HERNIA OF STENOSE OPERATIE LAGE RUG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "HERNIA OF STENOSE OPERATIE LAGE RUG"

Transcriptie

1 HERNIA OF STENOSE OPERATIE LAGE RUG 208

2 Inhoudsopgave Inleiding...3 Hernia Nuclei Pulposi...3 Stenose...5 Voor de opname...6 Opname...8 Operatie...8 Na de operatie...8 Fase Fase Fase Vragenlijst preoperatief HNP- en Stenoseoperatie...14 Quebec Back Pain Disability Scale (QBPDS)...16 Complicaties...17 Herstel...17 Omgang met de rug Liggen, zitten, staan, lopen Fietsen, autorijden, openbaar vervoer Tillen/voorwerpen oppakken Werk en huishouden Seks Revalidatie, fysiotherapie en sporten...21 Revalidatie Sport Vragen

3 Inleiding U ondergaat binnenkort een operatie aan een hernia en/of stenose van de lage rug (lumbale of lumbosacrale Hernia Nuclei Pulposi). Een neurochirurg van het Sint Franciscus Gasthuis voert deze operatie uit. Deze folder is samengesteld door artsen en fysiotherapeuten van het Sint Franciscus Gasthuis en FysiotherapiePlus en is bedoeld om u te informeren en begeleiden in de periode voor, tijdens en na uw operatie. Het is dan ook van belang dat u deze folder bij u hebt tijdens uw opname in het Sint Franciscus Gasthuis. In de dagen na de operatie geeft de fysiotherapeut in de folder aan welke adviezen, richtlijnen en oefeningen voor u van toepassing zijn. Stap voor stap begeleidt de fysiotherapeut u, met behulp van deze folder, totdat u met ontslag gaat. Dat is vaak al op de tweede of derde dag na de operatie. U gaat pas met ontslag als de neurochirurg en de fysiotherapeut er alle vertrouwen in hebben dat u op een gezonde en veilige manier zelf verder kunt herstellen. Hernia Nuclei Pulposi Uw rug bestaat onder andere uit een aantal wervels: Halswervels- (7); Borstwervels (12); Lendewervels (5); En een aantal vergroeide heiligbeenwervels waaraan nog vier staartwervels zitten. Daartussen bevinden zich de tussenwervelschijven die bestaan uit een kraakbenige buitenlaag (anulus) van stevig,vezelig materiaal met binnenin een meer geleiachtige, elastische kern (nucleus pulposus). De buitenste vezels kunnen beschadigen en dit kan uitpuiling (hernia) van de kern veroorzaken. Er bestaan verschillende gradaties van uitpuiling, met in het ergste geval tot gevolg dat deze hernia één of meerdere zenuwen beklemt die langs de tussenwervelschijf lopen. 3

4 Afbeelding: Diverse afwijkingen aan de lendenwervelkolom Deze zenuwen lopen in het ruggenmerg in een langwerpige zak (dura) naar beneden en verlaten deze zak bij elke tussenwervelschijf. Ze verzorgen de kracht en het gevoel in uw benen, billen, anus en geslachtsorganen. Bij beklemming treedt een uitstralende pijn op die via de bil, meestal langs de achterof buitenzijde van het bovenbeen tot in het onderbeen uitstraalt. Soms straalt de pijn meer in het scheenbeen en naar de grote teen uit. Een andere keer straalt de pijn meer langs de kuit naar de onderkant van de voet. Bij een sterke beklemming van de zenuw kunnen gevoelsstoornissen en zelfs uitvalsverschijnselen ontstaan. 4

5 Afbeelding: tussenwervelschijf en hernia De meeste hernia's (90%) ontstaan tussen de derde, vierde en vijfde lendenwervel of tussen de vijfde lendenwervel en het heiligbeen. Dit zijn ook de zwaarst belaste tussenwervelschijven. Stenose Uw rug bestaat onder andere uit een wervelkanaal. Hier loopt het ruggenmerg en de zenuwen doorheen vanaf uw nek tot aan uw stuitje. Door bijvoorbeeld artrose kan het wervellichaam verbreden, veranderen van vorm, ontstaat er haakvorming en wordt dit kanaal vaak nauwer. Als het kanaal te nauw wordt, kunnen ruggenmerg en zenuwen in de verdrukking komen. Dit kan zich uiten in uitstralende klachten en of kracht- en coördinatievermindering van één of beide benen. Deze vernauwing kan in het centrale kanaal zitten, maar ook in een ander gedeelte waar de zenuwwortel loopt. In beide gevallen spreken we van een stenose. 5

6 Afbeelding: Normaal wervelkanaal en een wervelkanaal met stenose. Het komt vaak voor dat er sprake is van een hernia in combinatie met een stenose. In beide bovengenoemde gevallen kan de neurochirurg door middel van een operatie het uitpuilende discusweefsel en/of bot weghalen en meer ruimte maken voor de zenuw. Het weghalen van een bepaald gedeelte van de wervelboog (lamina) heet laminectomie. Voor de opname Voorafgaand aan de operatie gaat u naar de anesthesist die uitleg geeft over de narcose. Eventueel wordt aanvullend onderzoek gedaan, zoals bloedprikken, een hartfilm en longfoto. Dit gebeurt op de Preoperatieve Screening (POS). In deze folder vindt u vragenlijsten. Wij verzoeken u vriendelijk deze enkele dagen voor uw operatie in te vullen. De dag na de operatie gebruikt de fysiotherapeut in het ziekenhuis deze gegevens om uw behandeling te starten. Ook daarna kan uw fysiotherapeut deze gegevens gebruiken om de behandeling en het resultaat te evalueren. Zorg ervoor dat u schoenen bij zich heeft die u gemakkelijk aan en uit kunt trekken. Veterschoenen zijn vaak lastig omdat u nog niet goed kunt bukken. Zorg in elk geval voor schoenen waarop u gewend bent te lopen en die goed aan uw voeten blijven zitten. Draag liever geen schoenen met hoge hakken. Zorg daarnaast voor kledingstukken die u gemakkelijk kunt aantrekken. 6

7 Bedenk vóór de operatie of er voldoende hulp en ondersteuning is voor het huishouden op het moment dat u weer naar huis mag. Vraag dus voordat u naar het ziekenhuis gaat of familie of vrienden u na ontslag kunnen helpen met de zwaardere huishoudelijke activiteiten. Als u geen hulp kunt regelen, kunt u dit met uw huisarts bespreken. Hij kan de procedure in gang zetten om professionele hulp aan te vragen. Het is belangrijk dat u vóór de operatie al oefent om, op een voor uw rug veilige manier, in en uit bed te komen. U heeft er na de operatie profijt van als u al goed weet hoe het moet. Stap 1 Bij het uit bed komen is het belangrijk uw rug recht te houden. Trek vanuit rugligging uw benen iets op zodat uw voeten plat op het bed staan. Stap 2 Draai daarna op uw zij met knieën en schouders tegelijk. Stap 3 Steek uw voeten over de rand van het bed. Tegelijkertijd duwt u zichzelf zijwaarts omhoog. Stap 4 Vanuit zittende positie kunt u nu uit bed gaan. Terug in bed is hetzelfde maar in omgekeerde volgorde. Het bed moet geheel vlak zijn wanneer u in of uit bed wilt gaan. 7

8 Opname Een dag voor de operatie of op de dag van de operatie wordt u in het Sint Franciscus Gasthuis opgenomen. Denk eraan dat u uw thuismedicatie meeneemt. Operatie De operatie vindt plaats onder algehele narcose. De narcose wordt ingeleid door een infuus in de onderarm. Bij de operatie maakt de neurochirurg een verticale snede in de rug. Voor de herniaoperatie wordt via de rug de uitpuilende tussenwervelschijf die de klachten veroorzaakt opgezocht. Niet alleen de uitpuiling, maar ook de resterende hoeveelheid weefsel van de kern van de tussenwervelschijf wordt verwijderd. De onderlinge beweeglijkheid van de wervels kan door het verwijderen van de tussenwervelschijf afnemen. In de praktijk geeft dit echter geen problemen. Voor de stenoseoperatie wordt dezelfde soort incisie gemaakt, soms iets groter wanneer op meerdere niveaus bot moet worden verwijderd. Het kan voorkomen dat de operatie een combinatie van uitpuilend weefsel van de discus èn bot verwijderen is, om zo voldoende ruimte te creëren voor het zenuwweefsel. Na de operatie Als de narcose is uitgewerkt, wordt u wakker op de uitslaapkamer. Na de operatie ligt u op uw rug. De verpleegkundigen controleren regelmatig uw bloeddruk en hartslag. Als u goed wakker bent, wordt u door een verpleegkundige van uw afdeling weer opgehaald. De eerste drie uur na de operatie is het noodzakelijk dat u op uw rug ligt. Daarna helpt een verpleegkundige u met het draaien op uw zij. U krijgt wisselligging, afwisselend op de linker- of rechterzijde. Wel moet u proberen dit afwisselend draaien niet te vaak te doen. Als richtlijn is ongeveer twee á drie uur op een kant liggen aan te bevelen. 8

