Van Dale Jaarboek Taal 2008 (verkorte) inleiding door Ton den Boon

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Van Dale Jaarboek Taal 2008 (verkorte) inleiding door Ton den Boon"

Transcriptie

1 Van Dale Jaarboek Taal 2008 (verkorte) inleiding door Ton den Boon Inleiding Het Van Dale Jaarboek taal, editie 2008, beschrijft in lemmavorm een selectie van de woorden die in de afgelopen periode zijn ontstaan of in de omgangstaal zijn doorgedrongen. Woorden die onlangs zijn ontstaan, zijn bijvoorbeeld amoebemodel, armoedebuddy, bankentrio, consumanderen, drugsspray, energieteelt, fanfiction, globofobie, gordijnbonus, klantsafari, Mekkaspreekuur, multiprobleemjongere, ontbijtdrank, pensioenbom, regenboogpiet, rokersabri, ruimtehotel, seniorendorp, subprime, veiligheidsregio en web 2.0. Woorden die al wat langer bestaan, maar inmiddels door regelmatig gebruik of door specifieke maatschappelijke ontwikkelingen in de omgangstaal zijn doorgedrongen, zijn bijvoorbeeld garageverkoop, gevechtsverlies, leugenbaron, pirateneiland, Saharastof, stadscowboy, witruggier, zaaiaarde en zeehondenblik. Gemeenschappelijk kenmerk van alle taalvormen die in het Jaarboek taal 2008 zijn opgenomen, is dat ze nog niet in de Grote Van Dale staan, noch in het vorige Jaarboek taal, tenminste niet in dezelfde betekenis. De opnamecriteria van het Jaarboek taal zijn laagdrempeliger dan die van een gewoon verklarend woordenboek. Daardoor is voor sommige taalvormen die niet in aanmerking kwamen voor vermelding in de Grote Van Dale, in het Jaarboek taal wel ruimte. Dankzij dat laagdrempeliger criterium is in het Jaarboek taal niet alleen te vinden hoe je blokkendozenarchitectuur, burgerservicenummer, energieprestatieadvies, langetenencultuur en schonehandenpolitiek moet spellen, maar ook wat de betekenis is van niet-ongebruikelijke maar in een vrij beperkt domein gangbare woorden als dunnelaagtechnologie, kasparhausersyndroom, surveillancemaatschappij, videoadvertentie en zwakkedollarpolitiek. Sommige nieuwe woorden in het Jaarboek taal zijn in werkelijkheid niet zo heel erg nieuw, zoals frisje (glas of flesje fris) en oorlogsgetroffene. Deze woorden worden hier niettemin veelal voor het eerst in woordenboekvorm gepresenteerd. Dat ze niet eerder in de Grote Van Dale zijn opgenomen, komt doordat ze in het verleden niet vaak genoeg werden aangetroffen in de corpora die worden gebruikt bij de samenstelling van de Grote Van Dale. Een enkel nieuwsfeit kan verandering brengen in de mate waarin een woord in de media wordt aangetroffen, zoals de vredesmissie van het Nederlandse leger in Uruzgan. Op grond van het regelmatige voorkomen in de media in 2007 zijn diverse samenstellingen met gevecht of oorlog, bijvoorbeeld gevechtshelm en oorlogsmoraal in dit Jaarboek taal opgenomen. Een andere reden waarom woorden die al wat langer bestaan, niet eerder in de Grote Van Dale werden opgenomen, kan te maken hebben met de beperkte spreiding ervan. Op grond van het soepeler opnamebeleid zijn bijvoorbeeld jongerentermen als kaaschick en spang, die eerder niet voldeden

2 aan de opnamecriteria voor jongste druk van de Grote Van Dale, nu wel in het Jaarboek taal 2008 opgenomen. Signalering en behandeling in het Jaarboek taal betekent nog niet automatisch dat een woord of uitdrukking te zijner tijd ook in de Grote Van Dale zelf zal worden vermeld. Of bankentrio, oeps-gevoel en VU-kabinet in de Grote Van Dale zullen worden opgenomen, valt vooralsnog te betwijfelen. Bankentrio is een gelegenheidswoord dat na de overnameperikelen rond de Nederlandse bank ABN Amro allicht weer zal verdwijnen uit de omgangstaal, terwijl het woord VU-kabinet wellicht een kortstondig leven beschoren is en daarom te zijner tijd als efemeer woord voor vermelding in de Grote Van Dale moet worden verworpen. Maar er zijn ook heel wat woorden voor het eerst in dit Jaarboek taal opgenomen waarvan het vrijwel ondenkbaar is dat ze niet in een volgende editie van de Grote Van Dale terecht zullen komen, zoals betalingsregeling, gifstor en, stresstest. Dat er jaarlijks een Van Dale Jaarboek taal verschijnt, impliceert een voortdurende actualisatie van de Grote Van Dale. Die actualisering heeft weliswaar een voorlopig karakter, maar woorden en betekenissen die duurzaam in onze taal zullen blijken te figureren, worden in de volgende editie van het woordenboek vanzelfsprekend definitief opgenomen. Ook de woorden die tussen twee edities van de Grote Van Dale mogelijk slechts enkele jaren meegaan, kunnen echter een woordenboekbeschrijving waard zijn, althans in het Jaarboek taal. Er bestaat bij taalgebruikers immers ook behoefte aan informatie over de spelling en over de betekenis van woorden die slechts tijdelijk in onze taal figureren. Het Jaarboek taal wil in deze behoefte voorzien. Daarnaast geeft het Jaarboek taal, door de beschrijving van de taalontwikkelingen, een beeld van recente maatschappelijke en technologische ontwikkelingen. Taalontwikkelingen Elke periode in de ontwikkelingsgang van een taal wordt gekenmerkt door talige en taalkundige trends. Het ene jaar blijkt de informatie- en communicatietechnologie onze woordvoorraad sterk uit te breiden, het andere jaar is het juist de politiek die verantwoordelijk is voor opvallende taalvernieuwingen. Het ene jaar blijken er betrekkelijk veel leenwoorden door het Nederlands te worden opgenomen, het andere jaar ontstaan er juist veel originele samenstellingen. Wat onze samenleving bezighoudt, wordt weerspiegeld door bepaalde ontwikkelingen in onze taal. Van hittealarm tot klimaatcompensatie Was vroeger het weer hét gespreksonderwerp in de Lage Landen, tegenwoordig is het klimaat hot. Of beter gezegd: de veronderstelde klimaatverandering staat sinds eind 2006, begin 2007 in het centrum van ieders aandacht. Opeens is het onderwerp wereldwijd op de politieke agenda komen te staan. Een wereldleider als president Bush, die tot voor kort twijfelde over de wetenschappelijke onderbouwing van de hypothese dat de aarde opwarmt en in elk geval de ontwikkeling van de economie. Belangrijker leek te vinden dan de bestrijding van een eventuele klimaatverandering, heeft het broeikaseffect inmiddels erkend en treft hier en daar zelfs maatregelen om dit tegen te gaan. Zelfs de paus bleek het onderwerp te hebben geadopteerd toen hij in de herfst van 2007 opriep de aarde te redden nu dat nog kan. Maar het onderwerp leeft niet alleen bij geestelijk leiders en politici, ook het bedrijfsleven heeft de veronderstelde klimaatverandering omarmd. Een Nederlandse energiereus zendt anno 2007 haast dagelijks angstspotjes uit waarin gesuggereerd wordt dat de veronderstelde klimaatverandering linea recta leidt tot een watersnoodramp in Nederland. Het energiebedrijf zelf wekt de suggestie zo n ramp te willen bestrijden

