Integratie. Internationaal. platform voor bedrijfsovername. Hoe voeg je twee bedrijven samen? Waar moet u kopen in het buitenland?

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Integratie. Internationaal. platform voor bedrijfsovername. Hoe voeg je twee bedrijven samen? Waar moet u kopen in het buitenland?"

Transcriptie

1 platform voor bedrijfsovername + AMBITIEUS Groeien met Van den Ende & Deitmers TIMING Het ideale moment om te verkopen Integratie Hoe voeg je twee bedrijven samen? SPECIAL Internationaal Waar moet u kopen in het buitenland? STARTEN De voordelen van een overname MEI/JUNI 2008 / 9,95 / bedrijven. participaties. franchises.

2 36 Alex van Groningen Het begon vijftien jaar geleden INHOUD met de cursus Actief in Overnames. Inmiddels organiseert Alex van Groningen Corporate & Finance Trainingen tientallen trainingen en congressen per jaar. MARTINE BERENDSEN Op de cover Joris Keijzer, ceo van Albumprinter, gefotografeerd door Maurits Giesen 32 Eenzaam, maar niet alleen Lonely at the top, die uitdrukking is bij veel ondernemers bekend. Daarom bieden oud-ondernemers steeds vaker aan om de jongere garde bij te staan. De opkomst van de consularis. 41 special Internationaal Voor een ondernemer met ambitieuze groeiplannen is Nederland al snel te klein. In het buitenland liggen volop kansen. Maar hoe pak je een internationale expansie aan? En waar ga je heen? Drie ervaren globetrotters vertellen. 54 Vliegende start of zelf doen? Een bedrijf overnemen of zelf starten? Een van de dilemma s waar een beginnend ondernemer mee te maken krijgt. Een starter maakt een gedegen keuze. Of volgt zijn hart...en dus het avontuur =? Veel overnames en fusies draaien uit op een mislukking. Van de gedroomde synergievoordelen komt vaak weinig terecht. Waar ligt dat aan? Een zachte en een harde verklaring. mei/juni 2008 brookz 05

3 INHOUD COLOFON MARTIN DIJKSTRA COVERMECHANICS mnd 11 Nieuws Nederlandse ondernemers kennen geen grenzen, een half miljard voor 20 kilo zaad, Jaap in overnameland, movers and shakers 16 Investeren Managing Recovery Capital 18 Innovatie Technostarters 20 Q & A Martijn Hamann, Van den Ende & Deitmers 24 Onderhandelen Earn-out deals 26 Deal 01 Wouter Schortinghuis, icentre 28 Deal 02 Carla van der Weerdt, Accent Brookz is een uitgave van C365 Business Media BV Vliegtuigstraat CL Amsterdam Uitgever Peter Rikhof, Carolina Pruis Chef redactie Ben Kuiken Art Director Marjolein Rams Vormgeving Frölke/Rams Medewerkers Mark van Baal, Marcel Bakker, Willemijn van Benthem, Martine Berendsen, Covermechanics, Martin Dijkstra, Maurits Giesen, Rob Hartgers, Suzanne Karsters, Claudia Korpádi, Ben Kuiken, Kim Lieuwen, Michel Mees, Karin Quint, Sietske Raaijmakers, Koen van Santvoord, Maria Stijger, Tjarda Sixma, Michiel Vijselaar, André de Vos bazaar Marketing Emma Laupman MICHEL MEES 69 Het juiste moment 71 BOBB pagina 72 Verkocht Odette Oostindiën, Shakies 76 Vraag & aanbod Koop- en verkoopproþelen van bedrijven, participaties, franchises column 82 Ariane Scheiden elk nummer Adverteren Online Hagar Roijackers Abonneren Een lidmaatschap op Brookz kost 129 (ex btw). Het magazine kost 9,95 in de losse verkoop. Abonnementen lopen tot wederopzegging tenzij u uiterlijk 8 weken voor het aflopen van het abonnement hier schriftelijk van afziet. Voor vragen over uw abonnement kunt u bellen naar ( 0,10 / minuut) of nl voor abonneren, bestellen, adreswijzigingen en opzeggen. 06 Colofon 09 Voorwoord 66 Expertpanel Druk Kroonpress, Estland Lithografie Djeeks C365 Business Media. Niets uit deze uitgave mag op welke wijze dan ook worden gekopieerd of verveelvuldigd zonder schriftelijke toestemming van de uitgever. 06 brookz mei/juni 2008

4 redactioneel PETER RIKHOF Buitenland strategie EEN BEETJE AMBITIEUZE Nederlandse ondernemer met groeiplannen kijkt al snel over de grens. FOTO: SIETSKE RAAIJMAKERS Verderop in dit blad een interview met Martijn Hamann van Van den Ende & Deitmers, die uit ervaring kan onderschrijven dat, in vergelijking met zijn buitenlandse collega s, Nederlandse ondernemers zich onderscheiden vanwege hun internationale oriëntatie. Volgens Hamann kijken Nederlanders vanaf hun eerste businessplan al naar het buitenland terwijl dat bepaald niet de mind-set is van een Spanjaard, Italiaan of Fransman. Die zijn al snel drie jaar verder voordat ze überhaupt over het buitenland nadenken. Daarnaast zijn Nederlanders heel erg ßexibel en tolerant in het zaken doen en niet hiërarchisch ingesteld; we doen graag een stapje opzij als we daar het bedrijf mee verder helpen. Het overnemen van of participeren in een buitenlands bedrijf kan een interessante optie om die de groei aanmerkelijk te versnellen. Voorwaarde is wel dat u de zaak in Nederland goed op orde heeft en dat u heel goed weet wat u wilt. Want dat ondernemen in het buitenland nog niet zo eenvoudig is heeft ook Hans Breukhoven inmiddels op pijnlijke wijze ondervonden. Vorige maand kon de bestuursvoorzitter van de Free Record Shop niet anders dan toegeven dat de internationale expansie van zijn bedrijf is geßopt. Na 14 jaar ploeteren deed Breukhoven eind maart in stilte 49 Free Record Shop Þlialen van de hand in Noorwegen, en even geluidloos wisselden vorige jaar al de 17 Þlialen in Finland van eigenaar. Mijn buitenlandstrategie is inderdaad 100 procent mislukt, erkent Breukhoven in een vraaggesprek met het vakblad Entertainment Business. In Finland hebben we alleen maar lopen tobben. In zeven jaar hebben we vijf directeuren gehad. We hebben alles fout gedaan wat we fout hadden kunnen doen. De verliezen in Finland liepen op tot 150 duizend euro per maand. Eigenlijk zouden alle ondernemers met serieuze overnameplannen in het buitenland verplicht een kop kofþe met Breukhoven moeten drinken. Het kan u een hoop geld besparen. Peter Rikhof uitgever Brookz mei/juni 2008 brookz 09

5 15 mnd vinden & kopen van een bedrijf P11 Geen grenzen. P12 Linx. P13 Levend verleden. Opkopers. P14 Tip. Movers en Shakers. Newswire. P16 Marc. P18 Technostarters. P20 Q&A. P24 Earn out. Grenzeloos GETTY IMAGES RUIM 4O PROCENT van de Nederlandse ondernemers denkt de komende drie jaar te groeien door middel van overnames en fusies. De helft kijkt daarbij nadrukkelijk naar het buitenland. Dit is een van de opmerkelijke uitkomsten van een groot internationaal onderzoek onder 7200 ondernemers van accountants- en adviesorganisatie Grant Thornton, het International Business Report (IBR 2008). Met 43 procent ondernemers die denken te groeien door acquisities en fusies, staat Nederland aan de top in Europa. Alleen de Denen zijn nog ambitieuzer, met 46 procent. Duitse ondernemers daarentegen doen het de komende jaren rustig aan: bij onze Oosterburen denkt slechts 26 procent de komende drie jaar te groeien» mei/juni 2008 brookz 11

6 15 mnd vinden & kopen van een bedrijf NIEUWS INVESTEREN INNOVATIE Q&A ONDERHANDELEN door overnames. Wereldwijd gaan niet de Amerikanen aan kop, zoals je misschien zou verwachten, maar de Chinezen. Maar liefst 67 procent van de Chinese ondernemers denkt de komende drie jaar een overname te zullen doen. De Nederlandse ondernemers kijken voor de mogelijkheden van een overname vooral naar de binnenlandse markt (67 %), maar toch ook opvallend veel naar het buitenland. Met 50 procent ondernemers die denken dat een overname in het buitenland zal plaatsvinden, behoort Nederland zelfs tot de absolute wereldtop. Ons land wordt daarin alleen nog overtroffen door Hong Kong en de Filipijnen. Peter den Hertog, corporate Þnance expert bij Grant Thornton: Wij begeleiden veel overnames en wat opvalt is dat het daarbij in toenemende mate om crossborder deals gaat. Nederland is natuurlijk een klein landje en op een gegeven moment is de markt hier wel zo n beetje verdeeld. Omdat schaalgrootte steeds belangrijker wordt, zeker bij de huidige sterke kostenstijgingen, zoeken meer bedrijven uitbreiding in het buitenland. Optimisme Volgens Den Hertog tekenen de uitkomsten van het onderzoek, dat in het voorjaar van 2008 is gehouden, vooral het optimisme van de Nederlandse ondernemer. De bedrijfsresultaten zijn goed, de vooruitzichten uitstekend en je ziet dat ondernemers vanuit die kracht naar de toekomst kijken. Dat er wereldwijd een kredietcrisis woedt, schijnt de Nederlandse ondernemers niet te deren. De kredietcrisis speelt op dit niveau, zeg maar mkb-plus, ook nauwelijks. Daar hebben vooral de Denkt u de komende drie jaar te groeien door een overname of fusie? JA Denemarken 46% Nederland 43% Verenigd Koninkrijk 40% Europees gemiddelde 40% België 38% Frankrijk 36% Duitsland 26% grote corporate deals en leveraged deals van venture capitalists last van. Dit optimisme verklaart wellicht ook een andere opmerkelijke uitkomst van het onderzoek, namelijk dat hooguit 5 procent van de Nederlandse ondernemers denkt zijn bedrijf in de komende drie jaar te zullen verkopen. Dat is een uitzonderlijk laag getal, in de wetenschap dat een derde van alle Nederlandse ondernemer de leeftijd van 55 jaar inmiddels gepasseerd is. Deze generatie babyboomers zal toch een keer met pensioen gaan en de verwachting is dat de piek van deze uitstroom rond 2010, 2011 ligt, dus binnen drie jaar vanaf nu. Dat kan twee dingen betekenen: of de babyboomers denken nog helemaal niet aan verkopen en gaan gewoon nog een paar jaartjes door, ook al hebben ze de ofþciële pensioengerechtigde leeftijd bereikt. Of ze zijn voorzichtig met het uitspreken van de wens om te verkopen, bijvoorbeeld omdat dat de prijs zou kunnen drukken of omdat ze bang zijn dat het niet gaat lukken. Den Hertog vermoedt dat dat laatste wel een rol speelt: Ik denk dat als mensen je bellen met de vraag of je je bedrijf wilt verkopen, je dan bijna per deþnitie nee zegt. Ondernemers zijn daar toch heel voorzichtig mee. Je weet maar nooit wie er aan de andere kant van de lijn zit en of die informatie wel anoniem blijft. Je wilt natuurlijk niet dat bekend wordt dat je je bedrijf wilt verkopen. Maar ook in de andere verklaring, dat de ondernemers nog helemaal niet denken aan stoppen, kan Den Hertog zich wel enigszins vinden: Het kan natuurlijk ook zijn dat de ondernemers, nu ze goede resultaten boeken, nog even door willen gaan. Dat is toch een cyclus die een zekere vertraging kent. Als het slecht gaat denken kopers hun slag te kunnen slaan en goedkoop een bedrijf te kunnen overnemen. Maar de ondernemer heeft dan nog de prijs in zijn hoofd die gebaseerd is op de periode daarvoor, toen het nog goed ging. Andersom werkt dat natuurlijk ook. Veel ondernemers denken: het gaat nu goed, daar wil ik nog even van proþteren. En uiteindelijk denken ze dan ook hun bedrijf voor een betere prijs te kunnen verkopen. [BK] Internationaal overnemen? Zie ook de special op pagina 41 LINX Jaap in overnameland WORDT DE MARKT voor bedrijfsovernames deþnitief opengegooid? Heeft de wereld van de bedrijfsovernames eindelijk zijn eigen Jaap, de site die onder de duiven schiet van de Nederlandse Vereniging van Makelaars (NVM)? Het lijkt erop. De website belooft in elk geval het grootste aanbod van bedrijven te bieden en doet dit op dezelfde manier als Jaap, dat wil zeggen door gebruik te maken van zoekmachines. Die speuren internet af op zoek naar vraag en aanbod en maken dit door middel van een zoekscherm toegankelijk. Dat lijkt te werken. Wie bijvoorbeeld softwarebedrijf intypt, krijgt maar liefst dertien resultaten. Dat is wel veel rijp en groen door elkaar, dus de zoekende overnemer zal zelf nog ßink moeten selecteren. Maar elk initiatief om de markt inzichtelijk te maken, juicht Brookz uiteraard van harte toe. 12 brookz mei/juni 2008