9 Uw rug wordt op deze manier gespaard en de wond aan uw rug kan goed genezen. Draai dus niet te vaak. Draaien in bed moet u met een rechte rug doen, zie de afbeeldingen eerder in deze folder. In overleg met uw arts of het verplegend personeel mag u op uw rug of buik liggen, maar dan wel met een rechte rug en mits u zich zo kunt ontspannen. Na de operatie kunt u last hebben van wondpijn. De pijnklachten in het been kunnen geheel verdwenen zijn. Het komt echter ook voor dat de pijnklachten van voor de operatie tijdelijk nog aanwezig of zelfs heviger zijn. Dit is onder andere afhankelijk van: De ernst en duur van uw aandoening en/of klachten voor de operatie; De uitgebreidheid van uw operatie en de postoperatieve zwelling. Ook kan het zijn dat u tijdelijk pijn ervaart in het andere been. Dit is een gevolg van de operatie en verdwijnt weer na een korte tijd. Het is belangrijk dat u de verpleegkundige vertelt als u pijn heeft. U krijgt dan een pijnstillend middel. De pijn wordt hierdoor draaglijker, u kunt uzelf beter ontspannen, beter slapen en zodoende sneller herstellen van de ingreep. Op de dag van de operatie komt de fysiotherapeut niet bij u langs. De verpleegkundigen helpen u wanneer u in bed van houding moet veranderen. Meestal komt u de eerste keer uit bed met hulp van een verpleegkundige. De eerste dag na de operatie, soms wat eerder, mag u onder begeleiding van de verpleegkundige alweer uit bed en de daarop volgende dagen gaat u geleidelijk aan uw activiteiten en oefeningen uitbreiden. Als u teveel pijn krijgt tijdens zitten of lopen moet u naar uw rug luisteren en uw bed weer opzoeken. Hieruit blijkt dat niet de snelheid waarmee u revalideert van belang is, maar de manier waarop. Iedereen geneest het best in zijn eigen tempo. 9

10 Therapie Vanaf de eerste dag na de operatie komt dagelijks een fysiotherapeut langs om oefeningen door te nemen en de voortgang van uw herstel te bespreken en te testen. De periode na de operatie, is opgedeeld in drie fasen. Het is verschillend hoe lang patiënten erover doen om de fasen te doorlopen. Deze indeling en het oefenschema zijn een algemene leidraad. Afhankelijk van uw herstel adviseert de fysiotherapeut u in welke fase van de revalidatie u bent, en geeft de juiste oefeningen aan. Wij adviseren u om niet zelf al meer te gaan doen. U probeert de geleerde oefeningen drie keer per dag zelf te doen. Blijf bij alle oefeningen goed doorademen. U moet de oefeningen rustig uitvoeren en de houding enkele tellen vasthouden. Herhaal elke oefening minimaal tien keer. Lukt dit nog niet, dan bouwt u het aantal herhalingen in de komende week op. De oefeningen mogen in deze fase niet te pijnlijk zijn voor uw rug, de wond of uw benen. Ook let u erop dat de klachten, die u in uw benen heeft of had ten gevolge van de hernia, niet daardoor verergeren of terugkomen. Fase 1 In deze fase kunt u twee tot drie uur uit bed. U verdeelt de komende dagen de tijd die u uit bed bent steeds over de hele dag. U gaat voornamelijk kleine stukjes lopen op de kamer en gang. U gaat nog niet de afdeling af. U zit nog zo min mogelijk. U kunt zittend aan tafel of op de rand van het bed eten, maar doet u hier liever niet langer dan ongeveer tien minuten over. De eerste dag houdt u het bed plat en gebruikt u één kussen. Het beenstuk van het bed kunt u wat hoger doen om het bekken iets te kantelen en daardoor de onderrug iets te ontspannen. Dit kan uitsluitend terwijl u op uw rug ligt. Als u op uw zij wilt liggen, gaat slapen of in en uit bed wilt gaan, dan maakt u eerst het bed weer helemaal vlak. Dit is van belang om het operatiegebied in uw rug te beschermen. 10

11 Oefening 1 U ligt op uw rug met gestrekte benen. Beweeg uw voeten afwisselend op en neer. Oefening 2 U ligt op uw rug. Buig en strek afwisselend uw linker- en rechterbeen. Uw voet moet hierbij over het bed glijden. Als dit goed gaat pakt u afwisselend één knie met beide handen vast en trekt u die rustig richting uw borst. Er mag geen rek op de wond ontstaan. Oefening 3 U ligt op uw rug met gestrekte benen. Knijp uw billen samen om ze na enkele tellen weer volledig te ontspannen. Oefening 4 U ligt op uw rug met uw benen gebogen en uw voeten plat op het bed. Span uw dwarse buikspieren aan door uw navel iets in te trekken en/of uw bekkenbodemspieren aan te spannen. Houd deze spanning even vast en probeer hierbij door te ademen. Ontspan na enkele seconden. Oefening 5 U ligt op uw rug met uw benen gebogen en uw voeten plat op het bed. U houdt uw knieën tegen elkaar en beweegt ze rustig een klein stukje naar links en naar rechts tot ongeveer schouderbreedte. 11

12 Fase 2 Vandaag kunt u ongeveer vier uur uit bed. Het hoofdeinde van het bed mag iets omhoog. Als u loopt, probeert u dat weer iets meer ontspannen te doen. Bij voorkeur loopt u in een redelijk tempo, zodat de armen losjes mee bewegen. De normale beweging van uw rug tijdens het lopen kan zich zo weer gaan herstellen. Dit heeft een gunstige invloed op het herstel van uw wond en de beweeglijkheid van uw rug. Oefening 6 Bekkenkantelen. U ligt op uw rug met gebogen benen. U spant uw dwarse buikspieren aan (zie oefening 4) en duwt de onderrug in het bed, u tilt uw billen iets op. Uw onderrug wordt nu afgevlakt en meer in het bed geduwd. Houdt dit een paar tellen vol en beweeg dan terug. Oefening 7 U ligt op uw rug met uw benen gebogen en uw voeten plat op het bed. U trekt de navel in (zie oefening 4), knijp uw billen samen en til ze op tot ook uw onderrug los komt van het bed. Uw handen steunen goed op de onderlaag van het bed. Rol uw rug van boven naar beneden weer af tot u weer plat op het bed ligt. 12

13 Fase 3 Datum: U kunt nu ongeveer vijf uur uit bed. Als u nog niet naar huis bent, kunt u eventueel de afdeling af gaan als u dat wilt. Wij vragen u het te melden aan de verpleegkundige als u de afdeling verlaat. Als het kan, gaat u vandaag naar huis. Indien nodig gaat u eerst nog traplopen met de fysiotherapeut. Oefening 8 U ligt op uw rug met uw benen gebogen en uw voeten plat op het bed. Strek uw armen voor u uit. Til nu uw hoofd en beide schouderbladen van het bed en reik met uw rechterhand naar de buitenkant van uw linkerknie. Laat uw schouders weer zakken en reik dan met uw linkerhand naar de buitenkant van uw rechterknie. U spant nu de schuine buikspieren aan. Oefening 9 U ligt op uw rug met opgetrokken benen. U strekt nu het rechterbeen en tilt het rustig omhoog tot u rek voelt aan de achterkant van uw been of in uw rug. Uw knie mag niet buigen. Beweeg uw voet nu op en neer. Til tot slot uw hoofd een stukje op. Na vijf à tien seconden wisselt u van been. Als de oefening erg zwaar is of pijn doet kunt u uw been lager houden of zelfs laten liggen of de oefening uitstellen en het morgen nogmaals proberen. Eenmaal thuis kunt u nog oefeningen doen in stand, bijvoorbeeld: op uw hakken en op uw tenen lopen of stukjes zijwaarts lopen. Doorzakken en weer opstrekken van uit de knieën. Dit is vooral nuttig als er sprake was of is van uitval of zwakte van bepaalde beenspieren. 13

14 Vragenlijst preoperatief HNP- en Stenoseoperatie Vragenlijst gelieve vóór de operatie in te vullen! Persoonsgegevens Datum van de operatie: - - Naam:. Geboortedatum:. Geslacht: m/v Medische diagnose:. Beroep:. Loophulpmiddel? Nee/ja, namelijk:.. Moet u thuis traplopen? Nee/ja Woont u alleen of met uw partner of is er iemand anders die u de eerste weken kan helpen in het huishouden? Nee/ja, namelijk Heeft u jonge kinderen: Nee/ja, in de leeftijd van Vragenlijst Wat is uw voornaamste klacht?... Geef op onderstaande tekening Geef aan waar u eventueel aan waar de (pijn)klachten zich tintelingen, verdoofd of bevinden. veranderd gevoel ervaart. 14

