Bijen en zo. Villa Augustus 6 mei Adriaan Guldemond, CLM Eva Cossee

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Bijen en zo. Villa Augustus 6 mei 2014. Adriaan Guldemond, CLM Eva Cossee"

Transcriptie

1 Bijen en zo Villa Augustus 6 mei 2014 Adriaan Guldemond, CLM Eva Cossee

2 Maar eerst een BIJENQUIZ Alle antwoorden staan in Het lied van de honing

3 Vraag 1: Hoe lang leeft een bijenkoningin? 1 jaar of 5 jaar

4 VRAAG 2: hoe vaak wordt de koningin tijdens haar bruidsvlucht bevrucht? 1 keer of 8 keer

5 VRAAG 3: komt een mannetjes bij uit een bevrucht of een onbevrucht ei? bevrucht of onbevrucht

6 VRAAG 4: is de gemiddelde levensduur van een honingbij in de zomer (vliegbij) 1 week of 1 maand

7 VRAAG 5: Hoeveel verschillende soorten wilde bijen komen in Nederland voor? 358

8

9 Belang van bijen Zorgen voor bestuiving gewassen Belangrijk voor landbouw: o.a. fruitteelt, aardbeien; in kassen: komkommer, tomaat Wereldwijd 76% landbouwgewassen afhankelijk van dierlijke bestuiving, m.n. insecten

10 Belang van bijen Wereldwijd economisch belang 15 miljard In Nederland: 700 miljoen door bestuiving gewassen

11

12 Probleem Wintersterfte bijenvolken in Nederland Normaal 10% In : 15-30% 2013/14: geringere wintersterfte (9%) Een zwaluw maakt nog geen lente

13 Probleem Data PBL; 2013

14 Europese wintersterfte NL: tot 15%

15 Oorzaken Te weinig voedsel te weinig bloemen in landschap Ziekten en plagen van bijen, m.n. Varroa-mijt Imkerpraktijk Bepaalde gewasbeschermingsmiddelen: neonicotinoïden

16 Voedsel (tekort) Agrarische landschap is groener geworden en minder bloemrijk, de groene woestijn Beheer van groen is stad is uniformer Minder variatie in bomen, veel eik en minder linde

17

18 (tekort)

19

20

21 Ziekten en plagen bijenvolken Varroa-mijt Maar ook Virussen Nosema (darmparasiet in ad) Kalkbroed (schimmel in ad) Vuilbroed (bacterie, larve)

22 Imkerpraktijk Bestrijding van m.n. Varroa mijt: kan (soms) beter Kennisniveau hoger Scholing trainers van cursussen Voorlichtingsmateriaal actueler Samenwerking imkerorganisaties

23 Gewasbeschermingsmiddelen m.n. neonicotinoïden in de aandacht bijv. imidacloprid Tegen o.a. bladluizen Systemisch middel door plant opgenomen Normoverschrijdingen in oppervlakte water

24 Gewasbeschermingsmiddelen Effecten op bijen: Directe giftigheid via nectar en pollen, water Indirect door verzwakking en daardoor vatbaarder voor ziekten en plagen Oriëntatieproblemen: kunnen kast niet meer vinden (onderzoek aan hommels)

25

26 Wilde bijen 358 soorten in Nederland Belang voor bestuiving Zeker wanneer honingbij het moeilijk heeft 60 soorten in koolzaad waargenomen Vaak specialistisch op bepaalde plantensoorten

27 Wilde bijen 358 soorten in Nederland Belang voor bestuiving Zeker wanneer honingbij het moeilijk heeft 60 soorten in koolzaad waargenomen Vaak specialistisch op bepaalde plantensoorten

28

29 Wilde bijen 358 soorten in Nederland Belang voor bestuiving Zeker wanneer honingbij het moeilijk heeft 60 soorten in koolzaad waargenomen Vaak specialistisch op bepaalde plantensoorten

30 Wilde bijen 358 soorten in Nederland Belang voor bestuiving Zeker wanneer honingbij het moeilijk heeft 60 soorten in koolzaad waargenomen Vaak specialistisch op bepaalde plantensoorten

31

32 Wat kan ik zelf doen voor bijen in mijn tuin? Bloeiende planten, hele jaar door van wilg en krokus in voorjaar, linde en kruiden in de zomer tot asters in de herfst diversiteit aan bloeiende bomen, struiken en planten Gezamenlijk met de buurt zorgen voor bloei-estafette

33

34

35

36

37

38 Wat kan ik zelf doen voor bijen Bijenhotel in mijn tuin? Kale zandplek in de zon = Nestelgelegenheid Wilde bijen goed te bekijken

39 Wat kan ik zelf doen voor bijen in mijn tuin?

40 Wat kan ik zelf doen voor bijen in mijn tuin?

41 Wat kan ik zelf doen? Gebruik geen: gewasbeschermingsmiddelen insecten dodende middelen onkruidverdelgingsmiddelen Alternatieven zijn er! biologische bestrijding mechanisch onkruid wieden

42

43 Bee Deals Project van CLM met: voedselketenbedrijven waterwereld (waterschappen, drinkwaterbedrijf) overheden (in Zuid-Holland en Noord- Brabant: provincies, gemeenten) Doel onderling afspraken maken over bijvriendelijke maatregelen en uitvoeren

44 ketenbedrijven Bee Deals Jumbo (supermarkt) Hessing (groentesnijderij supermarkt) Greenery (veiling groentesnijderij supermarkt) Sodexo ( s werelds grootste cateraar) Willem & Drees (AGF streekproducten) Kieft Seeds (bloemzaden)

45 Bee Deals Maatregelen bijv. Aanleg bijenranden bij boeren, op voedingsbedrijven Afspraken over inzet gewasbeschermingsmiddelen Plaatsen bijenhotels Bijenproducten verkopen Informeren / communiceren over wat consumenten zelf kunnen doen

46 Wat kan ik zelf doen? Website Bloemen voor wilde bijen StartIndexFr.htm

Den Haag Bij voorbeeld. Initiatiefvoorstel voor bijvriendelijk handelen

Den Haag Bij voorbeeld. Initiatiefvoorstel voor bijvriendelijk handelen Den Haag Bij voorbeeld Initiatiefvoorstel voor bijvriendelijk handelen Inleiding Bijensterfte neemt wereldwijd en in Nederland alarmerend toe. Door het grootschalige gebruik van giftige bestrijdingsmiddelen

Nadere informatie

Bijenhoudersvereniging St Ambrosius Boxtel

Bijenhoudersvereniging St Ambrosius Boxtel januari In deze maand zijn de hommelkoninginnen nog in hun winterslaap. februari Op een warme dag komt een hommelkoningin uit haar schuilplaats en gaat op zoek naar voedsel. Als het kouder wordt moet ze

Nadere informatie

Bijen zijn geen bijzaak. Tips en weetjes voor een bijenvriendelijke omgeving

Bijen zijn geen bijzaak. Tips en weetjes voor een bijenvriendelijke omgeving Bijen zijn geen bijzaak Tips en weetjes voor een bijenvriendelijke omgeving De bijen hebben het vandaag bijzonder moeilijk. In Vlaanderen verdween de voorbije jaren haast 40 procent van de bijenkolonies.

