Lexicografie. Inhoudsopgave. Tom Ruette. 1 Inleiding 2. 2 Opnamecriteria Van Dale Groot Woordenboek Redactie... 5

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Lexicografie. Inhoudsopgave. Tom Ruette. 1 Inleiding 2. 2 Opnamecriteria 3 2.1 Van Dale Groot Woordenboek... 3 2.2 Redactie... 5"

Transcriptie

1 Lexicografie Tom Ruette 2007 Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 2 Opnamecriteria Van Dale Groot Woordenboek Redactie Descriptieve aanpak 6 4 Case-study: beurtbalkje 7 5 Hands-on: web2.0 woordenboek 7 1

2 1 Inleiding Een verklarend woordenboek is een selectieve representatie van de woordenschat van een taal. Zelfs lijvige woordenboeken als de Van Dale Groot Woordenboek der Nederlandse Taal (GVD) omvatten niet de volledige woordenschat van het Nederlands. Een taal is immers oneindig: er kunnen altijd nieuwe woorden worden gemaakt. Die nieuwe woorden kunnen op verschillende manieren ontstaan. De meest voorkomende manier is door samenstelling, maar ook volledige nieuwvormingen zijn niet uitgesloten. De laatste editie van de GVD (veertiende editie, 2005) telt trefwoorden. Een trefwoord wordt ook wel eens lemma (meervoud: lemmata) genoemd. Daarvan zijn er pakweg 9000 nieuw ten opzichte van de vorige versie. Dat betekent niet dat er 9000 woorden meer staan in de GVD14 dan in de GVD13. De redacteurs van de GVD hebben ongetwijfeld ook woorden geschrapt. Net zoals er woorden ontstaan, verdwijnen er ook woorden. Lexicografie is een wetenschap, en wetenschappen leggen zichzelf strikte regels op. In de lexicografie hebben die regels onder meer te maken met de keuze van de lemmata. De redacteurs van een woordenboek hebben toegang tot een verzameling van teksten, die zo gekozen zijn dat ze een goede benadering geven van de taal. Zo een verzameling noemt men een corpus. Als zo een corpus een goede benadering is van de taal - dat hangt van vele factoren af - spreekt men van een representatief corpus. De teksten voor het Van Dale corpus komen uit tijdschriften en kranten. Uit die teksten halen de redacteurs de trefwoorden op basis van strikte regels. Merk op dat er hier al een eerste, weliswaar impliciete beperking optreedt in de keuze van de lemmata: er wordt geen 2

3 rekening gehouden met gesproken taal, enkel met geschreven taal. Er is een van oudsher groot verschil tussen gesproken en geschreven taal. Een interessante ontwikkeling voor de taalkunde, het wetenschappelijke domein waarin de lexicografie wordt bedreven, is het ontstaan van overgangsvormen zoals MSN-taal, blogs en fora. Daarop schrijft men zoals men spreekt, en zo is het mogelijk om een beter zicht te krijgen op de gesproken taal. 2 Opnamecriteria Het eerste en belangrijkste probleem voor de woordenboekmaker is de precieze omschrijving van hoe woorden in aanmerking kunnen komen voor opname in het woordenboek. Om een goed beeld te krijgen van hoe zulke opnamecriteria eruit kunnen zien, volgen hier (vereenvoudigd) de opnamecriteria van de GVD. 2.1 Van Dale Groot Woordenboek Als een woord in ons corpus minstens drie keer voorkomt in verschillende bronnen, dan is het een algemeen gebruikt en bekend woord en nemen we het op in ons woordenboek. In deze zin zitten meer criteria verborgen dan eerst lijkt. Hieronder worden de drie belangrijkste elementen besproken. Ten eerste is er het al besproken corpus van Van Dale. De samenstelling van een corpus bepaalt de representativiteit van het corpus. De bedoeling is om zo representatief mogelijk te zijn. Voor een lexicograaf is het immers belangrijk om een zo goed mogelijk beeld te schetsen van de te bespreken taal. Een taal bestaat echter uit een hele reeks lagen. Die lagen worden ook registers genoemd. Die registers gaan verder dan het onderscheid tussen geschreven 3

4 en gesproken taal. Een brief naar je oma verschilt zeker van een brief naar de directeur van een school. Een schrijfopdracht voor de les Nederlands verschilt van een stukje in het schoolblad. In het Nederlandse taalgebied speelt ook het verschil tussen Noord- en Zuid-Nederlands een rol. De keuze van teksten bepaalt de structuur van je corpus. Van Dale heeft ervoor gekozen om teksten uit tijdschriften en kranten te nemen voor de GVD. Hiermee sluit Van Dale een deel van de mogelijke registers in het Nederlands uit. Zo een zelf opgelegde beperking wordt niet als een negatief element beschouwd. Enkel door een bewuste beperking van het domein kan een optimale representativiteit worden behaald. Ten tweede is het er element van frequentie: minstens drie keer voorkomen in verschillende bronnen. De keuze voor de frequentie drie is volledig arbitrair, maar wel gemotiveerd. Door drie voorkomens te eisen, worden eenmalige spelfouten en ook de hapax legomena - eenmalige woorden, vaak poëtisch - uitgesloten. De frequentiële filter is vooral een eerste, automatische schifting om het werk van de redacteurs te vereenvoudigen. Ten derde, en ook het laatste punt, is de conclusie van Van Dale dat als iets minstens drie keer voorkomt in hun corpus, dat dan het woord algemeen gebruikt en bekend is. Die conclusie is niet geheel zonder gevaar voor veralgemening. Een eerste probleem is bijvoorbeeld het fenomeen van hardnekkige spelfouten. Daarnaast kan het ook voorkomen dat een of andere medische term drie keer voor komt in het corpus vanwege een bepaald incident. Zulk jargon hoort uiteraard niet thuis in een algemeen woordenboek. Het filteren van die ongewenste resultaten is het werk van de redactie. 4

