Safety & Security Matters RI&E

Safety & Security Matters RI&E Safety & Security Matters Consultancy Uw partner in Safety & Security Risk Management Vind SafSec online:

Kans Blootstelling Effect 2 1. SafSec RI&E/RAM methodiek Voor de werkzaamheden van Safety & Security Matters Consultancy (SafSec) is een RI&E opgesteld door de eigenaar, J. Schouten, die mede is gebaseerd op de Fine & Kinney Methode (zie figuur 1): de SafSec RI&E (SSRIE, zie pag. 3 & 4 voor de uitgewerkte versie) 1.1 SafSec RI&E Binnen de SSRIE worden de risico s beoordeeld per activiteit en vervolgens ingeschaald volgens een dubbele Fine & Kinney schaal. Dit houdt in dat er een classificatie aan het risico wordt meegegeven, voor het nemen van beheersmaatregelen en na het nemen van beheersmaatregelen (het restrisico ) Figuur 1: De Fine & Kinney methode SafSec Risk Assessment Matrix (RAM) De risicomatrix is een hulpmiddel om de verschillende risico s objectiever met elkaar te vergelijken, en kan ook worden gebruikt bij de prioritering van verbeteringen in het plan van aanpak. De risico s die zijn omschreven in de SafSec RI&E (SSRIE) zijn als zodanig terug te vinden in de RAM (Risk Assessment Matrix) waarbij gekozen is voor een integrale benadering, waarbij het effect is afgezet tegen de kans en blootstelling van het risico, volgens de methode van Fine & Kinney. Binnen deze matrix wordt een onderscheid gemaakt in vier soorten effecten: Letsel; Materiële schade; Milieu; Reputatie/Imago. De RAM maakt de prioriteit van het betreffende risico binnen het spectrum zichtbaar en geeft een organisatie de mogelijkheid om: gerichter aan te geven welke risico s naar oordeel van de onderneming acceptabel of onacceptabel zijn. (P.F. Claes, 2008) Risico-categorieën Bij het classificeren van de risico's is een hoofdindeling in 18 risicocategorieën aangehouden. De verschillende risico's, zoals omschreven in de Safety & Security Matters Risico-Inventarisatie & -Evaluatie (SSRIE) zijn gerankschikt in aflopende volgorde van de genoemde risico-categorieën. Fine & Kinney risico inventarisatie & -evaluatie methode nader verklaard 1. Machine(s)/Installatie Value 2. (Hand)gereedschap 19 Zeer beperkt risico/aanvaardbaar Pro 0 tot 20 3. Beknelling/verstikking (<19,5% O2) 69 Aandacht vereist Pre 20 tot 70 4. Blootstelling aan stof/metaaldelen 199 Maatregelen vereist Prp 70 tot 200 5. Brand/Explosie 400 Directe verbetering vereist Rep 200 t/m 400 6. Brandwonden 401 Werkzaamheden stoppen/streven naar risico-eliminatie Naz 7. Electriciteit/pneumatisch/hydraulisch 0,1 Bijna niet denkbaar 8. Gevaarlijke stoffen 0,2 Praktisch onmogelijk 9. Hijswerkzaamheden/betreden hijsgebied 0,5 Denkbaar 10. Overig 1 Mogelijk in grensgeval 11. Raken/geraakt met of door voorwerp 3 Ongewoon 12. RSI/Ergonomie/werkhouding 6 Zeer goed mogelijk 13. Straling (röntgen) 10 Te verwachten 14. Tillen/heffen van voorwerpen 0,5 Zeer zelden (<1/jaar) 15. Transport 1 Zelden (1/jaar) 16. Uitglijd & -struikelgevaar 2 Maandelijks 17. Vallen van hoogte (vanaf 2,5m+) 3 Wekelijks 18. Vallende voorwerpen/materialen 6 Dagelijks 10 Voortdurend (continue blootstelling) 1 Letsel zonder verzuim 3 Letsel met verzuim 7 Invaliditeit 15 Eén dode 40 Meerdere doden Voor het evalueren van de risico's is een dubbel gewogen Fine & Kinney methodiek toegepast: het risico voor beheersmaatregelen en het (rest) risico na beheersmaatregelen. > 400 Figuur 2: De Fine & Kinney methode zoals uitgewerkt voor de SafSec RI&E (SSRIE)

