MAAK KENNIS MET HET LESPAKKET LESPAKKET: MAAK KENNIS MET
MAAK KENNIS MET HET LESPAKKET INLEESBLAD Beste leerkracht, Maak kennis met het Groente en Fruit lespakket van de Louis Bonduelle Foundation. Het lespakket is bedoeld om kinderen in een les van ongeveer 1 uur op een speelse manier kennis te laten maken met groente en fruit en ze daarbij op een didactische manier de basiskennis bij te brengen die onmisbaar is in hun ontwikkeling. Dit doen we met de hulp van Professor Louis Veggie en zijn Groente en Fruit Lab. Later kunnen de kinderen hier ook verder mee spelen en leren op www.groenteenfruitlab.org. We hebben geprobeerd het voor u zo eenvoudig mogelijk te maken om deze les aan uw groep aan te bieden. Maar laten we beginnen met wat informatie over de Louis Bonduelle Foundation en haar doelstellingen. De Louis Bonduelle Foundation heeft tot taak om het algemene nut van groenten te bevorderen door de goede eigenschappen van groenten ten dienste van het algemeen belang te stellen. De doelstelling van de Louis Bonduelle Foundation is om verschillende doelgroepen te informeren over het belang van het eten van groenten en de voordelen hiervan. De Louis Bonduelle Foundation heeft zich tevens ten doel gesteld om voedingsgedrag op duurzame wijze te bevorderen door concreet alle middelen aan te reiken om groenten op praktische, realistische en originele wijze onderdeel te laten uitmaken van de dagelijkse voeding. De Foundation wil verder gaan dan algemene discussies en wil voortdurend haar boodschap uitdragen, zodat Europeanen de daad bij het woord gaan voegen en goede voedingsgewoonten gaan aannemen. Om op een leuke, ludieke manier les te geven in voeding, stelt de Foundation gedurende het hele jaar lespakketten voor het onderwijs beschikbaar die regelmatig vernieuwd worden. De Foundation heeft pedagogische pakketten samengesteld voor alle schoolniveaus. Deze speelse hulpmiddelen zijn geschikt kinderen voor te lichten over alles wat met groenten te maken heeft. De Les Het Lespakket bestaat uit dit inleesblad voor de leerkracht, een aantal lesbladen en werkbladen die u voor de leerlingen kunt printen en kopiëren. Kringgesprek Als introductie kunt u de les beginnen met een gesprekje over groente en fruit. Praat in de kring over wat groente en fruit is. Wat vinden de kinderen lekker? En wat helemaal niet? Hoeveel groente en fruit eten ze per dag? Het hoeft niet, maar het is wel leuk om wat echte voorbeelden van groente en fruit in de klas te hebben. Bijvoorbeeld een komkommer, broccoli, een tomaat, een appel, een kiwi, etc. U kunt dit ook doen door de kinderen allemaal één stuk groente of fruit te laten meenemen. Dit gesprek is niet bedoeld om de kinderen al de lesstof mee te geven maar om de les te introduceren. Proefles Doe een aantal kinderen om de beurt een blinddoek om en laat ze een stuk groente of fruit voelen. Laat ze omschrijven wat ze voelen en dan raden wat het is. Het is altijd leuk om er ook een ander voorwerp tussendoor te doen, zodat ze bijvoorbeeld ineens een knuffelbeer voelen. Dat houdt ze scherp. Laat hierna een aantal andere kinderen geblinddoekt stukjes groente en fruit