Complete keus Gedegen kwaliteit Betrouwbaar advies Vakkundige service www.motoportleeuwarden.nl Jupiterweg 19,8938 AD Leeuwarden. Telefoon (058) 280 01 00. Fax (058) 280 00 80. Op maandag gesloten. Di. t/m vr. 09.00-18.00 uur. Za 09.00-17.00 uur Donderdag koopavond tot 21.00uur We ve got more in store - 2 -
COLOFON: Voorzitter: Romke Lemstra (0517) 395089 E-mail: voorzitter@mtcnoord.nl Secretaris & Penningmeester Sikke Iedema H. van Martenastraat 19 8802 ZE Franeker (0517) 39 71 68 E-mail: secretaris@mtcnoord.nl penningmeester@mtcnoord.nl Toercoordinator: Gradus Kootstra (0516) 49 22 28 E-mail: toercoordinator@mtcnoord.nl Vice Voorzitter en Evenementen coördinator: Rinze Kats (0512) 77 58 33 E-mail: evenementen@mtcnoord.nl Friesland Toertocht: Karst Ellen (06) 28 55 99 66 E-mail: frieslandtoertocht@mtcnoord.nl Elfmerentocht en verzending clubblad: Gerrit Bakker (0516) 47 14 28 E-mail: elfmerentocht@mtcnoord.nl Noorderrit: Gerard Zijlstra (0512) 47 13 75 E-mail: noorderrit@mtcnoord.nl Website: www.mtcnoord.nl Webmaster: Piet Bruinja (0512) 51 77 88 webmaster@mtcnoord.nl Assistent Webmaster: Gerrit Bakker (0516) 47 14 28 webmaster@mtcnoord.nl Redactieadres: Marten Wijngaarden Rypsterdyk 54 9034 VB Marsum (058) 254 17 88 E-mail: redactie@mtcnoord.nl -------------------------------------------- Verzending: G. Bakker. ******************************** Beste mede(st)rijd(st)ers. De wereld krijgt weer kleur, het bruine van de laatste tijd begint langzaam weer te veranderen in groen. En gelet op het aantal motoren dat ik de laatste weekeinden op de weg zie, hebben die ook groen licht gekregen. Alhoewel ik mij verbeeld dat het er toch aanmerkelijk minder zijn dan in voorgaande jaren. Als ik de berichten op de radio moet geloven zijn er steeds meer mensen die de auto de deur uit doen en daar bedoel ik niet het rijden mee. De kosten worden bij velen te hoog. Zou dit ook met de motoren in het vat zitten? Liefhebbers zullen niet gelijk de motor de deur uit doen maar zullen wel minder gaan rijden. Zoals jullie zeker mee gekregen hebben zijn de verkopen nog steeds in een neerwaartse spiraal. In de randstad zijn er nog wel mogelijkheden met het openbaar vervoer om het zonder auto te moeten stellen maar wat als je het hier in het noorden zonder auto moet stellen. Openbaar vervoer is hier zeker geen optie want dat heb je niet in alle plaatsen/dorpen en je moet toch je boodschappen halen, naar de dokter en vul zelf maar in. Nee, de samenleving is helemaal gericht op het minimaal bezit van een auto. We moeten maar afwachten wat de toekomst zal brengen, maar het is nog steeds niet positief. Ik weet het niet zeker maar ik heb het idee dat ik ook minder MTCN ers zie bij de toertochten waar ik gereden heb. Hoe het in Zwolle was weet ik niet, maar bij MIOS waren we maar met 3 clubleden. Dat is wel eens anders geweest. De laatste toertocht in Raalte ( stond op de clubkalender) heb ik 7 leden geturfd, en dat zijn er niet veel. Aan het weer kon het niet liggen want dat was prima. Het positieve van deze rit was dat toen ik op Jan V. zat te wachten een heel bekend silhouet op een GS adv. gevolgd door een 2 e GS op de parkeerplaats tot stilstand zag komen. Ja hoor, Romke en Ypkje. Zaterdags even proefgedraaid en nu een tocht, dit had ik nog niet verwacht, maar vind het geweldig. Er zijn zelfs plannen als het goed blijft gaan om naar de Eurotour te gaan. Nou jullie zijn welkom hoor!! MW - 3 -
van de Voorzitter Hebben jullie ook zo genoten van de clubavond van 5 april? De ruim 30 aanwezigen in ieder geval. Chris Abrams, secretaris van de Laverda Club Nederland, heeft op een enthousiaste wijze verteld over Laverda Motoren. In de jaren zeventig werden er veel verkocht. Ik wist dat clublid Marten Wijngaarden nog in het bezit is van een Laverda, maar ook Anne Kampstra vertelde dat hij één heeft gehad. Schitterende motoren met veel karakter (trillingen en voor het bedienen van de koppeling moest je geen watje zijn). Een zeer geslaagde clubavond. Op 7 april werd onze Friesland Toertocht gehouden, nu alweer voor de 43e keer. Dit keer werd dit georganiseerd door een bijna nieuw team onder leiding van Karst Ellen. Leuk te constateren dat Cees Keulen van het 'oude team' assisteerde met werkzaamheden voor de navigatie. Het nieuwe team was goed op elkaar ingespeeld, als hadden ze nooit anders gedaan. Naar wat ik heb gehoord was de route zeer de moeite waard. De opkomst met ongeveer 115 deelnemers viel alleszins mee. Vele motorrijders lieten hun motor nog even binnen staan vanwege de aanwezige pekel op de wegen. De motoren van tegenwoordig kunnen hier blijkbaar niet tegen, of zijn het de berijders hiervan? Al met al een zeer goede toerdag met de felicitaties aan het nieuwe organiserende team. Over de toertochten op zaterdags die georganiseerd worden door KNMV-Noord met motordealers en noordelijke toerclubs heb ik nog weinig gehoord. De start was in ieder geval moeizaam vanwege de weersomstandigheden. Het zou leuk zijn zo nu en dan hier iets van te horen. Als jullie dit lezen hebben we het eerste vrijdagavondritje er alweer opzitten. Vorig jaar waren dit druk bezochte avonden, even afwachten hoe het dit jaar gaat. Ik denk zelf dat dit helemaal goed komt. Veel plezier alvast. - 4 -
