FEBEM focus #22 B E D R I J V I G I N M I L I E U Z O R G April 2012

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "FEBEM focus #22 B E D R I J V I G I N M I L I E U Z O R G April 2012"

Transcriptie

1 FEBEM focus #22 B E D R I J V I G I N M I L I E U Z O R G April 2012 Daar is het materialenbeleid! Afgedankte zonnepanelen: recycling op komst Grindsubstitutie: kans voor granulaten Recycling zeldzame aarden: geen fictie Bio-energie: een stand van zaken Milieubedrijven doen CO 2 emissies dalen 1

2 Wij produceren slijtdelen Een competente contactpersoon bij u in de buurt Meten en advies bij u ter plaatse Alleen bij CRACO: Premium-slijtvast staal CRACOX 400 tot CRACOX 650 Altijd leveringsmogelijkheden dankzij enorme voorraad CRACO Belgïe Stefan van Marcke GSM

3 Inhoudstafel 4 Storm op zee 5 VLAREA is niet meer, leve het VLAREMA! 9 End Of Waste Glas: de laatste rechte lijn 11 De verwerking van afgedankte zonnepannelen of hoe energie en materialen samengaan 13 De effectiviteit van grindsubstitutie 17 Zwerfvuil in zee de kunststofindustrie zoekt oplossingen 18 Landfillmining: België trekker van Europese toekomst? 20 Recycling als Europees antwoord op Chinese exportbeperkingen van zeldzame aarden 23 Bio - Energie in Vlaanderen Groenestroomcertificaten : Wallonië (nog altijd) op zoek naar een oplossing! 28 De rol van waste-to-energy in het nieuwe materialendecreet FEBEM Focus is het periodieke ledenblad van de Federatie van Bedrijven voor Milieubeheer. April 2012 Adres: FEBEM - Federatie van Bedrijven voor Milieubeheer Heizel Esplanade 1 Bus Brussel Tel Fax Website Redactie: Werner Annaert Hoofd- en eindredacteur, Anita Cosaert, Cédric Slegers, Baudouin Ska en Mireille Verboven. Realisatie: 2Mpact (www.2mpact.be) V.U. Werner Annaert abonneren op de focus kan via onze website Edition française sur demande. Deze FEBEM Focus wordt gedrukt op 100 % gerecycleerd en chloorvrij papier. 30 Meetpoorten voor de detectie van radioactieve stoffen: aandacht voor detectie aan de bron moet blijven! 32 FEBEM sluit raamakkoord outplacement met RIGHT en GALILEI 33 Job in de kijker: personeelsverantwoordelijke 36 Van ecologische black point tot economische hotspot 37 Partner in de kijker: TERBERG MATEC 40 Sector van Belgische milieubedrijven zorgt voor miljoenen tonnen vermindering van CO 2 -emissies 42 FEBEM-leden ontvangen lokale politie om de handhaving rond grond en stenen te versterken 43 Privésector steeds actiever inzake huishoudelijk afval 45 Hof van Cassatie velt opmerkelijk arrest 47 Uitdagingen in verder sorteren van bedrijfsmatig verpakkingsafval 48 Vlaams bodemcongres: veel volk kijkt over het muurtje 49 AMORAS: Oplossing voor Slibverwerking Antwerpse haven 51 Welzijn op het werk: FEBEM blijft hameren op preventiebeleid bij haar leden 53 Europa tekent de bakens uit voor haar milieubeleid van de komende jaren 54 Afval inzamelen met paarden: terug van weggeweest? 56 Selectief ingezameld 58 Deontologische code 59 Overzicht standpunten en visies van FEBEM 60 Ledenlijst 3

4 FEBEMFOCUS Bedrijvig in milieuzorg april 2012 Storm op zee Werner Annaert, Algemeen directeur Als er storm op zee is, moet je de wind in de zeilen krijgen. Niet te weinig en niet te veel. Kan het een leidraad zijn voor onze leden tijdens de huidige en komende crisisperiode? Zowat alle economische parameters wijzen op zwaar economisch weer. We zijn in dit land ook officieel in een recessie. Overheden slagen er niet of zeer moeilijk in hun begrotingen in orde te brengen. En ondertussen blijven sommige drukkingsgroepen de kop in het zand steken en met vuur spelen. We zullen niet met de klassieke middelen uit deze financiële zware periode geraken. Naast een strikt besparingsprogramma voor overheden en private ondernemingen zullen innovatieve investeringen absoluut noodzakelijk zijn voor de verdere uitbouw van onze toekomst. Begint het afgezaagd te klinken als we zeggen dat onze sector hierin een centrale rol kan spelen? Waarom blijft het dan toch zo veel bij woorden en zo weinig bij daden? Administraties die ons goed kennen, zien ondertussen onze mogelijkheden. Maar het is een zaak ook andere overheden, economische administraties, ruimtelijke ordening, mobiliteit, openbare werken, onderwijs, toerisme, energie, stedenbeleid e.d. hier van te overtuigen. Maar dan moeten overheden schotten breken, die soms al decennia lang tussen hen zijn opgebouwd. We spreken dan nog niet over politieke schotten die moeten doorbroken worden. Kortom, willen we onze samenleving verdere welvaart garanderen dan zal ook het politieke niveau in de spiegel moeten durven kijken en haar huidige manier van werken in vraag stellen. Dit kan louterend werken en is vaak hét positieve element aan crisissen, dergelijke zelfreflectie. FEBEM vond het alvast hoog tijd om het voorbeeld te geven. Momenteel loopt er een intense bevraging bij onze leden en bij heel wat externen over het functioneren en de toekomst van de federatie. Want ook wij zullen ons moeten aanpassen aan de gewijzigde macro-economische omstandigheden. Er is storm op zee, maar onze zeilen moeten scherp aan de wind staan en zeker niet scheuren. Deze FEBEM FOCUS probeert u alvast een kijk te geven op enkele nieuwe uitdagingen voor onze sector. Zeldzame aarden, landfill mining, kunststofafval op zee, het nieuwe materialendecreet en de VLAREMA, end of waste glas allen krijgen ze een plaatsje in deze FOCUS. Voorwaar, deze thema s zouden in de FEBEM FOCUS van pakweg 2007 nogal futuristisch geklonken hebben, en nochtans is dat maar 5 jaar geleden. Graag nemen we ook de tijd om voor u eens de job van personeelsverantwoordelijke in het licht te plaatsen, want met alle sociale discussies hebben deze collega s het zeker niet onder de markt. Ook plaatsen we TERBERG (als partner) en ENVISAN (als lid) centraal. Verder komen heel wat andere onderwerpen en dossiers aan bod zodat ook deze FOCUS weer een goed gevulde boterham geeft voor allen die actief zijn in of interesse hebben voor de sector van de milieubedrijven. Veel leesgenot! Werner Annaert, Algemeen Directeur, FEBEM 4

5 VLAREA is niet meer, leve het VLAREMA! De Vlaamse Regering heeft op 17 februari het Vlaams Reglement voor het duurzaam beheer van Materiaalkringlopen en Afvalstoffen (VLAREMA) goedgekeurd. Het VLAREMA is het resultaat van een grondige herziening van het VLAREA,.Het geeft uitvoering aan veel van de principes uit het Materialendecreet. Het Materialendecreet is de basis voor een duurzaam afvalstoffen- en materialenbeleid en werd in december 2011 door het Vlaams parlement bekrachtigd. Elmar Willems, OVAM VLAREMA wordt vanaf 1 juni 2012 van kracht, op enkele uitzonderingen en overgangsmaatregelen na. Gelijktijdig treedt het materialendecreet in werking en wordt het afvalstoffendecreet uit 1981 opgeheven. Een kantelmoment in de evolutie van het afvalstoffenbeheer naar een geïntegreerd materialenbeheer. Wat moet ik zeker weten over het nieuwe VLAREMA? 1. Maak kennis met een nieuwe regeling voor grondstoffen. Grondstoffen zijn in het VLAREMA gedefinieerd als einde-afvalstromen of bijproduct en die geen afvalstoffen zijn. De term secundaire grondstoffen wordt verlaten. Bestaande gebruikscertificaten of grondstofverklaringen die onder de huidige, informele regeling vallen, worden voortaan beschouwd als grondstofverklaringen. Het omslagpunt van afvalstof naar niet-afvalstof, ligt bij de uitgang van een proces. Dat betekent dat degene die een materiaal ontvangt als afvalstof, dit materiaal ook als afval moet verwerken. Als er echter is voldaan aan specifieke samenstellingsen herkomsteisen, dan spreekt men niet langer van een afvalstof en wordt het materiaal als volwaardige grondstof of product gebruikt, mits de gebruiker eventuele gebruiksvoorwaarden in acht neemt. Indien Europa milieutechnische einde-afvalcriteria uitvaardigt voor een bepaalde materiaalstroom, dan neemt Vlaanderen deze ongewijzigd over. In afwezigheid hiervan, formuleert het VLAREMA specifieke eisen voor bepaalde materiaalstromen en toepas singsgebieden, met name voor gebruik als bouwstof, bodem, meststof of bodemverbeterend middel en in kunstmatige afdichtingslagen met waterglas bij stortplaatsen. Het VLAREMA behoudt grotendeels de bijlagen met materialen en de meeste parameters en milieutechnische normen uit het VLAREA. In vergelijking met het VLAREA, zijn er twee nieuwe toepassingsgebieden, waarvoor de minister een nadere regeling uitwerkt: non-ferrometalen die bestemd zijn voor de non-ferrometallurgie en metalen uit de ferrometallurgie. De term secundaire grondstoffen wordt verlaten. Ook een materiaal of toepassingswijze die niet in VLAREMA geregeld is, komt voor een grondstofstatuut in aanmerking. De OVAM behandeld de aanvraag tot grondstofverklaring via een nieuwe, eenduidige procedure en gaat daarbij uit van de basisvoorwaarden die het Materialendecreet oplegt om iets als niet-afvalstof te beschouwen. In tegenstelling tot de eerdere versies van het VLAREMA die de Vlaamse regering goedkeurde, vervalt de a-priori eis tot grondstofverklaring bij de inzet van afvalstoffen als brandstof. 5