proeven. Stel vragen als: Hoe smaakt het? Hoe ruikt het? Is het hard of zacht? Is het ruw of glad? en wat is het? Hoe wist je welke groente het was? Hierna kunnen we met de lesbladen aan de slag gaan. Dit kan klassikaal, in groepjes of als zelfstandig werken. Daarna kunnen de kinderen met de werkbladen aan de slag. Deze bevatten spelletjes, puzzels, weetjes en grapjes om het geleerde te herhalen zodat het ook echt beklijft. Na de les kunt u alle leerlingen het diploma uitreiken, zodat ze ook thuis kunnen vertellen wat ze geleerd en geproefd hebben. Dit diploma kunt u downloaden van de website: www.groenteenfruitlab.org. Wij wensen u veel succes! LESPAKKET: MAAK KENNIS MET
MAAK KENNIS MET HEE HALLO, IK BEN PROFESSOR LOUIS VEGGIE! IK WERK SAMEN MET MIJN ROBOTHONDJE LOU DE HELE DAG IN MIJN EN FRUIT OM STEEDS MEER OVER DE GEWELDIGE KRACHTEN VAN EN FRUIT TE ONTDEKKEN. KIJK MAAR EENS WAT IK ALLEMAAL AL ONTDEKT HEB. LESBLAD 1 WAAR KOMEN ZE VANDAAN De meeste groente- en fruitsoorten komen oorspronkelijk uit het Middellandse Zeegebied, het Midden-Oosten, Azië en Amerika. De ontdekkingsreizigers hebben een grote rol gespeeld bij de verspreiding van groente en fruit over de hele wereld. De ontdekkingsreiziger Marco Polo bracht bijvoorbeeld vanuit China geurige specerijen mee en Columbus en zijn maatjes ontdekten in Amerika aardappels, tomaten, paprika s, meloen en maïs. HA! DAT IS NOG NIET EENS ZO EENVOUDIG ALS HET LIJKT HOOR. HET VERSCHIL TUSSEN EN FRUIT. Heel simpel gezegd is Fruit de verzamelnaam voor suikerhoudende eetbare vruchten en Groente de verzamelnaam voor alle andere eetbare delen van planten. Maar waarom makkelijk doen als het ook moeilijk kan. Er zijn natuurlijk altijd twijfelgevallen. Bijvoorbeeld de tomaat, die tot de groenten wordt gerekend hoewel het eigenlijk een vrucht is. Gek, hè? In 1893 besliste een Amerikaanse rechter dat de vrucht van de tomaat als groente (en niet als fruit) moet worden beschouwd. Hierdoor hoefden de boeren die tomaten verbouwden minder belasting te gaan betalen. Ook zo n raar geval is de rabarber, die er uit ziet als een groente maar als fruit wordt verwerkt in zoete gerechten. Over heel de wereld groeit groente en fruit. Sommige producten houden van warmte, andere groeien beter in de kou. Over land, water en door de lucht wordt groente en fruit vanuit alle werelddelen naar ons land gebracht zodat wij er van kunnen genieten. Ook bij de aardappel is sprake van twijfel; deze wordt meestal tot de groenten gerekend, maar soms ook als aparte categorie gezien. Een makkelijkere indeling zou kunnen zijn dat groenten aan éénjarige planten groeien (of dat de plant verloren gaat bij het gebruik, bijvoorbeeld wortels) en fruit aan meerderjarige. In de tuinbouw noemt men alles wat aan een kruidachtige plant groeit groente, en alles wat aan een houtachtige plant groeit fruit. De in onze streken bekendste uitzondering is de aardbei, die tot fruit wordt gerekend. Maar ook de banaan groeit aan een eenjarige plant die geen houtige delen heeft. NOU JA, OVER HET ALGEMEEN KUN JE HET DUS WEL ZO VERDELEN: FRUIT - SUIKERHOUDENDE EETBARE VRUCHTEN - ALLE ANDERE EETBARE DELEN VAN PLANTEN.
