2011 via

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "2011 via http://www.ond.vlaanderen.be/ict/onderzoek/files/mictivo.pdf."

Transcriptie

1 Jongeren groeien op in een multimediale wereld waarin informatie- en communicatietechnologie alomtegenwoordig is. Bij veel leerlingen speelt een groot deel van hun sociale leven zich af achter de computer. Ze zijn vertrouwd met toepassingen als bloggen, sociale netwerken, sms, foto-sharing, enz. Hierdoor zijn wij vaak geneigd te denken dat kandidaat-studenten hoger onderwijs nog nooit eerder zo ICT-vaardig zijn geweest. Uit het rapport monitoring ICT in het Vlaamse onderwijs blijkt echter dat 67.4 % van de leerlingen hun PC dagelijks gebruiken voor vrije tijd en slechts 15 % voor schooldoeleinden. 1 De omgang met ICT verloopt vaak op een intuïtieve en weinig beredeneerde wijze. Kunnen omgaan met moderne technologie op een kritische en efficiënte, maar ook verantwoorde en veilige manier, is dan ook een belangrijke instapcompetentie voor het hoger onderwijs. Enkel door een inzichtelijke kennis van Informatie-en communicatietechnologie zullen leerlingen adequaat kunnen blijven inspelen op de voortdurende evolutie van hard- en software. De ICT-competenties in deze screening zijn gebaseerd op de overkoepelende ICT-eindtermen 2 en de inhouden van de leerplannen uit de 1 ste en 2 de graad van het secundair onderwijs. Deze eindtermen schetsen de contouren van wat van de leerlingen wordt verwacht op vlak van ICT. Aangezien elke onderwijsinstelling eigen accenten legt en eigen ICT-leerlijnen, stelt het hoger onderwijs een grote heterogeniteit vast in het beheersen van ICT-competenties bij startende studenten. Sommige leerlingen kunnen bijvoorbeeld probleemloos blind 10-vinger typen terwijl anderen deze vaardigheid nog niet beheersen wanneer ze starten in het hoger onderwijs. Toch wordt van elk van deze studenten, ongeacht hun (voor)opleiding, een basis aan ICT-competenties verwacht. Iedere student moet immers over de vaardigheden beschikken die nodig zijn om in onze huidige informatiemaatschappij te leven en te werken. Alle studenten hoger onderwijs komen immers in contact met moderne ICT-toepassingen zoals de digitale leeromgeving, het studentenportaal, het elektronisch indienen van een paper of het versturen van een zakelijke . De centrale doelstelling van deze module is dan ook om kandidaat-studenten hoger onderwijs te motiveren om na te denken over hun basiscompetenties ICT en de mate waarin ze deze nodig hebben in het hoger onderwijs. 1 Clarebout, G., Elen J., &Van Braak, J.(2010). Monitoring ICT in het Vlaamse Onderwijs. Geraadpleegd op 15 mei 2011 via 2 Vlaamse overheid AKOV (2011). Secundair onderwijs, eerste graad A-stroom: vakoverschrijdende eindtermen ICT. Geraadpleegd op 15 mei 2011 via

2 Inhoud Het filmpje toont het verhaal van Toon, die op een gemotiveerde maar weinig efficiënte wijze werkt aan zijn (digitale) schooltaken. Toon kreeg de opdracht een verslag te schrijven over de infosessie rond het leerkrediet. Op cruciale momenten krijgt hij een aantal kritische vragen over zijn manier van werken. We hebben het o.a. over het opmaken van een document, op een correcte manier bronnen vermelden en een zakelijke versturen. Doelstelling Bewustmaken dat efficiënt werken met courante ICT-toepassingen een essentiële startcompetentie is in het hoger onderwijs, ook in niet ICT-gerichte opleidingen. Stimuleren om de eigen verworven ICT-competenties te onderzoeken en te relateren aan de verwachtingen van het hoger onderwijs. Aanmoedigen om de screeningsinstrumenten in te vullen en indien nodig ICT-competenties bij te sturen. Gebruik Als introductie bij de ICT-screening. Als introductie bij een klasgesprek over het hoger onderwijs. Naast de basiscompetenties studiekeuze, studiemethode en taal is ook ICT een niet te onderschatten competentie in het hoger onderwijs die geïntegreerd in ieder vak aan bod moet komen. Na het bekijken van het filmpje kan je in een klasgesprek volgende vragen stellen: - Herken je jezelf in de manier van werken die Toon toepast? Waarom wel / waarom niet? - Heb je al nagedacht over het belang van ICT in het hoger onderwijs? - Heb je er al zicht op hoe belangrijk je ICT-vaardigheid zal zijn in je toekomstige opleiding? Hoe kan je dit te weten komen?

3 Deze module bevat 2 screeningsinstrumenten en 4 quizzen: Tekstverwerking - Digitale vaardigheidstest MS Word Competentietest MS Word (instructie + verbetersleutel) Typtest Quiz sneltoetsen Quiz zoekstrategieën op het internet Quiz zakelijke etiquette (netiquette) Quiz presenteren kan je leren TIP: Het is aan te raden om als begeleider zelf eerst de screeningsinstrumenten uit te proberen, zodat je een zicht krijgt op de vragen uit de screeningsinstrumenten, de weergave van de resultaten en de tips die aangeboden worden. Leerlingen moeten op een probleemoplossende manier met toepassingsprogramma s kunnen werken. Idealiter maken ze zelf een analyse van het probleem en reiken ze één of meerdere oplossingen aan. Dit denkproces wordt best systematisch opgebouwd van relatief eenvoudige tot steeds moeilijkere oefeningen. 3 Precies daarom kiezen we binnen de module tekstverwerking voor 2 screenings. De eerste digitale screening focust voornamelijk op het oproepen en uitvoeren van eenvoudige wordfuncties. De 2 de screening (instructie in PDF + verbetersleutel) is een oefening waar een groot aantal deelcompetenties rond efficiënt structureren en opmaken van een tekst geïntegreerd aan bod komen. Efficiënt werken met een tekstverwerkingsprogramma is een competentie die je zowel in het secundair als in het hoger onderwijs vakoverschrijdend kan inzetten. Door efficiënt ICT-gebruik kunnen studenten bijvoorbeeld meer tijd spenderen aan de inhoud van hun tekst in plaats van veel tijd te verliezen met de opmaak ervan. 3 VVKSO-Brussel (2011). Leerplan informatica tweede graad ASO-KSO-TSO alle studierichtingen behalve TSO Handel, Handel-Talen en TSO Toerisme. Geraadpleegd op 10 mei 2011 via

4 Doelstelling: nagaan of leerlingen een aantal eenvoudige wordfuncties kunnen oproepen en uitvoeren. In een gesimuleerde Word-omgeving gaan we na of de leerlingen een aantal essentiële functies kunnen uitvoeren en oproepen in Word Volgende utilitaire vaardigheden worden in kaart gebracht: Opslaan van een document in mappenstructuur Tekenopmaak (lettertype, puntgrootte, vet, cursief, hoofdletters, tekstkleur, randen en arcering) Alineaopmaak (opsommingstekens, nummering, nummering met meerdere niveaus) Sectieopmaak (papierformaat, kop- en voettekst) Invoegtoepassingen (afbeeldingen invoegen en positioneren, symbolen, tabel invoegen en opmaken) Pagina-indeling (afdrukstand) Doelgericht zoeken en vervangen Spellingscontrole Werken met stijlen Inhoudsopgave uit stijlen Aangezien we werken met een digitale simulatieomgeving waarin we screenen hoe snel en hoe efficiënt leerlingen eenvoudige functies kunnen oproepen, heeft de oefening een aantal beperkingen: De leerlingen dienen op zoek te gaan naar de meest efficiënte mogelijkheid om een taak uit te voeren. Ze gebruiken hiervoor zo veel als mogelijk snelknoppen uit het lint (zie voorbeeld). Een aantal functies zijn niet mogelijk: - navigeren doorheen alle knoppen van alle tabbladen - het gebruik van sneltoetsen, bijvoorbeeld CTRL + V - gebruik van rechtermuisknop Er verschijnt een foutmelding wanneer je niet de meest efficiënte werkwijze toepast. Bovendien wordt ook het aantal kliks per functie geregistreerd. De leerling slaagt alleen op het uitvoeren van een bepaalde functie als hij/zij dit binnen een aanvaardbaar aantal kliks doet.

5 Voorbeeld: Hoe kan je op de meeste efficiënte manier een woord onderlijnen? Meest efficiënt: Het Office-Lint Minder efficiënt: Afname Duur afname: 30 minuten Organisatie klaslokaal: elke leerling heeft een pc nodig. Nabespreking: 15 minuten Resultaten Na de digitale screening krijgt de leerling zijn resultaten te zien. Je krijgt geen numerieke score (bv: 12/20) maar codes. Er zijn drie mogelijke codes: Je scoort goed Je scoort voldoende Je scoort onvoldoende Per vraag (bv: een opsommingsteken toevoegen) en per cluster (bv: alineaopmaak - zie p.7) krijgt de leerling te zien of hij de functie(s) al dan niet correct heeft uitgevoerd. De leerling kan doorklikken naar extra tips, fiches of videomateriaal om zijn wordvaardigheid bij te spijkeren.