KETEN 3 1.2 SafSec RI&E: Uitwerking Risico Inventarisatie & -Evaluatie (RI&E) Risicokwantificering R (Risk/Risico) = P (Probability/Kans) x F (Frequency/Blootstelling) x E (Effect) Risicokwantificering na migitatie zondag 15 mei 2011 Versie: 140511 rev.3 Activiteit Risicobeschrijving Risicoklasse P F E R Beheersmaatregel(en) P F E R Verantwoordelijke Opmerkingen Inspectie van machines i.k.v. naleving machinerichtlijn Vastlopen van de machine/kans op beknelling in draaiende machine(s) 1. Machine(s)/Installatie 3 3 15 135 1 3 15 45 Inspectie van plant components tijdens commissioning/inbedrijfstelling Vrijkomen van stoom/gas/vloeistoffen met kans op brandwonden 1. Machine(s)/Installatie 6 3 15 270 1 3 15 45 Beknelling tussen machinedelen door instorten of vastlopen van apparatuur 1. Machine(s)/Installatie 0,5 6 15 45 Alleen werken aan geisoleerde/veilig gestelde machines met CE-markering en veiligheidsinrichting. 0,2 6 15 18 Aanwezigheid van hoge geluidniveau's (80DBa en hoger) gedurende langere periode of geluidspieken 1. Machine(s)/Installatie 6 6 3 108 Streven naar geluidsdemping bij vastopgestelde apparatuur; Gebruik van gehoorbescherming in de vorm otoplastieke of kappen 6 3 1 18 Gebruik van boormachine voor kleine werkzaamheden Wegglijden boormachine 2. (Hand)gereedschap 6 3 3 54 Controleren op CE-markering; Te gebruiken volgens handleiding; Passende drillbitjes/boorkoppen te gebruiken. 3 3 1 9 Inspecties in besloten ruimte Verstikt raken door gebrek aan zuurstof in ruimte/onwel door overmaat zuurstof 3. Beknelling/verstikking (<19,5% O2) 6 3 15 270 Betreden waar mogelijk vermijden. Bij betreding volgen van besloten ruimte procedure: EX/OX meten, evt. gebruik van ademscherming, mangatwacht. 0,5 3 15 22,5 Optreden als luikwacht/toezichthouder besloten ruimte Mogelijke blootstelling aan gas/vloeistoffen en verstikking 3. Beknelling/verstikking (<19,5% O2) 6 2 15 180 Niet toegestaan; uitsluitend door aangewezen brandwacht. 0,2 0,5 15 1,5 Inspectie van ontgraving(en) 1,5m+ onder maaiveld Struikelgevaar/Secundair: Verstikt raken door gebrek aan zuurstof Inspectie bij slijpwerkzaamheden Stof /vonken in ogen en luchtwegen 4. Blootstelling aan stof/metaaldelen 6 6 3 108 Overige werkzaamheden in kantoor opdrachtgever Aanwezigheid van luchtvervuiling/stof en zand met kans op aandoeningen voor luchtwegen op locatie (/industrie) Uitbreken van brand/explosie door gaslekkage 3. Beknelling/verstikking (<19,5% O2) 3 6 7 126 Zorgen voor harde afzetting/gebruik van relingen bij veilige toegang. 