6 2. De uitgebreide producentenverantwoordelijkheid geldt voor een aantal stromen en de specifieke voorschriften werden hier en daar aangepast. De aanvaardingsplicht blijft een belangrijk instrument om producenten en verdelers van producten hun financiële of operationele verantwoordelijkheid te laten nemen. Collectieve plannen zijn ook mogelijk. Dit is minder bindend, maar vraagt ook expliciete engagementen van actoren in een materiaalketen, zoals bij landbouwfolies. Voor gebruikte frituurvetten en oliën van huishoudelijke oorsprong vervalt de aanvaardingsplicht en is een collectief plan voldoende. Voor afgedankte zonnepanelen wordt de aanvaardingsplicht ingevoerd vanaf Het VLAREMA stelt duidelijk dat voor de inzameling via de gemeentelijke infrastructuur van aanvaardingsplichtige stromen van huishoudelijke oorsprong, de samenwerking tussen prodcuenten en gemeenten verplicht is en dat de inzameling tegen een billijke vergoeding moet gebeuren. Afwijkingen zijn wel mogelijk. 3. Het VLAREMA bevat een aantal algemene voorschriften voor de selectieve inzameling, de verwerking en verwijdering van afvalstoffen. Er werd een aanscherping van de regel doorgevoerd dat er selectief gesloopt moet worden, bij sloopvolumes van 1000m 3 of meer. PMD en asbestcementhoudende afvalstoffen zijn opgenomen als selectief in te zamelen stroom bij huishoudens. Bijna alle gemeenten in Vlaanderen hebben hier in de praktijk al de nodige erva ringen mee. De PMD-inzameling bij bedrijven is nog niet verplicht. Specifiek voor groenafval zal er een centraal meldpunt komen. Producenten van groen afval melden het groenmateriaal dat bij hen onstaat. Het meldpunt moet verzekeren dat groenafval naar de meest geschikte vorm van nuttige toepassing gaat. De terugval van composteerbaar materiaal bij groencomposteerders wordt daarmee opgevangen. De precieze uitvoering van deze bepaling verdient nog de nodige aandacht. Sommige verwerkingshandelingen zijn niet toegelaten. De stort- en verbrandingsverboden blijven van kracht. Brandbare afvalstoffen mogen in principe niet gestort worden en recycleerbare materialen mogen niet gestort of verbrand worden. Het verbrandingsverbod geldt echter ook voor gemengde afvalstoffen die overeenkomstig een code van goede praktijk, vastgesteld door de minister, in aanmer king komen voor uitsortering, en de uitgesorteerde stromen die in aanmerking komen voor hergebruik en recyclage. Het huisvuil, zoals vermeld in het uitvoeringsplan voor huishoudelijke afvalstoffen, en het vergelijkbaar bedrijfsafval dat samen wordt opgehaald met het huisvuil, vallen niet onder het verbrandingsverbod. In 2012 zal er ervaring opgedaan worden met de ontwerp van code van goede praktijk die de OVAM onlangs publiceerde, zodat er een goede balans wordt gevonden tussen bron- en nasortering. De verwachting is dat de minister de code niet voor 2013 zal bekrachtigen. Specifiek voor groenafval zal er een centraal meldpunt komen. 4. De erkende overbrenger verdwijnt. Afgezien van een overgangsmaatregel, zullen de beheerders van afval die de verantwoordelijkheid nemen over het aankopen of aannemen van afval en het kiezen van een juiste bestemming, worden beschouwd als inzamelaars, afvalstoffenhandelaars of makelaars. Zij moeten beschikken over een registratie bij de OVAM (en niet langer over een erkenning). Bijkomend moeten ze werken volgens een door henzelf opgesteld kwaliteitsborgingssysteem, als zij handelen in gevaarlijke afvalstoffen. De minister kan bovendien andere afvalstoffenstromen aanwijzen 6

7 waarvoor ook een kwaliteitsborgingssysteem nodig is. Het borgingsysteem moet om de vier jaar gekeurd worden door een onafhankelijke keuringsinstelling. De OVAM zal een code van goede praktijk opstellen voor de werkwijze van de keuringsinstellingen. In een poging om de recyclage van bedrijfsafvalstoffen een impuls te geven, zijn inzamelaars en handelaars verplicht informatie te verstrekken aan de afvalstoffenproducenten over de afvalstoffen die verplicht gescheiden moeten worden aangeboden. Daarbij komt een nieuwe bepaling die vanaf 1 januari 2013 in werking treedt, die stelt dat de inzamelaar, afvalstoffenhandelaar of -makelaar die gemengd bedrijfsafval inzamelt, verplicht is om met de afvalstoffenproducent een contract af te sluiten. In het contract staat een duidelijke vermelding van de slectief in te zamelen fracties en hun vooropgestelde inzamelwijze. Bij het naleven van het contract, mag de afvalstoffenhandelaar ervan uitgaan dat de selectieve inzameling aan de bron door de afvalstoffenproducent correct gebeurd is. Een praktische consequentie kan zijn dat contracten heronderhandeld moeten worden of dat er aanvullende bepalingen worden opgenomen. Daarbij komt een nieuwe bepaling die vanaf 1 januari 2013 in werking treedt, die stelt dat de inzamelaar, afvalstoffenhandelaar of -makelaar die gemengd bedrijfsafval inzamelt, verplicht is om met de afvalstoffenproducent een contract af te sluiten. Voor vervoerders van afvalstoffen geldt een registratieverplichting. Deze registratie hoeft niet per definitie in Vlaanderen te gebeuren. Er wordt een wederzijdse erkenning van registraties in landen van de Europese Economische Ruimte ingevoerd. Een Duitse of Waalse vervoerder die in Duitsland of Wallonië geregistreerd is, zal zich dus niet meer opnieuw in Vlaanderen moeten registreren. 5. De introductie van materialenregisters. Hierdoor kunnen ook niet-afval stoffen gegevens opvragen. Voorlopig is dit beperkt voor een lijst van materialen die de minister vaststelt en die overeenkomt met de grondstoffen die in het VLAREMA behandeld worden. Op veel plaatsen is rekening gehouden met de elektronische mogelijkheden. Denk aan het het bijhouden van registers en analysegegevens van grondstoffen, of bij de toepassing van de EVOA-regelgeving. Zelfs een identificatieformulier tijdens het vervoer van afvalstoffen kan elektronisch zijn. Duurzaam materialenbeheer is één van de 13 transversale thema s binnen Vlaanderen in Actie. Het zet aan tot nieuwe vormen van samenwerking over de grenzen van de beleidsdomeinen heen, en in partner schap met ondernemers, onderzoekers, verenigingen en burgers. Het VLAREMA wil een plaats innemen in dit bredere transitieproces en duurzame en innovatieve oplossingen ondersteunen om materiaalkringlopen in diverse productieen consumptiepatronen maximaal te sluiten. De wetgeving zal daarom vanaf de start al onderwerp zijn van evaluatie en bijsturing. De bevoegde minister voor leefmilieu zal voor 1 januari 2014 een formele evaluatie maken van de uitvoering van het VLAREMA en ambities bijstellen, praktijkervaringen integreren of de efficiëntie verbeteren. Tegelijk met de definitieve goedkeuring van het VLAREMA, heft de Vlaamse Regering het Sectoraal Uitvoeringsplan Hoogcalorisch Afval op met ingang van 1 juni Met ingang van het Materialen decreet en de implementatie van het zelfvoorzieningsprincipe vervalt de jruidische basis voor het HCA-plan. Meer weten? Vragen, antwoorden en de nieuwe wetteksten zullen terug te vinden zijn op materialenbeleid. Binnenkort zal er onder meer een handleiding Grondstoffen ter beschikking staan. Elmar Willems OVAM 7

8 K W A L I T E I T O P W E G E N R O U T E P O U R L A Q U A L I T E hoogkwalitatieve machines bedrijfszekerheid service 24/24 u. wisselstukkenbeheer onderhoud klantvriendelijkheid machines de haut qualité fiabilité service 24/24h. gestion de pièces de rechange entretien acceuil clientèle Geen loze woorden maar bij ons een dagdagelijkse opdracht. Ne sont pas des vaines paroles mais notre mission journalière. SCHMIDT BELGIUM Boomsesteenweg 74 - B 2630 Aartselaar Tel.: +32(0) Fax: +32(0) SCHMIDT BELGIQUE Route de Wavre B 4280 Hannut Tel.: +32(0) Fax: +32(0)