3 door middel van CO2-reductie. Wat daarvan waar is hetzelfde energiebedrijf ligt onder vuur van Greenpeace vanwege de bouw van een (vuile) kolencentrale doet er niet toe, maar de sfeer die door de politici en het bedrijfsleven geschapen wordt, is de ideale voedingsbodem voor het ontstaan en de popularisering van een omvangrijk klimaatlexicon. Zo konden sinds medio 2006 honderden woorden met betrekking tot klimatologische verschijnselen ontstaan of doorbreken. Dat zijn niet alleen samenstellingen met klimaat, zoals klimaatalarm, klimaatcompensatie, klimaatkanarie, klimaatopwarming, klimaatscepticus, klimaatvervuiler en klimaatzondaar, maar ook zeer diverse andere woorden die iets met het klimaat te maken hebben, zoals CO2-uitstoter, droogtestress, hittealarm, hitteverlet, koolstofvoetafdruk, natschade, woestijnvluchteling en zeestijging. Sommige economische sectoren varen overigens wel bij al die aandacht voor het klimaat, zoals de toeristenindustrie, die het broeikastoerisme heeft ontdekt: toerisme naar plaatsen waar dingen zijn die ten gevolge van het broeikaseffect geacht worden te verdwijnen of te veranderen, zoals ijskappen. Sommige van de klimaatwoorden zullen op termijn gelegenheidswoorden met een beperkte houdbaarheidsdatum blijken te zijn. En het is ook niet uitgesloten dat de klimaatsceptici gelijk hebben en dat de aandacht voor het klimaat straks blijkt te berusten op een onjuiste interpretatie van meteorologische verschijnselen of zelfs op een heuse klimaatzwendel. Is dat het geval, dan zal de aandacht voor het klimaat op ter- mijn verslappen. Dan zeggen we achteraf dat de aandacht voor het klimaat niets meer of minder dan een klimaatbubbel was een woord dat klimaatsceptici op voorhand al hebben geïntroduceerd. Toch lijkt het klimaat het denken van de westerse mens in korte tijd zo ingrijpend te hebben beïnvloed, dat het bijna onvoorstelbaar is dat dit thema geen duurzame invloed op onze taal zal blijken te hebben. Maar mocht dat toch het geval zijn, dan houdt het Nederlands vast nog wat over van de woorden over het weer die in de laatste tijd hun opwachting hebben gemaakt in onze taal, variërend van meteoalarm en warmtegolf tot weersoverlast. Knettergekke leugenaars? Op korte termijn wordt de woordenschat beïnvloed door de waan van de dag. Maar ook voor de taal als vorm van maatschappelijk gedrag zijn het spannende tijden. Wordt er elk jaar in de media wel gediscussieerd over taalverruwing, in 2007 komt dit onderwerp zelfs op de politieke agenda te staan: wat is nog wel parlementair taalgebruik en wat is onparlementair? De aanleiding voor de discussie wordt gevormd door onconventioneel of toe maar onkies taalgebruik van een aantal politici in Het begint ermee als blijkt dat niet alleen journalisten maar ook PVVparlementariër Geert Wilders aanstoot nemen aan de stelling van minister Vogelaar over de ontwikkeling van de Nederlandse cultuur tot een joods-christelijkislamitische cultuur. Die ministeriële uitspraak brengt het parlementslid er zelfs toe de bewindsvrouwe in een kamerdebat in bepaald onparlementaire bewoordingen te (dis)kwalificeren. U toont hiermee aan dat u knettergek bent, zegt Wilders in het vuur van zijn betoog. Moet kunnen. Of toch niet? Sommige kamerleden vinden van niet en spreken daarom van onacceptabele spelverruwing. Tot overmaat van ramp maakt PvdA-prominent en kandidaatpartijvoorzitter Jan Pronk niet veel later de minister-president uit voor leugenaar. Achteraf betreurt hij deze persoonlijke kwalificatie over het optreden van de premier bij de Irak-oorlog, maar het kwaad is dan al geschied: de voorzitter van de Tweede

4 Kamer verheft het parlementair taalgebruik tot een issue en gaat in gesprek met de fractievoorzitters van de partijen die in de Kamer vertegenwoordigd zijn. Gaat onze taal daarmee grondig op de schop? Zal het politieke debat over spelverruwing in het parlement leiden tot nieuwe normen en waarden op talig gebied? En zal zo n discussie uiteindelijk effect hebben op de (talige) omgangsvormen van de man in de straat? Het is maar te hopen dat de politieke verwachtingen daaromtrent niet al te hoog gespannen zijn. Want een grootschalige politieke beïnvloeding van de omgangstaal is nog niet vaak vertoond. Of misschien zelfs nog nooit. Ex-moslims Zoals Koranverbod en Bijbelverbod doorzichtige samenstellingen zijn, zo is het woord ex-moslim dat op het eerste gezicht eveneens. Het lijkt onmiddellijk te passen in een rijtje als ex-burgemeester, ex-christen, ex-compagnon, ex-geliefde, exhoofdredacteur, ex-vrouw, die allemaal doorzichtig zijn en daarom niet zelfstandig in het woordenboek worden opgenomen. Met het woord ex-moslim lijkt echter toch iets meer aan de hand te zijn. Exmoslim wordt namelijk niet alleen in het algemeen gebruikt in de betekenis voormalige moslim, maar vooral in de bijzondere betekenis afvallige moslim, moslim die bewust van zijn geloof is afgestapt en daar openlijk voor uitkomt. Door die betekenisnuance verliest het woord zijn transparantie en verdient het bij nader inzien een lexicografische beschrijving. Sukuk halaliseren Datgene waar Wilders zich tegen verzet, namelijk de islamisering van het Westen, trekt niet alleen sporen in de samenleving, maar ook in de taal. Dat blijkt uit het feit dat de laatste jaren nogal wat Arabische leenwoorden in het Nederlands inburgeren. Die woorden worden van oorsprong niet in een westers alfabet gespeld maar in het Arabisch schrift geschreven. Om een tweede leven in het Nederlands te gaan leiden, worden ze getranslitereerd. Maar hoe? Vooral de transliteratie van de oeklank blijkt so ms onvoorspelbaar en kan daarom problemen opleveren. Hoe spel je in het Nederlands bijvoorbeeld de naam van de hier te lande inmiddels regelmatig besproken vorm van financiering van ondernemingen waarbij een obligatielening wordt verstrekt waarop geen rente wordt vergoed, maar waarbij de geldverstrekker deelt in de winst op de investering die met de lening wordt gedaan? Als sukuk, soekoek of soukouk? Conform het patroon dat eerder ingeburgerde leenwoorden als soera (Arabisch sura), soenna (Arabisch sunna), soefi (Arabisch sufi) en oemma (Arabisch umma) vaak met oe worden gespeld, zou je in dit geval soekoek verwachten, maar in feite blijkt sukuk de juiste schrijfwijze van dit actuele leenwoord te zijn. Het bewijst in elk geval de stelling dat een woordenboek onmisbaar is voor wie correct wil kunnen spellen. Recentelijk zijn er nogal wat aan de islam verwante financiële termen in het Nederlands terechtgekomen. Soms zijn dat Nederlandse woorden, zoals het in het vorige Jaarboek beschreven halalhypotheek, een hypotheekvorm die gebaseerd is op de islamitische regels met betrekking tot lenen en betalen van rente. Ook in 2007 blijken financiële instellingen zich te laten inspireren door halal vormen van lenen om nieuwe producten op de groeiende markt van allochtonen te introduceren. Een voorbeeld is ijara, een in de moslimwereld gangbare transactiewijze waarbij een zaak na een periode van huur of lease tegen betaling van een resterend bedrag in eigendom kan worden verkregen. Door de halalisering van de financiële wereld wordt ook onze economie langzamerhand Multicultureel.

