1 Examen HAVO Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Tijdvak 2 Woensdag 21 juni 13.30 16.00 uur 20 00 Dit examen bestaat uit 31 vragen. Voor elk vraagnummer is aangegeven hoeveel punten met een goed

Nadere informatie

Internationale handel H7 1. Internationale handel. Waarom importeren: 25-2-2013. Waar komt het vandaan?

Internationale handel H7 1. Internationale handel. Waarom importeren: 25-2-2013. Waar komt het vandaan? Internationale handel H7 1 Waar komt het vandaan? Economie voor het vmbo (tot 8,35 m.) Internationale handel Importeren = invoeren (betalen) Exporteren = uitvoeren (verdienen) Waarom importeren: Meer keuze

Nadere informatie

Vóór aanvang van het examen dient u zich te legitimeren aan de hand van een geldig legitimatiebewijs indien de surveillant hier naar vraagt.

Vóór aanvang van het examen dient u zich te legitimeren aan de hand van een geldig legitimatiebewijs indien de surveillant hier naar vraagt. DATUM : zaterdag 15 november 2014 OPLEIDING : CCM19 EXAMEN : Mod4 IB&CM International Business & Credit Management DOCENT : Drs. J.H. Gieskens AC CCM QT TIJD : 10:00 13:00 uur Vóór aanvang van het examen

Nadere informatie

De handel tussen België en de Verenigde Staten: enkele cijfers. http://economie.fgov.be

De handel tussen België en de Verenigde Staten: enkele cijfers. http://economie.fgov.be De handel tussen België en de Verenigde Staten: enkele cijfers De goederenuitvoer naar de VS in 2014 De Belgische goederenuitvoer naar de VS bedroeg 19,18 miljard euro, een toename in lopende prijzen met

Nadere informatie

Internationale handel in goederen van Nederland 2012

Internationale handel in goederen van Nederland 2012 Webartikel 2013 Internationale handel in goederen van Nederland 2012 Wiel Packbier 11-11-2013 gepubliceerd op cbs.nl Samenvatting De internationale handel in goederen is in 2012 wederom minder hard gegroeid.

Nadere informatie

Macro-economische Ontwikkelingen

Macro-economische Ontwikkelingen Macro-economische Ontwikkelingen e kwartaal 1 Bijlage II Overall conclusie De Nederlandse economie groeit naar verwachting met 1¾% in 1 en met 1½% in 11. De toename van het bbp komt bijna volledig voor

Nadere informatie

Inhoud. KvK Oost Nederland - Kennis- en Adviescentrum COEN Oost Nederland Groothandel Kwartaalcijfers Pagina 1 van 27

Inhoud. KvK Oost Nederland - Kennis- en Adviescentrum COEN Oost Nederland Groothandel Kwartaalcijfers Pagina 1 van 27 Inhoud Ontwikkeling aantal orders 2 Verwachting aantal orders 3 Verwachting aantal exportorders 4 Verwachting inkopen bij leveranciers 5 Oordeel orderpositie 6 Oordeel orderpositie buitenland 7 Oordeel

Nadere informatie

- De examenvragen mag u houden! -

- De examenvragen mag u houden! - Datum : zaterdag 18 juni 2011 Opleiding : CCM16 Examen : Module 3 IB&CM Tijd : 3 klokuren Examen: Dit examen bestaat uit 3 opgaven, verdeeld over 9 pagina s. Controleer dit! De vragen van dit examen zijn

Nadere informatie

Macro-economische Ontwikkelingen

Macro-economische Ontwikkelingen Macro-economische Ontwikkelingen e kwartaal 8 Overall conclusie De kredietcrisis zorgt voor een terugval van de economische bedrijvigheid in Nederland die sinds het begin van de jaren tachtig niet is voorgekomen.

Nadere informatie

De agrarische handel van Nederland in 2013

De agrarische handel van Nederland in 2013 De agrarische handel van Nederland in 2013 1. Opvallende ontwikkelingen Totale handelsoverschot groeit met 4,5 miljard; aandeel agrarische producten 2 miljard Nederlandse agrarische export neemt in 2013

Nadere informatie

Aandeel MKB in buitenlandse handel en investeringen

Aandeel MKB in buitenlandse handel en investeringen Rapport Aandeel MKB in buitenlandse handel en investeringen Drie afbakeningen van het MKB Oscar Lemmers Dit onderzoek werd uitgevoerd in opdracht van het Ministerie van Buitenlandse Zaken. Er waren geen

Nadere informatie

De agrarische handel van Nederland in 2014

De agrarische handel van Nederland in 2014 De agrarische handel van Nederland in 1. Opvallende ontwikkelingen Totale Nederlandse handelsoverschot is in gelijk gebleven aan het niveau van ( 47,6 mld.); handelsoverschot agrarische producten komt

