Geïntegreerde Navigatie



Vergelijkbare documenten
GPS: een overzicht. techniek, methoden en toepassingen. Jeroen Zomerdijk LNR Globalcom 19 maart 2002 Hogeschool van Utrecht Opleiding Geodesie

Plaatsbepaling met Global Navigation Satellite Systems GNSS Basisbeginselen

Draadloze sensoren in machines en productielijnen

GPS. Minimum constellatie van 24 Amerikaanse

Draadloze sensornetwerken in productiebesturing en procesbewaking

AIS Netwerk van de Nederlandse Kustwacht

Van Primaire radar tot ADS-B Van Primaire radar tot ADS-B

State Space Modellering binnen een RTK netwerk

Galileo: Waar staan we?

Data Vision. Your partner in Vision Solutions

Van ruwe laserdata naar geo-informatie

GPS. Global Positioning system

Bluetooth Carkit voor VW Crafter met RNS-5001/RCD4001/RNS4001. Art. Nr: BT-VW-5001

Navigation Warfare. ontzeggen

Veiligheid op de Werkvloer Situation Awareness December Welkom. Kom verder. Saxion.

Digitaal paraferen. René Monshouwer (Radboudumc) en Mark Luesink (ARTI) Mosaiq usermeeting, 16 mei 2014

NEDERLAND IN BEWEGING - Aardobservatie, NAP, bodemdaling - Prof.dr.ir. P.J.G. Teunissen DEOS TU Delft en NCG-KNAW

Europese GNSS programma s. Wim Ploeg

Specificatielijst CT06

Ontwerp van een inspectierobot voor trace en kwaliteitsbepaling van kleine leidingen

FMCW radar Een radar revolutie?

Sleutelfactoren in het specificatietraject

Explorer R4 Rivier Radar

TECHNIEKEN VOOR BAGGERVOLUMEBEPALINGEN STAND VAN ZAKEN THEMADAG BAGGERNET 15 JANUARI 2015

Data & inwintechnieken

Welkom op onze Scan-workshop. Trimble Optical and Imaging

Innovatieve Instandhouding

GPS. Global Positioning System, werking en toepassingen. Maarten Mennes Mei 2006.

Diver Telemetrie. Draadloze grondwater- en oppervlaktewaterdata transmissie

Opvallend genoeg? AIS!

Slim kijken naar Dijken

VAART. Zodra er snelheid en beweging is, weet de GPS welke kant uw boot uitgaat en kan dit aangeven op het display

Fred Dijkstra (System Architect)

Ingenieursbureau voor landmeten, fotogrammetrie en remote sensing. Bedrijfspresentatie

Botlek Studiegroep - Machine vision in de praktijk. ing. Simon Mingaars Consultant Pliant BV

A.I.S. RADAR ONTVANGER GEBRUIKERS HANDLEIDING

Radio & Security. Complete Security BVBA. Niet alle 868 MHZ alarmsystemen zijn gelijkwaardig!

Werkstuk ANW GPS 6,5. Historie. Werkstuk door een scholier 2145 woorden 31 maart keer beoordeeld

Installatie-/Gebruikershandleiding. FluoMini Chlorofyl Fluorescentie.

EERSTE RESULTATEN VAN DE OPPERVLAKTEMETINGEN IN HET GETIJDENGEBIED VAN RAVERSIJDE (JUNI-JULI 2013)

DJI Phantom 4 RTK specificaties

Actie Folder. Actie prijs 750,=

Informatie over Lenzen

Het blijkt dat dit eigenlijk alleen lukt met de exponentiële methode.

Productbrochure. Leitz Reference Xe. Coördinatenmeetmachine

Met GPS Europa in. Lange routes fietsen met GPS. bert bohlander. [Adri van Kan]

Wachten op een betere plaats

Presentatie betreffende de ervaringen met WSPR door PA3EDR een vervolg op de presentatie van Dick PA4VHF

detection b VeiLigHeid is niet optioneel!

Lichtmeting aan LED verlichting

WATERSTAND DATALOGGERS

LOUD AND CLEAR, ALWAYS VOICE COMMUNICATION SYSTEM

Renault USB/SD interface 8-pins wisselaar aansluiting

Wat is een robot? Artificiële Intelligentie 1. Robots. Soorten robots. Sensoren. Afstandsensoren. Beeldvorming. Hoofdstuk 25 uit Russell & Norvig

De Trimble MX9 De nieuwste generatie mobile mapping systemen

EWMA Control Charts in Statistical Process Monitoring I.M. Zwetsloot

Kansverwachtingen voor (extreme) neerslag

REACH. Meetgegevens zijn nuttig onder REACH

Wireless sensors. in veiligheidssystemen John van Gorsel. Emerson Process Management

GPS Toelichting bij stellingen

Humidity Roadmap. Aansluiting van NMi VSL op de Europese roadmap voor vochtontwikkeling. Rien Bosma. NMi - the Art of Measurement