5 Van blogware tot qubit Een van de opvallendste taalontwikkelingen van de laatste tijd is het relatief geringe aantal Engelse leenwoorden dat in het Nederlands geïntroduceerd wordt. Het overnemen van Engelse leenwoorden hangt vaak samen met de introductie van uit de Angelsaksische wereld afkomstige technologische snufjes; het ontbreken van grote aantallen Engelstalige leenwoorden zou dan ook een indicatie kunnen zijn voor het ontbreken van grootschalige technologische ontwikkelingen. Overigens is er nog steeds een permanente onderstroom van Engelstalige leenwoorden, die verband houden met de internet en (mobiele) communicatie, zoals blogware, bosskey, casemodding en qubit. Van aanbestedingsrecht tot zweetdeken Zijn taaltrends op korte termijn opvallend, op de langere termijn blijken sommige van deze trends juist de wanen van de dag van gisteren te zijn. Ook de bijbehorende woorden kunnen daardoor al snel zeer gedateerd worden, waardoor opname ervan in een woordenboek als de Grote Van Dale niet gerechtvaardigd is. Van de woorden die in de recente periode zijn ontstaan, hebben vooral de onopvallende, meteen al alledaags ogende woorden de grootste kans te beklijven. Woorden als aanbestedingsrecht, bejegeningsprofiel, containerstraat, expertgroep, huisverbod, misdaadwinst, ouderverstoting, risicogezin, stempost, trimvest, veterkous en zweetdeken. Het is een greep uit de vele honderden, zo niet duizenden onopvallende woorden die jaarlijks weer ontstaan en waardoor het Nederlands duurzaam wordt uitgebreid. Bovendien zijn het deze gewone woorden die maken dat ongewone, aan trends gekoppelde woorden (kortstondig) kunnen schitteren.

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE . > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat

Nadere informatie

Directoraat-Generaal Wetgeving, Internationale Aangelegenheden, Integratie en Vreemdelingenzaken

Directoraat-Generaal Wetgeving, Internationale Aangelegenheden, Integratie en Vreemdelingenzaken α inisterie van Justitie Directoraat-Generaal Wetgeving, Internationale Aangelegenheden, Integratie en Vreemdelingenzaken Directie Integratie en Inburgering Postadres: Postbus 20301, 2500 EH Den Haag Aan

Nadere informatie

Lexicografie. Inhoudsopgave. Tom Ruette. 1 Inleiding 2. 2 Opnamecriteria 3 2.1 Van Dale Groot Woordenboek... 3 2.2 Redactie... 5

Lexicografie. Inhoudsopgave. Tom Ruette. 1 Inleiding 2. 2 Opnamecriteria 3 2.1 Van Dale Groot Woordenboek... 3 2.2 Redactie... 5 Lexicografie Tom Ruette 2007 Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 2 Opnamecriteria 3 2.1 Van Dale Groot Woordenboek.................. 3 2.2 Redactie.............................. 5 3 Descriptieve aanpak 6 4 Case-study:

Nadere informatie

De aanslagen in Noorwegen en de houding t.o.v. de Islamieten in West-Europa

De aanslagen in Noorwegen en de houding t.o.v. de Islamieten in West-Europa De aanslagen in Noorwegen en de houding t.o.v. de Islamieten in West-Europa In Noorwegen zijn er twee aanslagen gepleegd door een Noor. Hij pleegde een aanslag op het gebouw van het Ministerie van Justitie

Nadere informatie

Eindexamen maatschappijleer vwo 2008-I

Eindexamen maatschappijleer vwo 2008-I Opgave 1 Tbs ter discussie 1 maximumscore 2 beveiliging van de samenleving Voorbeeld van juiste toelichting bij beveiliging van de samenleving: In de tekst staat dat er steeds minder mensen uitstromen

Nadere informatie

SHARIA ISLAM TUSSEN RECHT EN MAURITS BERGER

SHARIA ISLAM TUSSEN RECHT EN MAURITS BERGER SHARIA ISLAM TUSSEN RECHT EN POLITIEK MAURITS BERGER Boom Juridische uitgevers Den Haag 2006 INHOUD HOOFDSTUK 1 - DE REGELS VAN EEN IDEAAL 1 Deel I Sharia als oud recht 9 HOOFDSTUK 2 - DE KORAN ALS GRONDWET

Nadere informatie

32 Taalbeschouwing. 1 Inleiding

32 Taalbeschouwing. 1 Inleiding DC 32 Taalbeschouwing 1 Inleiding Taalbeschouwing betekent letterlijk: het beschouwen van de taal. Dus, het gaat niet over taalgebruik, maar over bestuderen van het verschijnsel taal. Als je kijkt naar

Nadere informatie

Welke hypotheek past bij mijn persoonlijke en financiële situatie?

Welke hypotheek past bij mijn persoonlijke en financiële situatie? Welke hypotheek past bij mijn persoonlijke en financiële situatie? Stappenplan Wat voor hypotheek past bij mij EEN ONDERNEMING VAN ABN AMRO BANK N.V. WELKE HYPOTHEEK PAST BIJ MIJ? Je hebt je pijlen gericht

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Voorwoord 5. Inleiding 11

Inhoudsopgave. Voorwoord 5. Inleiding 11 Inhoudsopgave Voorwoord 5 Inleiding 11 1 Eerste verkenning 15 1.1 Waarom is kennis van religie belangrijk voor journalisten? 16 1.2 Wat is religie eigenlijk? 18 1.2.1 Substantieel en functioneel 18 1.2.2

Nadere informatie

DOOHHQYRRU0RVOLPVEHVWHPG]RX]LMQ.(suggestie: zorg dat je bruto inkomen de komende jaren

DOOHHQYRRU0RVOLPVEHVWHPG]RX]LMQ.(suggestie: zorg dat je bruto inkomen de komende jaren 6XJJHVWLHVQDDUDDQOHLGLQJYDQGHYHUNHQQHQGHDQDO\VHdeel I: De Nederlandse Bank (DNB) en de Autoriteit Financiële Markten (AFM) DNB hebben een verkennende analyse over Islamitisch financieren gepubliceerd.