6 Je scoort goed. Je toont dat je enkele belangrijke wordfuncties kan uitvoeren. Deze wordfuncties vormen de basis om in het hoger onderwijs efficiënt te kunnen werken aan je taken. Als je vlot overweg kan met deze functies verlies je in het hoger onderwijs minder tijd met de opmaak van je documenten. Zo kan je meer focussen op de inhoud. Deze digitale screening gaat echter alleen na of je een aantal belangrijke functies kan oproepen en uitvoeren. Wil je weten of je deze wordfuncties ook in een dagdagelijkse context vlot kan toepassen? Maak dan ook deze geïntegreerde oefening en ga na of je in staat bent om op een efficiënte manier een basistekst om te vormen tot een gestructureerde tekst. Tips: Bekijk hier 10 tips om te rapporteren. Hou er rekening mee dat je in het hoger onderwijs zelf je teksten, verslagen en werkstukken zal moeten structureren. Denk eerst goed na welke de kernbegrippen zijn in je tekst vooraleer ze vet of cursief te plaatsen. Vermijd om alle opmaakmogelijkheden die je kent, toe te passen in 1 document. Opmaken van titels, woorden of zinnen doe je om structuur te creëren voor de lezer en om de leesbaarheid te bevorderen. Meer informatie vind je in de fiche hoofd- en bijzaken onderscheiden van de module studiemethode. Je scoort net voldoende. We raden je aan om je wordvaardigheden nog verder te ontwikkelen. Deze wordfuncties vormen de basis om in het hoger onderwijs efficiënt te kunnen werken aan je taken. Als je vlot overweg kan met deze functies verlies je in het hoger onderwijs minder tijd met de opmaak van je documenten. Zo kan je meer focussen op de inhoud. Bekijk daarom grondig de tips en oefeningen in de tabel hieronder. De filmpjes kunnen jou helpen om nieuwe wordfuncties aan te leren. Deze digitale screening gaat echter alleen na of je een aantal belangrijke functies kan oproepen en uitvoeren. Wil je weten of je deze wordfuncties ook in dagdagelijkse context vlot kan toepassen? Maak dan ook deze geïntegreerde oefening en ga na of je in staat bent om op een efficiënte manier een basistekst om te vormen tot een gestructureerde tekst. Tips: Bekijk hier 10 tips om te rapporteren. Hou er rekening mee dat je in het hoger onderwijs zelf je teksten, verslagen en werkstukken zal moeten structureren. Denk eerst goed na welke de kernbegrippen zijn in je tekst vooraleer ze vet of cursief te plaatsen. Vermijd om alle opmaakmogelijkheden die je kent, toe te passen in 1 document. Opmaken van titels, woorden of zinnen doe je om structuur te creëren voor de lezer en om de leesbaarheid te bevorderen. Meer informatie vind je in de fiche hoofd- en bijzaken onderscheiden van de module studiemethode. Je scoort onvoldoende op te test. We raden je sterk aan om je wordvaardigheden nog verder te ontwikkelen. Een aantal essentiële wordvaardigheden vormen de basis om in het hoger onderwijs efficiënt te kunnen werken aan je taken. Als je niet zo vlot overweg kan met deze basisfuncties zal je in het hoger onderwijs meer tijd verliezen met de opmaak van je documenten en zal je minder kunnen focussen op de inhoud. Bekijk daarom grondig de tips en oefeningen in de tabel hieronder. De filmpjes kunnen jou helpen om nieuwe wordfuncties aan te leren. Wil je weten of je deze wordfuncties ook in dagdagelijkse context vlot kan toepassen? Maak dan ook deze geïntegreerde oefening en ga na of je in staat bent om op een efficiënte manier een basistekst om te vormen tot een gestructureerde tekst. Tips: Bekijk hier 10 tips om te rapporteren. Hou er rekening mee dat je in het hoger onderwijs zelf je teksten, verslagen en werkstukken zal moeten structureren. Denk eerst goed na welke de kernbegrippen zijn in je tekst vooraleer ze vet of cursief te plaatsen. Vermijd om alle opmaakmogelijkheden die je kent, toe te passen in 1 document. Opmaken van titels, woorden of zinnen doe je om structuur te creëren voor de lezer en om de leesbaarheid te bevorderen. Meer informatie vind je in de fiche hoofd- en bijzaken onderscheiden van de module studiemethode.

7 TEKENOPMAAK ALINEAOPMAAK SECTIEOPMAAK INVOEGTOEPASSINGEN PAGINA-INDELING Lettertype Puntgrootte Vet Cursief Hoofdletters Tekstkleur Randen en arcering Opsommingstekens Nummering Papierformaat Koptekst Voettekst Afbeelding invoegen Afbeelding verplaatsen Afbeelding positioneren Symbool invoegen Tabel invoegen Afdrukstand Bekijk dit filmpje en leer hoe je efficiënt tekenopmaak kan instellen. Lettertype, puntgrootte, vet, cursief Hoofdletters Tekstkleur Randen en arcering Bekijk dit filmpje en leer hoe je eenvoudige opsommingen en nummeringen kunt invoegen. Bekijk dit filmpje en leer hoe je kop- en voetteksten kunt invoegen en wijzigen. Bekijk dit filmpje en leer hoe je afbeeldingen, symbolen en tabellen kunt invoegen en bewerken. Bekijk dit filmpje en leer hoe je de pagina-indeling van je document kan aanpassen. DOELGERICHT ZOEKEN EN VERVANGEN Efficiënt zoeken en wijzigen van tekst. Bekijk dit filmpje en leer hoe je doelgericht kan zoeken en vervangen. SPELLINGSCONTROLE Een spellingscontrole uitvoeren Standaardstijl gebruiken Standaardstijl aanpassen Bekijk onderstaande filmpjes en leer efficiënt werken met stijlen. STIJLEN Een nieuwe stijl maken Automatisch nummeren met koppen Eigen stijl maken vanuit bestaande tekst Eigen stijl maken vanuit nieuwe tekst INHOUDSOPGAVE Een inhoudsopgave toevoegen uit stijlen Bekijk dit filmpje en leer hoe je op een efficiënte manier een inhoudsopgave kan toevoegen uit koppen. MAPPENSTRUCTUUR Document voorzien van een correcte naam Document opslaan in correcte map

8 Doelstelling (leerlingen kunnen): inzichtelijk en efficiënt de belangrijkste functies van een tekstverwerker toepassen in een realistische context. een consistente opmaak realiseren in een document door gebruik te maken van stijlen. Deze 2 de screening is een geïntegreerde oefening waarin een groot aantal deelcompetenties rond efficiënt structureren en opmaken van tekst aan bod komen. Binnen deze oefening kunnen de leerlingen een basisdocument downloaden zonder structuur en lay-out. Ze openen dit document op hun eigen pc en volgen nauwgezet de instructies. Na het afronden van de screening berekenen de leerlingen hun eigen score aan de hand van een verbetersleutel. Dat de zelftest digitaal is, zorgt voor enkele beperkingen. De geïntegreerde wordvaardigheid van de leerling wordt in sterk afgelijnde context gemeten. Bovendien zijn we er ons absoluut van bewust dat er ook andere tekstverwerkingssoftware bestaat o.a. in Open Source. Toch leert praktijkervaring ons dat nog bijna alle secundaire scholen werken met het standaard betalende Officepakket, vandaar onze keuze. Bij het onderdeel tips geven we wel een aantal documenten/websites mee waarin we ook duiding geven over deze alternatieve software. Als leerkracht kan je de transferwaarde van deze vaardigheid vergroten door leerlingen de basisprincipes van efficiënt werken met een tekstverwerker te laten toepassen bij het opmaken van eigen teksten. De waarde van de zelftest is dus vooral de indicatie die ze geeft van de utilitaire wordvaardigheid van de leerlingen. Daarnaast mag het sensibiliserende effect niet onderschat worden. De vragen in de zelftest zijn namelijk opgesteld vanuit een functioneel perspectief, d.w.z. dat de vragen zoveel mogelijk uit relevante hogeronderwijscontexten komen. Afname Duur afname: 50 minuten Iedere leerling berekent zelf zijn resultaat: 10 minuten Organisatie klaslokaal: elke leerling heeft een pc nodig. Resultaten Na de controleronde met de verbetersleutel (te downloaden op de website) berekent de leerling zijn resultaat. Je krijgt geen numerieke score (bv: 12/20) maar codes. Er zijn drie mogelijke codes: Je scoort goed Je scoort voldoende Je scoort onvoldoende

9 Goed zo, je toont dat je op een inzichtelijke en efficiënte manier een aantal wordfuncties kan toepassen. Deze wordfuncties vormen de basis om in het hoger onderwijs efficiënt te kunnen werken aan je taken. Als je vlot overweg kan met deze functies zal je in het hoger onderwijs minder tijd verliezen met de opmaak van je documenten en zal je meer kunnen focussen op de inhoud. Hou er rekening mee dat je in het hoger onderwijs zelf je teksten, verslagen en werkstukken zal moeten structureren. Zorg voor een consistente opmaak in je tekst die je later eenvoudig kan aanpassen door het gebruik van stijlen. Vermijd om alle opmaakmogelijkheden die je kent, toe te passen in 1 document. Opmaken van titels, woorden of zinnen doe je om structuur te creëren voor de lezer en om de leesbaarheid te bevorderen. Meer informatie vind je in de fiche hoofd- en bijzaken onderscheiden. Tip: Bekijk even de checklist Lay-out bij rapporteren. Je scoort net voldoende. We raden je aan je wordvaardigheden nog verder te ontwikkelen. Zorg ervoor dat je op een inzichtelijke en efficiënte manier wordfuncties kan toepassen. Deze wordfuncties vormen de basis om in het hoger onderwijs efficiënt te kunnen werken aan je taken. Als je vlot overweg kan met deze functies zal je in het hoger onderwijs minder tijd verliezen met de opmaak van je documenten en zal je meer kunnen focussen op de inhoud. Hou er rekening mee dat je in het hoger onderwijs zelf je teksten, verslagen en werkstukken zal moeten structureren. Zorg voor een consistente opmaak in je tekst die je later eenvoudig kan aanpassen door het gebruik van stijlen. Vermijd om alle opmaakmogelijkheden die je kent, toe te passen in 1 document. Opmaken van titels, woorden of zinnen doe je om structuur te creëren voor de lezer en om de leesbaarheid te bevorderen. Meer informatie vind je in de fiche hoofd- en bijzaken onderscheiden. Tip: Bekijk even de checklist Lay-out bij rapporteren. Je scoort onvoldoende op te test. We raden je sterk aan je wordvaardigheden nog verder te ontwikkelen. Een aantal essentiële wordvaardigheden vormen de basis om in het hoger onderwijs efficiënt te kunnen werken aan je taken. Als je niet zo vlot overweg kan met deze basisfuncties zal je in het hoger onderwijs meer tijd verliezen met de opmaak van je documenten en zal je minder kunnen focussen op de inhoud. Bekijk daarom grondig het onderdeel Tips. De aangeboden filmpjes kunnen jou helpen om nieuwe wordfuncties aan te leren. Hou er bovendien ook rekening mee dat je in het hoger onderwijs zelf je teksten, verslagen en werkstukken zal moeten structureren. Zorg voor een consistente opmaak in je tekst die je later eenvoudig kan aanpassen door het gebruik van stijlen. Denk daarom eerst goed na welke de kernbegrippen zijn in je tekst vooraleer ze vet of cursief te plaatsen. Vermijd om alle opmaakmogelijkheden die je kent toe te passen in 1 document. Opmaken van titels, woorden of zinnen doe je om structuur te creëren voor de lezer en om de leesbaarheid te bevorderen. Meer informatie vind je in de fiche hoofd- en bijzaken onderscheiden. Tip: Bekijk even de checklist Lay-out bij rapporteren.