15 Heeft u minder kracht in uw been/benen of arm/armen? Nee/ja, namelijk.. Hoe lang bestaan de huidige klachten?... Kent u de oorzaak van het ontstaan van de klachten?.. Hoe ver kunt u lopen?. Heeft u deze klachten al eerder gehad? Zo ja, korte toelichting... Bent u verder goed gezond? Ja/nee, namelijk... Doet/deed u aan sport? Nee/ja, namelijk Overige bijzonderheden 15

16 Quebec Back Pain Disability Scale (QBPDS) Vragenlijst gelieve vóór de operatie in te vullen! Geef aan hoeveel moeite u vandaag heeft met de volgende activiteiten. Onderstaande vragenlijst gaat over de manier waarop uw rugklachten uw dagelijks leven beïnvloeden. Mensen met rugklachten kunnen moeite hebben met het uitvoeren van sommige dagelijkse activiteiten. Wij willen graag weten of u moeite heeft met het uitvoeren van onderstaande activiteiten vanwege uw rugklachten. Voor elke activiteit is er een schaal van 0 tot 5. Wilt u bij iedere activiteit één antwoord kiezen (geen activiteit overslaan), en het daarbij behorende cijfer omcirkelen. Heeft u vandaag moeite om de volgende activiteiten uit te voeren vanwege uw rugklachten Totaal geen moeite Nauwelijks moeite Enige moeite Veel moeite Zeer veel moeite Opstaan uit bed De hele nacht slapen Omdraaien in bed Auto rijden tot 30 minuten (achter elkaar) staan Enkele uren in een stoel zitten Niet in staat Een trap oplopen Een klein eindje lopen ( m) Enkele kilometers lopen Naar een hoge plank reiken Een bal werpen Een eindje hardlopen ( 100m) Iets uit de koelkast pakken Het bed opmaken Sokken ( of panty) aantrekken Voorover buigen om bijv. badkuip of W.C. schoon te maken Een stoel verplaatsen Een zware deur opentrekken of openduwen Dragen van 2 tassen met boodschappen Een zware koffer optillen en dragen

17 Complicaties Zoals bij elke chirurgische ingreep, is ook hier een aantal complicaties bekend, zoals: De operatie heeft onvoldoende geholpen; Een verminderde kracht en gevoel in een bepaald deel van een been of voet. Dit is meestal van tijdelijke aard en herstelt meestal vanzelf; Een wondontsteking; Liquor lekkage; Risico's van narcose, zoals bij elke andere ingreep die onder narcose plaatsvindt. Ontslag Op dag twee of drie na de operatie, mag u als het verantwoord is met ontslag. De hechtingen worden de tiende dag na de operatie verwijderd. U krijgt hiervoor een afspraak mee als u met ontslag gaat. De hechtingen worden verwijderd door de doktersassistente op de polikliniek in het ziekenhuis. Herstel Omgang met de rug Normaal gesproken krijgt u in de weken na de operatie steeds minder last en kunt u meer gaan doen. Voor een optimaal herstel is het nodig dat u steeds meer gaat doen en normale functie gaat vragen van alle weefsels van de rug. De discus en andere structuren in de rug moeten weer in alle richtingen gebruikt gaan worden, in logische opbouw. Toch kunt u nog niet alles doen. Het duurt maanden voor de spieren en tussenwervelschijf in uw rug weer helemaal sterk zijn. Vooral in de eerste zes de eerste weken na de operatie bent u èn uw rug minder belastbaar. U moet dan ook goed (leren) luisteren naar uw eigen lichaam en uw activiteiten aanpassen aan wat u aankan. Bij pijn in uw rug of been kunt u het beste van houding veranderen, iets anders gaan doen of gaan liggen op uw rug of zij. In principe moet u er wel naar streven om steeds meer te gaan doen, de bron van de pijn is immers weg. Bij toenemende klachten kan het nodig zijn dat u het rustiger aan doen of een bepaalde activiteit nog moet vermijden. 17

18 U kunt tot ongeveer drie maanden na de operatie nog zenuwirritatie en verschijnselen in bil en/of been merken. Dit is normaal. Dit geldt ook voor de hele wervelkolom, zeker als die lang niet op een normale manier gebruikt is, of als u deze lang moest ontzien. De oefeningen uit deze folder en mogelijk ook de begeleiding van een fysiotherapeut helpen u te herstellen. Zo zorgt u voor voldoende functie van de rompspieren, een goede beweeglijkheid en een goed uithoudingsvermogen. Ook voor de toekomst, om nieuwe problemen te voorkomen, is het van belang om op een goede manier met uw geopereerde rug om te gaan. Liggen, zitten, staan, lopen Wanneer u naar huis gaat, kunt u elke dag een uurtje langer uit bed, mits het goed blijft voelen. U gaat regelmatig wandelen, maar ook dit bouwt u rustig op. Begin met een rondje van bijvoorbeeld tien minuten en bouw dit langzaam op tot (een aantal keer) een half uur of als dat gaat langer. Neem de eerste vier tot zes weken regelmatig rust door te gaan liggen. Wissel activiteiten, zoals lopen, staan en zitten af. Voor lang staan is afwisseling tussen verschillende mogelijkheden het meest ideaal, bijvoorbeeld: Uw lichaamsgewicht steeds van links en naar rechts brengen. Dit is een actieve manier van staan die er voor zorgt dat de rug minder snel moe wordt; Een been iets hoger zetten, bijvoorbeeld op een klein opstapje, en dat afwisselend met links en rechts te doen; Met de billen steunen op of tegen een randje of muur. Zitten is een belasting voor de discus. Houd daarom een goede zithouding aan. Dat is het gemakkelijkst op een stoel met een hoge, licht achterover hellende rugleuning en met steun in uw onderrug. Eventueel kunt u hierbij een kussentje gebruiken. De stoel moet hoog genoeg zijn om recht te kunnen zitten met uw voeten op de grond. Een tuinstoel of bureaustoel die verstelbaar is, voldoet meestal goed. 18

19 Probeer ontspannen te zitten, zonder onderuit te zakken. Blijf in de eerste vier tot zes weken niet langer dan zestig minuten achter elkaar zitten. Beweeg regelmatig even tussendoor op de stoel of loop een stukje. Later mag u dit wel proberen het zitten op te bouwen, zoals andere activiteiten. Fietsen, autorijden, openbaar vervoer U kunt in de eerste week na de operatie starten met fietsen op een hometrainer. Als u zich daarna voldoende fit voelt en de kracht in de benen laat het toe, kunt u ook buiten weer een stukje gaan fietsen. Let vooral op bij hobbelige wegen of paden, de schokbelasting kan nog provocerend zijn. Wij raden u af de eerste vier weken na de operatie zelf auto te rijden. Het is pas veilig om weer zelf auto te rijden als de volledige kracht, het gevoel en de sturing in uw beide benen terug zijn. Daarnaast moet u voldoende kunnen draaien om goed in uw dode hoeken te kijken. De eerste weken is deze zithouding, in combinatie met het gebruik van armen/benen en het concentreren op weg en verkeer veelal nog te belastend. In de auto stappen vereist in het begin een aparte techniek. Steun zoveel mogelijk op uw armen, terwijl u recht naar achter gaat zitten. U zit dan als het ware zijwaarts op uw autostoel met uw benen buitenboord. Zet daarna een been in uw auto en houd uw rug recht als u draait. U kunt dit eventueel vergemakkelijken door een plastic zak op uw stoel te leggen. Als u ver weg moet met de auto, probeer dan elk half uur ergens te stoppen en een paar minuten te lopen. Als u met het openbaar vervoer wilt reizen, is het goed om u af te vragen of u echt al fit genoeg bent om te wachten op de tram, trein of bus en te zitten op de veelal krappe stoelen en banken. Tillen/voorwerpen oppakken Als u iets wilt oprapen dat niet te zwaar is, tilt u vanuit uw benen met gestrekte rug. Als het nodig is steunt u hierbij op de benen of op een tafel of stoel die in de buurt staat. Voorwerpen die u moet dragen houdt u dicht tegen u aan. 19