7 LEVEND VERLEDEN Duur zaad DE RUITER seeds verkoopt 20 kilo zaad per dag. Toch had Monsanto 546 miljoen euro over voor het bedrijf. De deal Monsanto, de Amerikaanse zadengigant, koopt zijn kleinere branchegenoot De Ruiter Seeds. De aandeelhouders, de familie De Ruiter, ontvangen 546 miljoen euro. De historie De Ruiter Seeds werd vlak na de Tweede Wereldoorlog opgericht door Wouter de Ruiter, handelaar in pootaardappelen. Twee van zijn zoons, Henk en Kees, zorgden voor de groei in de jaren daarna. Inmiddels staat alweer de derde generatie aan het roer. Waarom? De Ruiter Seeds is meerdere malen benaderd door allerlei partijen om te verkopen, maar het bedrijf heeft de deur steeds dichtgehouden. Totdat eind 2007 Monsanto op de stoep stond. De familie besefte dat De Ruiter Seeds te klein is om op termijn zelfstandig voort te bestaan en achtte dit een goed moment om te verkopen. En verder? 546 miljoen euro voor een bedrijf dat slechts twintig kilo zaad van slechts vijf gewassen (tomaten, komkommers, paprika s, aubergines en meloenen) verkoopt, lijkt aan de hoge kant, maar schijn bedriegt. De Ruiter Seeds heeft een aantal toprassen ontwikkeld voor de glastuinbouw. En bovendien: 70 procent van de wereldwijde groenteproductie draait om deze vijf gewassen.. OPKOPERS Crisis? Welke crisis? WAAR DE GROTE BEDRIJVENOPKOPERS nagenoeg geen overnames meer kunnen doen, daar draaien hun Nederlandse tegenhangers als nooit tevoren. Apax, Carlyle, Blackstone: de grote internationale bedrijvenopkopers liggen nagenoeg stil. Ze krijgen de overnames die ze willen doen, eenvoudigweg niet geþnancierd. Maar hun Nederlandse tegenhangers, bedrijven als NPM Capital, Halder en Waterland, draaien als nooit tevoren was een topjaar, zo laat de Nederlandse Vereniging van Participatiemaatschappijen (NVP) in het Financieel Dagblad jubelend weten. De branchevereniging meldt dat de Nederlandse opkopers vorig jaar voor 70 procent meer aan bedrijven hebben gekocht en dit voor een totaalbedrag van 4 miljard euro. Crisis, hoezo crisis? In een verklaring legt de voorzitter van de NVP, André Olijslager, uit dat zijn leden vooral de wat kleinere deals doen die minder risicovol worden geþnancierd dan wat de grote internationale jongens gewend zijn. Het percentage vreemd vermogen ligt hier rond de 60 en 70 procent en daarvoor zijn de banken nog wel bereid de portemonnee te trekken. Nog wel, want Olijslager verwacht tevens dat ook hier de banken voorzichtiger zullen worden met het verstrekken van krediet. De groei van 2007 verwacht de sector ook niet te kunnen doortrekken. Voor de particuliere overnemer is dat natuurlijk goed nieuws. De activiteiten van de bedrijvenopkopers maakten het voor de ondernemer lastig om bedrijven over te nemen, onder meer omdat de prijs die zij bereid waren en konden betalen vaak veel hoger lag. Een beetje rust in de tent zal iedereen goed doen. mei/juni 2008 brookz 13

8 15 mnd vinden & kopen van een bedrijf NIEUWS INVESTEREN INNOVATIE Q&A ONDERHANDELEN TIP Kom gerust met het eerste bod MOVERS & SHAKERS wie Job en Guusje van Riel. wat Overname. bedrijf Groothandel Van Riel Distripet. en verder Ondanks aanvankelijke twijfels blijft Van Riel toch binnen familie. Koen van Santvoord is freelance business journalist en schreef het boek Hoe koop ik een bedrijf? In elk nummer van Brookz geeft hij een advies rondom bedrijfsovernames. Aan valkuilen geen gebrek tijdens de onderhandelingen over de koopsom. De eerste valkuil, zeker voor beginnende kopers, is dat ze verliefd worden op een bedrijf. Ze zijn blind voor de zwakke kanten van het bedrijf, vinden de verkoper een aardige vent en geloven te makkelijk dat er geen klanten weg zullen lopen en dat de omzet echt zo hoog wordt als de verkoper voorspiegelt. De onderhandelingen zijn ondertussen al ver gevorderd, waardoor het moeilijk wordt om de stekker eruit te trekken, zowel mentaal als vanwege de gemaakte kosten. Op zo n moment is de positie van de koper zwak. Hij zal sneller bereid zijn om die laatste kloof tussen vraag- en biedprijs te overbruggen, waardoor de koopsom op het randje ligt van wat zakelijk verantwoord is. In het verlengde daarvan ligt de winner s curse ( winnaarsvloek ). Onder druk van meerdere kapers op de kust moet en zal de aspirant-koper het bedrijf bemachtigen en doet een bod zonder zich af te vragen of het nog wel in verhouding staat tot de waarde van de onderneming. Een goede adviseur zal in dergelijke gevallen zeggen dat geen deal beter is dan een slechte deal. Een andere valkuil tijdens de prijsonderhandelingen is anchoring: het ankeren aan de vraagprijs. Wie de vraagprijs als uitgangspunt neemt, kan weleens meer betalen dan verantwoord is. Stel, de vraagprijs bedraagt een miljoen euro en u betaalt uiteindelijk een bedrag van euro. Heeft u dan een goede deal gemaakt? Wél ten opzichte van de vraagprijs, maar níet als u volgens uw eigen prognoses de koopsom pas in acht jaar terugverdient. Neem daarom nooit de verkoopprijs, maar altijd uw eigen waardering als uitgangspunt. Vaak wordt gedacht dat het beter is om de tegenpartij met een openingsbod te laten komen. Toch hoeft dat niet zo te zijn. Als de verkoper als eerste een bedrag noemt, is de kans groot dat dit een veel te hoog bedrag is. Maar het bedrag is wel genoemd en werkt daarna als anker. Als de verkoper zich vervolgens ingraaft kunnen de prijsonderhandelingen lang duren. Door zelf een bedrag te noemen, neemt u het heft in eigen handen en wordt úw prijs het referentiepunt. Zorg wel dat uw bod is onderbouwd. Laat zien dat u zich verdiept heeft in het bedrijf en dat u op basis van objectieve criteria tot het bod gekomen bent. Aanvankelijk wilden Job en Guusje van Riel hun eigen weg zoeken, maar uiteindelijk raakten ze toch betrokken bij het familiebedrijf, een groothandel in dierenbenodigdheden. Na de overname van alle aandelen zwaaien broer en zus samen de scepter en floreert Van Riel Distripet. wie Johan van Vulpen. wat Overname. bedrijf Kaartenhuis.nl. en verder Met de overname wordt Greetz de grootste online aanbieder van wenskaarten. Greetz en Kaartenhuis.nl waren al enige tijd in gesprek over vormen van samenwerking. Toen Van Vulpen de mogelijkheid van een overname opperde, bleek Peter Zijderveld van Kaartenhuis.nl daar wel open voor te staan. De nieuwe combinatie gaat zich richten op buitenlandse expansie. wie Hans Breukhoven. wat Verkocht. bedrijf Free Record Shop Noorwegen en Finland. en verder De Finse winkels werden verkocht voor 1 euro. In 1994 opende Hans Breukhoven zijn eerste winkel in Noorwegen en vier jaar later in Finland, maar een succes werd het buitenlandse avontuur van de Free Record Shop nooit. Na de verkoop van de Finse en Noorse winkels gaat Breukhoven zich volledig richten op de Benelux. NEWSWIRE Microsoft loopt een blauwtje bij Yahoo IEF Capital wil VastNed Retail overnemen Tulip Computers verkoopt consultancy & learning-activiteiten aan NewLever.nl Pon Holdings neemt Limburgs autobedrijf Wealer over Willem-Jan Bruin koopt Ion-IP 14 brookz mei/juni 2008

9 15 mnd vinden & kopen van een bedrijf NIEUWS INVESTEREN INNOVATIE Q&A ONDERHANDELEN Investeren in probleemgevallen MARC staat voor Managing Recovery Capital. Het bedrijf investeert in bedrijven die onderpresteren. En brengt deze vervolgens weer tot bloei. MARC Fund bestaat nu ongeveer anderhalf jaar en heeft de beschikking over een fondsvermogen van 16 miljoen euro. Directeur van MARC Fund is Bernie Veldhoen: Wij steken ons geld hoofdzakelijk in ingeslapen familiebedrijven, die al jaren op dezelfde manier werken en daardoor geen gelijke tred houden met de concurrentie. Banken zijn op een gegeven ogenblik niet langer bereid geld in dit soort bedrijven te steken, waardoor de situatie alleen maar erger wordt. Volgens Veldhoen spelen emotionele aspecten een belangrijke rol bij de teloorgang van kleinere bedrijven. Het management wil niet onderkennen dat zij de weg kwijt zijn en ze worden pas wakker wanneer het te laat is. Ze vergeten de kosten in de hand te houden en komen daardoor in een neerwaartse spiraal terecht. Zowel emotioneel als Þnancieel is er dan geen uitweg meer. De situatie kan in sommige gevallen zo ver uit de hand zijn gelopen dat zelfs de interventie van een durfkapitalist volgens Veldhoen geen zin meer heeft: Ook wij houden een lawine net vóór het ravijn niet meer tegen. Wanneer het nog niet te laat is en MARC Fund kansen ziet om een onderneming te redden, dan is het volgens Veldhoen van belang dat snel geschakeld kan worden. Daarom willen wij altijd de meerderheid van de aandelen verwerven. Voor het doorvoeren van bijvoorbeeld Þkse kostenreducties en het snijden in het personeelsbestand moeten we niet op tegenwerking stuiten. Intensive care In de regel gaat MARC Fund meteen rigoureus te werk. Eerst gaan we de kosten naar beneden brengen, zodat niet langer onnodige cash uitvloeit. De patiënt wordt in stabiele toestand op de intensive care gelegd en verliest in elk geval geen bloed meer. Voor due dilligence onderzoeken die maanden in beslag nemen heeft MARC Fund geen tijd. Wij kijken vooral naar Þscale posities, debiteuren en crediteuren en de toestand van de balans. MARC Fund investeert bij voorkeur in ondernemingen uit de oude economie. Repeating business, zegt Veldhoen: Dit soort bedrijven bestaat al lange tijd en heeft een generiek omzetniveau, op basis waarvan wij eenvoudig de hoogte van de kosten kunnen baseren. Een ander belangrijk criterium is dat het bedrijf waarin geïnvesteerd wordt beschikt over een redelijk uitgebreide managementlaag. Dan kunnen we samen snel meters maken en hoeven niet alles zelf te doen. Bedrijven die met MARC Fund in zee gaan, staan permanent te koop. Toch hanteert de investeringsmaatschappij een periode van drie tot vier jaar tot aan de exit. We hebben minimaal een jaar nodig om alle ellende op te lossen, daarna kunnen we pas aan groei denken, aldus Veldhoen. Op dit moment investeert MARC Fund in twee bedrijven: opleidingsinstituut Scheidegger uit Venlo en industriële weverij BW Industrial Products. Het totaal geïnvesteerde vermogen bedraagt 4 miljoen euro. We hebben onszelf ten doel gesteld om maximaal twee à drie bedrijven tegelijkertijd te runnen. Momenteel zitten er nog twee investeringen in de pijplijn. We hebben geen haast. Bedrijven uit de oude economie die in de problemen zitten en een jaaromzet genereren van ergens tussen 15 en 20 miljoen euro kunnen zich volgens Veldhoen altijd melden bij MARC Fund. We hebben alleen de vervelende eigenschap dat we de meerderheid van de aandelen willen verwerven. Daar moet men dus voor openstaan. wie Bernie Veldhoen bedrijf MARC Fund strategie Altijd de meerderheid verwerven. 16 brookz mei/juni 2008 tekst KIM LIEUWEN / fotografi e MARIA STIJGER