Nadere informatie

Module 8 havo 5. Hoofdstuk 1 conjunctuurbeweging

Module 8 havo 5. Hoofdstuk 1 conjunctuurbeweging Module 8 havo 5 Hoofdstuk 1 conjunctuurbeweging Economische conjunctuur hoogconjunctuur Reëel binnenlands product groeit procentueel sterker dan gemiddeld. laagconjunctuur Reëel binnenlands product groeit

Nadere informatie

De agrarische handel van Nederland in 2013

De agrarische handel van Nederland in 2013 De agrarische handel van Nederland in 1. Opvallende ontwikkelingen Totale handelsoverschot groeit met 4,5 miljard; aandeel agrarische producten 2 miljard Nederlandse agrarische export neemt in opnieuw

Nadere informatie

Examen HAVO. economie. tijdvak 2 woensdag 23 juni 13.30-16.00 uur. Bij dit examen hoort een bijlage.

Examen HAVO. economie. tijdvak 2 woensdag 23 juni 13.30-16.00 uur. Bij dit examen hoort een bijlage. Examen HAVO 2010 tijdvak 2 woensdag 23 juni 13.30-16.00 uur economie tevens oud programma economie 1,2 Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 27 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

Persbericht. Prijzen industrie hoger door dure aardolie. Centraal Bureau voor de Statistiek

Persbericht. Prijzen industrie hoger door dure aardolie. Centraal Bureau voor de Statistiek Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB00-148 30 juni 2000 9.30 uur Prijzen industrie hoger door dure aardolie Het prijsniveau van Nederlandse industriële producten ligt in mei van dit jaar 2,2%

Nadere informatie

De agrarische handel van Nederland in 2012

De agrarische handel van Nederland in 2012 De agrarische handel van Nederland in 2012 1. Opvallende ontwikkelingen Totale wereldhandel in agrarische producten groeit voor tweede opeenvolgende jaar met ruim 10% Nederlandse agrarische export groeit

Nadere informatie

Inleiding We hebben gezien uit welke componenten het nationaal product en het nationaal inkomen bestaat.

Inleiding We hebben gezien uit welke componenten het nationaal product en het nationaal inkomen bestaat. Bestedingsevenwicht - 1 van 15 MACRO-ECONOMISCH BESTEDINGSEVENWICHT Welke factoren bepalen de grootte van het nationaal inkomen? Inleiding We hebben gezien uit welke componenten het nationaal product en

Nadere informatie

Conjunctuurbericht. November 2000. Centraal Bureau voor de Statistiek

Conjunctuurbericht. November 2000. Centraal Bureau voor de Statistiek Centraal Bureau voor de Statistiek Conjunctuurbericht PB00-267 23 november 2000 10.30 uur November 2000 Algemeen: beeld minder uitbundig Een aantal van de in dit Conjunctuurbericht opgenomen indicatoren

Nadere informatie

De internationale handel in goederen van Nederland in 2011

De internationale handel in goederen van Nederland in 2011 121 De internationale handel in goederen van Nederland in 2011 Wiel Packbier Publicatiedatum CBS-website: 18-12-2012 Den Haag/Heerlen Verklaring van tekens. gegevens ontbreken * voorlopig cijfer ** nader

Nadere informatie

Conjunctuurbarometer van de Nationale Bank van België

Conjunctuurbarometer van de Nationale Bank van België Conjunctuurbarometer van de Nationale Bank van België Februari 212 1 1 - -1-1 -2-2 -3-3 22 23 24 2 26 27 28 29 21 211 212 Seizoengezuiverde en afgevlakte reeks Seizoengezuiverde brutoreeks De conjunctuurbarometer

Nadere informatie

Eindexamen economie 1-2 havo 2006-II

Eindexamen economie 1-2 havo 2006-II Opmerking Algemene regel 3.6 is ook van toepassing als gevraagd wordt een gegeven antwoord toe te lichten, te beschrijven en dergelijke. Opgave 1 1 Voorbeelden van een juist antwoord zijn: kosten van politie-inzet

Nadere informatie

Internationale handel visproducten

Internationale handel visproducten Internationale handel visproducten Marktmonitor ontwikkelingen 27-211 en prognose voor 212 Januari 213 Belangrijkste trends 27-211 Ontwikkelingen export De Nederlandse visverwerkende industrie speelt een

Nadere informatie

Datum : zaterdag 19 juni 2010 Opleiding : CCM15 Examen : Module 3 International Business: EM & CM : 3 klokuren

Datum : zaterdag 19 juni 2010 Opleiding : CCM15 Examen : Module 3 International Business: EM & CM : 3 klokuren Datum : zaterdag 19 juni 2010 Opleiding : CCM15 Examen : Module 3 International Business: EM & CM Tijd : 3 klokuren Examen: Dit examen bestaat uit 4 opgaven, verdeeld over 10 pagina s. Controleer dit!

