Luchtkwaliteit Nieuwegein 2009 datum 24 februari 2011 status definitief opdrachtgever Gemeente Nieuwegein Contactpersoon: de heer Willie van Dam uw referentie 2011/322 opdrachtnemer dbvision Groenmarktstraat 39 3521 AV Utrecht Tel: 030 2970391 E-mail: info@dbvision.nl Website: www.dbvision.nl onze referentie GEM062-01-02sb onderzoek door Sander Buitelaar, Koen Lammerts van Bueren en Tom van Tilburg autorisatie Sander Buitelaar auteur Koen Lammerts van Bueren referent 2011 dbvision Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze dan ook, zonder voorafgaande toestemming van dbvision. Indien dit rapport in opdracht werd uitgegeven, wordt voor de rechten en verplichtingen van de opdrachtgever en opdrachtnemer verwezen naar de RVOI 2001 (artikel 17), dan wel de desbetreffende terzake tussen de partijen gesloten overeenkomst. Het ter inzage geven van deze dbvision uitgave aan direct belanghebbenden is toegestaan.
Samenvatting Dit rapport doet verslag van de luchtkwaliteit van 2009 binnen de gemeente Nieuwegein. De concentraties zijn berekend en beoordeeld aan de hand van de grenswaarden uit de Wet milieubeheer. Hierbij zijn de luchtverontreinigende stoffen stikstofdioxide (NO 2 ) en fijn stof (PM 10 ) beschouwd. De luchtkwaliteitcontouren van deze stoffen zijn ook te bekijken via www.nieuwegein.nl/luchtkaart. De gemeente Nieuwegein ligt in een stedelijk gebied. De concentraties worden mede bepaald door de A2, A12 en de A27. Andere belangrijke bronnen zijn de drukkere gemeentelijke wegen. Uit het onderzoek blijkt dat de concentraties NO 2 en PM 10 in 2009 en 2008 ongeveer gelijk waren. In de navolgende tekst wordt nader ingegaan op de onderzoeksresultaten per luchtverontreinigende stof. NO 2 - De jaargemiddelde concentratie NO 2 voldeed in 2009 nog niet op alle beoordelingslocaties aan de grenswaarde van 40 µg/m 3 die vanaf 1 januari 2015 geldt. - Op 1,1 km2 (4%) van het grondoppervlak was de jaargemiddelde concentratie NO 2 hoger dan 40 µg/m 3. Binnen dit oppervlak liggen ongeveer vijf gevoelige bestemmingen. De gevoelige bestemmingen zijn allemaal woningen. Geschat wordt dat 10 tot 20 inwoners zijn blootgesteld aan een jaargemiddelde concentratie NO 2 hoger dan 40 µg/m 3. De betreffende woningen liggen nabij knooppunt Oudenrijn en langs de Noordstedeweg. - De uurgemiddelde concentraties NO 2 voldeden in 2009 overal aan de grenswaarde die vanaf 1 januari 2015 geldt. PM 10 De jaargemiddelde en 24-uurgemiddelde concentraties PM 10 voldeden in 2009 op alle beoordelingslocaties aan de grenswaarden die vanaf 11 juni 2011 gelden. Andere stoffen De concentraties van de andere luchtverontreinigende stoffen, die in de Wet milieubeheer genoemd zijn, zijn de afgelopen 30 jaar zo sterk gereduceerd dat deze concentraties ruimschoots onder de grenswaarden blijven. Dit volgt ook uit voorgaande jaarlijkse monitorrapportages van de gemeente Nieuwegein. De concentraties van andere stoffen dan NO 2 en PM 10 zijn daarom niet berekend. GEM062-01-02sb 2 /26
Inhoudsopgave 1 Inleiding 4 2 Gebruikte gegevens 5 2.1 Algemene informatie over de gemeente 5 2.2 Rekenmodel, invoergegevens en andere uitgangspunten 5 3 Bronnen van luchtverontreiniging en onderzochte locaties 6 3.1 Onderzochte locaties 6 3.2 Bronnen van luchtverontreiniging 6 4 Resultaten en beoordeling 8 4.1 Stikstofdioxide 8 4.1.1 Jaargemiddelde concentratie NO 2 9 4.1.2 Uurgemiddelde concentraties NO 2 14 4.2 Fijn stof 14 4.2.1 Jaargemiddelde concentratie PM 10 14 4.2.2 24-uurgemiddelde concentraties PM 10 14 Bijlage 1: Invoergegevens 17 Bijlage 2: Achtergrondconcentraties 23 Bijlage 3: Grenswaarden, correlatie tussen jaargemiddelde en piekconcentraties en toepasbaarheidsbeginsel 25 GEM062-01-02sb 3 /26