10 15 mnd vinden & kopen van een bedrijf NIEUWS INVESTEREN INNOVATIE Q&A ONDERHANDELEN Technostarters OP TECHNISCHE universiteiten worden vaak briljante ideeën geboren. Hoe Þnancier je de moeilijke weg van de academische wereld naar de commerciële wereld? Haal er niet te snel een investeerder bij. Roy Campe en Eric Terry kwamen tijdens hun studie vliegtuigbouw een techniek tegen waarmee ze de wegligging van sportauto s dachten te kunnen verbeteren. Ze studeerden er op af, deden de bijvakken Turning technology into business en Writing a businessplan en startten in maart 2005 het bedrijf Actißow. De ondernemers gebruiken een oude luchtvaarttechniek om de zogenoemde downforce van racewagens te verhogen. De wielen van een auto met een bodemplaat van Actißow drukken steviger op de weg, waardoor hij harder door de bocht kan, zonder te slippen. Een grote Europese autofabrikant, die nog anoniem wil blijven, wil een nieuw model sportwagen met deze bodemplaat uitvoeren. Intussen zijn twee testen succesvol uitgevoerd op een testcircuit ergens in Europa, vertelt Terry geheimzinnig. Op zijn vroegst staan deze modellen in 2011 in de showroom en zullen de licentiegelden naar Delft worden overgemaakt. Tot die tijd is er geld nodig, veel geld. Onder andere voor de ontwikkeling van het papieren idee tot een tastbaar product. En om zes ingenieurs in leven te houden. Hoe Þnancierden Campe en Terry de afgelopen drie jaar? Serieus geld lenen bij een bank kun je als jonge starter wel vergeten. Je brengt immers ondernemerservaring noch geld mee. Vooral dat laatste zit banken dwars. Door zelf geld in te brengen, weet een bank immers zeker dat er nog wat te halen valt als het misgaat en dat ook de ondernemers zullen bloeden. Terry: Zelfs als je een getekende order hebt, zegt een bank: We weten niet of je die opdracht werkelijk kunt uitvoeren en dat geld werkelijk zal ontvangen. Gelukkig hadden Campe en Terry beiden negenduizend euro overgehouden aan vakantiewerk tijdens hun studie. Zodoende konden ze achttienduizend euro storten om een BV op te richten. Hiermee betaalden ze de huur van een kamer op de TU, kochten ze twee bureaus en twee computers en betaalden ze zichzelf een salaris van negenhonderd euro per maand. Valorisatie Daarnaast zijn er overheidspotjes voor startende academici. Zo ontving Actißow zogenoemde valorisation grants van de Stichting Techniek en Wetenschap ter waarde van en euro. Het doel van deze toelagen is het te gelde maken van wetenschappelijke kennis, kennisvalorisatie in jargon. Haal er niet te snel een investeerder bij, is Terry s advies. Een investeerder wil immers een deel van je bedrijf in ruil voor zijn geldinjectie. Gebruik het eerste jaar om waarde te creëren zonder een deel van je bedrijf weg te geven. Vervolgens leenden de ondernemers drie ton bij SenterNovem, een agentschap van het Ministerie van Economische Zaken. Deze lening heet uitdagerskrediet, een renteloze lening waarvan zowel opnemen als aßossen ßexibel is. Intussen hadden de jonge ingenieurs met ruim twintig potentiële investeerders gesproken. Uiteindelijk kozen ze niet voor een oud-ondernemer, maar voor een oud-bestuurder, in de persoon van de voormalig directeur van Stork Aerospace. De belangrijkste reden: hij kan hen coachen. Hij weet hoe je technologie van tekentafel naar markt krijgt, kent de industrie en heeft een goed netwerk. De business angel kreeg een minderheidsbelang. Zoals veel jonge technologiebedrijven kan Actißow niet alleen van leningen en investeringen rondkomen. Om een mooie cashßow te genereren doen de ingenieurs advieswerk. Zo ontwikkelen ze voor autofabrikant Audi een nieuwe windtunnel en geven ze uiteenlopend advies op het gebied van luchtstromingen, bijvoorbeeld luchtstromingen door gebouwen. Advieswerk levert een vette winstmarge, zegt Terry, heel handig om productontwikkeling te Þnancieren. Aan verkopen denken de beide heren voorlopig nog niet. Onze ambitie is eerst om dit bedrijf uit te bouwen tot een bedrijf van twintig, dertig ingenieurs. En natuurlijk dat er stevig op de weg liggende sportwagens met een Actißow bodemplaat over de Europese wegen racen. 18 brookz mei/juni 2008 tekst MARK VAN BAAL / illustratie COVERMECHANICS

11

12 vinden & kopen van een bedrijf NIEUWS INVESTEREN INNOVATIE Q&A ONDERHANDELEN Martijn Hamann (38) studeerde Bedrijfskunde in Rotterdam. Hij liep o.a. stage bij PTT Post waar hij mede betrokken was bij de overname van TNT Express. Na een jaar bij overnamespecialist Reitsma & Werthheim trad hij in 1996 toe tot het M&A team van Endemol. Daar was hij uiteindelijk als hoofd M&A tot 2003 betrokken bij ruim 70 overnames wereldwijd. Sinds 2006 is hij een van de drie partners van Van den Ende & Deitmers. 20 brookz mei/juni 2008

13 Q&A Martijn Hamann. Van Den Ende & Deitmers. 15 mnd Hoe denk je ooit bij 50 miljoen uit te komen? MARTIJN HAMANN was jarenlang chef overname bij Endemol. Sinds 2006 is hij partner bij Van den Ende & Deitmers, het investeringsfonds voor crossmediale bedrijven. Na een aantal Nederlandse participaties wordt het vizier nu meer op Europa gericht. De Johannes Vermeerstraat is een chique straat in Amsterdam Zuid, om de hoek van het Museumplein. In deze straat bevinden zich, verspreid over verschillende panden, een aantal bedrijven van Joop van den Ende. Nummer 23 is de uitvalsbasis van Van den Ende & Deitmers Venture Capital Partners, het groei investeringsfonds van Joop van den Ende en Hubert Deitmers. Het is de locatie van waaruit partner Martijn Hamann en zijn collega s jaarlijks honderden bedrijven checken, op zoek naar dat ene crossmediale pareltje dat qua omvang kan uitgroeien tot een nieuwe Philips, Shell of Unilever. Dit geheel in lijn met de ÞlosoÞe van Joop zelf, volgens Hamann samen te vatten als: massa, kassa, Europa, werelddominantie. Je hebt de afgelopen 10 jaar wereldwijd honderden ondernemers gesproken. Wat valt je daarbij op als je naar Nederlandse ondernemers kijkt? Ik vind het fascinerend om te zien dat een land als Nederland zo ontzettend ver voorloopt op het gebied van media, internet en televisie. Als je kijkt naar Endemol, dat was in 1996 echt nog een klein bedrijf. Nu is het het nummer één tv-productiebedrijf in de wereld. En kijk naar onze huidige deelnemingen: Eyeworks van Reinout Oerlemans, binnen 5 jaar uitgegroeid tot een mondiale top vier tv-producer. Of de Spill Group, ontwikkelaar en distributeur van online spelletjes. In 2001 begonnen en nu nummer drie wereldwijd op het gebied van casual gaming. Dat is echt iets om als Nederlander trots op te zijn. Wat doen Nederlandse ondernemers dan zo goed? Nederlanders kijken vanaf dat ze hun eerste businessplan maken al naar het buitenland. Dat is een bepaalde mind-set. Een Spanjaard is al drie jaar verder voordat hij überhaupt daarover nadenkt en een Fransman al helemaal niet. Nederlanders zijn er ontzettend goed in om vanaf dag 1 iets internationaal neer te zetten. Daarnaast zijn Nederlanders heel erg ßexibel en tolerant in het zaken doen en niet hiërarchisch ingesteld; we doen graag een stapje opzij als we daar het bedrijf mee verder helpen. Ik hoor vaak dat Nederlandse ondernemers nogal voorzichtig zijn. Dat klopt, we knallen er niet gelijk in. We pionieren wel, we zijn de eersten die naar China of Zuid Amerika gaan, maar trial and error, stapje voor stapje. En ons ben zuunig We zijn een beetje Calvinistisch ja. Dat zie je ook met investeren. Er is vorig jaar een klein onderzoek gedaan door EZ waaruit bleek dat 85 procent van de ondernemers zichzelf voldoende ge- Þnancierd vindt. Terwijl wij denken: voldoende geþnancierd? Als je ergens in geloofd en je hebt het bewezen in een markt dat je het kan, dan moet je er ook voor durven te gaan. En daar willen jullie dan uiteraard graag bij helpen. Waar let je op als je gaat participeren in een bedrijf? Het merendeel van de bedrijven kun je eigenlijk al vrij snel afwijzen omdat ze niet de ambitie hebben om iets echt groot te maken. Je voelt gewoon dat die mensen niet de passie hebben om bij de top 10 van de wereld te behoren. Of voor mij part Europa. Je moet iets hebben van doorbeuken, wat je nu ziet bij Oerlemans, die slaapt niet voordat ie zo ver is. Of de jongens van» tekst PETER RIKHOF / fotografi e MICHEL MEES mei/juni 2008 brookz 21

