I. Statuut van de bestuurder 1. Benoeming van de bestuurders (of zaakvoerders)........................ 3 A. Wetboek van vennootschappen........................................... 3 BVBA..................................................................... 3 CV....................................................................... 3 NV....................................................................... 3 Comm.VA................................................................. 3 B. Corporate Governance Codes............................................ 4 Genoteerde vennootschappen.................................................... 4 Niet-genoteerde vennootschappen................................................ 6 C. Beroepsverbod........................................................ 6 Koninklijk besluit nr. 22 van 24 oktober 1934 betreffende het rechterlijk verbod aan bepaalde veroordeelden en gefailleerden om bepaalde ambten, beroepen of werkzaamheden uit te oefenen.. 6 2. Bezoldiging van bestuurders (of zaakvoerders).......................... 9 A. Wetboek van Vennootschappen........................................... 9 BVBA..................................................................... 9 NV....................................................................... 9 Beperking uitkering van tantièmes: mag netto-actief niet aantasten........................ 9 BVBA.................................................................... 9 CVBA.................................................................... 9 NV...................................................................... 10 Bekendmaking bezoldiging...................................................... 10 IAS 24 Verbonden partijen.................................................. 22 B. Corporate Governance Codes............................................ 26 Genoteerde vennootschappen.................................................... 26 Niet-genoteerde vennootschappen................................................ 30 C. Europese initatieven op het gebied van remuneratie van bestuurders............... 30 3. Vertegenwoordiging van bestuurder-rechtspersoon....................... 49 4. Keuze van woonplaats............................................. 49 II. Uitoefening bestuurdersmandaat en aansprakelijkheid A. Wetboek van vennootschappen...................................... 53 1. Algemene beslissingsbevoegdheid en vertegenwoordigingsmacht.................. 53 Optreden in hoedanigheid...................................................... 53 BVBA..................................................................... 53 CVBA..................................................................... 53 NV....................................................................... 53 Comm.Va.................................................................. 54 Bij doeloverschrijding is de vennootschap toch gebonden t.a.v. derden...................... 54 2. Delegatie van bevoegdheden in de NV...................................... 54 Het directiecomité............................................................ 54 Het orgaan van dagelijks bestuur................................................. 55 v
Het auditcomité.............................................................. 55 3. Bijzondere bevoegdheden, verplichtingen en regels in acht te nemen door het bestuursorgaan - bevoegdheden uitdrukkelijk door het Wetboek toegewezen aan het bestuursorgaan................................................................ 59 Algemeen.................................................................. 59 A. Financiële rapportering.................................................... 59 Openbaarmakingsverplichtingen bijkantoor door buitenlandse vennootschap.................... 59 Opstellen en publicatie van inventaris, jaarrekening en geconsolideerde jaarrekening.............. 61 B. Commissaris en controle van de jaarrekening................................... 69 Voorstel tot benoeming commissaris aan algemene vergadering.............................. 69 Informatieverstrekking aan commissaris............................................... 69 C. Ontbinding en vereffening van de vennootschap................................. 70 Voorstel tot ontbinding van CVBA.................................................. 70 Bestuurders of zaakvoerders in de NV, BVBA en CV worden van rechtswege als vereffenaars beschouwd wanneer geen vereffenaars werden benoemd............................................ 70 D. Volstorting van kapitaal................................................... 70 Uitvoering van vonnissen inzake volstorting van het kapitaal................................ 70 E. Fusies, splitsingen en soortgelijke verrichtingen.................................. 71 Taken en rol bestuursorgaan bij fusie................................................. 71 Taken en rol bestuursorgaan bij grensoverschrijdende fusie................................. 79 Taken en rol bestuursorgaan bij splitsing.............................................. 