9 End Of Waste Glas: de laatste rechte lijn Glas was een van de eerste afvalstromen die door Europa werd uitgekozen om een End of Waste (EOW) statuut te bekomen, dit in uitvoering van de nieuwe Kaderrichtlijn Afval die zo n 2 jaar geleden werd goedgekeurd. Zo n 2 jaar is er ondertussen gewerkt aan de voorwaarden om het EOW-statuut te bekomen. Dit project nadert nu de eindmeet. Het Joint Research Center (JRC) is de Europese instantie die de EOW-criteria uitwerkt. Het eindrapport van JRC over het einde-afvalstatuut voor glas is eind 2011 afgesloten en is begin februari op de website van de Europese Commissie gepubliceerd. Baudouin Ska, Adjunct-Directeur FEBEM De Europese ambtenaren zullen op 4 mei een ontwerp opmaken van Europese Verordening van de Raad, tot vaststelling van criteria die bepalen wanneer bepaalde soorten glasafval niet langer als afval worden aangemerkt overeenkomstig Richtlijn 2008/98/EG van het Europees Parlement en de Raad. Deze Verordening wordt daarna onderworpen aan de Raad van Europese Milieuministers ter goedkeuring. Daarna volgt de controleprocedure door het Parlement (waarvan de rol beperkt is tot het nagaan of de Raad zijn rechten niet heeft overschreden). Na vertaling zal de Verordening worden gepubliceerd en zal normaliter 6 maand later in werking treden. Loopt alles goed, zal de tekst over een klein jaar worden gepubliceerd. Maar de grote principes liggen nu al vast. Hoe zal het systeem werken? Om de End Of Waste- status te bekomen zal men garanties moeten kunnen geven op 3 niveaus : (1) de afvaloorsprong, (2) het verwerkingsproces en (3) de kwaliteit van de utigaande stroom. 1. De afvaloorsprong. Het verslag van JRC stelt voor om enkel voor glasafval dat selectief werd ingezameld de mogelijkheid te voorzien om EOW te worden. Het glas dat is gerecupereerd uit gemengde restafvalstromen zal dus niet in aanmer king komen. Het verslag stelt ook voor om glasafval afkomstig uit de gezondheidszorg en gevaarlijk glasafval uit te sluiten. Het verslag pleit echter niet voor de uitsluiting van glas die via multistromen selectieve inzameling en ( comingled collection ) is ingezameld (bv. glas met PMD). Hoewel het glas afkomstig uit dergelijke inzameling van slechtere kwaliteit is, heeft JRC de deur voor deze stromen niet willen sluiten. De idee erachter is dat er nog technische verbeteringen mogelijk zijn aan de sorteerinstallaties voor glasafval zodat in de toekomst dergelijk glas mogelijk nog kan leiden tot een goede kwaliteit. Om de End Of Waste- status te bekomen zal men garanties moeten kunnen geven op 3 niveaus : (1) de afvaloorsprong, (2) het verwerkingsproces en (3) de kwaliteit van de uitgaande stroom 2. Het verwerkingsproces. Hiervoor is de enige voorwaarde dat de apart ingezamelde glasstromen niet worden gemengd met andere stromen bij de verwerkingshandelingen. Met andere woorden dient elke selectieve inzameling te worden gevolgd door een selectieve verwerking. Wat de verwer kings technieken betreft, hebben de deskundigen de situatie niet willen stilleggen op basis van de vandaag gebruikte technieken. In een min of meer verre toekomst zal het met de technische vooruitgang mogelijk zijn om vergelijkbare, of zelfs hogere kwaliteitsniveau s te krijgen dan deze bekomen met de huidige technieken. Als conclusie: alle verwerkingstechnieken worden a priori bruikbaar, voor zover zij in stromen resulteren waarvan de kwaliteit het mogelijk maakt dat zij rechtstreeks worden gebruikt in het productieproces van nieuwe glazen producten. 9

10 Duidelijke definitie: aangezien het woord «glasscherven» ( cullet ) een woord is dat ook in de nietprofessionele omgang wordt gebruikt, is er het risico dat onduidelijk is welke lading juist wordt gedekt. Daarom willen we verduidelijken dat het gaat over furnace ready cullet, nl. glasscherven die onmiddellijk kunnen ingezet worden. 3. De kwaliteit van de uitgaande stroom: zoals hierboven vermeld is het de bedoeling dat het eindproduct van de recuperatie een productieproces rechtstreeks mag binnenkomen. Er zijn 4 kwantitatieve criteria inzake de toegelaten verontreiniging in glasscherven, namelijk (1) ferro metalen 50 ppm, (2) non-ferro metalen 60 ppm, (3) niet-metallische mineralen 100 ppm voor de fractie boven 1 mm, en 1500 ppm voor de fractie gelijk aan of onder de mm, (4) de organische fractie 2000 ppm. Elke producent van een EOW-stroom moet bovendien over een kwaliteitssysteem beschikken waarvan de procedures garanderen dat de drie bovenvermelde stappen worden nageleefd. Het systeem zal door een externe erkende instelling worden gecertificeerd en zal om de drie jaar worden gecontroleerd. Het moet op verzoek ter beschikking van de overheid worden gesteld. Zijn we tevreden als milieubedrijven? FEBEM heeft door de knowhow die onze glasrecuperanten hebben, echt kunnen wegen op de besprekingen op Europees niveau. Raf Van Swartenbrouck (GRL), voorzitter van de FEBEMwerkgroep Glas heeft heel wat tijd en energie in dit dossier gestoken, ondersteund door het FEBEMsecretariaat. Binnen de Europese federatie voor afvalbedrijven, FEAD, en de Europese federatie van glasrecuperanten, FERVER hebben wij als Belgen de pen vastgehouden. Er blijven echter voor ons nog enkele punten die o.i. door de nationale administraties en de Europese Commissie moeten ter harte genomen worden vóór de vergadering van 4 mei. Eigendomsoverdracht: het al vermelde verslag van JRC voorziet in de toekenning van het EOW-statuut op het moment van de eigendomsoverdracht. Dit betekent echter dat het EOW-statuut zeer laat in de keten kan gebeuren terwijl al voordien de scherven aan alle voorwaarden kunnen voldoen. Wij vragen dus het schrappen van de koppeling aan de eigendomsoverdracht en het louter bekijken van het beantwoorden van de scherven aan de voorwaarden voor onmiddellijke inzetting. Wij vragen het schrappen van de koppeling aan de eigendomsoverdracht en het louter bekijken van het beantwoorden van de scherven aan de voorwaarden voor onmiddellijke inzetting. Uitbreiding van het toepassingsgebied: de recuperanten verdedigen de voorgestelde kwaliteitscriteria van de inzetbare glasscherven. Echter, ook al voldoen de scherven aan deze voorwaarden, dan bestaan er nog mogelijkheden voor afzet buiten de glasfabrieken. Deze mogelijkheden kunnen nu geen EOW-statuut bekomen en wij menen dat dit onterecht is. Indien dezelfde kwaliteitsscherven elders kunnen worden gebruikt, moet dit ook met een EOW-statuut mogelijk zijn. Baudouin Ska Adjunct-Directeur FEBEM 10

11 De verwerking van afgedankte zonnepannelen of hoe energie en materialen samengaan Eind 2011 waren er meer dan 5 miljoen ton PV (Photo-Voltaïsche) -modules geïnstalleerd in Europa. De verwachtingen zijn dat tegen 2015 (1) daar nog eens 6,5 miljoen ton aan zullen toegevoegd worden. Door de beslissing van de Europese Unie om de terugname en recyclage van PV-modules verplicht te maken, zullen deze aanzienlijke hoeveelheden toekomstig afval op een dag in de recyclage-industrie terechtkomen, een business met hoge verwachtingen en positieve vooruitzichten voor de komende jaren. Jan Clyncke, Afgevaardigd Bestuurder van PV CYCLE De afgelopen jaren zijn grote ontwikkelingen en investeringen gerealiseerd. PV CYCLE, vandaag het enige collectieve terugname- en recyclageschema in Europa dat volledig operationeel is, kan al recyclagetechnologieën aanbieden met gemiddelde recyclagepercentages van 80 tot 90%. Niettemin staat het recycleren van PV-modules nog in zijn kinderschoenen. Om hoge recyclagepercentages mogelijk te maken voor alle materialen die gebruikt worden in PV-modules, bijvoorbeeld ferrometalen en nonferrometalen, silicium, glas evenals zeldzame aardmetalen, zijn verdere investeringen in Onderzoek & Ontwikkeling nodig. PV CYCLE werkt samen met de recyclage-industrie actief aan nieuwe opportuniteiten, maar de hoeveelheden zijn vaak nog te klein om eigen filialen of recyclagelijnen op te zetten. Aangezien PV-modules een technische levensduur hebben van 35 jaar en de constructie van grote PVinstallaties pas begonnen is in de jaren negentig, verwacht PV CYCLE binnen de komende jaar een aanzienlijk aantal versleten PV-modules die zullen worden afgedankt. Tot vandaag zijn meer dan ton ingezameld binnen de koepelorganisatie van PV CYCLE. gebaseerde PV-module, bestaat uit glas. Zo n 10% bestaat uit metalen zoals koper en aluminium. De rest bestaat uit kunststoffen en een zeer klein percentage halfgeleidermaterialen. Dankzij hun gelijkaardige morfologie, structuur en samenstelling als de producten uit vlakglas, werkt PV CYCLE op dit vlak momenteel samen met de recyclagebedrijven voor vlakglas. Voor de niet-silicium gebaseerde PV-technologieën, is de (PV-) industrie begonnen met de ontwikkeling van speciale recyclagetechnieken, waarbij voornamelijk gebruik gemaakt wordt van verschillende chemische baden. Deze kunnen al tot 95% van de halfgeleidermaterialen recupereren en 90% van het glas. Het glas van deze gerecycleerde modules wordt verder verwerkt door de glasrecyclagebedrijven. Deze drie technologieën werden ontwikkeld en geïmplementeerd in Duitsland. Een groot aantal van deze ingezamelde PVmodules zijn gebaseerd op silicium. Dankzij hun gelijkaardige morfologie, structuur en samenstelling als de producten uit vlakglas, werkt PV CYCLE op dit vlak momenteel samen met de recyclagebedrijven voor vlakglas. Ongeveer 80% van een silicium 1 Gecumuleerde nieuwe PV-installaties voor , originele aantallen afgerond, EPIA 11