Nadere informatie

Eindexamen maatschappijleer vwo 2009 - I

Eindexamen maatschappijleer vwo 2009 - I Opgave 1 De media en de positie van Wilders tekst 1 Is een krant meer dan een spiegel? 5 10 15 20 25 30 35 40 J.A.A. van Doorn Al vaker is opgemerkt dat er in de media soms bijzonder interessante discussies

Nadere informatie

Inleidingen op de thema s Expertmeeting Elektronisch Patiëntendossier

Inleidingen op de thema s Expertmeeting Elektronisch Patiëntendossier Inleidingen op de thema s Expertmeeting Elektronisch Patiëntendossier 9 december 2009 dr. F. W. A. Brom dr.ir. G. Munnichs Thema 1 Kwaliteit gegevens Inleiding door dr. F.W.A. Brom Dames & Heren, Het EPD

Nadere informatie

Drs. A. Reitsma T +31 70 31 42 442 M +31 6 23 52 98 51 E b.reitsma@vfn.nl

Drs. A. Reitsma T +31 70 31 42 442 M +31 6 23 52 98 51 E b.reitsma@vfn.nl Autoriteit Consument & Markt t.a.v. Dhr. Dr. B.M. Overvest Postbus 16326 2500 BH Den Haag Drs. A. Reitsma T +31 70 31 42 442 M +31 6 23 52 98 51 E b.reitsma@vfn.nl Datum: 4 november 2013 Betreft: Onderzoek

Nadere informatie

VSO leerlijn Engels (uitstroom arbeid)

VSO leerlijn Engels (uitstroom arbeid) VSO leerlijn Engels (uitstroom arbeid) LEERLIJN ENGELS VSO Leerlijnen Kerndoelen 1.1. Taalbegrip 1. De leerling leert vertrouwde woorden en basiszinnen te begrijpen die zichzelf, zijn/haar familie en directe

Nadere informatie

Een interpretatie van communicatie Rumi Knoppel

Een interpretatie van communicatie Rumi Knoppel Deel 1 Een interpretatie van communicatie Rumi Knoppel Voorwoord Om te beginnen met het uiteenzetten van een interpretatie van communicatie en de daarbij behorende analyse ben ik gehouden om aan te geven

Nadere informatie

Media en creativiteit. Herfst jaar vier Werkcollege 3

Media en creativiteit. Herfst jaar vier Werkcollege 3 Media en creativiteit Herfst jaar vier Werkcollege 3 Agenda les 3 Introductie schrijfvaardigheden Inhoud Stijl Structuur Huiswerk volgende week Waarom moet ik kunnen schrijven? Kerncompetentie elke HBO

Nadere informatie

Verder met financieren. ABN AMRO West Brabant 10-12-2014

Verder met financieren. ABN AMRO West Brabant 10-12-2014 Verder met financieren ABN AMRO West Brabant 10-12-2014 1. Inhoud 1. Introductie 2. Financieren anno nu 3. Succesfactoren financieringen 4. Internationaal zakendoen 2 Introductie 1. Het loket van de bank

Nadere informatie

14 Hoofdstuk 1: Politieke ruimte voor Nederlanders in het buitenland

14 Hoofdstuk 1: Politieke ruimte voor Nederlanders in het buitenland Inhoudsopgave 6 Inleiding 14 Hoofdstuk 1: Politieke ruimte voor Nederlanders in het buitenland 16 Frankrijk 19 Italië 22 Kroatië 25 Portugal 28 Zwitserland 33 Deelconclusies (I) 34 Hoofdstuk 2: Economische

Nadere informatie

Samenvatting. 1. Procesverloop

Samenvatting. 1. Procesverloop Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2012-273 d.d. 1 oktober 2012 (mr. H.J. Schepen, voorzitter, prof. mr. M.L. Hendrikse en mevrouw mr. A.M.T. Wigger, leden en mevrouw mr. M. Nijland,

Nadere informatie

Europa in de Tweede Kamer

Europa in de Tweede Kamer Europa in de Tweede Kamer Europa krijgt steeds meer invloed op het dagelijks leven van haar burgers, ook in Nederland. Daardoor lijkt het soms alsof de nationale parlementen buiten spel staan. Dat is niet

Nadere informatie

Je Hypotheek in 7 stappen

Je Hypotheek in 7 stappen Je Hypotheek in 7 stappen Stappenplan: Je hypotheek aanvragen en afsluiten EEN ONDERNEMING VAN ABN AMRO BANK N.V. JE HYPOTHEEK IN 7 STAPPEN Je hebt (bijna) een huis gekocht, en weet wat voor hypotheek

Nadere informatie

Succesvol financieren

Succesvol financieren Informatieblad 06-07-14 Succesvol financieren Het is voor bedrijven nog steeds lastig om geld te lenen bij een bank. Maar u bent tegenwoordig voor een financiering niet meer alleen afhankelijk van de bank.

Nadere informatie

LEVENSBESCHOUWELIJKE VORMING ISLAM STUDIEWIJZER 3VWO

LEVENSBESCHOUWELIJKE VORMING ISLAM STUDIEWIJZER 3VWO LEVENSBESCHOUWELIJKE VORMING ISLAM STUDIEWIJZER 3VWO STUDIEWIJZER Let op: alle belangrijke data staan in de studiewijzer vermeld. Je weet dus precies wat je wanneer kan verwachten. Les 1 Culture Clash?

Nadere informatie

Geachte Dames en Heren, geachte Mevrouw van Leeuwen,

Geachte Dames en Heren, geachte Mevrouw van Leeuwen, Geachte Dames en Heren, geachte Mevrouw van Leeuwen, Met grote interesse heb ik uw lezing gevolgd. Ik realiseer mij terdege dat wij vanuit de Koepel van WMO raden u haast een onmogelijk vraag hebben gesteld,

Nadere informatie

De Amsterdamse woningmarkt: voorzichtige stabilisatie

De Amsterdamse woningmarkt: voorzichtige stabilisatie De Amsterdamse woningmarkt: voorzichtige stabilisatie De problemen op de wereldwijde financiële markten hebben de economie inmiddels meer dan twee jaar in haar greep. Vanaf oktober 28 zijn de gevolgen

Nadere informatie

JAARGANG 8 / NUMMER 3 NOVEMBER 2013. Mede mogelijk dankzij:

JAARGANG 8 / NUMMER 3 NOVEMBER 2013. Mede mogelijk dankzij: JAARGANG 8 / NUMMER 3 NOVEMBER 2013 Partners: Mede mogelijk dankzij: VRAAG 1 Verwarrende werkwoorden Schrijfster Joke van Leeuwen heeft met haar boek Feest van het begin de AKO Literatuurprijs gewonnen.

Nadere informatie

HELLAS-GLANA beleidsnotitie klachten

HELLAS-GLANA beleidsnotitie klachten HELLAS-GLANA beleidsnotitie klachten 1. Inhoud 2. Inleiding 1. Inhoud 2. Inleiding 3. Intentie van het beleid op het gebied van klachten 4. Uitvoering beleid 5. Implementatie 6. Bijlage 1 Gemeenschappelijke

Nadere informatie

Woning kopen met Koopgarant Koopgarant, dat is kopen met korting

Woning kopen met Koopgarant Koopgarant, dat is kopen met korting Woning kopen met Koopgarant Koopgarant, dat is kopen met korting Koopgarant, dat is kopen met korting De stap van een woning huren naar een woning kopen is voor veel mensen helaas moeilijk te maken. De

Nadere informatie

De parlementaire democratie is goed voor u, maar niet voor mij

De parlementaire democratie is goed voor u, maar niet voor mij 25 e Van der Leeuw lezing Groningen, 26 oktober 2007 Kader Abdolah De parlementaire democratie is goed voor u, maar niet voor mij Ik spring meteen in het diepe. Een parlementaire democratie is niet geschikt

Nadere informatie

Succesvol financieren

Succesvol financieren Lentink Accountants/Belastingadviseurs brengt onder uw aandacht Succesvol financieren Alternatieve financieringsvormen voor uw bv Huizen, april 2014 1 Introductie Het is voor bedrijven nog steeds lastig