Nadere informatie

Een bij hoort er bij in Nijmegen. Initiatiefvoorstel aan de Raad om bijensterfte tegen te gaan.

Een bij hoort er bij in Nijmegen. Initiatiefvoorstel aan de Raad om bijensterfte tegen te gaan. Een bij hoort er bij in Nijmegen Initiatiefvoorstel aan de Raad om bijensterfte tegen te gaan. Ingediend door: Pepijn Boekhorst, GroenLinks Tobias van Elferen, D66 Bij het schrijven van dit initiatiefvoorstel

Nadere informatie

Suchmann. Natuur, hoofdstuk Lente en natuurverschijnselen

Suchmann. Natuur, hoofdstuk Lente en natuurverschijnselen Suchmann Natuur, hoofdstuk Lente en natuurverschijnselen Wanneer: Dinsdagmiddag 6-13-20 & 27 april De kinderen worden in groepjes verdeeld van 3 of 4 kinderen. Ieder groepje krijgt een onderwerp toebedeeld

Nadere informatie

Natuur & Milieu Educatie

Natuur & Milieu Educatie Natuur & Milieu Educatie Groep 4-5 Het kleine diertjes hotel Excursie Dit is een product van Stichting Vogelpark Avifauna Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Leerdoelen, doelgroep, samenvatting 3. Lesschema

Nadere informatie

Groep 4 t/m 8. De regio zit vol energie! Informatieblad + Docentenhandleiding. Bijen. www.natuurmilieuweb.nl

Groep 4 t/m 8. De regio zit vol energie! Informatieblad + Docentenhandleiding. Bijen. www.natuurmilieuweb.nl Energieneutraal 2040 Aalsmeer - Amstelveen - Diemen - Ouder-Amstel - Uithoorn Groep 4 t/m 8 Informatieblad + Docentenhandleiding De regio zit vol energie! www.natuurmilieuweb.nl Overzicht Informatieblad:

Nadere informatie

Neonicotinoïden: opnieuw een dode lente op het boerenland? Frank Berendse Wageningen University

Neonicotinoïden: opnieuw een dode lente op het boerenland? Frank Berendse Wageningen University Neonicotinoïden: opnieuw een dode lente op het boerenland? Frank Berendse Wageningen University Veranderingen in de dichtheid van vogelsoorten van het boerenland in Eemland en Gelderse Vallei tussen

Nadere informatie

Bijlage VMBO-GL en TL

Bijlage VMBO-GL en TL Bijlage VMBO-GL en TL 2012 tijdvak 1 biologie CSE GL en TL Deze bijlage bevat informatie GT-0191-a-12-1-b Glastuinbouw informatie Lees eerst informatie 1 tot en met 6 en beantwoord dan vraag 38 tot en

Nadere informatie

Tobi en. de wilde bijen

Tobi en. de wilde bijen Tobi en de wilde bijen Het is eindelijk paasvakantie en Tobi komt aan op de boerderij van zijn oom. Zijn nichtje Hanna wacht al op hem. Ze knuffelt Tobi en lacht: Kom, we gaan spelen! Lachend en pratend

Nadere informatie

NVWA en bijen Toon Driessen Divisie Landbouw en Natuur Nederlandse Voedsel- en Waren Autoriteit (NVWA)

NVWA en bijen Toon Driessen Divisie Landbouw en Natuur Nederlandse Voedsel- en Waren Autoriteit (NVWA) NVWA en bijen Toon Driessen Inspecteur Toezichtsontwikkeling Divisie Landbouw en Natuur Nederlandse Voedsel- en Waren Autoriteit (NVWA) Catharijnesingel 59 3511 GG Utrecht Postbus 43006 3540 AA Utrecht

Nadere informatie

Workshop. Bijenhotel

Workshop. Bijenhotel Workshop Bijenhotel 1 Blauwe ertsbij 2 Kleine roetbij Wespbij Zweefvlieg - grote ogen - 1 paar vleugels 3 - korte antennes 4 Bij of Wesp? Bijen - Stuifmeel en nectar (larvenvoedsel) - Verzamelapparaat

Nadere informatie

Bijensterfte en Ecocide

Bijensterfte en Ecocide Arnhem, vrijdag 20 september 2013 Bijensterfte en Ecocide Jeroen van der Sluijs universitair hoofddocent Nieuwe Risico's Universiteit Utrecht (Dia s PowerPoint-presentatie en transscriptie gesproken toelichting)

Nadere informatie

Voortplanting. Lesbrief. Werkgroep Schoolactiviteiten. I.V.N. afd.hengelo. Tel. O74 2770390

Voortplanting. Lesbrief. Werkgroep Schoolactiviteiten. I.V.N. afd.hengelo. Tel. O74 2770390 Voortplanting Lesbrief Werkgroep Schoolactiviteiten I.V.N. afd.hengelo Tel. O74 2770390 1 Deze lesbrief wordt U aangeboden door het I.V.N. afd. Hengelo Voortplanting = zorgen voor jonge planten A. Inleiding

Nadere informatie

Geen bijzaak. Initiatiefnota beperken bijensterfte in Noord-Holland

Geen bijzaak. Initiatiefnota beperken bijensterfte in Noord-Holland Geen bijzaak Initiatiefnota beperken bijensterfte in Noord-Holland Fractie Partij voor de Dieren in de provincie Noord-Holland 21 november 2011 Inhoudsopgave Samenvatting 1. De provincie moet de bij redden,

Nadere informatie

Wist u dat 76 % van alle voedselgewassen afhankelijk is van bestuiving door insecten? Dat komt overeen met 35 % van onze voedselproductie in tonnen!

