Sportaccommodatiebeleid Exploitatie en Beheer
Inhoudsopgave 1. Inleiding...2 Leeswijzer...2 2. Huidige situatie exploitatie en beheer...3 2.1. De binnensportaccommodaties...3 2.2 De buitensportaccommodaties...4 3. Een efficiënte werkwijze...5 3.1. Exploitatie en beheer binnensportaccommodaties...5 3.2 Exploitatie en beheer buitensportaccommodaties...5 4. Maatregelen...6 4.1 Maatregelen exploitatie en beheer binnensportaccommodaties...6 4.2 Maatregelen exploitatie en beheer binnen- en buitensport-accommodaties...6 1
1. Inleiding De Gemeente Tiel is eigenaar van verschillende binnen- en buitensportaccommodaties om de inwoners van Tiel voldoende faciliteiten te bieden voor een actieve leefstijl. In oktober 2012 heeft de Tielse gemeenteraad zijn visie op deze sportaccommodaties vastgelegd in het Visie- en ambitiedocument sportaccommodatiebeleid. Om aan deze visie en ambities handen en voeten te geven, zijn nadere kaders vastgelegd tijdens de raadsvergadering op 12 februari 2014. 1 De komende jaren moet de Gemeente Tiel meer taken uitvoeren met minder middelen. Daarom is in opdracht van de raad 2 verkend of het beheer, het onderhoud en de exploitatie van de gemeentelijke sportaccommodaties efficiënter kan worden georganiseerd. Deze nota beschrijft welke maatregelen worden genomen om te komen tot een meer en efficiënte wijze van het beheer, onderhoud en de exploitatie van de gemeentelijke sportaccommodaties. Hiermee zijn de volgende kaders concreet uitgewerkt: De gemeente draagt zorg voor het in standhouden... van de gemeentelijke sportvoorzieningen... Bij nieuwbouw, vervanging en exploitatie van gemeentelijke binnensportaccommodaties streeft de gemeente naar publiek-private samenwerking. Leeswijzer Op welke manier het beheer, onderhoud en exploitatie van de gemeentelijke sportaccommodaties op dit moment is georganiseerd, staat beschreven in het volgende hoofdstuk. In hoofdstuk 3 zijn de resultaten van de verkenning naar een meer efficiënte werkwijze weergegeven. Op basis van de resultaten van deze verkenning en de ambities die in het Bloesemakkoord zijn opgenomen, staan in hoofdstuk 4 de maatregelen die genomen worden om te komen tot een efficiënter beheer, onderhoud en exploitatie van de gemeentelijke sportaccommodaties. 1 Kadernota Sportaccommodatiebeleid 2 Met het vaststellen van het Visie- en ambitiedocument sportaccommodatiebeleid inclusief oplegnotitie in de raad van oktober 2012 is deze opdracht geformuleerd. 2
2. Huidige situatie exploitatie en beheer De Gemeente Tiel is eigenaar van diverse binnen- en buitensportaccommodaties en is daarmee (eind-) verantwoordelijk voor de exploitatie en het beheer hiervan. De gemeente heeft de exploitatie en het beheer van de binnensportaccommodaties op een andere manier georganiseerd dan van de buitensportaccommodaties. 2.1. De binnensportaccommodaties De exploitatie en het beheer van de gemeentelijke binnensportaccommodaties (vijf gymlokalen, twee sporthallen en het zwembad) zijn gecommercialiseerd. Na het doorlopen van een Europese aanbestedingsprocedure zijn met Sportfondsen Tiel BV overeenkomsten gesloten over de huur, de exploitatie en het beheer van de binnensportaccommodaties. Deze overeenkomsten lopen tot en met december 2016 en behelsen het volgende: De gemeentelijke binnensportaccommodaties worden verhuurd aan Sportfondsen Tiel BV. Het exploitatierisico ligt bij Sportfondsen Tiel BV. De Gemeente Tiel geeft een exploitatiesubsidie aan Sportfondsen Tiel BV om te voldoen aan de voorwaarden die de gemeente heeft gesteld voor tarieven en programmering. Sportfondsen Tiel BV is verantwoordelijk voor het dagelijks onderhoud. Daarnaast voert Sportfondsen Tiel BV ook