12 Wat de op silicium gebaseerde modules betreft, kunnen vandaag enkel het glas en de metalen gerecupereerd worden voor gebruik in nieuwe materialen. Het recycleren van siliciumplakken silicium gelamineerd met kunststof folies staat nog maar in zijn kinderschoenen en materialen van draden of verbindingen worden nog steeds thermisch behandeld. PV CYCLE heeft zich als doel gesteld om te werken met recyclagetechnologieën die het mogelijk maken om recyclagepercentages te bereiken van 80 tot 85% van het gewicht van een module. Daarom werkt de vereniging samen met een aantal ondernemingen om dit ambitieuze doel te bereiken. Daarnaast zijn recycleurs van over heel Europa bezig met het uitvoeren van testproducties en werken ze aan de mogelijke implementatie van efficiënte processen en technieken. PV CYCLE ondersteunt deze ondernemingen met modules en expertise. De doelstelling is om recyclagepartnerschappen te ontwikkelen over heel Europa. De doelstelling is om recyclagepartnerschappen te ontwikkelen over heel Europa. Naarmate het aantal afgedankte PV-modules stijgt, zal het recycleren efficiënter en interessanter worden voor alle betrokken partijen. PV CYCLE voorspelt dat in 2012 ongeveer ton PV-afval zal geproduceerd worden, wat volgens de verwachtingen geleidelijk aan zal stijgen tot ton tegen De meeste van de ingezamelde modules komen uit Duitsland, Italië, Spanje en Frankrijk. Andere belangrijke PV-markten zijn België, het Verenigd Koninkrijk, Griekenland en de Tsjechische Republiek. Jan Clyncke Afgevaardigd Bestuurder van PV CYCLE

13 De effectiviteit van grindsubstitutie VITO-studie uitgevoerd in opdracht van het Onderzoekscomité van het Grindfonds Op 14 juli 1993 keurde de Vlaamse regering het decreet in verband met de regeling van de grindwinning in het Limburgse Maasland goed. In dit grinddecreet (B.S. 17/10/1993) werd gesteld dat het economisch surplus van grindwinning, die voor de regio als gering werd bestempeld, niet opwoog tegen de in de regio toegebrachte ecologische schade. Essentieel voorzag het grinddecreet in een geleidelijke afbouw en, overeenkomstig artikel 14 1, in de stopzetting na 31 december 2005 van elke activiteit van grindwinning in de provincie Limburg. Kris Broos, Onderzoeker VITO De vooropgestelde afbouwperiode van ongeveer 15 jaar werd voldoende geacht om enerzijds de betrokken sector toe te laten zich aan dit perspectief aan te passen en anderzijds het zoeken naar alternatieven voor het grindgebruik te concretiseren. In april 2009 werd het grinddecreet een laatste keer gewijzigd en werd er voorzien in 3 uitzonderingssituaties waarbij grindwinning verder mogelijk blijft, namelijk 1) grind gewonnen als nevenproductie bij de winning van het onderliggende kwartszand; 2) grind gewonnen bij de uitvoering van infrastructuurwerken; en 3) grind gewonnen bij de realisatie van projectgrindwinning (maatschappelijke projecten van groot openbaar belang). Eveneens werd de einddatum van 31 december 2005 uit het Grinddecreet geschrapt. Dit laatste om de opgelopen achterstand bij het realiseren van de toegekende quota op een economische en ecologisch verantwoorde manier te realiseren. Anno 2011 zijn echter alle toegekende quota (op een zeer kleine minderheid na) volledig ontgonnen. zijn er studies met een focus op grindsubstitutie (9), ander zijds studies met een focus op grindbesparing (4) en finaal ook algemene onderzoeksprojecten met een focus op specifieke knelpunten en inzichten (5). Het onderzoek naar alternatieven voor grind is ook volledig toegespitst op hoogwaardige betontoepassingen (grindvervangers in bv de asfaltsector komen niet aan bod) en is enkel uitgevoerd op de volgende De zoektocht naar relevante grindvervangers, die het volume van de Vlaamse gewestelijke grindproductie kunnen overnemen, werd de focus van het Onderzoekscomité van het Grindfonds. Als resultaat van hun herhaalde oproepen tot projectvoorstellen (in totaal 7 oproepen sinds 1995) werden in totaal 18 onderzoeksprojecten uitgevoerd. Op basis van deze 18 studies bracht VITO het substitutiepotentieel voor grind in Vlaanderen in kaart. Bij de analyse van de 18 studies worden duidelijk 3 types van onderzoek onderscheiden: enerzijds Deze foto geeft een voorbeeld van hoe soilmixing kan gebruikt worden ter vervanging de klassieke betonnen palen als grondkerende constructies (project aangaande grindbesparing, uitgevoerd door CVR). 13

Vlaamse bedrijven produceren minder afval en sorteren voortaan ook pmd

Vlaamse bedrijven produceren minder afval en sorteren voortaan ook pmd Persmededeling JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR Dinsdag 13 november 2012 Vlaamse bedrijven produceren minder afval en sorteren voortaan ook pmd Vlaams minister van Leefmilieu

Nadere informatie

Resultaten - studie van de effectiviteit van grindsubstitutie VITO-studie uitgevoerd in opdracht van het Onderzoekscomité van het Grindfonds

Resultaten - studie van de effectiviteit van grindsubstitutie VITO-studie uitgevoerd in opdracht van het Onderzoekscomité van het Grindfonds Studie - effectiviteit van grindsubstitutie Om te onderzoeken wat deze onderzoeksprojecten op het vlak van grindsubstitutie nu concreet en effectief hebben opgeleverd en wat het realistisch potentieel

Nadere informatie

Mevrouw de voorzitter, Geachte leden van het Bureau, Dames en heren,

Mevrouw de voorzitter, Geachte leden van het Bureau, Dames en heren, Vrijdag 10 september 2010 Toespraak van JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR Comité van de Regio s Resource Efficient Europa Mevrouw de voorzitter, Geachte leden van het Bureau,

Nadere informatie

Materialendecreet: grondstofverklaring. Meg Scheppers OVAM-Dienst Beleidsinnovatie Symbioseworkshop te Melle, 25.11.2014

Materialendecreet: grondstofverklaring. Meg Scheppers OVAM-Dienst Beleidsinnovatie Symbioseworkshop te Melle, 25.11.2014 Materialendecreet: grondstofverklaring OVAM-Dienst Beleidsinnovatie Symbioseworkshop te Melle, 25.11.2014 Wetgevend kader Materialendecreet en VLAREMA Materialendecreet (van kracht van 1/06/2012) Omzetting

Nadere informatie

Kwaliteitsvolle gerecycleerde granulaten - Een stand van zaken

Kwaliteitsvolle gerecycleerde granulaten - Een stand van zaken Kwaliteitsvolle gerecycleerde granulaten - Een stand van zaken Trends en evoluties van het beleid Philippe Van de Velde, AMB, team EBO INHOUD 1. Kader verder in opbouw 2. Waarheen met het beleid? 3. En

Nadere informatie

MBO afgedankte batterijen en accu s

MBO afgedankte batterijen en accu s Briefadvies MBO afgedankte batterijen en accu s Advies over de startnota MBO afgedankte batterijen en accu s Datum van goedkeuring 11 maart 2015 Volgnummer 2015 005 Coördinator + e-mailadres Co-auteur

Nadere informatie

MBO. Briefadvies MBO. Datum

MBO. Briefadvies MBO. Datum Briefadvies MBO afgewerktee olie Briefadvies MBO afgewerkte olie Datum van goedkeuring Volgnummer Coördinator + e-mailadres 22 november 2012 2012 78 Francis Noyen, francis.noyen@minaraad.be Co-auteur +

Nadere informatie

INZAMELING VAN BEDRIJFSAFVAL DAT VERGELIJKBAAR IS MET HUISHOUDELIJK AFVAL

INZAMELING VAN BEDRIJFSAFVAL DAT VERGELIJKBAAR IS MET HUISHOUDELIJK AFVAL INZAMELING VAN BEDRIJFSAFVAL DAT VERGELIJKBAAR IS MET HUISHOUDELIJK AFVAL GRATIS Infolijn: 0800 90 441 Geachte ondernemer De gemeente waar u gevestigd bent, heeft beslist om over te schakelen op een DIFTAR-inzameling

Nadere informatie

Individueel afvalpreventie- en beheerplan voor afgedankte elektrische en elektronische apparaten

Individueel afvalpreventie- en beheerplan voor afgedankte elektrische en elektronische apparaten Individueel afvalpreventie- en beheerplan voor afgedankte elektrische en elektronische apparaten Het plan dient ingediend te worden in het Frans of in het Nederlands. De gegevens worden opgenomen in het

Nadere informatie

TL-buizen en -armaturen

TL-buizen en -armaturen TL-buizen en -armaturen Omschrijving Kwikdamp-verlichtingselementen kunnen opgesplitst worden in twee fracties: - Armaturen; - Lampen. De verwerking van kwikdamp-verlichtingselementen houdt risico s in

Nadere informatie

Het Eenheidsreglement voor gerecycleerde granulaten

Het Eenheidsreglement voor gerecycleerde granulaten Het Eenheidsreglement voor gerecycleerde granulaten Studiedag Bouw- en sloopafval Antwerpen 24 februari 2015 Koen De Prins OVAM Afdeling Afvalstoffen- en Materialenbeleid team Bouw INHOUD 1. Bouwen in

Nadere informatie

Biomassa, het nieuwe goud. Francies Van Gijzeghem projectleider Bio-Energie platform