10 Tips Tekstverwerking De tips tekstverwerking bestaan uit 3 onderdelen: Overstapgids Office Word 2007 >> 2010 Videomateriaal (onder constructie) Checklist Layout en Bin-normen Doelstelling: nagaan of leerlingen blind kunnen typen met 10 vingers. Blindtypen is een vereiste basiscompetentie geworden voor jongeren in deze maatschappij. Iemand die blind kan typen zal zowel in het hoger onderwijs als in zijn latere beroepspraktijk veel efficiënter kunnen werken aan zijn taken. De voordelen van blind typen 4 vertalen zich vooral in tijdswinst en in een grotere concentratie op de reële inhoud van de taak 3. Je boekt tijdswinst omwille van 3 redenen: Je hoeft niet naar je toetsenbord te kijken en typt in volle woorden ipv in tekens. Je kan eventueel gemaakte fouten onmiddellijk herstellen. Je ziet namelijk meteen op het scherm of je fouten typt. Je blik blijft op het originele document dat je als basis gebruikt of overtypt. Wie steeds op zoek moet naar de plaats van de letters op zijn toetsenbord spendeert gemakkelijk vijf keer meer tijd aan een typopdracht dan iemand die de toetsen vlot weet te vinden. Als je deze toetsen dan ook nog met de juiste vingers weet aan te slaan, verspil je nog eens 2 maal minder tijd dan de klassieke 2-vingertyper. Hoe groter je toetsenbordvaardigheid is, hoe meer je als het ware op "automatische piloot" kan werken. Als je steeds op zoek moet naar de plaats van een bepaalde letter verspil je teveel intellectuele energie aan het zoeken en belast je ook je ogen en nekspieren. Als je de toetsen gemakkelijk weet te vinden kan je focussen op de inhoud. Een snelheidswinst die zich bij een creatieve tekst vertaalt in kwaliteitswinst. 4 De Cocker, L. (s.d.) Voordelen van het blind typen. Geraadpleegd op 15 mei 2011 via

11 Afname Duur afname: 10 minuten Organisatie klaslokaal: elke leerling heeft een pc nodig. De test bestaat uit het overtypen van een doorlopende tekst gedurende 1 of 10 minuten. De score wordt bepaald door zowel het aantal aanslagen per minuut, rekeninghoudendende met het aantal fouten. Een leerling slaagt wanneer hij de minimumsnelheid van 180 aanslagen per minuut haalt binnen het maximumfoutenpercentage van 0.2 %. Het is dus belangrijk dat de leerlingen nauwkeurig typen en hun fouten tijdens de test corrigeren. Resultaten Studenten die niet slagen worden aangeraden om een typcursus te volgen. Deze cursus kan eventueel ook georganiseerd worden door de school- of scholengemeenschap. Onderstaande referentie van het softwareprogramma Typtop verschijnt op het scherm: BONTE G., (2011), Typ-Top Plus vandaag 2 Klaviervaardigheid en tekstverwerking (inclusief cd-rom met oefenbestanden en programma Typ-Top), De Boeck nv, Antwerpen. Doelstelling: nagaan of leerlingen een aantal courante sneltoetsen kennen. Efficiëntie is de rode draad doorheen deze ICT-module. Het gebruik van sneltoetsen kan hierin een belangrijke rol spelen. Een sneltoets is een toets of een toetsencombinatie waaraan een speciale functie gekoppeld is. Taken die je regelmatig moet uitvoeren, verlopen efficiënter wanneer je gebruik maakt van sneltoetsen. Binnen deze module vinden leerlingen een korte quiz die peilt naar hun kennis over 10 courante sneltoetsen. Het is absoluut niet de bedoeling dat leerlingen een lijst van sneltoetsen instuderen bij elk programma waarmee ze aan de slag gaan, wel dat ze attent gemaakt worden op het bestaan ervan en zo eventueel hun efficiëntiegraad verhogen.

12 Afname en resultaten Duur afname: 10 minuten Organisatie klaslokaal: elke leerling heeft een pc nodig. De leerling krijgt per vraag het correcte antwoord te zien en bij het afronden een score op /10. Daarna wordt de leerling doorverwezen naar meer informatie op websites of in naslagwerken. Doelstelling: nagaan of er bij de leerlingen voldoende kennis aanwezig is om vlot en efficiënt informatie te zoeken op internet en kritisch om te gaan met de gevonden informatie. Aan de hand van een korte quiz willen we leerlingen sensibiliseren om op een veilige, gerichte en efficiënte manier informatie te zoeken en te vinden op het internet. In de quiz komen sensibiliserende vragen aan bod uit 5 deelmodules die ook binnen de tips terugkomen: Zoektermen formuleren: - Een informatieprobleem omzetten in een goed geformuleerde zoekopdracht. - Een verfijnde zoekopdracht uitvoeren op het internet. Kennismaken met verschillende informatiebronnen: - Social bookmarking - Zoekmachines - Online databanken Kritisch beoordelen van je internetbronnen: - Begrijpbaarheid (taal, vaktermen, ) - Betrouwbaarheid (auteur, objectiviteit, nauwkeurigheid, actualiteit, relevantie, ) - Bruikbaarheid (structuur van de website,vereiste softwareprogramma s, ) Zoekresultaten ordenen en bewaren: - Social bookmarking - Favorieten - Kopiëren en plakken naar tekstverwerkingsprogramma - Internetpagina opslaan als tekstbestand - Internetpagina opslaan als PDF-bestand - Een wegpagina via verzenden Je bronnen correct vermelden: - Belang van een correcte bronvermelding - APA-bronvermelding

13 Afname en resultaten Duur afname: 10 minuten Organisatie klaslokaal: elke leerling heeft een pc nodig. De leerling krijgt per vraag het correcte antwoord te zien en bij het afronden een score op /10. Daarna wordt de leerling doorverwezen naar meer informatie op websites of in naslagwerken. Hoe kan je de tips van deze module gebruiken? Bij het onderdeel tips kunnen de leerlingen een aantal fiches downloaden over de verschillende deelmodules. De leerling kan deze fiche als leidraad ophangen op zijn bureau of in de klas. Tien tips om snel te vinden wat je zoekt. Kennismaken met verschillende informatiebronnen. Checklist: kritisch beoordelen van je internetbronnen. Zes mogelijkheden om je zoekresultaten te ordenen en te bewaren. Correct je bronnen vermelden. Doelstelling: leerlingen sensibiliseren om aandacht te hebben voor correcte en beleefde communicatie en bewustmaking van de gevaren die verbonden zijn aan het gebruik ervan. Netiquette is een verzameling van gedragsregels op het internet. Een aantal basisregels zorgen ervoor dat het communicatieverkeer tussen de miljoenen internetgebruikers ordelijk verloopt. In het hoger onderwijs zullen studenten geregeld en naar hun docenten. Het schrijven van een lijkt eenvoudig. Toch vraagt het enige moeite en aandacht om voor iedere situatie de gepaste stijl te kiezen. Aan de hand van een korte quiz willen we leerlingen sensibiliseren om op een correcte en beleefde manier elektronisch te communiceren. Afname en resultaten Duur afname: 10 minuten Organisatie klaslokaal: elke leerling heeft een pc nodig. De leerling krijgt per vraag het correcte antwoord te zien en bij het afronden een score op /10. Daarna wordt de leerling doorverwezen naar meer informatie op websites of in naslagwerken.

14 Tips Netiquette Bij het onderdeel tips van de module netiquette, kan de leerling een fiche downloaden met 10 tips voor zakelijke communicatie. Leerlingen kunnen ook extra oefeningen vinden bij het onderdeel schrijven in de module taal. Ideeën voor een ludieke lesstart BASTA (2011), Netiquette volgens Basta, geraadpleegd op 10 mei 2011 via Bridle, L., (2006), The firstpost.co.uk- Web 2.0, geraadpleegd op 10 mei 2011 via De Couck, K., (2011) Klasse, Hoe kritisch gaan leerlingen om met webinformatie? Maar Mevrouw, het stond zo op het internet! Geraadpleegd op 10 mei 2011 via Doelstelling: nagaan of leerlingen de basisregels hanteren voor het maken en geven van een goede presentatie rekeninghoudend met inhoud, kleurgebruik, vorm en publiek. Aan de hand van een korte quiz willen we leerlingen sensibiliseren om de nodige aandacht te besteden aan de basisregels voor het voorbereiden en geven van een goede zakelijke presentatie. Afname en resultaten Duur afname: 10 minuten Organisatie klaslokaal: elke leerling heeft een pc nodig. De leerling krijgt per vraag het correcte antwoord te zien en bij het afronden een score op /10. Daarna wordt de leerling doorverwezen naar meer informatie op websites of in naslagwerken. Tips Presenteren Bij het onderdeel tips, onder de module presenteren, kan de leerling een fiche downloaden met 10 tips voor het opmaken van een goede PowerPointpresentatie.