20 Probeer vooral de eerste zes weken geen zware dingen te tillen. Geleidelijk aan kunt u het gewicht opvoeren. Algemene aandachtspunten bij bukken en tillen: Trek uw navel iets naar binnen voordat u kracht zet, til bewust; Til rustig; Til het voorwerp zo dicht mogelijk bij uw lichaam; Til niet boven schouderhoogte; Vermijd een maximaal voorovergebogen houding van uw romp in combinatie met tillen. Pas op met bukken en draaien; Til met twee handen. Werk en huishouden Bij de eerste controle, doorgaans zes weken na de operatie, overlegt u met de neurochirurg over wanneer en hoe u weer aan het werk kunt gaan. Sommige werksituaties zijn zodanig dat u al eerder weer kunt starten met werken. Overleg dit met uw bedrijfsarts. Bouw het aantal uren dat u werkt wel rustig op. Het meest ideale werk is dat waarbij u steeds van houding kunt veranderen, zitten, staan, lopen. Zoek binnen uw eigen werk naar mogelijkheden om zo veel mogelijk in houding te variëren. De eerste zes weken probeert u zwaardere huishoudelijke activiteiten te vermijden. Stofzuigen, bedden verschonen, dweilen, ramen lappen, enzovoort kunt u beter aan anderen overlaten. U kunt na ontslag uit het Sint Franciscus Gasthuis normaal gesproken wel weer rustig beginnen met lichte huishoudelijke activiteiten zoals de was doen, afwassen, kleine beetjes strijken en kleine klusjes op werkhoogte. Als u boodschappen doet, verdeel de boodschappen dan over twee tassen, voor elke hand een tas. Maak de tassen niet te zwaar. Een krat vullen met boodschappen is onverstandig, zeker als u deze in een auto moet plaatsen. Seks Seks hoeft niet gemeden te worden. Vermijd wel houdingen die te veel pijn veroorzaken in uw rug of de uitstralende klachten van voor uw operatie laten terugkomen. 20

21 Revalidatie, fysiotherapie en sporten Revalidatie Ons advies is om de eerste vier weken na de operatie de oefeningen uit deze folder te doen en de gegeven adviezen op te volgen. Daarbij en daarna adviseren we u verder te gaan revalideren om uw conditie te verbeteren en uw rug-, buik-, en beenspieren verder te versterken. Dit kunt u doen op de polikliniek Fysiotherapie van het Sint Franciscus Gasthuis of bij een aantal adressen van FysiotherapiePlus. Voorwaarde is wel dat u ongeveer binnen twintig minuten reistijd op deze locatie bent in verband met de beperkte belastbaarheid van uw rug in deze fase. U kunt er ook voor kiezen bij u in de buurt naar een therapeut te gaan, of naar de eigen therapeut terug te gaan. De inhoud van de therapie moet wel voornamelijk bestaan uit oefentherapie. Therapievormen als massages, manipulaties of gebruik van applicaties als elektrotherapie zijn hierbij geen bewezen behandelingen. De fysiotherapeuten van het Sint Franciscus Gasthuis zijn een samenwerkingsverband aangegaan met FysiotherapiePlus. De ziekenhuistherapeuten hebben in overleg met de therapeuten van deze locaties een, volgens de laatste inzichten, optimaal programma opgesteld, waarin u begeleidt wordt met uw herstel. Dit is gebaseerd op de KNGF-ontwerprichtlijn Postoperatief Lumbosacraal Radiculair Syndroom. Tijdens uw verblijf in het Sint Franciscus Gasthuis kunt u bij de fysiotherapeut aangeven waar u wilt revalideren. Denkt u hier dus vast over na. Als u kiest voor revalidatie bij FysiotherapiePlus of in het Sint Franciscus Gasthuis wordt u binnen een aantal weken gebeld door een fysiotherapeut van FysiotherapiePlus of vanuit het Sint Franciscus Gasthuis. Er wordt gesproken over uw herstel en u kunt nog vragen stellen. 21

22 U krijgt een afspraak wanneer u gaat starten met het programma. Afhankelijk van de locatie gaat u één of twee keer per week revalideren tot maximaal twaalf weken na de operatie. Locaties van FysiotherapiePlus Lockatie Voorburgstraat Voorburgstraat PM Rotterdam Telefoonnummer: Locatie Park Medisch Centrum Hoofdweg GH Rotterdam Telefoonnummer: Locatie Witte de With Sint Jobsweg EJ Rotterdam Telefoonnummer: Sport Als u thuis bent, kunt u starten met laag belastende activiteiten zoals bijvoorbeeld fietsen op een hometrainer en later buiten fietsen. Na ongeveer twee tot vier weken kunt u gaan zwemmen als u het gevoel heeft dit aan te kunnen. De wond moet goed genezen (dicht) zijn. Begin rustig aan en bouw geleidelijk op. Wanneer u weer kunt starten met andere sporten hangt sterk af van het type sport dat u wilt gaan beoefenen. Tennis, voetbal en zaalsporten zijn vrij explosief en minder goed te doseren. Hardlopen kan zeker de eerste periode na de operatie nog te belastend zijn. 22

23 Overleg met uw fysiotherapeut of specialist hoe en wanneer u sport weer op kunt pakken. Sport is natuurlijk heel belangrijk om uw conditie op peil te brengen en te houden en draagt daarmee bij aan het verbeteren van uw belastbaarheid. Vragen Als u na het lezen van deze folder nog vragen heeft, dan kunt u deze tijdens uw verblijf in het Sint Franciscus Gasthuis aan de fysiotherapeut, uw behandelend arts of de verpleegkundige van de afdeling stellen. Als u na ontslag uit het Sint Franciscus Gasthuis nog vragen heeft, dan kunt u telefonisch contact opnemen met de polikliniek Neurochirurgie, via telefoonnummer Meer informatie kunt u vinden op de volgende websites: Ga naar video s -> kies voor neurologie - > meest effectieve herniaoperatie Voor het samenstellen van deze folder is onder andere gebruik gemaakt van de volgende bronnen: KNGF ontwerprichtlijn Postoperatief Lumbosacraal Radiculair Syndroom KNGF patiëntenfolders. Minder last van uw rug en Weer op de been na een hernia. De brochure Fysiotherapie na een hernia uit het Laurentius Ziekenhuis in Roermond. Augustus

Stenose- en/of herniaoperatie Oefeningen voor herstel

Stenose- en/of herniaoperatie Oefeningen voor herstel Stenose- en/of herniaoperatie Oefeningen voor herstel H15.016-01 Inhoudsopgave Inleiding... 2 Vóór de operatie... 2 Thuis oefenen... 2 Lees deze adviezen vast goed door... 2 De dag van de operatie... 3

Nadere informatie

WERVELKANAALSTENOSE LAMINECTOMIE

WERVELKANAALSTENOSE LAMINECTOMIE WERVELKANAALSTENOSE LAMINECTOMIE 17732 Inleiding Om een goed begrip te krijgen van wat een wervelkanaalstenose is, is het belangrijk u eerst iets te vertellen over de bouw van een wervelkolom. De menselijke

Nadere informatie

Hernia met een radiculair syndroom in de lage rug Adviezen & oefeningen. Afdeling Fysiotherapie IJsselland Ziekenhuis

Hernia met een radiculair syndroom in de lage rug Adviezen & oefeningen. Afdeling Fysiotherapie IJsselland Ziekenhuis Hernia met een radiculair syndroom in de lage rug Adviezen & oefeningen Afdeling Fysiotherapie IJsselland Ziekenhuis Inleiding U bent patiënt op de afdeling neurologie van het IJsselland Ziekenhuis. Er

Nadere informatie

Fysiotherapie na een operatie aan een hernia of stenose in de lage rug. Afdeling Fysiotherapie IJsselland Ziekenhuis

Fysiotherapie na een operatie aan een hernia of stenose in de lage rug. Afdeling Fysiotherapie IJsselland Ziekenhuis Fysiotherapie na een operatie aan een hernia of stenose in de lage rug Afdeling Fysiotherapie IJsselland Ziekenhuis Inhoudsopgave 1. Inleiding 2 2. Algemene informatie rug en hernia 2 2.1 Bouw van de wervelkolom

Nadere informatie

Oefenenprogramma na een HNP (hernia)operatie of een kanaalstenoseoperatie

Oefenenprogramma na een HNP (hernia)operatie of een kanaalstenoseoperatie Oefenenprogramma na een HNP (hernia)operatie of een kanaalstenoseoperatie Inleiding U wordt binnenkort geopereerd aan een hernia en/of stenose in de rug. Rondom deze operatie krijgt u fysiotherapie. In

Nadere informatie

HERNIA OF STENOSE OPERATIE NEK

HERNIA OF STENOSE OPERATIE NEK HERNIA OF STENOSE OPERATIE NEK Inleiding U ondergaat zeer binnenkort in het Sint Franciscus Gasthuis een operatie aan de nekwervelkolom in verband met een hernia (Cervicale Hernia Nuclei Pulposi) en/of

Nadere informatie

Adviezen voor een goed herstel in de eerste weken na de ingreep

Adviezen voor een goed herstel in de eerste weken na de ingreep Weer op de been na een hernia-operatie Adviezen voor een goed herstel in de eerste weken na de ingreep Extra aandacht voor uw houding Uw herniaoperatie is achter de rug. En natuurlijk wilt u het alledaagse

Nadere informatie

Fysiotherapie na een hernia

Fysiotherapie na een hernia Fysiotherapie na een hernia Oefeningen voor herniapatiënten Algemeen Deze informatie heeft betrekking op de fysiotherapeutische behandeling, die u krijgt na een hernia-operatie in de lage rug. Hoewel deze