Biomassa, het nieuwe goud. Francies Van Gijzeghem projectleider Bio-Energie platform Biomassa, het nieuwe goud Francies Van Gijzeghem projectleider Bio-Energie platform ODE-Vlaanderen Structuur Vlaams kwaliteitscentrum voor decentrale duurzame energie belsolar Werkgroep groene stroom 2

Nadere informatie

REGIONS FOR R4R RECYCLING. Janna Vandecruys OVAM 03/06/2014

REGIONS FOR R4R RECYCLING. Janna Vandecruys OVAM 03/06/2014 REGIONS FOR R4R RECYCLING Janna Vandecruys OVAM 03/06/2014 R4R = INTERREG IV C project Interregionale samenwerking binnen Europa Uitwisseling van ervaringen Doel: effectiviteit regionale beleid verbeteren

Nadere informatie

zittingsjaar 2011-2012 Handelingen Commissievergadering Commissie voor Woonbeleid, Stedelijk Beleid en Energie

zittingsjaar 2011-2012 Handelingen Commissievergadering Commissie voor Woonbeleid, Stedelijk Beleid en Energie vergadering C214 WON20 zittingsjaar 2011-2012 Handelingen Commissievergadering Commissie voor Woonbeleid, Stedelijk Beleid en Energie van 3 mei 2012 2 Commissievergadering nr. C214 WON20 (2011-2012) 3

Nadere informatie

Reken op ons! Donkere wolken boven de zonnepanelen (vervolg)

Reken op ons! Donkere wolken boven de zonnepanelen (vervolg) 10/12/2010 Donkere wolken boven de zonnepanelen (vervolg) Vlaams minister van Energie Freya Van den Bossche vind koppigheid een slechte eigenschap voor een regering en gaat in op het voorstel van de sector

Nadere informatie

Bouw- en sloopafval: van bouwafval tot bouwmateriaal

Bouw- en sloopafval: van bouwafval tot bouwmateriaal Bouw- en sloopafval: van bouwafval tot bouwmateriaal VVSG 19 juni 2012 Antwerpen Koen De Prins OVAM - afdeling Afvalstoffen- en Materialenbeheer - Eindverwerking en Bouw Overzicht: 1. Regelgeving 2. Gerecycleerde

Nadere informatie

Imog persberichten april - mei 2012

Imog persberichten april - mei 2012 Imog persberichten april - mei 2012 www.imog.be imo Bron: Het Wekelijks Nieuws 27 april 2012 Bron: Het Laatste nieuws Nieuws 25 april 2012 Bron: Het Laatste nieuws Nieuws 25 mei 2012 Bron: De Tijd 2 mei

Nadere informatie

Green Deal. duurzaam denken & doen

Green Deal. duurzaam denken & doen Green Deal HEROS op koers duurzaam denken & doen HEROS SLUISKIL B.V. Heros ligt op koers met de implementatie van de Green Deal verduurzaming AEC-bodemas. Als specialist in het herwinnen van grondstoffen

Nadere informatie

PREMIES VOOR UW VERPAKKINGS- AFVAL, INTERESSE?

PREMIES VOOR UW VERPAKKINGS- AFVAL, INTERESSE? PREMIES VOOR UW VERPAKKINGS- AFVAL, INTERESSE? WEET U DAT UW VERPAKKINGSAFVAL GELD WAARD IS? TE MOOI OM WAAR TE ZIJN? LEES SNEL VERDER! Afval is in vele sectoren een onvermijdelijk gevolg van de economische

Nadere informatie

Selectieve afvalinzameling bij bedrijven: wat en hoe?

Selectieve afvalinzameling bij bedrijven: wat en hoe? Selectieve afvalinzameling bij bedrijven: wat en hoe? Beste ondernemer, Vlaanderen gebruikt en verbruikt heel wat materialen, grondstoffen en energie. In tijden van toenemende schaarste hieraan dringt

Nadere informatie

sectorplan 3 Restafval van handel, diensten en overheden

sectorplan 3 Restafval van handel, diensten en overheden sectorplan Restafval van handel, diensten en overheden 1 Achtergrondgegevens 1. Belangrijkste afvalfracties Organisch afval, papier/karton, kunststoffen 2. Belangrijkste bronnen HDO-sectoren. Aanbod in

Nadere informatie

Meer en Betere Recycling

Meer en Betere Recycling Meer en Betere Recycling als onderdeel van VANG Uw sprekers: Max de Vries Marco Kraakman Jacobine Meijer Emile Bruls Geert Cuperus Inhoud deelsessie Meer en Beter Recycling Inleiding Pitches projecten

Nadere informatie

Vlaremtrein 2011 Muziekactiviteiten Overige wijzigingen

Vlaremtrein 2011 Muziekactiviteiten Overige wijzigingen Overzicht 1. Terugblik 2012 Vlaremtrein 2011 Muziekactiviteiten Overige wijzigingen 2. In de pijplijn Vlaremtrein 2012 Besluit diffuse emissies Vlaremtrein 2013 Omgevingsvergunning Permanente vergunning

Nadere informatie

Inzameling en verwerking van vlakglas

Inzameling en verwerking van vlakglas Inzameling en verwerking van vlakglas Vlaanderen gebruikt en verbruikt heel wat materialen, grondstoffen en energie. In tijden van toenemende schaarste dringt de vraag zich op hoe we ze zo efficiënt mogelijk

Nadere informatie

De selectieve fracties bij ondergrondse inzameling

De selectieve fracties bij ondergrondse inzameling De selectieve fracties bij ondergrondse inzameling Studiedag VVSG 11.3.2014 - Afval gaat ondergronds Presentaties : http://tinyurl.com/po8purh Fost Plus Erkend organisme voor huishoudelijk verpakkingsafval

Nadere informatie

Selectief slopen en ontmantelen Sloopinventaris afvalstoffen

Selectief slopen en ontmantelen Sloopinventaris afvalstoffen Selectief slopen en ontmantelen Sloopinventaris afvalstoffen Studiedag Grondverzet en selectief slopen december 2010 - januari 2011 Philippe Van de Velde OVAM -Afvalstoffen en Materialenbeheer - dienst

Nadere informatie

11.12.2012 Publicatieblad van de Europese Unie L 337/31

11.12.2012 Publicatieblad van de Europese Unie L 337/31 11.12.2012 Publicatieblad van de Europese Unie L 337/31 VERORDENING (EU) Nr. 1179/2012 VAN DE COMMISSIE van 10 december 2012 tot vaststelling van criteria die bepalen wanneer kringloopglas overeenkomstig

Nadere informatie

houdende bepalingen tot begeleiding van de begroting 2013

houdende bepalingen tot begeleiding van de begroting 2013 stuk ingediend op 1752 (2012-2013) Nr. 2 15 november 2012 (2012-2013) Ontwerp van decreet houdende bepalingen tot begeleiding van de begroting 2013 Amendementen Stukken in het dossier: 1752 (2012-2013)

Nadere informatie

Sectorplan 19 Kunststofafval

Sectorplan 19 Kunststofafval Sectorplan 19 Kunststofafval 1 Achtergrondgegevens 1. Belangrijkste afvalstoffen Kunststofverpakkingen, land- en tuinbouwfolies, industrieel productieafval, (kunststof) autoafval, PVC 2. Belangrijkste

Nadere informatie

Kringloopbedrijf n Roondgaank Nijverheidsstraat 19 17a 7461 AD Rijssen

Kringloopbedrijf n Roondgaank Nijverheidsstraat 19 17a 7461 AD Rijssen Kringloopbedrijf n Roondgaank Nijverheidsstraat 19 17a 7461 AD Rijssen Maatschappelijke functie Inboedelservice Inleveren/ophalen goederen Ruim gevulde winkel Afvalbrengpunt Kringloopbedrijf n Roondgaank

Nadere informatie

Handleiding bij de afbakening van de afvalfase: materialen, afvalstoffen en grondstoffen in de kringloop

Handleiding bij de afbakening van de afvalfase: materialen, afvalstoffen en grondstoffen in de kringloop Handleiding bij de afbakening van de afvalfase: materialen, afvalstoffen en grondstoffen in de kringloop Handleiding bij de afbakening van de afvalfase: materialen, afvalstoffen en grondstoffen in de

Nadere informatie

DE VLAAMSE MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR. Verslag aan de leden van de Vlaamse Regering

DE VLAAMSE MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR. Verslag aan de leden van de Vlaamse Regering DE VLAAMSE MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR Verslag aan de leden van de Vlaamse Regering Betreft: Voorontwerp van besluit van de Vlaamse Regering tot vaststelling van het Vlaams reglement betreffende

Nadere informatie

Sectorplan 8 Afval van verlichting

Sectorplan 8 Afval van verlichting Sectorplan 8 Afval van verlichting 1 Achtergrondgegevens 1. Belangrijkste afvalstoffen Hoge- en lagedruk kwiklampen, hoge- en lagedruk natriumlampen en fluorescentiepoeder 2. Belangrijkste bronnen Dienstverlening,

Nadere informatie

Kwaliteitscontrole mest- en co-producten in Vlaanderen

Kwaliteitscontrole mest- en co-producten in Vlaanderen Kwaliteitscontrole mest- en co-producten in Vlaanderen Wim Vanden Auweele Vlaco vzw Interreg Biorefine Workshop 15 januari 2015 Inleiding: Vlaco Wetgevend kader Inhoud Inhoud kwaliteitscontrole Onderzoek

Nadere informatie

Belgische Voorzitterschap 2010: Duurzaam grondstoffen- en materialenbeheer

Belgische Voorzitterschap 2010: Duurzaam grondstoffen- en materialenbeheer Onze ref.: RB-CA/2010/29 Brussel, 17 juni 2010 DOCUMENT Belgische Voorzitterschap 2010: Duurzaam grondstoffen- en materialenbeheer Samenvatting De Europese en Belgische economie is sterk afhankelijk van

Nadere informatie

Verslag van de consultatie over de startnota voor de milieubeleidsovereenkomst voor afgedankte fotovoltaïsche zonnepanelen

Verslag van de consultatie over de startnota voor de milieubeleidsovereenkomst voor afgedankte fotovoltaïsche zonnepanelen Verslag van de consultatie over de startnota voor de milieubeleidsovereenkomst voor afgedankte fotovoltaïsche zonnepanelen 1 Situering Voor afgedankte fotovoltaïsche zonnepanelen geldt een aanvaardingsplicht.