EN FRUIT ZIJN SUPER! In groente en fruit zitten veel vitaminen en mineralen die je nodig hebt om te groeien en om gezond te blijven. Groente en fruit horen bij elkaar in een groep, omdat ze allemaal vitamine C bevatten. Vitamine C is een echte regelstof. Deze vitamine zorgt ervoor dat je niet snel ziek wordt, helpt je tegen vermoeidheid, laat wondjes snel genezen en nog veel meer. Groente en fruit bevatten behalve vitamine C nog meer belangrijke vitamines en andere stoffen In groente en fruit zitten ook veel vezels en ze zorgen ervoor dat je genoeg energie hebt. Soms kun je die vezels zien, zoals bij HEY PROFESSOR VEGGIE! WAAROM ZIJN EN FRUIT DAN ZO BELANGRIJK? een sinaasappel. Denk maar eens aan die flubbertjes in vers geperste sinaasapelsap. Soms zie je die vezels niet zo goed, zoals bij de schil van een appel, bij een slablad of bij rauwe witlof. Maar ze zijn er wel. Door die vezels gaan je darmen aan de slag en ze zorgen er bijvoorbeeld voor dat je makkelijk naar de wc kunt. Groene groenten bevatten veel calcium, wat onmisbaar is voor stevige botten. Voorbeelden zijn spinazie, boerenkool en broccoli. Daarom is het belangrijk om iedere dag groente en fruit te eten. KIJK MAAR EENS NAAR DIT RIJTJE SUPERPOWERS DIE JE ONTWIKKELT ALS JE GENOEG EN FRUIT EET. COOL, TOCH! SUPERPOWERS JE WORDT MINDER SNEL ZIEK GOED VOOR HART- EN BLOEDVATEN ZE GEVEN JE ENERGIE OM LEKKER TE SPORTEN EN TE SPELEN HET IS GOED VOOR JE CONCENTRATIE, JE GAAT ER DUS BETER VAN LEREN HET ZORGT VOOR EEN GEZONDE HUID JE KRIJGT ER STEVIGE BOTTEN VAN VOOR MOOI HAAR JE HEBT HET NODIG VOOR EEN GEZONDE GROEI JE BLIJFT LEKKER SLANK LESBLAD 2 1 stukje fruit of groente is toch zeker wel genoeg?! Nou nee, als je iedere dag twee stukken fruit en 200 gram groenten eet, dan zit je ongeveer wel goed. En misschien vind je niet alle groente en fruit even lekker, maar er is zoveel dat er vast een heleboel bij zit dat jij berelekker vindt. Hoe werkt dat dan in de praktijk? Eén stuk fruit is een appel, een sinaasappel of een banaan. Houd je meer van kleiner fruit, zoals mandarijnen of kiwi s neem er dan twee keer zoveel van. Dus vier mandarijnen zijn net zo goed als twee sinaasappels. Van druiven of besjes moet je een schaaltje nemen om echt één stuk fruit te eten. Tot 12 jaar heb je minimaal ongeveer 150 gram groenten per dag nodig. Dat zijn 3 grote opscheplepels. Vanaf 13 jaar heb je 200 gram groenten nodig. Die 200 gram groenten per dag zijn ongeveer 4 opscheplepels. Dat zijn van die grote lepels die je kan gebruiken om je eten op te scheppen. 200 gram groenten (4 opscheplepels) lijkt misschien veel. Maar je hoeft het niet in één keer op te eten! Als je tussendoor een tomaatje eet, ben je al een heel eind op weg. Wanneer je dan ook nog s middags een stuk komkommer neemt en bij de warme maaltijd een portie groenten, dan haal je die 200 WAT EN HOEVEEL MOET JE ERVAN ETEN? gram makkelijk. Wat extra groenten in de saus bij de spaghetti of de rijst kan ook. En met fruit zit het ook wel goed. Twee keer fruit is bijvoorbeeld: een appel en een pakje sinaasappelsap. Of een schaaltje aardbeien en twee mandarijnen. Appelmoes kan ook. Lekker makkelijk toch! Welke soorten groente en fruit moet je dan eten? Alle soorten groente en