Wist u dat 76 % van alle voedselgewassen afhankelijk is van bestuiving door insecten? Dat komt overeen met 35 % van onze voedselproductie in tonnen! Statenvoorstel / Voorgestelde behandeling Statencommissie : PS-vergadering : 4 juli 2014 Onderwerp Initiatiefvoorstel van de Partij voor de Dieren inzake beperken bijensterfte in Noord-Brabant, verzoek

Nadere informatie

Voorstel van resolutie. betreffende een actieplan voor de bescherming en het behoud van de honingbij en van de wilde bij in Vlaanderen

Voorstel van resolutie. betreffende een actieplan voor de bescherming en het behoud van de honingbij en van de wilde bij in Vlaanderen stuk ingediend op 1137 (2010-2011) Nr. 1 16 mei 2011 (2010-2011) Voorstel van resolutie van de heren Dirk Peeters en Hermes Sanctorum betreffende een actieplan voor de bescherming en het behoud van de

Nadere informatie

Wat weet jij over biologisch en over de bodem?

Wat weet jij over biologisch en over de bodem? Met leuke vragen, opdrachten en experimenten voor thuis! Wat weet jij over biologisch en over de bodem? Biologisch, lekker natuurlijk! Heb je er wel eens over nagedacht dat alles wat je eet, van een plant

Nadere informatie

Nieuwsbrief van bijen@wur juli 2008 Stuifmeel en honingbijen. Sjef van der Steen, bijen@wur

Nieuwsbrief van bijen@wur juli 2008 Stuifmeel en honingbijen. Sjef van der Steen, bijen@wur Nieuwsbrief van bijen@wur juli 2008 Stuifmeel en honingbijen Sjef van der Steen, bijen@wur In BeeWorld van maart en juni 2005 stond een interessante artikelreeks van de Zwitserse onderzoekers Keller, Fluri

Nadere informatie

De rol van honingbijen bij de teelt van zaden

De rol van honingbijen bij de teelt van zaden Factsheet 1 De rol van honingbijen bij de teelt van zaden Johan Calis & Willem Boot (www.inbuzz.nl) Maart 2009 Zaad Een eerste stap in de productie van veel voedsel en siergewassen is de teelt van zaden.

Nadere informatie

Draaiboek: Zzzoemend Nederland

Draaiboek: Zzzoemend Nederland Draaiboek: Zzzoemend Nederland WAT IS ER AAN DE HAND? De laatste jaren sterven er meer en meer bijen. Honingbijen, wilde bijen en hommels werken keihard voor ons, ze bestuiven een groot deel van onze landbouwgewassen.

Nadere informatie

BIJEN IN LEEUWARDEN. Thijs Gerritsen & Bart Franken

BIJEN IN LEEUWARDEN. Thijs Gerritsen & Bart Franken BIJEN IN LEEUWARDEN Thijs Gerritsen & Bart Franken Wat komt er aan bod? o Even voorstellen o Bijen: wat zijn dat? o De mens en de bijen Intermezzo Akte 2 o De Leeuwarder bijen o Resultaten en conclusies

Nadere informatie

1 NAtuur & Milieu help de bijen! help de bijen! PLAATS EEN NATUUR & MILIEU BIJENHOTEL

1 NAtuur & Milieu help de bijen! help de bijen! PLAATS EEN NATUUR & MILIEU BIJENHOTEL 1 NAtuur & Milieu help de bijen! help de bijen! PLAATS EEN NATUUR & MILIEU BIJENHOTEL Bijen hebben het moeilijk in ons land. Natuur & Milieu wil ze daarom samen met bedrijven en organisaties de helpende

Nadere informatie

Beneluxseminarie, workshop bestuivers 08/11/2011 Jens D Haeseleer. Beneluxseminarie Educatie over Biodiversiteit via Voeding. Workshop Bestuivers

Beneluxseminarie, workshop bestuivers 08/11/2011 Jens D Haeseleer. Beneluxseminarie Educatie over Biodiversiteit via Voeding. Workshop Bestuivers Beneluxseminarie, workshop bestuivers 08/11/2011 Jens D Haeseleer Beneluxseminarie Educatie over Biodiversiteit via Voeding Workshop Bestuivers Inhoud Bestuiving Bestuivers Belang van bestuiving voor voedselvoorziening

Nadere informatie

Bestuivingsinformatie

Bestuivingsinformatie Bestuivingsinformatie Aardbei Fragaria vesca Familie Ode: Rosales Familie: Rozenfamilie, Rosace. Geslacht: Frigaria Biotoop en bodem: De aardbei prefereert een zonnige standplaats op vochtige vruchtbare

Nadere informatie

Bijen en bestuiving in de fruitteelt bij open teelten

Bijen en bestuiving in de fruitteelt bij open teelten Bijen en bestuiving in de fruitteelt bij open teelten ABTB ANI LLTB ZLTO VBBN Bijen en bestuiving van fruit bij open teelten Bloei, bestuiving en bevruchting spelen een essentiële rol bij de vorming van

Nadere informatie

Milieu Ingekomen stuk Dibh (PA 12 december 2012) Klimaat & Groen & Wonen. Datum uw brief

Milieu Ingekomen stuk Dibh (PA 12 december 2012) Klimaat & Groen & Wonen. Datum uw brief Milieu Ingekomen stuk Dibh (PA 12 december 2012) Klimaat & Groen & Wonen Aan de gemeenteraad van Nijmegen Korte Nieuwstraat 6 6511 PP Nijmegen Telefoon 14024 Telefax (024) 329 95 81 E-mail gemeente@ nijmegen.nl

Nadere informatie

NME-leerroute Kleine inwoners van de stad 8

NME-leerroute Kleine inwoners van de stad 8 NME-leerroute Kleine inwoners van de stad 8 Groep 1 Tilburg, BS Jeanne d Arc Verhaal voor de kinderen Tijdens deze wandeling ontdekken we meer over de bijen, kleine maar belangrijke inwoners van de stad.