1 Inleiding In dit rapport wordt de luchtkwaliteit van de gemeente Nieuwegein beschreven voor het jaar 2009. De luchtkwaliteit is voor het gehele grondgebied van de gemeente onderzocht. De luchtkwaliteit is beoordeeld aan de hand van de grenswaarden voor stikstofdioxide (NO 2 ) en fijn stof (PM 10 ). De concentraties van de andere luchtverontreinigende stoffen, die in de Wet milieubeheer genoemd zijn, zijn de afgelopen 30 jaar zo sterk gereduceerd dat deze concentraties ruimschoots onder de grenswaarden blijven. De concentraties van andere stoffen dan NO 2 en PM 10 zijn daarom niet in beeld gebracht. Luchtverontreiniging veroorzaakt gezondheidsschade bij mensen en dieren, maar ook schade aan planten. PM 10 veroorzaakt gezondheidsklachten en versterkt hooikoorts, allergische en astmatische problemen. NO 2 wordt voornamelijk gezien als een signaalstof. Verhoogde concentraties NO 2 duiden meestal ook op verhoogde concentraties van andere luchtverontreinigende stoffen. In de provincie Utrecht zijn het wegverkeer, de huishoudens en de scheepvaart de voornaamste bronnen van stikstofoxiden (NO x ). PM 10 is afkomstig van diverse bronnen, onder andere het wegverkeer, de landbouw, de huishoudens, de scheepvaart, het buitenland en natuurlijke bronnen (zeezout en bodemstof). Concentraties NO 2 en PM 10 kunnen significant worden beïnvloed door de weersomstandigheden, lokale emissies en plaatselijke omstandigheden, die de verspreiding in de atmosfeer belemmeren. GEM062-01-02sb 4 /26
2 Gebruikte gegevens 2.1 Algemene informatie over de gemeente In de gemeente woonden in 2009 ruim 61.000 inwoners verdeeld over globaal 15 wijken, daarnaast zijn er drie grote industrieterreinen (zonder emissierelevante bedrijven). De algemene gegevens van de gemeente en haar omgeving zijn in tabel 1 opgenomen. Tabel 1: Gegevens gemeente Nieuwegein 2009 Aantal inwoners 61.023 Aantal woningen 26.567 Gemiddeld aantal inwoners per woning 2,3 Grondoppervlak 25,7 km 2 Bebouwd oppervlak 3,0 km 2 waarvan 1,5 km 2 met een woonfunctie en 1,0 km 2 met een kantoor- of industriefunctie Soort omgeving Stedelijk gebied 2.2 Rekenmodel, invoergegevens en andere uitgangspunten Bij het berekenen van de luchtkwaliteit zijn het model, de invoergegevens en uitgangspunten volgens tabel 2 gehanteerd. Tabel 2: Rekenmodel, invoergegevens en andere uitgangspunten Verspreidingsmodel voor berekening NSL-rekentool (versie van 18 februari 2011) concentraties Verkeersgegevens en omgevingskenmerken Data voor zichtjaar 2009, zoals opgenomen in de van de wegen Monitoringstool 2010. Waar nodig zijn deze data gecorrigeerd (zie bijlage 1) Achtergrondconcentraties Data voor zichtjaar 2009, zoals opgenomen in de Monitoringstool 2010 (zie bijlage 2) Relatie tussen jaargemiddelde en piekconcentraties Zie bijlage 3 Zeezoutaftrek Conform de Regeling beoordeling luchtkwaliteit 2007: 4 µg/m 3 voor de jaargemiddelde concentratie PM 10 6 dagen voor het aantal maal per kalenderjaar dat de 24- uurgemiddelde concentratie PM 10 hoger is dan 50 µg/m 3 GEM062-01-02sb 5 /26