Nadere informatie

Arbeidsmarkt in vogelvlucht

Arbeidsmarkt in vogelvlucht Arbeidsmarkt in vogelvlucht In het eerste kwartaal van 2011 is het aantal banen van werknemers, in vergelijking met het vierde kwartaal van 2010, licht gedaald. Dit is het eerste kwartaal met banenkrimp

Nadere informatie

Conjunctuurenquête voorjaar 2013

Conjunctuurenquête voorjaar 2013 Conjunctuurenquête voorjaar 2013 Vereniging FME-CWM, Zoetermeer, februari 2013 Kasper Buiting, beleidsadviseur Onderzoek en Economie www.fme.nl Vereniging FME-CWM, Zoetermeer, februari 2013 Alle rechten

Nadere informatie

Eindexamen economie 1 havo 2000-I

Eindexamen economie 1 havo 2000-I Opgave 1 Meer mensen aan de slag Het terugdringen van de werkloosheid is in veel landen een belangrijke doelstelling van de overheid. Om dat doel te bereiken, streeft de overheid meestal naar groei van

Nadere informatie

Research NL. Economic outlook 3e kwartaal 2010 Nederland

Research NL. Economic outlook 3e kwartaal 2010 Nederland Research NL Economic outlook 3e kwartaal 2010 Nederland Herstel economie zet aarzelend door Economische situatie Huishoudens zijn nog steeds terughoudend met hun consumptie en bedrijven zijn terughoudend

Nadere informatie

Legitimatie: U dient zich te kunnen legitimeren met een geldig ID bewijs indien de surveillant hiernaar vraagt.

Legitimatie: U dient zich te kunnen legitimeren met een geldig ID bewijs indien de surveillant hiernaar vraagt. Datum : zaterdag 1 juni 2013 Opleiding : CCM17&18 Examen : Module 3 IB&CM Tijd : 3 klokuren Examen: Dit examen bestaat uit 5 opgaven, verdeeld over 13 pagina s. Controleer dit! De vragen van dit examen

Nadere informatie

De Nederlandse handel met Tsjechië en Slowakije

De Nederlandse handel met Tsjechië en Slowakije DO RESEARCH De Nederlandse handel met Tsjechië en Slowakije Ontwikkeling handelsrelaties sinds toetreding beide landen tot de EU DO Research 9-8-2011 Inleiding en inhoudsopgave Pagina I Profiel Tsjechië

Nadere informatie

Incoterms 2010. Internationale handel en regelgeving. Tijdschrift Controlling Kluwer 2011

Incoterms 2010. Internationale handel en regelgeving. Tijdschrift Controlling Kluwer 2011 Internationale handel en regelgeving Incoterms 2010 Tijdschrift Controlling Kluwer 2011 Drs. Jean Gieskens AC CCM QT is verbonden als hoofddocent aan de VVCM opleidingen en als docent aan diverse hogescholen

Nadere informatie

Economie in 2015 Kans of kater?

Economie in 2015 Kans of kater? Economie in 2015 Kans of kater? Nico Klene Economisch Bureau Doorwerth 6 november 2014 Wat verwacht ú: - kans? - kater? 2 Opbouw - Buitenland: mondiale groei houdt aan - Nederland 3 VS: groei weer omhoog

Nadere informatie

Exportprestaties van het industriële MKB in 2003

Exportprestaties van het industriële MKB in 2003 M200410 Exportprestaties van het industriële MKB in 2003 Exportthermometer Jolanda Hessels Kees Bakker Zoetermeer, november 2004 Exportprestaties van het industriële MKB in 2003 In 2003 laat de export

Nadere informatie

Keuzeonderwerp. Keynesiaans model. Gesloten /open economie zonder/met overheid met arbeidsmarkt. fransetman.nl

Keuzeonderwerp. Keynesiaans model. Gesloten /open economie zonder/met overheid met arbeidsmarkt. fransetman.nl Keuzeonderwerp Keynesiaans model Gesloten /open economie zonder/met overheid met arbeidsmarkt Vraag op de goederenmarkt Alleen gezinnen en bedrijven kopen op de goederenmarkt. C = 0,6 Y Aa = 4 mln mensen

Nadere informatie

Literatuurlijst CCM20 Collegejaar 2: 2015-2016 Module 4: IB&CM International Business & Credit Management