5 2.2 Redactie Het sprokkelen van trefwoorden voor het woordenboek verloopt quasi-automatisch. Dat automatisch oogsten levert ook ongewenste resultaten op. Die noemt men ruis. Denk bijvoorbeeld aan de vele samenstellingen die de laatste jaren gemaakt worden met moslim-. Of zoals hierboven al werd vermeld: jargon en spelfouten. Om dit te verhelpen, moet een team van redacteurs een verdere selectie maken. Op dat moment kan er niet meer gesproken worden van strikte opnamecriteria. Voor de ene redacteur kan een woord immers jargon zijn, voor een andere een doodnormaal woord. De redacteurs van een woordenboek moeten meer doen dan het fine-tunen van de eerste automatische selectie. Aan elk lemma moet immers ook nog een betekenis toegevoegd worden. Ook hier staan er computerhulpmiddelen ter beschikking. De computer kan een concordantie maken van het trefwoord waarvan de betekenissen moeten beschreven worden. Een concordantie is een lijst van zinnen (contexten) waarin het trefwoord voorkomt. Op die manier kan een redacteur snel zien in welke context een woord wordt gebruikt en welke betekenis het woord in die context heeft. Naast de beschrijving van de actuele stand van het Nederlands, is de GVD ook een archief van het Nederlands uit de periode (circa) In die archief-functie speelt de redactie ook een belangrijke rol. Hogerop bleek al dat er niet alleen trefwoorden bijkomen, maar ook weggaan. Dat verwijderen van trefwoorden lijkt in te gaan tegen de archief-functie. Toch is het verwijderen van bepaalde trefwoorden veroorloofd, als het bijvoorbeeld gaat 5

6 om modieuze en tijdelijke uitspraken. De GVD wil een beeld geven van algemeen gebruikte taal, niet van op elkaar volgende trends. 3 Descriptieve aanpak Een wetenschappelijke aanpak vereist van de redacteurs dat ze afstand nemen van persoonlijke overwegingen. Waardeoordelen zijn niet toegestaan. De makers van een woordenboek proberen de woordenschat van een taal te beschrijven zonder daarbij te zeggen wat goed of slecht zou zijn. Die descriptieve aanpak geldt voor alle wetenschappen. Het blijkt dat juist bij de taalkunde die emotionele afstand soms moeilijk te bewaren is. Het is pas sinds de veertiende editie van de GVD dat de labels die bij de trefwoorden worden geplaatst in theorie volledig waardevrij zijn. Hieronder volgt wat de GVD zelf te zeggen heeft over haar descriptieve aanpak: (GVD, inleiding op de veertiende editie) Ten slotte is er een functie die geen enkel beschrijvend woordenboek zichzelf toekent, maar die het door vele gebruikers wordt toegekend: die van scheidsrechter in geval van twijfel of onzekerheid over de normatieve status van een woord of verbinding. De Grote Van Dale beperkt zijn beschrijving in principe tot de standaardtaal. Daarmee is het een impliciet normatief woordenboek, dat wil zeggen dat elementen in het woordenboek die niet nader gemarkeerd zijn, tot het algemene taalgebruik gerekend worden, terwijl elementen die daar niet toe behoren, maar om bepaalde redenenen vermelding verdienen, gelabeld zijn met tijdsmarkeringen als archasch of verouderd en stilistische markeringen als formeel, informeel of vulgair. 6

7 4 Case-study: beurtbalkje Een interessante case-study is het beurtbalkje-geval. Enkele mensen van TV Gelderland voelden de nood aan een treffend begrip voor het plastieken ding dat jouw aankopen scheidt van vreemde aankopen aan de kassa van de supermarkt. Het woord beurtbalkje werd uitgevonden. De ambitie was om dat woord in de Van Dale te krijgen. De mensen van TV Gelderland hebben dan een website opgericht - - om hun nieuw gevonden woord te verspreiden. Het woord is opgenomen in de nieuwe Dikke Van Dale omdat het woord een bekend begrip is geworden. De website van Van Dale - - gebruikt dezelfde woorden om de opnamecriteria samen te vatten. Na de bespreking van de opnamecriteria van de GVD is het duidelijk hoe Van Dale een bekend begrip definieert. Door de media-aandacht die TV Gelderland zelf kon organiseren, is beurtbalkje een aantal keer voorgekomen in tijdschriften en kranten. Daardoor belandde het in het corpus van Van Dale. Nochtans is het woord volledig artificieel en niet spontaan ontstaan in het taalgebruik. Taalgebruikers die geen aandacht hebben gegeven aan de publiciteit rond beurtbalkje zijn waarschijnlijk niet op de hoogte van het bestaan van dat woord. Toch staat het woord in de GVD. 5 Hands-on: web2.0 woordenboek De belangrijkste moeilijkheid bij het maken van een woordenboek is enerzijds de selectie van de lemmata en anderzijds het be- 7

8 schrijven van de betekenis. Tijdens de productie van het web2.0 woordenboek zullen echter nog vele andere moeilijkheden opduiken. Probeer problemen steeds zo op te lossen dat de idee achter de oplossing ook toepasbaar is op analoge problemen. Deze herbruikbaarheid van oplossingen is een indicatie van een doordachte werkwijze. Een goede lexicograaf weet ook precies het domein af te bakenen waarin zijn woordenboek zich specialiseert. De keuze voor het domein web-2.0 is al een eerste aanzet. De afbakening van het domein kan echter nog een aantal stappen verder gaan. Komt myspace in het woordenboek? Wat dan met Facebook? Of worden die opgenomen onder het lemma sociale media? Onthoud dat juist door een bewuste beperking van het onderzoeksdomein de representativiteit vergroot wordt. Tot slot is er nog een taalkundige bedenking. Het domein web 2.0 is nog erg jong en de woordenschat is nog niet toe aan een standaard. Vanuit een wetenschappelijk en descriptief oogpunt moeten daarom twijfelengevallen als het/de blog objectief aangekaart worden. 8

Belgisch-Nederlands en de taalnorm in woordenboeken en taaladvisering 1

Belgisch-Nederlands en de taalnorm in woordenboeken en taaladvisering 1 Ronde 5 Peter Debrabandere Katholieke Hogeschool Brugge-Oostende Neerlandia/Nederlands van Nu Contact: peter.debrabandere@khbo.be 8 Belgisch-Nederlands en de taalnorm in woordenboeken en taaladvisering

Nadere informatie

AN, BN, NN en een snuifje SN. Regionale variatie in het Nederlands

AN, BN, NN en een snuifje SN. Regionale variatie in het Nederlands . Taalbeschouwing Van Ginneken, J. (2000). Verborgen verleiders. Hoe de media je sturen. Amsterdam: Uitgeverij Boom. Willy Smedts K.U. Leuven Contact: willy.smedts@arts.kuleuven.be Ronde 6 AN, BN, NN en

Nadere informatie

Hoe maak je een werkstuk?

Hoe maak je een werkstuk? Hoe maak je een werkstuk? Je gaat een werkstuk maken. Maar hoe zit een werkstuk nou eigenlijk in elkaar? Hoe moet je beginnen? En hoe kies je nou een onderwerp? Op deze vragen en nog vele anderen krijg

Nadere informatie

Hoe maak je een werkstuk?

Hoe maak je een werkstuk? Hoe maak je een werkstuk? Je gaat een werkstuk maken. Maar hoe zit een werkstuk nou eigenlijk in elkaar? Hoe moet je beginnen? En hoe kies je nou een onderwerp? Op deze vragen en nog vele anderen krijg

Nadere informatie

Een kritische terugblik op honderd jaar taalzorg en taaladvisering in Vlaanderen. En wat brengt de toekomst?