79 Taken en rol bestuursorgaan bij inbrengen van een algemeenheid of bedrijfstak.................. 87 Taken en rol bestuursorgaan bij overdracht van algemeenheid of van bedrijfstak................. 89 F. Omzetting van vennootschappen............................................ 90 Taken en rol bestuursorgaan bij omzetting van vennootschappen............................. 90 BVBA..................................................................... 91 A. Kapitaalbescherming...................................................... 91 Verbod voor de vennootschap om in te schrijven op eigen aandelen........................... 91 Taken en rol bestuursorgaan bij quasi-inbreng.......................................... 92 Kapitaalverhoging door inbreng in geld................................................ 93 Verslagplicht in het kader van kapitaalsverhoging door inbreng in natura....................... 94 Kapitaalvermindering............................................................ 95 Uitkeerbare winsten............................................................. 96 Verkrijging eigen aandelen en certificaten.............................................. 96 Toezicht op financial assistance..................................................... 98 Inpandneming van eigen aandelen of certificaten door de vennootschap........................ 99 Wederinkoop van eigen aandelen zonder stemrecht door de vennootschap...................... 99 Rol zaakvoerders bij verlies van maatschappelijk kapitaal.................................. 99 B. Aandelenregister......................................................... 99 Bijhouden aandelenregister en, bij overgang van aandelen wegens overlijden, ondertekening van het aandelenregister................................................................... 99 Beslissing tot splitsing van het aandelenregister.......................................... 100 C. Hypothecaire obligatielening............................................... 100 Verplichting tot hernieuwing van hypothecaire inschrijving tot zekerheid van hypothecaire obligatieleningen.......................................................................... 100 D. Belangenconflicten....................................................... 100 Belangenconflictenregeling......................................................... 100 E. Algemene vergadering..................................................... 101 Bijeenroeping algemene vergadering.................................................. 101 Antwoord op vragen gesteld door vennoten op algemene vergadering.......................... 101 Ondertekening afschriften notulen algemene vergadering.................................. 102 vi
De gewone algemene vergadering.................................................... 102 Uitstel goedkeuring jaarrekening.................................................... 102 Bevoegdheid, bijeenroeping en werking algemene vergadering van obligatiehouders................ 102 F. Statutenwijzigingen en bijzondere verrichtingen.................................. 104 Rol en verslagplichten bij statutenwijziging, doelwijziging of wijziging van rechten verbonden aan bepaalde categorieën van effecten........................................................... 104 Gemeenschappelijke bepalingen bij kapitaalverhoging..................................... 105 Opstellen authentieke akte bij kapitaalsverhoging in één en in twee fasen....................... 105 CV....................................................................... 106 A. Kapitaalbescherming...................................................... 106 Verbod voor de vennootschap om in te schrijven op eigen aandelen............................ 106 Bijzondere verslaggeving bij quasi-inbreng.............................................. 106 Taken en rol bij verhoging van het vast gedeelte van het kapitaal............................. 107 Taken en rol bij vermindering van het vast gedeelte van het kapitaal........................... 109 Uitkeerbare winsten.............................................................. 110 Toezicht op financial assistance...................................................... 110 Rol bestuursorgaan bij verlies maatschappelijk kapitaal.................................... 110 b) Aandelenregister.......................................................... 111 Bijhouden aandelenregister........................................................ 111 Beslissing tot splitsing van het aandelenregister.......................................... 111 Aantekening uittreding en uitsluiting van vennoten in het aandelenregister...................... 112 Afschriften van inschrijvingen in het register en neerlegging lijst vennoten....................... 112 C. Algemene vergadering..................................................... 112 Bijeenroeping en werking van de algemene vergadering.................................... 112 Antwoord op vragen gesteld door vennoten op algemene vergadering.......................... 113 Uitstel goedkeuring jaarrekening.................................................... 