HOE WEET MIJN TOMTOM DE WEG TE VINDEN...? BAREND KÖBBEN

GPS uitgelegd - Motorfreaks. Geschreven door Edwin Loos vrijdag 09 april :40. Geschiedenis

Connected Assets, de next step in buitendienstautomatisering. Nush Cekdemir Service & Maintenance Congres, 31 maart 2011

Technologie geïntegreerd in verlichting. Rob Verbeelen. December, 2014

Implementatie van een MES systeem

Introduction Henk Schwietert

INHOUD. SPM Instrument. Waarom CBM. Diverse technieken & methodes. Oplossingen in de praktijk. Presentatie van de meetresultaten

Infrarood thermometer

Satelliet communicatie voor onbemande vliegtuigen

Regelgeving en toezicht op het gebruik van GNSS in Nederland. Lelystad, 14 november 2015

QuickStart automatisering van uw codeeroplossing

Bedrijfsprofiel. Wie zijn Wat doen

GNU-radio 20 okt 2017 pe2rid. GNUradio.. Linux. internet. veel geduld

Installatie Handleiding CONNECT ROUTE - KM ADMINISTRATIE

SECURITY & DATA PROTECTION ARCHIVING & BACKUP IN 5 STAPPEN NAAR EEN IDEALE SITUATIE

Wij bieden u het totale gamma densitometers, fotometers van het merk FAG aan.

WiFi is een shared medium. Hogere snelheid -> meer clients

Simpele, Continue Fiber Infrastructuur Monitoring voor Inzicht en Veiligheid. ADVA Optical Networking Jos Van Eycken

Real-time verkeersmodellen Overzicht, structuur en voorbeelden

Installatie & Snel Start Gids AIS200N2 Tri-Output AIS Ontvanger

Lodingen met en zonder GPS-RTK correcties. 24 oktober 2007

DATA SHEET C2-20. Besturing voor elektrische actuators. DATA SHEET C2-20 A&E Trading b.v. 1

Kijken achter de dijken

Bluetooth Carkit interface RNS810/RNS510/RCD510/Columbus/Bolero/

Transcriptie:

Geïntegreerde Navigatie Prof.dr.ir. Durk van Willigen Nederlands Instituut voor Navigatie, GAUSS Research Foundation, Reelektronika NLR - Amsterdam 15 December 2006 1

Navigatie? Navigatie is een totaal proces van Planning Plaatsbepaling Genereren van stuurcommandos Ccontroleren van proces Communicatie met verkeersleiders en andere verkeersdeelenemers Beperken ons tijdelijk tot plaatsbepaling 2

Integratie Van wat? Kiezen uit radar, of GPS, of INS, of eloran, of??? Loose coupling Een schatting van de positie op basis van de posities bepaald door Radar en GPS en INS en eloran en??? Tight coupling Een schatting van de positie op basis van afstanden tot, en/of hoekmetingen naar zenders of andere doelen 3

Waarom Meerdere systemen samen beter dan één enkel system. wellicht RNP = required navigation performance Nauwkeurigheid Integriteit Beschikbaarheid Betrouwbaarheid Regelgeving Verzekering 4

Moeilijke Keuze Een goede keuze moet leiden tot een beter resultaat Er moet wel wat te kiezen zijn! Kiezen van een systeem of oplossing vereist goede kennis van de RNP parameters van elk systeem apart Zo niet, dan is de keuze ongefundeerd en dus onacceptabel bij kritische toepassingen Kwaliteit is niet een kwestie van schatten maar van meten en weten! 5

Hoe bepalen we kwaliteit? Nauwkeurigheid: Spreiding in de meting van afstanden/hoeken Resultaten afhankelijk van meettijd en constantheid van meetomstandigheden Langere meettijden vereisen kennis van verandering van positie gedurende de meettijd Radio signaal condities moeten constant zijn gedurende de meting Integriteit: Testen op tegenstrijdigheden in gevonden afstanden/hoeken Vereist overbepaaldheid, dus meer metingen dan onbekenden 6

Hoe bepalen we kwaliteit - 2 Beschikbaarheid Provider: signaalcondities, geometrie User: apparatuur, operators Betrouwbaarheid Afhankelijk van provider en user Geeft de bedrijfszekerheid van gehele systeem gedurende de duur van een gespecificeerde procedure Harbour Entrance and Approach (HEA) Precision Landing Cat I / II / III 7

Menselijke Geïntegreerde Navigatie Cameras for navigation and TCAS Gyros Inner-loop stabilisation control Optical and voice communication Gravity sensors Navigation planning Cargo Energieverbruik 10 aardappels / dag Levensduur 80+ jaar, zelfherstellend Staat van dienst 100,000+ jaar Perfecte navigatie zonder Kalman filters en matrices 8

Voor mensen en vogels geen probleem! Maar ook voor vliegtuigen en schepen? 9 Inner-loop stabilisation, Collision avoidance, Outer-loop navigation, Optimal energy control