Een kritische terugblik op honderd jaar taalzorg en taaladvisering in Vlaanderen. En wat brengt de toekomst? Ronde 8 Peter Debrabandere Katholieke Hogeschool VIVES Contact: peter.debrabandere@vives.be Een kritische terugblik op honderd jaar taalzorg en taaladvisering in Vlaanderen. En wat brengt de toekomst?

Nadere informatie

Wegwijzer: Een breed publiek aanspreken

Wegwijzer: Een breed publiek aanspreken Wegwijzer: Een breed publiek aanspreken In de meeste gevallen heb je een specifieke doelgroep voor ogen en stem je je taalgebruik op die doelgroep af. Maar soms wil je het brede publiek aanspreken. In

Nadere informatie

Woordenschat. 11. Woordenschat. Opdracht 11.1

Woordenschat. 11. Woordenschat. Opdracht 11.1 11. Woordenschat Opdracht 11.1 Vraag: Wijs aan wat de lexicale woorden zijn in: (a) De bestuurder vergat voor de zoveelste keer bij de halte te stoppen. (b) Kartonnen melkpakken zijn slechter voor het

Nadere informatie

CONCEPT. Tussendoelen Engels onderbouw vo havo/vwo

CONCEPT. Tussendoelen Engels onderbouw vo havo/vwo Tussendoelen Engels onderbouw vo havo/vwo Preambule Voor alle domeinen van Engels geldt dat het gaat om toepassingen van kennis en vaardigheden op thema s die alledaags en vertrouwd zijn. Hieronder worden

Nadere informatie

JAARGANG 8 / NUMMER 3 NOVEMBER 2013. Mede mogelijk dankzij:

JAARGANG 8 / NUMMER 3 NOVEMBER 2013. Mede mogelijk dankzij: JAARGANG 8 / NUMMER 3 NOVEMBER 2013 Partners: Mede mogelijk dankzij: VRAAG 1 Verwarrende werkwoorden Schrijfster Joke van Leeuwen heeft met haar boek Feest van het begin de AKO Literatuurprijs gewonnen.

Nadere informatie

Maken van een woordenboek:4 hoofdfasen

Maken van een woordenboek:4 hoofdfasen Maken van een woordenboek:4 hoofdfasen 1. het maken van een concept + het testen van het concept door middel van proefartikelen hoe moet je woordenboek er inhoudelijk uitzien? 2. opbouw van een materiaalverzameling

Nadere informatie

HOGESCHOOL VOOR WETENSCHAP & KUNST DEPARTEMENT TOEGEPASTE TAALKUNDE. Koningsstraat 336. 1030 Brussel

HOGESCHOOL VOOR WETENSCHAP & KUNST DEPARTEMENT TOEGEPASTE TAALKUNDE. Koningsstraat 336. 1030 Brussel HOGESCHOOL VOOR WETENSCHAP & KUNST DEPARTEMENT TOEGEPASTE TAALKUNDE Koningsstraat 336 1030 Brussel Hoe algemeen is Van Dales Belgisch-Nederlands, niet algemeen? Het lexicografische label empirisch getoetst

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord 6. Inleiding 7

Inhoud. Voorwoord 6. Inleiding 7 Inhoud Voorwoord 6 Inleiding 7 Hoofdstuk 1 Adequaatheid / begrijpelijkheid 10 1.1 OKE 11 1.2 Het schrijven van een zin of enkele zinnen 11 1.3 Het schrijven van een korte tekst 22 1.4 Het schrijven van

Nadere informatie

Taalverandering. 19. Taalverandering. Opdracht 19.1

Taalverandering. 19. Taalverandering. Opdracht 19.1 19. Taalverandering Opdracht 19.1 Vraag: Noem twee voorbeelden van varianten in het Nederlands (of in een andere taal) die steeds meer gebruikt lijken te gaan worden. Geef een lexicale en een andere variant.

Nadere informatie

Model om schoolse taalvaardigheden te observeren en te reflecteren

Model om schoolse taalvaardigheden te observeren en te reflecteren 1 Bijlage 1: Model om schoolse taalvaardigheden te observeren en te reflecteren Als een leraar op zoek is naar een mogelijk instrument om schoolse taalvaardigheid bij zijn leerlingen te observeren, dan

Nadere informatie

Les 1: Halloween en Sint-Maarten beschrijven

Les 1: Halloween en Sint-Maarten beschrijven Les 1: Halloween en Sint-Maarten beschrijven Wat voor tekst ga je schrijven en waarom? Op 31 oktober is het Halloween en op 11 november is het Sint-Maarten. Veel mensen weten niet zo goed wat voor feesten

Nadere informatie

Ontdek de Bibliotheek. Ontdek de Bibliotheek. Ontdek de Bibliotheek

Ontdek de Bibliotheek. Ontdek de Bibliotheek. Ontdek de Bibliotheek Ontdek de Bibliotheek Ontdek de Bibliotheek Ontdek de Bibliotheek Welkom in de bibliotheek. Je gaat op ontdekking in de bibliotheek. Hierbij doe je een onderzoek naar verschillende soorten media; zoals

Nadere informatie

Gedocumenteerd schrijven Schrijfopdracht klas 2. Brainstorm maak hieronder je brainstorm inzichtelijk

Gedocumenteerd schrijven Schrijfopdracht klas 2. Brainstorm maak hieronder je brainstorm inzichtelijk Gedocumenteerd schrijven Schrijfopdracht klas 2 Wat? Datum? Aftrek punten paraaf? Hoofdvragen & deelvragen - ½ punt Bronnen (2 verscheidene) - 1 punt 1 e versie - 2 punten Beoordeling (klasgenoot) - ½

Nadere informatie

Waar Bepaal ten slotte zo nauwkeurig mogelijk waar het onderwerp zich afspeelt. Gaat het om één plek of spelen meer plaatsen/gebieden een rol?

Waar Bepaal ten slotte zo nauwkeurig mogelijk waar het onderwerp zich afspeelt. Gaat het om één plek of spelen meer plaatsen/gebieden een rol? Hoe word ik beter in geschiedenis? Als je beter wilt worden in geschiedenis moet je weten wat er bij het vak geschiedenis van je wordt gevraagd, wat je bij een onderwerp precies moet kennen en kunnen.