14 15 mnd vinden & kopen van een bedrijf NIEUWS INVESTEREN INNOVATIE Q&A ONDERHANDELEN Hyves of de Spill Group, dat is gewoon elke dag vechten tegen de gevestigde orde. En dat merk je al in het eerste gesprek? Ja. Je krijgt natuurlijk van tevoren al informatie en cijfers, dus je hebt een beeld. En dan laten ze bijvoorbeeld een curve zien van 3 ton naar 6 ton en van 8 ton omzet naar 1,6 mln omzet. Maar dan zeggen wij: wanneer denk je ooit bij de 50 miljoen uit komen? Je moet wel de ambitie hebben om iets echt op zijn kop te willen zetten, of een bepaald leiderschap in een sector te willen veroveren. Waar let je nog meer op? Het is heel belangrijk om simpelheid in je bedrijf te brengen. Als je teveel activiteiten onderneemt om omzet te scoren dan leidt dat af van je core business. Bij Endemol ging dat in het begin ook fout, we hadden ijsshows, musicals, een Hoe groot is je markt en heb jij als ondernemer een painkiller? showbizztheater, kinderprogramma s, Þlms in distributie, alles. Dat hebben we vervolgens allemaal geschrapt door ons af te vragen: wat willen we nou echt? Nieuw tv-formats ontwikkelen en produceren voor prime time entertainment televisie. En toen ging het hard hoor, want dan kan je 90 procent van je tijd daar aan besteden. Jullie kiezen ook bewust voor een minderheidsdeelneming. Waarom? Klopt, dat is in de venture capital wereld ook belangrijk om maximale commitment van het management te krijgen In de mediahoek zouden wij nooit voor een honderd procent transactie gaan. Tenzij je het zo hebt gestructureerd dat de verkoper nog heel erg afhankelijk is van het lange termijn succes. De creatieve sector is people s driven. Als je dat direct 100 procent integreert, dat zie je heel vaak misgaan. Je moet juist samen met de ondernemer het bedrijf verder uitbouwen. Je kunt beter een gefaseerde deal doen waarbij je samen optrekt. Je betaalt in eerste instantie wel een hogere prijs maar als het dan goed gaat heb je per saldo een lagere prijs betaald voor een succesvolle onderneming. Wat is behalve groeikapitaal verschaffen jullie rol bij zo n bedrijf? We zijn een actieve investeerder, met onze kennis en ervaring coachen we het management en zijn we in staat een bedrijf snel te kunnen laten groeien en op te schalen. De meeste ondernemers zijn product en omzet gericht maar dat is niet voldoende. Het managen van cashßow wordt vaak onderschat. We hebben wel eens meegemaakt dat er een nieuwe opdracht werd binnengehaald van 5 miljoen maar dat ze in de kleine lettertjes hadden weggegeven dat de betalingstermijn met twee maanden wordt opgerekt. Dan heb je dus een probleem. Daarnaast is heel belangrijk: hoe groot is je markt en heb jij als ondernemer een painkiller, ben jij degene die mij paracetamol geeft? Zo zijn de meeste ondernemers niet begonnen Nee, die zien een kans en springen erin. Dat neem ik ze ook niet kwalijk, maar goede ondernemers gaan vervolgens wel een weekend zitten om zo n businessexercitie te doen. Heb je een painkiller, vis je wel in de goede vijver? Neem bijvoorbeeld Hyves. De bruto online advertisingmarkt is nu circa 200 miljoen en groeit de komende jaren aanzienlijk. Social communities hebben zo n 10 procent van deze markt in handen. Hyves heeft op dit moment in termen van pageviews en bereik een marktaandeel van 50 procent. Dan moet je toch ergens rond de 20 miljoen omzet kunnen uitkomen. Dat zijn vrij eenvoudige berekeningen die je als ondernemer op een zondagmiddag kan doen. Even wat anders, de concurrentie op de venture capital markt is groot, jullie zullen zelf ook wel eens achter het net vissen? Natuurlijk, wij moeten net zo hard vechten als onze ondernemers. Geld is een commodity geworden, er is zoveel investeringsgeld voor handen. Niet iedere ondernemer zal dat zo ervaren maar het is echt zo. Iedereen rent achter dezelfde goede bedrijven aan, dus wij moeten onszelf ook keihard verkopen. In Nederland hebben we door onze naam een kleine voorsprong maar op internationaal niveau is de concurrentie stevig. En wat zijn de ambities van Van den Ende & Deitmers zelf? We zijn nu bezig met het opbouwen van een Europees netwerk. Ik zat vorige week in Italië, morgen in Hamburg, dus daar wordt hard aan gewerkt. Want je kunt niet vanuit Amsterdam een goeie transactie doen in Milan. Je kunt de bedrijven nog wel in kaart brengen maar om ze echt lokaal goed te begeleiden heb je locale mensen nodig. Het zou mooi zijn als we ook een Duits, Italiaans of Frans bedrijf in de wereldtop kunnen krijgen. Voor minder doen jullie het niet? Nee, dat zijn we aan Joop en aan onszelf verplicht, anders waren we hier niet aan begonnen. 22 brookz mei/juni 2008

15 15 mnd vinden & kopen van een bedrijf NIEUWS INVESTEREN ZOEKEN WAARDEREN INNOVATIE Q&A Q&A FINANCIERING ONDERHANDELEN MBI Verkoop in etappes BIJ EEN EARN-OUT blijft de verkoper van een bedrijf nog een tijdje aan de onderneming verbonden om de overdracht goed te laten verlopen. Maar er zijn risico s aan de constructie verbonden. N iko Christopoulos heeft genoeg ervaring met verkoop via earnout om te weten dat er haken en ogen aan zitten. De advocaat bij CMS Derks Star Busmann merkt in de praktijk dat earn-out niet altijd vlekkeloos verloopt. De gedachte achter een earn-out is begrijpelijk en een earn-out kan aan een succesvolle overdracht bijdragen, maar je moet de afspraken wel goed vastleggen. Bij een earn-out wordt een bedrijf in twee stappen verkocht. Bij de overdracht wordt direct een deel van de overnamesom betaald, meestal is dat minimaal de helft van de totale koopsom. Het tweede deel wordt in etappes uitbetaald, afhankelijk van de prestaties van de onderneming ná verkoop. Niet voor niets is het bijna altijd de kopende partij die een earn-out voorstelt. Zo kan hij de koopsom in delen betalen en behoudt hij de expertise van de verkopende partij. Zeker bij kleinere ondernemingen ís de verkopende ondernemer vaak het bedrijf. De mooie resultaten uit het verleden kunnen als sneeuw voor de zon verdwijnen als de verkoper ineens vertrekt. Het kan voor klanten en personeel reden zijn hun heil elders te zoeken. Bij een earn-out blijft de verkoper nog een tijdje in het bedrijf meelopen, meestal één à twee jaar. Om zijn kennis en netwerk over te dragen aan de koper en om er op toe te zien dat zijn opvolger zijn bedrijf goed runt, zodat ook het tweede deel van de verkoopprijs wordt betaald. Het blijkt soms een moeilijke combinatie. Christopoulos: Het lastige bij een earn-out is dat de verkoper aan het bedrijf verbonden blijft, maar niets meer heeft te vertellen omdat hij de zeggenschap heeft overgedragen. De koper heeft allerlei ideeën over hoe het anders Earn-out kan boekhoudkundig verrassende effecten hebben voor bedrijven die rapporteren volgens de nieuw aangepaste IFRS-standaard voor bedrijfscombinaties. Als de winsten van het via een earn-out gekochte bedrijf tegenvallen, daalt daardoor de totale overnameprijs. Immers, een deel van de overnamesom is gebaseerd op de bedrijfsresultaten ná overname. Voor de kopende partij geldt deze tegenvaller echter als winst doordat het bedrijf goedkoper wordt gekocht: een deel van de overnamesom vervalt immers. Als het gekochte bedrijf het echter fantastisch doet, en er een hoger bedrag via earn-out moet worden betaald, geldt dat voor de koper als verlies. Afhankelijk van de situatie kan deze manier van boekhouden voordelig of nadelig voor de kopende partij uitpakken. Bij bedrijven die niet volgens IFRS-standaard rapporteren, wordt de totale overnamesom als investering gezien die via de balans van de kopende partij wordt verrekend. moet en wil die uitvoeren. Als de verkoper daar niets in ziet, heb je een probleem. De koper bepaalt immers wat er gebeurt, terwijl de verkoper wel afhankelijk is van de resultaten voor de vaststelling van zijn earn-out. Doelen Bij een earn-out moeten daarom goede afspraken worden gemaakt over de rechten en plichten van de verkoper. Evengoed moet worden vastgelegd welke investeringen de nieuwe eigenaar gaat doen en in hoeverre die worden meegenomen bij de berekening van de earn-out. Christopoulos: Als de earn-out afhankelijk is van het realiseren van bepaalde concrete doelen, leg dan goed vast hoe je aan het eind van de earn-outperiode vaststelt of die doelen gerealiseerd zijn. Het succes van een earn-out is volgens Christopoulos ook een kwestie van realistische verwachtingen van beide partijen voor de periode dat ze samen in het bedrijf zitten. De verkoper vindt dat-ie een fantastisch bedrijf verkoopt. De koper denkt dat hij er met zijn plannen pas echt een fantastisch bedrijf van gaat maken. Die verwachtingen moet je op elkaar afstemmen, anders gaat het mis. 24 brookz mei/juni 2008 tekst ANDRÉ DE VOS / illustratie COVERMECHANICS

16 deal 01 Wouter Schortinghuis. icentre. Een mooi merk WOUTER SCHORTINGHUIS ging op zoek naar een mooi merk. Met hulp van Antea kocht hij Applewinkelketen icentre. Ik kan het operationele deel er zelf bij doen. S lechts één keer tijdens het interview verspreekt Wouter Schortinghuis (1958) zich en heeft hij het over een pc. Hij herstelt zich snel: Oeps, ik bedoel natuurlijk een Mac. Het zij hem vergeven. Voordat hij in de zomer van 2007 de onderhandelingen begon over de overname van icentre, een kleine retailketen in Noord-Holland die voornamelijk Apple verkoopt, had Schortinghuis niet vaak op een Mac gewerkt. Toen de onderhandelingen serieus werden, heb ik meteen een Macbook in huis gehaald, vertelt hij. Die investering heeft zich uitbetaald. Sinds 1 april mag Schortinghuis zich samen met participatiemaatschappij Antea de nieuwe eigenaar noemen van icentre. Schortinghuis heeft een lange carrière in het bedrijfsleven achter de rug. Hij vervulde management en directiefuncties bij onder meer Gall & Gall, reisorganisatie TUI en Tuincentrum Overvecht. Tijdens zijn laatste functie, als directeur van opslagaanbieder City Box, besloot hij dat het tijd werd om meer risico te nemen. Schortinghuis: Ik heb mijn kaartenbak gepakt en daar twintig kaartjes uitgevist van mensen die mij misschien op weg konden helpen. Daarmee ben ik gaan praten. Zo kreeg ik een beter idee van mijn eigen wensen: ik wilde een kleinschalig bedrijf in de retailsfeer, het liefst een mooi merk. Kort daarop zat ik aan tafel bij participatiemaatschappij Antea en kwamen zij met icentre. Het kon niet mooier. overname 1 april personeel 100. jaaromzet We zijn de grootste premium reseller van Nederland Autonoom De geschiedenis van icentre is een klassiek ondernemersverhaal. Twintig jaar geleden begonnen de twee oprichters in een garage te sleutelen aan Apple-computers. Het bedrijfje groeide mee met de populariteit van Apple in Nederland. Inmiddels heeft icentre vijf vestigingen en een webwinkel, en is het de grootste premium reseller van Apple in Nederland. Toen de oprichters besloten dat het mooi geweest was, namen ze ABN Amro Corporate Finance in de arm, dat vorig jaar het contact legde met Antea. De onderhandelingen verliepen vlot, vertelt Schortinghuis: We hebben een paar keer een halve dag om de tafel gezeten. Na de Þnanciële onderhandelingen wilde ik vooral graag weten hoe autonoom de vestigingen zijn en hoe ze de vestigingen aansturen. Bij icentre zijn de vestigingsmanagers verantwoordelijk voor de organisatie van hun winkel, voor de verkoop en voor het personeel. De rest wordt vanuit het hoofdkantoor in Uitgeest geregeld. Dat spreekt mij enorm aan. Door de schaal en de manier van organiseren is het een overzichtelijk bedrijf. Ik kan het operationele deel er zelf bij doen. Niet alles blijft bij het oude, waarschuwt Schortinghuis: Het is nu heel sterk een organisatie van management by walking around. Ik heb meer behoefte aan structuur. Er komt een regelmatig werkoverleg met de drie afdelingen. Ik zal de Þnanciële administratie gaan verzwaren; de nieuwe aandeelhouders hebben nu eenmaal andere wensen voor wat betreft de verslaglegging. Schortinghuis wil de groei die icentre de afgelopen jaren doormaakte voortzetten. Daarbij wordt hij geholpen door de ambities van Apple, dat het Europese marktaandeel de komende jaren wil vergroten van 4 naar 10 procent. Schortinghuis mikt op een verdubbeling van de omzet in vijf jaar. Binnenkort opent hij een nieuwe vestiging in Amstelveen. De week na het interview zal hij het roer van icentre overnemen. Hij kijkt er zichtbaar naar uit: Iedereen is daar Apple-gek. Het eerste dat ze me vroegen was of ik zelf ook op een Mac werk. Geweldig. Het geeft een kick om te werken met mensen die zoveel passie hebben voor wat ze doen. Tot slot steekt Schortinghuis, als bekeerde pc-gebruiker, nog een lofzang af op de Mac: De wereld van Apple is intelligent en sexy. Zelfs de verpakking ziet er gelikt uit. Het is een product met een ziel. 26 brookz mei/juni 2008 tekst ROB HARTGERS / fotografi e MARTIN DIJKSTRA