Ja, dan hebben we 30 april nog. Onze Koninginnedagrit gaat dit keer aan bij een mosterdmuseum in Groningen. Lijkt een leuke dag te worden. En die kroning kunnen we natuurlijk 's avonds wel kijken. Deze laatste Koninginnedagrit wil ik eigenlijk niet missen. Hou de email in de gaten voor het laatste nieuws. Onlangs moest ik 'onder het mes', of eigenlijk onder de robot. Het herstel gaat voorspoedig. Voor de belangstelling (kaartjes, telefoontjes, mailtjes) voor- en na mijn operatie van velen van jullie wil ik jullie, ook namens Ypkje, hartelijk bedanken. Het heeft ons goed gedaan. Wij hopen jullie weer gauw op de motor te ontmoeten. Met vriendelijke groet, Romke Lemstra - 5 -
- 6 -
Toerhoek mei 3-5 Vrijdagavondritje. Start 19.15 uur vanaf NS Station Stationweg 47 in Grou. We eindigen deze avond in Nijerbekoop. Lengterit 85 km. Info toercoördinator@mtcnoord.nl 4-5 Leekster Motoport Toertocht.Vanaf Zernikelaan 6a Leek. Organserende club MC Martinistad. Starttijd van 9.00 tot 10.30 uur inschrijfgeld 3.- info F Copinga 06-23756629 5-5 Voorjaarstoertocht MC Nijverdal- Hellendoorn. Starttijd 9.00 tot 12.00 uur vanaf Clubhuis het Mollenhol Imminkservestraat 4 Hellendoorn. Afstand 200 km inschrijfgeld 6.- route op GPS. Info herman.valk@home.nl 9-5 29 e Hemelvaartrit Boreftse MC. Starttijd 9.30 tot 12.00 uur vanaf Dorpshuis Custwijc, Laageind 1 Driebruggen. Inschrijfgeld 5.- afstand 200 km. info www.boreftse-motorclub.nl 10-5 Clubavond MTCNoord. (Vossejacht) Verdere info in het clubblad en nieuwsbrief 12-5 11 e Elfmerentocht MTCNoord. Starttijd van 9.00 tot 11.30 uur vanaf t Haske Vegelingsweg 20 Joure. Inschrijfgeld 8.- incl/ 5.- excl. her. Afstand 170 km en 220 km route op GPS. Info elfmerentocht@mtcnoord.nl 19-5 Veendammer Windrit MTC Veendam e.o. Starttijd 9.00 tot 10.00 vanaf café de Gieterij Provincialeweg101 Heiligerlee. In- - 7 -
schrijfgeld 6.50 KNMV leden 5.- afstand 250 km. Route op GPS info ejknoop@hotmail.com 20-5 Elfstedentocht Friesche motorclub Starttijd van 7.00 tot 9.30 uur vanaf Parkeerterrein WTC Heliconweg 52 Leeuwarden. Inschrijfgeld 14.- incl her. Alleen voorinschrijving afstand 240 km route op GPS info info@frieschemotorclun.nl 24-5 Vrijdagavondritje. Starttijd 19.15 uur vanaf NS Station Stationweg 47 in Grou. We eindigen het ritje in Kollum. Lengterit 90 km info toercoördinator@mtcnoord.nl 26-5 4 e KNMV Drieprovinciëntoer. Starttijd 9.00 tot 11.00 uur vanaf Plaze De Kolk Foarwurker Wei 11 Bakkeveen. Voorinsch. 5.- Nainsch. 6.- incl. lot en koffie. Afstand 100 of 220 km route op GPS. Info harmhuitema@home.nl Gradus Kootstra Toercoordinator - - 8 -
Vrijdag 10 mei clubavond VOSSENJACHT Aanvang 19.30 uur. Vertrekpunt: Kobutex Finish: Wordt vermeld op de site Oost 6 of telefonisch te Buitenpost verkrijgen 0640960843 Uitleg Vossenjacht Een vossenjacht is een leuk spel om te spelen. De deelnemers spelen individueel, dus per motor. Om de twee minuten vertrekt een deelnemer. Na vertrek moet je je route vinden aan de hand van kalk-sporen. En bij de MTCN vlag moet je (binnen een straal van 50 meter) de vos vinden. Verdere informatie wordt verstrekt bij de start. Er zijn leuke prijsjes te winnen. Organisatie Rinze en Rolien tel: 06 409 608 43 06 206 301 56-9 -
- 10 -
- 11 -
Verslag Frieslandtoertocht 2013 De dag begint met mist als ik naar Joure rijd, aangekomen bij t Haske is het nog rustig op de parkeerplaats. Gelukkig is de deur open en ben toen begonnen met het ophangen van de vlag en het inrichten van de GPS PC en inschrijftafel. Om half negen liepen de mannen binnen voor achter de tafel en ook Cees Keulen was er voor de GPS. Ondanks het koude weer begonnen om negen uur de deelnemers toch binnen te lopen en leek het toch een geslaagde dag te worden. De GPS hadden we gemaakt in Basecamp, en helaas bleek ondanks dat het getest was, de Zumo 550 problemen te geven met laden. Dit hebben we toen toch nog weer uit Mapsource gedaan wat gelukkig wel wou. Ook kwam onze voorzitter nog even poolshoogte nemen van het gebeuren en natuurlijk even een praatje met een bakje koffie. Om 11.00 uur reed de laatste deelnemer weg, waarna we de administratie op de rit hebben gezet en een hapje gegeten hebben. De eerste deelnemer was ongeveer 12.44 weer binnen en deze gaf aan dat de rit goed was met mooie wegen. Al met al ondanks het koude weer een geslaagde Friesland toertocht. Aantal deelnemers:111 Aantal MTCNoord leden: 28 Grootste club: Motorvrienden Lemmer 8 deelnemers. Verst weg komende rijder: Jacques De Paepe uit België. Jongste Deelnemer: R Bok uit Ens. Hierbij wil ik de volgende mensen bedanken voor hun inzet en bijdrage: Gerrit Bakker voor de Routeboekjes, Marten Wijngaarden voor de foto s. Andries Adema, Reynold Sijtsma, Gerard Zijlstra, Romke Lemstra, Cees Keulen, Roel Walstra, Sikke Iedema, t Haske Joure, Black Horse Menaldum. Karst Ellen, Coördinator Frieslandtoertocht. - 12 -