Nadere informatie

Gerommel in de polder. over gentech, bijen en keuzevrijheid. www.greenpeace.nl. GP/Boer

Gerommel in de polder. over gentech, bijen en keuzevrijheid. www.greenpeace.nl. GP/Boer Gerommel in de polder GP/Boer over gentech, bijen en keuzevrijheid www.greenpeace.nl Gentech: meer problemen dan oplossingen Om nectar en stuifmeel te verzamelen, vliegen bijen meestal in een straal van

Nadere informatie

Bijen en volkstuinen

Bijen en volkstuinen Bijen en volkstuinen Hoe maken we volkstuinen bijenvriendelijk Een selectie van de mogelijkheden Arie Koster Voor meer informatie Voor planten voor bijen, vlinders en andere bloembezoekers www.drachtplanten.nl

Nadere informatie

INSECTEN. werkboekje

INSECTEN. werkboekje INSECTEN werkboekje 20 maart 2009 Dag lieve kleine vlinder Waar vlieg je toch naartoe? Breng jij misschien de eitjes weg, ben jij nu al moe? Jouw eitjes worden rupsjes. die groeien heel erg vlug. ook krijgen

Nadere informatie

Al het natuur- en milieuaanbod in Holland Rijnland onder één dak. Samen Duurzaam wordt mogelijk gemaakt door de gemeenten in Holland Rijnland.

Al het natuur- en milieuaanbod in Holland Rijnland onder één dak. Samen Duurzaam wordt mogelijk gemaakt door de gemeenten in Holland Rijnland. 13 mei 2015 nummer 2/2015 Al het natuur- en milieuaanbod in Holland Rijnland onder één dak. Samen Duurzaam wordt mogelijk gemaakt door de gemeenten in Holland Rijnland. Bijen special Dit keer staat de

Nadere informatie

De patrijs, klant van de akkerrand. Achtergrondinformatie bij de lesbrief voor kinderen.

De patrijs, klant van de akkerrand. Achtergrondinformatie bij de lesbrief voor kinderen. De patrijs, klant van de akkerrand. Achtergrondinformatie bij de lesbrief voor kinderen. Tekeningen Ciel Broeckx, juni 2010. 1 De Europese Unie heeft in 2002 afgesproken om het verlies aan biodiversiteit

Nadere informatie

Afwijkingen bestrijden

Afwijkingen bestrijden Afwijkingen bestrijden De ziekte- of schadeveroorzaker is al aanwezig en je bent tot de conclusie gekomen dat er bestreden moet worden. Welke methode ga je dan hanteren? Er zijn verschillende methoden

Nadere informatie

Advies voor de verbetering van de leefomstandigheden van bijen en overige bestuivende insecten in Rotterdam

Advies voor de verbetering van de leefomstandigheden van bijen en overige bestuivende insecten in Rotterdam Advies voor de verbetering van de leefomstandigheden van bijen en overige bestuivende insecten in Rotterdam Uitgebracht door de Adviescommissie Dierenwelzijn & Stadsnatuur april 2012 Inhoud Aanleiding

Nadere informatie

De lente! Werkboekje leeftijd: 10+

De lente! Werkboekje leeftijd: 10+ De lente! Werkboekje leeftijd: 10+ Seizoenen De lente begint meestal op 21 maart. Soms kan het begin van de lente ook vallen op 20 maart. Dat heeft te maken met de stand van de zon. Afgesproken is dat

Nadere informatie

Rode bosmier SOORTEN MIEREN

Rode bosmier SOORTEN MIEREN Rode bosmier De rode bosmier ontdek je soms al snel. Als je bijvoorbeeld in het bos loopt en dan ergens gaat zitten. Opeens zitten ze overal. In je broekspijpen, op je arm, tot in je sokken aan toe! En

Nadere informatie

LEVEN IN DE BIO-APPELBOOMGAARD FICHES

LEVEN IN DE BIO-APPELBOOMGAARD FICHES LEVEN IN DE BIO-APPELBOOMGAARD FICHES LEVEN IN DE BIO-APPELBOOMGAARD - FICHES PRO 7 GROTE BOMEN & KLEINE BOMEN GROTE BOMEN... Vroeger plantten de boeren hoogstamfruitbomen. Elke boerderij had zijn hoogstamboomgaard

Nadere informatie

Binnen de kast heeft elke bij haar eigen taken en verantwoordelijkheden: de koningin legt de eitjes, de darren vrijen met de koningin en de werksters

Binnen de kast heeft elke bij haar eigen taken en verantwoordelijkheden: de koningin legt de eitjes, de darren vrijen met de koningin en de werksters Hoe ziet een bij er uit? 1 2 3 4 Koningin, Werkster & Dar Iedereen zijn taak Binnen de kast heeft elke bij haar eigen taken en verantwoordelijkheden: de koningin legt de eitjes, de darren vrijen met de

Nadere informatie

De Wiershoeck- Kinderwerktuin, dinsdag 11 februari 2014

De Wiershoeck- Kinderwerktuin, dinsdag 11 februari 2014 De Wiershoeck- Kinderwerktuin, dinsdag 11 februari 2014 Beste natuurliefhebber/- ster, Het was afgelopen dinsdag opnieuw een mooie lenteachtige winterdag. Er stond een stevige wind, maar de zon scheen

Nadere informatie

Nieuwsbrief» Stichting Natuurvrienden Capelle aan den IJssel e.o. nummer 2 april 2012. Metselbijen

Nieuwsbrief» Stichting Natuurvrienden Capelle aan den IJssel e.o. nummer 2 april 2012. Metselbijen Stichting Natuurvrienden Capelle aan den IJssel e.o. Nieuwsbrief» nummer 2 april 2012 Het jaar 2012 is het jaar van de bever, van de das, van de historische buitenplaatsen, van de draak en van nog een

Nadere informatie

Imkercafé Deel 4. Zwermen voorkomen, varroa bestrijden, voeren, nieuwe koninginnen en problemen oplossen..

Imkercafé Deel 4. Zwermen voorkomen, varroa bestrijden, voeren, nieuwe koninginnen en problemen oplossen.. Imkercafé Deel 4 Zwermen voorkomen, varroa bestrijden, voeren, nieuwe koninginnen en problemen oplossen.. Vandaag na de pauze: Overleg onderhoud Biebult (Wim Baselmans). Overleg koninginnenteeltcommissie

Nadere informatie

Bij tuinplanten liever botanische soorten kiezen

Bij tuinplanten liever botanische soorten kiezen Honing We eten allemaal graag honing. Lekker zoet, gezond, een herinnering aan onze jeugd. Omdat wij van honing houden, zien wij ook de bijen als onze vrienden. Vlijtig, goed georganiseerd en vreedzaam.