15 De tips zijn rechtstreeks gelinkt aan de onderdelen van de screenings en quizzen. Wie gemiddeld of laag scoort op een onderdeel, neemt het best de bijbehorende tips door. Ook voor wie hoog scoort kunnen de tips nuttig zijn. De tips bestaan uit oefeningen en informatie. Er wordt niet enkel gefocust op kennis en toepassingen maar ook op attitudes en strategieën. De tips worden telkens opgesomd onder de uitleg van de verschillende screenings of quizzen. Tekstverwerking in Word - Overstapgids Office 2007 >> Checklist Layout en Bin-normen 10-vingertypen 10 handige Google-toepassingen Zoekstrategieën op het internet Zakelijke -communicatie Presenteren kan je leren Videomateriaal Mediawijsheid Meer lezen? (boeken & websites) Als leerkracht of begeleider heb je toegang tot een aantal statistieken over de gemaakte screenings en quizzen. Je kan hier alle scores opvragen van iedere individuele leerling. Daarnaast kan je ook kiezen uit een aantal overkoepelende grafieken of statistieken. Op deze manier krijg je snel een overzicht van je klas- of groepsprofiel en kan je gericht bijsturen of remediëren.

16 Statistieken tekstverwerking: De begeleider krijgt een frequentietabel met het percentage van de scores per deelvaardigheid per klas en/of school. Voorbeeld: SCORE DEELVAARDIGHEID - +/- + Mappenstructuur N = 8 40 % Tekenopmaak Alineaopmaak Sectieopmaak Invoegtoepassingen Pagina-indeling Stijlen Inhoudsopgave uit stijlen N = 4 20 % N = 8 40 % Statistieken typtest De begeleider krijgt een frequentietabel van het absolute aantal en het percentage geslaagden en nietgeslaagden. Voorbeeld: TYPTEST Geslaagden Niet-geslaagden Statistieken Quizzen De begeleider krijgt een tabel met de mediaan per klas of school en per quiz. Voorbeeld: N = 8 40 % N = 4 20 % QUIZ KLAS X Efficiënt zoeken op het internet Mediaan: 4/10 Presenteren kan je leren Mediaan: 8/10 Zakelijke communicatie - Netiquette Mediaan: 7/10

17 Bogaerts, D., De Maertelaere S., Kraeye G. & Mertens S. (2010). Cursus Professionalisering 1: onderzoeksvaardigheden. Gent: Arteveldehogeschool. Meysman, H., Vanderhoeven, J., (2008). Paper,project of scriptie, van muisklik tot tekst. Leuven: ACCO. Smet, P. (2010). Conceptnota: mensen doen schitteren. Geraadpleegd op 10 mei 2011 via Vandenbroucke,F. (2007). Competenties voor de kennismaatschappij beleidsplan ICT Vlaams ministerie van onderwijs en vorming. Geraadpleegd op 10 mei 2011 via VanderMeijden, H., Scholten, A. & Hamerling, B. (s.d.) Het belang van blindtypen. Geraadpleegd op 10 mei 2011 via Vrijders, J., Van Brabant, P. Presentatie: etiquette do s & dont s. Gent: Arteveldehogeschool. VVKSO, (2009). Informatie- en communicatietechnologie 1 ste graad ASO, KSO, TSO, eerste en tweede leerjaar. Brussel D/2009/7841/048. Geraadpleegd op 10 mei 2011 via VVKSO, (2010). Leerplan basisvaardigheden ICT, beroepsvoorbereidend leerjaar. Brussel, D/2010/7841/052. Geraadpleegd op 10 mei 2011 via VVKSO, (2011). Leerplan informatica 2 de graad ASO-KSO-TSO, eerste en tweede leerjaar. Brussel D/2011/7841/039. Geraadpleegd op 10 mei 2011 via Werkgroep taalbeleid Bachelor in het onderwijs: lager onderwijs(2009). Tips voor verkeer. Gent: Arteveldehogeschool.

5HA- Dactylografie / toegepaste informatica

5HA- Dactylografie / toegepaste informatica 5HA- Dactylografie / toegepaste informatica Thierry Willekens, leerkracht Koninklijk Technisch Atheneum Mol 2007 WOORD VOORAF Alle leerlingen hebben in de tweede graad kennisgemaakt met de computer, de

Nadere informatie

Computeropleidingen mét een persoonlijke aanpak COMPUTEROPLEIDINGEN VOOR SENIOREN BEGINNERS GEVORDERDEN

Computeropleidingen mét een persoonlijke aanpak COMPUTEROPLEIDINGEN VOOR SENIOREN BEGINNERS GEVORDERDEN Computeropleidingen mét een persoonlijke aanpak COMPUTEROPLEIDINGEN VOOR SENIOREN BEGINNERS GEVORDERDEN Affligem Computeropleidingen 2011 2012 http://www.tvds.be Hoe inschrijven? Inschrijven kan ten laatste

Nadere informatie

Bosdamlaan Beveren-Waas. Kijk eens wat ik al kan! Naam : ICT-zakboekje. Centrumschool Beveren-Waas Pagina 1

Bosdamlaan Beveren-Waas. Kijk eens wat ik al kan! Naam : ICT-zakboekje. Centrumschool Beveren-Waas Pagina 1 Bosdamlaan 1 9120 Beveren-Waas Kijk eens wat ik al kan! Naam : ICT-zakboekje Pagina 1 INLEIDING Waarom een ICT zakboekje? ICT kan in alle vakken aan bod komen in de lagere school. Het is geen vak apart.

Nadere informatie

Registratie ICT-doelen

Registratie ICT-doelen Registratie ICT-doelen Zesde leerjaar CB1 CB13 BG3 BG4 BG5 AG6 1. De computer bedienen De benaming van de verschillende randapparaten actief gebruiken Weten dat sommige toetsen (functietoetsen, pijltjestoetsen,

Nadere informatie

LEERLIJN BASISVAARDIGHEDEN ICT

LEERLIJN BASISVAARDIGHEDEN ICT Vlaams Verbond van het Katholiek Basisonderwijs Guimardstraat 1, 1040 BRUSSEL LEERLIJN BASISVAARDIGHEDEN ICT Dit is geen leerplan maar eerder als richtdocument te gebruiken bij de implementatie van de

Nadere informatie

3KA Toegepaste informatica

3KA Toegepaste informatica 3KA Toegepaste informatica Thierry Willekens, leerkracht Koninklijk Technisch Atheneum Mol 2008 WOORD VOORAF Alle leerlingen verwerven de basisvaardigheden van ICT in het eerste jaar van de eerste graad

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Deel 1 Word 2010

Inhoudsopgave. Deel 1 Word 2010 Inhoudsopgave Voorwoord... 9 Nieuwsbrief... 9 Introductie Visual Steps... 10 Wat heeft u nodig?... 10 Verschillende versies... 11 Uw voorkennis... 11 Hoe werkt u met dit boek?... 12 De volgorde van lezen...

Nadere informatie

SG ANKER CONCRETE INVULLING LEERLIJNEN ICT

SG ANKER CONCRETE INVULLING LEERLIJNEN ICT SG ANKER CONCRETE INVULLING LEERLIJNEN ICT Computervaardigheden Gebruik muis K1 K2 K3 L1 L2 L3 L4 L5 L6 bewegen met de muis slepen met de muis (L-muisknop ingedrukt houden) enkel klikken met L-muisknop

Nadere informatie

INHOUD. Ten geleide 13. 1 Starten met Word 2007 15

INHOUD. Ten geleide 13. 1 Starten met Word 2007 15 INHOUD Ten geleide 13 1 Starten met Word 2007 15 1.1 Word 2007 starten 15 1.2 Het documentvenster 16 1.2.1 De titelbalk 16 1.2.1.1 De Officeknop 17 1.2.1.2 De werkbalk Snelle toegang 20 1.2.1.3 De titelbalk

Nadere informatie

Europees Computer Rijbewijs. Module 3. Word 2010. 2010 Instruct, Postbus 38, 2410 AA Bodegraven - 1 e druk: november 2010 ISBN: 978 90 460 0609 2

Europees Computer Rijbewijs. Module 3. Word 2010. 2010 Instruct, Postbus 38, 2410 AA Bodegraven - 1 e druk: november 2010 ISBN: 978 90 460 0609 2 Europees Computer Rijbewijs Module 3 Word 2010 2010 Instruct, Postbus 38, 2410 AA Bodegraven - 1 e druk: november 2010 ISBN: 978 90 460 0609 2 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden

Nadere informatie

1. OpenOffice.org downloaden en installeren 13 1.1 Downloaden en installeren... 14 1.2 Achtergrondinformatie... 20 1.3 Tips... 21

1. OpenOffice.org downloaden en installeren 13 1.1 Downloaden en installeren... 14 1.2 Achtergrondinformatie... 20 1.3 Tips... 21 Inhoudsopgave Voorwoord... 7 Nieuwsbrief... 7 Introductie Visual Steps... 8 Wat heeft u nodig?... 8 Uw voorkennis... 9 Hoe werkt u met dit boek?... 10 De volgorde van lezen... 11 Website... 11 Toets uw

Nadere informatie

Pedagogische Begeleidingsdienst. contactdag leerkrachten informatica 24 februari 2011 namiddaggedeelte

Pedagogische Begeleidingsdienst. contactdag leerkrachten informatica 24 februari 2011 namiddaggedeelte Pedagogische Begeleidingsdienst contactdag leerkrachten informatica 24 februari 2011 namiddaggedeelte agenda namiddag INFORMATICA 1 info nieuwe leerplan(nen) 2de graad > kritische groepsbespreking > plenum

Nadere informatie

- ict leerlijnen Springplank Heusden-Zolder -

- ict leerlijnen Springplank Heusden-Zolder - Elementaire leerstof Aanvullende leerstof 1. Een positieve houding tegenover ict aannemen 1.1 Beseffen dat ict mogelijkheden en beperkingen heeft. 1.2 Apparatuur met zorg behandelen. De bedieningsvoorschriften

Nadere informatie

Objecten toevoegen grafische objecten

Objecten toevoegen grafische objecten Objecten toevoegen grafische objecten Powerpoint 2007 Je kunt op een dia verschillende soorten grafische objecten toevoegen. Afbeeldingen Een afbeelding invoegen 1 Klik op knop Afbeelding (tab Invoegen,

Nadere informatie

ICT-zakboekje. Joepie! Kijk eens wat ik al kan!