Enkele Basissystemen GNSS GPS, GLONASS, Galileo Nauwkeurig, wereldwijd, kwetsbaar, goedkoop eloran Redelijk nauwkeurig, onkwetsbaar, kompas, GNSS backup functie, goedkoop, alleen op Noordelijk halfrond Radar Matig nauwkeurig, onafhankelijk, wereldwijd, scheep- en luchtvaart, autonoom, kostbaar Lidar Nauwkeurig, onafhankelijk, absolute plaatsbepaling vereist database, onkwetsbaar, autonoom, nog niet commercieel beschikbaar, kostbaar Inertial Wijd verbreid in lucht- en ruimtevaart, nauwkeurige uitvoering kostbaar en volumineus, MEMS goedkoop maar veel minder nauwkeurig Odometer Zeer nauwkeurig maar slechts één-dimensionaal 10

LIDAR Research at Ohio University Incrementele navigatie Meet mbv laser afstanden tot omgeving Berekent verplaatsing door vergelijking van meerdere beelden die in de tijd verschoven zijn Grote nauwkeurigheid Absolute navigatie Vergelijkt gescande omgeving met database Hoge nauwkeurigheid Robuust en onkwetsbaar 2-D positioning at the 10-cm level (no map knowledge used) 11

Application of Airborne Laser Scanner narrow beam high resolution high range accuracy high update rate Ohio University Terrain Referenced Navigation and Precision Approach Research and Demonstrations 12

ALS-Based Terrain Navigator DC-8 Flight Tests Edwards AFB 13

Meten en middelen Langere middelingstijden reduceren ruis in het antwoord Is alleen correct indien de condities in de tijd, de afstanden en de richting tijdens de meting stationair zijn of niet ongecontroleerd veranderen Klok in ontvanger van goede kwaliteit, bijv. Cesium of Rubidium Verplaatsing meten mbv inertieel systeem en incrementeel systeem 14

Klok en MEMS Rotatiesnelheidsmeter Versnellingsmeter GPS patch antenna Rotatiesnelheidsmeter 75 mw 1.5 x 1.5 x 4 mm NIST Chip-scale Cs Clock 15

50 Gegist Bestek GPS versus DR Standaard odometer output Outbound track 20041030.txt (8091,0.0242,-94.0,-50,-30) MEMS rotatiesnelheidsmeter 2000 GPS DR Odometer en rotatiesnelheidsmeter achteraf gecalibreerd 1500 Testtrajectlengte 3.2 km Geaccumuleerde positiefout < 68 meters North (m) 1000 500 0-500 0 500 1000 1500 East (m) 16

Voertuignavigatietechniek Odometer is standaard aanwezig Indien gecalibreerd, zeer nauwkeurig MEMS rotatiesnelheidsmeter Nul-drift ten gevolgen van temperatuurvariaties Niet-lineare schaal Ruis Klein en goedkoop Map matching Data base kostbaarste deel Robuust Calibreert odometer en rotatiesnelheidsmeter 17

Renault Carminat Na initialisatie kan GPS worden uitgeschakeld gedurende 100 km testrit zonder te verdwalen Na parkeren is GPS niet nodig voor re-initialisatie Positie en richting zijn opgeslagen in geheugen Na calibratie met GPS is gegist bestekfout < 200 m na een rit van 10 km 18

Concept Geïntegreerde Navigatie eloran GNSS Odometer Turn-rate sensor Digital Map DSP For map matching only Position Velocity Heading Time 19

Enkele Valkuilen Calibratie moet gegist bestek beter en niet slechter maken Vereist relatief kleine radioplaatsbepalingsfouten en goede betrouwbaarheid Calibratie mag alleen uitgevoerd worden wanneer radioplaatsbepaling buiten elke verdenking is Hoe bepalen we de betrouwbaarheid van radiosystemen in een omgeving met onbetrouwbare propagatie van radiosignalen? Goede SNR kan samengaan met foutief signaal! 20

Oordeel over Radionavigation? Maken odometer + rotatiesnelheidsmeter + map matching samen radionavigatie overbodig? Mutuele calibratie maakt dit team bijna onverslaanbaar Radioplaatsbepaling alleen nodig om map-matching proces te initialiseren Systeem moet weten waar de trip begint Laaste positie en richting worden bewaard tijdens parkeren Monitoren van proces mens agoris 21

Een paar gewetensvragen Moeten we mechanische sensoren gebruiken om de primaire status van radionavigatie in moeilijke radioomgevingen te kunnen behouden? Of, maken we gegist bestek op basis van odometer en rotatiesnelheidsmeter het primaire systeem en gebruiken radioplaatsbepaling alleen maar voor calibratie van de mechanische sensoren? 22

Conclusies Mechanische sensoren hebben de laatste decade grote voortuitgang geboekt Prestatie/prijs ratio Integratie van GNSS en eloran versterkt de betrouwbaarheid van radionavigatie in geïntegreerde navigatiesystemen Nieuwe generaties van GNSS en eloran ontvangers worden uitgerust met ondersteunende inertieële sensoren De technische uitdagingen en de benodigde investeringen zijn groot, maar wanneer de resultataten opwindend zijn, bijv. zoals.. 23

Uitdagingen horen bij het leven 24