Literatuurlijst CCM20 Collegejaar 2: 2015-2016 Module 4: IB&CM International Business & Credit Management Literatuurlijst CCM20 Collegejaar 2: 2015-2016 Module 4: IB&CM International Business & Credit Management CCM20 Literatuurlijst 2015-2016 Jr2 Mod4 IB&CM Pagina 1 van 6 Module 4 : International Business

Nadere informatie

Conjunctuurbericht. September 2001. Centraal Bureau voor de Statistiek

Conjunctuurbericht. September 2001. Centraal Bureau voor de Statistiek Centraal Bureau voor de Statistiek Conjunctuurbericht PB01-214 27 september 2001 10.30 uur September 2001 Algemeen: grote onzekerheid Het conjunctuurbeeld in september is sterk beïnvloed door onzekerheid

Nadere informatie

De handelsbetrekkingen van België met Bolivia

De handelsbetrekkingen van België met Bolivia De handelsbetrekkingen van België met Bolivia Algemeen: 2010 (schattingen) BBP 19,4 miljard USD Groeipercentage van het BBP 4,2% Inflatie 7,2% Uitvoer van goederen (FOB) Invoer van goederen (FOB) Handelsbalans

Nadere informatie

UNIFORM EINDEXAMEN VWO 2015

UNIFORM EINDEXAMEN VWO 2015 MINISTERIE VAN ONDERWIJS, WETENSCHAP EN CULTUUR UNIFORM EINDEXAMEN VWO 2015 VAK : ECONOMIE 1 DATUM : DINSDAG 16 JUNI 2015 TIJD : 07.45-10.15 UUR Aantal opgaven bij dit vak : 3 Aantal pagina s : 5; Calculator

Nadere informatie

Conjunctuurenquête Nederland

Conjunctuurenquête Nederland Nieuw: metingen op provinciaal niveau Conjunctuurenquête Nederland Rapport eerste kwartaal 212 Conjunctuurenquête Nederland I rapport eerste kwartaal 212 Inhoud rapportage COEN in het kort Economisch klimaat

Nadere informatie

Toerisme in perspectief. NBTC Holland Marketing Afdeling Research

Toerisme in perspectief. NBTC Holland Marketing Afdeling Research Toerisme in perspectief NBTC Holland Marketing Afdeling Research Inleiding In dit rapport wordt op hoofdlijnen een beeld geschetst van trends en ontwikkelingen in het (internationaal) toerisme en de factoren

Nadere informatie

PC Advocaten Nieuwsbrief DE INCOTERMS. Contact. ZZSituering

PC Advocaten Nieuwsbrief DE INCOTERMS. Contact. ZZSituering ZZSituering PC Advocaten Nieuwsbrief DE INCOTERMS Belgische bedrijven die zich op de internationale markt wagen of die deze stap overwegen, dienen op hun hoede te zijn voor de juridische gevaren die dit

Nadere informatie

Eindexamen havo economie oud programma 2012 - I

Eindexamen havo economie oud programma 2012 - I Opgave 1 Beleggingen leiden tot inkomensverschillen Aangetrokken door voorspoedige ontwikkelingen op de effectenbeurs, zijn in een land de mensen steeds meer gaan beleggen in aandelen en obligaties. Mede

Nadere informatie

Handel (tastbare goederen) 61 35 + 26 Diensten (transport, toerisme, ) 5 4 + 1 Primaire inkomens (rente, dividend, ) 11 3 + 8

Handel (tastbare goederen) 61 35 + 26 Diensten (transport, toerisme, ) 5 4 + 1 Primaire inkomens (rente, dividend, ) 11 3 + 8 betalingsbalans Zweden behoort tot de EU maar (nog) niet tot de EMU. Dat maakt Zweden een leuk land voor opgaven over wisselkoersen, waarbij een vrij zwevende kroon overgaat naar een kroon met een vaste

Nadere informatie

De Watersector Exportindex (WEX)

De Watersector Exportindex (WEX) De Watersector Exportindex (WEX) prognose 2006 drs. P. Gibcus drs. W.H.J. Verhoeven Zoetermeer, februari 2007 Dit onderzoek is gefinancierd door het programma Partners voor Water. De verantwoordelijkheid

Nadere informatie

Bilaterale handel Vlaanderen - Colombia

Bilaterale handel Vlaanderen - Colombia Bilaterale handel Vlaanderen - Colombia Handelsbalans Vlaanderen - Colombia Onze handel met Colombia is steevast in een handelstekort geëindigd. Dat tekort was op zijn hoogst in 2008: zowat een half miljard

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek Factsheet Macro-economische onevenwichtigheden

Centraal Bureau voor de Statistiek Factsheet Macro-economische onevenwichtigheden Factsheet Macro-economische onevenwichtigheden 9 december 2013 pagina 1 Inleiding Door de uitbraak van de kredietcrisis in 2008 en de daaropvolgende Europese schuldencrisis is het duidelijk geworden dat

Nadere informatie

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - oktober 2014

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - oktober 2014 M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - oktober 2014 Geachte relatie, Bijgaand ontvangt u de maandelijkse marktmonitor van Energy Services. De Marktmonitor is een maandelijkse uitgave van Energy Services.