ICT-zakboekje. Joepie! Kijk eens wat ik al kan! ICT-zakboekje Joepie! Kijk eens wat ik al kan! Naam: 2 Inhoudstafel Inhoudstafel 3 voorwoord 7 basiscompetentie 1 9 basiscompetentie 2 10 basiscompetentie 3 11 basiscompetentie 4 12 basiscompetentie 5

Nadere informatie

Een korte handleiding door Frederic Rayen

Een korte handleiding door Frederic Rayen Een korte handleiding door Frederic Rayen Van installeren tot het gebruik P a g i n a 2 Inhoudsopgave Inleiding... 3 Hoe AbiWord version 2.8.6 installeren?... 4 Schermonderdelen... 5 Uitleg bij elke werkbalk...

Nadere informatie

7 Kantoor/Verkoop Toegepaste informatica

7 Kantoor/Verkoop Toegepaste informatica 7 Kantoor/Verkoop Toegepaste informatica Thierry Willekens, leerkracht Koninklijk Technisch Atheneum Mol 2009 WOORD VOORAF Deze bundel is samengesteld voor leerlingen van de 3 graad 3 leerjaar (BSO-niveau,

Nadere informatie

Registratie ICT-doelen

Registratie ICT-doelen Registratie ICT-doelen Vijfde leerjaar 1. De computer bedienen CB1 De benaming van de verschillende randapparaten CB12 actief gebruiken Toetsen zoals Begin (home), Eind (end), vorige pagina (page up),

Nadere informatie

VOET EN WISKUNDE. 1 Inleiding: Wiskundevorming

VOET EN WISKUNDE. 1 Inleiding: Wiskundevorming Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs Guimardstraat, 00 Brussel VOET EN WISKUNDE Inleiding: vorming Een actuele denkwijze over wiskundevorming gaat uit van competenties. Het gaat om een

Nadere informatie

MS Publisher. Module 0. tccbk00228. MS Publisher, versie 2000 (NL) Nummer: 228 (11062002) The Courseware Company

MS Publisher. Module 0. tccbk00228. MS Publisher, versie 2000 (NL) Nummer: 228 (11062002) The Courseware Company MS Publisher Module 0 tccbk00228 MS Publisher, versie 2000 (NL) Nummer: 228 (11062002) The Courseware Company Niets van deze uitgave mag verveelvoudigd worden en/of openbaar worden gemaakt door middel

Nadere informatie

Registratie ICT-doelen

Registratie ICT-doelen Registratie ICT-doelen Vierde leerjaar 1. De computer bedienen CB1 De benaming van de verschillende randapparaten CB9 CB10 actief gebruiken Het alfanumeriek klavier hanteren. Toetsen die gebruikt worden

Nadere informatie

Leerlijn basisvaardigheden ICT SCHOLENGEMEENSCHAP KOBRA BRASSCHAAT

Leerlijn basisvaardigheden ICT SCHOLENGEMEENSCHAP KOBRA BRASSCHAAT Leerlijn basisvaardigheden ICT SCHOLENGEMEENSCHAP KOBRA BRASSCHAAT Deze leerlijn is geen leerplan. Het is een leidraad waarin de ICT basisvaardigheden in een aantal leerdoelen zijn omgezet. De school streeft

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Deel 1 - Word 15

Inhoudsopgave. Deel 1 - Word 15 Inhoudsopgave Voorwoord... 9 Nieuwsbrief... 9 Introductie Visual Steps... 10 Wat heeft u nodig?... 10 Uw voorkennis... 11 De volgorde van lezen... 11 Hoe werkt u met dit boek?... 12 Website... 13 Toets

Nadere informatie

2.14 Achtergrondinformatie... 51 2.15 Tips... 54

2.14 Achtergrondinformatie... 51 2.15 Tips... 54 Inhoudsopgave Voorwoord... 9 Nieuwsbrief... 9 Introductie Visual Steps... 10 Wat heeft u nodig?... 10 De website bij het boek... 11 Uw voorkennis... 11 Bonushoofdstukken... 12 Hoe werkt u met dit boek?...

Nadere informatie

Europees Computer Rijbewijs. Module 3. Word 2007. 2008 Instruct, Postbus 38, 2410 AA Bodegraven - 1 e druk: september 2008 ISBN: 978 90 460 0491 3

Europees Computer Rijbewijs. Module 3. Word 2007. 2008 Instruct, Postbus 38, 2410 AA Bodegraven - 1 e druk: september 2008 ISBN: 978 90 460 0491 3 Europees Computer Rijbewijs Module 3 Word 2007 2008 Instruct, Postbus 38, 2410 AA Bodegraven - 1 e druk: september 2008 ISBN: 978 90 460 0491 3 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden

Nadere informatie

1. Mindmap ICT-leerlijn. - Eenvoudig overzicht ICT in onze school (regelmatig bijwerken) 2. Kleuters

1. Mindmap ICT-leerlijn. - Eenvoudig overzicht ICT in onze school (regelmatig bijwerken) 2. Kleuters 1. Mindmap ICT-leerlijn - Eenvoudig overzicht ICT in onze school (regelmatig bijwerken) 2. Kleuters - Volglijst per kleuter: 10 moetjes voor de 5-jarige kleuters - Andere mogelijkheid: observatielijst

Nadere informatie

Docentenhandleiding. Type-Basic Praktijk

Docentenhandleiding. Type-Basic Praktijk Docentenhandleiding Type-Basic Praktijk 2007 Instruct, Postbus 38, 2410 AA Bodegraven Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand,

Nadere informatie

VAK Informatica. LP NR September 2011 VVKSO BRUSSEL D/2011/7841/039 KSO LEERKRACHT Kris Cauberghe

VAK Informatica. LP NR September 2011 VVKSO BRUSSEL D/2011/7841/039 KSO LEERKRACHT Kris Cauberghe JAARPLANNING GRAAD 2 VAK Informatica 1 U/W 1 SCHOOLJAAR 2011-2012 HANDBOEK Desktopper Windows 7: Computers en systeemsoftware, Tekstverwerking, Presentaties STUDIERICHTING 3AO & 3BAKc LP NR September 2011

Nadere informatie

Onderzoekscompetenties. Schooljaar 2015-2016. GO! atheneum Campus Kompas Noordlaan 10 9230 Wetteren 09 365 60 60

Onderzoekscompetenties. Schooljaar 2015-2016. GO! atheneum Campus Kompas Noordlaan 10 9230 Wetteren 09 365 60 60 GO! atheneum Campus Kompas Noordlaan 10 9230 Wetteren 09 365 60 60 Schooljaar 2015-2016 E-mail: ka.wetteren@g-o.be atheneum@campuskompas.be Website: www.campuskompas.be/atheneum Scholengroep Schelde Dender

Nadere informatie

Leerlijn basisvaardigheden ICT

Leerlijn basisvaardigheden ICT Leerlijn basisvaardigheden ICT Deze leerlijn is geen leerplan. Het is een leidraad waarin de ICT basisvaardigheden in een aantal leerdoelen zijn omgezet. De school streeft ernaar dat basisvaardigheden

Nadere informatie

Opstellen van interactieve PDF-documenten

Opstellen van interactieve PDF-documenten 1. Inleiding Opstellen van interactieve PDF-documenten Werken met PDFescape Het Portable Document Format, of kortweg PDF, is een standaard voor de uitwisseling van elektronische documenten en formulieren

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Voorwoord... 5 Voordat je begint... 6 Wat heb je nodig?... 7 Voor ouders, verzorgers en leraren... 8

Inhoudsopgave. Voorwoord... 5 Voordat je begint... 6 Wat heb je nodig?... 7 Voor ouders, verzorgers en leraren... 8 Inhoudsopgave Voorwoord... 5 Voordat je begint... 6 Wat heb je nodig?... 7 Voor ouders, verzorgers en leraren... 8 1. Je werkstuk voorbereiden 9 1.1 Een onderwerp kiezen... 10 1.2 Informatie verzamelen...

Nadere informatie

INHOUD. Ten geleide Starten met Word 13

INHOUD. Ten geleide Starten met Word 13 INHOUD Ten geleide 11 1 Starten met Word 13 1.1 Inleiding 13 1.2 Word starten 13 1.3 Het startvenster van Word 14 1.4 Het documentvenster 14 1.4.1 De titelbalk 15 1.4.1.1 De werkbalk Snelle toegang 15

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Deel 1 Word 13

Inhoudsopgave. Deel 1 Word 13 Inhoudsopgave Voorwoord... 7 Nieuwsbrief... 7 Introductie Visual Steps... 8 Wat heeft u nodig?... 8 Uw voorkennis... 9 De volgorde van lezen... 9 Hoe werkt u met dit boek?... 10 Website... 11 Toets uw

Nadere informatie

ICT. Inhoudstafel. bekwaamheidsproef - module. 1. overzicht bekwaamheidsproef... 2

ICT. Inhoudstafel. bekwaamheidsproef - module. 1. overzicht bekwaamheidsproef... 2 bekwaamheidsproef - module ICT Inhoudstafel 1. overzicht bekwaamheidsproef... 2 2. Praktische opdracht... 3 2.1. Vooraf... 3 2.1.1. Inlichten van de deelnemer... 3 2.1.2. Nakijken van de infrastructuur...