Nadere informatie

De transitie naar duurzaam materialenbeheer. Dr. Peter Tom Jones (K.U.Leuven/Plan C/TNM) 30 Augustus 2011

De transitie naar duurzaam materialenbeheer. Dr. Peter Tom Jones (K.U.Leuven/Plan C/TNM) 30 Augustus 2011 De transitie naar duurzaam materialenbeheer Dr. Peter Tom Jones (K.U.Leuven/Plan C/TNM) 30 Augustus 2011 Uitputting van niet-hernieuwbare grondstoffen Gelijkaardig probleem voor uitputting van fosfaatvoorraden

Nadere informatie

Imog persberichten oktober / november 2011

Imog persberichten oktober / november 2011 Imog persberichten oktober / november 2011 www.imog.be imo Bron: Het Nieuwsblad, 24 oktober 2011 Bron: De tijd, 21 oktober 2011 Bron: Krant van West-Vlaanderen, 27 oktober 2011 Bron: Gouden Blad, 29 oktober

Nadere informatie

Fotografische films. Omschrijving

Fotografische films. Omschrijving Fotografische films Omschrijving Fotografische afvalstoffen komen vrij in verschillende sectoren. Deze kunnen ruwweg onderverdeeld worden in 3 types: Ontwikkellaboratoria; Medische sector: o.a. ziekenhuizen,

Nadere informatie

DE VLAAMSE MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR. Verslag aan de leden van de Vlaamse Regering

DE VLAAMSE MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR. Verslag aan de leden van de Vlaamse Regering DE VLAAMSE MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR Verslag aan de leden van de Vlaamse Regering Betreft: Voorontwerp van besluit van de Vlaamse Regering tot vaststelling van het Vlaams reglement betreffende

Nadere informatie

Duurzaamheid. De voordelen van blikverpakkingen

Duurzaamheid. De voordelen van blikverpakkingen Duurzaamheid De voordelen van blikverpakkingen Duurzaamheid Duurzaamheid is één van de belangrijke aandachtspunten van het bedrijfsleven. Deze brochure is een initiatief van EMPAC, de organisatie van de

Nadere informatie

VAN AFVAL TOT GRONDSTOF! SAMEN MET U DE JUISTE RECYCLING KOMBINATIE

VAN AFVAL TOT GRONDSTOF! SAMEN MET U DE JUISTE RECYCLING KOMBINATIE Beleid Nederlandse Overheid Groene Groeistrategie 1 Energie: naar een duurzame, betaalbare en betrouwbare energievoorziening 2 Biobased economy: substitutie fossiele door groene grondstoffen (biomassa)

Nadere informatie

Code van goede praktijk voor keuringsinstellingen die keuringen uitvoeren van kwaliteitsborgingssystemen

Code van goede praktijk voor keuringsinstellingen die keuringen uitvoeren van kwaliteitsborgingssystemen Code van goede praktijk voor keuringsinstellingen die keuringen uitvoeren van kwaliteitsborgingssystemen van inzamelaars, afvalstoffenhandelaars of makelaars conform art. 6.1.1.5. van het VLAREMA Code

Nadere informatie

Sectorplan 26: Sectorplan 32: Cellenbeton

Sectorplan 26: Sectorplan 32: Cellenbeton TEKST SECTORPLAN 31 (onderdeel LAP) Sectorplan 31 Gips I Afbakening Gips komt vrij bij het bouwen, renoveren en slopen van gebouwen en bouwwerken. Gips wordt aan de bron gescheiden (op de lokatie van de

Nadere informatie

In dit hoofdstuk gaan wij op zoek naar de verschillende vergunningen die nodig zijn voor de opstart van een kapsalon.

In dit hoofdstuk gaan wij op zoek naar de verschillende vergunningen die nodig zijn voor de opstart van een kapsalon. 12. Vergunningen. In dit hoofdstuk gaan wij op zoek naar de verschillende vergunningen die nodig zijn voor de opstart van een kapsalon. Er zijn 3 type vergunningen : 1. Stedebouwkundige vergunning (bouwvergunning)

Nadere informatie

Nieuwe IPPC-installaties vanaf januari 2013

Nieuwe IPPC-installaties vanaf januari 2013 Nieuwe IPPC-installaties vanaf januari 2013 Kenniscentrum InfoMil Bianca Schijven Opbouw IPPC-installatie Nieuwe categorieën Wat betekent voor omgevingsvergunning Enkele casussen 2 IPPC-installatie Definitie

Nadere informatie

Beheer van medische afvalstoffen van de thuisverpleging

Beheer van medische afvalstoffen van de thuisverpleging Beheer van medische afvalstoffen van de thuisverpleging Beleidsmedewerker medische afvalstoffen OVAM, Dienst Ketenbeheer, Afdeling Afvalstoffen en Materialenbeheer Oostende Welke afvalstoffen ontstaan

Nadere informatie

Voor het eerste deel van de studie (Rapport I) werd met behulp van een enquête informatie en data verkregen van mestexperts uit de Europese Unie.

Voor het eerste deel van de studie (Rapport I) werd met behulp van een enquête informatie en data verkregen van mestexperts uit de Europese Unie. Rapport I: Inventarisatie van de mestverwerkingactiviteiten in Europa Voor het eerste deel van de studie (Rapport I) werd met behulp van een enquête informatie en data verkregen van mestexperts uit de

Nadere informatie

Sectorplan 4 Afval van onderhoud van openbare ruimten

Sectorplan 4 Afval van onderhoud van openbare ruimten Sectorplan 4 Afval van onderhoud van openbare ruimten 1 Achtergrondgegevens 1. Belangrijkste afvalfracties Veegafval, marktafval, drijfafval, zwerfafval en slib 2. Belangrijkste bronnen diversen 3. Aanbod

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw: Duurzame materialen: hoe kiezen? Leefmilieu Brussel

Opleiding Duurzaam Gebouw: Duurzame materialen: hoe kiezen? Leefmilieu Brussel Opleiding Duurzaam Gebouw: Duurzame materialen: hoe kiezen? Leefmilieu Brussel Duurzaam materiaalgebruik: problematiek en uitdagingen Liesbet TEMMERMAN cera a asbl Doelstellingen van de presentatie Stilstaan

Nadere informatie

Masterclass Afval en Grondstof. Het Nederlandse Afvalbeleid in vogelvlucht, gemeenten in de circulaire economie

Masterclass Afval en Grondstof. Het Nederlandse Afvalbeleid in vogelvlucht, gemeenten in de circulaire economie Masterclass Afval en Grondstof Het Nederlandse Afvalbeleid in vogelvlucht, gemeenten in de circulaire economie Gemeentelijk Afvalcongres, 19 maart 2015 AGENDA 1. 2. 3. 4. 5. Afvalmanagement Ladder van

Nadere informatie

ONTWERP FEBEM REACTIE VLAMAB (8/11)

ONTWERP FEBEM REACTIE VLAMAB (8/11) RvB-CA 60 FEBEM vzw Federatie van Bedrijven voor Milieubeheer FEGE asbl Fédération des Entreprises de Gestion de L'Environnement ONTWERP FEBEM REACTIE VLAMAB (8/11) Hoofdstuk I: Algemene bepalingen 1.

Nadere informatie

Advies. over het ontwerp van kaderdecreet Vlaamse ontwikkelingssamenwerking

Advies. over het ontwerp van kaderdecreet Vlaamse ontwikkelingssamenwerking Brussel, 5 juli 2006 050706_Advies_kaderdecreet_Vlaamse_ontwikkelingssamenwerking Advies over het ontwerp van kaderdecreet Vlaamse ontwikkelingssamenwerking 1. Inleiding Op 24 mei 2006 heeft Vlaams minister

Nadere informatie

Veilig een huis kopen in Spanje

Veilig een huis kopen in Spanje Veilig een huis kopen in Spanje Het Ministerie van Publieke Werken, Transport en Huisvesting heeft, in samenwerking met de Spaanse Vereniging van vastgoed- en commerciële administrateurs, een korte, eenvoudige

Nadere informatie

Struviet Eigenschappen Struviet Fosfaat Schaarste Procesvoering binnen mest verwerking Afzet mogelijkheden landbwk.

Struviet Eigenschappen Struviet Fosfaat Schaarste Procesvoering binnen mest verwerking Afzet mogelijkheden landbwk. Productie van Struviet uit Mest: Procesvoering en Afzetmogelijkheden Struviet Eigenschappen Struviet Fosfaat Schaarste Procesvoering binnen mest verwerking Afzet mogelijkheden landbwk. Wetgeving Besluit

Nadere informatie

'Een financieel product met een groene saus of een groen product met een financiële saus?'