Nadere informatie

Ontdek de Bibliotheek

Ontdek de Bibliotheek Ontdek de Bibliotheek Welkom in de bibliotheek. Je gaat op ontdekking in de bibliotheek. Hierbij doe je een onderzoek naar verschillende soorten media; zoals boeken, tijdschriften, video, audio etc. Zo

Nadere informatie

Tussendoelen Gevorderde Geletterdheid. 1. Tussendoelen lees- en schrijfmotivatie. 2. Tussendoelen technisch lezen

Tussendoelen Gevorderde Geletterdheid. 1. Tussendoelen lees- en schrijfmotivatie. 2. Tussendoelen technisch lezen Tussendoelen Gevorderde Geletterdheid Bron: Aarnoutse, C. & Verhoeven, L. (red.), Zandt, R. van het, Biemond, H.(in voorbereiding). Tussendoelen Gevorderde Geletterdheid. Een leerlijn voor groep 4 tot

Nadere informatie

Tussendoelen Engels onderbouw vo havo/vwo

Tussendoelen Engels onderbouw vo havo/vwo Tussendoelen Engels onderbouw vo havo/vwo Preambule Voor alle domeinen van Engels geldt dat het gaat om toepassingen van kennis en vaardigheden op thema s die alledaags en vertrouwd zijn. Hieronder worden

Nadere informatie

Zit je nou alweer te twitteren? Een nieuwe manier om partikels in kaart te brengen

Zit je nou alweer te twitteren? Een nieuwe manier om partikels in kaart te brengen Zit je nou alweer te twitteren? Een nieuwe manier om partikels in kaart te brengen Ton van der Wouden Op school is het u waarschijnlijk niet verteld, maar het Nederlands is een partikeltaal. Heel veel

Nadere informatie

Hoofdstuk 7 Evaluatieformulier

Hoofdstuk 7 Evaluatieformulier Hoofdstuk 7 Evaluatieformulier U print dit formulier uit en vult het in nadat u alle hoofdstukken heeft gemaakt. Zo mogelijk bespreekt u het met uw mede-cursisten en uw docent. Bewaar alle evaluatieformulieren

Nadere informatie

Vervolgens bepaal je de structuur van je boek. Neem hier de tijd voor! Een goede structuur helpt met:

Vervolgens bepaal je de structuur van je boek. Neem hier de tijd voor! Een goede structuur helpt met: Beste auteur-in-spe, Wat leuk dat je een boek wilt schrijven! Met een zakelijk boek ga je je expertstatus en zichtbaarheid vergroten, zelfs al tijdens het schrijven er van. In deze whitepaper heb ik adviezen

Nadere informatie

De appel valt niet ver van de boom: afstanden berekenen tussen taalvariëteiten

De appel valt niet ver van de boom: afstanden berekenen tussen taalvariëteiten [Taalwerk] De appel valt niet ver van de boom: afstanden berekenen tussen taalvariëteiten Tom Ruette 1. Afstanden en categorieën De appel valt niet ver van de boom,

Nadere informatie

VSO leerlijn Engels (uitstroom arbeid)

VSO leerlijn Engels (uitstroom arbeid) VSO leerlijn Engels (uitstroom arbeid) LEERLIJN ENGELS VSO Leerlijnen Kerndoelen 1.1. Taalbegrip 1. De leerling leert vertrouwde woorden en basiszinnen te begrijpen die zichzelf, zijn/haar familie en directe

Nadere informatie

Inhoud. Deel 1 Inleiding in professional organizing 9

Inhoud. Deel 1 Inleiding in professional organizing 9 Inhoud Deel 1 Inleiding in professional organizing 9 1 Geschiedenis en context van professional organizing 11 1.1 Een stukje geschiedenis 11 1.2 Een definitie 12 1.3 Klanten 12 1.4 Voorbeelden van professional

Nadere informatie

Dwerggras 30, Rotterdam. 1. Schrijf tijdens het kijken dingen op die jou belangrijk lijken. Je hebt dit later nodig.

Dwerggras 30, Rotterdam. 1. Schrijf tijdens het kijken dingen op die jou belangrijk lijken. Je hebt dit later nodig. Les 1: Een Wikitekst schrijven Waarom ga je schrijven: het Jeugdjournaalfilmpje bekijken Bekijk met de klas het Jeugdjournaalfilmpje over koningin Beatrix op www.nieuwsbegrip.nl 1. Schrijf tijdens het

Nadere informatie

3. De CNaVT-profielen

3. De CNaVT-profielen 3. De CNaVT-profielen 3.1. Welke profielen zijn er? In een eerste fase werd bij studenten Nederlands als Vreemde Taal en hun docenten via een schriftelijke vragenlijst gepeild naar de behoeften en motieven

Nadere informatie

Media en Interculturaliteit Lessenserie Blij af!

Media en Interculturaliteit Lessenserie Blij af! Media en Interculturaliteit Lessenserie Blij af! Docentenhandleiding doelgroep duur 3 havo, 2 vwo 6 klokuren Inleiding In veel andere culturen dan de westerse, verandert het schoonheidsideaal niet zo snel.

Nadere informatie

Help, ik moet een werkstuk maken!

Help, ik moet een werkstuk maken! Help, ik moet een werkstuk maken! Je gaat de komende tijd bezig met het maken van een werkstuk. Maar hoe zit een werkstuk nou eigenlijk in elkaar? Hoe moet je beginnen? En hoe kies je nou een onderwerp?

Nadere informatie

HET MAKEN VAN EEN WERKSTUK

HET MAKEN VAN EEN WERKSTUK HET MAKEN VAN EEN WERKSTUK 1 INHOUDSOPGAVE WERKSTUK I. Keuze. 1 II. Hoe te starten? 2 III. Inhoudsopgave 3 IV. Inleiding 4 V. Indeling 4 VI. Illustraties 7 VII. Taalgebruik 7 VIII. Verzorging 7 2 HET MAKEN

Nadere informatie

OVERZICHT TUSSENDOELEN GEVORDERDE GELETTERDHEID. 1. Lees- en schrijfmotivatie

OVERZICHT TUSSENDOELEN GEVORDERDE GELETTERDHEID. 1. Lees- en schrijfmotivatie OVERZICHT TUSSENDOELEN GEVORDERDE GELETTERDHEID 1. Lees- en schrijfmotivatie 1.1 Kinderen zijn intrinsiek gemotiveerd voor lezen en schrijven. 1.2 Ze beschouwen lezen en schrijven als dagelijkse routines.