het eigenarenonderhoud uit, waarvoor zij op de feitelijke kosten van de Gemeente Tiel een coördinatieopslag ontvangen van 8%. De basis voor het eigenarenonderhoud is een meerjaren onderhoudsplanning (MOP), dat elke vier jaar wordt geactualiseerd. De meest recente MOP is opgesteld door bureau Asset Facility Management en loopt van 2012 tot 2016. De kostenramingen in deze MOP geeft inzicht of het budget dat jaarlijks is opgenomen in de begroting als de voorziening onderhoud binnensportaccommodaties toereikend is. Wanneer dit niet het geval is, wordt de raad voorgesteld om de begroting op dit punt aan te passen. Het huidige budget dat in de begroting 2015 is opgenomen is toereikend. 3
In onderstaande tabel is het financiële overzicht van de kosten van de exploitatie en het beheer (incl. onderhoud) van de binnensportaccommodaties opgenomen. Omschrijving Inkomsten Uitgaven Verhuur 244.207 Exploitatie subsidie 489.650 Suppletiesubsidie 31.558 Onderhoud 489.412 Totaal 244.207 1.010.620 Saldo - 766.413 Tabel 1: Kosten binnensportaccommodaties (Begroting 2014) 2.2 De buitensportaccommodaties De Gemeente Tiel is in de regel eigenaar van de grond en de sportvelden van de vijf sportparken in Tiel. De Gemeente Tiel beheert de sportvelden en geeft die in gebruik aan negen sportverenigingen. De gemeente ontvangt daarvoor een vergoeding. De club- en kleedgebouwen zijn in eigendom van de verschillende sportverenigingen, die zelf zorg dragen voor het beheer en onderhoud van deze gebouwen. In die zin exploiteert en beheert de Gemeente Tiel de buitensportaccommodaties zelf. Het onderhoud aan de buitensportaccommodaties wordt sinds 2014 uitgevoerd op basis van een meerjaren onderhoudsplanning (MOP). Elke vier jaar wordt het MOP geactualiseerd. De meest recente MOP is opgesteld door bureau Asset en loopt van 2014 tot en met 2018. Op basis van de in de MOP opgenomen kostenramingen wordt nagegaan of het budget dat hiervoor jaarlijks wordt opgenomen in de begroting toereikend is. Wanneer dit niet het geval is wordt de raad voorgesteld om de begroting op dit punt aan te passen. De onderhoudswerkzaamheden aan de sportvelden en het sportpark zijn door de Gemeente Tiel in concurrentie op de markt gezet met een aanbestedingsprocedure. Het beheer van de buitensportaccommodaties wordt naar verwachting per 1 januari 2015 overgedragen naar de AVRI. In een dienstverleningovereenkomst worden nadere afspraken gemaakt over het onderhoud aan de sportvelden. In onderstaande tabel is het financiële overzicht van de kosten van de exploitatie en het beheer (incl. onderhoud) van de buitensportaccommodaties opgenomen. Omschrijving Inkomsten Uitgaven Vergoeding verenigingen 92.862 Onderhoud 266.739 Toezicht en werkvoorbereiding 30.212 Totaal 92.862 296.951 Saldo - 204.089 Tabel 2: Kosten buitensportaccommodaties (Begroting 2014) 4
3. Een efficiënte werkwijze In opdracht van de Gemeente Tiel heeft het bureau Hospitality Consultants onderzocht of de exploitatie en het beheer van de gemeentelijke sportaccommodaties efficiënter kan worden georganiseerd. Dit onderzoek heeft geresulteerd in een rapportage (juni 2013). De conclusies en aanbevelingen staan hieronder beschreven. 3 3.1. Exploitatie en beheer binnensportaccommodaties De exploitatie en het beheer van de binnensportaccommodaties is efficiënt te noemen, omdat deze tegen de goedkoopst mogelijke prijs op de markt wordt uitgevoerd. Aan de opdrachtverlening is immers een Europees aanbestedingsproces vooraf gegaan. Dit neemt niet weg dat bij de nieuwe aanbesteding of eventuele verlenging van de overeenkomst financiële voordelen te behalen zijn door andere voorwaarden te stellen aan de dienstverlening. Andere mogelijke financiële voordelen zijn te behalen door op dit terrein met regio gemeenten de samenwerking op te zoeken. 