Docentenhandleiding BEURSSPEL Experiment aandelen & koersen
Voor de docent Algemeen Door het beursspel krijgen leerlingen een duidelijker beeld van hoe koersen op de beurs worden beïnvloed. Het kan voor leerlingen een abstract begrip zijn, door middel van het spel komen ze hier op een laagdrempelige manier mee in aanraking. Voorkennis Bij het begrip beleggen hebben leerlingen wel een voorstelling. Dit is voor de meeste leerlingen dus wel een herkenbare context. Veel economische voorkennis hebben ze meestal niet, maar wel ideeën bijvoorbeeld in economisch goede tijden snel rijk worden en in economisch slechte tijden 'snel veel geld verliezen'. In de vorige les zijn de eerste begrippen uitgelegd, door middel van dit spel komt het beleggen tot leven wat mogelijk resulteert in nieuwe inzichten Groepsopdracht: het spel bestaat alleen uit groepsopdrachten. Het spel kan gespeeld worden met vier verschillende groepen. Per groep Er wordt steeds interactie uitgelokt tussen leden van de groepen. Zij moeten elkaar overtuigen met argumenten om tot een aankoop of verkoop van een aandeel over te gaan. De leerling moet daarbij zijn kennis verwoorden en uitleggen. Dat draagt bij aan het komen tot betekenisvol leren. Leerlingen leren bovendien te communiceren in vaktaal, economentaal.
Het Beursspel Algemene hulpmiddelen Beamer Excel sheet PowerPoint presentatie Hulpmiddelen per groep Transactieformulieren Instructie (Bijlage 1) Nabespreking (Bijlage 2) Envelop met aandelen en/of geld en mogelijk voorkennis (Bijlage 3) Envelop Groep 1: - 400,- - Geen aandelen - Voorkennis: Ajax koopt Messi Envelop Groep 2: - 100,- - 15 Shell aandelen - 22 aandelen - 1 Aegon aandeel - 1 Ajax aandeel - Voorkennis: geen Envelop Groep 3: - 100,- - 5 Shell aandelen - 18 Ahold aandelen - 39 Aegon aandelen - Voorkennis: Winst Aegon daalt Envelop Groep 4: - 100,- - 3 aandelen - 22 Ahold aandelen - 99 Ajax aandelen - Voorkennis: Shell boekt 54% meer winst Leerlingen weten niet wanneer welk nieuws naar buiten wordt gebracht.
Voorkennis en introductie Leerlingen hebben een introductie gehad in In Balans - Hfst. 10: Vermogensmarkt. Hierdoor zijn zij bekend met de begrippen: beleggers, vermogensmarkt, kapitaalmarkt en waardepapieren. Door middel van het beursspel krijgen leerlingen meer inzicht in hoe de vermogensmarkt omgaat met vraag en aanbod. Dit resulteert voor de leerlingen in koersdalingen en koersstijgingen. Bij de introductie wordt kort stilgestaan bij de volgende zaken: - Veel prijzen worden bepaald door vraag en aanbod - Zo ook de koersen van aandelen - Leerlingen merken dat beursnieuws invloed heeft op de vraag en aanbod van aandelen. Spelregels - 3 handelsdagen van 10 minuten. Gedurende de beursdag wordt er nieuws naar buiten gebracht over de beurs of over aandelen; - Geen rente op geld in kas; - Geen transactiekosten op handel; - Aandelen mogen alleen worden verhandeld met geld. Aandelen worden niet geruild tegen andere aandelen. - Transacties worden genoteerd op het telformulier en ingeleverd bij de bank. Belangrijk! Nadat de spelregels zijn uitgelegd, kunnen de enveloppen worden uitgedeeld)
Beursdag 1 Ø 02:00 Het volgende nieuws wordt bekend gemaakt: Ø 05:00 Het volgende nieuws wordt bekend gemaakt: Ø Ø 08:00 Beursdag is gesloten. Groepen leveren hun telformulier in bij de docent. Docent kan deze gelijk invoeren in de excel sheet. Slotkoersen Dag 1 worden aan de leerlingen getoond. Aandeel Openingskoers Slotkoers 7,50 Aegon 4,75 Ajax 1,80 1,50 Ahold 5,00 Shell 10,00
Verantwoording koersen indien leerlingen vragen stellen bij koerswijzigingen: - is licht gestegen door de goede cijfers. Hierdoor krijgen beleggers vertrouwen in het gevoerde beleid van ; - Aegon is zonder aanwijsbare reden gestegen. Over het algemeen was het beurssentiment wel goed op de beurs. Dit geeft alle aandeelhouders vertrouwen om te kopen; - Ajax is zonder aanwijsbare reden gedaald; - Ahold is zonder aanwijsbare reden gestegen. Over het algemeen was het beurssentiment wel goed op de beurs. Dit geeft alle aandeelhouders vertrouwen om te kopen; - Shell is gestegen na het goede resultaat.