0,5 6 7 21 4. Blootstelling aan stof/metaaldelen 6 6 3 108 5. Brand/Explosie 3 6 40 720 Gebieden vermijden wanneer mogelijk (blootstellingsaanpak); Dragen van PBM's (bril) met aanvullend stofmasker met P-filter indien noodzakelijk (effectsaanpak) Waar mogelijk stofmasker/gelaatsbescherming gebruiken; Luchtkwaliteit buiten en in kantoren monitoren op gevaarlijke concentraties NOx e.d. Installatie van blusmiddelen; Aanwezigheid van branddetectie en preventiemaatregelen; Duidelijke aangeduide en beschikbare vluchtroutes. 6 3 1 18 J. Schouten 3 6 1 18 1 6 15 90 Tevens ook risicoklasse 16 Werken/inspectie in ATEX (EX) gebieden Explosie door vonk of open vuur 5. Brand/Explosie 6 3 40 720 Werken volgens ATEX95/137 richtlijnen: instrinsiek veilige apparatuur/gereedschap gebruiken 0,5 3 40 60 Uit bedrijf laten stellen/vrijgeven van product/stoomleiding voor TALV/LOTO Vrijkomen van stoom/gas/vloeistoffen met kans op brandwonden 5. Brand/Explosie 3 3 40 360 1 3 40 120 Inspectie bij laswerkzaamheden Lasblindheid/oogbeschadiging door blootstelling UV of vonken 6. Brandwonden 6 6 3 108 Gebieden vermijden wanneer mogelijk (blootstellingsaanpak); Dragen van PBM's (bril) met aanvullend UV-filter voor lassers. 3 3 3 27 J. Schouten Tevens risicoklasse 4: Blootstelling aan stof Inspectie in schakelruimtes/schakelkasten Electrocutie/Brandwonden als gevolg van electriciteit 7. Electriciteit/pneumatisch/hydraulisch 6 2 15 180 Schakelruimte alleen betreden bij toestemming en werken volgens schakelinstructie; Schakelen uitsluitend uit te voeren door schakelbevoegde personen/electricien. 1 2 15 30 Toezicht op schakelprocedure bij trafo-huizen voor TALV/LOTO Electrocutie/Brandwonden als gevolg van electriciteit 7. Electriciteit/pneumatisch/hydraulisch 3 3 40 360 1 3 40 120

4 Inspectie of begeleiding GS (Gevaarlijke Stoffen)-transport Blootstelling aan gevaarlijke stoffen tijdens inspectie of begeleiding GS-transport 8. Gevaarlijke stoffen 0,5 2 15 15 PBM's, aanvullend beschermende kleding; Contact met stoffen vermijden 0,5 2 3 3 Inspecties bij hijsgebieden/kraaninspectie Onder last door lopen en geraakt worden door last 9. Hijswerkzaamheden/betreden hijsgebied 6 6 15 540 Buiten hijsafzetting blijven; Afzetting alleen passeren na toestemming rigger/machinist; Niet onder of bij last staan. 1 0,5 15 7,5 J. Schouten Tevens risicoklasse 11 & 18 Verschillende risico's: struikelgevaar/beknelling etc. 10. Overig 3 6 7 126 Opletzaam en uitgerust zijn; Dragen van PBM's; Bij twijfel over veiligheid situatie navragen bij uitvoerder/verantwoordelijke supervisor. 1 6 3 18 J. Schouten Risico varieert met incl. klasse 1 t/m 18 Inzet als BHV-er (Bedrijfshulpverlener) Inzet bij ongeval: blootstelling aan brand/explosies of slachtoffers 10. Overig 6 2 15 180 Uitsluitend ontruimen/optreden bij beginnende brand/ondersteuning door on-site Medic. 1 2 15 30 Risico varieert met incl. klasse 1 t/m 18 Werkdruk/Verhoogde stressniveau's 10. Overig 10 3 3 90 Werken volgens procedures; Afstemmen met collega's en een heldere werkverdeling met schriftelijke afspraken 3 3 3 27 Team Beeldschermwerk (PC) in kantoor, meer dan twee uur aaneengeschakeld Pijn in ogen door beeldscherm/onjuiste zithouding/rsi 12. RSI/Ergonomie/werkhouding 10 6 3 180 Iedere twee uur, min. Vijftien minuten pauzeren; afwisselen met buitenwerkzaamheden; Scherm of juist hoogte. 