'Een financieel product met een groene saus of een groen product met een financiële saus?' 'Een financieel product met een groene saus of een groen product met een financiële saus?' https://www.youtube.com/watch?v=ttbsiwy4jow Onze partners EcoNation referenties (1) RETAIL & VOEDING LOKALE BESTUREN

Nadere informatie

30.4.2004 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 158/ 43 BEHEER AFVALSTOFFEN

30.4.2004 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 158/ 43 BEHEER AFVALSTOFFEN 30.4.2004 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 158/ 43 BEHEER AFVALSTOFFEN Deel 1 Verwijdering en nuttige toepassing overeenkomstig artikel 7, lid 2 BIJLAGE V De volgende verwijderings- en nuttige

Nadere informatie

N HAND PRAK - Biociden A2 Brussel, 26 juli 2013 MH/AB/AS 709-2013 ADVIES. over

N HAND PRAK - Biociden A2 Brussel, 26 juli 2013 MH/AB/AS 709-2013 ADVIES. over N HAND PRAK - Biociden A2 Brussel, 26 juli 2013 MH/AB/AS 709-2013 ADVIES over EEN VOORONTWERP VAN KONINKLIJK BESLUIT BETREFFENDE HET OP DE MARKT AANBIEDEN EN HET GEBRUIKEN VAN BIOCIDEN (goedgekeurd door

Nadere informatie

COMMISSIE BESCHIKKING VAN DE COMMISSIE

COMMISSIE BESCHIKKING VAN DE COMMISSIE bron : http://www.emis.vito.be Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen dd. 14-12-1999 Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen PB L 321 van 14/12/99 COMMISSIE BESCHIKKING VAN DE COMMISSIE van

Nadere informatie

Vlaams afval- en materialencongres 6 april

Vlaams afval- en materialencongres 6 april Vlaams afval- en materialencongres 6 april Erik de Baedts Directeur NVRD President MWE Board member ISWA Strategisch omgaan met grondstoffen Nederlandse vereniging van gemeenten ogv afvalbeheer & reiniging

Nadere informatie

Veiligheid en BBT/BREF. Annelies Faelens Departement LNE Afdeling Milieuvergunningen

Veiligheid en BBT/BREF. Annelies Faelens Departement LNE Afdeling Milieuvergunningen Veiligheid en BBT/BREF Annelies Faelens Departement LNE Afdeling Milieuvergunningen Inhoud 1. Richtlijn Industriële Emissies 2. BBT s en BREF s 3. Richtsnoeren voor het opstellen van BREF s 4. Veiligheid

Nadere informatie

Ook bedrijven moeten sorteren

Ook bedrijven moeten sorteren Ook bedrijven moeten sorteren Ook bedrijven moeten sorteren Als inwoners hebben we het sorteren van afval- en materiaalstromen al goed onder de knie. Zo was de I.V.M.-regio de eerste in Vlaanderen waar

Nadere informatie

KWALITEITSVOL WERKEN MET GERECYCLEERDE GRANULATEN IN BETON. Het belang van recycling beton. Ir. Willy Goossens

KWALITEITSVOL WERKEN MET GERECYCLEERDE GRANULATEN IN BETON. Het belang van recycling beton. Ir. Willy Goossens KWALITEITSVOL WERKEN MET GERECYCLEERDE GRANULATEN IN BETON Het belang van recycling beton Ir. Willy Goossens Wat is beton en hoe is het geëvolueerd door de eeuwen heen - In de oudheid (Egypte, Babylonië,

Nadere informatie

Selectief slopen. en ontmantelen van gebouwen

Selectief slopen. en ontmantelen van gebouwen Selectief slopen en ontmantelen van gebouwen Inhoud Waarom selectief slopen en ontmantelen? 3 Doordacht materialenbeleid 4 Ketenbeheer in de bouw 7 Handhaving 9 Documenten 10 Voor meer informatie 11.2

Nadere informatie

Inventaris hernieuwbare energie in Vlaanderen 2013

Inventaris hernieuwbare energie in Vlaanderen 2013 1 Beknopte samenvatting van de Inventaris duurzame energie in Vlaanderen 2013, Deel I: hernieuwbare energie, Vito, februari 2015 1 1 Het aandeel hernieuwbare energie in 2013 bedraagt 5,8 % Figuur 1 zon-elektriciteit

Nadere informatie

Eljo Vos-Brandjes HVC. Stage raadsleden Dordrecht

Eljo Vos-Brandjes HVC. Stage raadsleden Dordrecht Eljo Vos-Brandjes HVC Stage raadsleden Dordrecht Historie HVC Opgericht (1991) voor verwerken huishoudelijk en bedrijfsafval uit regio Na loslaten beleidsuitgangspunt regionale/provinciale zelfvoorziening

Nadere informatie

4 e Plan voor Preventie en Beheer van Afvalstoffen in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest

4 e Plan voor Preventie en Beheer van Afvalstoffen in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest 4 e Plan voor Preventie en Beheer van Afvalstoffen in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest Goedgekeurd op 11 maart 2010 4e Afvalplan Nieuwe wettelijke context In Brussel : plan van onbepaalde duur, onderworpen

Nadere informatie

Van afval tot grondstof keer op keer opnieuw

Van afval tot grondstof keer op keer opnieuw Van afval tot grondstof keer op keer opnieuw Overzicht Definities: - glas - recycling Inzameling: - methoden - kwaliteit Het verwerkingsproces: - kleurenscheiding - breukgraad - KSP en Hittebestendig glas

Nadere informatie

De Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer,

De Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer, Regeling van de Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer, van 2007, nr. SAS/2007, tot wijziging van de Regeling beheer elektrische en elektronische apparatuur (formulier verslaglegging)

Nadere informatie

Potentieel van mestafgeleide producten als grondstof voor de P-industrie. Willem Schipper

Potentieel van mestafgeleide producten als grondstof voor de P-industrie. Willem Schipper Potentieel van mestafgeleide producten als grondstof voor de P-industrie Willem Schipper Fosfor, fosfaat Onvervangbaar element voor leven Wordt aangetroffen in planten en dieren In omloop gebracht door

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20901 2500 EX Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG Plesmanweg 1-6 2597 JG Den Haag Postbus 20901 2500 EX Den Haag T 070-456

Nadere informatie

Gemeente Langedijk. gelezen het voorstel van burgemeester en wethouder van 29 december 2009, nummer 14;

Gemeente Langedijk. gelezen het voorstel van burgemeester en wethouder van 29 december 2009, nummer 14; Gemeente Langedijk De raad van de gemeente Langedijk; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouder van 29 december 2009, nummer 14; gelet op artikel 10.23, eerste lid, van de Wet milieubeheer; b

Nadere informatie

(EU) nr. 517/2014 (F-gassen) Wat zijn F-gassen? Europese regelgeving F-gassen Aanpassingen VLAREL Aanpassingen VLAREM II

(EU) nr. 517/2014 (F-gassen) Wat zijn F-gassen? Europese regelgeving F-gassen Aanpassingen VLAREL Aanpassingen VLAREM II VLAREM- en VLARELwijzigingen t.g.v. verordening (EU) nr. 517/2014 (F-gassen) Nele Maes Dienst BBT en Erkenningen Afdeling Milieuvergunningen 2 december 2015 VLAREM- en VLARELwijzigingen t.g.v. verordening

Nadere informatie

20 Verbranden als vorm van verwijdering

20 Verbranden als vorm van verwijdering 20 Verbranden als vorm van verwijdering 20.1 Inleiding Afvalstoffen die niet nuttig kunnen worden toegepast, moeten op een milieuhygiënisch verantwoorde manier worden verwerkt. Het beleid voor brandbaar

Nadere informatie

HET STARTFORFAIT U SORTEERT UW KARTONAFVAL? WIJ STEUNEN U HIERIN!

HET STARTFORFAIT U SORTEERT UW KARTONAFVAL? WIJ STEUNEN U HIERIN! HET STARTFORFAIT U SORTEERT UW KARTONAFVAL? WIJ STEUNEN U HIERIN! Versie 2015 Afval is, zowel in uw sector als in een andere, een onvermijdelijk gevolg van de economische activiteit. Een gevolg dat echter

Nadere informatie

Asbest in de milieuregelgeving toegespitst op granulaten

Asbest in de milieuregelgeving toegespitst op granulaten Asbest in de milieuregelgeving toegespitst op granulaten Hans Delcourt Studiedag ASBEST, 28 september 2010, Vlaamse Overheid Vlaamse Overheid Departement Leefmilieu, Natuur en Energie Afdeling Milieu-inspectie

Nadere informatie

Chemie & Kunststoffen

Chemie & Kunststoffen Chemie & Kunststoffen Vlaams Materialenprogramma VMP Congres - Wim Grymonprez Overzicht Voorstelling Flanders PlasticVision Vlaanderen Kunststofland Core Business project Doelstellingen Aandachtspunten

Nadere informatie

Gericht bedrijfsbenaderingsproject in kader van NIB-Nieuwe Fabriek voor de Toekomst m.b.t. recyclage en hergebruik van polymeren

Gericht bedrijfsbenaderingsproject in kader van NIB-Nieuwe Fabriek voor de Toekomst m.b.t. recyclage en hergebruik van polymeren CORE BUSINESS TO CREATE NEW VALUE CHAINS OF DOWNSTREAM USERS OF THERMOPLASTICS Gericht bedrijfsbenaderingsproject in kader van NIB-Nieuwe Fabriek voor de Toekomst m.b.t. recyclage en hergebruik van polymeren

Nadere informatie

Bijlage II.Categorieën activiteiten

Bijlage II.Categorieën activiteiten Bijlage II.Categorieën activiteiten 1. Installaties of delen van installaties die voor onderzoek, ontwikkeling en het testen van nieuwe producten en processen worden gebruikt, en installaties die uitsluitend

Nadere informatie

BELGISCH STAATSBLAD MONITEUR BELGE. Gratis tel. nummer : 0800-98 809 N. 178. Numéro tél. gratuit : 0800-98 809 SOMMAIRE INHOUD. 274 bladzijden/pages

BELGISCH STAATSBLAD MONITEUR BELGE. Gratis tel. nummer : 0800-98 809 N. 178. Numéro tél. gratuit : 0800-98 809 SOMMAIRE INHOUD. 274 bladzijden/pages BELGISCH STAATSBLAD MONITEUR BELGE Publicatie overeenkomstig artikelen 472 tot 478 van de programmawet van 24 december 2002, gewijzigd door de artikelen 4 tot en met 8 van de wet houdende diverse bepalingen

Nadere informatie

Zeg ook JA tegen afval scheiden.