Nadere informatie

Word 2010, deel Instruct, Postbus 38, 2410 AA Bodegraven - 1 e druk: september 2010 ISBN:

Word 2010, deel Instruct, Postbus 38, 2410 AA Bodegraven - 1 e druk: september 2010 ISBN: Word 2010, deel 1 2010 Instruct, Postbus 38, 2410 AA Bodegraven - 1 e druk: september 2010 ISBN: 978 90 0621 4 9 7 8 9 0 4 6 0 0 6 2 1 4 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd,

Nadere informatie

2.12 Een document opslaan als... 48 2.13 Oefeningen... 50 2.14 Achtergrondinformatie... 51 2.15 Tips... 54

2.12 Een document opslaan als... 48 2.13 Oefeningen... 50 2.14 Achtergrondinformatie... 51 2.15 Tips... 54 Inhoudsopgave Voorwoord... 9 Nieuwsbrief... 9 Introductie Visual Steps... 10 Wat heeft u nodig?... 10 De website bij het boek... 11 Uw voorkennis... 11 Bonushoofdstukken... 12 Hoe werkt u met dit boek?...

Nadere informatie

Raad Hoger Onderwijs IDR / 12 juni 2012 RHO-RHO-ADV-010. Advies instapprofiel van de student hoger onderwijs

Raad Hoger Onderwijs IDR / 12 juni 2012 RHO-RHO-ADV-010. Advies instapprofiel van de student hoger onderwijs Raad Hoger Onderwijs IDR / 12 juni 2012 RHO-RHO-ADV-010 Advies instapprofiel van de student hoger onderwijs Raad Hoger Onderwijs IDR / 12 juni 2012 RHO-RHO-ADV-010 bijlage 1 Bijlage 1: Algemene instapcompetenties

Nadere informatie

Cursus toegepaste informatica 6 TSO

Cursus toegepaste informatica 6 TSO Cursus toegepaste informatica 6 TSO T. Willekens Leerkracht Technisch Atheneum Mol 2010 WOORD VOORAF Deze bundel is samengesteld voor leerlingen van de 3 graad 2 leerjaar (TSO-niveau). Het vak Toegepaste

Nadere informatie

BELEIDSPLAN ICT BASISSCHOOL DE BLOKKENBERG.

BELEIDSPLAN ICT BASISSCHOOL DE BLOKKENBERG. BELEIDSPLAN ICT BASISSCHOOL DE BLOKKENBERG. VOORWOORD. Voor u ligt het beleidsplan ICT van Bs. De Blokkenberg. Dit plan is samengesteld door: Tom Jansen, ICT-beleidsmedewerker Movare. Theo Ramakers, ICT-er

Nadere informatie

1. Tekst maken en bewerken

1. Tekst maken en bewerken 15 1. Tekst maken en bewerken Word is een veelzijdig tekstverwerkingsprogramma met heel veel functies en mogelijkheden. In dit hoofdstuk leer of herhaal je enkele basishandelingen. Deze basishandelingen

Nadere informatie

ICT-beleidsplan 2010-2014

ICT-beleidsplan 2010-2014 ICT-beleidsplan 2010-2014 1. Inleiding In dit plan beschrijven wij hoe de Tweemaster in de komende jaren vorm wil geven aan de Informatie- en communicatietechnologie (ICT) op school. Het plan is opgesteld

Nadere informatie

Tekst Opmaken Module 3

Tekst Opmaken Module 3 3. Tekst Opmaken Standaard staat alle tekst die u in een dia invoegt in het lettertype Arial, met een puntgrootte van 44 voor titels en 32 voor opsommingen. Uiteraard kunt u de opmaak van een specifiek

Nadere informatie

1 INLEIDING... 1 1.1 Voorbereiding... 1

1 INLEIDING... 1 1.1 Voorbereiding... 1 Pagina i INHOUDSOPGAVE 1... 1 1.1... 1 2 OFFICE 2010... 2 2.1 De knop Bestand... 3 2.2 Het lint (the Ribbon) en de overige tabbladen... 5 2.3 De werkbalk Snelle toegang... 8 2.4 Het nieuwe bestandsformaat...

Nadere informatie

14 01 Versie 1 C3 Leren leren Tekst 3/1 Competentiematrix Observatie en evaluatie schema Deze competentiematrix werd ontwikkeld in samenwerking met

14 01 Versie 1 C3 Leren leren Tekst 3/1 Competentiematrix Observatie en evaluatie schema Deze competentiematrix werd ontwikkeld in samenwerking met 14 01 Versie 1 C3 Leren leren Tekst 3/1 Competentiematrix Observatie en evaluatie schema Deze competentiematrix werd ontwikkeld in samenwerking met Onderwijs en Opvoeding Beringen en aan de huistaakbegeleiders

Nadere informatie

INHOUD POWERPOINT 2007

INHOUD POWERPOINT 2007 INHOUD POWERPOINT 2007 1 Introductie...1 1.1 Programma starten...1 1.1.1 Manier 1...1 1.1.2 Manier 2...1 1.2 Schermopbouw...1 1.3 Het lint...2 1.3.1 Het tabblad Start...2 1.3.2 Het tabblad Invoegen...2

Nadere informatie

I Het maken van een nieuwsbrief

I Het maken van een nieuwsbrief I Het maken van een nieuwsbrief Wat leer je? Veel bedrijven publiceren een korte nieuwsbrief waar zij hun personeel op de hoogte houden van belangrijke ontwikkelingen binnen het bedrijf. Hier meldt men

Nadere informatie

Producten en prijzen 2011

Producten en prijzen 2011 Typevaardigheid Type-Basic Postbus 38 2410 AA Bodegraven Nederland Tel. 0172-65 09 83 Fax 0172-61 83 15 www.instruct.nl instruct@instruct.nl België www.instruct.be instruct@instruct.be Producten en prijzen

Nadere informatie

Microsoft Office 2003

Microsoft Office 2003 Computer Basis boek Microsoft Office 2003 Word, Excel en PowerPoint Korte inhoud Inhoudsopgave 7 Voorwoord 15 Deel 1 Werken in Office 2003 17 Deel 2 Word 2003 43 Deel 3 Excel 2003 117 Deel 4 PowerPoint

Nadere informatie

Inhoudsopgave Voorwoord 7 Nieuwsbrief 7 Introductie Visual Steps 8 Wat heeft u nodig? 8 Voorkennis 9 De website bij het boek

Inhoudsopgave Voorwoord 7 Nieuwsbrief 7 Introductie Visual Steps 8 Wat heeft u nodig? 8 Voorkennis 9 De website bij het boek Inhoudsopgave Voorwoord... 7 Nieuwsbrief... 7 Introductie Visual Steps... 8 Wat heeft u nodig?... 8 Voorkennis... 9 De website bij het boek... 9 Hoe werkt u met dit boek?... 9 Toets uw kennis... 10 Voor

Nadere informatie

STAGE 3 Lesvoorbereiding

STAGE 3 Lesvoorbereiding KaHo Sint-Lieven Bachelor in het Onderwijs: Secundair Onderwijs STAGE 3 Lesvoorbereiding Campus WAAS Hospitaalstraat 23, 9100 Sint-Niklaas Tel.: 03 780 89 04 Fax: 03 780 89 03 E-mail: stagesecundair@kahosl.be

Nadere informatie

I) Wat? II) Google documenten. Deel 2 documenten

I) Wat? II) Google documenten. Deel 2 documenten Google Drive Deel 2 documenten I) Wat? 1) De meeste mensen bewerken teksten in de tekstverwerker Word van Microsoft Office. Het is echter ook mogelijk teksten op internet te bewerken en te bewaren. Het

Nadere informatie

Inhoudsopgave. 3. Werken met thema s 89 3.1 Het standaard thema bekijken... 90 3.2 Een thema zoeken... 91 3.3 Een thema installeren...

Inhoudsopgave. 3. Werken met thema s 89 3.1 Het standaard thema bekijken... 90 3.2 Een thema zoeken... 91 3.3 Een thema installeren... Inhoudsopgave Voorwoord... 5 Nieuwsbrief... 5 Introductie Visual Steps... 6 Wat heeft u nodig?... 6 De website bij het boek... 7 Hoe werkt u met dit boek?... 7 Uw voorkennis... 8 Toets uw kennis... 8 Voor

Nadere informatie

Docentenhandleiding. AaBeeCee-Digitaal. Tekstverwerken met Word, deel 1

Docentenhandleiding. AaBeeCee-Digitaal. Tekstverwerken met Word, deel 1 Docentenhandleiding AaBeeCee-Digitaal Tekstverwerken met Word, deel 1 2004-2012 Instruct, Postbus 38, 2410 AA Bodegraven Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen

Nadere informatie

Handleiding ZKM Online. Versie 2.0

Handleiding ZKM Online. Versie 2.0 Handleiding ZKM Online Versie 2.0 Maart 2012 Inhoudsopgave Inloggen 3 Eerste keer dat je inlogt (basisonderdelen) 4 profiel 5 wachtwoord 5 bureau 6 consultants 7 instellingen 8 kleuren 9 licentie 10 ZKM

Nadere informatie

Docentenhandleiding. AaBeeCee-Digitaal. Werkstukken maken met. de computer

Docentenhandleiding. AaBeeCee-Digitaal. Werkstukken maken met. de computer Docentenhandleiding AaBeeCee-Digitaal Werkstukken maken met de computer 2004-2015 Instruct, Postbus 38, 2410 AA Bodegraven Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen

Nadere informatie

Producten en prijzen 2008

Producten en prijzen 2008 Postbus 38 2410 AA Bodegraven Nederland België Tel. 0172-65 09 83 Fax 0172-61 83 15 www.instruct.nl www.instruct.be Typevaardigheid Type-Basic instruct@instruct.nl instruct@instruct.be Producten en prijzen

Nadere informatie

Inhoudsopgave Voorwoord 11 Nieuwsbrief 11 Introductie Visual Steps 12 Wat heeft u nodig? 12 Uw voorkennis 13 Hoe werkt u met dit boek?