Nadere informatie

Fysiotherapie na een hernia-operatie

Fysiotherapie na een hernia-operatie Fysiotherapie na een hernia-operatie Albert Schweitzer ziekenhuis maart 2015 pavo 0292 Inleiding U bent in het Albert Schweitzer ziekenhuis geopereerd aan een hernia in uw rug. In deze folder willen wij

Nadere informatie

Fysiotherapie na laminectomie

Fysiotherapie na laminectomie Fysiotherapie Behandeling Fysiotherapie na laminectomie 2 Patiëntenvoorlichting patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl Fys/ Fysiotherapie na laminectomie/19 12 2012 Behandeling Fysiotherapie na

Nadere informatie

Neurologie. Hernia-operatie van de rug

Neurologie. Hernia-operatie van de rug Neurologie Hernia-operatie van de rug Inhoudsopgave blz. Tekeningen wervelkolom en hernia 1 Wat wordt er onder de rug verstaan? 2 Wat is een hernia? 2 Wat zijn de verschijnselen van hernia? 3 De operatie

Nadere informatie

Fysiotherapie. Fysiotherapie na HNP. www.catharinaziekenhuis.nl

Fysiotherapie. Fysiotherapie na HNP. www.catharinaziekenhuis.nl Fysiotherapie Fysiotherapie na HNP www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl FYS005 / Fysiotherapie na HNP / 01-06-2013 2 Fysiotherapie na HNP U wordt

Nadere informatie

CERVICALE HERNIA 17962

CERVICALE HERNIA 17962 CERVICALE HERNIA 17962 Inleiding Om een goed begrip te krijgen van wat een hernia is, is het belangrijk u eerst iets te vertellen over de bouw van een wervelkolom. De menselijke wervelkolom (zie afbeelding)

Nadere informatie

Fysiotherapie na laminectomie

Fysiotherapie na laminectomie Fysiotherapie Fysiotherapie na laminectomie www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl FYS006 / Fysiotherapie na laminectomie / 24-06-2014 2 Fysiotherapie

Nadere informatie

Informatie en adviezen na een neurochirurgische operatie van de rug

Informatie en adviezen na een neurochirurgische operatie van de rug Informatie en adviezen na een neurochirurgische operatie van de rug Inleiding Deze folder geeft informatie en adviezen voor uw herstel in de eerste weken na een neurochirurgische operatie van de rug. Onder

Nadere informatie

Adviezen na rugoperatie (rug)hernia / vernauwing van het wervelkanaal

Adviezen na rugoperatie (rug)hernia / vernauwing van het wervelkanaal 00 Adviezen na rugoperatie (rug)hernia / vernauwing van het wervelkanaal Afdeling Fysiotherapie U bent momenteel herstellende van een operatie in verband met een (rug)hernia of vernauwing van het wervelkanaal.

Nadere informatie

Richtlijnen na een rugoperatie. Paramedische afdeling

Richtlijnen na een rugoperatie. Paramedische afdeling Richtlijnen na een rugoperatie Paramedische afdeling Inleiding U bent in ons ziekenhuis opgenomen voor een rugoperatie. Dit kan bijvoorbeeld een operatie zijn aan een hernia of stenose. Om het herstel

Nadere informatie

Oefeningen en adviezen na een rugoperatie

Oefeningen en adviezen na een rugoperatie Oefeningen en adviezen na een rugoperatie FYSIO- THERAPIE Voelt beter U bent geopereerd aan uw rug en u herstelt nu van de operatie. In deze folder leest u belangrijke informatie over de rugoperatie en

Nadere informatie

Lage Rugpijn, Aspecifieke Lage Rugpijn, Lumbago, Spit,

Lage Rugpijn, Aspecifieke Lage Rugpijn, Lumbago, Spit, Lage Rugpijn, Aspecifieke Lage Rugpijn, Lumbago, Spit, Wat is lage rugpijn? Lage rugpijn zit onderin de rug. Soms straalt de pijn uit naar de billen of naar een of beide bovenbenen. De pijn kan plotseling

Nadere informatie

Revalidatie na een hernia-operatie of een operatie aan een vernauwing van het lendenwervelkanaal

Revalidatie na een hernia-operatie of een operatie aan een vernauwing van het lendenwervelkanaal Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Revalidatie na een hernia-operatie of een operatie aan een vernauwing van het lendenwervelkanaal z 1 Als u een hernia-operatie

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Hernia-operatie nek

PATIËNTEN INFORMATIE. Hernia-operatie nek PATIËNTEN INFORMATIE Hernia-operatie nek 2 PATIËNTENINFORMATIE Door middel van deze informatiebrochure wil het Maasstad Ziekenhuis u enige uitleg geven over dit ziektebeeld en behandeling. Wij adviseren

Nadere informatie

Fysiotherapie bij Lage Rug Operatie

Fysiotherapie bij Lage Rug Operatie Fysiotherapie bij Lage Rug Operatie Inhoudsopgave Inleiding... 1 Praktische gang van zaken tijdens de opname... 1 Fysiotherapie... 1 Richtlijnen voor thuis... 3 Inleiding U verblijft in ziekenhuis Tjongerschans

Nadere informatie

NEUROCHIRURGIE. Hernia

NEUROCHIRURGIE. Hernia NEUROCHIRURGIE Hernia Hernia U bent, of wordt binnenkort, opgenomen voor uw herniaklachten. Waarschijnlijk hebt u vragen, misschien ook na het lezen van de folder. Stelt u ze gerust aan de verpleegkundigen,

Nadere informatie

Maatschap Neurologie/Afdeling Fysiotherapie. Rugklachten

Maatschap Neurologie/Afdeling Fysiotherapie. Rugklachten Maatschap Neurologie/Afdeling Fysiotherapie Rugklachten Algemeen Deze folder geeft informatie over rugklachten en is bedoeld voor: mensen met rugklachten, bij wie (nog) geen diagnose is vastgesteld; mensen

Nadere informatie

Fysiotherapie Hernia- en stenoseoperaties Leefregels en oefeningen

Fysiotherapie Hernia- en stenoseoperaties Leefregels en oefeningen Fysiotherapie Hernia- en stenoseoperaties Leefregels en oefeningen Inleiding Deze folder is een aanvulling op de reeds aan u uitgereikte informatie over uw hernia- of stenoseoperatie en bevat een aantal

Nadere informatie

Lage rugpijn. Voor meer informatie over onze organisatie kijkt u op: www.fydee.nl

Lage rugpijn. Voor meer informatie over onze organisatie kijkt u op: www.fydee.nl Lage rugpijn Voor meer informatie over onze organisatie kijkt u op: www.fydee.nl Inleiding Lage rugpijn Rugklachten komen veel voor. 4 van de 5 mensen heeft weleens te maken met rugpijn. In veel gevallen

Nadere informatie

Mobilisatie- en oefenschema na een standaard hernia-operatie

Mobilisatie- en oefenschema na een standaard hernia-operatie Nog enkele algemene opmerkingen Heeft u vragen, aarzel dan niet ze te stellen aan uw arts, therapeut, of verpleegkundige. Ten aanzien van de periode tussen ontslag uit het ziekenhuis en de eerstvolgende

Nadere informatie

Weer aan de gang na een operatie in de halswervelkolom

Weer aan de gang na een operatie in de halswervelkolom FYSIOTHERAPIE Weer aan de gang na een operatie in de halswervelkolom ADVIES Weer aan de gang na een operatie in de halswervelkolom Wat u zélf kunt doen om voorspoedig te herstellen Er zijn een aantal algemene

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Hernia operatie rug

PATIËNTEN INFORMATIE. Hernia operatie rug PATIËNTEN INFORMATIE Hernia operatie rug 2 PATIËNTENINFORMATIE In deze folder geeft het Maasstad Ziekenhuis u enige uitleg over het ziektebeeld en de behandeling ervan. Wij adviseren u deze informatie

Nadere informatie

Rugoperatie. Decompressie / Herniotomie / Laminectomie

Rugoperatie. Decompressie / Herniotomie / Laminectomie Rugoperatie Decompressie / Herniotomie / Laminectomie Inhoud Inleiding 3 De wervelkolom 3 De operatie Benige decompressie/laminectomie 3 Herniotomie 3 Resultaten 4 Risico's van de operatie 4 Algemene risico

Nadere informatie

Oefeningen tegen Ischias en klachten van de tussenwervelschijven

Oefeningen tegen Ischias en klachten van de tussenwervelschijven Oefeningen tegen Ischias en klachten van de tussenwervelschijven Ischias is een vorm van zenuwpijn, beginnend in de heup en verdergaand langs de achterzijde van het been tot aan de voet, veroorzaakt door

Nadere informatie

Spondylodese van de rug

Spondylodese van de rug Spondylodese van de rug Informatie voor patiënten F0757-1193 juni 2012 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK Leidschendam 070

Nadere informatie

Adviezen en oefeningen na een halsklierdissectie. (verwijderen van de lymfeklieren uit de hals)