We beginnen dit verhaal op 16 januari 1959 in het dorp Tzum. Daar heb ik mijn eerste geluidjes de wereld in geslingerd. (Leuk detail: pake en beppe van moeders kant waren de buren van Lieuwe en Sjouk in Wanswert. Heb als jongetje menig sterk verhaal aangehoord hoe Lieuwe met zijn snelle motoren Wanswert e.o. onveilig heeft gemaakt). In Tzum heb ik tot mijn 11e jaar gewoond. de Pen en het levensverhaal van Sikke Iedema. In 1970 verhuisde de familie Iedema naar de grote stad, Franeker. Hier heb ik de 6e klas en de MAVO doorlopen. 16 jaar: naar Leeuwarden toe, HAVO Marienburg, Achter de Hoven. Dus moest er vervoer komen: een Kreidler Florett, geforceerde koeling, 3 versnellingen handvat. Tweedehands cylinder geregeld, spoelpoorten een beetje opgerekt. Naald van carburator twee tandjes hoger. Hierna liep hij als vergif, wel met een verbruik als een Leopard tank. Na korte periode van pret alles weer teruggebouwd, met een normaal verbruik en standaard geluid reed het iets vertrouwder door Leeuwarden. En ook de guldens voor benzine bleven iets langer in de broekzak. Na 3 jaar HAVO het diploma opgehaald en de studieboeken aan de wilgen gehangen. Tijd om geld te verdienen. Ook begon het motorvirus op te spelen: er moest een motor komen. Na de vakantie kon ik meteen beginnen bij HBI Haitsma Bouwmaterialenhandel in Harlingen. Omdat ik nog thuis woonde ging het sparen lekker vlug. Al snel kwam er die motor: een rode Honda CB400F. - 13 -
Standaard met 4-in-1 uitlaat en 1 schijfrem in het voorwiel, destijds het summum op motorsportgebied. (Wanneer mijn herinnering mij niet in de steek laat, zat er op het stuurkuipje een MTCN sticker. Onder de oudere leden iemand die zo n motor gehad heeft?). Naar politiebureau voor een oefenvergunning, blauw L-plaatje, verzekering regelen en rijden maar. Oefenvergunning beperkte zich tot de buurt waar je woonde, maar gecontroleerd werd je nooit. Na demontage L-plaatje (1 schroefje) lag geheel Noord-West Friesland aan je voeten. Hier werd natuurlijk veelvuldig misbruik van gemaakt. Na de nodige kilometers zelf examen aanvragen, paar weken later een uitnodiging van het CBR in de bus. Naar Leeuwarden waar je theoriekennis werd getest en meteen daarna kon je afrijden. Een uurtje later was je geslaagd. Moet je nu eens om komen. Omdat het sparen gewoon doorging kon er al snel naar een andere motor worden omgekeken. Suzuki had een mooie lijn met GS motoren op de markt en de G (cardan) uitvoering sprak me bijzonder aan. Het werd een zwarte GS850G. We hadden in Franeker een vriendengroep die vaak met de brommers op pad waren. Sommigen groeiden door naar de motoren. Een van hen was Johan Hoekstra, hij was via Romke Lemstra lid geworden van een motorclub (zijn ouders woonden bij Rom en Yp aan de Parallelweg). Via Johan ben ik in 1981 MTCN binnengerold. Jan de Jong was de voorzitter. Hij regeerde met vaste hand het groepsrijden: jij rijdt als tweede achter mij aan en ik wil je niet uit mijn spiegel zien verdwijnen. Hij vond het dan ook geweldig als je na een pittige rit nog gewoon in zijn wiel zat. In 1982 door Jan ook maar meteen het bestuur binnengetrokken, vanaf 1983 tot 1989 als penningmeester. - 14 -
Ondertussen was Gea in mijn leven gekomen (getrouwd in 1983) en met haar werd het motorrijden alleen maar leuker. Toertochten, kampeerweekeinden en vakanties naar diverse buitenlanden volgden. De weekenden in Polleur en de Harz zijn berucht binnen de club. De 850 werd ingeruild voor een blauwe Suzuki GS1000G (Motorado, Bleeklaan). Als bescherming kwam er een Vetter kuip op (ja, wie kent ze nog), schitterend vormgegeven met een hele goede aerodynamica. Met Krauser koffers (ook al op de 850), maar dat was logisch, want iets anders was er niet. Na de GS1000G kwamen er twee motoren, Suzuki GS650G en Honda XR500R. De 650 heeft een zwaar leven gehad, twee man met bepakking en in de groep meeblazen. Heeft nooit krimp gegeven, hoewel het frame vaak een eigen leven onder je kont ging leiden. Maar dat hoorde er bij en vond je toen heel normaal. De XR werd gebruikt voor woon-werk verkeer, via zandbaan naar Harlingen en terug. Ze waren nl. bezig met aanleg van de A31 (Leeuwarden-Harlingen). Gea wou zelf rijden en had een Suzuki GS400F aangeschaft. Met twee motoren een hele mooie vakantie naar kennissen in Stockholm gehad. De 650 was toch te licht voor het betere toerwerk, naar Gebben voor een grijze Suzuki GS850G (de Honda ging meteen mee). Een zwaardere motor bleek nu ook een nadeel te hebben, de Suzuki 850 was een toch al wat verouderd concept. Ik was nl. verwend geraakt aan het lichtvoetige sturen van een 650 cc. Het sportieve rijden van een veel zwaardere GS850G was me toch ietsje te veel onder de maat. In het blad MOTOR een FJ1200 uitgezocht, ik wou per se een blauw-witte met blauwe buddy en die stond bij Selling, Amsterdam te koop. Het was in december 1989 te koud om naar Amsterdam te rijden, dus is Selling sr. naar Friesland gekomen. Voor sr en zijn vrouw een leuke tussenstop, ze reden wel va- - 15 -
ker langs Franeker. De ouders van zijn vrouw woonden in Kubaard (of Spannum, dat ben ik vergeten). Daarom kwam er op een zondag een bestelbus langs in Franeker. De Yamaha FJ1200 was in het echt nog mooier dan op het plaatje. Motor werd contant afgerekend en de 850 ging mee terug (later is deze manier van handel uitgegroeid tot de hedendaagse Koopzondag). De Yamaha was een geweldige motor, ruim voldoende vermogen, lekker veel koppel, goede wegligging, ontspannen zit. Dit monster heeft me ruim 13 jaar veel motorplezier gegeven. Tussentijds was ik nog steeds in de bouwmaterialen werkzaam, als heftruckchauffeur begonnen, nu in een kantoorfunctie als verkoper. Van HBI in Harlingen naar Hafbouw in Leeuwarden, daarna naar Nova (v/h Magree) op Kiesterzijl (buurtschap bij Franeker). In 1990 diende onze dochter Tialda zich aan. Gea verkocht haar motor en ik ging meer alleen op pad. Vooral de Eurotour was elk jaar een hoogtepunt. In latere jaren pakte ik in het najaar nog wel eens een Moezeltoer mee. Deze tochten waren toen een geweldig feest. (Heb dit jaar mijn munten ingeleverd. Sfeerloze bediening zonder motorbeleving en matige camping hebben me doen besluiten om mijn eigen koers te gaan varen richting Eifel). In 1994 werden we verblijd - 16 -