Nadere informatie

Prospectus Masterlening

Prospectus Masterlening Prospectus Masterlening De ABN AMRO Bank N.V. (ABN AMRO) is een financiële dienstverlener die onder andere actief is als aanbieder van kredieten. Op basis van de wetgeving voor financiële dienstverleners

Nadere informatie

Aan de voorzitter van de Tweede Kamer Der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag

Aan de voorzitter van de Tweede Kamer Der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Sector Aan de voorzitter van de Tweede Kamer Der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den Haag

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Dit proefschrift gaat over de invloed van inductieprogramma s op het welbevinden en de professionele ontwikkeling van beginnende docenten, en welke specifieke kenmerken van inductieprogramma s daarvoor

Nadere informatie

Prospectus Internet Voordeel Krediet

Prospectus Internet Voordeel Krediet Prospectus Internet Voordeel Krediet De ABN AMRO Bank N.V. (ABN AMRO) is een financiële dienstverlener die onder andere actief is als aanbieder van kredieten. Op basis van de wetgeving voor financiële

Nadere informatie

Toekomst voor verzekeraars

Toekomst voor verzekeraars Position paper Toekomst voor verzekeraars Position paper ten behoeve van het rondetafelgesprek op 11 juni 2015 van de vaste commissie voor Financiën van de Tweede Kamer naar aanleiding van het rapport

Nadere informatie

Stoppen als huisarts: trends in aantallen en percentages

Stoppen als huisarts: trends in aantallen en percentages Dit rapport is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen worden gebruikt met bronvermelding. Stoppen als huisarts: trends in aantallen en percentages Een analyse van de huisartsenregistratie over de

Nadere informatie

Algemene Voorwaarden. Dekker Design Goes ALGEMEEN

Algemene Voorwaarden. Dekker Design Goes ALGEMEEN Algemene Voorwaarden ALGEMEEN Door de website van te bezoeken en te gebruiken, geeft u aan dat u deze gebruiksvoorwaarden aanvaardt zonder beperking of voorbehoud. Indien een van de bepalingen van deze

Nadere informatie

Informatieboekje (voor)lezen

Informatieboekje (voor)lezen Informatieboekje (voor)lezen Welkom op basisschool Het Mozaïek Algemeen Uw kind is in een ontwikkelingsfase gekomen waarbij hij/zij met regelmaat in contact komt te staan met andere kinderen / volwassenen.

Nadere informatie

Openingsgebeden INHOUD

Openingsgebeden INHOUD Openingsgebeden De schuldbelijdenis herzien Openingsgebeden algemeen Openingsgebeden voor kinderen Openingsgebeden voor jongeren INHOUD De schuldbelijdenis herzien De schuldbelijdenis heeft in de openingsritus

Nadere informatie

De richtprijs voor een lezing is 400,- excl. reiskosten. Voor een workshop zijn de kosten afhankelijk van de invulling van de workshop.

De richtprijs voor een lezing is 400,- excl. reiskosten. Voor een workshop zijn de kosten afhankelijk van de invulling van de workshop. Lezingen Een lezing duurt 45 minuten tot een uur, gevolgd door de mogelijkheid om vragen te stellen en te discussiëren. De lezingen worden op locatie gegeven. Workshops Meer dan tijdens een lezing zijn

Nadere informatie

1. Lees de tekst met het stappenplan. Kom je nog moeilijke woorden tegen in de tekst? Gebruik dan de woordhulp.

1. Lees de tekst met het stappenplan. Kom je nog moeilijke woorden tegen in de tekst? Gebruik dan de woordhulp. Tekst lezen 1. Lees de tekst met het stappenplan. Kom je nog moeilijke woorden tegen in de tekst? Gebruik dan de woordhulp. 2. Er staan een aantal moeilijke woorden in de tekst. Hieronder staat een rijtje.

Nadere informatie

Prospectus Privélimiet Plus

Prospectus Privélimiet Plus Prospectus Privélimiet Plus De ABN AMRO Bank N.V. (ABN AMRO) is een financiële dienstverlener die onder andere actief is als aanbieder van kredieten. Op basis van de wetgeving voor financiële dienstverleners

Nadere informatie

Speech na afloop van de laatste plenaire Kamervergadering van 2015 Door de tijdelijke Voorzitter van de Tweede Kamer, Khadija Arib

Speech na afloop van de laatste plenaire Kamervergadering van 2015 Door de tijdelijke Voorzitter van de Tweede Kamer, Khadija Arib Speech na afloop van de laatste plenaire Kamervergadering van 2015 Door de tijdelijke Voorzitter van de Tweede Kamer, Khadija Arib Beste collega s, Voordat ik de laatste vergadering van 2015 sluit, wil

Nadere informatie

TE KOOP 149.000,-- K.K. Einsteinlaan 131 1171 VR BADHOEVEDORP

TE KOOP 149.000,-- K.K. Einsteinlaan 131 1171 VR BADHOEVEDORP TE KOOP 149.000,-- K.K. Einsteinlaan 131 1171 VR BADHOEVEDORP 105 Schitterend gelegen 3-kamer appartement met twee balkons!! Dit ruim opgezette appartement is gelegen op de tweede verdieping van een goed

Nadere informatie

Uitspraak van de Commissie van Beroep d.d. 22 november 2010

Uitspraak van de Commissie van Beroep d.d. 22 november 2010 Uitspraak GCHB 397-H90020 Zorgplicht hypotheekadviseur i.v.m. termijn financieringsvoorbehoud. 'eigen schuld' cliënt. Bekijk de uitspraak in eerste aanleg Uitspraak van de Commissie van Beroep d.d. 22

Nadere informatie

Deze voorwaarden gelden voor alle geleverde diensten, aanbiedingen en iedere overeenkomst.

Deze voorwaarden gelden voor alle geleverde diensten, aanbiedingen en iedere overeenkomst. Algemene voorwaarden Disclaimer De informatie op mijn website is met zorgvuldigheid samengesteld. Typisch-M wijst alle aansprakelijkheid voor onvolkomenheden, onjuistheden en de gevolgen hiervan af. Aan

Nadere informatie

Transfer en toegang tot Universele Grammatica in tweedetaalverwerving door volwassenen

Transfer en toegang tot Universele Grammatica in tweedetaalverwerving door volwassenen Samenvatting Transfer en toegang tot Universele Grammatica in tweedetaalverwerving door volwassenen Negen casestudies naar de verwerving van het Engels, Duits en Zweeds door volwassen moedertaalsprekers

Nadere informatie

dat organisaties als Sharia4Belgium en steekpartijen in metrostations die vooroordelen in de hand werken.

dat organisaties als Sharia4Belgium en steekpartijen in metrostations die vooroordelen in de hand werken. 1 Toespraak door viceminister-president en Vlaams minister van Bestuurszaken, Binnenlands Bestuur, Inburgering, Toerisme en Vlaamse Rand Geert BOURGEOIS Bezoek aan de Al Fath Moskee Gent, 16 juni 2012

Nadere informatie

FAILLISSEMENTSVERSLAG NR. 1 EX ARTIKEL 73A FAILLISSEMENTSWET. Naam: DATA PROTECTORS B.V. h.o.d.n. BUNKERINFRA DATACENTERS, FALCONY en COUNTRYCLOUD

FAILLISSEMENTSVERSLAG NR. 1 EX ARTIKEL 73A FAILLISSEMENTSWET. Naam: DATA PROTECTORS B.V. h.o.d.n. BUNKERINFRA DATACENTERS, FALCONY en COUNTRYCLOUD FAILLISSEMENTSVERSLAG NR. 1 EX ARTIKEL 73A FAILLISSEMENTSWET Datum: 7 juli 2015 Naam: DATA PROTECTORS B.V. h.o.d.n. BUNKERINFRA DATACENTERS, FALCONY en COUNTRYCLOUD Adres: Zomerweg no. 0, 4481 CA Kloetinge

Nadere informatie

Prospectus. Doorlopend krediet. Santander Consumer Finance Benelux B.V.