Adviezen en oefeningen na een halsklierdissectie. (verwijderen van de lymfeklieren uit de hals) Adviezen en oefeningen na een halsklierdissectie (verwijderen van de lymfeklieren uit de hals) Inhoudsopgave A. Inleiding... 1 B. Verloop van het herstel... 2 C. Adviezen voor het dagelijks leven... 2

Nadere informatie

Hernia met een radiculair syndroom in de lage rug Informatie & behandeling. Afdeling Fysiotherapie IJsselland Ziekenhuis

Hernia met een radiculair syndroom in de lage rug Informatie & behandeling. Afdeling Fysiotherapie IJsselland Ziekenhuis Hernia met een radiculair syndroom in de lage rug Informatie & behandeling Afdeling Fysiotherapie IJsselland Ziekenhuis Inleiding U bent patiënt op de afdeling neurologie van het IJsselland Ziekenhuis

Nadere informatie

Fysiotherapie. Adviezen en oefeningen na een hernia operatie

Fysiotherapie. Adviezen en oefeningen na een hernia operatie Fysiotherapie Adviezen en oefeningen na een hernia operatie 1 Locatie Scheper Ziekenhuis Boermarkeweg 60 7824 AA Emmen Afdeling fysiotherapie, straat 11 Tel 0591-69 11 81 2 Adviezen en oefeningen na een

Nadere informatie

Herstellen na operatie aan een vernauwing of hernia in de onderrug

Herstellen na operatie aan een vernauwing of hernia in de onderrug FYSIOTHERAPIE Herstellen na operatie aan een vernauwing of hernia in de onderrug ADVIES Herstellen na een operatie aan een vernauwing of hernia in de onderrug U wordt geopereerd aan een hernia en/of wervelkanaalvernauwing

Nadere informatie

Herniaoperatie aan de lage rug

Herniaoperatie aan de lage rug NEUROLOGIE/NEUROCHIRURGIE Herniaoperatie aan de lage rug BEHANDELING Herniaoperatie aan de lage rug In overleg met de neurochirurg hebt u besloten om uw hernia via een operatie te laten behandelen. In

Nadere informatie

Orthopedie Lumbale HNP-operatie

Orthopedie Lumbale HNP-operatie Orthopedie Lumbale HNP-operatie Wat is een hernia? Tussen iedere twee wervels bevindt zich een kussentje: de tussenwervelschijf (discus). Dit werkt als een soort stootkussen om schokken op te vangen en

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Fysiotherapie na uw rugoperatie

Patiënteninformatie. Fysiotherapie na uw rugoperatie Fysiotherapie na uw rugoperatie In deze folder vindt u de belangrijkste informatie over de rugoperatie en het herstel erna. Ook treft u een oefenprogramma aan, ontwikkeld door de fysiotherapeut(e). U kunt

Nadere informatie

Oefenen na een keizersnede

Oefenen na een keizersnede Oefenen na een keizersnede Inleiding U bent in het Albert Schweitzer Ziekenhuis op genomen omdat u een keizersnede heeft ondergaan. Hierdoor moet u nog een paar dagen in het ziekenhuis blijven. Een keizersnede

Nadere informatie

Lumbale Laminectomie Het verwijderen van rugwervelbogen

Lumbale Laminectomie Het verwijderen van rugwervelbogen Lumbale Laminectomie Het verwijderen van rugwervelbogen Afdeling neurologie, orthopedie en fysiotherapie Inhoudsopgave Wat is een lumbale laminectomie? 3 Klachten 4 Voorbereidingen thuis 4 Opname 4 De

Nadere informatie

Hernia Nuclei Pulposi HNP-operatie van de onderrug

Hernia Nuclei Pulposi HNP-operatie van de onderrug Hernia Nuclei Pulposi HNP-operatie van de onderrug Afdeling neurologie, orthopedie en fysiotherapie Inhoudsopgave Wat is een hernia nuclei pulposi? 3 Waar ontstaat een hnp? 4 Klachten hnp 4 Behandeling

Nadere informatie

Oefeningen bij bekkenklachten

Oefeningen bij bekkenklachten FYSIOTHERAPIE Oefeningen bij bekkenklachten ADVIES Oefeningen bij bekkenklachten De oefeningen die in deze folder beschreven staan, hebben als doel uw bekken beter te stabiliseren, uw spierkracht te vergroten

Nadere informatie

Afdeling revalidatie. De wervelfractuur

Afdeling revalidatie. De wervelfractuur Afdeling revalidatie De wervelfractuur Deze folder geeft algemene informatie over de behandeling bij een (in)stabiele wervelfractuur. Deze folder geeft aan hoe de meeste patiënten kunnen worden behandeld,

Nadere informatie

Rugoperatie Bij hernia of vernauwing zenuwkanaal

Rugoperatie Bij hernia of vernauwing zenuwkanaal Rugoperatie Bij hernia of vernauwing zenuwkanaal In deze folder vindt u informatie over de oorzaken, gevolgen en behandeling van een hernia of een vernauwing (stenose) in het wervel- of zenuwkanaal. Daarnaast

Nadere informatie

Operatie aan een hernia in de onderrug

Operatie aan een hernia in de onderrug Operatie aan een hernia in de onderrug OPERATIE AAN EEN HERNIA IN DE ONDERRUG U wordt binnenkort voor een herniaoperatie in de onderrug opgenomen in het Kennemer Gasthuis. Opname in een ziekenhuis roept

Nadere informatie

MASSAGECENTRUM DE KRACHTBRON RUGSPIEROEFENINGEN

MASSAGECENTRUM DE KRACHTBRON RUGSPIEROEFENINGEN Dendermondsesteenweg 29 9270 LAARNE-KALKEN 0474 30 85 84 www.dekrachtbron.be info@dekrachtbron.be MASSAGECENTRUM DE KRACHTBRON RUGSPIEROEFENINGEN LAGE RUGPIJN Lage rugpijn komt vaak voor bij acht op tien

Nadere informatie

Adviezen na een keizersnee

Adviezen na een keizersnee Adviezen na een keizersnee Informatie voor patiënten F0030-3415 juli 2013 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK Leidschendam 070

Nadere informatie

Operatie aan een hernia in de onderrug

Operatie aan een hernia in de onderrug Operatie aan een hernia in de onderrug U wordt binnenkort voor een hernia operatie aan de rug opgenomen op de afdeling neurochirurgie van het Rode Kruis Ziekenhuis. Opname in een ziekenhuis roept ongetwijfeld

Nadere informatie

GYNAECOLOGIE. In overleg met de gynaecologen hebben wij een oefenschema opgesteld om u zo snel mogelijk na de operatie te activeren.

GYNAECOLOGIE. In overleg met de gynaecologen hebben wij een oefenschema opgesteld om u zo snel mogelijk na de operatie te activeren. GYNAECOLOGIE Oefenschema na gynaecologische operatie Het doel van de oefeningen In overleg met de gynaecologen hebben wij een oefenschema opgesteld om u zo snel mogelijk na de operatie te activeren. Bij

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Nauw wervelkanaal. Wervelkanaalstenose / Laminectomie

PATIËNTEN INFORMATIE. Nauw wervelkanaal. Wervelkanaalstenose / Laminectomie PATIËNTEN INFORMATIE Nauw wervelkanaal Wervelkanaalstenose / Laminectomie 2 PATIËNTENINFORMATIE Door middel van deze informatiebrochure wil het Maasstad Ziekenhuis u enige uitleg geven over dit ziektebeeld

Nadere informatie

Veel voorkomende specifieke rugaandoeningen zijn een lumbale hernia en een wervelkanaal vernauwing.

Veel voorkomende specifieke rugaandoeningen zijn een lumbale hernia en een wervelkanaal vernauwing. (Chronische) lage rugklachten en rompstabiliteit Zeven tot acht op tien personen krijgen ooit te maken met (a)specifieke lage rugpijn. Aspecifieke rugklachten zijn te definiëren als pijn in het gebied

Nadere informatie

Mobilisatie- en oefenschema na een hernia-operatie middels de MTD-methode

Mobilisatie- en oefenschema na een hernia-operatie middels de MTD-methode Neurologie Mobilisatie- en oefenschema na een hernia-operatie middels de MTD-methode Boermarkeweg 60 7824 AA Emmen Postbus 30002 7800 RA Emmen Tel. 0591 69 19 11 MA 1303 09-06 -1.00 H 12 1 Hierbij ontvangt

Nadere informatie

Bekkenkanteling: maak afwisselend een bolle- en holle rug, waarbij romp en hoofd stil blijven liggen op de onderlaag.