3 Bronnen van luchtverontreiniging en onderzochte locaties 3.1 Onderzochte locaties De luchtkwaliteit is voor het gehele grondgebied van de gemeente Nieuwegein in beeld gebracht. De luchtkwaliteiteisen van de Wet milieubeheer dienen ter bescherming van de gezondheid van de mens en het milieu. De luchtkwaliteiteisen gelden overal in de buitenlucht, behalve op werkplekken (kantoren en bedrijven). Conform de Regeling beoordeling luchtkwaliteit 2007 moeten de concentraties NO 2 en PM 10 in principe beoordeeld worden vanaf 10 m buiten de wegverharding. Als bebouwing echter, gemiddeld over een weglengte van 100 m, dichter bij de wegrand staat, geldt deze (gemiddelde) afstand als beoordelingsafstand. Tevens mag bij de beoordeling rekening gehouden worden met het toepasbaarheidsbeginsel. Het toepasbaarheidsbeginsel is nader toegelicht in bijlage 3. 3.2 Bronnen van luchtverontreiniging De belangrijkste luchtverontreinigende wegen voor de gemeente zijn de A2, A12, A27 en de drukkere gemeentelijke wegen. De onderzochte wegen zijn weergegeven in figuur 1. De emissies van de vaarwegen en de rustigere verkeerswegen (met een lage etmaal- en vrachtintensiteit) zijn niet meegenomen in het onderzoek, omdat deze bronnen niet emissierelevant zijn. Dit volgt uit voorgaande monitorrapportages. GEM062-01-02sb 6 /26
Figuur 1: Onderzochte wegen GEM062-01-02sb 7 /26
4 Resultaten en beoordeling In dit hoofdstuk staan overzichten van de opgetreden concentraties NO 2 en PM 10 in 2009. Deze concentraties zijn vergeleken met de grenswaarden van de Wet milieubeheer. Het betreft grenswaarden die nog niet van kracht zijn. Deze grenswaarden zijn nader beschreven in bijlage 3. Voor NO 2 gelden de grenswaarden vanaf 1 januari 2015 en voor PM 10 vanaf 11 juni 2011. Op locaties waar de concentratie in 2009 hoger was dan een grenswaarde is daardoor in juridische zin geen sprake van een overschrijding van de grenswaarde. De luchtkwaliteitcontouren voor NO 2 en PM 10 zijn berekend. De contouren visualiseren kwaliteitsniveaus van een gelijke luchtkwaliteit. De basis van de luchtkwaliteitcontouren wordt gevormd door de achtergrondconcentraties die voor dubbeltelling zijn gecorrigeerd (met andere woorden: de achtergrondconcentraties zonder de concentratiebijdragen van de rijkswegen). Vervolgens zijn deze achtergrondconcentraties vermeerderd met de concentratiebijdragen van alle onderzochte bronnen. De contouren betreffen dus de cumulatieve luchtkwaliteit vanwege de rijkswegen, provinciale wegen, gemeentelijke wegen en de achtergrondconcentratie. Bij het maken van de contouren is rekening gehouden met de invloed van ozon op de vorming van NO 2. De luchtkwaliteitcontouren van NO 2 en PM 10 zijn ook te bekijken via www.nieuwegein.nl/luchtkaart. 4.1 Stikstofdioxide Tabel 3 geeft de samenvatting van de luchtverontreiniging door NO 2 in 2009. De luchtkwaliteit is hierbij beoordeeld aan de hand van de grenswaarden die vanaf 1 januari 2015 gelden. In deze tabel is ook een vergelijking met de situatie van 2008 gegeven (tussen haakjes). Tabel 3: Samenvatting luchtverontreiniging NO 2 in 2009, vergeleken met 2008 (tussen haakjes) Grenswaarde die vanaf 1 januari 2015 geldt Grondoppervlak * Gevoelige gebouwen** Jaargemiddelde concentratie 1,1 km 2 (0,9) ± 5 woningen (± 50) Uurgemiddelde concentratie 0,0 km 2 (0,0) 0 woningen (0) * Het grondoppervlak waar de concentratie hoger is dan de grenswaarde. Het grondoppervlak is inclusief wegverhardingen. ** Het aantal gevoelige gebouwen waar de concentratie bij de gevel hoger is dan de grenswaarde. Gevoelige gebouwen zijn gebouwen met een cel-, gezondheidszorg-, onderwijs- of woonfunctie. GEM062-01-02sb 8 /26