113 D. Statutenwijzigingen en bijzondere verrichtingen.................................. 113 Verslagplicht bij doelswijziging...................................................... 113 NV....................................................................... 113 A. Openbaar beroep op het spaarwezen.......................................... 113 Regels inzake openbaar beroep op het spaarwezen........................................ 113 B. Kapitaalbescherming...................................................... 114 Verbod voor de vennootschap om in te schrijven op eigen aandelen............................ 114 Bijzondere verslaggeving bij quasi-inbreng.............................................. 114 Gemeenschappelijke regels inzake kapitaalverhoging...................................... 115 Kapitaalverhoging door inbreng in geld: voorkeurrecht en beperking ervan...................... 117 Kapitaalverhoging door inbreng in natura.............................................. 119 Toegestaan kapitaal.............................................................. 120 Kapitaalverhoging ten gunste van het personeel.......................................... 122 Kapitaalvermindering............................................................. 122 Winstuitkering en (interim)dividenden................................................ 123 Verkrijging eigen aandelen en certificaten.............................................. 124 Toezicht op financial assistance...................................................... 127 Inpandneming van eigen aandelen of certificaten door de vennootschap........................ 128 Rol raad van bestuur bij verlies van maatschappelijk kapitaal................................ 128 C. Aandelenregister.......................................................... 128 Bijhouden aandelenregister........................................................ 128 Beslissing tot splitsing van het aandelenregister.......................................... 129 Ondertekening effecten aan toonder.................................................. 129 D. Squeeze-out............................................................. 129 Taak en rol bij squeeze-out......................................................... 129 vii
E. Belangenconflicten....................................................... 130 Belangenconflictregeling.......................................................... 130 Belangenconflictregeling bij verrichtingen met verbonden vennootschappen door genoteerde vennootschappen en hun dochtervennootschappen............................................. 131 F. Algemene vergadering..................................................... 133 Bijeenroeping algemene vergadering.................................................. 133 Antwoord op vragen gesteld door vennoten op algemene vergadering.......................... 134 Stemrecht der algemene vergadering................................................. 134 Regels inzake gewone algemene vergadering en goedkeuring jaarrekening....................... 136 Regels inzake bijzondere algemene vergadering.......................................... 137 Bevoegdheid, bijeenroeping en werking algemene vergadering van obligatiehouders............... 137 G. Statutenwijziging en bijzondere verrichtingen................................... 140 Verslagplicht bij statutenwijziging.................................................... 140 4. Aansprakelijkheid voor bestuur............................................ 141 Algemeen.................................................................. 141 A. Onrechtmatige daad...................................................... 141 Algemene burgerrechtelijke aansprakelijkheid voor onrechtmatige daden....................... 141 B. Financiële rapportering.................................................... 141 Aansprakelijkheid voor bestuur van een Belgisch bijkantoor van buitenlandse vennootschap......... 141 Strafbepalingen inzake niet-naleving openbaarmakingsverplichtingen.......................... 141 Strafbepalingen inzake schending regels inzake opstellen en openbaarmaking jaarrekening.......... 142 C. Commissaris en controle van de jaarrekening................................... 143 Strafbepalingen inzake overtreding en/of niet-naleving van de regels inzake controle op de (geconsolideerde) jaarrekening alsook inzake de commissaris....................................... 143 D. Ontbinding en vereffening van de vennootschap................................ 143 Strafbepalingen inzake schending regels van bijzondere verslaggeving in voorbereiding van de beslissing tot ontbinding.................................................................... 143 E. Verjaring............................................................... 143 Verjaring van de burgerlijke aansprakelijkheidsvordering tegen zaakvoerders en bestuurders........ 143 F. Fusies, splitsingen en soortgelijke verrichtingen.................................. 144 Aansprakelijkheid voor fouten bij de voorbereiding en de totstandkoming van een fusie of splitsing.... 