Prospectus. Doorlopend krediet. Santander Consumer Finance Benelux B.V. Prospectus Doorlopend krediet Santander Consumer Finance Benelux B.V. Santander Consumer Finance Benelux B.V. (hierna Santander) is als kredietverstrekker geregistreerd bij de Autoriteit Financiële Markten

Nadere informatie

GOEDE REIS! MAGAZINE GRATIS EDITIE. Ik vind het een eer om oude muziekstukken te mogen zingen. Na acht maanden fietsen, word je wel spiritueel

GOEDE REIS! MAGAZINE GRATIS EDITIE. Ik vind het een eer om oude muziekstukken te mogen zingen. Na acht maanden fietsen, word je wel spiritueel Reisbeken(d)tenissen Tania Kross Ik vind het een eer om oude muziekstukken te mogen zingen Way of life Na acht maanden fietsen, word je wel spiritueel GRATIS EDITIE Kijkje in de keuken Er wordt hard gewerkt

Nadere informatie

Thije Adams KUNST. Wordt een mens daar beter van? vangennep amsterdam

Thije Adams KUNST. Wordt een mens daar beter van? vangennep amsterdam Thije Adams KUNST Wordt een mens daar beter van? vangennep amsterdam Inhoud Vooraf 5 I. Inleiding 7 II. Wat doen wij met kunst? 9 III. Wat doet kunst met ons? 42 IV. Plato en Rousseau 59 V. Onzekerheid

Nadere informatie

= = = = = = =jáåçéêüéçéå. =téäòáàå. Het TOPOI- model

= = = = = = =jáåçéêüéçéå. =téäòáàå. Het TOPOI- model éêçîáååáéi á ã Ä ì ê Ö O Ç É a áê É Åí áé téäòáàå jáåçéêüéçéå Het TOPOI- model In de omgang met mensen, tijdens een gesprek stoten we gemakkelijk verschillen en misverstanden. Wie zich voorbereidt op storingen,

Nadere informatie

Module 3. Hoe gebruik ik informatie op een correcte manier? www.thomasmore.be/bibliotheek

Module 3. Hoe gebruik ik informatie op een correcte manier? www.thomasmore.be/bibliotheek www.thomasmore.be/bibliotheek Module 3 Hoe gebruik ik informatie op een correcte manier? Gebaseerd op de tutorials informatievaardigheden van Bibliotheek Letteren - K.U.Leuven Hoe gebruik ik informatie

Nadere informatie

Nieuwsbrief Maatschap Soestdijk

Nieuwsbrief Maatschap Soestdijk Nieuwsbrief Maatschap Soestdijk Januari 2013 VERZOEK OM BIJSTORTING LEES DIT ZORGVULDIG Inleiding Het is ons gebleken dat niet alle maten onze nieuwsbrief van november 2012 hebben ontvangen. Deze gaat

Nadere informatie

Instructie: Landenspel light

Instructie: Landenspel light Instructie: Landenspel light Korte omschrijving werkvorm In dit onderdeel vormen groepjes leerlingen de regeringen van verschillende landen. Ieder groepje moet uiteindelijk twee werkbladen (dus twee landen)

Nadere informatie

Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's-gravenhage

Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's-gravenhage > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's-gravenhage Directie Financiële Markten Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag

Nadere informatie

Nieuwsbrief artikel 55ab Wet bodembescherming (Wbb): Aan de slag met de aanpak van de spoedlocaties

Nieuwsbrief artikel 55ab Wet bodembescherming (Wbb): Aan de slag met de aanpak van de spoedlocaties Nieuwsbrief artikel 55ab Wet bodembescherming (Wbb): Aan de slag met de aanpak van de spoedlocaties Beste collega s, De Wet bodembescherming is per 1 februari ondermeer gewijzigd om belemmeringen voor

Nadere informatie

SOCIALE MONITORING EN POLITIEK

SOCIALE MONITORING EN POLITIEK SOCIALE MONITORING EN POLITIEK Versie: 1.0 Auteur: Martijn Kriens Datum: 27-09-2012 INLEIDING Sociale media maakt het mogelijk om zonder beperking van ruimte en tijd met grote, wisselende groepen mensen

Nadere informatie

Avicenna College. Programma van toetsing en afsluiting Schooljaar 2014-2015 401 HAVO 5

Avicenna College. Programma van toetsing en afsluiting Schooljaar 2014-2015 401 HAVO 5 Avicenna College Programma van toetsing en afsluiting Schooljaar 2014-2015 401 HAVO 5 Profielwerkstuk (PWS) Leerjaar havo 5 en vwo 6 Het profielwerkstuk (PWS) is een verplicht onderdeel van je eindexamen.

Nadere informatie

1Publiceer niet alleen informa=e over het primaire proces maar ook alle informa=e

1Publiceer niet alleen informa=e over het primaire proces maar ook alle informa=e Vijf aanbevelingen voor een Open Tweede Kamer Publiceer alle parlementaire documenten (inclusief de Handelingen) op zo n manier dat ze geschikt zijn voor geautoma=seerd hergebruik Dat wil zeggen dat de

Nadere informatie

Examen HAVO. Nederlands. tijdvak 1 woensdag 16 mei 13.30-16.30 uur. Bij dit examen hoort een bijlage.

Examen HAVO. Nederlands. tijdvak 1 woensdag 16 mei 13.30-16.30 uur. Bij dit examen hoort een bijlage. Examen HAVO 2007 tijdvak 1 woensdag 16 mei 13.30-16.30 uur Nederlands Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 22 vragen en een samenvattingsopdracht. Voor dit examen zijn maximaal 49 punten

Nadere informatie

8% ACHTERGESTELDE OBLIGATIELENING

8% ACHTERGESTELDE OBLIGATIELENING 8% ACHTERGESTELDE OBLIGATIELENING 27 Januari 2015 DG press HoldinG B.V. Hallseweg 21 6964 AJ Hall 0313-671911 Inleiding U kunt geld uitlenen aan ons, DG press HoldinG B.V. (in deze brochure DG press genoemd).