Zeg ook JA tegen afval scheiden. Zeg ook JA tegen afval scheiden. Elkaar iets beloven. Voor een betere toekomst. Zonder het onnodig verbruiken en weggooien van grondstoffen. Om dat te kunnen realiseren moeten we met elkaar JA zeggen tegen

Nadere informatie

Geef je toekomst kleur!

Geef je toekomst kleur! Geef je toekomst kleur!... Het wordt tijd om positief te denken... Bewezen kwaliteit, innovatie, technologie en betrouwbaarheid van onze zonnepanelen. Wij zijn de toekomst, op weg naar u. Alternatief.

Nadere informatie

VANG Van Afval Naar Grondstof

VANG Van Afval Naar Grondstof Afval is een keuze VANG Van Afval Naar Grondstof Regionaal Symposium Grondstoffen in Afvalland? Dinteloord, 15 april 2015 Maarten Goorhuis Senior beleidsmedewerker Koninklijke NVRD Koninklijke NVRD Vereniging

Nadere informatie

Kunststof recycling ten behoeve van het maken van levensmiddelenverpakkingen

Kunststof recycling ten behoeve van het maken van levensmiddelenverpakkingen Kunststof recycling ten behoeve van het maken van levensmiddelenverpakkingen Controle van bedrijven die gebruikt kunststof verwerken dat in contact komt met voeding 4 juni 2015 Colofon Projectnaam Kunststof

Nadere informatie

Het duurzaam materialenbeheer in de bouwsector in Vlaanderen

Het duurzaam materialenbeheer in de bouwsector in Vlaanderen Het duurzaam materialenbeheer in de bouwsector in Vlaanderen Beleidsmedewerker, afdeling Afvalstoffen- en Materialenbeheer, team bouw Uitvoeringsplan Bouw 2007-2013: Pionier in zijn soort, zowel naar vorm

Nadere informatie

bepalingen van de Wet milieubeheer (artikel 10.23, eerste lid), de Gemeentewet en de Algemene wet bestuursrecht

bepalingen van de Wet milieubeheer (artikel 10.23, eerste lid), de Gemeentewet en de Algemene wet bestuursrecht Onderwerp : Afvalstoffenverordening 2010 Samenvatting Deze verordening geeft onder meer aan hoe de inzameling van huishoudelijke afvalstoffen gebeurt, wat wel en niet is toegestaan bij het ter inzameling

Nadere informatie

Het Energieatol Energieopslag in de Noordzee

Het Energieatol Energieopslag in de Noordzee Het Energieatol Energieopslag in de Noordzee Dr. Walter Mondt, ECOREM 26 november 2013 1 Inhoud Voorstelling Ecorem NV Context van de studie Werkingsprincipe van het energieatol Opbouw van het energieatol

Nadere informatie

IV.4 PA/E/S IBO MB Dit is een gecoördineerde versie. De datum van de laatste versie is steeds de datum van het laatste wijzigingsbesluit

IV.4 PA/E/S IBO MB Dit is een gecoördineerde versie. De datum van de laatste versie is steeds de datum van het laatste wijzigingsbesluit Ministerieel besluit van 12 juni 2001 houdende vaststelling van de procedure tot het verlenen, het verlengen, het weigeren of het intrekken van een principieel akkoord, een erkenning en subsidiëring van

Nadere informatie

Een primeur binnen de private bewaking

Een primeur binnen de private bewaking Een primeur binnen de private bewaking Secure Quality Een primeur binnen de private bewaking Inleiding: Waarom het SECURE QUALITY Kwaliteitscharter Private Bewaking? De BVBO 1 stelt met trots haar nieuwste

Nadere informatie

Attero Holding N.V., bestaande uit: N.V. Afvalverbranding Zuid Nederland (A.Z.N.)

Attero Holding N.V., bestaande uit: N.V. Afvalverbranding Zuid Nederland (A.Z.N.) CERTIFICAAT, bestaande uit: Attero B.V. Attero Noord B.V. Attero Zuid B.V. AZN Holding B.V. Meander 861 6825 MH Arnhem Postbus 4114 6080 AC Haelen en de toepassing daarvan voldoen aan de voorwaarden gesteld

Nadere informatie

SECTORAAL BEROEPSPROFIEL

SECTORAAL BEROEPSPROFIEL SECTORAAL BEROEPSPROFIEL VERWERKER AEEA (AFGEDANKTE ELEKTRISCHE EN ELEKTRONISCHE APPARATEN Datum uitgave: 2015 ASBL EDUCAM VZW Avenue J. Bordetlaan 164, Bruxelles 1140 Brussel T 02 778 63 30 F 02 779 11

Nadere informatie

Compact Plus biogasinstallatie, Lierop, 600 kw

Compact Plus biogasinstallatie, Lierop, 600 kw Hoe maak je biogas? Inhoud presentatie Wie en wat is Biogas Plus? Hoe werkt een biogasinstallatie? Voor wie is een biogasinstallatie interessant? Is een biogasinstallatie duurzaam? Zijn subsidies nodig?

Nadere informatie

POLITIEREGLEMENT BETREFFENDE HET ORGANISEREN VAN AFVALARME EVENEMENTEN

POLITIEREGLEMENT BETREFFENDE HET ORGANISEREN VAN AFVALARME EVENEMENTEN POLITIEREGLEMENT BETREFFENDE HET ORGANISEREN VAN AFVALARME EVENEMENTEN Gemeente Willebroek HOOFDSTUK 1: Definities en toepassingsgebied Afdeling 1: DEFINITIES Artikel 1: De begrippen en definities vermeld

Nadere informatie

Technische specificaties voor een dienstencontract voor het verwijderen van afval

Technische specificaties voor een dienstencontract voor het verwijderen van afval EUROPEAN COMMISSION DIRECTORATE-GENERAL JOINT RESEARCH CENTRE Directorate D - Institute for Reference Materials and Measurements Site management Technische specificaties voor een dienstencontract voor

Nadere informatie

Net Brussel. Afval sorteren in de onderneming : Principes en sensibiliseringsmateriaal. Oktober 2010

Net Brussel. Afval sorteren in de onderneming : Principes en sensibiliseringsmateriaal. Oktober 2010 Net Brussel Afval sorteren in de onderneming : Principes en sensibiliseringsmateriaal Oktober 2010 Programma I. Het Agentschap Net Brussel II. Afval sorteren III. Sorteren in de onderneming IV. Het niet-gesorteerd

Nadere informatie

Gedragsregels VTU Kisten commissie

Gedragsregels VTU Kisten commissie Doel/doelstelling Het doel van de gedragsregels m.b.t. kisten die geschikt zijn om te worden gecremeerd, is ervoor te zorgen dat de crematie van een kist kan plaatsvinden zonder problemen, waarbij de getekende

Nadere informatie

ADVIES UITGEBRACHT DOOR DE ECONOMISCHE EN SOCIALE RAAD VOOR HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST TIJDENS ZIJN ZITTING VAN 16 DECEMBER 2010.

ADVIES UITGEBRACHT DOOR DE ECONOMISCHE EN SOCIALE RAAD VOOR HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST TIJDENS ZIJN ZITTING VAN 16 DECEMBER 2010. ADVIES UITGEBRACHT DOOR DE ECONOMISCHE EN SOCIALE RAAD VOOR HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST TIJDENS ZIJN ZITTING VAN 16 DECEMBER 2010 inzake het ontwerp van besluit van de Brusselse Hoofdstedelijke

Nadere informatie

23 DECEMBER 2011. - Decreet betreffende het duurzaam beheer van materiaalkringlopen en afvalstoffen

23 DECEMBER 2011. - Decreet betreffende het duurzaam beheer van materiaalkringlopen en afvalstoffen 23 DECEMBER 2011. - Decreet betreffende het duurzaam beheer van materiaalkringlopen en afvalstoffen Afdeling 3. - Huishoudelijke afvalstoffen (in werking sinds 1 juni 2012) Art. 26. Elke gemeente draagt

Nadere informatie

Sessie Bouwen en milieu. De problematiek afval en bodem. Eddy Wille, afdelingshoofd OVAM 19 maart 2010

Sessie Bouwen en milieu. De problematiek afval en bodem. Eddy Wille, afdelingshoofd OVAM 19 maart 2010 Sessie Bouwen en milieu. De problematiek afval en bodem. Eddy Wille, afdelingshoofd OVAM 19 maart 2010 Inleiding OVAM staat sinds 1981 in voor de uitvoering van het afvalstoffenbeleid; aangevuld in 1995

Nadere informatie

Recyclingsymposium 2015. Coen Kolthof

Recyclingsymposium 2015. Coen Kolthof Recyclingsymposium 2015 Coen Kolthof Historie Ontwikkeling Inverko 1997 Ontstaan van de Inverko Groep met de oprichting van Inverko Plastics BV 2001 Acquisitie van Poly-Grind BV & uitbreiding van de activiteiten

Nadere informatie