0,5 6 3 9 Bureauwerkzaamheden Snijgevaar aan scherpe randen/ vallen van heet water 12. RSI/Ergonomie/werkhouding 6 6 1 36 Voor heet water uitsluitend metalen thermoskannen gebruiken; scherpe randen van bureaus/tafels afdekken met beschermranden. 3 6 1 18 Inspectie tijdens röntgenwerkzaamheden/straling Blootstelling aan (ioniserende) straling 13. Straling (röntgen) 3 2 15 90 Buiten afzetting blijven; aanwezigheid beperken en evt. medisch onderzoek laten verrichten bij kans op blootstelling aan straling. 0,5 0,5 15 3,75 J. Schouten Tillen van dossierdozen/kantoormaterialen Vertillen/rugletsel 14. Tillen/heffen van voorwerpen 6 6 1 36 Door knieën buigen; Bij twijfel hulpmiddelen gebruiken (dossierwagen/trolley) 0,5 6 1 3 Opruimen van bouwmaterialen tijdens inspectierondes Vertillen/rugletsel 14. Tillen/heffen van voorwerpen 10 6 3 180 Door knieën buigen; Bij twijfel hulpmiddelen gebruiken (heftruck/pompwagen) Pro 0,5 6 1 3 Optreden als banksmen/supervisor bij coördinatie van zwaar transport Verkeersregelaar/begeleider tijdens incidenten Aanrijdgevaar door (achteruit)rijdend transport Aanrijdgevaar door (achteruit)rijdend hulpmaterieel 15. Transport 6 3 7 126 15. Transport 3 2 15 90 Zichtbaarheid vergroten door HI-VIS kleding, gebruik van audio-visuele signalen (fluitje, zaklamp met verkeersregelaar cone); Buiten draaicirkel blijven. Zichtbaarheid vergroten door HI-VIS kleding, gebruik van audio-visuele signalen (fluitje, zaklamp met verkeersregelaar cone); Buiten draaicirkel blijven 3 3 7 63 3 2 7 42 Tevens risicoklasse 11: Raken/Geraakt worden door Aanrijdgevaar Inspectie van ontgraving(en) maaiveld tot 1,5m diep Struikelgevaar/Secundair: Verstikt raken door gebrek aan zuurstof 16. Uitglijd & -struikelgevaar 3 6 7 126 Zorgen voor harde afzetting/gebruik van relingen bij veilige toegang. 0,5 6 7 21 Struikelgevaar door losliggende kabels/materialen 16. Uitglijd & -struikelgevaar 6 6 3 108 Opletzaam en uitgerust zijn; Dragen van PBM's; Bij twijfel over veiligheid situatie navragen bij uitvoerder/verantwoordelijke 3 6 3 54 J. Schouten Inspecties op hoogte Vallen van hoogte, bij ontbreken van relingen of stappen in rooster/vloeropening 17. Vallen van hoogte (vanaf 2,5m+) 6 3 15 270 Waar mogelijk eerst collectieve maatregelen (hekwerk e.d.) treffen; Gebruik van valbeveiliging, lanyard met dubbele haak, aangelijnd werken. 0,5 3 15 22,5 Betreden van steigers Vallen van hoogte, bij ontbreken van relingen of stappen in rooster/vloeropening 17. Vallen van hoogte (vanaf 2,5m+) 6 3 15 270 Uitsluitende gekeurde steigers met scaff tag betreden; Gebruik van valbeveiliging, lanyard met dubbele haak, aangelijnd werken. 1 3 15 45 J. Schouten Tevens risicoklasse 18: Vallende voorwerpen/materialen Betreden van Alimak/Hefsteiger Inspectie van ontgraving(en) op maaiveld hoogte (bij ontgraving dieper dan 1,5m) Inspectie in omgeving van steiger(s) met kans op vallende voorwerpen Vallen van hoogte, bij ontbreken van relingen of stappen in rooster/vloeropening Vallen in ontgraving/vallen van hoogte bij steiger in diepe werkput/vallenin ontgraving door gebrek aan afzetting Vallen van steigerpijpen, koppelstukken, materiaal of