Nadere informatie

Bijenmonitoren docentendeel

Bijenmonitoren docentendeel Bijenmonitoren docentendeel De doelen van deze les zijn: -Leerlingen kennen de kenmerken van een insect. -Leerlingen kunnen bijen van andere insecten onderscheiden. -Leerlingen kunnen werken met de zoekkaart

Nadere informatie

Over bijen als bestuivers en het voortbestaan van soorten

Over bijen als bestuivers en het voortbestaan van soorten NBV-lezing Biodiversiteit. Over bijen als bestuivers en het voortbestaan van soorten Inleiding. Deze lezing is ontwikkeld om hen die niet zo vaardig zijn in het maken van (Power Point)- presentaties toch

Nadere informatie

Hoe Michi va G elen, de ees , Herman van Bekkem Supportersdagen 2015

Hoe Michi va G elen, de ees , Herman van Bekkem Supportersdagen 2015 Hoe gaat het met dekodde, bijen?herman van Bekkem Michiel van Geelen, Kees Supportersdagen 2015 Hoe gaat het met de Bijen? Bijensterfte: stand van zaken, achtergronden en gevolgen Greenpeace campagne:

Nadere informatie

Belang maar ook bedreiging van de diversiteit aan rassen en gewassen. De noodzaak van Agrobiodiversiteit. Michel Haring Hoogleraar Plantenfysiologie

Belang maar ook bedreiging van de diversiteit aan rassen en gewassen. De noodzaak van Agrobiodiversiteit. Michel Haring Hoogleraar Plantenfysiologie Een deel van de biodiversiteit van de Aardappel Belang maar ook bedreiging van de diversiteit aan rassen en gewassen De noodzaak van Agrobiodiversiteit Michel Haring Hoogleraar Plantenfysiologie Agro-biodiversiteit:

Nadere informatie

Van veenweidegebied tot bijenlandschap. Menno Reemer

Van veenweidegebied tot bijenlandschap. Menno Reemer Van veenweidegebied tot bijenlandschap Menno Reemer Hoeveel soorten bijen komen er in Nederland voor? Foto s Roy Kleukers Foto Roy Kleukers Honingbij Honingbij, een apart geval Foto Roy Kleukers Sociale

Nadere informatie

ADVIEZEN VOOR EEN BIJENRIJKER SINGELPARK. Menno Reemer (EIS Kenniscentrum Insecten) Robbert Snep (Alterra) Augustus 2015 INLEIDING

ADVIEZEN VOOR EEN BIJENRIJKER SINGELPARK. Menno Reemer (EIS Kenniscentrum Insecten) Robbert Snep (Alterra) Augustus 2015 INLEIDING ADVIEZEN VOOR EEN BIJENRIJKER SINGELPARK Menno Reemer (EIS Kenniscentrum Insecten) Robbert Snep (Alterra) Augustus 2015 INLEIDING De gemeente Leiden werkt aan de inrichting van een ringvormig stadspark

Nadere informatie

initiatiefvoorstel (art. 35 rvo)

initiatiefvoorstel (art. 35 rvo) initiatiefvoorstel (art. 35 rvo) aan de raad van de gemeente lingewaard datum : 19 augustus 2013 steller(s) : Lianne Duiven onderwerp : Bevordering van biodiversiteit om bijensterfte tegen te gaan Een

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Handelende in overeenstemming met de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu;

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Handelende in overeenstemming met de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu; STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 18289 2 juli 2014 Besluit van de Staatssecretaris van Economische Zaken 24 juni 2014 nr. 14099747, houdende tijdelijke

Nadere informatie

Voorstel van resolutie. betreffende een actieplan voor het behoud van de honingbij en van de wilde bij in Vlaanderen

Voorstel van resolutie. betreffende een actieplan voor het behoud van de honingbij en van de wilde bij in Vlaanderen stuk ingediend op 1340 (2011-2012) Nr. 1 27 oktober 2011 (2011-2012) Voorstel van resolutie van de heren Karlos Callens, Dirk Peeters en Jos De Meyer, mevrouw Els Robeyns en de heer Mark Demesmaeker betreffende

Nadere informatie

BIJENSTERFTE, EEN RECEPT VOOR HONGER

BIJENSTERFTE, EEN RECEPT VOOR HONGER BIJENSTERFTE, EEN RECEPT VOOR HONGER pag 1 INHOUD DE ONSCHATBARE WAARDE VAN BIJEN 2 BIJEN IN DE GEVARENZONE 3 WAAROM STERVEN DE BIJEN? 4 GROTER EN ARMER: DE INDUSTRIALISERING VAN DE LANDBOUW 6 HOE KUNNEN

Nadere informatie

Bijen en hommels. Tijdstip: mei, juni, juli, augustus wanneer er veel bloemen in bloei staan

Bijen en hommels. Tijdstip: mei, juni, juli, augustus wanneer er veel bloemen in bloei staan KB6 Tijdsinvestering: 45 minuten 1/2 3/4 5/6 7/8 lente zomer herfst winter Bijen en hommels Tijdstip: mei, juni, juli, augustus wanneer er veel bloemen in bloei staan 1. Inleiding: hommels en bijen worden

Nadere informatie

Project Planten ABC. Week 1ABC: Algemeen

Project Planten ABC. Week 1ABC: Algemeen Project Planten ABC Week 1ABC: Algemeen Info: Planten Planten eten, ademen en groeien. Sommige planten houden van natte grond. Anderen van droge grond. Sommige planten houden van veel zon en warmte. Anderen

Nadere informatie

Bijen en bestuiving bij bedekte teelten ABTB ANI LLTB ZLTO VBBN Bestuiving Bestuiving is het overbrengen van stuifmeel naar de stamper van een bloem. Stuifmeel wordt gevormd in de helmknoppen van meeldraden.

Nadere informatie

De Patrijs, klant van berm en akkerrand.