17 Wouter Schortinghuis [49] opleiding Hogere Hotelschool, Hogere kaderopleiding V&D. was Commercieel manager Gall & Gall, directeur reisbureaugroep TUI, directeur Tuincentrum Overvecht, directeur City Box. mei /juni 2008 brookz 27

18 deal 02 Carla van der Weerdt. Accent. Baas in eigen huis NA EEN LANGE CORPORATE CARRIÈRE nam Carla van der Weerdt begin dit jaar adviesbureau Accent uit Bussum over. Ik heb nog geen dag spijt gehad van de overname. Ik heb veel meer invloed én meer variatie in mijn werk. C arla van der Weerdt (44) werkte vijftien jaar bij ABN Amro en was daar cfo van een business unit met 3000 medewerkers en een omzet van 4 miljard euro. Hoewel ze directielid was, voelde ze zich maar een klein radertje in het geheel. Ik was te vaak een roepende in de woestijn. Ik heb veel geleerd bij de bank, had leuke collega s, maar de impact van wat je doet is uiteindelijk heel beperkt. Van der Weerdt droomde steeds nadrukkelijker van een eigen bedrijf. Ze wist dat ze zonder startkapitaal weinig kans maakte en besloot drie jaar te sparen voordat ze bij intermediair Marktlink aanklopte. Ik wilde een uitgeverij in literatuur óf een organisatieadviesbureau overnemen. De uitgeverijwereld is nogal gesloten, je komt er nauwelijks tussen. Toen mijn adviseur met adviesbureau Accent kwam, sprak het me gelijk aan. Accent helpt bedrijven bij het verhogen van hun toegevoegde waarde, door de toepassing van lean management, tijdstudies en procesmodellering. Het is een adviesproduct dat ik met mijn hart kan verkopen. Eigenzinnige Accent is in 2001 opgericht door bedrijfskundige Rogier Trampe (33). Hij begon als eenpitter, maar dankzij enkele grote opdrachtgevers groeide zijn bureau gestaag naar zo n twaalf medewerkers en een jaaromzet van meer dan een miljoen euro. Trampe: Gaandeweg ontstond behoefte aan stabiliteit en goed management. Als ik eerlijk naar mezelf kijk, ben ik geen manager, maar een eigenzinnige ondernemer. Ik ben niet het type om directeur te zijn van een adviesbureau. Het was beter om de zaak te verkopen en afstand te nemen. Het klikte direct tussen de twee. We zaten op één lijn, blikt Van der Weerdt terug. Ook verkoper Trampe ervoer dat zo. Ik zag haar stralende ogen en het enthousiasme voor ons overgename februari jaaromzet bij overname 1 miljoen euro. personeel 12. overnamesom initieel 1 miljoen euro, daarna ca. 20 procent op basis van earn out. adviesproduct. Van de vijf partijen die ik heb gesproken, sprong Carla eruit. De koopsom was belangrijk voor mij, natuurlijk. Maar ik heb met hart en ziel dit bedrijf opgebouwd, ik wil dat het in goede handen overgaat. Ik heb bijvoorbeeld ook een kandidaat-koper op bezoek gehad die erg op de cijfers en de details gericht was. Ik zag ons niet samenwerken. De deal kwam in amper twee maanden rond; afgelopen februari werden de handtekeningen gezet. Echte dealbreakers waren er niet. Alleen over de invulling van de earn out is gesteggeld. We hebben gelukkig gekozen voor een earn out op basis van omzet, aldus Van der Weerdt. Ik wil een slag maken met dit bedrijf, wil binnen een paar jaar doorgroeien naar 25 adviseurs. Om die reden investeer ik nu bijvoorbeeld in ict. Bij een earn-out op basis van winst was Rogier hier niet mee akkoord gegaan. Rogier blijft tot eind dit jaar aan het bedrijf verbonden en hij doet waar hij goed in is: acquisitie. Secretaresse Van der Weerdt, zelf register-accountant, besloot de due diligence uit te besteden. Ik was zelf niet neutraal meer, vandaar. Ik maakte wel deel uit van het due diligence team om zo het bedrijf goed te leren kennen. De kersverse ondernemer heeft nog geen dag spijt gehad van de overname. Ik heb geen secretaresse meer en ook geen p&o-afdeling, maar ik heb nu veel meer impact én meer variatie. Ik vind heel veel dingen leuk: verkoop, Þnance, strategie, people management. En nu mag ik het allemaal zelf doen, heerlijk. Ook Trampe is tevreden. Ik heb een aantal jaren keihard gewerkt. Er borrelen wel wat nieuwe ondernemersplannen door m n hoofd, maar ik ben nu vooral aan het afkicken. Het is heerlijk om even rust aan m n hoofd te hebben en meer tijd aan mijn gezin te kunnen besteden. 28 brookz mei/juni 2008 tekst KOEN VAN SANTVOORD / fotografi e SUZANNE KARSTERS

19 Carla van der Weerdt [44] opleiding registeraccountant. was 5 jaar werkzaam bij IBM en 15 jaar bij ABN Amro in functies als CFO, COO, Risk & Compliance Manager, Audit Manager en Sales. In haar laatste functie was ze CFO/COO van de wereldwijde business unit Transaction Banking bij ABN Amro. mei/juni 2008 brookz 29

20 ACTUEEL Eenzaam, maar niet alleen LONELY AT THE TOP, die uitdrukking is bij veel ondernemers bekend. Daarom bieden oud-ondernemers steeds vaker aan om de jongere generatie bij te staan. De opkomst van de consularis. Familiebedrijven zonder toezichthouder zijn minder goed te verkopen dan bedrijven mét, zo blijkt uit een recent onderzoek van het Centrum van het Familiebedrijf. Ze zijn te vaak afhankelijk van één persoon: de directeur. Een enquete onder zevenhonderd bedrijven wijst bovendien uit dat minder dan een derde van de familievennootschappen een of andere vorm van toezicht heeft. Voor deze familiebedrijven, maar ook voor niet-familiaire zelfstandig ondernemers, zijn er nu op een eenvoudige manier onafhankelijke commissarissen of toezichthouders in te huren. Zoals via de stichting De Consularis. Toezichthouder is niet de juiste omschrijving voor ons, wijst oprichter Gerard Fit (57) meteen terecht. Onze mensen zitten niet tegenover de ondernemer, maar ernáást. Fit wil daarom de vergelijking met de commissaris de wereld uithelpen. Een commissaris is niet actief binnen het bedrijf, maar houdt een oogje in het zeil. Wij bieden de ondernemer een soort coach aan, iemand die het klappen van de zweep kent. Fit kwam met Wim Clausing en Peter Kemme op het idee toen zij zagen hoe ondernemers werden geholpen door buurmannen, vrienden, zwagers, leden uit het hockeyteam. Mensen met ongetwijfeld goede bedoelingen, maar zonder gepaste afstand of de juiste kennis. Daardoor waren die helpende handen soms uiterst risicovol. Dus bedachten ze een oplossing om ondernemers écht te helpen. Een tussenoplossing eigenlijk, voor bedrijven die te groot zijn voor het servet en te klein voor het tafellaken. In 2004 riepen ze de stichting De Consularis in het leven. Romeinse senatoren Gerard Fit is een vijftiger die nog in prima lichamelijke en geestelijke conditie verkeert. Hij ging met voordelig vroegpensioen, maar heeft teveel energie om een hele dag op de golfbaan rond te lopen. Met zijn jarenlange expertise als directeur van verschillende bedrijven wilde hij bovendien wat nuttigs doen in het bedrijfsleven. Hij richtte de stichting op en koos een naam met historisch besef: consularis werden uitgetreden senatoren genoemd in de Romeinse tijd. Deze titel past daarom juist in 2008 zo goed bij het type adviseur dat Fit verzamelt. De adviseurs die zich bij de Consularis aansluiten zijn namelijk geslaagde ex-ondernemers of oud-directeuren. Voordat ze zich bij de club van Fit mogen aansluiten, wordt hun achtergrond grondig gecontroleerd, hun referenties gescand en hun autonomie getest. Als consularis moet je Þnancieel autonoom zijn om de ondernemers onafhankelijk te kunnen bijstaan. Er mogen geen belangenverstrengelingen komen: wij zijn er voor de ondernemer. Het zijn daarom veelal vroeggepensioneerden die Fit verzameld, mensen die de gage - variërend van tot euro per jaar - meer als een extraatje zien. We zijn nu met zo n 25 consularissen en hebben allemaal een andere achtergrond. Ict, Human Resources, Þnancieel, Þscaal noem het maar op. Zo kunnen we alle prolemen die we tegenkomen bij elkaar neerleggen. De consularissen komen frequent bij elkaar om zaken te bespreken. Het kost ze tijd en energie, maar ze krijgen er vooral veel energie voor terug. Fit geniet ervan: Het belangrijkste is dat je de ondernemers met onze hulp ziet groeien. De oudere wijsgeer Het fenomeen van een oude en wijze raadgever is steeds populairder aan het worden. Neem bijvoorbeeld de raad The Elders. Hierin zetelen grootheden als Desmond Tutu, Jimmy Carter, Nelson Mandela en KoÞ Annan, wijze oude mannen en vrouwen die landen internationaal willen bijstaan in conßictsituaties. Ze zijn politiek en Þnancieel onafhankelijk, 32 brookz mei/juni 2008 tekst WILLEMIJN VAN BENTHEM / illustratie VIJSELAAR EN SIXMA

EEN BEDRIJF KOPEN. Management Buy Out. Management Buy In. Strategische overname

EEN BEDRIJF KOPEN. Management Buy Out. Management Buy In. Strategische overname EEN BEDRIJF KOPEN? EEN BEDRIJF KOPEN Management Buy Out Het overnemen van een bedrijf is zeker geen eenvoudig proces. Een bedrijfsovername kan op verschillende manieren worden ingezet. De meeste bedrijfsovernames

Nadere informatie

SPECIAL BEDRIJFSVERKOOP. Peter Rikhof Koos Jager Rolf Metz. 44 brookz maart 2012 tekst XXXXXXXX / fotografie XXXXXXXXXX

SPECIAL BEDRIJFSVERKOOP. Peter Rikhof Koos Jager Rolf Metz. 44 brookz maart 2012 tekst XXXXXXXX / fotografie XXXXXXXXXX Peter Rikhof Koos Jager Rolf Metz 44 brookz maart 2012 tekst XXXXXXXX / fotografie XXXXXXXXXX Er zijn meer kopers dan een verkoper verwacht HOE STAAT DE OVERNAMEMARKT er op dit moment voor? Wat zijn de

Nadere informatie

Ondernemers staan open voor bedrijfsverkoop, maar moeten mentaal nog een drempel over

Ondernemers staan open voor bedrijfsverkoop, maar moeten mentaal nog een drempel over Ondernemers staan open voor bedrijfsverkoop, maar moeten mentaal nog een drempel over Rapport Marktmonitor 2015 18 September 2015 Colofon In opdracht van: Majka van Doorn Research Consultant 033 330 33

Nadere informatie

Marktlink Fusies & Overnames

Marktlink Fusies & Overnames Marktlink Fusies & Overnames Workshop Zoeken en vinden van een koper / verkoper Jeroen Oldengarm j.oldengarm@marktlink.nl 06 30 39 42 11 Mei 2013 Inhoud Doel Introductie Marktlink Marktontwikkelingen en

Nadere informatie

13 Acquisitietips. AngelCoaching. Coaching en training voor de creatieve sector www.angelcoaching.nl

13 Acquisitietips. AngelCoaching. Coaching en training voor de creatieve sector www.angelcoaching.nl 13 Acquisitietips AngelCoaching Coaching en training voor de creatieve sector Tip 1 Wat voor product/dienst ga je aanbieden? Maak een keuze, niemand kan alles! Tip 1 Veel ondernemers zijn gezegend met

Nadere informatie

Samenvatting mediapartners Shopping2020

Samenvatting mediapartners Shopping2020 Samenvatting eindrapport expertgroep Online Ondernemen Webwinkeliers te optimistisch over overlevingskansen. Op basis van data van de Kamer van Koophandel (N=26.250), een online enquête (N=500) en interviews

Nadere informatie

ICP Corporate Finance

ICP Corporate Finance ICP Corporate Finance Corporate Finance Adviseurs Bedrijfsprofiel Januari 2013 Profiel ICP Corporate Finance Corporate Finance Adviseur van management en aandeelhouders bij complexe Corporate Finance vraagstukken

Nadere informatie

Eenmaal, andermaal: verkocht?

