CONGRES ADHD PLUS! ALLES OVER ADHD IN COMBINATIE MET ANDERE STOORNISSEN Woensdag 4 juni 2014 Jaarbeurs Utrecht Gevolgen voor diagnostiek en behandeling Nieuwe resultaten weten schappelijk onderzoek Praktische adviezen voor behandelaars en begeleiders TRAINING VOOR TRAINERS ZELF PLANNEN EN ZELF OPLOSSINGEN BEDENKEN EFFECTIEVE TRAININGEN VOOR JONGEREN MET ADHD Dinsdag 13 mei en Vrijdag 20 juni 2014 Utrecht Vaardigheden in motiverende gespreksvoering Oefeningen in planningsvaardigheden en executieve functies Werken met jongeren met ADHD en ouders SPREKERS Prof. Dr. Jan Buitelaar Arga Paternotte Prof. Dr. Theo Doreleijers Dr. Nanda Lambregts-Rommelse Dr. Pieter Hoekstra Dr. Anne-Claire Hiemstra-Beernink Dr. Geurt van de Glind Dr. Els van den Ban Drs. Marije Kuin Drs. Bianca Boyer Dr. Jacob Vorstman
CONGRES ADHD PLUS! ALLES OVER ADHD IN COMBINATIE MET ANDERE STOORNISSEN WOENSDAG 4 JUNI 2014, UTRECHT Onderzoek wijst uit dat ADHD vaak samen gaat met andere stoornissen. Op dit congres vertellen specialisten over diverse combinaties van stoornissen met ADHD, nieuwe resultaten uit wetenschap pelijk onderzoek en wat dit betekent voor de praktijk van diagnostiek, behandeling en begeleiding. Aan de orde komen: leerstoornissen, autisme spectrum stoornissen (ASS), gedragsstoornissen (ODD, CD), ticstoornissen, motorische stoornissen (DCD) en verslaving. Dit congres biedt u de kans in een dag grondig bijgeschoold te worden over dit onderwerp. AANBEVOLEN LITERATUUR Congresdeelnemers ontvangen een gratis boek naar keuze en een set kortingsvouchers voor de overige boeken ISBN 978 94 014 0428 0 224 blz. 24,99 Dit is ADHD. Alles over de kenmerken, diagnose, behandeling en aanpak thuis en op school Prof. dr. Jan Buitelaar en Arga Paternotte Het boek Dit is ADHD geeft een actueel overzicht van alles wat er zich rondom ADHD afspeelt. Met deze kennis kan iedereen aan de slag om het gedrag van deze kinderen beter te begrijpen en te begeleiden. Zelf Plannen voor jongeren met ADHD. Trainershandleiding en Werkboek Dr. Bianca E. Boyer, Drs. Marije Kuin, Prof. dr. Saskia van der Oord De nieuwe training Zelf plannen is een effectieve methode om jongeren met ADHD planningsvaardigheden aan te leren. De overzichtelijke trainershandleiding leert u te werken met de training en beschrijft de valkuilen in het werken met deze doelgroep. In het bijbehorende rijk geïllustreerde werkboek voor jongeren staan de oefeningen die in de training aan bod komen. ISBN 978 94 014 0430 3 19,99 Tics bij kinderen Kinderpsychologie in praktijk Jolande van de Griendt en Cara Verdellen Dit boek biedt hulpverleners, leerkrachten en ouders een heldere en genuanceerde kijk op tics bij kinderen. Het beschrijft de diagnostiek, achtergrond en behandelmogelijkheden van tics, ticstoornissen en het syndroom van Gilles de la Tourette. Tevens wordt ingegaan op veelvoorkomende problemen bij het Tourette syndroom zoals ADHD, dwang- en drangklachten en woede-uitbarstingenen op psychologische gevolgen van tics. Zelf oplossingen bedenken Trainershandleiding en werkboek Bianca