Bekkenkanteling: maak afwisselend een bolle- en holle rug, waarbij romp en hoofd stil blijven liggen op de onderlaag. www.gezondbewegen.nl Rugoefeningen Algemene adviezen: Creëer een vaste plaats en een vast tijdstip en voer de oefeningen twee keer per dag uit Realiseer u, indien de klachten verminderd of verdwenen zijn,

Nadere informatie

Vragenlijst bij rugpijn

Vragenlijst bij rugpijn Vragenlijst bij rugpijn Naam: Geb.datum: - - Pijn en coping en cognitie lijst Instructie: Bij een persoon, die pijn heeft zullen er andere gedachten door het hoofd gaan dan wanneer die persoon geen pijn

Nadere informatie

Hernia en stenose in de lendenwervelkolom

Hernia en stenose in de lendenwervelkolom 1/9 Neurologie Hernia en stenose in de lendenwervelkolom Inleiding U wordt binnenkort geopereerd aan de lendenwervelkolom in het SKB te Winterswijk. Dit kan zijn in verband met een hernia of een wervelkanaalstenose.

Nadere informatie

Operatie aan een vernauwing van het lendenwervelkanaal

Operatie aan een vernauwing van het lendenwervelkanaal Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Operatie aan een vernauwing van het lendenwervelkanaal z 1 Een vernauwing (stenose) van het lendenwervelkanaal is een aandoening

Nadere informatie

Hernia en stenose in de lendenwervelkolom

Hernia en stenose in de lendenwervelkolom 1/11 Neurologie Hernia en stenose in de lendenwervelkolom Inleiding U wordt binnenkort geopereerd aan de lendenwervelkolom in het SKB te Winterswijk. Dit kan zijn in verband met een hernia of een wervelkanaalstenose.

Nadere informatie

Micro-invasieve operatie van een hernia in de onderrug in dagbehandeling

Micro-invasieve operatie van een hernia in de onderrug in dagbehandeling Het Slotervaart, een ziekenhuis met ambitie Het Slotervaartziekenhuis, een opmerkelijk en ambitieus ziekenhuis in Amsterdam. In een informele en vertrouwde omgeving werken wij aan innovatieve medische

Nadere informatie

Leefregels voor een goed herstel na een operatie in de halswervelkolom

Leefregels voor een goed herstel na een operatie in de halswervelkolom Fysiotherapie Leefregels voor een goed herstel na een operatie in de halswervelkolom Uw operatie is achter de rug. Dat het tijd kost om volledig van de ingreep te herstellen spreekt voor zich. Factoren

Nadere informatie

Oefenprogramma revalidatie

Oefenprogramma revalidatie Oefenprogramma revalidatie Dit oefenprogramma ontvangt u van uw revalidatiearts. Oefen dit programma bij voorkeur 2x per dag. Oefeningen moet u pijnvrij kunnen doen, en adem door! Schouder en arm oefeningen:

Nadere informatie

Meer Bewegen huiswerk oefeningen longrevalidatie

Meer Bewegen huiswerk oefeningen longrevalidatie Meer Bewegen huiswerk oefeningen longrevalidatie Inhoudsopgave Inleiding... 4 Oefeningen... 6 Bovenbeenspieren... 7 Buikspieren... 8 Rugspieren...10 Armspieren...11 Rekoefeningen...15 Beweeglijkheid nek...19

Nadere informatie

Adviezen na een open-hart-operatie. Afdeling Fysiotherapie

Adviezen na een open-hart-operatie. Afdeling Fysiotherapie 00 Adviezen na een open-hart-operatie Afdeling Fysiotherapie U bent herstellende van een operatie aan uw hart. De fysiotherapeut heeft u na de operatie begeleid bij het weer oppakken van activiteiten en

Nadere informatie

Totale heupoperatie. Oefeningen en leefregels voor de eerste maanden

Totale heupoperatie. Oefeningen en leefregels voor de eerste maanden Totale heupoperatie Oefeningen en leefregels voor de eerste maanden Na ontslag uit ziekenhuis Eens ontslagen uit het ziekenhuis komt er een fysiotherapeut bij u aan huis om met u te oefenen. In de periode

Nadere informatie

Correctie van de stand van de rug. Lumbale columnotomie

Correctie van de stand van de rug. Lumbale columnotomie Correctie van de stand van de rug Lumbale columnotomie Inhoud Inleiding 3 De operatie 3 Risico s van de operatie 4 Na de operatie 4 Eerste dagen na de operatie 4 Fysiotherapie 4 Eten en drinken 4 Uit bed

Nadere informatie

Begeleidend schrijven bij de cursus "Het tillen van jonge kinderen"

Begeleidend schrijven bij de cursus Het tillen van jonge kinderen Begeleidend schrijven bij de cursus "Het tillen van jonge kinderen" Inleiding Het uitgangspunt van de tilinstructie is de belasting voor de ouders/verzorgers zo gering mogelijk te houden, zodat rugklachten

Nadere informatie

Oefeningen. Uitademen als u kracht zet, inademen als u ontspant.

Oefeningen. Uitademen als u kracht zet, inademen als u ontspant. Oefeningen Sterke en geoefende buikspieren zijn belangrijk. Omdat ongetrainde en slappe buik- en rugspieren kunnen zorgen voor een slechte houding en rugklachten. Bouw het oefenen van de buikspieren langzaam

Nadere informatie

Fysiotherapie na heupoperatie

Fysiotherapie na heupoperatie Fysiotherapie Fysiotherapie na heupoperatie Het Antonius Ziekenhuis vormt samen met Thuiszorg Zuidwest Friesland de Antonius Zorggroep Welkom Wij heten u, namens de afdeling fysiotherapie, van harte welkom

Nadere informatie

Rughernia (behandeling door de huisarts)

Rughernia (behandeling door de huisarts) Rughernia (behandeling door de huisarts) Wat is hernia? Hernia betekent letterlijk breuk. Een hernia nuclei pulposi (kortweg HNP) komt voor in de wervelkolom en bestaat uit een scheur in de achterkant

Nadere informatie

Oefeningen en houdingsadviezen voor na de bevalling

Oefeningen en houdingsadviezen voor na de bevalling Oefeningen en houdingsadviezen voor na de bevalling Inleiding Zwangerschap en bevalling zijn beide een natuurlijke gebeurtenis. Door de zwangerschap en bevalling verandert echter uw houding en verzwakken

Nadere informatie

Bekkenbodemoefeningen na een bevalling

Bekkenbodemoefeningen na een bevalling Bekkenbodemoefeningen na een bevalling Inleiding Tijdens de zwangerschap en de bevalling hebben de bekkenbodemspieren veel te verduren. Het is belangrijk na de bevalling deze spieren weer in goede conditie

Nadere informatie

Patiënteninformatie over HERNIA NUCLEI PULPOSI. NEUROLOGIE Hernia nuclei pulposi

Patiënteninformatie over HERNIA NUCLEI PULPOSI. NEUROLOGIE Hernia nuclei pulposi Patiënteninformatie over HERNIA NUCLEI PULPOSI NEUROLOGIE Hernia nuclei pulposi 2 INHOUDSOPGAVE Inleiding... 5 Uitleg... 5 Klachten... 6 Mogelijke oorzaken... 6 Neurochirurg... 6 Het HNP traject... 6 Preoperatief

Nadere informatie

Hernia (neurochirurgie)

Hernia (neurochirurgie) Hernia (neurochirurgie) Wat is een hernia? Een hernia in de rug heet voluit Hernia Nuclei Pulposi (HNP). Een hernia is een uitstulping en de woorden nuclei pulposi geven aan dat het om een uitstulping

Nadere informatie

Oefeningen bij osteoporose

Oefeningen bij osteoporose Oefeningen bij osteoporose Algemeen In deze folder staan oefeningen die u kunt doen bij osteoporose. Tips voor het uitvoeren van de oefeningen Ademt u rustig door tijdens de oefeningen (adem niet vasthouden

Nadere informatie

Cervicale Spondylodese

Cervicale Spondylodese 6073p ORT.038/1209.CV Zorgcommunicatie www.amphia.nl Cervicale Spondylodese Halswervelkolom Orthopedie Inleiding U wordt binnenkort in het Amphia Ziekenhuis verwacht voor een operatie aan de halswervelkolom.

Nadere informatie

Orthopedie. Instructies voor patiënten met een kunstheup

Orthopedie. Instructies voor patiënten met een kunstheup Orthopedie Instructies voor patiënten met een kunstheup Geachte mevrouw/mijnheer, In deze folder vindt u een aantal richtlijnen/instructies, die u goed kunt gebruiken nadat u een heupprothese heeft gekregen.