Nadere informatie

Informatieve notitie voor de Dutch Trade Board over de Nederlandse internationale handel

Informatieve notitie voor de Dutch Trade Board over de Nederlandse internationale handel Informatieve notitie voor de Dutch Trade Board over de Nederlandse internationale handel Samenvatting: Deze notitie beschrijft het belang, de samenstelling en de ontwikkeling van de Nederlandse internationale

Nadere informatie

2009 uitzonderlijk slecht economisch jaar voor Nederland

2009 uitzonderlijk slecht economisch jaar voor Nederland 2009 uitzonderlijk slecht economisch jaar voor Nederland 02 Krimp mondiale economie in 2009 Aziatische landen als eerste uit het dal Economie eurozone krimpt nog sterker dan wereldeconomie Krimp in 2009

Nadere informatie

gespecialiseerde bedrijven overige bedrijven aantal varkens per bedrijf

gespecialiseerde bedrijven overige bedrijven aantal varkens per bedrijf De markt voor de varkenshouderij in Nederland Structuur In Nederland worden op ongeveer 1. bedrijven varkens gehouden. Het aantal bedrijven met varkens is de afgelopen jaren duidelijk afgenomen (figuur

Nadere informatie

Sectorupdate. Export bloemen en planten. 25 juni 2012. Economisch Bureau, Sector & Commodity Research

Sectorupdate. Export bloemen en planten. 25 juni 2012. Economisch Bureau, Sector & Commodity Research Sectorupdate Export bloemen en planten Economisch Bureau, Sector & Commodity Research 25 juni 2012 Exportgroei ondanks crisis in de eurozone Rusland vierde exportbestemming door sterke toename van de export

Nadere informatie

Eindexamen economie 1-2 havo 2004-I

Eindexamen economie 1-2 havo 2004-I 4 Beoordelingsmodel Opmerking Algemene regel 3.6 is ook van toepassing als gevraagd wordt een gegeven antwoord toe te lichten, te beschrijven en dergelijke. Opgave 1 1 Een voorbeeld van een juist antwoord

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Inkomen huishoudens gecorrigeerd voor inflatie licht gedaald. Meer inkomen uit vermogen en pensioen

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Inkomen huishoudens gecorrigeerd voor inflatie licht gedaald. Meer inkomen uit vermogen en pensioen Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB06-074 13 juli 2006 9.30 uur Uitgaven huishoudens hoger dan inkomsten De Nederlandse economie is in 2005 met 1,5 procent gegroeid. Het voor inflatie gecorrigeerde

Nadere informatie

HALFJAARLIJKS ONDERZOEK. Conjunctuurenquête voorjaar 2015

HALFJAARLIJKS ONDERZOEK. Conjunctuurenquête voorjaar 2015 HALFJAARLIJKS ONDERZOEK Conjunctuurenquête voorjaar 2015 Samenvatting Uit de FME Conjunctuurenquête voorjaar 2015 wordt duidelijk dat veel bedrijven een gezonde uitgangspositie hebben om de uitdagingen

Nadere informatie

Samenvatting Economie Hoofdstuk 8 Over de grens?

Samenvatting Economie Hoofdstuk 8 Over de grens? Samenvatting Economie Hoofdstuk 8 Over de grens? 8.1 Waarom handel met het buitenland? Importeren = het kopen van goederen en diensten uit het buitenland. Waarom? -Goedkoper of van betere kwaliteit -Bepaalde

Nadere informatie

Consumentenprijsindex In de persmededeling van 5 augustus 2003 heeft het CBS gemeld dat de uitkomsten over de periode juni 2002 tot en met juni 2003

Consumentenprijsindex In de persmededeling van 5 augustus 2003 heeft het CBS gemeld dat de uitkomsten over de periode juni 2002 tot en met juni 2003 Consumentenprijsindex In de persmededeling van augustus heeft het CBS gemeld dat de uitkomsten over de periode juni tot en met juni niet correct zijn. Dientengevolge zijn de CPI-cijfers in deze publicatie