Inhoudsopgave Voorwoord 11 Nieuwsbrief 11 Introductie Visual Steps 12 Wat heeft u nodig? 12 Uw voorkennis 13 Hoe werkt u met dit boek? Inhoudsopgave Voorwoord... 11 Nieuwsbrief... 11 Introductie Visual Steps... 12 Wat heeft u nodig?... 12 Uw voorkennis... 13 Hoe werkt u met dit boek?... 14 De website bij het boek... 15 Aanvullende begeleidende

Nadere informatie

Auteur boek: Vera Lukassen Titel boek: Word Beginners 2007. 2011, Serasta Uitgegeven in eigen beheer info@serasta.nl Eerste druk: augustus 2012

Auteur boek: Vera Lukassen Titel boek: Word Beginners 2007. 2011, Serasta Uitgegeven in eigen beheer info@serasta.nl Eerste druk: augustus 2012 Auteur boek: Vera Lukassen Titel boek: Word Beginners 2007 2011, Serasta Uitgegeven in eigen beheer info@serasta.nl Eerste druk: augustus 2012 ISBN: 978-90-817910-3-8 Dit boek is gedrukt op een papiersoort

Nadere informatie

Docentenhandleiding. AaBeeCee-Digitaal. Tekstverwerken met Word, deel 1

Docentenhandleiding. AaBeeCee-Digitaal. Tekstverwerken met Word, deel 1 Docentenhandleiding AaBeeCee-Digitaal Tekstverwerken met Word, deel 1 004-01 Instruct, Postbus 38, 410 AA Bodegraven Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen

Nadere informatie

Bachelorproef. 1 http://www.studielicht.be

Bachelorproef. 1 http://www.studielicht.be Bachelorproef Inhoud Hoe start ik met de voorbereiding van de bachelorproef?... 1 Hoe kies ik een onderwerp voor mijn bachelorproef?... 2 Hoe verzamel ik betrouwbare informatie?... 2 Hoe verhoog ik de

Nadere informatie

Inhoudsopgave Voorwoord 13 Nieuwsbrief 13 Introductie Visual Steps 14 Wat heeft u nodig? 15 De website bij het boek 15 Hoe werkt u met dit boek?

Inhoudsopgave Voorwoord 13 Nieuwsbrief 13 Introductie Visual Steps 14 Wat heeft u nodig? 15 De website bij het boek 15 Hoe werkt u met dit boek? Inhoudsopgave Voorwoord... 13 Nieuwsbrief... 13 Introductie Visual Steps... 14 Wat heeft u nodig?... 15 De website bij het boek... 15 Hoe werkt u met dit boek?... 16 Uw voorkennis... 17 Toets uw kennis...

Nadere informatie

2. Opmaken van documenten

2. Opmaken van documenten 55 2. Opmaken van documenten Word bevat allerlei mogelijkheden om professioneel drukwerk samen te stellen. Nieuwsbrieven, brochures met foto s en andere creatieve uitgaven zijn op een eenvoudige manier

Nadere informatie

3. Invoegen van bestanden en links maken

3. Invoegen van bestanden en links maken 67 3. Invoegen van bestanden en links maken U gaat in dit hoofdstuk aan de slag met een filmlijst waarbij u allerlei typen media plaatst. U leert afbeeldingen invoegen die zijn opgeslagen op uw computer,

Nadere informatie

CVO PANTA RHEI - Schoonmeersstraat GENT

CVO PANTA RHEI - Schoonmeersstraat GENT identificatie opleiding Meertalig Secretariaat modulenaam Tekstverwerking code module C3 Geldig vanaf 01/09/2015 aantal lestijden 80 studiepunten structuurschema / volgtijdelijkheid link: structuurschema

Nadere informatie

TYPE-BASIC, HOE DOE JE DAT? Studiewijzer voor het gebruik van Type-Basic

TYPE-BASIC, HOE DOE JE DAT? Studiewijzer voor het gebruik van Type-Basic TYPE-BASIC, HOE DOE JE DAT? Studiewijzer voor het gebruik van Type-Basic INHOUDSOPGAVE DE MOGELIJKHEDEN VAN TYPE-BASIC... 3 TYPE-BASIC BASIS... 5 TYPE-BASIC PLUS... 9 TYPE-DIPLOMA... 11 Een typecursus

Nadere informatie

Maandag 25 april 2010 (net na de Paasvakantie)

Maandag 25 april 2010 (net na de Paasvakantie) Inleiding De bedoeling van deze opdracht is, jullie eens iets verder te laten nadenken over computers en de huidige technologie. Probeer deze opdracht zo goed mogelijk uit te werken, zodat je op een redelijk

Nadere informatie

Hoofdstuk 2 Basiskennis... 1-23 Muistechnieken... 1-23 Windows Verkenner... 1-24

Hoofdstuk 2 Basiskennis... 1-23 Muistechnieken... 1-23 Windows Verkenner... 1-24 Module 1 Basisvaardigheden Hoofdstuk 1 De Fluent Interface... 1-9 Lint... 1-9 Backstage... 1-12 Knopafbeeldingen in het lint... 1-15 Werkbalk Snelle toegang... 1-15 Scherminfo... 1-15 Miniwerkbalk... 1-16

Nadere informatie

Docentenhandleiding. AaBeeCee-Digitaal. Werkstukken maken met. de computer

Docentenhandleiding. AaBeeCee-Digitaal. Werkstukken maken met. de computer Docentenhandleiding AaBeeCee-Digitaal Werkstukken maken met de computer 004-01 Instruct, Postbus 38, 410 AA Bodegraven Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen

Nadere informatie

Excel 2010 in 17 stappen

Excel 2010 in 17 stappen Omschrijving Volledige progressieve training Excel 2010 in 17 stappen (17 modules, 153 rubrieken) Duur 12:45 Inhoud 1. Ontdek Excel, vul een tabel in De basisfuncties van Excel: voer uw eerste handelingen

Nadere informatie

Iedereen online, van 9 tot 99 jaar. Les 3 ... Google: zoeken op het internet. Deze iconen tonen aan voor wie het document is

Iedereen online, van 9 tot 99 jaar. Les 3 ... Google: zoeken op het internet. Deze iconen tonen aan voor wie het document is Les 3... Google: zoeken op het internet. Deze iconen tonen aan voor wie het document is Leerkrachten WebExperts Senioren Leerlingen Achtergrondinformatie Achtergrondinformatie voor de leerkracht Waarom?

Nadere informatie

Welke lettertypen en grootten je kunt gebruiken is afhankelijk van de lettertypen die op je printer

Welke lettertypen en grootten je kunt gebruiken is afhankelijk van de lettertypen die op je printer Module 4 Tekenopmaak Lettertype, lettergrootte, onderstrepen, kleur en teksteffecten Tekenafstand en letterpositie Kaders, randen en arceringen Invoegen van symbolen Opmaak kopiëren en plakken Lettertype,

Nadere informatie

Deel 1 Werken in Office 2007 15. Deel 2 Aan de slag met Word 2007 45. Deel 3 Aan de slag met Excel 2007 131

Deel 1 Werken in Office 2007 15. Deel 2 Aan de slag met Word 2007 45. Deel 3 Aan de slag met Excel 2007 131 Computer Basis boek Office 2007 Word, Excel & PowerPoint Korte inhoud Inhoudsopgave 5 Voorwoord 13 Deel 1 Werken in Office 2007 15 Deel 2 Aan de slag met Word 2007 45 Deel 3 Aan de slag met Excel 2007

Nadere informatie

Atheneum Boom en ICT. Inleiding

Atheneum Boom en ICT. Inleiding Inleiding Vermits computers niet meer weg te denken zijn uit onze maatschappij, doet onze school dan ook haar uiterste best om onze leerlingen vaardigheden en attitudes bij te brengen op het gebied van

Nadere informatie

1. De leerlingen hebben een positieve houding tegenover ICT en zijn bereid ICT te gebruiken ter ondersteuning van hun leren.

1. De leerlingen hebben een positieve houding tegenover ICT en zijn bereid ICT te gebruiken ter ondersteuning van hun leren. Eindtermen ICT 1. De leerlingen hebben een positieve houding tegenover ICT en zijn bereid ICT te gebruiken ter ondersteuning van hun leren. 2. De leerlingen gebruiken ICT op een veilige, verantwoorde en

Nadere informatie

Les 5 ... Digitale fotografie, foto s delen met familie en vrienden. Iedereen online, van 9 tot 99 jaar.

Les 5 ... Digitale fotografie, foto s delen met familie en vrienden. Iedereen online, van 9 tot 99 jaar. 5... Digitale fotografie, foto s delen met familie en vrienden Deze iconen tonen aan voor wie het document is Leerkrachten WebExperts Senioren Leerlingen Achtergrondinformatie Achtergrondinformatie voor

Nadere informatie

Inhoud Basiscursus. Word 2010 NL-NL

Inhoud Basiscursus. Word 2010 NL-NL Inhoud Basiscursus Word 2010 NL-NL Hoofdstuk 1 De Fluent Interface... 1-5 Lint... 1-5 Backstage... 1-8 Knopafbeeldingen in het lint... 1-11 Werkbalk Snelle toegang... 1-12 Scherminfo... 1-12 Miniwerkbalk...