Nadere informatie

Laminectomie / lumbale kanaalstenose. Poli Neurochirurgie

Laminectomie / lumbale kanaalstenose. Poli Neurochirurgie Laminectomie / lumbale kanaalstenose Poli Neurochirurgie De wervelkolomchirurg (neurochirurg) heeft bij u een stenose (vernauwing) vastgesteld. In dit informatieboekje leest u meer over deze diagnose en

Nadere informatie

Operatie bij een vernauwing van het wervelkanaal

Operatie bij een vernauwing van het wervelkanaal Neurologie en Neurochirurgie Operatie bij een vernauwing van het wervelkanaal www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl NEU020 / Operatie bij een vernauwing

Nadere informatie

BARIATRISCHE CHIRURGIE FYSIOTHERAPIE TIJDENS OPNAME IN HET ZIEKENHUIS

BARIATRISCHE CHIRURGIE FYSIOTHERAPIE TIJDENS OPNAME IN HET ZIEKENHUIS BARIATRISCHE CHIRURGIE FYSIOTHERAPIE TIJDENS OPNAME IN HET ZIEKENHUIS 1082 Inleiding In deze folder staan ademhalingsoefeningen en adviezen, ter voorbereiding op de maagoperatie die u binnenkort ondergaat.

Nadere informatie

Een hernia De operatieve behandeling

Een hernia De operatieve behandeling Een hernia De operatieve behandeling Albert Schweitzer ziekenhuis Februari 2013 pavo 0144 Inleiding De specialist heeft bij u een hernia geconstateerd. In deze folder willen we u informeren over deze aandoening

Nadere informatie

ONTSLAG UIT HET ZIEKENHUIS NA EEN BUIKOPERATIE ADVIES VOOR PATIËNTEN

ONTSLAG UIT HET ZIEKENHUIS NA EEN BUIKOPERATIE ADVIES VOOR PATIËNTEN ONTSLAG UIT HET ZIEKENHUIS NA EEN BUIKOPERATIE ADVIES VOOR PATIËNTEN 209 Inleiding Deze folder geeft een algemeen advies voor patiënten die een grote chirurgische buikoperatie (maag-/darmoperatie) hebben

Nadere informatie

Rugoperatie. Meer informatie of vragen. Uitgave van de afdeling Communicatie, i.s.m. het orthopediecentrum. Colofon. Maart 2012

Rugoperatie. Meer informatie of vragen. Uitgave van de afdeling Communicatie, i.s.m. het orthopediecentrum. Colofon. Maart 2012 Meer informatie of vragen Voor vragen of meer informatie kunt u contact opnemen met de orthopedieconsulenten: telefoonnummer (024) 365 96 60 of per e-mail orthopaedie.consulenten@maartenskliniek.nl Colofon

Nadere informatie

Operatie bij cervicale kanaalstenose of hernia

Operatie bij cervicale kanaalstenose of hernia Operatie bij cervicale kanaalstenose of hernia In overleg met uw behandelend arts heeft u besloten dat u in verband met een cervicale kanaalstenose of een cervicale hernia een operatie zult ondergaan.

Nadere informatie

FOLDER: OEFENINGEN NA EEN BORSTOPERATIE MET RECONSTRUCTIE

FOLDER: OEFENINGEN NA EEN BORSTOPERATIE MET RECONSTRUCTIE FOLDER: OEFENINGEN NA EEN BORSTOPERATIE MET RECONSTRUCTIE Na uw borstreconstructie adviseren wij u uw elleboog aan de geopereerde zijde 4 tot 6 weken niet verder omhoog te bewegen dan 90 graden ten opzichte

Nadere informatie

Rughernia. (Hernia nuclei pulposi)

Rughernia. (Hernia nuclei pulposi) Rughernia (Hernia nuclei pulposi) Wat is een hernia? Hernia betekent letterlijk breuk. Een hernia nuclei pulposi (kortweg HNP) komt voor in de wervelkolom en bestaat uit een scheur in de achterkant van

Nadere informatie

Correctie van de stand van de rug

Correctie van de stand van de rug Meer informatie of vragen Voor vragen of meer informatie kunt u contact opnemen met de orthopedieconsulenten: telefoonnummer (024) 365 96 60 of per e-mail orthopaedie.consulenten@maartenskliniek.nl Colofon

Nadere informatie

Fysiotherapie na een keizersnede

Fysiotherapie na een keizersnede REVALIDATIE Fysiotherapie na een keizersnede BEHANDELING Fysiotherapie na een keizersnede Een keizersnede betekent dat u een bevalling én een buikoperatie hebt ondergaan. Ondanks de drukke en bijzondere

Nadere informatie

Operatie bij rughernia of kanaalstenose

Operatie bij rughernia of kanaalstenose Operatie bij rughernia of kanaalstenose In overleg met uw behandelend arts heeft u besloten dat u in verband met een rughernia of een lumbale kanaalstenose een operatie zult ondergaan. In deze brochure

Nadere informatie

FOLDER: OEFENINGEN NA EEN BORSTOPERATIE MET OF ZONDER OKSELKLIERDISSECTIE

FOLDER: OEFENINGEN NA EEN BORSTOPERATIE MET OF ZONDER OKSELKLIERDISSECTIE FOLDER: OEFENINGEN NA EEN BORSTOPERATIE MET OF ZONDER OKSELKLIERDISSECTIE Na uw borstoperatie adviseren wij u het bewegen rustig op te voeren. Er zijn geen beperkingen in beweeglijkheid. Als u uw arm maximaal

Nadere informatie

OEFENSCHEMA HARTREVALIDATIE

OEFENSCHEMA HARTREVALIDATIE OEFENSCHEMA HARTREVALIDATIE 17601 Inleiding In deze folder vindt u een algemeen oefenschema en beweegadvies. Deze kunt u gebruiken ter voorbereiding op de revalidatie, maar ook tijdens en na de revalidatieperiode.

Nadere informatie

fysiotherapie na een longoperatie

fysiotherapie na een longoperatie patiënteninformatie fysiotherapie na een longoperatie Binnenkort wordt u geopereerd aan uw long(en) of u heeft onlangs een operatie ondergaan. Waarom is fysiotherapie belangrijk na deze operatie? Hoe kunt

Nadere informatie

Fysiotherapie na een KopHals Prothese (Orthopedie)

Fysiotherapie na een KopHals Prothese (Orthopedie) Fysiotherapie na een KopHals Prothese (Orthopedie) In deze folder vindt u het revalidatieschema, leefregels en oefenschema voor na uw heupoperatie. De foto s in deze folder tonen een patiënt die aan zijn

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Lumbale discushernia

Patiënteninformatie. Lumbale discushernia Patiënteninformatie Lumbale discushernia Inhoud Inleiding... 4 Informatie over het ziektebeeld... 4 Voorbereiding op de ingreep... 7 Verwikkelingen... 8 De ingreep... 8 Verloop van de ingreep... 9 Ontslag...

Nadere informatie

Hernia in de onderrug

Hernia in de onderrug 00 Hernia in de onderrug (HNP) Poli Neurologie / Neurochirurgie 1 Inleiding Hernia nuclei pulposi of hernia van de tussenwervelschijf, is een aandoening van de rug (rughernia) of de nek (nekhernia) waarbij

Nadere informatie

Adviezen en oefeningen na een halsklierdissectie (spierversterkende oefeningen voor de schouder)

Adviezen en oefeningen na een halsklierdissectie (spierversterkende oefeningen voor de schouder) U heeft een ondergaan. Bij deze operatie zijn een aantal lymfeklieren uit uw hals verwijderd. Deze klieren zitten vlak bij de elfde hersenzenuw die de monnikskapspier van prikkels voorziet. De monnikskapspier

Nadere informatie

Zwanger (geweest)? Spieren rondom uw bekken trainen? Klachten voorkomen en/of verminderen? voorkom bekkenpijn FYSIOHOLLAND

Zwanger (geweest)? Spieren rondom uw bekken trainen? Klachten voorkomen en/of verminderen? voorkom bekkenpijn FYSIOHOLLAND FYSIOHOLLAND voorkom bekkenpijn Zwanger (geweest)? Spieren rondom uw bekken trainen? Klachten voorkomen en/of verminderen? De therapeuten van FysioHolland geven tips. Veel vrouwen krijgen tijdens of na

Nadere informatie

Een operatie bij uitzaaiingen in de wervelkolom

Een operatie bij uitzaaiingen in de wervelkolom Een operatie bij uitzaaiingen in de wervelkolom Informatie voor patiënten F1087-3510 november 2013 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411,

Nadere informatie

2012 Editie v1.0 EquestrianMassage.nl F.S.A. Tuinhof. Oefeningen voor een gezond lichaam en geest

2012 Editie v1.0 EquestrianMassage.nl F.S.A. Tuinhof. Oefeningen voor een gezond lichaam en geest 2012 Editie v1.0 EquestrianMassage.nl F.S.A. Tuinhof Oefeningen voor een gezond lichaam en geest De Soldaat Dit is de eerste van de vier warming up oefeningen waarbij het doel is de hartslag te verhogen

Nadere informatie

HNP hernia nuclei pulposi

HNP hernia nuclei pulposi HNP hernia nuclei pulposi INLEIDING Een hernia (Hernia Nuclei Pulposi, HNP) is een uitstulping van de tussenwervelschijf. Deze uitstulping drukt op een zenuw, waardoor pijnklachten in het been ontstaan,

Nadere informatie