3.2 Exploitatie en beheer buitensportaccommodaties Uitbesteding van de exploitatie van de buitensportaccommodaties levert geen financieel voordeel op, omdat de club- en kleedruimten eigendom zijn van de verenigingen en de sportvelden eigendom zijn van de Gemeente Tiel. Het verhuren van enkel de velden zonder kantine of kleedruimte is minder aantrekkelijk, waardoor externe partijen niet geïnteresseerd zijn om de buitensportaccommodaties te exploiteren. In de exploitatie zijn slechts voordelen te behalen door de tarieven te wijzigen en/of afspraken te maken over de verhuur aan derden. Het beheer van de buitensportaccommodaties wordt op een efficiënte manier uitgevoerd. Allereerst omdat de reguliere onderhoudswerkzaamheden via een aanbestedingsprocedure, dus tegen de goedkoopst mogelijke prijs op de markt, zijn uitbesteed aan de markt. Ten tweede vanwege de relatief lage kosten, die de Gemeente Tiel in rekening brengt voor het toezicht op de uitvoering van de onderhoudswerkzaamheden ( 30.212 in 2014). Naar verwachting brengt de markt meer kosten in rekening voor dit toezicht. De gemeente kan beheertaken overdragen aan de sportverenigingen. De gemeente moet dan wel de sportverenigingen ondersteunen en hen faciliteren bij het vergroten van hun zelfwerkzaamheid. Mogelijk levert dit een financieel voordeel op. De sportverenigingen staan hiervoor open. Drie sportverenigingen hebben aangegeven dat zij bereid zijn beheertaken over te nemen, de andere zijn bereid hierover in gesprek te gaan. Samenwerking met regiogemeenten kan mogelijk ook financieel voordeel opleveren. Het samenvoegen van beheerwerkzaamheden op de sportparken in de diverse gemeenten levert wellicht schaalvoordelen op. Dit blijkt ook uit het Regionaal Voorzieningenplan Sport 4. 3 Deze rapportage is op te vragen bij de griffie. 4 Het Regionaal Voorzieningenplan zal eind 2014 aan de raad worden voorgelegd. 5
4. Maatregelen Naast de hierboven beschreven aanbevelingen door Hospitality Consultants voor een efficiëntere werkwijze van de exploitatie en het beheer, zijn in het Bloesemakkoord hierover richtinggevende uitspraken gedaan. Zo staat hierin het volgende beschreven: De gemeente en sportverenigingen hebben een gezamenlijke verantwoordelijkheid voor (het in stand houden van) de sportvoorzieningen. De komende jaren gaat de Gemeente Tiel de zelfwerkzaamheid van de sportverenigingen stimuleren en ondersteunen. Mogelijk hebben marktpartijen interesse om een duurzaam zwembad met betaalbare zwemlessen te realiseren en exploiteren. Dit leidt ten aanzien van een efficiëntere werkwijze van de exploitatie en het beheer van de gemeentelijke sportaccommodaties tot onderstaande maatregelen. 4.1 Maatregelen exploitatie en beheer binnensportaccommodaties 1. Op basis van een kaderstellende discussie van de raad de mogelijkheden onderzoeken voor het privatiseren van een duurzaam zwembad met betaalbare zwemlessen. 2. In samenspraak met de Tielse sportverenigingen een voorstel aan de raad voorleggen over het gewenste dienstverleningsniveau en de exploitatie en beheer van de gemeentelijke binnensportaccommodaties ten behoeve van de nieuwe aanbesteding. 4.2 Maatregelen exploitatie en beheer binnen- en buitensportaccommodaties 3. Met de Tielse sportverenigingen en scholen nagaan welke taken zij kunnen overnemen ten aanzien van de exploitatie en het beheer van de gemeentelijke sport-accommodaties. 4. Onderzoeken op welke manier samenwerken met de regio gemeenten leidt tot een efficiëntere exploitatie en beheer van de gemeentelijke sportaccommodaties. 6