Nadere informatie

Handleiding ZKM Online. Versie 2.1

Handleiding ZKM Online. Versie 2.1 Handleiding ZKM Online Versie 2.1 Februari 2015 Inhoudsopgave 1. Inloggen... 3 1.1 Eerste keer dat je inlogt... 3 1.1.1 Profiel... 4 1.1.2. Wachtwoord (wijzigen)... 4 1.1.3. Bureau... 5 1.1.4. Consultants

Nadere informatie

Uitgeverij cd/id multimedia

Uitgeverij cd/id multimedia Computer Basis boek Office 2010 Word, Excel & PowerPoint Korte inhoud Inhoudsopgave 5 Voorwoord 13 Deel 1 Werken in Office 2010 15 Deel 2 Aan de slag met Word 2010 47 Deel 3 Aan de slag met Excel 2010

Nadere informatie

Inhoudsopgave Voorwoord 13 Nieuwsbrief 13 Introductie Visual Steps 14 Wat heeft u nodig? 15 De website bij het boek 15 Hoe werkt u met dit boek?

Inhoudsopgave Voorwoord 13 Nieuwsbrief 13 Introductie Visual Steps 14 Wat heeft u nodig? 15 De website bij het boek 15 Hoe werkt u met dit boek? Inhoudsopgave Voorwoord... 13 Nieuwsbrief... 13 Introductie Visual Steps... 14 Wat heeft u nodig?... 15 De website bij het boek... 15 Hoe werkt u met dit boek?... 16 Uw voorkennis... 17 Toets uw kennis...

Nadere informatie

MS PowerPoint Les 2. Wanneer we niet te veel tijd willen steken in de opmaak van onze presentatie, kunnen we gebruik maken van sjablonen.

MS PowerPoint Les 2. Wanneer we niet te veel tijd willen steken in de opmaak van onze presentatie, kunnen we gebruik maken van sjablonen. MS PowerPoint Les 2 Sjablonen (Templates) Wanneer we niet te veel tijd willen steken in de opmaak van onze presentatie, kunnen we gebruik maken van sjablonen. In PowerPoint beschikken we over honderden

Nadere informatie

Advies over het algemeen vak Informatica in de tweede en derde graad van het ASO

Advies over het algemeen vak Informatica in de tweede en derde graad van het ASO Vlaamse Onderwijsraad Afdeling ASO Leuvenseplein 4 24 maart 2000 1000 Brussel ASO/RLE/ADV/001 Advies over het algemeen vak Informatica in de tweede en derde graad van het ASO 1 Situering Sedert 1993 bestudeert

Nadere informatie

Handleiding Website Laatste update: april 2014

Handleiding Website Laatste update: april 2014 Laatste update: april 2014 1. Google Search Tijdens de ontwikkeling van uw website werd er veel aandacht besteed aan optimalisatie voor zoekmachines zoals Google. Dit onder andere door de broncode technisch

Nadere informatie

Taalvaardigheid Preventie en remediëring. -betrokkenheid verhogende werkvormen creëren -een maximale -herformuleren de lln het probleem

Taalvaardigheid Preventie en remediëring. -betrokkenheid verhogende werkvormen creëren -een maximale -herformuleren de lln het probleem Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs Guimardstraat 1, 1040 Brussel VOET LEREN LEREN EN GOK Voet@2010 leren leren en thema s gelijke onderwijskansen Socio-emotionele ontwikkeling (1ste graad)

Nadere informatie

ICT: EEN VERJAARDAGSKAART

ICT: EEN VERJAARDAGSKAART ICT: EEN VERJAARDAGSKAART Huwelijk Geboorte 30 jaar getrouwd Vrijgezel 21 jaar Vak: Techniek Leraar: J. Gielen Naam:... 1 1. Wat is het probleem? Arno is binnenkort jarig en we willen hem feliciteren met

Nadere informatie

Zorg er voor, dat u met een nieuw leeg document werkt in de Afdrukweergave.

Zorg er voor, dat u met een nieuw leeg document werkt in de Afdrukweergave. Opdracht 1 Basisdocument (instellingen) Zorg er voor, dat u met een nieuw leeg document werkt in de Afdrukweergave. N.B.: In de afdrukweergave zullen alle plaatjes weergegeven worden; in de conceptweergave

Nadere informatie

Vergeet niet achterin deze opdracht de tips voor lay-out te bekijken!

Vergeet niet achterin deze opdracht de tips voor lay-out te bekijken! De film Bridge of Terabithia is een film die past binnen het thema pesten. Je hebt de film bekeken en vooraf werd de afspraak gemaakt dat je er een filmverslag van gaat maken. Deze opdracht helpt je op

Nadere informatie

Open Google Chrome en ga naar www.scoodle.be. Meld je aan met je persoonlijke Knooppunt-account.

Open Google Chrome en ga naar www.scoodle.be. Meld je aan met je persoonlijke Knooppunt-account. Scoodle is een gratis platform, ontwikkeld door Plantyn. Met Scoodle vermindert de planlast aanzienlijk en krijg je als leerkracht alles in handen om het digitale materiaal bij een Plantynmethode naar

Nadere informatie

Looproute Microsoft OneNote 2010 versie 1.0. Looproute Microsoft OneNote 2010. Inleiding

Looproute Microsoft OneNote 2010 versie 1.0. Looproute Microsoft OneNote 2010. Inleiding 1 Looproute Microsoft OneNote 2010 Inleiding Dit document beschrijft de werking van het computerprogramma Microsoft OneNote (versie 2010) en is bedoeld voor docenten en leerlingen van het basis- en voortgezet

Nadere informatie

DOCUMENT. Servicedocument VOET voor het vak ICT/Informatica. Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs Guimardstraat 1, 1040 Brussel VVKSO

DOCUMENT. Servicedocument VOET voor het vak ICT/Informatica. Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs Guimardstraat 1, 1040 Brussel VVKSO Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs Guimardstraat 1, 1040 Brussel DOCUMENT VVKSO Servicedocument VOET voor het vak ICT/Informatica Dit document is een aanvulling op het algemeen servicedocument

Nadere informatie

Tabellen en grafieken in A5 een beknopte handreiking

Tabellen en grafieken in A5 een beknopte handreiking Tabellen en grafieken in A5 een beknopte handreiking Versie 1.0 (2016-2017) CENTRUM VOOR STUDIEBEGELEIDING EN ONDERWIJSVERNIEUWING PARKSTRAAT 45 BUS 3610 3000 LEUVEN 1. TEN GELEIDE Deze gids wenst enige

Nadere informatie

ICT INCLUSIEF. Een train de trainer -pakket voor het aanleren van computervaardigheden

ICT INCLUSIEF. Een train de trainer -pakket voor het aanleren van computervaardigheden ICT INCLUSIEF Een train de trainer -pakket voor het aanleren van computervaardigheden Jo Daems K-point, onderzoekscentrum ICT en Inclusie, K.H.Kempen Geel 16 februari 2012 1 Situering Antwoord op vraag

Nadere informatie

Waversesteenweg Overijse HANDLEIDING. Een digitale quiz maken met Socrative!

Waversesteenweg Overijse HANDLEIDING. Een digitale quiz maken met Socrative! Waversesteenweg 41 3090 Overijse HANDLEIDING Een digitale quiz maken met Socrative! Legende Voer de handeling uit op je computer. Extra aandacht! Inhoud 1 Inleiding... 3 2 Een account aanmaken en instellen...

Nadere informatie

Het heden is zwanger van de toekomst (Denis Diderot Frans Filosoof 1713-1784)

Het heden is zwanger van de toekomst (Denis Diderot Frans Filosoof 1713-1784) 1. Inleiding Het heden is zwanger van de toekomst (Denis Diderot Frans Filosoof 1713-1784) Kinderen zijn de toekomst Later zullen ze leren, werken en leven in een andere maatschappij. Een samenleving waarvan

Nadere informatie

Word 2010 in 15 stappen

Word 2010 in 15 stappen Omschrijving Volledige progressieve training Word 2010 in 15 stappen (15 modules, 155 rubrieken) Duur 18:05 Inhoud 1. Leer Word kennen, vul een simpele tekst aan Leer Word kennen en voer uw eerste handelingen

Nadere informatie

Hoofdstuk 2: Basis navigeren & bewerken

Hoofdstuk 2: Basis navigeren & bewerken Hoofdstuk 2: Basis navigeren & bewerken 2.0 Introductie In hoofdstuk 1 werd het Excel Dashboard uitgelegd; de verschillende componenten van de Excel interface. Dit hoofdstuk gaat over de basisfuncties

Nadere informatie

Rolien de Haan Technologie Zorg en Welzijn leerjaar 3

Rolien de Haan Technologie Zorg en Welzijn leerjaar 3 Rolien de Haan Technologie Zorg en Welzijn leerjaar 3 Opdracht PowerPoint maken over voeding en meer bewegen voor ouderen Individueel, 150 minuten Inleiding: Gezonde voeding is voor iedereen belangrijk,

Nadere informatie

Word cursus tekstverwerken - deel 1

Word cursus tekstverwerken - deel 1 Word cursus tekstverwerken - deel 1 Handleiding van Auteur: OctaFish Oktober 2014 Wat is tekstverwerken Dit is de eerste aflevering van een nieuwe serie die zich vooral gaat richten op het werken met Word.

Nadere informatie

HANDLEIDING RAPPORTGENERATOR: IN TIEN STAPPEN NAAR UW EIGEN DUURZAAMHEIDSRAPPORT

HANDLEIDING RAPPORTGENERATOR: IN TIEN STAPPEN NAAR UW EIGEN DUURZAAMHEIDSRAPPORT HANDLEIDING RAPPORTGENERATOR: IN TIEN STAPPEN NAAR UW EIGEN DUURZAAMHEIDSRAPPORT Deze handleiding legt in tien stappen uit hoe u uw eigen duurzaamheidsrapportage maakt met behulp van de rapportgenerator.

Nadere informatie

Sneltoetsen. Inhoud. Inleiding

Sneltoetsen. Inhoud. Inleiding Sneltoetsen Inhoud 1. Inleiding 2. Sneltoetsen in Windows 3. Sneltoetsen die in de meeste programma s kunnen worden gebruikt 4. Sneltoetsen bij het typen van tekst 5. Sneltoetsen Internet Explorer 6. Sneltoetsen

Nadere informatie