E. Boyer, Marije Kuin, Riëtta Oberink en Saskia van der Oord Zelf oplossingen bedenken is een nieuwe oplossingsgerichte training om minder gemotiveerde jongeren oplossingsvaardigheden aan te leren waarmee ze meer grip op hun leven kunnen krijgen. De overzichtelijke trainershandleiding leert u te werken met de training Zelf oplossingen bedenken. Met het bijbehorende, geïllustreerde werkboek voor jongeren kunnen de jongeren direct aan de slag. WERKBOEK 19,99 ISBN 978 94 014 1165 3 TRAINERSHANDLEIDING 34,99 ISBN 978 94 014 1166 0 WERKBOEK ISBN 9789401418409 17,99 TRAINERSHANDLEIDING 34,99 ISBN 97894014 18 430 Bestel deze boeken bij www.lannoocampus.nl (zonder verzendkosten) of bij uw boekhandel
CONGRESPROGRAMMA 4 JUNI 2014 9.00 ONTVANGST MET KOFFIE EN THEE 9.30 INTRODUCTIE: ADHD PLUS! ARGA PATERNOTTE DAGVOORZITTER 9.40 INLEIDING ADHD EN COMORBIDITEIT PROF. DR. JAN BUITELAAR UNIVERSITAIR MEDISCH CENTRUM ST-RADBOUD NIJMEGEN Het onderkennen en hanteren van comorbide stoornissen bij ADHD is heel belangrijk. Comorbiditeit bemoeilijkt het stellen van de diagnose ADHD en is verbonden met een minder gunstig beloop van ADHD en een minder goede respons op de behandeling. Deze inleidende presentatie geeft een overzicht van de stoornissen die in comorbiditeit met ADHD kunnen optreden en de implicaties voor de klinische praktijk. 10.20 AUTISME SPECTRUM STOORNISSEN EN ADHD DR. NANDA LAMBREGTS-ROMMELSE UNIVERSITAIR MEDISCH CENTRUM ST-RADBOUD NIJMEGEN ADHD en autisme komen frequent samen voor. Door de komst van de DSM-5, waarbij een comorbide diagnose autisme en ADHD gesteld kan worden, is er veel nieuw onderzoek in gang gezet. Deze presentatie biedt een overzicht hiervan en de daarbij horende klinische implicaties. 11.00 PAUZE MET KOFFIE EN THEE 11.30 MOTORISCHE STOORNISSEN, DCD EN ADHD ADHD komt regelmatig voor in combinatie met DCD, een stoornis in de coördinatie van de uitvoerende motoriek. Op school kan zich dat uiten in problemen met de schrijfmotoriek maar ook bij de uitvoering van dagelijkse bezigheden, sport en spel. Dit heeft gevolgen voor diagnostiek en behandeling. 12.00 GENETISCHE STOORNISSEN EN ADHD DR. DR. JACOB VORSTMAN UMC UTRECHT De ontwikkeling en functie van de hersenen van mensen met ADHD vertoont aantoonbare verschillen in vergelijking met de hersenen van mensen zonder ADHD. Dit is een krachtige aanwijzing voor een onderliggend biologisch proces bij deze aandoening. Steeds meer specifieke genetische stoornissen worden in verband gebracht met ADHD of deelsymptomen hiervan. In deze presentatie wordt hiervan een overzicht gegeven. 12.30 TICSTOORNISSEN EN ADHD DR. PIETER HOEKSTRA UNIVERSITAIR MEDISCH CENTRUM GRONINGEN Er bestaat een duidelijk verband tussen tics en ADHD. De helft van alle kinderen met het syndroom van Gilles de la Tourette heeft ADHD en 10% van alle kinderen met ADHD heeft tics. Deze lezing gaat in op het klinisch beeld, de oorzaken en behandelstrategie van kinderen met ADHD bij wie tevens sprake is van een ticstoornis. 