met de geboorte van een zoon: Olger. Het motorrijden kwam nu op een zeer laag pitje te staan, soms maar 3.000 km per jaar. Maar zoals het spreekwoord zegt worden kleine kinderen groot, en ja dan willen ze mee. Tialda en Olger hebben diverse tochten, vooral Eurotouren, met heit mee meegemaakt. (Tialda droomt nog steeds wel een beetje van een motorrijbewijs, dus wie weet ). In 1999 naar Heerenveen (NVB Vermeulen) voor werk, dat telt lekker aan met de kilometers. We zijn nl. altijd in Franeker blijven wonen. Eerst ging ik op de motor, met het stijgen van de benzineprijzen werd woon-werk verkeer uitgevoerd met een Toyota Verso diesel. Sinds kort (9 april 2013) in een Ford C-Max diesel. In 2001 kwam de Yamaha FJR 1300 op de markt, dat moest hem worden! De FJ liep op zijn eind en de FJR was me nieuw nog te duur, een groene Honda ST1100 Pan European werd aangeschaft als tussenpaus. Eind 2003 een mooie blauwe FJR uit 2001 op de kop kunnen tikken (tweedehands, 34.000 km) en die doet het nog steeds goed (momenteel op 135.000 km). Vakanties met de kinderen zijn vanaf 1990 met de auto gegaan. De laatste ja- - 17 -
ren ga ik wel weer op motorvakantie, nu met 6 man uit Franeker e.o. (o.a. Jan Wolberts). Dolomieten / Franse Alpen, dat soort werk. In 2010 heeft Romke me gevraagd voor secretaris en penningmeester en dat ben ik nog steeds. Ik eindig met een motorgroet voor alle leden. Motoren: Honda CB400F, Suzuki GS850G, Suzuki GS1000G, Suzuki GS650G + Honda XR500R, Suzuki GS850G, Yamaha FJ1200, Honda ST1100, Yamaha FJR1300 Motorvakanties: Duitsland, België, Luxemburg, Zwitserland, Oostenrijk, Italie, Frankrijk, Spanje, Andorra, Denemarken, Zweden. Toekomst: Noorwegen (al eens met auto geweest), Schotland en rest GB, USA, Canada. Ik geef de Pen door aan Gerard Zijlstra. Hij is lid sinds 2012, maar niet echt nieuw binnen de club. Volgens mij heeft Gerard wel meerdere sterke verhalen te vertellen over de goede oude tijd. - 18 -
Rectificatie: Er kwam, zeg maar een paar uurtjes nadat het clubblad van april bij de leden kon zijn, een mail bij de redactie binnen met de oplossing van de hiaat in het archief betreffende de keren dat onze club als eerste was geëindigd in de KNMV Toercompetitie, als bewijs voorzien van foto s. Jaap Poppema, ja jongens deze persoon houdt echt overal een archief van bij en heeft een geheugen als een almanak, zorgde gelijk voor de ontbrekende gegevens. Zelfs van de individuele competitie ( die bestond toen ook nog) kreeg ik de uitslagen toe gemaild. Ik ben Jaap dan ook zeer erkentelijk voor zijn gegevens en dank hem zeer voor deze inlichtingen. Het betekend dus dat we in totaal 14 + 4 = 18 keer al als eerste zijn geëindigd. Tijdens de Friesland Toertocht maakte Elma (ook bedankt) mij ook al attent op deze hiaat. Rinus was n.l. degene die de eerste beker voor de club in ontvangst had genomen en stond daarmee nog op een foto. Ik houd alleen 1 vraag over, waar is die beker gebleven want hij zit niet in ons prijzenarchief. Jullie redacteur is pas in 1992 lid van MTCN geworden en had het zelf ook nog wel kunnen reconstrueren aan de hand van het T-shirt met 5x nr 1 wat in 1995 aan de leden was verstrekt, maar daar kom je dan later achter. *************************************************************** GPS Nieuws: Garmin heeft de kaarten versie 2013.40 met de fouten nu vervangen door de versie CN 2013.41 Je kunt het downloaden het beste doen met het programma Mapupdater ipv dat opdringerige programma Express. Mapupdater is nog te vinden via: http://www.mywaypoint.nl/page/faq/artikel/293 Hier kun je ook de keuzes maken om kaarten op pc en op je gps te zetten. De ruimte op je gps zal te weinig zijn om de hele kaartversie er op te zetten. Kies dan voor een kleinere versie als bij voorbeeld Midden Europa. De hele kaart komt wel op je pc. Daar dus zorgen voor voldoende ruimte. PS. Deze keuze kan ook gemaakt worden in Express maar zit meer verstopt. Het lastige is dat Express bij het opstarten bij mij eerst Mapupdater verwijderde zonder dat je daar iets tegen kunt doen, dus moet je Express eerst verwijderen als je met Mapupdater verder wilt. Marten. - 19 -
Is xenonlicht nu werkelijk wel zo goed? Xenon licht schijnt het nieuw modeartikel bij motorrijders. Het lijkt een lifestyle te worden waarbij veel motorrijders de pluspunten die door de verkopers en fabrikanten van de aangeboden conversiesets worden geroemd, kritiekloos voor waar aannemen en hun halogeenarmatuur van een HID conversieset met een xenonlampje voorzien. Met xenon zie je beter, met xenon zie je verder, met xenon rijd je veiliger, met xenon val je meer op, de lichtbundel schijnt verder en meer van dat soort reclame uitingen die de verkoop van aftermarket nabouwsetjes moeten stimuleren. Maar is dat nu allemaal wel zo? Bieden de xenon achteraf inbouwsets nu werkelijk de totaal oplossing om veiliger aan het verkeer deel te kunnen nemen? Hieronder zal ik aangeven waarom veel van de reclamekreten niet meer zijn dan dat. Kretologie, die niet op feiten of waarheid berust, maar op een foute voorstelling van zaken en verkeerde of