Nadere informatie

Thema 1 LP 6: Formuleren dat ondernemingen een sociale verantwoordelijkheid hebben ten opzichte van alle stakeholders

Thema 1 LP 6: Formuleren dat ondernemingen een sociale verantwoordelijkheid hebben ten opzichte van alle stakeholders Thema 1 LP 6: Formuleren dat ondernemingen een sociale verantwoordelijkheid hebben ten opzichte van alle stakeholders Tijd 2 lesuren Doel 1 De leerlingen kunnen in eigen woorden het begrip stakeholder

Nadere informatie

Profiel Academische Taalvaardigheid

Profiel Academische Taalvaardigheid Profiel Academische Taalvaardigheid Het Profiel Academische Taalvaardigheid omvat de taalvaardigheid die nodig is om op academisch niveau in het Nederlands te functioneren en is in de eerste plaats gericht

Nadere informatie

DEEL A: Over uw training

DEEL A: Over uw training Hoofdstuk 7 - Evaluatieformulier (p. 181) U print dit formulier uit en vult het in nadat u alle hoofdstukken heeft gemaakt. Zo mogelijk bespreekt u het met uw medecursisten en uw docent. Bewaar alle evaluatieformulieren

Nadere informatie

Maatschappelijk Informeel (INFO) - A2

Maatschappelijk Informeel (INFO) - A2 Maatschappelijk Informeel (INFO) - A2 Voor wie? Voor jongeren (16+) of volwassenen (18+) die willen functioneren in informele alledaagse situaties. Hoe wordt er getoetst? Toetst alle vaardigheden apart:

Nadere informatie

Stappenplan zoeken en verwerken van informatie

Stappenplan zoeken en verwerken van informatie Stappenplan zoeken en verwerken van informatie Oriëntatie op het onderwerp Wat is het onderwerp? Welke zoektermen? Welke bronnen? Zoeken naar informatie Welke informatiebron gebruik je? Hoe zoek je digitale

Nadere informatie

hoe u kunt zoeken naar informatie; hoe u gevonden informatie kunt beoordelen op betrouwbaarheid.

hoe u kunt zoeken naar informatie; hoe u gevonden informatie kunt beoordelen op betrouwbaarheid. 1 Veilig zoeken Internet is een handig medium met een zee aan informatie op allerlei gebieden. U kunt vanuit huis op ieder moment snel informatie van over de hele wereld in huis halen. Het kan hierbij

Nadere informatie

Wat doe je in deze les? Zo staat het in het stappenplan

Wat doe je in deze les? Zo staat het in het stappenplan Strategieles Ophelderen van onduidelijkheden Wat doe je in deze les? Bij Nieuwsbegrip gebruik je bij het lezen van de tekst het stappenplan Lezen en de woordhulp. Een stap op het stappenplan is het ophelderen

Nadere informatie

Voorwoord. Veel succes met de schrijftraining! Amsterdam, februari 2012. Freek Bakker Joke Olie. 6 Voorwoord

Voorwoord. Veel succes met de schrijftraining! Amsterdam, februari 2012. Freek Bakker Joke Olie. 6 Voorwoord Voorwoord Schrijven op B2 is een takenboek dat hulp biedt bij de training in het schrijven van korte en langere teksten in het Nederlands, die geschreven moeten worden op het Staatsexamen NT2 II. Schrijven

Nadere informatie

Historische Vereniging Warder Bedrijfsplan 2011

Historische Vereniging Warder Bedrijfsplan 2011 Historische Warder Bedrijfsplan 2011 februari 2011 1 van 7 samenvatting Op 21 januari is de Historisch Warder opgericht. De vereniging heeft tot doel om: de geschiedenis van Warder vast te leggen en zo

Nadere informatie

Voorbereidingsmateriaal bij voorbeeldexamens Staatsexamen NT2 Programma I

Voorbereidingsmateriaal bij voorbeeldexamens Staatsexamen NT2 Programma I Voorbereidingsmateriaal bij voorbeeldexamens Staatsexamen NT2 Programma I Voorbereidingsmateriaal bij voorbeeldexamens NT2 Programma I ITTA, PM, 2010 Inhoud 1. Inleiding Tips bij het maken van het Staatsexamen

Nadere informatie

Basisschool de Triangel HET MAKEN VAN EEN WERKSTUK

Basisschool de Triangel HET MAKEN VAN EEN WERKSTUK Basisschool de Triangel HET MAKEN VAN EEN WERKSTUK 1 INHOUDSOPGAVE WERKSTUK I. Keuze. 1 II. Hoe te starten? 2 III. Inhoudsopgave 3 IV. Inleiding 4 V. Indeling 4 VI. Illustraties 7 VII. Taalgebruik 7 VIII.

Nadere informatie

Op het einde van de negentiende eeuw werd het Nederlands een van de officiële talen in België. Maar welk Nederlands? Er waren twee kampen.

Op het einde van de negentiende eeuw werd het Nederlands een van de officiële talen in België. Maar welk Nederlands? Er waren twee kampen. 1 Op het einde van de negentiende eeuw werd het Nederlands een van de officiële talen in België. Maar welk Nederlands? Er waren twee kampen. De particularisten pleitten voor een eigen Nederlands pleitten,

Nadere informatie

Stappenplan zoeken en verwerken van informatie

Stappenplan zoeken en verwerken van informatie Stappenplan zoeken en verwerken van informatie Oriëntatie op het onderwerp Wat is het onderwerp Welke zoektermen Welke bronnen Zoeken naar informatie Welke informatiebronnen Kiezen en beoordelen van informatie

Nadere informatie

71x071 Handleiding. Wie doet wat?

71x071 Handleiding. Wie doet wat? 71x071 Handleiding In dit document vind je de spelregels van 71x07 1, een onderzoek naar urban trends in Leiden e.o. in de periode 2015-2020. We verkennen de toekomst van 071: - Welke trends (ontwikkelingen)

Nadere informatie

Aanvullende informatie ter voorbereiding op de TGN A1. Inleiding. Hoe maakt u de TGN?

Aanvullende informatie ter voorbereiding op de TGN A1. Inleiding. Hoe maakt u de TGN? Aanvullende informatie ter voorbereiding op de TGN A1 Inleiding Dit is informatie over de Toets Gesproken Nederlands (of TGN) 1. De TGN maakt deel uit van het inburgeringsexamen buitenland. Moet u de TGN

Nadere informatie

Bedenken: een tekening maken van de held

Bedenken: een tekening maken van de held Les 1: De uitdaging Wat ga je schrijven? In deze les ga je een verhaal schrijven. Je bent zelf de held van het verhaal. De held van je verhaal gaat een uitdaging aan. Iets wat spannend of moeilijk is om

Nadere informatie

Lesbrief: Mediawijs Thema: Mens & Dienstverlenen in de toekomst

Lesbrief: Mediawijs Thema: Mens & Dienstverlenen in de toekomst Lesbrief: Mediawijs Thema: Mens & Dienstverlenen in de toekomst Copyright Stichting Vakcollege Groep 2015. Alle rechten voorbehouden. Inleiding Dat mensen gebruik maken van media is niet nieuw. Er zijn

Nadere informatie

Wat maakt WizeNote uniek?