13.00 LUNCHPAUZE 14.00 LEERSTOORNISSEN EN ADHD: ONDERSCHEID EN GEVOLGEN VOOR DE PRAKTIJK DR. ANNE-CLAIRE HIEMSTRA-BEERNINK BASCULE AMSTERDAM Leerstoornissen komen geregeld voor bij kinderen met ADHD. Gedragsproblemen in de klas kunnen door beiden veroorzaakt worden. In deze presentatie wordt dieper ingegaan op de differentiatie tussen ADHD kenmerken en leerproblemen en de insteek van diagnostiek en behandeling. 14.40 ADHD EN VERSLAVING DR. GEURT VAN DE GLIND TRIMBOS-INSTITUUT UTRECHT Veel mensen met verslavingsproblemen blijken ADHD te hebben, en vice versa. Deze presentatie gaat in op mogelijke verklaringen: zelfmedicatie, erfelijkheid, omgevingsfactoren en hersenfuncties. Daarnaast worden resultaten gepresenteerd uit de International ADHD in Substance use disorders Prevalence (IASP) study. 15.20 PAUZE MET KOFFIE EN THEE 16.10 ADHD EN GEDRAGSSTOORNISSEN PROF. DR. THEO DORELEIJERS VU MEDISCH CENTRUM AMSTERDAM Er bestaat een uitgesproken verband tussen ADHD en gedragsstoornissen. De problematiek is ernstiger wanneer deze twee stoornissen samen gaan en ook de kans op een criminele ontwikkeling is dan veel groter. Deze presentatie gaat in op de mogelijkheden voor preventie en behandeling en de prognose voor jongeren die zowel ADHD als een gedragsstoornis hebben. 16.50 ADHD PLUS!: CONCLUSIE VOOR DE KLINISCHE PRAKTIJK DR. ELS VAN DEN BAN - ALTRECHT JEUGD UTRECHT In deze lezing zal u, in navolging van de lezingen die u eerder op de dag hebt gehoord, een aanvullend overzicht krijgen van de mogelijke comorbide stoornissen die bij ADHD kunnen voorkomen. Vanuit de praktijk worden handvatten aangereikt hoe u daarmee in de diagnostische- en behandelfase kunt omgaan. Ook wordt stilgestaan bij de mogelijkheden en grenzen daarvan in de kinderen jeugdpsychiatrie. 17.30 AFSLUITING EN BORREL
TRAINING VOOR TRAINERS Congresdeelnemers ontvangen 20% korting! ZELF PLANNEN EN ZELF OPLOSSINGEN BEDENKEN TRAININGEN VOOR JONGEREN MET ADHD Deze training duurt een dag van 9.30 tot 17.00 uur en wordt tweemaal gegeven: Dinsdag 13 mei en Vrijdag 20 juni 2014, Utrecht IN DE TRAINING Zelf Plannen en Zelf Oplossingen bedenken leert u werken met deze twee bewezen effectieve* trainingen voor jongeren met ADHD. De trainingen zijn bij 200 jongeren en door 70 therapeuten in verschillende instellingen gegeven en onderzocht aan de Universiteit van Amsterdam. Van beide trainingen is een trainershandleiding en een werkboek voor jongeren verkrijgbaar. ZELF PLANNEN is een praktische training, gebaseerd op cognitieve gedragstherapie, om jongeren met ADHD planningsvaardigheden aan te leren en hun executief functioneren te verbeteren. Jongeren leren in deze training vaardigheden om hun huiswerk, toetsen en afspraken beter te plannen en handiger aan te pakken. Ze krijgen meer zelfinzicht en veel tips. I N DEZE TRAINING IN HET WERKEN MET ZELF PLANNEN EN ZELF OPLOSSINGEN BEDENKEN LEERT U vaardigheden in motiverende gespreksvoering, inclusief rollenspelen inschatten wanneer sprake is van een motivatieprobleem werken met beide trainingen en met de oefeningen welke valkuilen er zijn: met videofragmenten! waar ouders mee