Nadere informatie

ARUP studie Groningen 2013

ARUP studie Groningen 2013 ARUP studie Groningen 2013 Strategie voor structurele versteviging van gebouwen Nederlandse samenvatting Issue 17 januari 2014 Nederlandse samenvatting 1 Inleiding Dit rapport omvat een samenvatting van

Nadere informatie

DERDE OPENBAAR VERSLAG EX ART. 73A FAILLISSEMENTSWET

DERDE OPENBAAR VERSLAG EX ART. 73A FAILLISSEMENTSWET DERDE OPENBAAR VERSLAG EX ART. 73A FAILLISSEMENTSWET Naam gefailleerde : Fruitlounge Media B.V. Faillissementsnummer : 08/93 F Datum uitspraak : 12 februari 2008 Datum verslag : 11 november 2008 Curator

Nadere informatie

Onderzoeksresultaten ICT Barometer over de meerwaarde van ICT in de kinderopvang

Onderzoeksresultaten ICT Barometer over de meerwaarde van ICT in de kinderopvang Onderzoeksresultaten ICT Barometer over de meerwaarde van ICT in de kinderopvang Door: ICTvoorKinderopvang.nl Introductie Met dit onderzoek brengt ICT voor Kinderopvang de actuele trends in beeld over

Nadere informatie

OVERDENKING Wij volgen een leesrooster en daarin staat de tekst uit Deuteronomium aangegeven. Ik heb dat netjes gevolgd. Maar ik heb twee verzen meer

OVERDENKING Wij volgen een leesrooster en daarin staat de tekst uit Deuteronomium aangegeven. Ik heb dat netjes gevolgd. Maar ik heb twee verzen meer OVERDENKING Wij volgen een leesrooster en daarin staat de tekst uit Deuteronomium aangegeven. Ik heb dat netjes gevolgd. Maar ik heb twee verzen meer gelezen dan eigenlijk stond aangegeven. Die gaan over

Nadere informatie

Vaardigheden. 1. Q1000 Spelling- en grammatica 2. Q1000 Nauwkeurigheid 3. Q1000 Typevaardigheid 4. Q1000 Engels taalniveau

Vaardigheden. 1. Q1000 Spelling- en grammatica 2. Q1000 Nauwkeurigheid 3. Q1000 Typevaardigheid 4. Q1000 Engels taalniveau Vaardigheden Wat zijn vaardigheden? Vaardigheden geven aan waar iemand bedreven in is. Ze zijn meestal aan te leren. Voorbeelden van vaardigheden zijn typen en kennis van het Nederlands. Wat meet Q1000

Nadere informatie

Prospectus Studentenlimiet

Prospectus Studentenlimiet Prospectus Studentenlimiet De ABN AMRO Bank N.V. (ABN AMRO) is een financiële dienstverlener die onder andere actief is als aanbieder van kredieten. Op basis van de wetgeving voor financiële dienstverleners

Nadere informatie

Regio Amsterdam. Kantorenvisie. Januari 2010. Amstelveen. 40% minder opname kantoorruimte. Grootste transacties. 40% minder opname kantoorruimte

Regio Amsterdam. Kantorenvisie. Januari 2010. Amstelveen. 40% minder opname kantoorruimte. Grootste transacties. 40% minder opname kantoorruimte Research Kantorenvisie Regio Amsterdam Januari 2010 40% minder opname kantoorruimte De negatieve economische ontwikkelingen in Nederland in 2009 hebben bijgedragen aan een terugval in de opname van kantoorruimte

Nadere informatie

DNB president Noud Wellink in magazine De Actuaris maart 2009. Ik vraag me af waarom mensen zo vanuit de heup schieten

DNB president Noud Wellink in magazine De Actuaris maart 2009. Ik vraag me af waarom mensen zo vanuit de heup schieten DNB president Noud Wellink in magazine De Actuaris maart 2009 Ik vraag me af waarom mensen zo vanuit de heup schieten De kredietcrisis biedt menigeen een ideaal platform om zich op te werpen als deskundige

Nadere informatie

IVO onderzoek De kaarten op tafel. Rapport juni 2010. Samenvatting en conclusies. o Onderzoeksvraag 1: In welke mate is poker verslavend?

IVO onderzoek De kaarten op tafel. Rapport juni 2010. Samenvatting en conclusies. o Onderzoeksvraag 1: In welke mate is poker verslavend? IVO onderzoek De kaarten op tafel Rapport juni 2010 Samenvatting en conclusies o Onderzoeksvraag 1: In welke mate is poker verslavend? Poker bevat onmiskenbaar elementen van een verslavend spel. Het kan

Nadere informatie

Examen HAVO. Nederlands. tijdvak 1 maandag 19 mei 13.30-16.30 uur. Bij dit examen hoort een bijlage.

Examen HAVO. Nederlands. tijdvak 1 maandag 19 mei 13.30-16.30 uur. Bij dit examen hoort een bijlage. Examen HAVO 2008 tijdvak 1 maandag 19 mei 13.30-16.30 uur Nederlands Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 22 vragen en een samenvattingsopdracht. Voor dit examen zijn maximaal 53 punten

Nadere informatie

Moeilijke besluiten voor de Europese Raad

Moeilijke besluiten voor de Europese Raad Moeilijke besluiten voor de Europese Raad Korte omschrijving: Leerlingen gaan aan de slag met actuele Europese dilemma s. Er zijn vijf dilemma s. U kunt zelf kiezen welke dilemma s u aan de orde stelt.

Nadere informatie

WERKPROGRAMMA KAPITAAL AANVRAAG EUROVERGUNNING

WERKPROGRAMMA KAPITAAL AANVRAAG EUROVERGUNNING 1 Werkprogramma bepaling minimaal aanwezig risicodragend kapitaal in nieuw op te richten ondernemingen of recent opgerichte ondernemingen van beroepsvervoerders 1. Regelgeving Op grond van de Wet wegvervoer

Nadere informatie

612671 Speelkaarten.indd 1 12-06-2006 16:14:06

612671 Speelkaarten.indd 1 12-06-2006 16:14:06 NEDERLANDS > Mondeling taalonderwijs De leerlingen leren informatie te verwerven uit gesproken taal. Ze leren tevens die informatie, mondeling of schriftelijk, gestructureerd weer te geven. 1 612671 Speelkaarten.indd

Nadere informatie

40 jaar Vlaams parlement

40 jaar Vlaams parlement Hugo Vanderstraeten 40 kaarsjes eenheidsstaat of een unitaire staat: één land met één parlement en één regering. De wetten van dat parlement golden voor alle Belgen. In de loop van de 20ste eeuw hadden

Nadere informatie

Concept 20150928. Bestuursorgaan: College Burgemeester en Wethouders gemeente Huizen.

Concept 20150928. Bestuursorgaan: College Burgemeester en Wethouders gemeente Huizen. Concept 20150928 RAPPORT Een onderzoek naar voor de inwoner onbegrijpelijke informatie, communicatie die te wensen overlaat, onduidelijke besluitvorming en procedurele fouten door de Afdeling Maatschappelijke

Nadere informatie

N. Buitelaar, psychiater en V. Yildirim, psycholoog. Beiden werkzaam bij Altrecht Centrum ADHD Volwassenen.

N. Buitelaar, psychiater en V. Yildirim, psycholoog. Beiden werkzaam bij Altrecht Centrum ADHD Volwassenen. ADHD Wachtkamerspecial Onderbehandeling van ADHD bij allochtonen: kinderen en volwassenen N. Buitelaar, psychiater en V. Yildirim, psycholoog. Beiden werkzaam bij Altrecht Centrum ADHD Volwassenen. Inleiding

Nadere informatie

B.U.N. Boeddhistische Unie Nederland Vereniging van boeddhistische groeperingen in Nederland

B.U.N. Boeddhistische Unie Nederland Vereniging van boeddhistische groeperingen in Nederland Amsterdam, 24-11-2014 Boeddhisten in Nederland een inventarisatie Er zijn twee vragen die boeddhisten in Nederland al jaren bezig houden: 1. Wat is een boeddhist 2. Hoeveel boeddhisten zijn er in Nederland