Wat maakt WizeNote uniek? wizenote Wat maakt WizeNote uniek? Het belang van begrijpelijk schrijven Online informatie is vaak veel te moeilijk. Op basis van veel onderzoek is onze schatting dat 80% van de zakelijke teksten geschreven

Nadere informatie

In: Vroeg, vakblad vroegtijdige onderkenning en integrale vroeghulp bij ontwikkelingsstoornissen. Jaargang 29 maart 2012, p.12-14.

In: Vroeg, vakblad vroegtijdige onderkenning en integrale vroeghulp bij ontwikkelingsstoornissen. Jaargang 29 maart 2012, p.12-14. Praten met Gebaren In: Vroeg, vakblad vroegtijdige onderkenning en integrale vroeghulp bij ontwikkelingsstoornissen. Jaargang 29 maart 2012, p.12-14. Trude Schermer Nederlandse Gebarentaal en Nederlands

Nadere informatie

Wat voor tekst schrijf je en voor wie: een gedicht voor op een poëziekaart. Hoe pak je het schrijven van een gedicht aan?

Wat voor tekst schrijf je en voor wie: een gedicht voor op een poëziekaart. Hoe pak je het schrijven van een gedicht aan? Les 1: Een poëziekaart maken Wat voor tekst schrijf je en voor wie: een gedicht voor op een poëziekaart Lees over Verbonden zijn. Verbonden zijn De Nieuwsbegrip leesles gaat over de ramadan. Tijdens de

Nadere informatie

Haza-21 Handleiding Thesaurus

Haza-21 Handleiding Thesaurus Haza-21 Handleiding Thesaurus versie 3.3 2 april 2012 Copyright 2011-2012 J.A.Diebrink te Burdaard. Alle rechten voorbehouden. Inhoudsopgave blz. 2 Inleiding... 3 Algemeen... 3 Toepassingen in Haza-21...

Nadere informatie

Aanvulllende info Workshop Social Media Humanitas district Noord

Aanvulllende info Workshop Social Media Humanitas district Noord Aanvulllende info Workshop Social Media Humanitas district Noord Defintie SocialMedia is een verzamelbegrip voor online platformen waar de gebruikers, zonder of met minimale tussenkomst van een professionele

Nadere informatie

Les 1: Een sprookje schrijven

Les 1: Een sprookje schrijven Les 1: Een sprookje schrijven Wat ga je schrijven: een sprookje. In deze les ga je een sprookje verzinnen. De held van het sprookje heeft een slechte gewoonte. 1. Wat zijn slechte gewoontes? Kun je voorbeelden

Nadere informatie

Wat ga je schrijven: een verhaal over een held die een uitdaging aangaat

Wat ga je schrijven: een verhaal over een held die een uitdaging aangaat Les 1: De uitdaging Wat ga je schrijven: een verhaal over een held die een uitdaging aangaat In deze les ga je een verhaal verzinnen. Je bent zelf de held van het verhaal. In het verhaal ga je als held

Nadere informatie

Waarom ga je schrijven: het Jeugdjournaalfilmpje bekijken

Waarom ga je schrijven: het Jeugdjournaalfilmpje bekijken Handleiding Les 1 Deze les sluit aan bij het Nieuwsbegriponderwerp Donorweek. Deze schrijfles is de derde waarin leerlingen oefenen in het genre beschrijven. Het is een oefenles waarin de leerlingen oefenen

Nadere informatie

Waarom ga je schrijven? Om de directeur te overtuigen

Waarom ga je schrijven? Om de directeur te overtuigen week 17 20 april 2015 - Schrijfopdrachten niveau A, les 1 Les 1: Een overtuigende tekst schrijven Beantwoord deze vragen: Een mooie manier om te herdenken 1. Waarom is het volgens jou belangrijk om de

Nadere informatie

DE ENERGIEKOFFER EN ONDERZOEKSVRAGEN VERZINNEN

DE ENERGIEKOFFER EN ONDERZOEKSVRAGEN VERZINNEN ACTIEFICHE - SECUNDAIR DE ENERGIEKOFFER EN ONDERZOEKSVRAGEN VERZINNEN Soorten onderzoek: Bevestigend (vraag en methode door lkr, resultaat op voorhand gekend) Gestuurd (vraag en methode door lkr) Begeleid

Nadere informatie

Heb ik die blog, Facebook, Twitter en RSS feed echt nodig in mijn communicatiemix?

Heb ik die blog, Facebook, Twitter en RSS feed echt nodig in mijn communicatiemix? Heb ik die blog, Facebook, Twitter en RSS feed echt nodig in mijn communicatiemix? Enkele quotes die we de afgelopen jaren te horen kregen op directiecomités en bij verschillende communicatiedepartementen:

Nadere informatie

OPDRACHT PERSBERICHT SCHRIJVEN

OPDRACHT PERSBERICHT SCHRIJVEN OPDRACHT PERSBERICHT SCHRIJVEN Persbericht Een persbericht is een prachtige vorm van free publicity. Het gericht sturen van persberichten kan een flinke publicitaire waarde hebben. Daarbij kan dit soort

Nadere informatie

Duitse taal schrijfvaardigheid

Duitse taal schrijfvaardigheid Staatsexamen HAVO 2013 Duitse taal schrijfvaardigheid Tijdvak 1 Dinsdag 14 mei 09.00 11.00 uur College-examen schriftelijk Opgavenboekje HF-1004-s-13-1-o 1 Havo Duitse taal Schrijfvaardigheid 2013 Bijgaande

Nadere informatie

EEN SEXTANT VOOR EEN TAALSPECIALIST

EEN SEXTANT VOOR EEN TAALSPECIALIST EEN SEXTANT VOOR EEN TAALSPECIALIST Bijdragen tot Joost Buysschaert in profiel Onder redactie van Sonia Vandepitte Bart Defrancq Lieve Jooken 37 JOOST WAS HET GEWOON OM DERGELIJKE ZINNEN TE ANALYSEREN.

Nadere informatie

Hoofdstuk 18 - Tips om voorleessoftware in te zetten in de klas

Hoofdstuk 18 - Tips om voorleessoftware in te zetten in de klas Hoofdstuk 18 - Tips om voorleessoftware in te zetten in de klas 18.1. Voorleessoftware compenserend inzetten voor leerlingen met een ernstige beperking 235 18.2. Voorleessoftware leerondersteunend inzetten

Nadere informatie

Media en Macht Lessenserie 15 Minutes of fame

Media en Macht Lessenserie 15 Minutes of fame Media en Macht Lessenserie 15 Minutes of fame Docentenhandleiding doelgroep duur 4 vmbo,4 havo, 4 vwo 6-8 klokuren Inleiding Heeft iedereen recht op 15 minuten beroemdheid, zoals Andy Warhol beweert? Hoe

Nadere informatie

Zakelijk Professioneel (PROF) - B2

Zakelijk Professioneel (PROF) - B2 Zakelijk Professioneel (PROF) - B2 Voor wie? Voor hogeropgeleiden die hun taalvaardigheid in het Nederlands zullen moeten bewijzen op de werkvloer in Vlaanderen, Nederland of in een buitenlands bedrijf

Nadere informatie

Kan ik het wel of kan ik het niet?