worstelen en waar ze uw hulp bij nodig hebben hoe u de training dynamisch en uitdagend kunt houden DOCENTEN Drs. Marije Kuin, GZ-psycholoog en cognitief gedrags therapeut bij UvA minds behandelcentrum voor ouder en kind Drs. Bianca Boyer, psycholoog en promovenda bij de Universiteit van Amsterdam ZELF OPLOSSINGEN BEDENKEN is een training gebaseerd op oplossingsgerichte therapie, om jongeren oplossingsvaardigheden aan te leren waarmee ze meer grip op hun leven krijgen. Jongeren leren in deze training hun kwaliteiten en vaardigheden in te zetten om problemen in kaart te brengen en op te lossen. MOTIVERENDE GESPREKSVOERING. Omdat juist bij jongeren motivatie heel belangrijk is voor het aanleren van vaardigheden, wordt in beide trainingen gewerkt met motiverende gespreksvoering en een overzichtelijk en geïllustreerd werkboek. MARIJE KUIN EN BIANCA BOYER ontwikkelden Zelf Plannen en Zelf Oplossingen bedenken. De trainingen zijn overzichtelijk en bevatten veel praktische oefeningen. In 8 individuele sessies met jongeren, worden stap voor stap vaardigheden aangeleerd en geoefend. Ook zijn er 2 oudersessies. * Uit een grootschalig onderzoek, gesubsidieerd door ZonMW, bleek dat de beide trainingen een significant positief effect hebben op zowel ADHD- als bijkomende symptomen, zoals planningsvaardigheden. De training Zelf Oplossingen bedenken bleek veel baat te hebben voor jongeren met comorbide stemmingsproblematiek. Opvallend was het hoge aantal jongeren dat de trainingen geheel afrondde: 97%.
SPREKERS PROF. DR. JAN K. BUITELAAR is hoogleraar Kinder- en Jeugdpsychiatrie aan het Universitair Medisch Centrum St-Radboud Nijmegen en hoofd van Karakter, expertisecentrum voor complexe kinder- en jeugdpsychiatrie. Ook is hij voorzitter Landelijk Kenniscentrum KJP. PROF. DR. THEO DORELEIJERS is emeritus hoogleraar kinder- en jeugdpsychiatrie aan het VU Medisch Centrum, De Bascule en hoogleraar forensische psychiatrie aan de Universiteit Leiden. ARGA PATERNOTTE was hoofdredacteur van het tijdschrift Balans Magazine, heeft veel publicaties op haar naam staan over kinderen met ADHD en is een hartstochtelijk belangenbehartiger van de ouders van deze kinderen. DR. NANDA LAMBREGTS-ROMMELSE is universitair docent en coördinator wetenschappelijk onderzoek bij het Universitair Medisch Centrum St-Radboud Nijmegen, daarnaast werkt ze als GZpsycholoog i.o. bij Karakter Universitair Centrum voor kinder- en jeugdpsychiatrie en als aspiring Principal Investigator bij Het Donders Instituut. DR. ELS VAN DEN BAN is werkzaam als kinder- en jeugdpsychiater en afdelingspsychiater bij het zorgdomein ADHD en als specialist gedragsstoornissen bij Altrecht Jeugd in Utrecht. DR. ANNE-CLAIRE HIEMSTRA-BEERNINK is klinisch neuropsycholoog bij de divisie Leren & Ontwikkelen van De Bascule, academisch centrum voor kinderpsychiatrie. Daarnaast doet zij onderzoek naar de behandeling van ADHD en werkgeheugenproblemen in de klas. DR. PIETER HOEKSTRA is kinder- en jeugdpsychiater bij Accare Universitair centrum Groningen en Universitair Hoofddocent