eenzijdige informatie. Een dimlicht met een xenonlamp schijnt niet verder dan een dimlicht met een halogeenlamp. Het lichtbeeld van dimlicht moet afgesteld zijn volgens wettelijke voorschriften, waarbij het dimlicht een voorgeschreven dalingshoek moet hebben en een duidelijke horizontale scheidslijn tussen het verlicht gedeelte en het donkere gedeelte moet bestaan; het asymmetrische dimlicht mag in het rechtergedeelte van het lichtbeeld onder een voorgeschreven hoek vanuit het midden verder weg schijnen. Voor een xenonlicht gelden dezelfde afstellingvoorschriften als voor een halogeenlicht. Bij goed afgestelde lichten schijnen xenon en halogeen lichtbundels even ver. Het reclameplaatje hieronder is dus onzin. De enige juiste conclusie is dat een van de dimlichten niet goed is afgesteld. Met grootlicht heeft de grote lichtopbrengst van xenonlicht wel een nuttige functie. Grootlicht heeft geen beperking t.a.v. het lichtbeeld zoals dimlicht. Xenonlicht schijnt dan wel veel verder dan halogeenlicht. - 20 -
Xenonlicht van conversiesets geeft geen zuivere lichtbundel en meer verstrooiing dan halogeenlicht. Om dat te begrijpen moeten eerst de werking en karakteristiek van beide lichtbronnen worden uitgelegd. Een halogeenlamp heeft een wolfraam filament in halogeengas. Onder elektrische spanning gaat het filament gloeien en ontstaat een licht dat door de lichtbron (het filament) cilindrisch wordt afgegeven. De grootste lichtuitstraling wordt afgegeven in het midden van het filament tussen de elektroden en heeft een constante karakteristiek. Aan de zijkanten van het filament, dichterbij de elektroden neemt de lichtopbrengst af. Buiten het filament is het donker en bestaat geen strooilicht. Door toepassing van op de lichtbron aangepaste optieken (de lens, de reflector en het lampglas) wordt een juist lichtbeeld voor het dimlicht verkregen dat voldoet aan de wettelijke eisen. Een xenonlamp heeft een heel andere manier om licht af te geven. Het is een metaal-halogenide in xenongas. Onder elektrische spanning verdampt het metaal en ioniseert het edelgas. Tussen de elektroden ontstaat een vlamboog die altijd enigszins in beweging is (vandaar de naam vlamboog) en door de geproduceerde warmte meer naar boven buigt. Het licht wordt afgegeven in lagen tussen de elektroden waarbij de lichtopbrengst van de diverse lagen verschillend is. De hoogste lichtopbrengst ontstaat vlakbij de elektroden. Dat is dus precies omgekeerd als bij de halogeenlamp. Door de verschillen in karakteristiek en wijze van lichtafgifte is het technisch veel moeilijker en kostbaarder om goed aangepaste optieken voor dimlicht te maken die het wettelijk voorgeschreven lichtbeeld produceren. Het vereist hele andere technieken, al is het alleen maar om het strooilicht dat inherent is aan de voortdurende beweging van de vlamboog zoveel mogelijk te beperken. Dat is één van de redenen dat een complete xenonlicht unit veel duurder is dan een halogeenlicht. - 21 -
Wordt er een xenonlamp (nabouwset) in een halogeenarmatuur geplaatst, dan wordt een lamp gebruikt die op een heel andere plaats en op een heel andere wijze licht afgeeft dan de halogeenlamp. De optieken, die speciaal gemaakt en bedoeld zijn voor de cilindrische lichtspiraal van een halogeenlamp, werken dan niet meer. Het resultaat is dat een vals lichtbeeld ontstaat dat niet meer voldoet aan de wettelijk eisen. Daarbij zal er om dezelfde reden veel strooilicht ontstaan. De kans dat tegenliggers worden gehinderd en verblind door het felle (strooi)licht is groot. De enige mogelijkheid om dat te voorkomen is om het dimlicht lager af te stellen, maar dat is nu juist wat de gebruiker niet wil, want dan wordt het voordeel van xenonlicht (hoge lichtopbrengst) meteen teniet gedaan. Door de grote lichtopbrengst van een HIDlamp lijkt het alsof xenonlicht verder schijnt dan het geelachtige halogeenlicht. Die optische illusie zit vooral tussen de oren en niet in de ogen. Sommige fabrikanten van nabouwsets trachten het strooilicht te verminderen door een groot deel van het glas van het lampje zwart te maken waarbij maar een klein gedeelte van het glas (streep) lichtdoorlatend is. Daarmee proberen zij het punt van lichtafgifte van een halogeenlamp te benaderen. Dat is mijl op zeven, want daardoor wordt (voor een deel) tegelijkertijd de grotere lichtopbrengst afgeknepen. Opvallend is dat verkopers en fabrikanten van conversiesetjes in hun reclameuitingen nooit zullen zeggen dat het lichtbeeld hetzelfde is. Men bedient zich van termen als: vrijwel gelijk, benadert, nauwelijks verschil, komt overeen met en meer van dat soort frases. Hoeveel het lichtbeeld gelijk is of overeen komt dat wordt angstvallig verzwegen. Logisch, het is nu eenmaal technisch onmogelijk om met een xenonlamp in een halogeenarmatuur een exact lichtbeeld te verkrijgen zoals dat wettelijk is voorgeschreven. Een fout lichtbeeld dat niet aan de wettelijke eisen voldoet, is bij auto s een APK afkeur. Wanneer de APK plicht voor motorfietsen wordt ingevoerd, zal dat ook bij motorfietsen een APK afkeur betekenen. Nu de eis van de juiste lamp bij de juiste codering per 1 januari 2010 vervalt (op basis van louter technisch juridische argumenten), mag verondersteld worden dat de wetgever een andere manier gaat bedenken om achteraf inbouw van xenonlampjes in halogeenarmaturen tegen te gaan. APK afkeur op basis van een verkeerd lichtbeeld lijkt hier voor de hand te liggen, de regels voor - 22 -