Kan ik het wel of kan ik het niet? 1 Kan ik het wel of kan ik het niet? Hieronder staan een aantal zogenaamde kan ik het wel, kan ik het niet-schalen. Deze hebben betrekking op uw taalvaardigheid in zowel het Nederlands als het Engels.

Nadere informatie

Woordenschatverwerving & taalontwikkelend lesgeven

Woordenschatverwerving & taalontwikkelend lesgeven Woordenschatverwerving & taalontwikkelend lesgeven Wilma van der Westen Project Docenten aan zet bij taal in alle vakken Utrecht 7 november 2012 Even voorstellen: Bestuurslid Het Schoolvak Nederlands HSN

Nadere informatie

Doe een klein onderzoek naar de taalregels die een kind in jouw omgeving al dan niet onder de knie heeft en schrijf daar een verslag over.

Doe een klein onderzoek naar de taalregels die een kind in jouw omgeving al dan niet onder de knie heeft en schrijf daar een verslag over. Naam: Klas: Nr: Datum: Vak: Nederlands Leerkracht: Taalverwerving Opdracht 1 Doe een klein onderzoek naar de taalregels die een kind in jouw omgeving al dan niet onder de knie heeft en schrijf daar een

Nadere informatie

Woordenschat leren. Koen Jaspaert. Centrum taal en Onderwijs. KU Leuven. Inleiding

Woordenschat leren. Koen Jaspaert. Centrum taal en Onderwijs. KU Leuven. Inleiding Woordenschat leren Koen Jaspaert Centrum taal en Onderwijs KU Leuven Inleiding Typisch aan onderwijs is dat het sterk kennisgericht is. Leraren dragen kennis over aan leerlingen en studenten. Om die overdracht

Nadere informatie

Examen HAVO. maatschappijwetenschappen (pilot) tijdvak 2 dinsdag 16 juni 13.30-16.30 uur. Bij dit examen hoort een bijlage.

Examen HAVO. maatschappijwetenschappen (pilot) tijdvak 2 dinsdag 16 juni 13.30-16.30 uur. Bij dit examen hoort een bijlage. Examen HAVO 2015 tijdvak 2 dinsdag 16 juni 13.30-16.30 uur maatschappijwetenschappen (pilot) Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 24 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 56 punten

Nadere informatie

Nu nog beter... Toegepaste kunst Kunst BV

Nu nog beter... Toegepaste kunst Kunst BV Nu nog beter... Toegepaste kunst Kunst BV H4 ~ periode B Toegepaste vormgeving Autonome kunst Inleiding INLEIDING In de eerste periode ben je vooral bezig geweest met het onderzoeken van vormen, materialen

Nadere informatie

Basisbegrippen van de taalwetenschap: Variatielinguïstiek

Basisbegrippen van de taalwetenschap: Variatielinguïstiek Basisbegrippen van de taalwetenschap: Variatielinguïstiek Marc van Oostendorp M.van.Oostendorp@umail.LeidenUniv.NL 29 november 2004 Variatielinguïstiek Wat is variatielinguïstiek? De studie van taalvariatie

Nadere informatie

Project Mens&Maatschappij. Hoofdstuk 5. Mensen en regels. Namen: Klas:

Project Mens&Maatschappij. Hoofdstuk 5. Mensen en regels. Namen: Klas: Project Mens&Maatschappij Hoofdstuk 5. Mensen en regels Namen: Klas: Introductie Stap 1Macht Schrijf samen zo veel mogelijk woorden op die te maken hebben met macht. Stap 2 Macht hebben Maak de zin samen

Nadere informatie

Les 1: Een sprookje schrijven

Les 1: Een sprookje schrijven Les 1: Een sprookje schrijven Wat ga je schrijven: een sprookje over een held, die van een slechte gewoonte wil afkomen In deze les ga je een sprookje verzinnen. De held van het sprookje heeft een slechte

Nadere informatie

Een analyse van het vak communicatie in de media 27 augustus 2015

Een analyse van het vak communicatie in de media 27 augustus 2015 Overschiestraat 1 102 XD Amsterdam 020 528 92 95 www.publistat.nl info@publistat.nl Een analyse van het vak communicatie in de media 27 augustus 2015 Media-analyse Achtergrond Logeion Missie: een sterke

Nadere informatie

Voorbereidingsmateriaal bij voorbeeldexamens Staatsexamen NT2 Programma II

Voorbereidingsmateriaal bij voorbeeldexamens Staatsexamen NT2 Programma II Voorbereidingsmateriaal bij voorbeeldexamens Staatsexamen NT2 Programma II Inhoud Pagina 1. Inleiding Tips bij het maken van het Staatsexamen Programma I I 3 Oefeningen met voorbeeldexamens Programma II

Nadere informatie

Context 3: De natuur van de mens

Context 3: De natuur van de mens Context 3: De natuur van de mens De opbouw van de module ecologie komt steeds dichterbij de leerling zelf. In de eerste onderwijsleercontext maakt de leerling kennis met een leeuwenpopulatie in Afrika;

Nadere informatie

Hoe maak ik een werkstuk?

Hoe maak ik een werkstuk? Hoe maak ik een werkstuk? Je gaat, misschien wel voor de eerste keer, een eigen werkstuk maken. Dat is leuk, maar ook best moeilijk. Je moet er namelijk een heleboel voor doen. Heb je al eens een eigen

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/21706 holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/21706 holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/21706 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Overberg, Regina Ingrid Title: Breast cancer stories on the internet : improving

Nadere informatie

Maak een precisiesprong naar juridische kennis.

Maak een precisiesprong naar juridische kennis. Jura, uw virtuele juridische bibliotheek Maak een precisiesprong naar juridische kennis. Snel van start met Jura Jura, uw virtuele juridische bibliotheek Jura Vind uw resultaat Zoeken via de zoekbalk:

Nadere informatie

Let op! Er zijn twee opdrachten 1: met hulp en zonder hulp. Als je opdracht 1 zonder hulp maakt, lees de tekst dan nog niet!