Eenmaal, andermaal: verkocht? CB VERKOOP Wanneer doet een ondernemer er goed aan zijn bedrijf te verkopen of een bedrijf over te nemen? In dit tweeluik aandacht voor zowel de verkoop- als de koopkant van het verhaal. Eenmaal, andermaal:

Nadere informatie

Informatiebrochure. Huis kopen

Informatiebrochure. Huis kopen Informatiebrochure Huis kopen Ontdek je nieuwe kwaliteiten en bespaar Als kind heb je er vast wel eens aan gedacht om profvoetballer, dierenarts of leraar te worden. Maar wist je dat er ook een verkoop-

Nadere informatie

Bedrijfsovername. Arnhem De Liemers Doetinchem e.o.

Bedrijfsovername. Arnhem De Liemers Doetinchem e.o. Bedrijfsovername 16 met gecontroleerde risico s Er is een fusie- en overnamegolf aanstaande in Nederland. Investeerders kunnen goedkoop financiering ophalen en het investeringssentiment is positief, schreef

Nadere informatie

Inleiding. Als gevolg van de vergrijzing doen veel ondernemers binnenkort afstand van hun bedrijf. Overweegt u een bedrijfsovername,

Inleiding. Als gevolg van de vergrijzing doen veel ondernemers binnenkort afstand van hun bedrijf. Overweegt u een bedrijfsovername, Bedrijfsovername Inleiding Als gevolg van de vergrijzing doen veel ondernemers binnenkort afstand van hun bedrijf. Overweegt u een bedrijfsovername, dan is de tijd nu rijp. countant in. Van de voorbereiding

Nadere informatie

Leiderschap in Turbulente Tijden

Leiderschap in Turbulente Tijden De Mindset van de Business Leader Leiderschap in Turbulente Tijden Onderzoek onder 175 strategische leiders Maart 2012 Inleiding.. 3 Respondenten 4 De toekomst 5 De managementagenda 7 Leiderschap en Ondernemerschap

Nadere informatie

MARK HUIJSMANS VIJF CARRIÈRETIPS VAN. Marketingdirecteur bij Miele. Op 7 februari opent Miele als derde Top Marketing

MARK HUIJSMANS VIJF CARRIÈRETIPS VAN. Marketingdirecteur bij Miele. Op 7 februari opent Miele als derde Top Marketing in het hart van de marketing VIJF CARRIÈRETIPS VAN MARK HUIJSMANS Marketingdirecteur bij Miele Door: Tristan Lavender, bestuurslid NIMA Young Professionals Op 7 februari opent Miele als derde Top Marketing

Nadere informatie

Adinda Keizer - Copyright 2013 Niets uit deze uitgave mag zonder toestemming van Vindjeklant.nl worden gekopieerd of gebruikt in commerciële

Adinda Keizer - Copyright 2013 Niets uit deze uitgave mag zonder toestemming van Vindjeklant.nl worden gekopieerd of gebruikt in commerciële Adinda Keizer - Copyright 2013 Niets uit deze uitgave mag zonder toestemming van Vindjeklant.nl worden gekopieerd of gebruikt in commerciële uitingen. Als startend ondernemer is alles nieuw. De boekhouding,

Nadere informatie

1 Waarom de AA-Accountant?

1 Waarom de AA-Accountant? Bedrijfsovername Inleiding Wilt u een onderneming starten? Overweeg dan eens het kopen van een bedrijf. Een bedrijfsovername biedt veel voordelen. U hebt al een goede startpositie, een basis waar u op

Nadere informatie

Specialisten. bedrijfsovernames. Company Brokers, Bedrijfsopvolging, altijd maatwerk. Specialist. Serieus en betrouwbaar. Resultaat georiënteerd

Specialisten. bedrijfsovernames. Company Brokers, Bedrijfsopvolging, altijd maatwerk. Specialist. Serieus en betrouwbaar. Resultaat georiënteerd Specialisten bedrijfsovernames Company Brokers, Bedrijfsopvolging, altijd maatwerk Al meer dan 15 jaar ondersteunt Company Brokers ondernemers bij de overdracht of aankoop van de onderneming en richt zich

Nadere informatie

Beste lezers van De Geldfabriek,

Beste lezers van De Geldfabriek, Beste lezers van De Geldfabriek, Ik hoop dat jullie veel plezier hebben gehad met het lezen van dit verhaal. Vonden jullie ook dat Pippa wel erg veel aan mooie spullen dacht? En dat sommige mensen onaardig

Nadere informatie

Kennis en kapitaal zorgen voor succes

Kennis en kapitaal zorgen voor succes Kennis en kapitaal zorgen voor succes Kennis en kapitaal zorgen voor succes Synergia Capital Partners is een onafhankelijke participatiemaatschappij die in 1999 is opgericht en waarvan het vermogen bijeengebracht

Nadere informatie

30 Tips om de onderhandeling met de makelaar te winnen

30 Tips om de onderhandeling met de makelaar te winnen 30 Tips om de onderhandeling met de makelaar te winnen Waarom Jij koopt drie tot vier huizen in je leven. Je makelaar verkoopt er honderden. Hij kent dus het onderhandelingsspel beter dan jij. Wanneer

Nadere informatie

Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A

Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A INLEIDING Ik heb vandaag een cadeautje meegenomen. Niet voor jullie, maar voor mijzelf. Het cadeautje staat voor de verrassingen

Nadere informatie

HOE CAPPA ZIJN KLANTEN BETER IS GAAN ADVISEREN

HOE CAPPA ZIJN KLANTEN BETER IS GAAN ADVISEREN Exact Online CASE STUDY HOE CAPPA ZIJN KLANTEN BETER IS GAAN ADVISEREN www.exactonline.nl 2 EXACT ONLINE CASE STUDY ACCOUNTANCY ONDERSCHEIDENDE KWALITEITEN LEIDEN TOT SUCCES VOOR ZOWEL ONDERNEMER ALS ZIJN

Nadere informatie

Concurrentiekracht van de Nederlandse ondernemer

Concurrentiekracht van de Nederlandse ondernemer samenvatting onderzoek Concurrentiekracht van de Nederlandse ondernemer Kwalitatief internationaal onderzoek onder ondernemers in buurlanden over zakendoen met Nederlandse bedrijven Hoe is het gesteld

Nadere informatie

Introductie ICP Corporate Finance

Introductie ICP Corporate Finance Introductie ICP Corporate Finance Profiel ICP Corporate Finance Corporate Finance Adviseur van management en aandeelhouders bij Corporate Finance vraagstukken Specialist in fusies & overnames, (alternatieve)

Nadere informatie

UW BEDRIJF VERKOPEN?

UW BEDRIJF VERKOPEN? UW BEDRIJF VERKOPEN? BEDRIJFSVERKOOP Begeleiding bij bedrijfsverkoop Elke zelfstandig ondernemer krijgt er vroeg of laat mee te maken: bedrijfsverkoop. Het verkopen van uw bedrijf is geen sinecure. Het

Nadere informatie

BOOST YOUR CAREER, COMPANY AND KNOWLEDGE

BOOST YOUR CAREER, COMPANY AND KNOWLEDGE BOOST YOUR CAREER, COMPANY AND KNOWLEDGE 1 Boeiend en verrijkend. Ook verschillend van invalshoeken en belangen Het was mijn doel om van de ervaringen van anderen te leren en dat is geslaagd De rondetafelsessies

Nadere informatie

Wij willen graag onze eigen beslissingen nemen

Wij willen graag onze eigen beslissingen nemen Jack van Eekelen Noordhoek, 40 melkkoeien en 40 ha akkerbouw Drie jonge mannen werken in VOF-verband op het bedrijf van hun ouders. Hun doel is bedrijfsovername. De een is wat verder dan de ander, maar

Nadere informatie

Pro-Ondernemer Nieuwsbrief

Pro-Ondernemer Nieuwsbrief Nieuwsbrief Geachte Relatie, Hierbij ontvangt u de eerste nieuwsbrief van. Wij willen u regelmatig algemeen zakelijk nieuws aanbieden en nieuws aangaande onze organisatie. De veranderende economie noodzaakt

Nadere informatie

UW BEDRIJF FINANCIEREN

UW BEDRIJF FINANCIEREN UW BEDRIJF FINANCIEREN BEDRIJFSFINANCIERING Zonder financiering kan een onderneming niet bestaan. Of het nu gaat om de omvang van het eigen vermogen of de ontwikkeling van uw werkkapitaal: de wijze waarop

Nadere informatie

Bedrijfsopvolging binnen of buiten Familieverband Mirjam van Praag Hoogleraar Ondernemerschap en organisatie (UvA) Wetenschappelijk directeur ACE

Bedrijfsopvolging binnen of buiten Familieverband Mirjam van Praag Hoogleraar Ondernemerschap en organisatie (UvA) Wetenschappelijk directeur ACE Bedrijfsopvolging binnen of buiten Familieverband Mirjam van Praag Hoogleraar Ondernemerschap en organisatie (UvA) Wetenschappelijk directeur ACE SIRET jaarcongres 13-9-2013 Amsterdam Actueel Oud-ondernemers

Nadere informatie

Succesvol financieren Alternatieve financieringsvormen voor uw bv

Succesvol financieren Alternatieve financieringsvormen voor uw bv Met de helpende hand van de overheid meer kans van slagen Succesvol financieren Alternatieve financieringsvormen voor uw bv Het is voor bedrijven nog steeds lastig om geld te lenen bij een bank. Maar u

Nadere informatie

De toekomst van consultancy

De toekomst van consultancy De toekomst van consultancy Course Assignment Management Consulting 5 oktober 2013 Teska Koch 2518936 Teska.koch@hotmail.com Word count: 1.510 Een kijkje in de glazen bol: Wat is de toekomst van consultancy?