De Patrijs, klant van berm en akkerrand. De Patrijs, klant van berm en akkerrand. Lesbrief met kleurwedstrijd voor de groepen 5, 6 en/of 7 van de basisscholen van de gemeente Heeze-Leende. Je vult de antwoorden op de vragen in op de achterzijde

Nadere informatie

Gastles imker in de klas. Groep 1 t/m 8. Door Mar en Klif en Bijenhoudersvereniging NBV Súdwest Fryslân

Gastles imker in de klas. Groep 1 t/m 8. Door Mar en Klif en Bijenhoudersvereniging NBV Súdwest Fryslân Gastles imker in de klas Groep 1 t/m 8 Door Mar en Klif en Bijenhoudersvereniging NBV Súdwest Fryslân 1 Inhoudsopgave Algemene informatie p. 3 Achtergrond informatie p. 5 Lessuggesties p. 7 Werkbladen

Nadere informatie

Samen maken we het groen!

Samen maken we het groen! Samen maken we het groen! 10 tips voor meer natuur in je omgeving Een groene omgeving is leuk om naar te kijken, maar ook gezonder om in te leven en wonen en beter voor het klimaat. Planten en bomen houden

Nadere informatie

Visie Bijenhouderij en Insectenbestuiving

Visie Bijenhouderij en Insectenbestuiving Visie Bijenhouderij en Insectenbestuiving Analyse van bedreigingen en knelpunten Dr. T. Blacquière met bijdragen van J.J.M. van der Steen MSc & A.C.M. Cornelissen Rapport 227 Visie Bijenhouderij en Insectenbestuiving

Nadere informatie

Landbouwers werken aan een fleurig landschap!

Landbouwers werken aan een fleurig landschap! Landbouwers werken aan een fleurig landschap! Biodiversiteit op het platteland Landbouw is onlosmakelijk verbonden met de natuur. Toch lijkt deze band de laatste decennia sterk verwaterd. Gelukkig doen

Nadere informatie

Biologische bestrijding in bloembolgewassen

Biologische bestrijding in bloembolgewassen Praktijkonderzoek Plant & Omgeving Bollen, Bomen & Fruit Biologische bestrijding in bloembolgewassen Cor Conijn Onderzoeker insecten en aaltjes Bloembollen Biologische bestrijding in bloembolgewassen Detectie,

Nadere informatie

Samenwerken aan een rijke flora. Bijen zijn NIET hot!!!!!! Bijen zijn van levensbelang!!!!!

Samenwerken aan een rijke flora. Bijen zijn NIET hot!!!!!! Bijen zijn van levensbelang!!!!! Samenwerken aan een rijke flora. Bijen zijn NIET hot!!!!!! Bijen zijn van levensbelang!!!!! Aat Rietveld. Ambassadeur groen van de Nederlandse Bijenhoudersvereniging. En nog zo wat z(t)aken. Voorzitter

Nadere informatie

Maak uw activiteiten beschikbaar voor sponsoring!!

Maak uw activiteiten beschikbaar voor sponsoring!! Maak uw activiteiten beschikbaar voor sponsoring!! PASSEN DEZE ACTIVITEITEN BIJ DIE VAN UW REGIO? GEEF ZE OP VOOR WWW.LANDSCHAPS VEILING.NL ONTVANG STEUN, WORD ZICHTBAAR & BEREIKBAAR! Landschapsveiling.nl

Nadere informatie

Fauna-akkers in Rivierenland

Fauna-akkers in Rivierenland fauna-akkers 1 Fauna-akkers in Rivierenland REGIONAAL LANDSCHAP RIVIERENLAND Langs Nete, Dijle, Zenne & Rupel v z w 2 Regionaal Landschap Rivierenland Wat is een fauna-akker? Fauna-akkers zijn akkers en

Nadere informatie

Bloeiend plantje Spoor van een dier

Bloeiend plantje Spoor van een dier Volwassen boom Jonge boom Dode boom Hoge struik Lage struik Varen Mos Klimmende plant Bloeiend plantje Spoor van een dier Paddenstoel (op de grond) Bodemdiertje Paddenstoel (op een boom) Activiteit 3 :

Nadere informatie

Bijen project boekje. Groep 4 - juni 2006

Bijen project boekje. Groep 4 - juni 2006 Bijen bestuiven de....... De imker houdt bijen voor de....... De bij haalt de...... uit de bloem. De... maakt honing van de nectar. De........ van de bijen legt de eitjes. Een mannetjesbij heet een...

Nadere informatie

Een dak vol bijen. I.R.S-BTECH nv Europalaan 73 9800 Deinze T +32 (0)9 321 99 21 F +32 (0)9 371 97 61 info@irs-btech.be www.irs-btech.

Een dak vol bijen. I.R.S-BTECH nv Europalaan 73 9800 Deinze T +32 (0)9 321 99 21 F +32 (0)9 371 97 61 info@irs-btech.be www.irs-btech. Een dak vol bijen I.R.S-BTECH nv Europalaan 73 9800 Deinze T +32 (0)9 321 99 21 F +32 (0)9 371 97 61 info@irs-btech.be www.irs-btech.be 1 De honingbijen hebben onze hulp nodig Het gaat in België niet goed

Nadere informatie

7-1-2009. Kennis- en InformatieCentrum Kleinfruit. Heino van Doornspeek stand van zaken januari 2009

7-1-2009. Kennis- en InformatieCentrum Kleinfruit. Heino van Doornspeek stand van zaken januari 2009 Heino van Doornspeek stand van zaken januari 2009 Doelen & uitgangspunten: Ontwikkelen vitaal en centraal kennissysteem met meerwaarde voor (houtig) kleinfruitsector Goede kennisontwikkeling en -doorstroming

Nadere informatie

BLOEMETJES EN BIJTJES. Een duurzame liefde

BLOEMETJES EN BIJTJES. Een duurzame liefde BLOEMETJES EN BIJTJES Een duurzame liefde BLOEMETJES EN BIJTJES, een duurzame liefde Bijtjes houden van bloemetjes en bloemetjes houden van bijtjes. Meer nog: ze hebben elkaar nodig voor hun voortbestaan.