bij het Universitair Medisch centrum Groningen. Zijn wetenschappelijk onderzoek richt zich op ADHD en ticstoornissen. DRS. MARIJE KUIN is GZ-psycholoog en cognitief gedragstherapeut bij UvA minds behandelcentrum voor ouder en kind. Toen zij merkte dat jongeren met ADHD op de middelbare school vastliepen door planningsproblemen ontwikkelde ze samen met andere auteurs de behandelprotocollen Zelf Plannen en Zelf Oplossingen bedenken. DRS. BIANCA BOYER is psycholoog, promovenda, onderzoeker en docent bij de Universiteit van Amsterdam en onderzocht de effectiviteit van de behandelprotocollen Zelf Plannen en Zelf Oplossingen bedenken voor adolescenten met ADHD. Daarnaast is ze cognitief gedragstherapeut in opleiding. DR. JACOB VORSTMAN is kinder en jeugd psychiater en onderzoeker bij het Universitair Medisch Centrum Utrecht Hersencentrum. Hij richt zich zowel op klinisch werk als op wetenschappelijk onderzoek naar de genetische bijdrage aan psychiatrische stoornissen. DR. GEURT VAN DE GLIND is psychiatrisch verpleegkundige en wetenschappelijk medewerker bij het Trimbos-instituut. Hij werkte ruim 13 jaar in de verslavingszorg en promoveerde op het onderwerp ADHD en Verslaving. Hij is directeur van de International Collaboration on ADHD and Substance Abuse.
PRAKTISCHE INFORMATIE CONGRES ADHD PLUS! ALLES OVER ADHD IN COMBINATIE MET ANDERE STOORNISSEN WANNEER EN WAAR Woensdag 4 juni 2014 Jaarbeurs Utrecht TRAINING VOOR TRAINERS ZELF PLANNEN EN ZELF OPLOSSINGEN BEDENKEN WANNEER EN WAAR Dinsdag 13 mei 2014 en Vrijdag 20 juni 2014 Jaarbeurs Utrecht TOEGANGSPRIJS CONGRES 249, exclusief btw, inclusief gratis boek naar keuze, congresmateriaal, lunch, koffie/thee, borrel na afloop en kortingsvouchers voor diverse boeken. ACCREDITATIE CONGRES Aangevraagd bij: NIP-Eerstelijnspsycholoog, NIP K&J-psycholoog, NVO orthopedagoog, FGzP Klinisch (neuro)psycholoog, BAMw, NVVP, VGCt, NVVP, Kinderarts, Arts JGZ. Deelnemers ontvangen een certificaat van deelname. DOELGROEP CONGRES Psychologen, Orthopedagogen, Psychiaters, Jeugdartsen, Maatschappelijk werkers, Sociaal Pedagogisch Hulpverleners, Zorgcoördinatoren en anderen die betrokken zijn bij kinderen en jongeren met ADHD. TOEGANGSPRIJS TRAINING Voor congresdeelnemers van congres ADHD plus: 183, Normale prijs: 229, Prijzen zijn exclusief btw en inclusief lunch, koffie/thee, borrel na afloop en 20% korting op het werkboek en de trainershandleiding van Zelf Plannen en op het werkboek en de trainer shandleiding van Zelf Oplossingen bedenken. ACCREDITATIE TRAINING Aangevraagd bij: NIP-Eerstelijnspsycholoog, NIP K&J-psycholoog, NVO Orthopedagoog, FGzP Klinisch (neuro)psycholoog, BAMw, VGCt. Deelnemers ontvangen een certificaat van deelname. DOELGROEP TRAINING Psychologen, Orthopedagogen, Maatschappelijk werkers, Intern begeleiders, Remedial teachers, Docenten, en anderen die betrokken zijn bij kinderen en jongeren met ADHD. LANNOOCAMPUS Postbus 97, 3990 DB Houten E mail: congres@lannoocampus.nl Inschrijven: www.lannoocampus-academie.nl Congresdeelnemers ADHD Plus ontvangen 20% korting!