het lichtbeeld bestaan immers al. Een verbod op de verkoop, handel en inbouw van xenon conversiesetjes is ook een mogelijkheid. Al die ingebouwde conversiesets mogen dan weer worden teruggeconverteerd. In de meeste landen is conversie naar een xenonlampje in een halogeenarmatuur verboden. Een conversieset is alsof je een bril van iemand anders opzet. Het zal na enige aanpassing- best passen op je neus, maar je gaat er niet beter door zien. Voordelen van xenon. Een HIDlamp heeft een grotere lichtopbrengst dan een halogeenlamp; de kleurtemperatuur van xenonlicht benadert het daglicht. De staafjes van het netvlies, die in het donker worden gebruikt om te zien, zijn vooral gevoelig voor licht in het blauwe spectrum. Dat is de kleurtemperatuur die een xenonlamp afgeeft. Xenonlicht is dus prettiger en minder vermoeiend voor de ogen dan het geelachtige licht van de halogeenlamp. De bundel van xenonlicht is iets breder dan die van halogeenlicht, in combinatie met de hoge lichtopbrengst worden objecten in de berm zoals verkeersborden, fietsers, voetgangers en beesten eerder waargenomen. Het energieverbruik van de HIDlamp ligt lager dan bij de halogeenlamp, de warmteafgifte van de HIDlamp is beduidend minder. De levensduur van een xenonlamp is een veelvoud van die van de halogeenlamp. Rijden in slechte weersomstandigheden. Fabrikanten en verkopers roemen vooral de betere zichtbaarheid van verkeersborden, fietsers, e.d. zoals hiervoor gemeld. Dat is terecht, want door het fellere licht is de lichtreflectie op die objecten veel groter en worden ze eerder gezien. De reclameslogans prijzen ook het rijden in mist, felle regen en sneeuw met xenonlicht aan, het zicht zou dan veel beter zijn. Dat laatste begrijp ik niet. Iedereen kent het fenomeen dat sneeuw- en ijskristallen, mist en regendruppels reflecteren in het licht van de koplampen. Hoe feller het licht, des te groter de reflectie, een muur van licht is het gevolg. Is er bij xenon sprake van een wonder der natuur? Reflecteert het fellere xenonlicht wel beter op verkeersborden en niet meer op sneeuw- en ijskristallen of bij mist? Die bijzonderheid moeten de verkopers en fabrikanten dan nog maar eens nader verklaren. Door de lagere warmteontwikkeling wordt het koplampglas bij xenonlicht niet meer warm. - 23 -
Gevolg is dat sneeuwvlokken die op het koplampglas terecht komen niet meer smelten, zoals bij de hete halogeenlamp, maar zich op het glas vastzetten. Het behoeft geen verdere uitleg dat de functie van de koplampen daardoor aanmerkelijk verslechtert. Mede om die reden bestaat voor auto s met toelating vanaf 1 januari 2007 met xenonlicht de wettelijke verplichting van het aanwezig zijn van een koplampreinigingsinstallatie. Andere wettelijke eisen zijn een automatische hoogteregeling en bij gebruik van grootlicht mogen de xenondimlichten niet uitschakelen, dat laatste i.v.m. de opstarttijd van de HIDlamp. Grotere lichtopbrengst is niet altijd beter of veiliger. Die grote helderheid cq. lichtopbrengst van xenonlichten is tegelijkertijd het grote nadeel. Het dimlicht geeft een bundel die (volgens wettelijke voorschrift) 50 tot 75 meter voor het voertuig uit schijnt. Aan het eind van die bundel is een scherpe scheiding tussen licht en donker een wettelijke eis. (Bij achteraf ingebouwde conversiesets is de scheiding niet scherp, maar verloopt.) Omdat het contrast tussen licht en donker bij xenonlampen hoger ligt dan bij halogeenlampen wordt het donkere gedeelte dat voorbij de bundel ligt slechter gezien. Vooral mensen met nachtblindheid hebben daarvan last. Vergelijk het met in het donker naar buiten kijken vanuit je huiskamer. Als de lichten binnen uit doet dan zie je veel meer buiten in het donker. Hoe lichter het binnen is des te slechter zie je de dingen buiten. Kijkafstand is afhankelijk van de gereden snelheid. Naarmate sneller wordt gereden ligt het kijkpunt verder vooruit. Al bij een snelheid boven de 40km/h ligt het kijkpunt verder dan de lichtbundel van het dimlicht schijnt. Weliswaar wordt met xenonlicht het weggedeelte direct voor het voertuig beter verlicht dan met halogeenlicht, maar dat is niet meer het weggedeelte waar de bestuurder kijkt bij die hogere snelheid. Overdaad schaadt en dat is ook zo met lichten. De kans dat onverlichte en donkere objecten (en subjecten) die zich buiten de lichtbundel bevinden niet meer worden waargenomen is groot. In veel landen wordt binnen de bebouwde kom nog steeds met stadslicht gereden; de straatverlichting is dan voldoende om in het donker alles waar te nemen. Hoe meer licht des te groter de overstraling. Pas buiten de bebouwde kom of op minder verlichte wegen binnen de bebouwde kom is het voeren van dimlicht verplicht. De vermeende veiligheid van xenonlampen, waarmee de verkopers en fabrikanten zo graag adverteren, zou dus wel eens "schijn" veiligheid kunnen zijn. Harry Apperloo Voorzitter Loot ( uit de LOOT Toerwijzer ) - 24 -