Nadere informatie

SBV 20130211/ms/vs3.1 SBV. sacbrood virus zakbroed. behorende bij de Syllabus Bijengezondheid van de Nederlandse Bijenhouders Vereniging

SBV 20130211/ms/vs3.1 SBV. sacbrood virus zakbroed. behorende bij de Syllabus Bijengezondheid van de Nederlandse Bijenhouders Vereniging SBV 20130211/ms/vs3.1 SBV sacbrood virus zakbroed behorende bij de Syllabus Bijengezondheid van de Nederlandse Bijenhouders Vereniging diagnose zakbroed 1 5.5 weinig larven zichtbaar ingezakte celdeksels

Nadere informatie

betreffende een actieplan voor het behoud van de honingbij en van de wilde bij in Vlaanderen

betreffende een actieplan voor het behoud van de honingbij en van de wilde bij in Vlaanderen stuk ingediend op 1211 (2010-2011) Nr. 1 28 juni 2011 (2010-2011) Voorstel van resolutie van de heer Karlos Callens, de dames Gwenny De Vroe en Mercedes Van Volcem en de heren Dirk Van Mechelen en Sas

Nadere informatie

Breng meer leven in je tuin! door Dik Vonk*

Breng meer leven in je tuin! door Dik Vonk* Breng meer leven in je tuin! door Dik Vonk* Samenvatting van de lezing die Dik op woensdag 9 april 2014 op het Zoetermeerse Stadhuis heeft gegeven. Georganiseerd door de gemeente Zoetermeer in samenwerking

Nadere informatie

Bijenwerk januari februari

Bijenwerk januari februari Bijenwerk januari februari In deze bijdrage aandacht voor: Intro Duitsers zijn gematigd positief over de mogelijke wintersterfte 2013/2014; Amerikaanse imker adviezen zijn ook hier toepasbaar; wel of geen

Nadere informatie

mysterieuze ziekte treft voedselproductie Waar blijft de bij?

mysterieuze ziekte treft voedselproductie Waar blijft de bij? mysterieuze ziekte treft voedselproductie Elk jaar verdwijnen er meer bijenvolken. Imkers blijven achter met lege kasten. Wetenschappers staan voor een raadsel en buitelen over elkaar heen om de oorzaken

Nadere informatie

Het magazine voor bijengezondheid. Een perfecte fruitschaal Kennishiaten over bestuiving aanvullen

Het magazine voor bijengezondheid. Een perfecte fruitschaal Kennishiaten over bestuiving aanvullen BEENOW 2015 Het magazine voor bijengezondheid Een perfecte fruitschaal Kennishiaten over bestuiving aanvullen Varroa bestrijden Efficiënte mijtcontrole voor honingbijen Bosbessenbalans Bestuivers in Canada

Nadere informatie

Neonicotinoïden en Fipronil en sterfte van bijen en bijenvolken

Neonicotinoïden en Fipronil en sterfte van bijen en bijenvolken Neonicotinoïden en Fipronil en sterfte van bijen en bijenvolken Overzicht van open beschikbare peer reviewed laboratorium-, veld- en monitoringsstudies Tjeerd Blacquière, Guy Smagghe, Kees van Gestel &

Nadere informatie

Bloemen en hun bestuivers: een netwerk van relaties

Bloemen en hun bestuivers: een netwerk van relaties Bloemen en hun bestuivers: een netwerk van relaties Martina Stang IVN Den Haag, Universiteit Leiden Februari 2008 1. Inleiding Overzicht presentatie Wat is bestuiving Overzicht diversiteit bestuivers Een

Nadere informatie

Kan stimuleren van agrobiodiversiteit zonder externe gelden?

Kan stimuleren van agrobiodiversiteit zonder externe gelden? Resultaten met functionele agrobiodiversiteitsmaatregelen vanuit project Boeren en Agrobiodiversiteit.. Kan stimuleren van agrobiodiversiteit zonder externe gelden? Jan de Wit Louis Bolk Instituut 1 Biodiversiteit?

Nadere informatie

Beevital HiveClean Habeetat en Beetricious Habeetat Beetricious Habeetat Beetricious

Beevital HiveClean Habeetat en Beetricious Habeetat Beetricious Habeetat Beetricious Ik ga hier niet in op de geschiedenis van de varroamijt en de herkomst. Verderop kun je lezen hoe en wanneer de mijt moet worden bestreden. De mijt zelf is een parasiet van de bij. De mijt is in staat

Nadere informatie

Bijen en fauna-akkers. Wim Veraghtert & Jens d Haeseleer Natuurpunt Studie

Bijen en fauna-akkers. Wim Veraghtert & Jens d Haeseleer Natuurpunt Studie Bijen en fauna-akkers Wim Veraghtert & Jens d Haeseleer Natuurpunt Studie Bijen en fauna-akkers Wilde bijen, een korte inleiding Het fauna-akkerproject met RL De Voorkempen: onderzoeksvragen en resultaten

Nadere informatie

Bestuiving : Borden en Bijen

Bestuiving : Borden en Bijen Leerkrachtenfiche Bestuiving : Borden en Bijen Beschrijving Met Borden en Bijen beantwoorden je leerlingen spelenderwijs de vraag : "Welke ingrediënten, in onze picknick, in ons dagelijks voedsel - dus

Nadere informatie

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info Bijen Inleiding Als je over bijen praat dan denkt iedereen direct, oei dat zijn die zoemende beestjes die steken en dat doet pijn, maar bijen maken ook honing en hoe ze dat doen is heel interessant om

Nadere informatie

Leskist THEMA-handleiding Bezige Bijen Groep 5 en 6

Leskist THEMA-handleiding Bezige Bijen Groep 5 en 6 BuitenWijs samen sterk in NME BuitenWijs brengt mensen actief met het buiten in aanraking, zodat zij wijs omgaan met hun eigen leefomgeving Leskist THEMA-handleiding Bezige Bijen Groep 5 en 6 Dit is een

Nadere informatie

Gezondheid en bescherming van bijen Uitdagingen en opiossingen

Gezondheid en bescherming van bijen Uitdagingen en opiossingen Science For A Better Life Gezondheid en bescherming van bijen Uitdagingen en opiossingen Bayer CropScience AG Bayer HeaithCare - Animal Health Aifred-Nobel-Str. 50 40789 ivlonheim am Rhein Germany Email:

Nadere informatie

bloemetjes en bijtjes Een duurzame liefde

bloemetjes en bijtjes Een duurzame liefde bloemetjes en bijtjes Een duurzame liefde Bloemetjes en bijtjes, een duurzame liefde Bijtjes houden van bloemetjes en bloemetjes houden van bijtjes. Meer nog: ze hebben elkaar nodig voor hun voortbestaan.