4.1.1 Jaargemiddelde concentratie NO 2 De contouren van de jaargemiddelde concentratie NO 2 in 2009 zijn weergegeven in figuur 2. In dit figuur is ook de concentratie boven de wegverharding gegeven. Conform de Regeling beoordeling luchtkwaliteit 2007 moet de concentratie in principe beoordeeld worden vanaf 10 m buiten de wegverharding. Als bebouwing echter, gemiddeld over een weglengte van 100 m, dichter bij de wegrand staat, geldt deze (gemiddelde) afstand als beoordelingsafstand. Tevens mag bij de beoordeling rekening gehouden worden met het toepasbaarheidsbeginsel. Het toepasbaarheidsbeginsel is nader toegelicht in bijlage 3. De confrontatie van de contouren met de gevoelige bebouwing is in figuur 3 weergegeven. Uit het onderzoek blijkt dat de concentraties NO 2 in 2009 en 2008 ongeveer gelijk waren. Langs de rijkswegen waren de concentraties iets hoger, langs de gemeentelijke wegen meestal iets lager. Het aantal gevoelige gebouwen waar de jaargemiddelde concentratie NO 2 bij de gevel hoger was dan 40 µg/m 3 is in 2009 afgenomen ten opzichte van 2008. Deze afname is het gevolg van een lichte daling van de concentraties langs de Batauweg. De jaargemiddelde concentratie NO 2 bedroeg in 2009 maximaal 43 µg/m 3 bij de gevoelige gebouwen. Jaargemiddelde concentraties NO 2 hoger dan 40 µg/m 3 zijn bij ongeveer vijf gevoelige gebouwen opgetreden. Al deze gebouwen betreffen woningen. Hierdoor zijn 10 tot 20 inwoners zijn blootgesteld aan een jaargemiddelde concentratie NO 2 hoger dan 40 µg/m 3. De ligging van deze woningen is verduidelijkt in figuur 3 t/m figuur 5. Vier woningen liggen nabij knooppunt Oudenrijn en één woning ligt langs de Noordstedeweg. Langs de volgende wegen zijn buiten de wegverharding concentraties hoger dan 40 µg/m 3 vastgesteld. Langs de meeste van deze wegen reikt de contour van 40 µg/m 3 echter niet tot de gevoelige bebouwing. - A2; - A12; - A27; - A.C. Verhoefweg; - Batauweg; - Binnenwal; - Galecopperlaan; - s Gravenhoutseweg; - Houtenseweg; - Laagravenseweg; - Noordstedeweg; - Plettenburgerbaan; - Ravenswade; - Sluyterslaan; - Structuurbaan; - Weg naar de Poort; - Wijkerslootweg; - Zuidstedeweg. GEM062-01-02sb 9 /26
Figuur 2: Jaargemiddelde concentratie NO 2 GEM062-01-02sb 10 /26
Figuur 3: Jaargemiddelde concentratie NO 2 bij gevoelige bebouwing GEM062-01-02sb 11 /26
Figuur 4: Jaargemiddelde concentratie NO 2 bij gevoelige bebouwing, ingezoomd op omgeving bij knooppunt Oudenrijn GEM062-01-02sb 12 /26
Figuur 5: Jaargemiddelde concentratie NO 2 bij gevoelige bebouwing, ingezoomd op omgeving bij Noordstedeweg GEM062-01-02sb 13 /26
4.1.2 Uurgemiddelde concentraties NO 2 Voor NO 2 geldt dat de luchtkwaliteitseisen strenger zijn voor de jaargemiddelde concentratie dan voor de uurgemiddelde concentraties (zie bijlage 3). Uit de berekeningen volgt dat de uurgemiddelde concentraties NO 2 van 2009 overal in Nieuwegein voldeden aan de grenswaarde die vanaf 1 januari 2015 geldt. In voorgaande jaren was dit ook het geval. 