Overzicht niet ingeleverde turflijsten per 31 december 2012 datum (van) naam tocht Clbnr naam 25-3-2012 32e Pokerrit 0840 MC Randstad 8-4-2012 32e Dijkentocht 0534 MSV Ophemert 9-4-2012 20e Tukkertocht 0450 Haaksbergse MC 9-4-2012 Voorjaarstoertocht 0701 M.A.C. Alkmaar e.o. 22-4-2012 33e Holterbergrit 0410 MAC De Holterberg 9-5-2012 Zompenritje 0405 Enterse MC 12-5-2012 1e Zaterdagavondrit 0534 MSV Ophemert 4-6-2012 Vierdaagse MC Nieuwleusen 0418 MC Nieuwleusen 9-6-2012 2e Zaterdagavondrit 0534 MSV Ophemert 15-6-2012 Kleppertreffen 0408 De Gasschoeve 16-6-2012 Zaterdagmiddagrit 0405 Enterse MC 5-7-2012 Avond 2-daagse 0544 VAMAC Varsseveld 8-7-2012 30e Klompenrit 0405 Enterse MC 14-7-2012 3e Zaterdagavondrit 0534 MSV Ophemert 29-7-2012 Vamac Duitsland Vakantie Toer 0544 VAMAC Varsseveld 11-8-2012 4e Zaterdagavondrit 0534 MSV Ophemert 19-8-2012 26e Klepperrit 0408 De Gasschoeve 26-8-2012 5e Buurvrouwrit 0834 MC Zevenhoven 1-9-2012 Zaterdagmiddagrit 0405 Enterse MC 9-9-2012 19e Mosburgerrit 0450 Haaksbergse MC 16-9-2012 Pien in de Pokkelrit 0217 MTC Veendam e.o. 30-9-2012 Uit en Thuisrit 0534 MSV Ophemert 7-10-2012 14e MCZ Boerenkoolrit 0834 MC Zevenhoven 18-11-2012 Snertrit 0534 MSV Ophemert 23-12-2012 Snertrit 1090 MTC d'n Dommel Hierbij nog even een overzicht van de bij de KNMV aangesloten clubs welke niet de moeite hebben genomen om de rijders van de clubs aan te melden voor de Toercompetitie. Zoal je ziet zijn er een tweetal clubs die structureel geen gegevens insturen. MSV Ophemert en de Enterse MC spannen wel de kroon. Moeten we deze clubs nu boycotten en daar geen toertochten meer gaan rijden??, zeg het maar. Voor Enter weet ik het wel, daar rijdt ons groepje geen rit meer van sinds ze ons bij de finish in de kou hebben laten staan. We vonden letterlijk de hond in de pot tijdens de Ganzenrit met Moos (stampot) 29/3/2009. Koud weer en we hadden ons verheugd op de stampot, maar alles dicht en gesloten om 15.00 uur op de finish. Misschien is het beter om eens in overleg te gaan met deze clubs over het hoe en waarom. Red. - 25 -
Franse Cols Nog even een nieuwtje voor diegene die dit jaar naar Frankrijk op vakantie gaat, wel op de motor natuurlijk. Er ontstond in Frankrijk eind januari 2013 ophef over de mogelijke afsluiting voor motoren van een aantal bergpassen in de Franse Vogezen. Dit gebeurde nadat bestuurders Alain Perret (préfet du Haut-Rhin) en Charles Buttner (Président du Conseil Général) dit voorgesteld hadden. Hierop kwam vanuit de Franse organisaties voor Motorrijders Fédération Française de Motocyclisme (FFM), buitensporters (Codever) en de Fédération Française des Motards en Colère (FFMC) een breed gedragen protest, wat binnen de hele motorwereld met grote belangstelling gevolgd werd. Gevolg hiervan is nu dat het plan is ingetrokken, zoals blijkt uit een brief aan de FFM. Volgens de betrokken bestuurders was het plan alleen maar een proefballonnetje. Ennnnnnn. Alcoholtest Frankrijk Het invoeren van de verplichting voor automobilisten om in Frankrijk een alcoholtest bij zich te hebben, is uiteindelijk door de Franse minister van Binnenlandse Zaken Manuel Valls teruggedraaid. Belgische media melden dat de bewindsman tot het besluit kwam omdat niemand kan geloven dat een boete van elf euro, die staat op het niet bij zich hebben van een alcoholtest, leidt tot minder verkeersdoden. Sinds de invoering van de verplichting op 1 juli 2012 werden overtredingen op het niet bezitten niet beboet, omdat werd getwijfeld over de betrouwbaarheid van de tests. De Franse Dienst voor de Verkeersveiligheid CNSR bepleitte bij de minister dat een bestuurder die in het bezit is van een alcoholtest zichzelf bij twijfel zou kunnen testen. De minister was niet onder de indruk van dit argument. Volgens de Mobiliteitsclub VAB is het jammer dat dat de maatregel zonder testperiode wordt afgevoerd en dat de effecten ervan niet afdoende onderzocht zullen worden. - 26 -
Op zo n avond mag ik zeker niet ontbreken omdat ik nog altijd wat heb met dit merk. Het is begonnen met Laverda in 73 toen mijn broer en ik, in die tijd deden we veel met schade auto s en reparatie van deze voertuigen, een Laverda inruilden op een Simca 1000. Het was een 750 GTL 2 cilinder, blauw met een rekje op de tank. Een beer van een machine en in die tijd het summum van wat er te koop was. Er zat toen een lichte tik in het blok maar merkwaardigerwijs niet altijd. Bij het kleppen- en afstellen van de carburateurs en het olie verversen zaten er kleine stukjes metaal in het carter. Foute boel natuurlijk maar het blok liep nog als een trein. Voor de zekerheid toch maar het blok gedemonteerd, en wat bleek.. er miste een stukje uit de kooi van het kogellager. Deze blokken hadden geen glijlagers maar kogellagers op de krukas, hierdoor had één van de kogels dus vrijspel in het lager waardoor dus soms wel en soms niet die tik werd veroorzaakt. De krukas, een in delen geperst exemplaar en zo n 17 kilo zwaar, laten voorzien van nieuwe lagers waarna na het monteren van het blok de machine weer als een naaimachientje liep. Voor 1250 Guldentjes incl revisie stond de 750 er weer prima bij. Vanaf die tijd bleef de Norton vaker op stal en werd de Laverda bestuurd. Maar ja, één motor voor 2 personen was natuurlijk niet ideaal. Ik reed in die tijd het meest met deze motor en had totaal geen problemen met dat ding. Mijn broer vond het maar een onding, niet vooruit te branden was zijn bevinding, de eerste paar honderd meter (nadat ik hem had gebruikt) ging het nog prima maar dan begon hij slecht te lopen volgens hem terwijl ik nergens last van had. Toen hij op een keer bij mij kwam met de mededeling dat ik het maar eens moest proberen want hij liep weer slecht ben ik er maar weer opgestapt, beide, let wel beide benzinekranen open en hij liep weer als een trein. En nu komt het, hij was het bij de Norton zo gewend dat er links een benzinekraan zat dat het bij de Laverda ook wel zo zou zijn. Na deze tip van de 2 kranen heeft hij geen problemen meer gekend. Er werd een 2e 750 SF, een gele, bij gekocht, bij Bosma motorhandel in Drachtstercompenie, zodat we alle twee met een Laverda op stap konden. In 1978 heb ik er een Laverda 1000 ( 3cilinder) bij gekocht welke ook een probleem met een Krukaslager had. Door de ervaring - 27 -