Beursdag 2 Ø 01:00 Bekendmaking dat Ajax Messi koopt Ø 04:00 Het volgende nieuws wordt bekend gemaakt: Ø 06:00 Het volgende nieuws wordt bekend gemaakt: Ø 08:00 Beursdag is gesloten. Groepen leveren hun telformulier in bij de docent. Docent kan deze gelijk invoeren in de excel sheet. Slotkoersen Dag 2 worden aan de leerlingen getoond. Aandeel Openingskoers Slotkoers 7,50 7,90 Aegon 4,75 4,00 Ajax 1,50 2,90 Ahold 5,00 4,95 Shell 10,00 10,20
Verantwoording koersen indien leerlingen vragen stellen bij koerswijzigingen: - is licht gestegen. Waarschijnlijk hebben de goede berichten van gisteren nog een effect op de markt; - Dividenduitkering ; aandeelhouders krijgen stockdividend van 0,79 eurocent per aandeel (1 nieuw aandeel per 10). - Aegon is erg gedaald. Dit door het nieuws dat de winst flink is gedaald. Er is daarnaast ook nog geen verbetering te zien op een jaar eerder. - Ajax is fors gestegen. Het wat kleinere fonds heeft door de aankoop van Messi vertrouwen gekregen onder de beleggers. - Ahold is ten opzichte van een dag eerder bijna niet van haar plaats verschoven. - Shell is ligt gestegen. Waarschijnlijk hebben de goede berichten van gisteren nog een effect op de markt;
Beursdag 3 Ø 01:00 Het volgende nieuws wordt bekend gemaakt: 04:00 Het volgende nieuws wordt bekend gemaakt:
Ø 08:00 Beursdag is gesloten. Groepen leveren hun telformulier in bij de docent. Docent kan deze gelijk invoeren in de excel sheet. Slotkoersen Dag 3 worden aan de leerlingen getoond. Aandeel Openingskoers Slotkoers 7,90 7,00 Aegon 4,00 3,50 Ajax 2,90 2,88 Ahold 4,95 4,20 Shell 10,20 8,50 Verantwoording koersen indien leerlingen vragen stellen bij koerswijzigingen: - is gedaald. In Amerika daalde het vertrouwen in de economie. Producent van onder andere luxe goederen merkt dit meteen in haar koersdaling. - Aegon is gedaald. Slechte nieuws dag eerder. Daarnaast is een slecht economisch klimaat slecht voor de koers van een pensioenfonds. - Ajax heeft minder last gehad van het slechte nieuws wat er op die dag plaatsvond. - Ahold is iets gedaald. - Shell is erg gedaald. Economische krimp zorgt voor minder vraag naar olie.
EIndstand Groep Beginstand Eindstand Rendement 1 400 2 399, 70 3 401,50 4 398,80 De eindstanden van de groepen worden genoteerd. Hieruit is op te maken welke groep het hoogste rendement heeft behaald. In de nabespreking zal hierop worden ingezoomd. Leerlingen moeten het volgende opschrijven: - Wat hebben ze van het experiment geleerd; - Welke strategie hebben ze gevoerd; - Hoe hun beeld over de beurs is bevestigd of veranderd.
Bijlage 1: Instructieformulier - 4 groepen - Elke groep krijgt totaal 400,- aan geld en/of aandelen uitgereikt - Sommige groepen beschikken over voorkennis (hebben al goed of slecht nieuws van een bedrijf ontvangen) - Aandelen worden gekocht met geld: niet ruilen met aandelen - 3 beursdagen van 8 minuten, zorg dat je op tijd je formulieren inlevert - Er wordt dagelijks beursnieuws bekend gemaakt: Hoe handel je op basis van deze informatie? - Mogelijk wordt er dividend uitgekeerd over bepaalde fondsen - Krijgt geen rente op geld in kas - Er zijn geen transactiekosten - Noteer transacties op jullie telformulier Na 3 beursdagen: Wie heeft er het meeste verdiend?
Bijlage 2: Nabespreking Vragen bij het Beursspel: 1. Wat heb je van dit experiment geleerd? 2. Welke strategie hebben jullie gevoerd? 3. Hebben jullie je strategie bijgesteld? Zo ja, waardoor werd dit veroorzaakt? 4. Merkte je in de houding van andere groepen dat ze over bepaalde (voor- )kennis beschikten? Zo ja, kun je aangeven wat dat dan was? 5. Is je beeld over de beurs bevestigd of veranderd? Bijlage 3: Aandelen
aandeel Shell aandeel Shell aandeel Shell aandeel Shell aandeel Shell aandeel Shell aandeel Shell aandeel Shell aandeel Shell
aandeel Shell aandeel Shell aandeel Shell aandeel Shell aandeel Shell aandeel Shell
aandeel Shell aandeel Shell aandeel Shell aandeel Shell aandeel Shell
aandeel aandeel aandeel aandeel aandeel aandeel aandeel aandeel aandeel aandeel aandeel aandeel
aandeel aandeel aandeel aandeel aandeel aandeel aandeel aandeel aandeel aandeel aandeel aandeel aandeel aandeel aandeel
aandeel aandeel aandeel aandeel
aandeel: aandeel: aandeel: aandeel: aandeel: aandeel: aandeel: aandeel: aandeel:
aandeel: aandeel: aandeel: aandeel: aandeel: aandeel: aandeel: aandeel: aandeel: aandeel: aandeel: aandeel: aandeel: aandeel: aandeel: aandeel: aandeel:
aandeel: aandeel: aandeel: aandeel: aandeel: aandeel: aandeel: aandeel: aandeel: aandeel: aandeel: aandeel: aandeel: aandeel:
aandeel: aandeel: aandeel: aandeel: aandeel: aandeel: aandeel: aandeel: aandeel: aandeel: aandeel: aandeel: aandeel: aandeel: aandeel: aandeel: aandeel: aandeel: aandeel: aandeel:
aandeel: aandeel: aandeel: aandeel: aandeel: aandeel: aandeel: aandeel: aandeel: aandeel: aandeel: aandeel: aandeel: aandeel: aandeel: aandeel: aandeel: aandeel: aandeel: Geld* aandeel:
*indien leerlingen andere bedragen wensen, kunnen er door de docent verschillende cheques worden uitgeschreven. Hierop komen de gewenste bedragen te staan.