Nadere informatie

Ondernemen en innoveren in 2013 Geld verdienen met hulp van de overheid

Ondernemen en innoveren in 2013 Geld verdienen met hulp van de overheid Financiële regelingen, fiscale voordelen en adviesdiensten voor de ondernemer Ondernemen en innoveren in 2013 Geld verdienen met hulp van de overheid Als ondernemer wilt u vooruit. Voor sommigen van u

Nadere informatie

Uw bedrijf verkopen? U staat er niet alleen voor

Uw bedrijf verkopen? U staat er niet alleen voor Uw bedrijf verkopen? U staat er niet alleen voor INTRODUCTIE Uw bedrijf verkopen? U staat er niet alleen voor U hebt een mooi bedrijf opgebouwd. Maar er komt een moment dat u de teugels uit handen wilt

Nadere informatie

Overnemen apotheek Nu of in 2010? Marc Feys, GroepNBA www.groepnba.com

Overnemen apotheek Nu of in 2010? Marc Feys, GroepNBA www.groepnba.com Overnemen apotheek Nu of in 2010? Marc Feys, GroepNBA www.groepnba.com Wie koopt, wie verkoopt? 1830 1972 1982 1992 2003 2013 www.groepnba.com 2 Verkopers Pensioengerechtigde (55-65j) Burnout (45-55j)

Nadere informatie

Martin Schor (Gateway to Germany) www.exportduitsland.nl

Martin Schor (Gateway to Germany) www.exportduitsland.nl Martin Schor (Gateway to Germany) www.exportduitsland.nl Even voorstellen Martin Schor Geboren te Amsterdam B.Sc. Mechanical Engineering TU Delft M.Sc. Business Economics & Marketing Universiteit van Amsterdam

Nadere informatie

Single op de woningmarkt

Single op de woningmarkt Krap aanbod, nieuwe eisen, één inkomen Single op de woningmarkt Alleenstaanden moesten al meer moeite doen om een huis te kunnen kopen. Dat wordt er de komende jaren niet eenvoudiger op. TEKST SANDER VAN

Nadere informatie

Hoe George Banken Detron laat groeien Groeistrategie 21 feb 2013 Karin Husslage

Hoe George Banken Detron laat groeien Groeistrategie 21 feb 2013 Karin Husslage Hoe George Banken Detron laat groeien Groeistrategie 21 feb 2013 Karin Husslage Hij bracht Detron I naar de beurs, verkocht Detron II voor een aanzienlijk bedrag en is nu begonnen aan zijn derde Detron,

Nadere informatie

12 REDENEN NOG TE STARTEN MET NETWERK

12 REDENEN NOG TE STARTEN MET NETWERK 12 REDENEN OM VANDAAG NOG TE STARTEN MET NETWERK MARKETING LETSPLAYBUSINESS.BE Enkele jaren geleden maakte mijn vrouw kennis met netwerk marketing. Ze leerde de Aloé Vera producten van Forever Living Products

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Cursus Bedrijfsovername & Bedrijfsoverdracht De cursus Bedrijfsovername & Bedrijfsoverdracht duurt ongeveer 2 maanden en omvat 5 colleges van 3 uur. U volgt de cursus met ongeveer 10-15 studenten op een

Nadere informatie

Kennisbijeenkomst Bedrijfsoverdracht. 16 mei 2013

Kennisbijeenkomst Bedrijfsoverdracht. 16 mei 2013 Kennisbijeenkomst Bedrijfsoverdracht 16 mei 2013 Van bedrijf naar kapitaal Vóór en na de bedrijfsoverdracht drsj.j.a. Knol, 06-8197 2288 Agenda 1. Verkoop klaar maken van uw onderneming 2. Bedrijf verkocht:

Nadere informatie

Bedrijfsoverdracht: hoe werkt dat? Due diligence. Overnamecontract

Bedrijfsoverdracht: hoe werkt dat? Due diligence. Overnamecontract Bedrijfsoverdracht: hoe werkt dat? Een bedrijf wordt om verschillende redenen overgedragen. Dit kan zijn om organisatorische redenen, verschuivingen binnen een concern of met het oog op het pensioen van

Nadere informatie

Hét middellange krediet voor uw bedrijfsinvesteringen.

Hét middellange krediet voor uw bedrijfsinvesteringen. Hét middellange krediet voor uw bedrijfsinvesteringen. Brede kennis en ervaring in zowel de financiële wereld als het ondernemerschap is de basis van het MKBi Groeifonds Geef het mkb de juiste impuls met

Nadere informatie

FRIENDS&FAMILY FUNDING

FRIENDS&FAMILY FUNDING FRIENDS&FAMILY FUNDING Het is door de crisis nog steeds lastig financiering te krijgen voor je onderneming. Waarom eigenlijk geen familie of vrienden benaderen voor een lening? Sprout sprak met drie ondernemers

Nadere informatie

Hans van Rooij VERSTAG

Hans van Rooij VERSTAG Hans van Rooij VERSTAG Colofon Eindredactie Joost Pool Redactie Boris Goddijn Vormgeving Pien Vermazeren Fotografie Boris Goddijn Beeldbewerking Pien Vermazeren Copyright en disclaimer Het overnemen van

Nadere informatie

19 mei 2008. Wat is de waarde van een bedrijf?

19 mei 2008. Wat is de waarde van een bedrijf? 19 mei 2008 Wat is de waarde van een bedrijf? Wat is de waarde van een bedrijf? P.P.C. Buijsrogge RV Register Valuator Makelaar in bedrijfsbelangen www.corporatesearch.nl buijsrogge@corporatesearch.nl

Nadere informatie

Namens Max: Tops: Tips: soms had je een beetje een houding van dat komt wel, probeer volgend project daar op te letten.

Namens Max: Tops: Tips: soms had je een beetje een houding van dat komt wel, probeer volgend project daar op te letten. 360 graden feedback Hieronder wordt door ieder groepslid een feedback gegeven op al zijn groepsgenoten. Zo kan iedereen zijn mening geven op de werkhouding van de betreffende persoon. Feedback van de groep

Nadere informatie

UURTARIEVEN. www.damd.nl

UURTARIEVEN. www.damd.nl www.damd.nl Hoe bepaal je je juiste uurtarief? Een te laag uurtarief heeft gevolgen die verder reiken dan alleen je eigen financiële huishouding. Het ondermijnt het inkomen en is daarmee schadelijk voor

Nadere informatie

Tekst: Liesbeth Mantel. Foto s: Ken Wong

Tekst: Liesbeth Mantel. Foto s: Ken Wong Vanavond gaan we allereerst plezier hebben. Want dat is belangrijk. Ook beroepsmatig. Want als je geen lol hebt in je bedrijf, dan doe je iets fout. Aan het woord is Brad Sugars, de oprichter en voorzitter

Nadere informatie

Een bedrijf kopen? U staat er niet alleen voor

Een bedrijf kopen? U staat er niet alleen voor Een bedrijf kopen? U staat er niet alleen voor INTRODUCTIE Een bedrijf kopen? U staat er niet alleen voor U hebt carrière gemaakt. Door de jaren heen hebt u veel kanten van de bedrijfsvoering gezien. Dat

Nadere informatie

Financieren van overnames met Crowdfunding

Financieren van overnames met Crowdfunding Themabijeenkomst 2 oktober Acquisition Finance Financieren van overnames met Crowdfunding Sandra van der Westen en Hans Minnaar Hans Minnaar Marketing/MKB/BB Marketing Corporte banking Acquisition finance

Nadere informatie

Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken

Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken De Nederlandse bancaire vorderingen 1 op het buitenland zijn onder invloed van de economische crisis en het uiteenvallen van ABN AMRO tussen

Nadere informatie

Independent Capital Partners

Independent Capital Partners Independent Capital Partners Corporate Finance Adviseurs I N D E PE NDENT C A PI TA L PA RT N ERS Overzicht activiteiten en transacties Profiel Independent Capital Partners Corporate Finance Adviseur van

Nadere informatie

Tijdig Starten met Stoppen

Tijdig Starten met Stoppen NJU/VGZ Themadag Tijdig Starten met Stoppen Paul Overwater Manager MKB Adviseurs & Henri Brom Senior adviseur Overname & Opvolging Programma Inleiding Fasen in proces Waardebepaling Fiscale aspecten Mogelijkheden

Nadere informatie

Interview Alex Wynaendts, Aegon. Tekst: Martin Voorn. Kop

Interview Alex Wynaendts, Aegon. Tekst: Martin Voorn. Kop Interview Alex Wynaendts, Aegon Tekst: Martin Voorn Kop (suggestie 1:) Globalisering kan financiële markten hard raken (suggestie 2:) Verzekeren is lokale kennis wereldwijd inzetten (suggestie 3:) Globalisering

Nadere informatie

Van uitkering naar eigen onderneming Iets voor u?

Van uitkering naar eigen onderneming Iets voor u? Van uitkering naar eigen onderneming Iets voor u? Veel mensen willen graag een eigen bedrijf. Ze zijn het liefst eigen baas. Omdat ze weten wat ze willen en hoe ze dat willen bereiken. De vier ondernemers

Nadere informatie

WIE IS. Kees-JanDiepstraten. Hij legt de branche het vuur na aan de schenen VISIONAIR

WIE IS. Kees-JanDiepstraten. Hij legt de branche het vuur na aan de schenen VISIONAIR VISIONAIR In zijn scriptie over strategische allianties stelde hij dat bezit zal verdwijnen en accountancy gebaseerd op kosten op een dood spoor zit. Hij zakte bijna omdat zijn docenten hem niet geloofden.

Nadere informatie

Ervaringsdeskundigen over fouten bij overnames in de hostingbranche

Ervaringsdeskundigen over fouten bij overnames in de hostingbranche Ervaringsdeskundigenoverfoutenbijovernamesindehostingbranche Degrotere jongens indehostingbranchezijnopjacht.zezijnopzoeknaarovernamekandidaten. Groeien wordt door veel providers als enig middel gezien

Nadere informatie

Water Egypte. In elk land hebben mensen hun eigen gewoontes. Dat merk je als je veel reist. Ik zal een voorbeeld geven.

Water Egypte. In elk land hebben mensen hun eigen gewoontes. Dat merk je als je veel reist. Ik zal een voorbeeld geven. Water Egypte In elk land hebben mensen hun eigen gewoontes. Dat merk je als je veel reist. Ik zal een voorbeeld geven. Ik ga naar een restaurant in Nederland. Daar bestel ik een glas water. De ober vraagt

Nadere informatie

Plan van aanpak bij het kopen van bedrijven:

Plan van aanpak bij het kopen van bedrijven: Plan van aanpak bij het kopen van bedrijven: I. Analyse fase: 1. Vaststelling ondernemings-strategie en missie 2. Vaststelling van de financierings-structuur II. Search fase: 3. Search van overname-kandidaten

Nadere informatie

Optimaliseer je prestaties

Optimaliseer je prestaties Winst en Groei - Internetmarketing en Verkooptraining Optimaliseer je prestaties 10 Technieken om je prestaties te verbeteren Christo Cornelissen & Mieke Bouquet Alles waar je jezelf op weet te focussen

Nadere informatie

Een sterke, langdurige samenwerking met Chinezen: de succesfactoren.

Een sterke, langdurige samenwerking met Chinezen: de succesfactoren. Een sterke, langdurige samenwerking met Chinezen: de succesfactoren. Tijdens een eendaagse workshop gaan de trainers van Kerling Consulting en de Hong Kong Kamer van Koophandel dieper in op de verwachtingen

Nadere informatie

Wij zijn Kai & Charis van de Super Student en wij geven studenten zin in de toekomst.

Wij zijn Kai & Charis van de Super Student en wij geven studenten zin in de toekomst. Hallo, Wij zijn Kai & Charis van de Super Student en wij geven studenten zin in de toekomst. Dat is namelijk helemaal niet zo makkelijk. Veel studenten weten nog niet precies wat ze willen en hoe ze dat

Nadere informatie

Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons

Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons Dankdag voor gewas en arbeid Liturgie Voorzang LB 448,1.3.4 Stil gebed Votum Groet Zingen: Gez 146,1.2 Gebed Lezen: Johannes 6,1-15 Zingen: Ps

Nadere informatie

E-Book Thuiswerk Vacatures Met 10 Insider Tips!!! Gratis downloaden op: www.thuiswerk-vacatures.be

E-Book Thuiswerk Vacatures Met 10 Insider Tips!!! Gratis downloaden op: www.thuiswerk-vacatures.be E-Book Thuiswerk Vacatures Met 10 Insider Tips!!! Gratis downloaden op: www.thuiswerk-vacatures.be Disclaimer Bij het samenstellen van deze cursus is de grootste zorg besteed aan de juistheid van de hierin

Nadere informatie

Forum Fusies & Overnames Bedrijfsbeëindiging moet je ruim van tevoren voorbereiden

Forum Fusies & Overnames Bedrijfsbeëindiging moet je ruim van tevoren voorbereiden Forum Fusies & Overnames Bedrijfsbeëindiging moet je ruim van tevoren voorbereiden Iedere zelfstandig ondernemer krijgt er ooit mee te maken: een bedrijfsovername of de fusie van zijn of haar bedrijf.