met de GTL zag ik hier geen probleem in, het blok gedemonteerd en hier bleek hetzelfde euvel, kooi kapot maar verder geen schade. Dus blok gereviseerd incl. krukas en wat er overbleef was weer een naaimachientje. Wat bleek nu met deze blokken, ze zijn gevoelig voor de juiste olie en op tijd verversen incl. filter (zit in het carter). Jongens wat heb ik een plezier gehad op deze machine, een echte motor. Een zeer onregelmatig motorloop (180 krukas) tot je de toerenteller boven de 3500 toeren zag komen. Dan begon het feest, een gehuil klonk dan op uit de uitlaten en was er geen houden meer aan, prachtig. Met maatjes uit die tijd naar de motorwedstrijden wilde iedereen graag achter me rijden om te genieten van het prachtige geluid dat er werd geproduceerd. Tjikke ging in die tijd niet zo vaak mee, de zit achterop was voor haar niet zo ideaal en kreeg veel last van haar rug, ja het was een sportmotor hé. In die tijd reden we altijd de Elfstedentocht mee ( werd er ook nog in groepen gereden, 3 als ik me goed herinner) en dat was een uitputtingsslag voor haar, ook voor mijn linker hand. Normaal rijden viel nog wel mee maar jongens wat moet je een sterke hand hebben voor die koppeling, vooral tijdens de Elfstedentocht moest er nogal veel worden gekoppeld en geschakeld. Tijdens normaal rijden werd de koppeling niet veel gebruikt en schakelde je vaak zonder deze te gebruiken. Maar het is ook een echte mannenmotor. De twee 750 Laverda s zijn een aantal jaren geleden verkocht aan Eelke de Jong in Menaldum en staan nu mooi te zijn in zijn verzameling van motoren, bromfietsen, bakfietsen en nog meer van dit soort zaken. De 3 cilinder is nog steeds in mijn bezit en blijft dat ook. Maar nu nog even over die clubavond, Chris Abrams de secretaris van de Laverda Club Nederland was een gezellige prater en gaf een leuke uitleg over de club en de verschillende typen motoren van dit merk, aangevuld door een powerpoint presentatie en filmpjes. Zelf was hij aanwezig met zijn vrouw op een 750 SF, prachtig mooi gerestaureerd. Hij is ook helemaal verslingerd aan Laverda en dat was zeker te merken aan zijn enthousiasme, bovendien bezit hij ook nog een 1000 3cilinder 180 en een RGS 1000 120. E en echte liefhebber. Ik geloof dat de dik 30 aanwezigen een mooie avond hebben beleefd. - 28 -
Als we s avonds weer naar huis gaan is er gelijk een alcoholcontrole voor de deur en moet er even worden geblazen, door deze perikelen konden wij mooi aansluiten achter Chris op z n Laverda. Wij zijn mooi achter hun aangereden, tot de afslag Leeuwarden bij Heerenveen, om nog even te genieten van het machtigmooie geluid wat uit de twee uitlaten kwam, 140 km op de teller, heerlijk. Een zeer geslaagde avond. Marten. ************************************************ We kunnen ook weer een paar nieuwe leden verwelkomen, n.l. Bert Drenthe, Pyriet 26, 9207 GK Drachten, Hij is van het bouwjaar 1957 en maakt gebruik van een Honda P.E. ST1100 waarvan het bouwjaar niet bekend is. En. Henk de Meer, Arendswyk 6, 9221 TT Rottevalle. De letters in de postcode zeggen al genoeg. Hij is van bouwjaar 1943 en berijdt een stalen ros met de naam Honda CBR 600 F. ************************************************ - 29 -
Kopij voor het clubblad van juni graag inleveren vóór zaterdag 24 mei - 30 -
- 31 -
GRONINGEN Motorrijden is passie! Van start tot finish zoekt u als motorliefhebber het beste waar voor uw geld. Dan bent u bij Motorplaza in goede handen. Wij zijn in Noord Nederland de grootste aanbieder van motoren en alles wat daarbij hoort. Wij staan, als exclusief BMW Motorrad dealer, voor kwaliteit en service. Al onze producten en diensten worden met dezelfde passie geleverd die u als motorrijder ook heeft voor uw hobby. Met vestigingen in Heerenveen en Groningen kunt u ons makkelijk bereiken. Sinds 2012 hebben we aan de A7 twee geweldige zichtlocaties en vindt u ons makkelijk aan de snelweg. We kunnen u in alles wat met motorrijden te maken heeft van dienst zijn, zoals: HEERENVEEN Alle nieuwe BMW modellen in onze showroom Onze wisselende voorraad van circa 300 gebruikte motoren van alle merken Uitgebreide kledingshop van merken zoals BMW, Dainese, IXS, Alpinestars, Bering, Büse, Schuberth, AGV, Shark, Nolan, enz. Experts op het gebied van navigatie en intercom Leverancier van alle accessoires voor elk merk motorfiets Professionele werkplaats voor al het onderhoud aan uw motorfiets en een snelle vakkundige schadeafwikkeling Online aanschaf kleding en accessoires via onze web shop ( www.motorplaza.net ) Diverse financiële oplossingen voor zakelijke en particuliere lease Motorplaza Groningen Motorplaza Heerenveen Kieler Bocht 57 Mars 24 9723 JA Groningen 8448 CP Heerenveen 050-5470100 0513-683239 info@motorplazagroningen.nl info@motorplazaheerenveen.nl WWW.MOTORPLAZA.NET - 32 -