Nadere informatie

Sterkste groei bij werknemers

Sterkste groei bij werknemers In 1994 stagneerde de ontwikkeling van de koopkracht nog. In de daarop volgende jaren nam de koopkracht echter steeds sterker toe: met 1% in 1995 tot 1,5% in 1997. De grootste stijging,,7%, deed zich voor

Nadere informatie

NEDERLAND. Handelsbetrekkingen van België met

NEDERLAND. Handelsbetrekkingen van België met Handelsbetrekkingen van België met NEDERLAND Deze statistische nota is ook beschikbaar op de website van het Agentschap voor Buitenlandse Handel : www.abh-ace.be P a g i n a 1 INHOUDSTAFEL 1 Belang van

Nadere informatie

Domein GTST havo. 1) Gezinnen, bedrijven, overheid en buitenland; of anders geformuleerd: (C + I + O + E M)

Domein GTST havo. 1) Gezinnen, bedrijven, overheid en buitenland; of anders geformuleerd: (C + I + O + E M) 1) Geef de omschrijving van trendmatige groei. 2) Wat houdt conjunctuurgolf in? 3) Noem 5 conjunctuurindicatoren. 4) Leg uit waarom bij hoogconjunctuur de bedrijfswinsten zullen stijgen. 5) Leg uit waarom

Nadere informatie

Conjunctuurbericht. Januari 2001. Centraal Bureau voor de Statistiek

Conjunctuurbericht. Januari 2001. Centraal Bureau voor de Statistiek Centraal Bureau voor de Statistiek Conjunctuurbericht PB01-015 25 januari 2001 10.30 uur Januari 2001 Algemeen: conjunctuur over de top Aan het begin van het nieuwe jaar geven meerdere economische indicatoren

Nadere informatie

Internationale varkensvleesmarkt 2012-2013

Internationale varkensvleesmarkt 2012-2013 Internationale varkensvleesmarkt 212-213 In december 212 vond de jaarlijkse conferentie van de GIRA Meat Club plaats. GIRA is een marktonderzoeksbureau, dat aan het einde van elk jaar een inschatting maakt

Nadere informatie

Perscommuniqué. Het Federaal Planbureau evalueert de gevolgen van de duurdere dollar en de hogere olieprijzen voor de Belgische economie

Perscommuniqué. Het Federaal Planbureau evalueert de gevolgen van de duurdere dollar en de hogere olieprijzen voor de Belgische economie Federaal Planbureau Economische analyses en vooruitzichten Perscommuniqué Brussel, 15 september 2000 Het Federaal Planbureau evalueert de gevolgen van de duurdere dollar en de hogere olieprijzen voor de

Nadere informatie

Examen HAVO en VHBO. Economie

Examen HAVO en VHBO. Economie Economie Examen HAVO en VHBO Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Vooropleiding Hoger Beroeps Onderwijs HAVO Tijdvak 2 VHBO Tijdvak 3 Dinsdag 22 juni 13.30 16.30 uur 19 99 Dit examen bestaat uit 37 vragen.

Nadere informatie

Klas 4m2 Economie Leerling instructie Koehandel

Klas 4m2 Economie Leerling instructie Koehandel Klas 4m2 Economie Leerling instructie Koehandel Mollers Inleiding spel koehandel De komende 5 lessen gaan we aan de slag met het spel koehandel. Dit spel speel je met maximaal 5 personen. Met deze vijf

Nadere informatie

Examenopgaven VMBO-BB 2004

Examenopgaven VMBO-BB 2004 Examenopgaven VMBO-BB 2004 tijdvak 2 dinsdag 22 juni 11.30 13.00 uur ECONOMIE CSE BB Naam kandidaat Kandidaatnummer Beantwoord alle vragen in dit opgavenboekje. Dit examen bestaat uit 30 vragen. Voor dit

Nadere informatie

Conjunctuurbericht. Maart 1999

Conjunctuurbericht. Maart 1999 Conjunctuurbericht PB99-068 25 maart 1999 7.30 uur Maart 1999 Algemeen: stemming minder positief Een tweetal belangrijke stemmingsindicatoren duidt op een tanend optimisme bij zowel industriële producenten

Nadere informatie

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - juni 2012

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - juni 2012 M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - juni 2012 Geachte relatie, Bijgaand ontvangt u de maandelijkse marktmonitor van Energy Services. De Marktmonitor is een maandelijkse uitgave van Energy Services.