4.2 Fijn stof Tabel 4 geeft de samenvatting van de luchtverontreiniging door PM 10 in 2009. De luchtkwaliteit is hierbij beoordeeld aan de hand van de grenswaarden die vanaf 11 juni 2011 gelden. In deze tabel is ook een vergelijking met de situatie van 2008 gegeven (tussen haakjes). Tabel 4: Samenvatting luchtverontreiniging PM 10 in 2009, vergeleken met 2008 (tussen haakjes) Grenswaarde die vanaf 11 juni 2011geldt Grondoppervlak * Gevoelige gebouwen** Jaargemiddelde concentratie 0,0 km 2 (0,0) 0 woningen (0) Uurgemiddelde concentratie 0,0 km 2 (0,1) 0 woningen (0) * Het grondoppervlak waar de concentratie hoger is dan de grenswaarde. Het grondoppervlak is inclusief wegverhardingen. ** Het aantal gevoelige gebouwen waar de concentratie bij de gevel hoger is dan de grenswaarde. Gevoelige gebouwen zijn gebouwen met een cel-, gezondheidszorg-, onderwijs- of woonfunctie. 4.2.1 Jaargemiddelde concentratie PM 10 Voor PM 10 geldt dat de luchtkwaliteitseisen strenger zijn voor de 24-uurgemiddelde concentraties dan voor de jaargemiddelde concentratie (zie bijlage 3). Uit de berekeningen volgt dat de jaargemiddelde concentratie van 2009 overal in Nieuwegein voldeed aan de grenswaarde die vanaf 11 juni 2011 geldt. In 2007 en 2008 was dit ook al het geval. 4.2.2 24-uurgemiddelde concentraties PM 10 Voor PM 10 wordt de grenswaarde voor de piekconcentraties overschreden bij een jaargemiddelde concentratie PM 10 hoger dan 32,6 µg/m 3 (zie bijlage 3). De contouren van de jaargemiddelde concentratie PM 10 in 2009 zijn weergegeven in figuur 6. In dit figuur is ook de concentratie boven de wegverharding gegeven. Conform de Regeling beoordeling luchtkwaliteit 2007 moet de concentratie in principe beoordeeld worden vanaf 10 m buiten de wegverharding. Als bebouwing echter, gemiddeld over een weglengte van 100 m, dichter bij de wegrand staat, geldt deze (gemiddelde) afstand als beoordelingsafstand. Tevens mag bij de beoordeling rekening gehouden worden met het toepasbaarheidsbeginsel. Het toepasbaarheidsbeginsel is nader toegelicht in bijlage 3. De confrontatie van de contouren met de gevoelige bebouwing is in figuur 7 weergegeven. Net als in 2008 werd in 2009 de grenswaarde voor de 24-uurgemiddelde concentraties PM 10 niet overschreden op de beoordelingslocaties. De hoogste concentraties PM 10 zijn berekend langs de Weg naar de Poort. GEM062-01-02sb 14 /26
Figuur 6: Jaargemiddelde concentratie PM 10 GEM062-01-02sb 15 /26
Figuur 7: Jaargemiddelde concentratie PM 10 bij woningen en andere gevoelige bebouwing GEM062-01-02sb 16 /26
Bijlage 1: Invoergegevens De onderzochte bronnen zijn weergegeven in figuur 1 op pagina 7. Het betreft de rijkswegen en de drukkere lokale wegen. dbvision heeft voor deze wegen gridberekeningen uitgevoerd. De invoergegevens betreffen in totaal ruim 2200 segmenten. Dit aantal segmenten is zeer groot. Daarom zijn de invoergegevens niet per segment in deze rapportage gespecificeerd. Voor de gebruikte invoergegevens wordt verwezen naar de afbeeldingen in deze bijlage en het digitale bestand van de invoergegevens dat in bezit is van de gemeente Nieuwegein. De gehanteerde invoergegevens zijn meestal gelijk aan de invoergegevens van de Monitoringstool 2010. Voor enkele segmenten zijn in overleg met de gemeente kleine correcties doorgevoerd. Deze correcties zijn in het hiervoor genoemde digitale bestand terug te vinden. GEM062-01-02sb 17 /26
Figuur 8: Etmaalintensiteiten 2009 GEM062-01-02sb 18 /26
Figuur 9: Wegtypen 2009 GEM062-01-02sb 19 /26
Figuur 10: Snelheidstypering 2009 GEM062-01-02sb 20 /26
Figuur 11: Bomenfactor 2009 GEM062-01-02sb 21 /26
Figuur 12: Percentage stagnerend verkeer 2009 GEM062-01-02sb 22 /26
Bijlage 2: Achtergrondconcentraties Figuur 13: Voor dubbeltelling gecorrigeerde achtergrondconcentraties NO 2 van 2009 (zonder concentratiebijdragen van de rijkswegen) GEM062-01-02sb 23 /26