Nadere informatie

BS2009023484 Kamervragen over het uitdelen van korans in Afghanistan. Hierbij bied ik u de antwoorden aan op de volgende vragen:

BS2009023484 Kamervragen over het uitdelen van korans in Afghanistan. Hierbij bied ik u de antwoorden aan op de volgende vragen: Postbus 20701 2500 ES Den Haag Telefoon (070) 318 81 88 Fax (070) 318 78 88 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein 2 2511 CR Den Haag Datum 8 januari 2010 Ons kenmerk Onderwerp

Nadere informatie

Voorstel van de Taakgroep Vernieuwing Basisvorming voor nieuwe kerndoelen onderbouw VO

Voorstel van de Taakgroep Vernieuwing Basisvorming voor nieuwe kerndoelen onderbouw VO Voorstel van de Taakgroep Vernieuwing Basisvorming voor nieuwe kerndoelen onderbouw VO Voorstel van de Taakgroep Vernieuwing Basisvorming voor nieuwe kerndoelen onderbouw VO Onderdeel van de eindrapportage

Nadere informatie

Opinieonderzoek toekomst financiële sector

Opinieonderzoek toekomst financiële sector Opinieonderzoek toekomst financiële sector Presentatie afsluitende bijeenkomst 24 november Lessen en vragen voor de toekomst Martijn Lampert 1 Vertrouwen Betekenis (Van Dale): 1. Met zekerheid hopen 2.

Nadere informatie

Belgisch-Nederlands en de taalnorm in woordenboeken en taaladvisering 1

Belgisch-Nederlands en de taalnorm in woordenboeken en taaladvisering 1 Ronde 5 Peter Debrabandere Katholieke Hogeschool Brugge-Oostende Neerlandia/Nederlands van Nu Contact: peter.debrabandere@khbo.be 8 Belgisch-Nederlands en de taalnorm in woordenboeken en taaladvisering

Nadere informatie

Taaljournaal Leerlijnenoverzicht - Lezen

Taaljournaal Leerlijnenoverzicht - Lezen Taaljournaal Leerlijnenoverzicht - Lezen 1.1 Eigen kennis 1.1.1 Kinderen kunnen hun eigen kennis activeren, m.a.w. ze kunnen aangeven wat ze over een bepaald onderwerp al weten en welke ervaringen ze er

Nadere informatie

Uitslag onderzoek: rechtszaak Geert Wilders EenVandaag Opiniepanel 14-01-2010 30.000 deelnemers

Uitslag onderzoek: rechtszaak Geert Wilders EenVandaag Opiniepanel 14-01-2010 30.000 deelnemers Uitslag onderzoek: rechtszaak Geert Wilders EenVandaag Opiniepanel 14-01-2010 30.000 deelnemers Bent u op de hoogte van dit proces tegen Geert Wilders of bent u dat niet? Ja, daarvan ben ik heel goed op

Nadere informatie

Succesvol financieren Alternatieve financieringsvormen voor uw bv

Succesvol financieren Alternatieve financieringsvormen voor uw bv Met de helpende hand van de overheid meer kans van slagen Succesvol financieren Alternatieve financieringsvormen voor uw bv Het is voor bedrijven nog steeds lastig om geld te lenen bij een bank. Maar u

Nadere informatie

Vlaams Parlement - Vragen en Antwoorden - Nr.8 - Mei-Juni 2009-25-

Vlaams Parlement - Vragen en Antwoorden - Nr.8 - Mei-Juni 2009-25- Vlaams Parlement - Vragen en Antwoorden - Nr.8 - Mei-Juni 2009-25- VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN KRIS PEETERS MINISTER-PRESIDENT VAN DE VLAAMSE REGERING, VLAAMS MINISTER VAN INSTITUTIONELE HERVORMINGEN,

Nadere informatie

Aflevering 5 - Advies over oversluiten

Aflevering 5 - Advies over oversluiten Aflevering 5 - Advies over oversluiten Het aangaan van een hypothecair krediet is voor consumenten een belangrijke beslissing. De kosten en aflossing van deze lening hebben voor langere termijn grote invloed

Nadere informatie

FAILLISSEMENTSVERSLAG

FAILLISSEMENTSVERSLAG Pagina 1 van 8 FAILLISSEMENTSVERSLAG FAILLISSEMENTSVERSLAG NR. 1 EX ARTIKEL 73A FAILLISSEMENTSWET Datum: 27 januari 2015 Naam: DE GROEN HOLDING B.V. Adres: Energieweg 13, 4691 SE Tholen Insolventienummer:

Nadere informatie

De WMO-factor Ouderenbonden in Veldhoven: hun WMO-gerelateerde werk

De WMO-factor Ouderenbonden in Veldhoven: hun WMO-gerelateerde werk De WMO-factor Ouderenbonden in Veldhoven: hun WMO-gerelateerde werk 1 2 Jaap van der Sar Stichting Oikos 3 Aanleiding tot dit onderzoek Medio 2012 heeft Oikos het maatschappelijk rendement bepaald van

Nadere informatie

11111111"111111~'I"llflllll'IIIIIII""IIIIIIIIIIIII"I~i'l11

11111111111111~'Illflllll'IIIIIIIIIIIIIIIIIIIII~i'l11 SP fractie Breda www.breda.sp.nl Stadserf 1 4811 XS Breda T: 0765294332 E: breda@sp.nl 11111111"111111~'I"llflllll'IIIIIII""IIIIIIIIIIIII"I~i'l11 BRD 2 0 1 1 2 2 0 3 3 Aan het College van Burgemeester

Nadere informatie

Met als stelling: Illegaal muziek downloaden moet verboden worden gingen de remmen los.

Met als stelling: Illegaal muziek downloaden moet verboden worden gingen de remmen los. Verhitte discussies zijn de signatuur geweest van de debatten die zich drie dagen hebben afgespeeld. Leerlingen van verscheidene scholen uit Limburg hebben zich gebogen over actuele politieke vraagstukken.

Nadere informatie

FAILLISSEMENTSVERSLAG Nummer: 6 Datum: 23 november 2015

FAILLISSEMENTSVERSLAG Nummer: 6 Datum: 23 november 2015 FAILLISSEMENTSVERSLAG Nummer: 6 Datum: 23 november 2015 In dit verslag wordt de volgorde aangehouden uit het vorige verslag. Als geen nieuwe ontwikkelingen te melden zijn, maar nog wel te verwachten, wordt

Nadere informatie

Milieumanagement & Duurzaam Ondernemen

Milieumanagement & Duurzaam Ondernemen Milieumanagement & Duurzaam Ondernemen Milieumanagement en duurzaam ondernemen Duurzaam ondernemen en milieumanagement zijn begrippen die vaak, bijna onbewust, gekoppeld worden aan milieubelastende sectoren

Nadere informatie

2012-2016. Beleidsplan Beraadgroep Samenlevingsvragen 2012-2016. Hettie Pott-Buter Trinus Hoekstra Greetje Witte-Rang

2012-2016. Beleidsplan Beraadgroep Samenlevingsvragen 2012-2016. Hettie Pott-Buter Trinus Hoekstra Greetje Witte-Rang 2012-2016 Hettie Pott-Buter Trinus Hoekstra Greetje Witte-Rang Beleidsplan Beraadgroep Samenlevingsvragen 2012-2016 Augustus 2012 0 Inhoud Inleiding... 1 Geschiedenis van de Beraadgroep Samenlevingsvragen...

Nadere informatie