Nadere informatie

Marktontwikkelingen varkenssector

Marktontwikkelingen varkenssector Marktontwikkelingen varkenssector 1. Inleiding In de deze nota wordt ingegaan op de marktontwikkelingen in de varkenssector in Nederland en de Europese Unie. Waar mogelijk wordt vooruitgeblikt op de te

Nadere informatie

: Macro-economie voor Bedrijfseconomie

: Macro-economie voor Bedrijfseconomie TENTAMEN inclusief antwoorden Vaknaam : Macro-economie voor Bedrijfseconomie Vakcode : 330091 Datum tentamen : donderdag 16 mei 2013 Duur tentamen : 3 uur Docent : Dr. B.J.A.M. van Groezen ANR : 649627

Nadere informatie

Conjunctuurenquête Nederland. Vierde kwartaal 2015

Conjunctuurenquête Nederland. Vierde kwartaal 2015 Conjunctuurenquête Nederland Vierde kwartaal 15 Ondernemers positiever over werkgelegenheid 16 Voorwoord Dit rapport geeft de belangrijkste uitkomsten van de Conjunctuurenquête Nederland van het vierde

Nadere informatie

Vóór aanvang van het herexamen dient u zich te legitimeren aan de hand van een geldig legitimatiebewijs indien de surveillant hier naar vraagt.

Vóór aanvang van het herexamen dient u zich te legitimeren aan de hand van een geldig legitimatiebewijs indien de surveillant hier naar vraagt. DATUM : zaterdag 10 januari 2015 OPLEIDING : CCC03 & CCM20 HEREXAMEN : Module 3 Integrale Bedrijfsanalyse voor CM (IBA) DOCENT : Drs. J.H. Gieskens AC CCM QT TIJD : 10:00 tot 13:00h (180 minuten) Vóór

Nadere informatie

Trends & Ontwikkelingen

Trends & Ontwikkelingen Trade & Guarantees Trade Finance seminar 17 februari 2012 Head Trade Sales Pieter Bezemer Trends & Ontwikkelingen 2 Financiële crisis 3 Lichtpuntjes 4 Trends en ontwikkelingen Politieke instabiliteit Middle

Nadere informatie

Monitor Bouwketen. Voorjaar 2015. Marien Vrolijk

Monitor Bouwketen. Voorjaar 2015. Marien Vrolijk Monitor Bouwketen Voorjaar 2015 Marien Vrolijk 2 Inhoudsopgave Conclusies op hoofdlijnen 5 1 Bouwketen 6 1.1 Recente ontwikkelingen 6 1.2 Conjunctuur bouwketen 8 2 Architectenbureaus 10 3 Ingenieursbureaus

Nadere informatie

Bijdrage opruimingskosten in de jaarrekening

Bijdrage opruimingskosten in de jaarrekening Bijdrage opruimingskosten in de jaarrekening Verschillende overheidsregelingen eisen van ondernemingen financiële bijdragen voor de kosten van het opruimen van producten of productiefaciliteiten van die

Nadere informatie

Gezinnen. Overheid. Bedrijven. Buitenland

Gezinnen. Overheid. Bedrijven. Buitenland Hoofdstuk 2 Basisinzichten Opgave 1 NBP fk 990 S = 120 Gezinnen Bg = 50 C = 820 Overheid NBPov = 90 Indir. Bel. = 70 Cov = 50 Iov = 10 NBPb = 900 Bedrijven I = 110 X = 910 M = 930 Buitenland B NBPfk Bg

Nadere informatie

BUREAU VOOR DE STAATSSCHULD. Suriname Debt Management Office. Kosten en Risico analyse van de Surinaamse schuldportefeuille per ultimo 2014

BUREAU VOOR DE STAATSSCHULD. Suriname Debt Management Office. Kosten en Risico analyse van de Surinaamse schuldportefeuille per ultimo 2014 BUREAU VOOR DE STAATSSCHULD Suriname Debt Management Office Kosten en Risico analyse van de Surinaamse schuldportefeuille per ultimo 2014 Sarajane Marilfa Omouth Paramaribo, juni 2015 1. Inleiding De totale

Nadere informatie

Accijnsmonitor Resultaten januari t/m december 2013

Accijnsmonitor Resultaten januari t/m december 2013 Accijnsmonitor Resultaten januari t/m december 2013 Accijnsverhoging op tabak: resultaat accijnsmonitor 2013 Op 1 januari 2013 is de accijns op een pakje sigaretten met 35 cent en op een pakje shag met

Nadere informatie

1 De onderneming in de wereldeconomie

1 De onderneming in de wereldeconomie 1 De onderneming in de wereldeonomie Meerkeuzevragen 1.1 1.1 Globalisering is een proes a van wereldwijde eonomishe integratie door een sterke toename van de internationale handel en investeringen. b waarbij

Nadere informatie

GRIEKENLAND. Handelsbetrekkingen van België met

GRIEKENLAND. Handelsbetrekkingen van België met Handelsbetrekkingen van België met GRIEKENLAND Deze statistische nota is ook beschikbaar op de website van het Agentschap voor Buitenlandse Handel : www.abh-ace.be P a g i n a 1 INHOUDSTAFEL 1 Belang van