Nadere informatie

M200718. Overnemen vaak beter dan 'vers' starten. dr. J. Meijaard

M200718. Overnemen vaak beter dan 'vers' starten. dr. J. Meijaard M200718 Overnemen vaak beter dan 'vers' starten dr. J. Meijaard Zoetermeer, november 2007 Overnemen vaak beter dan 'vers' starten Er lijkt veel te winnen met een betere match tussen potentiële kopers en

Nadere informatie

Overwegingen voor verkoop

Overwegingen voor verkoop VERTROUWELIJK VOOR DISCUSSIE Overwegingen voor verkoop Presentatie Navius Corporate Finance & Strategy Utrecht, februari 2006 AGENDA Introductie Navius Rationale van verkoop Het verkoopproces Enkele suggesties

Nadere informatie

Het jaar 2018. Niet alleen an-

Het jaar 2018. Niet alleen an- MECC meer Met rug tegen het MECC Maastricht wordt, als de raad akkoord gaat, weer volledig eigenaar van het MECC. De tijd met de RAI aan het roer werd eigenlijk nooit wat er vooraf van werd verwacht. Het

Nadere informatie

Rabobank s-hertogenbosch en omstreken

Rabobank s-hertogenbosch en omstreken Rabobank s-hertogenbosch en omstreken Jouw spreekbeurt over de bank Wie aan de bank denkt, denkt waarschijnlijk aan veel geld. Grote gebouwen en mannen en vrouwen in pak. Maar wat doen ze nou eigenlijk

Nadere informatie

van ondernemers zijn. Om continu oplossingen te vinden, blijf ik op zoek naar nieuwe informatie. Alles wat bruikbaar bleek in de praktijk, bracht ik

van ondernemers zijn. Om continu oplossingen te vinden, blijf ik op zoek naar nieuwe informatie. Alles wat bruikbaar bleek in de praktijk, bracht ik Inleiding Laat ik met de deur in huis vallen: ik geloof dat het midden- en kleinbedrijf een verschil maakt in de wereld. Denk aan bedrijven die nieuwe manieren bedenken om oceanen plasticvrij te maken,

Nadere informatie

Apple Fanboy. Leerling: Jippe Joosten Opleiding: Game Development Klas: G&I1C. De intro. De opdracht. Proces

Apple Fanboy. Leerling: Jippe Joosten Opleiding: Game Development Klas: G&I1C. De intro. De opdracht. Proces Apple Fanboy Leerling: Jippe Joosten Opleiding: Game Development Klas: G&I1C De intro Welkom in het verslag van de Apple fanboy, ik ben Jippe Joosten en ik ben enorm fan van Apple. Ik ben nu 21 jaar oud

Nadere informatie

FISCALE TIPS & BLUNDERS. 2016 1e druk Copyright Finovion

FISCALE TIPS & BLUNDERS. 2016 1e druk Copyright Finovion FISCALE TIPS & BLUNDERS 2016 1e druk Copyright Finovion Wij heten u van harte welkom. WELKOM Dit handzame boekje met financiële blunders en fiscale tips ontvangt u van Finovion. Wij zijn een ondernemend

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Jouw spreekbeurt over De Bank!

Inhoudsopgave. Jouw spreekbeurt over De Bank! Jouw spreekbeurt over De Bank! Wie aan de bank denkt, denkt waarschijnlijk aan veel geld. Grote gebouwen en mannen en vrouwen in pak. Maar wat doen ze nou eigenlijk op die bank? En wat gebeurt er met jouw

Nadere informatie

Crowdfunding, lenen van echte mensen

Crowdfunding, lenen van echte mensen Crowdfunding, lenen van echte mensen Stap voor stap. 1 Welkom bij Capital Circle Financiering krijgen zou makkelijk en snel moeten gaan, zodat u zich bezig kunt houden met de dingen waar het echt om gaat

Nadere informatie

LAAT JE BEDRIJF GROEIEN DOOR HET INZETTEN VAN JE NETWERK!

LAAT JE BEDRIJF GROEIEN DOOR HET INZETTEN VAN JE NETWERK! LAAT JE BEDRIJF GROEIEN DOOR HET INZETTEN VAN JE NETWERK! In dit E-book leer je hoe je door het inzetten van je eigen netwerk je bedrijf kan laten groeien. WAAROM DIT E-BOOK? Veel ondernemers beginnen

Nadere informatie

We love what we do. Het eenvoudiger maken voor consumenten om in uw webwinkel te shoppen.

We love what we do. Het eenvoudiger maken voor consumenten om in uw webwinkel te shoppen. We love what we do Het eenvoudiger maken voor consumenten om in uw webwinkel te shoppen. Het vertrouwen opbouwen tussen verkopers en klanten. Het verhogen van uw omzet. Misschien komt het hierdoor dat

Nadere informatie

Speech Pensioenfederatie Meeting tomorrow s challenges

Speech Pensioenfederatie Meeting tomorrow s challenges Speech Pensioenfederatie Meeting tomorrow s challenges 17 mei 2016 Merel van Vroonhoven Koninklijke Hoogheid, geacht bestuur en geachte leden van de Pensioenfederatie, beste aanwezigen. Hartelijk dank

Nadere informatie

Bedrijfsoverdracht binnen de familie Het proces van opvolging wordt vaak onderschat

Bedrijfsoverdracht binnen de familie Het proces van opvolging wordt vaak onderschat Voor een bedrijfsopvolging binnen de familie zijn er fiscale faciliteiten Bedrijfsoverdracht binnen de familie Het proces van opvolging wordt vaak onderschat Er komt een moment waarop u uw onderneming

Nadere informatie

Enquête rond het familiebedrijf in België

Enquête rond het familiebedrijf in België www.pwc.be Enquête rond het familiebedrijf in België December 2010 Kernbevindingen 1. 1 op 2 respondenten ziet overheidsbeleid en regulering als één van de voornaamste externe uitdagingen voor hun onderneming.

Nadere informatie

FOUT VRIENDJE? PAS OP! Hulp. Internet. Heb je vragen? Bel dan naar Meldpunt Jeugdprostitutie, tel.: 0900 044 33 22.

FOUT VRIENDJE? PAS OP! Hulp. Internet. Heb je vragen? Bel dan naar Meldpunt Jeugdprostitutie, tel.: 0900 044 33 22. PAS OP! Hulp Heb je vragen? Bel dan naar Meldpunt Jeugdprostitutie, tel.: 0900 044 33 22. Internet Wil je meer lezen? Kijk op www.jipdenhaag.nl/loverboys En test jezelf op www.loverboytest.nl Dit is een

Nadere informatie

CASE STUDY MDM LEERT KLANTEN ZELF VISSEN

CASE STUDY MDM LEERT KLANTEN ZELF VISSEN Exact Online CASE STUDY MDM LEERT KLANTEN ZELF VISSEN www.exactonline.nl 2 EXACT ONLINE CASE STUDY ACCOUNTANCY MDM LEERT KLANTEN ZELF VISSEN MDM accountants & belastingadviseurs uit Den Haag is hard op

Nadere informatie

Financiering. (Alternatieve) Financiering en Voorwaarden. Financiering - MCN

Financiering. (Alternatieve) Financiering en Voorwaarden. Financiering - MCN Financiering (Alternatieve) Financiering en Voorwaarden Financiering - MCN De kapitaalmarkt in Beweging Toegang tot bancaire financiering meer onder druk Investeerders schuiven op in het gat dat banken

Nadere informatie

Als ik ergens mijn tanden in zet, ga ik er voor, samen met Elke. Johan Verhaegen. Schoonmaakbedrijf Perfectie

Als ik ergens mijn tanden in zet, ga ik er voor, samen met Elke. Johan Verhaegen. Schoonmaakbedrijf Perfectie 1 2 Als ik ergens mijn tanden in zet, ga ik er voor, samen met Elke Johan Verhaegen Schoonmaakbedrijf Perfectie Een ondernemersverhaal met als rode draad een lovestory! Zo zijn er niet veel Het verhaal

Nadere informatie

Naslagwerk Economie van Duitsland. Hoofdstuk 8: Financiële stelsel. 8.1 Overzicht

Naslagwerk Economie van Duitsland. Hoofdstuk 8: Financiële stelsel. 8.1 Overzicht Naslagwerk Economie van Duitsland 8.1 Overzicht Het Duitse bankenstelsel is anders georganiseerd dan in de meeste andere landen. Naast een centrale bank, de Bundesbank, de reguliere zaken en retailbanken

Nadere informatie

'Wij vinden het niet erg om op de achterbank te zitten'

'Wij vinden het niet erg om op de achterbank te zitten' 'Wij vinden het niet erg om op de achterbank te zitten' 18 december 2014 00:00 Daan Ballegeer rv In de vijver van familiebedrijven kan je nog mooie vissen bovenhalen waar grote jongens hun neus voor ophalen.

Nadere informatie

Shoeby Fashion groeit gestaag STARTERS THEMA. Dé marktplaats voor de samenwerkende ondernemer. www.franchiseplus.nl. losse nummers 6,75

Shoeby Fashion groeit gestaag STARTERS THEMA. Dé marktplaats voor de samenwerkende ondernemer. www.franchiseplus.nl. losse nummers 6,75 www.franchiseplus.nl 16e jaargang nummer 2 april 2008 losse nummers 6,75 Dé marktplaats voor de samenwerkende ondernemer THEMA STARTERS Shoeby Fashion groeit gestaag In dit nummer: Bestaande vestiging

Nadere informatie

Verover Europa via Amazon

Verover Europa via Amazon Verover Europa via Amazon Verover Europa via Amazon Zonder investeringen en taalbarrières verkopen over de grens. Het handboek dat precies vertelt hoe. Marco Coninx Verover Europa via Amazon Copyright

Nadere informatie

Communiceren met de achterban

Communiceren met de achterban 1 Communiceren met de achterban Je wilt weten hoe je het beste communiceert met de achterban. Je wilt direct aan de slag en snel resultaten. Je hebt een hoe-vraag. Zoals iedereen. Maar als je werkelijk

Nadere informatie

Succesvol financieren

Succesvol financieren Lentink Accountants/Belastingadviseurs brengt onder uw aandacht Succesvol financieren Alternatieve financieringsvormen voor uw bv Huizen, april 2014 1 Introductie Het is voor bedrijven nog steeds lastig

Nadere informatie

Voorwoord! Wie wil ik helpen?!

Voorwoord! Wie wil ik helpen?! Voorwoord Allereerst dankjewel dat je mijn boek hebt gekocht of gekregen en dat je dit ook leest. Dit toont dat jij vooruit wil in het leven en dat je ook actiegericht bent. En actiegerichte mensen halen

Nadere informatie

Markt starters. Trendanalyse. Demografisch. Trendanalyse 14/04/16. 13 april Elles Derrez manager MKB Rabobank Westelijke Mijnstreek.

Markt starters. Trendanalyse. Demografisch. Trendanalyse 14/04/16. 13 april Elles Derrez manager MKB Rabobank Westelijke Mijnstreek. Markt starters Trendanalyse 13 april Elles Derrez manager MKB Rabobank Westelijke Mijnstreek Trendanalyse 2 1 Aantal starters door de jaren Starters per jaar 160.000 140.000 120.000 100.000 80.000 60.000

Nadere informatie

Een huis vinden of verkopen was nog nooit zo eenvoudig.

Een huis vinden of verkopen was nog nooit zo eenvoudig. Een huis vinden of verkopen was nog nooit zo eenvoudig. De Hypotheek Als je een huis koopt moet je de koopsom ook kunnen financieren. Daarbij is het afsluiten van een hypotheek meestal onvermijdelijk.

Nadere informatie

ChoiCe, CreATe TALeNT

ChoiCe, CreATe TALeNT voor wie is Herken jij het verhaal van Mischa, Dzenan of Laura in jezelf? Ben jij tussen de 14-23 jaar en wil je ontdekken of jij de juiste keuze hebt gemaakt voor jouw toekomst? Dan is RAW TALENT FACTORY

Nadere informatie

Succesvol Leiderschap in de praktijk

Succesvol Leiderschap in de praktijk Succesvol Leiderschap in de praktijk In gesprek met: Ruben Wegman van Nedap: Ik hoef niet overal bij te zijn. Ik loop liever vrij rond door de organisatie om feeling te houden met wat er gebeurt. Is Nieuw

Nadere informatie

Steeds meer vijftigers financieel kwetsbaar

Steeds meer vijftigers financieel kwetsbaar Maart 215 stijgt naar 91 punten Steeds meer vijftigers financieel kwetsbaar De is in het eerste kwartaal van 215 gestegen van 88 naar 91 punten. Veel huishoudens kijken positiever vooruit en verwachten

Nadere informatie