Figuur 14: Voor dubbeltelling gecorrigeerde achtergrondconcentraties PM 10 van 2009 (zonder concentratiebijdragen van de rijkswegen) GEM062-01-02sb 24 /26
Bijlage 3: Grenswaarden, correlatie tussen jaargemiddelde en piekconcentraties en toepasbaarheidsbeginsel Toepasbaarheidsbeginsel In Europees verband zijn eisen voor de luchtkwaliteit vastgesteld in de vorm van grenswaarden. Deze grenswaarden zijn geïmplementeerd in de Wet milieubeheer. In principe gelden de grenswaarden overal in de buitenlucht. Het toepasbaarheidsbeginsel is daarbij ook van toepassing. Het toepasbaarheidsbeginsel is uitgewerkt in artikel 5.19 lid 2 van de Wet milieubeheer. Op grond hiervan hoeft de luchtkwaliteit niet beoordeeld te worden op: - locaties die zich bevinden in gebieden waartoe leden van het publiek geen toegang hebben en waar geen vaste bewoning is, en/of; - terreinen waarop een of meer inrichtingen zijn gelegen, waar bepalingen betreffende gezondheid en veiligheid op arbeidsplaatsen van toepassing zijn, en/of; - de rijbaan van wegen en de middenberm van wegen, tenzij voetgangers normaliter toegang tot de middenberm hebben. Grenswaarden In bijlage 2 van de Wet milieubeheer staan grenswaarden voor verschillende stoffen. Voor NO 2 en PM 10 zijn de grenswaarden in tabel 5 samengevat. De grenswaarden voor jaargemiddelde concentraties dienen ter bescherming van de gezondheid op de lange termijn. De grenswaarden voor de piekconcentraties zijn in het bijzonder bedoeld om acute gezondheidsklachten te voorkomen. Tabel 5: Grenswaarden 1 2 3 4 Stof Jaargemiddelde concentratie [µg/m 3 ] Grenswaarde Piekconcentraties [µg/m 3 ] Opmerking Stikstofdioxide (NO 2) 40 200 1 Geldt vanaf 1 januari 2015 3 Fijn stof (PM10) 40 50 2 Geldt vanaf 11 juni 2011 4 Uurgemiddelde concentratie; deze mag maximaal 18 keer per jaar overschreden worden 24-uurgemiddelde concentratie; deze mag maximaal 35 keer per jaar overschreden worden De Europese commissie heeft derogatie verleend tot 1 januari 2015 (met uitzondering van de agglomeratie Heerlen/Kerkrade waarvoor de derogatie geldt tot 2013). Tot 1 januari 2015 geldt een grenswaarde van 60 µg/m3 voor de jaargemiddelde concentratie NO 2 en een grenswaarde van 300 µg/m3 voor de uurgemiddelde concentratie NO 2. De Europese commissie heeft derogatie verleend tot 11 juni 2011. Tot 11 juni 2011 geldt een grenswaarde van 48 µg/m3 voor de jaargemiddelde concentratie PM 10 en een grenswaarde van 75 µg/m3 voor de 24- uurgemiddelde concentratie PM 10. GEM062-01-02sb 25 /26
Correlatie tussen jaargemiddelde en piekconcentraties Bij de beoordeling van de concentraties NO 2 is de grenswaarde voor de jaargemiddelde concentratie maatgevend. Dat betekent dat als de jaargemiddelde concentratie NO 2 aan de grenswaarde voldoet, de piekconcentraties automatisch ook aan desbetreffende grenswaarde voldoen. Bij de beoordeling van de concentraties PM 10 geldt het omgekeerde. Bij de beoordeling van de concentraties PM 10 is de grenswaarde voor de piekconcentraties dus maatgevend. De correlaties tussen de jaargemiddelde concentraties en piekconcentraties zijn vastgelegd in de Regeling beoordeling luchtkwaliteit 2007. Voor PM 10 volgt hieruit dat de grenswaarde voor de piekconcentraties overschreden wordt bij een jaargemiddelde concentratie PM 10 hoger dan 32,6 µg/m 3. De grenswaarde voor de uurgemiddelde NO 2 wordt overschreden bij een jaargemiddelde concentratie NO 2 van 82,2 µg/m 3 of hoger. GEM062-01-02sb 26 /26