Nadere informatie

Regiobericht 1.0 Noord

Regiobericht 1.0 Noord Economie, innovatie, werk en inkomen 1 Kenmerken van het landsdeel Het landsdeel Noord bestaat uit de provincies Groningen, Friesland en Drenthe. De provincies werken samen in het Samenwerkingsverband

Nadere informatie

Chemische industrie in Duitsland

Chemische industrie in Duitsland Chemische industrie in Duitsland 1. Actuele situatie van de chemische industrie in Duitsland In vergelijking met het vorige kwartaal steeg de productie in het derde kwartaal van 2012 met 1,5 procent, terwijl

Nadere informatie

De buitenlandse handel van België - 2009 -

De buitenlandse handel van België - 2009 - De buitenlandse handel van België - 2009 - De buitenlandse handel van België in 2009 (Bron: NBB communautair concept*) Analyse van de cijfers van 2009 Zoals lang gevreesd, werden in 2009 de gevolgen van

Nadere informatie

Voorspelkracht conjunctuurindicatoren voor bbp-groei in het eurogebied

Voorspelkracht conjunctuurindicatoren voor bbp-groei in het eurogebied Voorspelkracht conjunctuurindicatoren voor bbp-groei in het eurogebied Centrale bankiers maken veelvuldig gebruik van conjunctuurindicatoren omdat deze tijdige informatie geven over de ontwikkeling van

Nadere informatie

Toerisme in perspectief

Toerisme in perspectief Toerisme in perspectief NBTC afdeling Research Den Haag 18-1-2013 Inleiding In dit rapport wordt op hoofdlijnen een beeld geschetst van trends en ontwikkelingen in het (internationaal) toerisme en de factoren

Nadere informatie

Examen HAVO. economie. tijdvak 1 dinsdag 25 mei 13.30-16.00 uur. Bij dit examen hoort een bijlage.

Examen HAVO. economie. tijdvak 1 dinsdag 25 mei 13.30-16.00 uur. Bij dit examen hoort een bijlage. Examen HAVO 2010 tijdvak 1 dinsdag 25 mei 13.30-16.00 uur economie tevens oud programma economie 1,2 Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 26 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 56

Nadere informatie

SCHATTING BBO OPBRENGSTEN

SCHATTING BBO OPBRENGSTEN SCHATTING BBO OPBRENGSTEN 1. Opbrengsten BBO aan overheidsinkomsten Voordat wordt ingegaan op de opbrengsten die de BBO aan Lands kas zal bijdragen, wordt stilgestaan bij het gegeven dat het BBO-stelsel

Nadere informatie

Macro-economie voor AEO (225P05) Proeftentamen 1

Macro-economie voor AEO (225P05) Proeftentamen 1 Faculteit Economie en Bedrijfskunde Universiteit van Amsterdam Macro-economie voor AEO (225P05) Proeftentamen 1 November 2008 1. Zorg dat er niets op je tafel ligt behalve deze vragenbundel (plus lijsten

Nadere informatie

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - Mei 2016

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - Mei 2016 M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - Mei 2016 Geachte relatie, Bijgaand ontvangt u de maandelijkse marktmonitor van Energy Services. De Marktmonitor is een maandelijkse uitgave van Energy Services.

Nadere informatie

Examen VWO. Economische wetenschappen I en recht

Examen VWO. Economische wetenschappen I en recht Economische wetenschappen I en recht Examen VWO Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 1 Woensdag 24 mei 13.30 16.30 uur 20 00 Dit examen bestaat uit 32 vragen. Voor elk vraagnummer is aangegeven

Nadere informatie

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - oktober 2012

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - oktober 2012 M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - oktober 2012 Geachte relatie, Bijgaand ontvangt u de maandelijkse marktmonitor van Energy Services. De Marktmonitor is een maandelijkse uitgave van Energy Services.

Nadere informatie

Verder in deze editie:

Verder in deze editie: Economie Monitor Brabant Vierde kwartaal 4 Eurocrisis raakt ook de Brabantse economie De economie van Brabant krijgt in het laatste kwartaal van te maken met de gevolgen van de eurocrisis en dit is goed

Nadere informatie

Eindexamen havo economie 2012 - I

Eindexamen havo economie 2012 - I Opmerking Algemene regel 3.6 is ook van toepassing als gevraagd wordt een gegeven antwoord toe te lichten, te beschrijven en dergelijke. Opgave 1 1 maximumscore 3 bij (1) substitueerbaar voor bij (2) stijging

Nadere informatie