144 Strafbepalingen inzake overtreding regels inzake verslagen bij fusie en splitsing................... 144 G. Omzetting van vennootschappen............................................ 144 Aansprakelijkheid bij omzetting van vennootschappen..................................... 144 Strafbepalingen inzake schending regels inzake omzetting van de vennootschappen................ 145 BVBA..................................................................... 145 A. Algemene aansprakelijkheidsgronden......................................... 145 Aansprakelijkheid voor tekortkoming in bestuur t.a.v. de BVBA............................. 145 Aansprakelijkheid voor schending van het Wetboek van vennootschappen of de statuten............ 145 Aansprakelijkheid voor schade n.a.v. belangenconflict..................................... 145 Bijzondere faillissementsaansprakelijkheid............................................. 145 B. Kapitaalbescherming...................................................... 146 Aansprakelijkheid zaakvoerders voor overwaardering van quasi-inbreng....................... 146 Aansprakelijkheid in het kader van kapitaalverhoging..................................... 146 Strafbepalingen inzake niet (tijdig) bijeenroepen algemene vergadering, voor niet-voorlegging van een quasi-inbreng aan de algemene vergadering, voor niet-bekendmaking akten tot kapitaalverhoging en inzake schending bijzondere verslagplichten bij inbreng in natura en quasi-inbreng................. 147 Strafbepalingen inzake overschrijding van de drempels inzake uitkeerbare middelen, inzake schending van de regels voor verkrijging en inpandneming van eigen effecten en inzake schending van het verbod tot inschrijving op eigen aandelen en het verbod op financial assistance............................ 147 Strafbepalingen inzake oplichting in vennootschapszaken.................................. 147 viii
CV....................................................................... 147 A. Algemene aansprakelijkheidsgronden.......................................... 147 Aansprakelijkheid voor tekortkoming in bestuur t.a.v. de CV................................ 147 Aansprakelijkheid voor tekortkoming in bestuur t.a.v. de CVBA en aansprakelijkheid voor schendingen van het Wetboek van vennootschappen en de statuten..................................... 147 Bijzondere faillissementsaansprakelijkheid............................................. 148 B. Kapitaalbescherming...................................................... 148 Strafbepalingen inzake stortingen op aandelen en inschrijving door de CV op eigen aandelen......... 148 Aansprakelijkheid van bestuurders voor overwaardering quasi-inbreng......................... 149 Aansprakelijkheid voor onderschrijving en volstorting van het kapitaal......................... 149 Aansprakelijkheid voor niet-vermelding van beperkte of onbeperkte aansprakelijkheid van de vennoten en voor de waardering van inbrengen in natura.......................................... 149 Strafbepalingen inzake niet-voorlegging van een quasi-inbreng aan de algemene vergadering, schending bijzondere verslagplichten bij inbreng in natura en quasi-inbreng en niet-bekendmaking van gegevens uit de oprichtingsakte en voor akten tot kapitaalverhoging.................................... 149 Strafbepaling inzake overschrijding van de drempels inzake uitkeerbare middelen................. 149 Aansprakelijkheid bestuurders inzake wijziging aansprakelijkheid van de vennoten van een CV....... 149 NV....................................................................... 150 A. Algemene aansprakelijkheidsgronden.......................................... 150 Aansprakelijkheid voor tekortkoming in bestuur t.a.v. de NV................................ 150 Aansprakelijkheid voor de schending van het Wetboek van vennootschappen of de statuten.......... 150 Aansprakelijkheid voor schade n.a.v. belangenconflict..................................... 150 Bijzondere faillissementsaansprakelijkheid............................................. 151 B. Kapitaalbescherming...................................................... 151 Aansprakelijkheid in het kader van kapitaalverhoging..................................... 151 Strafbepalingen inzake niet-voorlegging van een quasi-inbreng aan de algemene vergadering......... 152 Strafbepalingen inzake onvolledigheid inschrijvingsbiljetten en het niet-authentiek verlijden van akten houdende kapitaalverhogingen...................................................... 152 Strafbepalingen inzake schending bijzondere verslagplichten bij inbreng in natura en quasi-inbreng of bij kapitaalverhoging beneden pari..................................................... 152 Strafbepalingen inzake overschrijding van de drempels inzake uitkeerbare middelen, inzake schending van de regels inzake uitkering van interimdividenden, inzake schending van de regels voor verkrijging en inpandneming van eigen effecten, inzake schending van de regels, inzake publiek beroep op het spaarwezen, inzake valse verklaringen inzake volstorting van aandelen, inzake schending van het verbod tot inschrijving op eigen aandelen en inzake schending van het verbod op financial assistance.................... 