fruit zijn gezond. Daarom is het belangrijk om veel verschillende soorten te eten. Bij fruit denk je meestal aan een appel, banaan of sinaasappel, maar wat dacht je van een mango of een lekker sappige perzik? Mag je ook meer groente en fruit eten of knal je dan uit elkaar? De hoeveelheid van 200 gram groente en 2 keer fruit is de minimale hoeveelheid, dus meer mag altijd! Groot voordeel is dat groente en fruit weinig calorieën bevatten. Dat betekent dat je er dus niet zo snel dik van wordt. Moet je iedere dag verse groente en vers fruit eten? Nee hoor, dat hoeft niet. Vers fruit en verse groenten zijn wel heel gezond. Groente en fruit uit blik, pot of uit de diepvries zijn ook prima! WELKE 3 N UIT DE LIJST VIND JIJ HET LEKKERST? EN WELKE 3 FRUITSOORTEN UIT DE LIJST VIND JIJ HET LEKKERST? Groenten: Aardappel Andijvie Asperges Aubergine Bleekselderij Bloemkool Boerenkool Bospeen Broccoli Bruine Boon Champignons Chinese kool Courgette Doperwten IJsbergsla Knolselderij Komkommer Koolraap Koolrabi Maïs Paddestoelen Paprika Peulen Prei Rabarber Radijs Rode bieten Rode kool Savooiekool Slasoorten Snijbonen Sperziebonen Spinazie Spitskool Spruiten Taugé Tomaten Tuinbonen Tuinkers Veldsla Venkel Waspeen Winterpeen Witlof Witte kool Wortel Zuurkool Fruit: Aardbei Abrikoos Ananas Appel Avocado Banaan Bessen Bramen Citroen Cranberries Druiven Frambozen Grapefruit Kersen Kiwi Mandarijnen Mango Meloen Nectarine Passievrucht Peren Perzik Pruimen Sinaasappel Stoofperen
KRUISWOORDRAADSEL KUN JIJ ZE ALLEMAAL INVULLEN? 1 WERKBLAD 2 2 Horizontaal: 4. groeit aan een kolf die wel duizend gele korrels bevat 6. rode gespikkelde vrucht 7. sappige vrucht met dunne, harige, bruine schil en groen vruchtvlees 4 3 5 Verticaal: 1. oranje citrusvrucht waar ook vaak sap van wordt gemaakt 2. langwerpige groene groente, veel gebruikt in sla 3. langwerpige, licht gebogen vrucht met een gele schil 5. snelgroeiende, eenjarige bladgroente bekend waar ijzer in zit 7 6 WELKE? De eerste letter van het te raden woord staat in het midden. De volgende letter staat altijd in een hokje dat het vorige hokje raakt. Het is geel en hangt achter een auto, wat is het? HAHA Een banaanhangwagen! A
Schrijf op welke van deze zinnen waar en niet waar zijn! WAAR OF NIET WAAR? 1. Alle groente in de winkel wordt in Nederland verbouwd.. 2. Als je teveel groente en fruit eet wordt je sneller ziek. 3. Groente en fruit geven je energie. 4. Als je 1 stuk fruit per dag eet is dat genoeg. 5. Een aubergine is een vrucht. 6. Groenten groeien aan eenjarige planten. 7. Het meeste fruit bevat suiker. 8. 200 gram groenten is ongeveer 2 opscheplepels 9. Groenten uit de diepvries of uit een blik zijn niet gezond. 10. Het meeste fruit groeit aan een houtachtige plant. WERKBLAD 1 WOORD ZOEKER 1) Niet waar 2 )Niet Waar 3) Waar 4) Niet waar 5) Niet waar 6) Waar 7)Waar 8) Niet waar 9) Niet waar 10) Waar AARDBEI ANANAS ANDIJVIE ASPERGES AUBERGINE BROCCOLI KIWI KOMKOMMER KOOLRAAP MANGO MELOEN NECTARINE PERZIK PREI PRUIM SPERZIEBONEN SPINAZIE VENKEL WITLOF ZUURKOOL Hier zie je de namen van een heleboel groente en fruit door elkaar! Zoek in het diagram horizontaal, verticaal en diagonaal, van links naar rechts en van rechts naar links naar deze woorden!