Nadere informatie

Speluitleg: Gebruik bij de speluitleg het bestand Hoe wordt het spel gespeeld op www.groenewiel.nl/biodiversiteit.

Speluitleg: Gebruik bij de speluitleg het bestand Hoe wordt het spel gespeeld op www.groenewiel.nl/biodiversiteit. 1 IN HET KORT Doel van de les: De kinderen worden zich bewust van de verbanden tussen soorten. Dit gebeurt doordat ze beseffen dat de roofvogel niet alleen een boom en een merel of lijster nodig heeft,

Nadere informatie

Jaarthema-activiteit KLJ Natuurlijk

Jaarthema-activiteit KLJ Natuurlijk Jaarthema-activiteit KLJ Natuurlijk Maak je eigen duurzame boerderij Doelgroep + 16 Locatie Het KLJ-lokaal Doel van het spel Maak je eigen duurzame boerderij De leden komen naar de activiteit met de fiets

Nadere informatie

Groenten onder glas 1. Op het land 2. Blad 1. Verbouwen (van groente) Iets laten groeien. Insect Een klein diertje met zes poten.

Groenten onder glas 1. Op het land 2. Blad 1. Verbouwen (van groente) Iets laten groeien. Insect Een klein diertje met zes poten. 5 Lastige woorden Blad Groenten onder glas Verbouwen (van groente) Iets laten groeien. Insect Een klein diertje met zes poten. Ziektekiem Een bacterie of virus waar je ziek van kunt worden. Stapelbed Bedden

Nadere informatie

BLOEMETJES BIJTJES. Een duurzame liefde. www.vlaamsbrabant.be/bloemenakker

BLOEMETJES BIJTJES. Een duurzame liefde. www.vlaamsbrabant.be/bloemenakker & BLOEMETJES BIJTJES Een duurzame liefde BIJ www.vlaamsbrabant.be/bloemenakker Bloemetjes & bijtjes, een duurzame liefde Bijtjes houden van bloemetjes en bloemetjes houden van bijtjes. Meer nog: ze hebben

Nadere informatie

2009: Petitie Stop de bijensterfte. Jaargang 6, april 2015. 2012: Het jaar van de bij. 5 jaar. Bijenstichting. 2010: Oprichting. Naar inhoudsopgave >>

2009: Petitie Stop de bijensterfte. Jaargang 6, april 2015. 2012: Het jaar van de bij. 5 jaar. Bijenstichting. 2010: Oprichting. Naar inhoudsopgave >> Jaargang 6, april 4 : Petitie Stop de bijensterfte 9 : Het jaar van de bij Naar inhoudsopgave >> 5 jaar Bijenstichting 6 : Oprichting In deze 3 Voorwoord Bijenstichting 4 Petitie Stop de Bijensterfte 6

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF 57 juni 2012. Beste,

NIEUWSBRIEF 57 juni 2012. Beste, NIEUWSBRIEF 57 juni 2012 Beste, Je hebt via www.atelierartisjok.be ingetekend op de nieuwsbrief. De nieuwsbrief zal je wat meer wegwijs maken in diverse thema's rond planten en tuinarchitectuur. Suggesties

Nadere informatie

Plaagbestrijding als teamsport

Plaagbestrijding als teamsport Plaagbestrijding als teamsport Een inleiding over Natuurlijke Vijanden Jerre de Blok Oktober 2007 Werken met natuurlijke vijanden Natuurlijke vijanden: dieren of micro-organismen die van nature plagen

Nadere informatie

BIJENSTERFTE EN STUIFMEEL

BIJENSTERFTE EN STUIFMEEL Omgaan met BIJENSTERFTE EN STUIFMEEL Zutendaal, 14 november 2015 Omgaan met bijensterfte en stuifmeel Vele oorzaken Protisten Trypanosomen Gregarines Amoeben Stuifmeeltekort Bacteria Melissococcus plutonius

Nadere informatie

Stichting De Bloeiende Stad Beleidsplan. Inhoud

Stichting De Bloeiende Stad Beleidsplan. Inhoud Dit beleidsplan moet inzicht geven in: Stichting De Bloeiende Stad Beleidsplan Doel, Missie en Visie van de stichting Het werk dat de Stichting doet de manier waarop de Stichting geld werft Het beheer

Nadere informatie

FACTSHEET. Hoe denken Nederlanders over natuur van het boerenland, in de stad en natuurgebieden?

FACTSHEET. Hoe denken Nederlanders over natuur van het boerenland, in de stad en natuurgebieden? Onderzoeksresultaten Motivaction: FACTSHEET Hoe denken Nederlanders over natuur van het boerenland, in de stad en natuurgebieden? september 2015 Onderzoeksinstituut Motivaction heeft in opdracht van Vogelbescherming

Nadere informatie

De Wiershoeck-Kinderwerktuin, dinsdag 3 mei 2016. Beste natuurliefhebber/-ster,

De Wiershoeck-Kinderwerktuin, dinsdag 3 mei 2016. Beste natuurliefhebber/-ster, De Wiershoeck-Kinderwerktuin, dinsdag 3 mei 2016 Beste natuurliefhebber/-ster, Het was een heel aangename dag, maar er was minder te zien dan ik had gehoopt/verwacht. Twee dagen eerder waren we in de Hortus

Nadere informatie

ZWERMEN IN LEWENBORG

ZWERMEN IN LEWENBORG ZWERMEN IN LEWENBORG De grote verhuizing Voor veel mensen heeft het iets angstaanjagends: de bijenzwerm die je in de maanden mei en juni kunt tegenkomen. 10.000, 20.000 of meer bijen in een snel bewegende

Nadere informatie

Hoe bladluisplagen voorkomen

Hoe bladluisplagen voorkomen Hoe bladluisplagen voorkomen Een teveel aan bladluizen = een tekort aan bladluiseters. Beter voorkomen dan genezen. En ja, bladluizen voorkomen is mogelijk en het is zelfs niet eens moeilijk: Maak je tuin

Nadere informatie

plattegrond Lijntjes trekken

plattegrond Lijntjes trekken plattegrond 20 1 Lijntjes trekken 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 Een rondwandeling door de natuurtuin voor kinderen

Nadere informatie