152 Strafbepalingen inzake oplichting in vennootschappen..................................... 152 C. Algemene vergadering..................................................... 153 Strafbepalingen inzake niet (tijdig) bijeenroepen algemene vergadering........................ 153 D. Obligatieleningen......................................................... 153 Strafbepalingen inzake bedrieglijk onnauwkeurige opgaven in de staat van in omloop zijnde obligaties.. 153 Strafbepalingen inzake het niet-toesturen aan de CBFA door vennootschappen die een publiek beroep hebben gedaan op het spaarwezen van de verslagen bij uitgifte van converteerbare obligaties of warrants en het niet opvolgen van opmerkingen van de CBFA...................................... 153 5. Kwijting............................................................. 153 BVBA..................................................................... 153 CVBA..................................................................... 153 NV....................................................................... 154 6. Vennootschapsvordering en minderheidsvordering tegen de bestuurder............. 154 BVBA..................................................................... 154 CVBA..................................................................... 155 NV....................................................................... 155 ix
B. Corporate Governance Code........................................ 156 1. Werking bestuursorgaan................................................ 156 Genoteerde vennootschappen.................................................... 156 Corporate Governance Code 2009.................................................. 156 Niet-genoteerde vennootschappen................................................. 159 CODE BUYSSE II............................................................... 159 2. Oprichting gespecialiseerde comités........................................ 163 Genoteerde vennootschappen.................................................... 163 Corporate Governance Code 4...................................................... 163 Niet-genoteerde vennootschappen................................................. 163 CODE BUYSSE II............................................................... 163 III. Bepalingen van financieel recht A. Marktmisbruik en preventieve maatregelen............................. 167 Definitie voorkennis............................................................ 167 Definitie persoon met leidinggevende verantwoordelijkheid bij een emittent................... 167 Definitie persoon die nauw gelieerd is met een persoon met leidinggevende verantwoordelijkheid bij een emittent..................................................................... 167 Informatieverplichtingen van emittenten, inclusief de onmiddellijke bekendmaking van voorkennis.... 168 Verbod op marktmisbruik (marktmanipulatie en misbruik van voorkennis)..................... 170 Preventie..................................................................... 171 Toezicht...................................................................... 173 Strafsancties................................................................... 175 Onderzoeksbevoegdheden......................................................... 177 Koninklijk Besluit van 5 maart betreffende marktmisbruik................................. 180 Koninklijk besluit van 23 september 2008 tot vaststelling van bepaalde handelingen die marktmisbruik uitmaken..................................................................... 185 B. Informatieverplichtingen: periodiek informatie en voorkennis rol van bestuurders.................... 186 Koninklijk besluit van 14 november 2007 betreffende de verplichtingen van emittenten van financiële instrumenten die zijn toegelaten tot de verhandeling op een gereglementeerde markt............... 186 C. Rol en beperking van bevoegdheden van de raad van bestuur bij een openbare overnamebieding................................................... 199 Verantwoordelijkheid voor het biedingsprospectus........................................ 199 Rol van de raad van bestuur van de doelvennootschap..................................... 199 Inhoud Memorie van antwoord van het bestuursorgaan van de doelvennootschap................. 200 Beperking van bevoegdheden van de raad van bestuur van de doelvennootschap.................. 201 Bijzondere verplichtingen in geval van een overnamebod door een bieder die de doelvennootschap controleert (functioneel belangenconflict in hoofde van bepaalde bestuurders)........................ 202 D. Rol van de raad van bestuur bij een openbaar uitkoopbod................. 203 Memorie van Antwoord van het bestuursorgaan van de doelvennootschap...................... 203 E. Openbare uitgifte en notering van effecten............................. 204 Prospectusaansprakelijkheid....................................................... 204 x