gereedschap 17. Vallen van hoogte (vanaf 2,5m+) 6 2 15 180 17. Vallen van hoogte (vanaf 2,5m+) 3 6 7 126 18. Vallende voorwerpen/materialen 6 6 7 252 Opstellings- en ingebruikkeuring opvragen; Streven naar collectieve maatregelen (hekwerk e.d.) Gebruik van valbeveiliging, lanyard met dubbele haak, aangelijnd werken. Zorgen voor harde afzetting/gebruik van relingen bij veilige toegang/gebruik van valbeveiliging, lanyard met dubbele haak, aangelijnd werken. Steigers controleren op schutplaten/toe boards; Toezien op housekeeping op steigers; Aangelijnd gereedschap te gebruiken; Zonodig veiligheidszone instellen (veiligheidszone niet te betreden: blootstellingsaanpak) 1 2 15 30 J. Schouten 0,5 6 7 21 6 3 7 126 Tevens risicoklasse 18: Vallende voorwerpen/materialen

5 1.3 SafSec Risk Assessment Matrix (RAM) De risicomatrix is een hulpmiddel om de verschillende risico s objectiever met elkaar te vergelijken, en kan ook worden gebruikt bij de prioritering van verbeteringen in het plan van aanpak. 1 De risico s die zijn omschreven in de SafSec RI&E zijn als zodanig terug te vinden in de RAM (Risk Assessment Matrix, fig. 4), waarbij gekozen is voor een integrale benadering, het effect is afgezet tegen de kans en blootstelling van het risico, volgens de methode van Fine & Kinney: 2 R (Risico/Risk) = P (Probability) x F (Frequency) x E (Effect) Binnen deze matrix wordt een onderscheid gemaakt in vier soorten effecten: Letsel; Materiële schade; Milieu; Reputatie/Imago. De RAM maakt de prioriteit van het betreffende risico binnen het spectrum zichtbaar en geeft een organisatie de mogelijkheid om: gerichter aan te geven welke risico s naar oordeel van de onderneming acceptabel of onacceptabel zijn. (P.F. Claes, 2008) Links, Figuur 3: De SafSec RAM Figuur 4: Legenda bijhorend bij de SafSec RAM Legenda kleurcodes (met max. waarde) 1 19 Zeer beperkt risico/aanvaardbaar 2 69 Aandacht vereist 3 199 Maatregelen vereist 4 400 Directe verbetering vereist 5 > 400 Werkzaamheden stoppen/streven naar risico-eliminatie M Beperkt risico, dode(n) niet aanvaardbaar (klasse 2) Registratie/Proactie Proactie/Preventie Proactie/Preventie/Eliminatie Proactie/Preventief/Eliminatie Eliminatie Proactie/Preventief/Eliminatie Veiligheidsketen (Integrale benadering vanuit de PDCA Deming circle) Proactie Preventie Preparatie Repressie Nazorg 1 Bron: Arbopraktijkgids 2011 editie 2011, Kluwer, pag 477, 478 en 479 2 Bron: Risicomanagement, door C.F. Claes, 4 e druk 2008 Wolters Noordhoff, pag. 140 & 141

2011 Dit document is een publicatie van Safety & Security Matters Consultancy. De auteur houdt zich eigendom van het document voor, zoals omschreven in de Nederlandse auteurswet. Het auteursrecht is het uitsluitend recht van den maker van een werk van letterkunde, wetenschap of kunst, of van diens rechtverkrijgenden, om dit openbaar te maken en te verveelvoudigen, behoudens de beperkingen, bij de wet gesteld. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt, op welke wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van Safety & Security Matters Consultancy. Meer informatie is te vinden via www.safsec.nl