Let op! Er zijn twee opdrachten 1: met hulp en zonder hulp. Als je opdracht 1 zonder hulp maakt, lees de tekst dan nog niet! Let op! Er zijn twee opdrachten 1: met hulp en zonder hulp. Als je opdracht 1 zonder hulp maakt, lees de tekst dan nog niet! Zonder hulp: op zoek naar de samenhang in de tekst Je gaat zo een tekst lezen

Nadere informatie

Succesfactoren voor Social Media in B2B

Succesfactoren voor Social Media in B2B Succesfactoren voor Social Media in B2B Met stappenplan Direct toepasbaar www.idmk.nl Succesfactoren voor Social Media in B2B Social media of sociale media houden mensen en deskundigen in hun greep. Uitspraken

Nadere informatie

Handleiding fotomodule Plaats.nl

Handleiding fotomodule Plaats.nl Handleiding fotomodule Plaats.nl Deze handleiding is bedoeld om u als fotograaf van Plaats.nl te begeleiden en wegwijs te maken in de nieuwe fotomodule. Hierbij zullen de volgende onderwerpen aan bod komen:

Nadere informatie

Reputatie en social media

Reputatie en social media Reputatie en social media Themadag Communicatie Pensioenfederatie Zeist 11 december 2012 1 Actualiteit Online reacties op berichtgeving rond de nieuwe pensioenregeling Speciale pagina op de website: 30.000

Nadere informatie

Waarom ga je schrijven? Om mensen ervan te overtuigen dat een plek in je buurt opgeknapt moet worden.

Waarom ga je schrijven? Om mensen ervan te overtuigen dat een plek in je buurt opgeknapt moet worden. week 11 10 maart 2014 - Schrijfopdrachten niveau A, les 1 Les 1: Welke plek in de buurt moet opgeknapt worden? Waarom ga je schrijven? Om mensen ervan te overtuigen dat een plek in je buurt opgeknapt moet

Nadere informatie

In deze les. Het experiment. Hoe bereid je het voor? Een beetje wetenschapsfilosofie. Literatuuronderzoek (1) Het onderwerp.

In deze les. Het experiment. Hoe bereid je het voor? Een beetje wetenschapsfilosofie. Literatuuronderzoek (1) Het onderwerp. In deze les Het experiment Bart de Boer Hoe doe je een experiment? Hoe bereid je het voor? De probleemstelling Literatuuronderzoek Bedenken/kiezen experimentele opstelling Bedenken/kiezen analysevorm Hoe

Nadere informatie

VRAGENLIJST LEERKRACHT MIDDENBOUW TUSSENDOELENMONITOR

VRAGENLIJST LEERKRACHT MIDDENBOUW TUSSENDOELENMONITOR VRAGENLIJST LEERKRACHT MIDDENBOUW TUSSENDOELENMONITOR INHOUDSOPGAVE Gevorderde geletterdheid Doelen blz. 3 Activiteiten blz. 3 Evaluatie blz. 3 Speciale leerbehoeften blz. 4 Mondelinge communicatie Doelen

Nadere informatie

Werkwijzer Verslagkring:

Werkwijzer Verslagkring: Werkwijzer Verslagkring: 1. Je maakt een tweetal. 2. Met zijn tweeën kies je een onderwerp, waarin jullie je willen verdiepen en waarover jullie meer willen weten. 3. Samen ga je op zoek naar informatie

Nadere informatie

Hoe werk ik een opdracht uit?

Hoe werk ik een opdracht uit? Hoe werk ik een opdracht uit? Ik gebruik de OVUR-methode om in stappen een opdracht of een probleem op te lossen. Oriënteren Wat wordt er verwacht? (evaluatiecriteria) Wat weet ik al over het onderwerp?

Nadere informatie

PR-BEGELEIDING. Na initiatie van een evenement

PR-BEGELEIDING. Na initiatie van een evenement PR-BEGELEIDING Na initiatie van een evenement Voorwoord Jouw evenement gaat er komen bij SETUP! Naast de productie en inhoud is de PR & Communicatie van het evenement bij SETUP een belangrijk onderdeel.

Nadere informatie

ALGEMEEN. Doel & inhoud. Evaluatie

ALGEMEEN. Doel & inhoud. Evaluatie NI04_02 Komunikace v obchodním styku a v zaměstnání Sofie Royeaerd Ústav germanistiky, nordistiky a nederlandistiky Arna Nováka 1 602 00 Brno CZ sofie.royeaerd@gmail.com ALGEMEEN Doel & inhoud In deze

Nadere informatie

Waarom ga je schrijven? Om de directeur te overtuigen

Waarom ga je schrijven? Om de directeur te overtuigen week 17 20 april 2015 - Schrijfopdrachten niveau B, les 1 Les 1: Een overtuigende tekst schrijven Beantwoord deze vragen: Een mooie manier om te herdenken 1. Waarom is het volgens jou belangrijk om de

Nadere informatie

Onderzoek naar de kwaliteit van de dienstverlening in de bibliotheek van Machelen-Diegem bevraging klanten

Onderzoek naar de kwaliteit van de dienstverlening in de bibliotheek van Machelen-Diegem bevraging klanten www.kanjono.eu Onderzoek naar de kwaliteit van de dienstverlening in de bibliotheek van Machelen-Diegem bevraging klanten Looptijd: van 25 januari tot 8 februari 2012. De bibliotheek wenst jouw mening

Nadere informatie

Leren en leerstoornissen. Het gestoorde Internet Lieven Coppens

Leren en leerstoornissen. Het gestoorde Internet Lieven Coppens Leren en leerstoornissen Het gestoorde Internet Lieven Coppens Hasselt, 2 mei 2006 Hoe het begon Nieuwsbrief leren (2001) Elektronische nieuwsbrief Info over leermoeilijkheden Info over onderwijsactualiteit

Nadere informatie

Gesprekken zonder einde

Gesprekken zonder einde Gesprekken zonder einde sociale media vanuit interactieperspectief Nijmegen, 2 oktober 2010 Noelle Aarts, Universiteit van Amsterdam Wageningen Universiteit Enkele cijfers 82 % van alle dertigers in Amerika

Nadere informatie

Redactie in beeld: R-TV Webredacteur. Sigrid Abels, MR1A. Julianadorp,

Redactie in beeld: R-TV Webredacteur. Sigrid Abels, MR1A. Julianadorp, Redactie in beeld: R-TV Sigrid Abels, MR1A Julianadorp, 06-04-17 Inhoudsopgave GESCHIEDENIS VAN HET BEROEP WEBREDACTEUR 3 WAT HOUDT HET BEROEP IN? 3 BENODIGDE KWALITEITEN 3 VOOROPLEIDING 4 SALARIS 4 BEROEPSPERSPECTIEF

Nadere informatie